Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1595 1960625 1935492 2026-04-20T10:10:23Z TKSnaevarr 53243 1960625 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''1963''' (MCMLXIII í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 63. [[ár]] 20. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[þriðjudagur|þriðjudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == === Janúar === [[Mynd:Bundesarchiv_B_145_Bild-P106816,_Paris,_Unterzeichnung_Elysée-Vertrag.jpg|thumb|right|Undirritun Elysée-samningsins.]] * [[1. janúar]]: ** Þriðja útvarpsrás [[Danmarks Radio]], P3, hóf útsendingar. ** [[Bogle-Chandler-málið]]: Lík tveggja vísindamanna fundust nærri Sydney í Ástralíu án þess að tækist að staðfesta dánarorsök. * [[2. janúar]] - [[Víetnamstríðið]]: Víetkong unnu sinn fyrsta stóra hersigur í [[orrustan um Ap Bac|orrustunni um Ap Bac]]. * [[13. janúar]] - [[Valdaránið í Tógó 1963]]: [[Emmanuel Bodjollé]] varð forseti eftir herforingjabyltingu í Tógó. Fyrrum forsetinn [[Sylvanus Olympio]] var skotinn til bana þegar hann reyndi að komast í bandaríska sendiráðið. * [[14. janúar]] - Yfir 100 fórust þegar eldur kom upp í indónesísku ferjunni ''Djandji Raja'' á Norður-[[Súmatra|Súmötru]]. * [[15. janúar]] - Friðargæslulið Sameinuðu þjóðanna færði stjórn [[Katanga]] aftur til [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó|Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó]]. * [[16. janúar]] - [[Níkíta Khrústsjov]] fór í opinbera heimsókn til [[Austur-Þýskaland]]s og hélt ræðu við [[Berlínarmúrinn]]. * [[19. janúar]] - Sovéski njósnarinn [[Gheorghe Pintilie]] var settur af sem aðstoðarinnanríkisráðherra Rúmeníu. * [[20. janúar]] - Indónesíski utanríkisráðherrann [[Subandrio]] lýsti yfir [[konfrontasi|vopnuðum átökum]] vegna andstöðu við stofnun [[Malasía|Malasíu]]. * [[22. janúar]] - [[Charles de Gaulle]] og [[Konrad Adenauer]] undirrituðu [[Élysée-samningurinn|Élysée-samninginn]] um vinsamleg samskipti Frakklands og Vestur-Þýskalands. * [[24. janúar]] - Sænsku ökuþórarnir [[Erik Carlsson]] og [[Ewy Rosqvist]] sigruðu bæði [[Monte Carlo-rallýið]], hvort í sínum flokki. * [[26. janúar]]: ** Ástralski raðmorðinginn [[Eric Edgar Cooke]] skaut 2 til bana og særði 3 á [[Ástralíudagurinn|Ástralíudeginum]] í Perth. ** [[Mohammad Reza Pahlavi]] Íranskeisari hratt af stað „[[hvíta byltingin|hvítu byltingunni]]“, röð efnahagslegra og félagslegra umbóta sem meðal annars fól í sér [[kosningaréttur kvenna|kosningarétt kvenna]]. * [[29. janúar]] - Frakkar beittu neitunarvaldi gegn inngöngu Breta í [[Evrópubandalagið]]. === Febrúar === [[Mynd:Syncom,_the_First_Geosynchronous_Satellite_-_GPN-2002-000123.jpg|thumb|right|Fyrsti jarðsamtakta gervihnötturinn, Syncom 1.]] * [[1. febrúar]]: ** [[Hastings Banda]] var skipaður forsætisráðherra Nýasalands. ** [[Flugáreksturinn í Ankara 1963|Tvær flugvélar rákust á]] og önnur þeirra hrapaði niður á fjölmennt torg í [[Ankara]]. 87 létu lífið. ** 104 létust þegar þak kapellu hrundi í úrhellisrigningu í [[Biblián]] í Ekvador. * [[8. febrúar]]: ** [[Ramadanbyltingin]] hófst í Írak þar sem [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum. ** Ríkisstjórn [[John F. Kennedy]] bannaði bandarískum borgurum að ferðast til [[Kúba|Kúbu]]. * [[9. febrúar]] - [[Boeing 727]] fór í jómfrúarflug sitt. * [[10. febrúar]] - Fimm borgir á norðurströnd [[Kyushu]] voru sameinaðar í borgina [[Kitakyushu]] með yfir milljón íbúa. * [[11. febrúar]] - Matreiðsluþáttur [[Julia Child|Juliu Child]], ''The French Chef'', hóf göngu sína á sjónvarpsstöðinni [[WGBH-TV]] í Boston. * [[12. febrúar]] - Farþegavélin [[Northwest Orient Airlines flug 705]] hrapaði í [[Everglades]] í Flórída. Allir um borð, 43, fórust. * [[14. febrúar]]: ** [[Harold Wilson]] tók við formennsku í [[Breski verkamannaflokkurinn|Breska verkamannaflokknum]]. ** Hundruð létust þegar [[Marj-jarðskjálftinn]] reið yfir Líbíu. ** [[Syncom]] 1 var fyrsta [[jarðsamtakta gervitungl]]ið en virkaði aldrei sem fjarskiptahnöttur vegna skemmda. ** The Coca-Cola Company setti fyrsta [[megrunardrykkur|megrunardrykk]] fyrirtækisins, kóladrykkinn [[Tab]], á markað. * [[19. febrúar]] - Bókin ''The Feminine Mystique'' eftir [[Betty Friedan]] hleypti [[önnur bylgja femínismans|annarri bylgju femínismans]] af stokkunum í Bandaríkjunum. * [[22. febrúar]]: ** Kennedy Bandaríkjaforseti stofnaði [[frelsisorða Bandaríkjaforseta|frelsisorðu Bandaríkjaforseta]] með tilskipun. ** [[Kína]] og [[Pakistan]] gerðu samning um landamæri ríkjanna milli [[Xinjiang]] og [[Gilgit-Baltistan]]. * [[27. febrúar]] - [[Juan Bosch]] varð forseti Dóminíska lýðveldisins. === Mars === [[Mynd:Besakih_Temple_1963_foto_B._Pahor.jpg|thumb|right|Eldgosið í Agung á Balí.]] * [[Mars (mánuður)|Mars]] - Fyrsta tölublað ''[[The Amazing Spider-Man]]'' eftir [[Stan Lee]] og [[Steve Ditko]] kom út. * [[1. mars]] - [[Evrópustofnun um öryggi flugleiðsögu]] hóf starfsemi. * [[4. mars]] - Sex manns voru dæmdir til dauða fyrir banatilræði við [[Charles de Gaulle]] forsætisráðherra Frakklands. De Gaulle náðaði 5 en forsprakkinn var leiddur fyrir aftökusveit nokkrum dögum síðar. * [[5. mars]] - Bandaríska kántrístjarnan [[Patsy Cline]] fórst í flugslysi í Tennessee ásamt hljómsveit og umboðsmanni. * [[7. mars]]: ** Pan Am-byggingin (nú [[MetLife-byggingin]]), 58 hæða háhýsi, var opnuð í [[New York-borg]]. ** [[Front de libération du Québec]] framdi sína fyrstu hryðjuverkaárás. * [[8. mars]] - [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í Sýrlandi. * [[10. mars]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu]] hófst í Bólivíu. * [[16. mars]] - [[Maarten Schmidt]] greindi frá skoðun á [[dulstirni]]nu [[3C 273]] í grein í ''[[Nature (tímarit)|Nature]]''. * [[17. mars]] - Eldfjallið [[Agung]] gaus á [[Balí]] með þeim afleiðingum að 1.500 létust. * [[21. mars]] - Fangelsinu á [[Alcatraz]] í Bandaríkjunum var lokað. * [[22. mars]] - ''[[Please Please Me]]'', fyrsta breiðskífa Bítlanna, kom út. * [[23. mars]] - Danmörk vann [[Eurovision]] með laginu „Dansevise“ sem [[Grethe Ingmann|Grethe]] og [[Jørgen Ingmann]] fluttu. * [[27. mars]] - [[Skagafjarðarskjálftinn|Mikill jarðskjálfti]], um sjö stig, átti upptök norður af mynni [[Skagafjörður|Skagafjarðar]]. Skjálftinn fannst víða og flúðu sumir hús sín. * [[28. mars]] - Hrollvekjan ''[[Fuglarnir (kvikmynd)|Fuglarnir]]'' eftir [[Alfred Hitchcock]] var frumsýnd. * [[31. mars]] - Herforinginn [[Enrique Peralta Azurdia]] rændi völdum í Gvatemala að undirlagi Bandaríkjastjórnar. === Apríl === [[Mynd:Ioannes_XXIII,_signing_of_Pacem_in_Terris,_1963.jpg|thumb|right|Jóhannes 23. undirritar umburðarbréfið ''Pacem in terris''.]] * [[2. apríl]] - Sovétríkin sendu geimfarið ''[[Luna 4]]'' til tunglsins. * [[4. apríl]] - [[Norska friðarsveitin]] var stofnuð. * [[7. apríl]] - [[Júgóslavía]] var yfirlýst sósíalistaríki og [[Josip Broz Tito]] var lýstur forseti til dauðadags. * [[8. apríl]] - Kvikmyndin ''[[Arabíu-Lawrence (kvikmynd)|Arabíu-Lawrence]]'' hlaut sjö óskarsverðlaun. * [[9. apríl]]: ** [[Aprílhretið]]: Norðanrok og hörkufrost skall á á Íslandi og fórust sextán sjómenn þennan dag og hinn næsta. Mikið frost gerði eftir hlýindi á [[Suðurland]]i. Mörg tré kólu og drápust.<ref>{{cite web|url=https://sumarogsol.blogspot.com/2013/04/af-facebook-siu-si-skogrktarriti-senn.html?m=1|title=Aprílhretið mikla, Skógræktarritið|website=Sumarogsol.blogspot}}</ref> ** [[Winston Churchill]] var gerður að heiðursborgara í Bandaríkjunum. * [[10. apríl]] - Bandaríski kjarnorkukafbáturinn ''[[Thresher (kafbátur)|Thresher]]'' sökk við [[Þorskhöfði|Þorskhöfða]]. Allir 129 um borð fórust. * [[11. apríl]]: ** [[Jóhannes 23.]] páfi gaf út umburðarbréfið ''[[Pacem in terris]]'' sem fjallaði um friðsamleg samskipti ríkja. ** [[Buddy Rogers]] varð fyrsti [[Heimsmeistari í þungavigt í glímu]] með sigri á [[Antonino Rocca]] í Brasilíu. * [[14. apríl]] - ''Hrímfaxi'', vél [[Flugfélag Íslands|Flugfélags Íslands]], [[Hrímfaxaslysið|fórst við Fornebu-flugvöll]] í Ósló í Noregi. Tólf voru um borð og fórust þau öll. * [[15. apríl]] - Um 70.000 manns tóku þátt í mótmælagöngu gegn [[kjarnavopn]]um í Bretlandi. * [[17. apríl]] - Fulltrúar [[Egyptaland]]s, [[Sýrland]]s og [[Írak]]s undirrituðu yfirlýsingu um sameiningu ríkjanna í „sameinað arabískt lýðveldi“ sem aldrei varð að veruleika. * [[20. apríl]]: ** [[Front de libération du Québec]] sprengdu skráningarskrifstofu [[Kanadaher]]s í Quebec. Einn lést. ** Hellunum í [[Lascaux]] í Frakklandi var lokað til að vernda viðkvæm forsöguleg hellamálverk. * [[22. apríl]] - [[Lester Bowles Pearson]] frá Frjálslynda flokknum varð forsætisráðherra Kanada. * [[28. apríl]] - [[Þingkosningar á Ítalíu 1963|Þingkosningar voru haldnar á Ítalíu]] í fyrsta sinn með nýju kosningakerfi eftir að [[Ítalski sósíalistaflokkurinn]] gekk til liðs við stjórn [[Kristilegir demókratar (Ítalíu)|Kristilegra demókrata]]. [[Ítalski kommúnistaflokkurinn]] tvöfaldaði þingmannafjölda sinn. === Maí === [[Mynd:Cooper_-_GPN-2000-000997.jpg|thumb|right|Geimfarið ''Faith 7'' tekst á loft frá Canaveral-höfða.]] * [[1. maí]] - Síðasta nýlenda Hollendinga í [[Austur-Indíur|Austur-Indíum]], [[Vestur-Nýja-Gínea]], var afhent [[Indónesía|Indónesíu]]. * [[2. maí]] - Hundruð svartra Bandaríkjamanna, þar á meðal mörg börn, voru handtekin í [[Birmingham (Alabama)|Birmingham]] eftir mótmælagöngu gegn kynþáttaaðskilnaði. * [[4. maí]] - Nær 200 pílagrímar frá [[Maghagha]] fórust þegar bátur sökk á ánni [[Níl]]. * [[5. maí]] - Ríkisstjórn Sovétríkjanna viðurkenndi að hafa fundið og fjarlægt brunnar líkamsleifar [[Adolf Hitler|Adolfs Hitler]] 18 árum fyrr. * [[6. maí]] - [[Timothy Leary]] var rekinn úr kennarastöðu sinni við [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]] fyrir að missa úr kennslu. * [[7. maí]] - Fjarskiptahnötturinn [[Telstar II]] var sendur á braut um jörðu. * [[8. maí]] - [[Búddistakreppan]] hófst í Víetnam eftir að her [[Suður-Víetnam]] skaut á hóp búddista sem fagnaði [[Vesak]], fæðingarhátíð [[Gautama Búdda]]. Átta létu lífið. * [[13. maí]] - Myndasagan [[Modesty Blaise]] hóf göngu sína í breska blaðinu ''Evening Standard''. * [[15. maí]] - [[L. Gordon Cooper]] var síðasti geimfarinn sem mannaði geimfar frá [[Mercury-áætlunin]]ni þegar hann fór 22 sinnum umhverfis jörðina um borð í ''[[Mercury 9|Faith 7]]''. * [[20. maí]] - Armenski stórmeistarinn [[Tigran Petrosjan]] varð heimsmeistari í skák eftir sigur á [[Míkhaíl Botvínník]]. * [[22. maí]] - Gríski stjórnmálamaðurinn [[Grigoris Lambrakis]] var myrtur af hægriöfgamönnum í Þessalóniki. * [[25. maí]] - [[Afríska einingarbandalagið]] var stofnað af fulltrúum 32 Afríkulanda í [[Addis Abeba]]. * [[27. maí]] - Önnur stúdíóplata [[Bob Dylan]], ''[[The Freewheelin' Bob Dylan]]'', með laginu „Blowin' in the Wind“, kom út hjá Columbia Records. * [[28. maí]] - Yfir 20.000 fórust þegar fellibylur gekk yfir [[Austur-Pakistan]]. * [[29. maí]] - [[Munch-safnið]] í Osló var opnað. * [[30. maí]] - Yfir 500 búddamunkar mótmæltu stjórn [[Ngô Đình Diệm]] við þinghúsið í Saígon. === Júní === [[Mynd:JFK_speech_Ich_bin_ein_berliner_1.jpg|thumb|right|Berlínarræða Kennedys.]] * [[3. júní]]: ** [[Efnaárásin í Huế]]: Her [[Suður-Víetnam]] sprautaði vökva úr táragassprengjum á höfuð mótmælenda. Bandaríkin hættu aðstoð við stjórn [[Ngô Đình Diệm]] í kjölfarið. ** 101 fórst þegar [[Northwest Airlines flug 293]] fórst á leið til [[Anchorage]] í Alaska. * [[5. júní]] - Breski stjórnmálamaðurinn [[John Profumo]] sagði af sér eftir kynlífshneyksli. * [[7. júní]] - Breska hljómsveitin [[The Rolling Stones]] gaf út sína fyrstu smáskífu, með [[Chuck Berry]]-laginu „Come on“. * [[9. júní]] - [[Alþingiskosningar 1963|Alþingiskosningar]] voru haldnar á Íslandi. * [[11. júní]]: ** Búddamunkurinn [[Thích Quảng Đức]] kveikti í sjálfum sér til að mótmæla skorti á trúfrelsi í [[Suður-Víetnam]]. ** Fylkisstjóri Alabama, [[George C. Wallace]], stóð sjálfur í dyrum [[Alabamaháskóli|Alabamaháskóla]] til að varna svörtum nemendum inngöngu. ** [[James Hardy]] við [[Mississippiháskóli|Mississippiháskóla]] framkvæmdi fyrstu [[lungnaígræðsla|lungnaígræðsluna]]. * [[13. júní]] - [[Gemini-verkefnið]], með tveimur geimförum í stað eins, tók við af [[Mercury-verkefnið|Mercury-verkefninu]] sem aðalverkefni NASA á sviði mannaðra geimferða. * [[15. júní]] - Franska verslunarkeðjan [[Carrefour]] opnaði fyrsta stórmarkaðinn í Evrópu í einu af úthverfum Parísar. * [[16. júní]] - [[Valentína Tereskhova]] fór í geimferð með sovéska geimskipinu ''[[Vostok 6]]'', fyrst kvenna. * [[17. júní]] - [[ASCII]]-staðallinn var samþykktur af [[Staðlaráð Bandaríkjanna|Staðlaráði Bandaríkjanna]]. * [[20. júní]]: ** [[Beint símasamband milli Moskvu og Washington]] („rauði síminn“) var samþykkt. ** Sænski flugherforinginn [[Stig Wennerström]] var handtekinn fyrir njósnir. * [[21. júní]]: ** Erkibiskup Mílanó, Giovanni Battista Montini, var kjörinn páfi eftir lát Jóhannesar 23. og tók sér nafnið [[Páll 6.]] ** [[Charles de Gaulle]] dró franska flotann úr samstarfi NATO-ríkja. * [[25. júní]] - [[Ísbjörn]] var skotinn í [[Hornvík]] á Vestfjörðum. * [[26. júní]] - [[John F. Kennedy]] hélt ræðu í Vestur-Berlín og mælti hin fleygu orð „Ég er Berlínarbúi“. * [[30. júní]] - [[Ciaculli-blóðbaðið]]: Sjö menn létu lífið í sprengjutilræði [[sikileyska mafían|sikileysku mafíunnar]] í Palermó. === Júlí === [[Mynd:Ågestaverket_reaktorhall.jpg|thumb|right|Kjarnaofninn í Ågesta.]] * [[1. júlí]] - [[Bandaríska póstþjónustan]] tók upp samræmd [[ZIP-númer]] fyrir allt landið. * [[4. júlí]] - [[Stjórnarskrá Austurríkis]] var breytt þannig að meðlimir keisarafjölskyldunnar mættu heimsækja landið ef þau afsöluðu sér valdatilkalli. * [[6. júlí]] - [[Kaþólska kirkjan]] slakaði á banni við [[bálför]]um þegar [[Páll 6.]] lýsti því yfir að eyðilegging líkamans hefði engin áhrif á sálina. * [[7. júlí]] - [[Suður-Víetnam|Suðurvíetnamskar]] öryggislögreglusveitir undir stjórn [[Ngô Đình Nhu]], bróður forsetans [[Ngô Đình Diệm]], réðust á bandaríska blaðamenn sem fylgdust með mótmælum búddamunka í Saígon. * [[11. júlí]]: ** Lögregla réðist inn á [[Lilliesleaf Farm]] í [[Jóhannesarborg]] og handtók fjölda leiðtoga [[Afríska þjóðarráðið|Afríska þjóðarráðsins]]. ** [[Carlos Julio Arosemena Monroy]] forseta Ekvador var steypt af stóli og [[Ramón Castro Jijón]] tók við. * [[17. júlí]]: ** [[Minjasafnið á Akureyri]] var opnað. ** Fyrsta sænska [[kjarnorkuver]]ið hóf starfsemi í [[Ågesta]]. * [[18. júlí]] - [[Gasstöðin við Hlemm|Gasverksmiðjan Ísaga]] við Hlemmtorg í Reykjavík brann. Miklar sprengingar urðu í brunanum og skemmdust nálæg hús. * [[19. júlí]] - Bandaríski flugmaðurinn [[Joe Walker]] náði 105,9 km hæð í eldflaugaknúnu flugvélinni [[North American X-15]]. * [[21. júlí]] - Ný [[Skálholtskirkja]] var vígð við hátíðlega athöfn. Voru þar saman komnir áttatíu prestar, prófastar, og biskupar. * [[26. júlí]]: ** Harður jarðskjálfti varð í [[Skopje]] í Júgóslavíu (nú í [[Lýðveldið Makedónía|Lýðveldinu Makedóníu]]). 1100 manns fórust í skjálftanum. ** Fjarskiptahnötturinn [[Syncom 2]] var sendur á braut um jörðu. * [[31. júlí]] - Hryðjuverkahópur sem síðar varð þekktur sem [[Tupamaros]] rændi vopnum og skotfærum frá skotfélagi í [[Montevídeó]]. === Ágúst === [[Mynd:Martin_Luther_King_-_March_on_Washington.jpg|thumb|right|Martin Luther King Jr. flytur „Ég á mér draum“-ræðuna.]] * [[5. ágúst]] - Bandaríkin, Bretland og Sovétríkin undirrituðu [[Samningur um bann við kjarnavopnatilraunum að hluta|Samning um bann við kjarnavopnatilraunum að hluta]]. * [[8. ágúst]] - [[Lestarránið mikla]]: 15 ræningjar rændu póstlest á milli Glasgow og London og náðu 2,6 milljón pundum í reiðufé. * [[14. ágúst]] - Yfir 100 fórust í skógareldum í [[Paraná-fylki]] í Brasilíu. * [[15. ágúst]] - [[Þrír dýrðardagar]]: Forseta Lýðveldisins Kongó, [[Fulbert Youlou]], var steypt af stóli eftir þriggja daga uppreisn í [[Brazzaville]]. * [[16. ágúst]]: ** Tímaritið ''[[Iceland Review]]'' hóf göngu sína. ** [[Guðrún Bjarnadóttir]], tvítug kona frá Njarðvík, var kjörin [[Miss International]]. * [[19. ágúst]] - Sæsímastrengurinn [[Icecan]] var tekinn í notkun. * [[21. ágúst]] - [[Pagóðuárásirnar í Xá Lợi]]: Sérsveit suðurvíetnamska hersins, undir stjórn [[Ngô Đình Nhu]], skemmdi búddahof um allt [[Suður-Víetnam]], handtók þúsundir og myrti hundruð manna. * [[24. ágúst]] - Fyrstu leikirnir fóru fram í þýsku knattspyrnudeildinni [[Bundesliga]]. * [[28. ágúst]] - [[Martin Luther King, Jr.]] flutti fræga ræðu á tröppum [[Abraham Lincoln-minnismerkið|Abraham Lincoln-minnismerkisins]] þar sem hann mælti hin fleygu orð „Ég á mér draum“. * [[30. ágúst]] - Hollenska tæknifyrirtækið [[Philips]] kynnti [[kassettutæki]]ð til sögunnar á vörusýningu í Berlín. * [[31. ágúst]] - [[Samvinnubanki Íslands]] hóf starfsemi í Bankastræti 7 í Reykjavík. === September === [[Mynd:Congress_of_Racial_Equality_and_members_of_the_All_Souls_Church,_Unitarian_march_in_memory_of_the_16th_Street_Baptist_Church_bombing_victims.jpg|thumb|right|Ganga til minningar um fórnarlömb sprengjutilræðisins í Birmingham.]] * [[1. september]] - Skipting [[Belgía|Belgíu]] í tungumálasvæði tók gildi. * [[10. september]] - Sikileyski mafíuforinginn [[Bernardo Provenzano]] var eftirlýstur fyrir morð, en náðist fyrst 43 árum síðar. * [[11. september]] - [[Nökkvi (félag)|Sjóferðafélag Akureyrar]], sem síðar fékk nafnið Nökkvi, var stofnað á Akureyri. * [[15. september]] - Fjögur börn létust þegar [[Ku Klux Klan]] stóð fyrir sprengjutilræði í kirkju baptista í [[Birmingham (Alabama)|Birmingham]], Alabama. * [[16. september]]: ** [[Lyndon B. Johnson]], varaforseti Bandaríkjanna, kom til Íslands í opinbera heimsókn og var vel tekið. ** [[Malasía]] var stofnuð við sameiningu [[Malajabandalagið|Malajabandalagsins]], [[Singapúr]], [[Norður-Borneó]] og [[Sarawak]]. * [[18. september]] - Hópur 10.000 mótmælenda kveikti í breska sendiráðinu í [[Jakarta]] vegna andstöðu við stofnun Malasíu. * [[20. september]] - Í [[borgarstjórn Reykjavíkur]] var samþykkt að leyfa kvöldsölu um lúgur til klukkan 22 og borgarráði var heimilað að framlengja söluleyfi til klukkan 23.30 á kvöldin. Rúmur aldarfjórðungur leið þar til sölutími var gefinn frjáls. * [[21. september]] - [[Eiríkur Kristófersson]], fyrrverandi skipherra á skipum Landhelgisgæslunnar, var sæmdur [[breska heimsveldisorðan|bresku heimsveldisorðunni]], æðstu orðu Breta, sem erlendir menn geta fengið, fyrir framgöngu sína við björgun breskra sjómanna. * [[23. september]] - [[Badmintondeild KR]] var stofnuð í Reykjavík. * [[24. september]] - Mesta hækkun [[mjólk]]urvara sem vitað var um varð á Íslandi, 25%. Næsta dag hækkuðu [[kjöt]]vörur um þriðjung. Þessar hækkanir urðu þó að [[verðbólga]] á ársgrundvelli væri aðeins 14%. * [[25. september]] - [[Juan Bosch]] var steypt af stóli sem forseta Dóminíska lýðveldisins, og herforingjastjórn tók við völdum. * [[29. september]] - Önnur umferð [[Annað Vatíkansráðið|Annars Vatíkansráðsins]] hófst í Róm. === Október === [[Mynd:Campanile_Pirago.jpg|thumb|right|Ummerki um flóðið í Vajont.]] * [[1. október]] ** [[Leðurskjaldbaka]] veiddist í [[Steingrímsfjörður|Steingrímsfirði]]. ** Tímaritið ''[[Neisti (tímarit)|Neisti]]'' hóf göngu sína á Íslandi. * [[2. október]] ** [[Nígería]] varð lýðveldi með nýrri stjórnarskrá. ** Hvíta húsið tilkynnti um afturköllun bandarískra hermanna frá [[Suður-Víetnam]]. * [[3. október]] - Forseta Hondúras, [[Ramón Villeda Morales]], var steypt af stóli af herforingjanum [[Oswaldo López Arellano]]. * [[4. október]] - Stormurinn ''[[Flora (fellibylur)|Flora]]'' reið yfir á Hispaniólu og Kúbu með þeim afleiðingum að 7.000 fórust. * [[5. október]] ** Hljómsveitin [[Hljómar]] var stofnuð í Keflavík. ** Skemmtistaðurinn [[Sigtún (skemmtistaður)|Sigtún]] var opnaður við Austurvöll í Reykjavík. ** Kennedy-stjórnin í Bandaríkjunum ákvað að hætta fjárhagsaðstoð við stjórn [[Suður-Víetnam]]s nema hún réðist í lýðræðisumbætur. * [[7. október]] - [[Trần Lệ Xuân]], mágkona forseta Suður-Víetnam, [[Ngô Đình Diệm]], fór í ferð um Bandaríkin þar sem hún gagnrýndi stjórn Kennedys harðlega. * [[8. október]] - Bandaríski tónlistarmaðurinn [[Sam Cooke]] og hljómsveit hans voru handtekin fyrir að reyna að skrá sig á hótel fyrir hvíta í [[Louisiana]]. * [[9. október]] ** ''Skáldatími'' eftir [[Halldór Laxness]] kom út. Bókin vakti mikla athygli, enda gerir höfundurinn upp við sósíalismann í henni. ** [[Vajont-slysið]]: Skriða féll ofan í uppistöðulón í [[Vajont-dalur|Vajont-dal]] nærri [[Pordenone]] á Ítalíu. Flóðbylgja reið yfir byggðina í dalnum með þeim afleiðingum að nærri 2000 fórust. * [[14. október]] - Uppreisn gegn breskum yfirráðum hófst í [[Suður-Jemen]]. * [[21. október]] - Fyrsta blaðagreinin um [[Bítlaæðið]] (''Beatlemania'') birtist í breska dagblaðinu ''[[Daily Mail]]''. * [[23. október]] - Í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]] mældist 10 mínútna meðalvindhraði 200&nbsp;km/klst. Þetta var vindhraðamet á Íslandi og var ekki jafnað fyrr en 3. febrúar 1991, þá einnig í Vestmannaeyjum. * [[30. október]] - Bifreiðaframleiðandinn [[Lamborghini]] var stofnaður á Ítalíu. * [[31. október]] - Yfir 80 létust í gassprengingu á skautasýningu í [[Corteva Coliseum]] í [[Indianapolis]]. === Nóvember === [[Mynd:Surtsey_eruption_2.jpg|thumb|right|Surtseyjargosið.]] * [[2. nóvember]] - [[Valdaránið í Suður-Víetnam 1963]]: Forseti Suður-Víetnam, [[Ngo Dinh Diem]], var handtekinn og myrtur. * [[6. nóvember]] - [[Valdaránið í Suður-Víetnam 1963]]: Herforinginn [[Dương Văn Minh]] tók við völdum í Suður-Víetnam. * [[7. nóvember]] - [[Kraftaverkið í Lengede]]: 11 þýskum námaverkamönnum var bjargað úr fallinni námu eftir 14 daga. * [[9. nóvember]]: ** Sprenging varð í [[Miike-kolanáman|Miike-kolanámunni]] í Japan þar sem 458 létust og yfir 800 lögðust inn á spítala með [[kolmónoxíðeitrun]]. ** [[Lestarslysið í Tsurumi]]: 161 lést í lestarslysi í [[Yokohama]]. * [[10. nóvember]] - [[Malcolm X]] hélt sögulega ræðu („[[Skilaboð til grasrótarinnar]]“) í [[Detroit]], [[Michigan]]. * [[14. nóvember]]: ** [[Surtsey]] reis úr sjó sunnan við [[Vestmannaeyjar]]. ** [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] tók við embætti forsætisráðherra. ([[Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar 1963-1970]]). * [[22. nóvember]] - [[John F. Kennedy]], bandaríkjaforseti, var [[Morðið á John F. Kennedy|myrtur]] í Texas. [[Lyndon B. Johnson]], varaforseti tók við. * [[23. nóvember]] ** Fyrsti þáttur bresku þáttaraðarinnar ''[[Doctor Who]]'' var sýndur á BBC. ** 63 létust í eldsvoða í [[Golden Age-hjúkrunarheimilið|Golden Age-hjúkrunarheimilinu]] í Ohio. * [[24. nóvember]]: ** [[Lee Harvey Oswald]], meintur morðingi John F. Kennedy, var skotinn til bana í haldi lögreglu af [[Jack Ruby]]. ** [[Lyndon B. Johnson]] lofaði áframhaldandi stuðningi við stjórn Suður-Víetnam. * [[29. nóvember]] - [[Warren-nefndin]]ni var komið á fót til að rannsaka morðið á John F. Kennedy. === Desember === [[Mynd:TIROS_8_PAYLOAD.JPG|thumb|right|Veðurtunglið TIROS-8.]] * [[6. desember]] - Þrír franskir blaðamenn stigu fyrstir manna á land í [[Surtsey]]. Viku síðar komust Vestmannaeyingar til Surtseyjar. * [[8. desember]]: ** [[Pan Am flug 214]] fórst vegna [[elding]]ar við [[Elkton]] í Maryland með þeim afleiðingum að 81 lést. ** 19 ára syni [[Frank Sinatra]], [[Frank Sinatra Jr.]], var rænt af þremur mönnum og haldið gegn lausnargjaldi. * [[10. desember]] - [[Sansibar]] varð sjálfstætt frá Bretlandi. * [[11. desember]] - Fyrsta [[Bantústan]]ríkið í Suður-Afríku, [[Transkei]], var formlega stofnað. * [[12. desember]] - [[Kenía]] varð sjálfstætt frá Bretlandi. * [[14. desember]] - [[Baldwin Hills-stíflan]] í útjaðri [[Los Angeles]] brast með þeim afleiðingum að 200 heimili eyðilögðust, og fimm létu lífið. * [[15. desember]] - Flugfélagið [[Royal Jordanian]] var stofnað. * [[16. desember]] - [[Kópavogskirkja]] var vígð af Sigurbirni Einarssyni. * [[20. desember]]: ** [[Auschwitz-réttarhöldin í Frankfurt]] hófust. ** Íbúar [[Vestur-Berlín]]ar fengu leyfi til að heimsækja fjölskyldumeðlimi í [[Austur-Berlín]] samkvæmt sérstöku samkomulagi. * [[21. desember]]: ** Átök brutust út milli [[Kýpur-Grikkir|Kýpur-Grikkja]] og [[Kýpur-Tyrkir|Kýpur-Tyrkja]]. ** Fyrsta [[veðurtungl]]ið sem sendi stafrænar myndir í rauntíma til jarðar, [[TIROS-8]], var sent á braut um jörðu. * [[22. desember]] - Eldur braust út í skemmtiferðaskipinu ''[[Lakonia (skemmtiferðaskip)|Lakonia]]'' um 320 km norðan við [[Madeira]]. 128 farþegar fórust. * [[29. desember]] - Borginni [[Nikósía|Nikósíu]] á Kýpur var skipt með „grænni línu“ sem varð [[Varðbelti Sameinuðu þjóðanna á Kýpur]] og er enn til staðar. * [[31. desember]] - [[Sambandsríki Ródesíu og Nýasalands]] leystist upp þegar tveir hlutar þess, [[Norður-Ródesía]] og [[Nýasaland]], fengu sjálfstæði frá Bretlandi og urðu að [[Sambía|Sambíu]] og [[Malaví]]. === Ódagsettir atburðir === * [[Þjóðvarnarflokkur Íslands]] var lagður niður. * Reggísveitin [[Bob Marley and the Wailers]] var stofnuð. * Rokksveitin [[The Kinks]] var stofnuð. * [[Háskólinn í York]] var stofnaður á Englandi. == Fædd == * [[3. janúar]] - [[Till Lindemann]], þýskur söngvari. * [[7. janúar]] - [[Rand Paul]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[14. janúar]] - [[Steven Soderbergh]], bandarískur leikstjóri. * [[16. janúar]] - [[James May]], breskur blaðamaður. * [[17. janúar]] - [[Tryggvi Þór Herbertsson]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[26. janúar]]: ** [[Andrew Ridgeley]], breskur tónlistarmaður. ** [[José Mourinho]], portúgalskur knattspyrnuþjálfari. * [[1. febrúar]] - [[Yasuharu Kurata]], japanskur knattspyrnumaður. * [[2. febrúar]] - [[Edu Marangon]], brasilískur knattspyrnumaður. * [[5. febrúar]] - [[Goran Jurić]], króatískur knattspyrnumaður. * [[17. febrúar]] - [[Larry the Cable Guy]], bandarískur leikari. * [[17. febrúar]] - [[Michael Jordan]], körfuknattleiksmaður. * [[18. febrúar]] - [[Þorsteinn M. Jónsson]], íslenskur athafnamaður. * [[19. febrúar]] - [[Slobodan Dubajić]], serbneskur knattspyrnumaður. * [[20. febrúar]] - [[Charles Barkley]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[20. febrúar]] - [[Páll Hreinsson]], íslenskur dómari. * [[25. febrúar]] - [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]], íslenskur tónlistarmaður. * [[2. mars]] - [[Anthony Albanese]], ástralskur stjórnmálamaður. * [[4. mars]] - [[Jason Newsted]], bandarískur tónlistarmaður. * [[5. mars]] - [[Lotta Engberg]], sænsk söngkona. * [[15. mars]] - [[Richard Amos]], breskur karatemaður. * [[15. mars]] - [[Bret Michaels]], bandarískur tónlistarmaður. * [[18. mars]] - [[Vanessa Williams]], bandarísk söngkona. * [[21. mars]] - [[Ronald Koeman]], hollenskur knattspyrnumaður. * [[27. mars]] - [[Quentin Tarantino]], bandarískur leikstjóri. * [[31. mars]] - [[Áslaug Jónsdóttir]], íslenskur barnabókahöfundur. * [[1. apríl]] - [[Joe Wright]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[6. apríl]] - [[Rafael Correa]], ekvadorskur stjórnmálamaður. * [[7. apríl]] - [[Ólafur Rafnsson]], íslenskur lögfræðingur (d. [[2013]]). * [[8. apríl]] - [[Julian Lennon]], enskur tónlistarmaður. * [[9. apríl]] - [[Runólfur Ágústsson]], íslenskur lögfræðingur. * [[13. apríl]] - [[Garrí Kasparov]], [[Rússland|rússneskur]] [[stjórnmálamaður]] og [[skák]]meistari. * [[15. apríl]] - [[Beata Szydło]], pólsk stjórnmálakona. * [[15. apríl]] - [[Kristín Guðrún Gunnlaugsdóttir]], íslensk myndlistarkona. * [[25. apríl]] - [[David Moyes]], skoskur knattspyrnustjóri. * [[26. apríl]] - [[Jet Li]], kínverskur leikari. * [[10. maí]] - [[Ziad Tlemçani]], túnískur knattspyrnumaður. * [[18. maí]] - [[Davíð Tencer]], slóvakískur biskup. * [[22. maí]] - [[Steindór Ívarsson]], íslenskur rithöfundur. * [[25. maí]] - [[Mike Myers]], kanadískur leikari. * [[30. maí]] - [[Nasrin Sotoudeh]], íranskur mannréttindalögfræðingur. * [[31. maí]] - [[Viktor Orbán]], ungverskur stjórnmálamaður. * [[9. júní]] - [[Johnny Depp]], bandarískur leikari. * [[10. júní]] - [[Jeanne Tripplehorn]], bandarísk leikkona. * [[13. júní]] - [[Félix Tshisekedi]], kongóskur stjórnmálamaður. * [[18. júní]] - [[Rúmen Radev]], búlgarskur herforingi. * [[22. júní]] - [[Guðrún Gunnarsdóttir]], íslensk söngkona. * [[23. júní]] - [[Jóhamar]], íslenskur rithöfundur. * [[25. júní]] - [[George Michael]], breskur tónlistarmaður (d. [[2016]]). * [[25. júní]] - [[Yann Martel]], kanadískur rithöfundur. * [[27. júní]] - [[Jay Karnes]], bandarískur leikari. * [[8. júlí]] - [[Rocky Carroll]], bandarískur leikari. * [[13. júlí]] - [[Kenny Johnson]], bandarískur leikari. * [[16. júlí]] - [[Fatboy Slim]], breskur tónlistarmaður. * [[17. júlí]] - [[Ólafur Þór Gunnarsson]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[24. júlí]] - [[Karl Malone]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[29. júlí]] - [[Jón Gústafsson]], íslenskur dagskrárgerðarmaður. * [[1. ágúst]] - [[Coolio]], bandarískur rappari (d. [[2022]]). * [[3. ágúst]] - [[James Hetfield]], söngvari og gítarleikari bandarísku hljómsveitarinnar [[Metallica]]. * [[3. ágúst]] - [[Graham Arnold]], ástralskur knattspyrnumaður. * [[6. ágúst]] - [[Kevin Mitnick]], bandarískur tölvuþrjótur (d. [[2023]]). * [[9. ágúst]] - [[Whitney Houston]], söngkona, lagahöfundur, leikkona og framleiðandi (d. [[2012]]). * [[9. ágúst]] - [[Jay Leggett]], bandarískur leikari (d. [[2013]]). * [[12. ágúst]] - [[Sveinn Andri Sveinsson]], íslenskur lögfræðingur. * [[14. ágúst]] - [[Meinolf Finke]], þýskt skáld. * [[15. ágúst]] - [[Alejandro González Iñárritu]], mexíkóskur kvikmyndagerðarmaður. * [[23. ágúst]] - [[Park Chan-wook]], suðurkóreskur leikstjóri. * [[24. ágúst]] - [[Yrsa Sigurðardóttir]], íslenskur verkfræðingur og rithöfundur. * [[25. ágúst]] - [[Ævar Örn Jósepsson]], íslenskur blaðamaður. * [[6. september]] - [[Geert Wilders]], hollenskur stjórnmálamaður. * [[6. september]] - [[Ivan Hašek]], tékkneskur knattspyrnumaður. * [[6. september]] - [[Sverrir Stormsker]], íslenskur tónlistarmaður. * [[19. september]] - [[David Seaman]], enskur knattspyrnumaður. * [[20. september]] - [[Guðmundur Árnason]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[28. september]] - [[Luis Arce]], bólivískur stjórnmálamaður. * [[1. október]] - [[Pekka Salminen]], finnskur körfuknattleiksmaður. * [[2. október]] - [[Maria Ressa]], filippeysk-bandarískur blaðamaður. * [[2. október]] - [[Björk Vilhelmsdóttir]], íslensk stjórnmálakona. * [[6. október]] - [[Thomas Bickel]], svissneskur knattspyrnumaður. * [[6. október]] - [[Elisabeth Shue]], bandarísk leikkona. * [[20. október]] - [[Julie Payette]], kanadískur geimfari. * [[28. október]] - [[Lauren Holly]], bandarísk leikkona. * [[31. október]] - [[Dunga]], brasilískur knattspyrnumaður. * [[31. október]] - [[Rob Schneider]], bandarískur leikari. * [[31. október]] - [[Guðmundur Franklín Jónsson]], íslenskur athafnamaður. * [[1. nóvember]] - [[Logi Gunnarsson]], íslenskur heimspekingur. * [[1. nóvember]] - [[Mark Hughes]], enskur knattspyrnustjóri. * [[5. nóvember]] - [[Yair Lapid]], ísraelskur stjórnmálamaður. * [[5. nóvember]] - [[Hans Gillhaus]], hollenskur stjórnmálamaður. * [[15. nóvember]] - [[Toru Sano]], japanskur knattspyrnumaður. * [[18. nóvember]] - [[Peter Schmeichel]], danskur knattspyrnumaður. * [[21. nóvember]] - [[Peter Bosz]], hollenskur knattspyrnumaður. * [[24. nóvember]] - [[Kristín Helga Gunnarsdóttir]], íslenskur rithöfundur. * [[26. nóvember]] - [[Kristján Logason]], íslenskur ljósmyndari, ljóðskáld, listamaður. * [[7. desember]] - [[Mark Bowen]], velskur knattspyrnumaður. * [[8. desember]] - [[Lee Jae-myung]], suðurkóreskur stjórnmálamaður. * [[15. desember]] - [[Cristiana Oliveira]], brasilísk leikkona. * [[17. desember]] - [[Jón Kalman Stefánsson]], íslenskur rithöfundur. * [[18. desember]] - [[Brad Pitt]], bandarískur leikari. * [[26. desember]] - [[Lars Ulrich]], dansk/bandarískur trommari. * [[27. desember]] - [[Claus Meyer]], danskur athafnamaður. * [[29. desember]] - [[Ulf Kristersson]], sænskur stjórnmálamaður. * [[30. desember]] - [[Mike Pompeo]], bandarískur stjórnmálamaður. == Dáin == * [[16. janúar]] - [[Magnús Olsen]], norskur málvísindamaður (f. [[1878]]). * [[23. janúar]] - [[Józef Gosławski]], pólskur myndhöggvari (f. [[1908]]). * [[11. febrúar]] - [[Sylvia Plath]], bandarískt ljóðskáld, rithöfundur og smásagnahöfundur (f. [[1932]]). * [[10. mars]] - [[André Maschinoti]], franskur knattspyrnumaður (f. [[1903]]). * [[16. mars]] - [[Valtýr Stefánsson]], íslenskur ritstjóri (f. [[1893]]). * [[29. mars]] - [[August Rei]], eistneskur stjórnmálamaður (f. [[1886]]). * [[14. apríl]] - [[Anna Borg]], íslensk leikkona (f. [[1903]]). * [[23. maí]] - [[Ásgeir Jónsson frá Gottorp]], íslenskur bóndi (f. [[1876]]). * [[28. maí]] - [[Pétur J.H. Magnússon]], íslenskur knattspyrnumaður (f. [[1894]]). * [[31. maí]] - [[Edith Hamilton]], bandarískur fornfræðingur (f. [[1868]]). * [[2. júní]] - [[Ivan Bek]], júgóslavneskur knattspyrnumaður (f. [[1909]]). * [[3. júní]] - [[Jóhannes 23. páfi]] (f. 1881). * [[20. júlí]] - [[Magnús Björnsson á Syðra-Hóli]], íslenskur rithöfundur (f. [[1889]]). * [[4. ágúst]] - [[Vilhjálmur frá Skáholti]], íslenskt skáld (f. [[1907]]). * [[4. september]] - [[Robert Schuman]], franskur stjórnmálamaður (f. [[1886]]). * [[10. október]] - [[Édith Piaf]], frönsk söngkona (f. [[1915]]). * [[11. október]] - [[Jean Cocteau]], franskt skáld (f. [[1889]]). * [[25. október]] - [[Björn Þórðarson]], íslenskur stjórnmálamaður (f. [[1879]]). * [[2. nóvember]] - [[Ngô Đình Diệm]], víetnamskur stjórnmálamaður (f. [[1901]]). * [[13. nóvember]] - [[Margaret Murray]], breskur fornleifafræðingur (f. [[1863]]). * [[21. nóvember]] - [[Ulises Saucedo]], bólivískur knattspyrnuþjálfari og -dómari (f. [[1896]]). * [[22. nóvember]] - [[John F. Kennedy]], forseti [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] (f. [[1917]]). * [[22. nóvember]] - [[Aldous Huxley]], bandarískur rithöfundur (f. [[1894]]). * [[22. nóvember]] - [[C. S. Lewis]], írskur rithöfundur (f. [[1898]]). * [[24. nóvember]] - [[Lee Harvey Oswald]], bandarískur uppgjafarhermaður (f. [[1939]]). * [[12. desember]] - [[Theodor Heuss]], þýskur blaðamaður (f. [[1884]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Eugene Paul Wigner]], [[Maria Goeppert-Mayer]], [[J. Hans D. Jensen]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Karl Ziegler]], [[Giulio Natta]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - Sir [[John Carew Eccles]], [[Alan Lloyd Hodgkin]], [[Andrew Huxley|Andrew Fielding Huxley]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Giorgos Seferis]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - Alþjóðaráð og alþjóðasamband [[Rauði krossinn|Rauða krossins]] ==Tilvísanir== [[Flokkur:1963]] 36j38wiht3sj7xdu0hggts2f32e9ycd 0 2497 1960631 1757878 2026-04-20T10:25:28Z TKSnaevarr 53243 1960631 wikitext text/x-wiki {{Dagatal|júní}} '''18. júní''' er 169. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (170. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 196 dagar eru eftir af árinu. == Atburðir == * [[860]] - Um 200 skipa floti frá [[Garðaríki]] sigldi inn [[Bospórus]] og hóf að herja á [[Konstantínópel]]. * [[1000]] - [[Gissur hvíti Teitsson]] og [[Hjalti Skeggjason]] komu að landi í Vestmannaeyjum með kirkjuvið frá Ólafi konungi Tryggvasyni. Þaðan héldu þeir til Alþingis á Þingvöllum til þess að boða kristni. * [[1040]] - [[Hörða-Knútur]] var krýndur Englandskonungur. * [[1155]] - [[Friðrik barbarossa]] var krýndur keisari hins Heilaga rómverska ríkis í Róm. * [[1199]] - [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverrir Sigurðsson]] Noregskonungur gersigraði [[baglar|bagla]] í [[orrustan í Strindafirði|orrustunni í Strindafirði]]. * [[1361]] - [[Smiður Andrésson]] hirðstjóri lét taka [[Árni Þórðarson hirðstjóri|Árna Þórðarson]], fyrrverandi hirðstjóra, af lífi í Lambey í Fljótshlíð vegna aftöku Markúsar barkaðar og fjölskyldu hans á sama stað 1360. * [[1531]] - Friðarsamningar voru undirritaðir í Nice milli [[Karl 5. keisari|Karls 5.]] keisara og [[Frans 1. Frakkakonungur|Frans 1.]] Frakkakonungs. * [[1638]] - [[Friðarsáttmálinn í Berwick]] batt endi á fyrsta [[biskupastríðin|biskupastríðið]] í [[Bretland]]i. * [[1651]] - [[Hannibal Sehested]] var tekinn fyrir fjárdrátt og gert að segja sig úr danska ríkisráðinu. * [[1698]] - [[Patrick Gordon]] og [[Alexej Sjein]] börðu [[streltsíuppreisnin]]a niður. * [[1767]] - Enski skipstjórinn [[Samuel Wallis]] varð fyrstur Evrópubúa til að líta eyna Tahítí augum svo víst sé. * [[1777]] - Skipað var kauptún í [[Flatey á Breiðafirði]]. * [[1800]] - [[Jarðamatsnefndin]] fyrir Ísland var skipuð. * [[1812]] - [[James Madison]] Bandaríkjaforseti lýsti yfir [[Stríðið 1812|stríði]] á hendur Bretlandi. * [[1815]] - [[Orrustan við Waterloo]] var háð milli Frakka og Breta í Belgíu. * [[1900]] - Íslendingar áttu þess í fyrsta skiptið kost að setjast upp í vagn, sem flutti þá landleiðis milli staða. Voru það hinir svonefndu [[póstvagn]]ar. Tekið var til að flytja póst og farþega með fjórhjóla yfirbyggðum vögnum með tveimur hestum fyrir, aðallega um Suðurlandið. * [[1928]] - [[Amelia Earhart]] lagði af stað í fyrsta Atlantshafsflug sitt frá [[Halifax]]. * [[1928]] - Flugvél [[Roald Amundsen|Roalds Amundsen]] hvarf yfir [[Barentshaf]]i. * [[1936]] - [[Kristján 10.]] konungur Íslands og Danmerkur kom til landsins með föruneyti sínu og ferðaðist norður í land og víðar. * [[1937]] - [[Hermann Jónasson]] og [[Ólafur Thors]] mættust á hólmgöngufundi í [[Hólmavík]] í aðdraganda [[Alþingiskosningar 1937|þingkosninga]]. * [[1944]] - [[Lýðveldishátíðin 1944|Hátíðahöld]] voru í [[Reykjavík]] í tilefni af stofnun lýðveldisins. * [[1954]] - [[Valdaránið í Gvatemala 1954]] hófst með innrás liðs sem bandaríska leyniþjónustan hafði þjálfað og vopnað undir stjórn [[Carlos Castillo Armas]]. * [[1970]] - [[Edward Heath]] varð forsætisráðherra Bretlands eftir kosningasigur Breska íhaldsflokksins. * [[1971]] - Lággjaldaflugfélagið [[Southwest Airlines]] hóf starfsemi sína í Bandaríkjunum. * [[1972]] - Mannbjörg varð þegar togarinn ''[[Hamranes (togari)|Hamranes]]'' fórst út af [[Snæfellsnes]]i. Mikil réttarhöld urðu vegna slyssins. * [[1974]] - [[Rauðsokkahreyfingin]] á Íslandi var gerð að félagi og tók upp stefnuskrá í [[sósíalismi|sósíalískum]] anda sem varð til þess að margar konur yfirgáfu hreyfinguna. * [[1979]] - [[Leoníd Bresnjev]] og [[Jimmy Carter]] undirrituðu [[Salt II]]-samninginn í Vínarborg. * [[1981]] - [[Alnæmi]]ssmit greindist í fyrsta skipti í [[Los Angeles]]. * [[1982]] - Argentínski einræðisherrann [[Leopoldo Galtieri]] sagði af sér. * [[1983]] - Tíu íranskar konur, þar á meðal táningurinn [[Mona Mahmudnizhad]], voru hengdar fyrir að aðhyllast [[Baháítrú]]. * [[1983]] - [[Sally Ride]] varð fyrsta bandaríska konan sem fór út í geim með geimskutlunni ''[[Challenger]]''. * [[1984]] - Bandaríski útvarpsmaðurinn [[Alan Berg]] var myrtur af meðlimum samtakanna [[The Order]]. * [[1985]] - [[Samningur um afnám allrar mismununar gagnvart konum|Alþjóðlegur samningur Sameinuðu þjóðanna um afnám allrar mismununar gagnvart konum]] tók gildi á Íslandi. * [[1989]] - Búrma tók upp opinbera heitið [[Mjanmar]]. * [[1991]] - Sænska símafyrirtækið [[Televerket]] breytti nafni sínu í [[Telia]]. * [[1998]] - [[Kinza Clodumar]] var settur af sem forseti [[Nárú]] með vantrausti. * [[1999]] - Mótmæli gegn [[hnattvæðing]]u voru skipulögð um allan heim. <onlyinclude> * [[2000]] - [[Vigdís Finnbogadóttir]] ræsti keppendur í [[Skippers d'Islande]]-siglingakeppninni í Paimpol í Frakklandi. * [[2001]] - Norska olíufyrirtækið [[Statoil]] var skráð í [[Kauphöllin í New York|Kauphöllina í New York]]. * [[2003]] - Forsætisráðherra Finnlands, [[Anneli Jäätteenmäki]], neyddist til að segja af sér eftir að hafa logið að þinginu. * [[2009]] - [[Geimferðastofnun Bandaríkjanna]] sendi geimkönnunarfarið ''[[Lunar Reconnaissance Orbiter]]'' á braut um Tunglið. * [[2012]] - Kínverska geimfarið ''[[Shenzhou 9]]'' lenti við geimstöðina [[Tiangong-1]]. Kínverjar urðu þannig þriðja land heims sem tekist hafði að lenda geimfari við geimstöð á eftir Bandaríkjunum og Rússlandi. * [[2017]] - [[Íranski byltingarvörðurinn]] skaut fjórum flugskeytum að bækistöðvum Íslamska ríkisins í [[Deir ez-Zor-umdæmi]] í Sýrlandi. * [[2017]] - 64 fórust í miklum [[skógareldur|skógareldum]] í Portúgal. * [[2021]] – [[Ebrahim Raisi]] var kjörinn forseti Írans.</onlyinclude> == Fædd == * [[1332]] - [[Jóhann 5. Palaíológos]], keisari [[Austrómverska ríkið|Austrómverska ríkisins]] (d. [[1391]]). * [[1625]] - [[Giovanni Domenico Cassini]], ítalskur stjörnufræðingur og verkfræðingur (d. [[1712]]). * [[1787]] - [[Gísli Konráðsson]], íslenskur alþýðufræðimaður (d. [[1877]]). * [[1790]] - [[Ehrenreich Christopher Ludvig Moltke]], stiftamtmaður á Íslandi og sendiherra Dana í Svíþjóð og Frakklandi (d. [[1864]]). * [[1799]] - [[Prosper Ménière]], franskur læknir (d. [[1862]]). * [[1845]] - [[Gustav Storm]], norskur sagnfræðingur (d. [[1903]]). * [[1868]] - [[Miklós Horthy]], ríkisstjóri Ungverjalands (d. 1957). * [[1886]] - [[George Mallory]], enskur fjallgöngumaður (d. [[1924]]). * [[1890]] - [[Þorbergur Þorleifsson]], íslenskur stjórnmálamaður (d. [[1939]]). * [[1895]] - [[Harue Koga]], japanskur myndlistarmaður (d. [[1933]]). * [[1901]] - [[Anastasia]], dóttir [[Nikulás 2. Rússakeisari|Nikulásar 2. Rússakeisara]] (d. [[1918]]). * [[1902]] - [[Helgi P. Briem]], íslenskur sendiherra (d. [[1981]]). * [[1920]] - [[Mario Beccaria]], ítalskur stjórnmálamaður (d. [[2003]]). * [[1928]] - [[Alfreð Jolson]], biskup kaþólsku kirkjunnar á Íslandi (d. [[1994]]). * [[1929]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur. * [[1931]] - [[Fernando Henrique Cardoso]], fyrrverandi forseti Brasilíu. * [[1935]] - [[Kristbjörg Kjeld]], íslensk leikkona. * [[1939]] - [[Jack Herer]], bandarískur baráttumaður fyrir lögðleiðingu kannabiss (d. [[2010]]). * [[1942]] - [[Paul McCartney]], breskur tónlistarmaður. * [[1942]] - [[Thabo Mbeki]], forseti Suður-Afríku. * [[1944]] - [[Stefán Baldursson]], leikstjóri, leikhússtjóri [[Leikfélag Reykjavíkur|Leikfélags Reykjavíkur]], [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússtjóri]] og [[Íslenska óperan|óperustjóri]]. * [[1946]] - [[Fabio Capello]], ítalskur knattspyrnustjóri. * [[1949]] - [[Lech Kaczynski]], forseti Póllands (d. [[2010]]). * [[1949]] - [[Jaroslaw Kaczynski]], forsætisráðherra Póllands. * [[1954]] - [[Tinna Gunnlaugsdóttir]], leikkona og [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússtjóri]]. * [[1954]] - [[Viðar Eggertsson]], leikari, leikstjóri, leikhússtjóri [[Leikfélag Akureyrar|Leikfélags Akureyrar]] og Útvarpsleikhússins. * [[1954]] - [[Magnus Uggla]], sænskur söngvari. * [[1957]] - [[Vilborg Halldórsdóttir]], íslensk leikkona. * [[1963]] - [[Rúmen Radev]], forseti Búlgaríu. * [[1976]] - [[Tatsuhiko Kubo]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1976]] - [[Akinori Nishizawa]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1977]] - [[Kaja Kallas]], forsætisráðherra Eistlands. * [[1986]] - [[Shusaku Nishikawa]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1988]] - [[Josh Dun]], bandarískur tónlistarmaður. * [[1989]] - [[Pierre-Emerick Aubameyang]], gabonskur knattspyrnumaður. * [[1990]] - [[Rúnar Már Sigurjónsson]], íslenskur knattspyrnumaður. == Dáin == * [[1188]] - [[Ari Þorgilsson sterki]], íslenskur goðorðsmaður. * [[1291]] - [[Alfons 3.]] af Aragóníu (f. [[1265]]). * [[1361]] - [[Árni Þórðarson hirðstjóri|Árni Þórðarson]], íslenskur hirðstjóri, tekinn af lífi. * [[1629]] - [[Piet Heyn]], hollenskur sjóliðsforingi (f. [[1577]]). * [[1680]] - [[Samuel Butler]], enskt skáld (f. [[1612]]). * [[1811]] - [[Jón Ólafsson (úr Svefneyjum)|Jón Ólafsson]], íslenskur fornfræðingur (f. [[1731]]). * [[1871]] - [[George Grote]], enskur fornfræðingur (f. [[1794]]). * [[1928]] - [[Roald Amundsen]], norskur landkönnuður (f. [[1872]]). * [[1936]] - [[Maxim Gorkí]], rússneskur rithöfundur (f. [[1868]]). * [[1937]] - [[Gaston Doumergue]], forseti Frakklands (f. [[1863]]). * [[1956]] - [[Þorleifur Jónsson]], íslenskur alþingismaður og formaður Framsóknarflokksins (f. [[1864]]). * [[1968]] - [[Nína Tryggvadóttir]], íslensk myndlistarkona (f. [[1913]]). * [[1974]] - [[Georgíj Zhúkov]], sovéskur hershöfðingi (f. [[1896]]). * [[1976]] - [[Þórhallur Árnason]], íslenskur sellóleikari (f. 1891). * [[1987]] - [[Harold F. Cherniss]], bandarískur fornfræðingur (f. [[1904]]). * [[1987]] - [[Alfreð Flóki]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1938]]). * [[1987]] - [[Tryggvi Ófeigsson]], íslenskur athafnamaður (f. [[1896]]). * [[2010]] - [[José Saramago]], portúgalskur rithöfundur, (f. [[1922]]). * [[2011]] - [[Georg Guðni Hauksson]], íslenskur listamaður, (f. [[1961]]). * [[2011]] - [[Frederick Chiluba]], forseti Sambíu (f. [[1943]]). * [[2011]] - [[Clarence Clemons]], bandarískur tónlistarmaður (f. [[1942]]). {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Júní]] o5ifzh1zifj6fbhwnin6crcv1yuoqua 0 2797 1960590 1949381 2026-04-20T01:15:00Z Berserkur 10188 1960590 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1880]]|[[1881]]|[[1882]]|[[1883]]|[[1884]]|[[1885]]|[[1886]]| [[1871–1880]]|[[1881–1890]]|[[1891–1900]]| [[18. öldin]]|[[19. öldin]]|[[20. öldin]]| }} Árið '''1883''' ('''MDCCCLXXXIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == ===Atburðir=== * Ársbyrjun - Blaðið ''[[Suðri]]'' hóf göngu sína. Ritstjóri var [[Gestur Pálsson]]. * [[29. mars]] - Mannskaðaveður í [[Þorlákshöfn]]. Tíæringur ferst með áhöfn, en frönsk fiskiskúta bjargar hásetum af öðru skipi. * [[2. ágúst]] - Iðnsýning var opnuð í Reykjavík. * [[1. október]] - Nýtt barnaskólahús vígt í Reykjavík. * [[30. desember]] - Fyrstu kirkjutónleikarnir á Íslandi haldnir í dómkirkjunni í Reykjavík. ===Ódagsett=== * Norðmenn hófu [[hvalveiðar]] á landinu. *[[Bréfamálið]] - [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]] er vikið úr kennarastöðu vegna óreglu. * [[Hans J. G. Schierbeck]] var settur landlæknir. Hann hóf skrúðgarðyrkju sama ár í [[Víkurgarður|Víkurgarði]]. '''Fædd''' *[[15. apríl]] - [[Guðmundur Sigurjónsson Hofdal]], glímukappi. *[[1. júlí]] - [[Guðjón Baldvinsson]], sósíalisti. *[[3. júlí]] - [[Ásta Kristín Árnadóttir]], húsamálari og fyrsta íslenska konan til taka próf í iðngrein. *[[28. júlí]] - [[Jóhannes Jósefsson]], glímukappi. * [[23. september]] - [[Inga Lára Lárusdóttir]], kennari, ritstjóri og baráttukona fyrir réttindum kvenna (d. [[1949]]). *[[15. október]] - [[Einar Ingibergur Erlendsson]], húsameistari. *[[24. október]] - [[Jakobína Johnson]], vesturíslensk skáldkona og þýðandi. *[[7. nóvember]] - [[Vilhjálmur Finsen]], ritstjóri og einn stofnenda Morgunblaðsins. '''Dáin''' *[[4. janúar]] - [[Jón Jónsson (landritari)|Jón Jónsson]], embættismaður. *[[10. september]] - [[Þórarinn Kristjánsson í Vatnsfirði]], prestur. == Erlendis == ===Atburðir=== *[[20. mars]] - [[Parísarsamþykkt um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar]] var undirrituð. *[[24. maí]] - [[Brooklynbrúin]] var opnuð. *[[5. apríl]] - [[Súrefni]] var fyrst breytt í vökvaform. *[[28. júní]] - Fyrsta miðlæga [[raforka|raforku]]ver í Evrópu fór í gagni í [[Mílanó]]. *[[26. ágúst]] - [[Eldgosið á Krakatá 1883|Eldgos hófst í Krakatá]] í Indónesíu. Gosið var eitt stærsta þekkta sögulega gos sem þekktist og létust um 36.000 af völdum þess og flóðbylgju sem skall á. * [[20. október]] - [[Kyrrahafsstríðið|Kyrrahafsstríðinu]] lauk milli Síle og Perú/Bólivíu. * [[22. október]] - Fyrsti [[sporvagn]]inn sem gekk fyrir rafmagni fór af stað í [[Vínarborg]]. '''Ódagsett''' *Þýski örverufræðingurinn [[Robert Koch]] uppgötvaði [[kólera|kólerusýkilinn]] ''cholera bacillus''. * [[Antoni Gaudí]] hóf vinnu á [[Sagrada Família]]-dómkirkjunni í [[Barselóna]]. '''Fædd''' *[[30. apríl]] - [[Jaroslav Hašek]], tékkneskur rithöfundur. *[[5. júní]] - [[John Maynard Keynes]], enskur hagfræðingur (d. [[1946]]). *[[29. júlí]] - [[Benito Mussolini]], ítalskur stjórnmálamaður og einræðisherra (d. [[1945]]). *[[3. júlí]] - [[Franz Kafka]], tékkneskt skáld. '''Dáin''' *[[13. febrúar]] - [[Richard Wagner]], þýskt tónskáld. *[[14. mars]] - [[Karl Marx]], þýskur hagfræðingur, heimspekingur og stjórnmálaspekingur. [[Flokkur:1883]] c981iaax345zow0130lyzhc9xj65evu 0 6072 1960645 1936010 2026-04-20T11:48:11Z ~2026-24322-83 115735 nei 1960645 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Snori Sturluson orcalero orcala tralalero tralala brr brr patapim boneca ambalabu sigma skibidi rizz aura farming snorri big chungus<ref>{{Vefheimild|url=wasd|titill=}}</ref> == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} ewwsyagh0bqqe0fa1g9rgx0ac8207x2 1960646 1960645 2026-04-20T11:48:43Z Saroj 57317 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-24322-83|~2026-24322-83]] ([[User talk:~2026-24322-83|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:~2025-33321-35|~2025-33321-35]] 1936010 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} '''Snorri Sturluson''' ([[1179]] – [[23. september]] [[1241]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[sagnaritari]], [[skáld]] og [[stjórnmálamaður]]. Hann var mikilvirkur fræðimaður og meðal annars höfundur [[Snorra-Edda|Snorra-Eddu]]. Hann var einnig höfundur [[Heimskringla|Heimskringlu]] er segir sögu norsku konunganna og hefst þar á hinni goðsagnakenndu [[Ynglinga sögu]] og rekur síðan sögu konunganna fram til samtíma síns. Einnig er talið líklegt að hann sé höfundur [[Egils saga Skallagrímssonar|Egils sögu Skallagrímssonar]]. Snorri bjó fyrst á Borg á Mýrum en lengst af í [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholti]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]]. == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} 9fniln7g4nhcg0v8m03dwjk9v6i2zry 1960647 1960646 2026-04-20T11:51:31Z ~2026-24322-83 115735 asd 1960647 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} ai3s27w5k0nu784mtib5hf1x89stds0 1960648 1960647 2026-04-20T11:52:23Z Saroj 57317 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-24322-83|~2026-24322-83]] ([[User talk:~2026-24322-83|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Saroj|Saroj]] 1936010 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} '''Snorri Sturluson''' ([[1179]] – [[23. september]] [[1241]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[sagnaritari]], [[skáld]] og [[stjórnmálamaður]]. Hann var mikilvirkur fræðimaður og meðal annars höfundur [[Snorra-Edda|Snorra-Eddu]]. Hann var einnig höfundur [[Heimskringla|Heimskringlu]] er segir sögu norsku konunganna og hefst þar á hinni goðsagnakenndu [[Ynglinga sögu]] og rekur síðan sögu konunganna fram til samtíma síns. Einnig er talið líklegt að hann sé höfundur [[Egils saga Skallagrímssonar|Egils sögu Skallagrímssonar]]. Snorri bjó fyrst á Borg á Mýrum en lengst af í [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholti]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]]. == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} 9fniln7g4nhcg0v8m03dwjk9v6i2zry 1960649 1960648 2026-04-20T11:53:02Z ~2026-24322-83 115735 sd 1960649 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur Tung Tung Tung Sahur == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} tt7jk8lg57ex83rvxlkkd2ixjar8607 1960650 1960649 2026-04-20T11:53:41Z Saroj 57317 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-24322-83|~2026-24322-83]] ([[User talk:~2026-24322-83|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Saroj|Saroj]] 1936010 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} '''Snorri Sturluson''' ([[1179]] – [[23. september]] [[1241]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[sagnaritari]], [[skáld]] og [[stjórnmálamaður]]. Hann var mikilvirkur fræðimaður og meðal annars höfundur [[Snorra-Edda|Snorra-Eddu]]. Hann var einnig höfundur [[Heimskringla|Heimskringlu]] er segir sögu norsku konunganna og hefst þar á hinni goðsagnakenndu [[Ynglinga sögu]] og rekur síðan sögu konunganna fram til samtíma síns. Einnig er talið líklegt að hann sé höfundur [[Egils saga Skallagrímssonar|Egils sögu Skallagrímssonar]]. Snorri bjó fyrst á Borg á Mýrum en lengst af í [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholti]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]]. == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} 9fniln7g4nhcg0v8m03dwjk9v6i2zry 1960651 1960650 2026-04-20T11:54:58Z ~2026-24322-83 115735 1960651 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} skibidi toilet rizz gyatt ohio omg fanum tax sigma beta alpha chad gigachad based cringe delulu i should be dead bussin mid no cap fr fr on god slay queen period yass sus among us sussy imposter vibing caught in 4k goofy ahh blud npc energy it’s weird core liminal core brainrot core tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur tung tung tung sahur == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} hnqrvt8qrgg8j83r09g8e7xmzlhkbl9 1960652 1960651 2026-04-20T11:57:53Z Saroj 57317 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-24322-83|~2026-24322-83]] ([[User talk:~2026-24322-83|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Saroj|Saroj]] 1936010 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Snorri Sturluson | mynd = Snorri sturluson 1930.jpg | mynd_texti = Málverk Hauks Stefánssonar frá 1930 | fæðingarstaður = [[Hvammur]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] | dánarstaður = [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholt]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] | dánarorsök = Drepinn af [[Árni beiskur|Árna beiski]] | þjóðerni = Íslenskur | skóli = [[Oddi (Rangárvöllum)|Oddi]] | starf = Sagnaritari<br>Stjórnmálamaður | tímabil = [[Sturlungaöld]] | þekkt_fyrir = [[Heimskringla]]<br>[[Snorra-Edda]] | andstæðingar = [[Hákon gamli]] Noregskonungur<br>[[Gissur Þorvaldsson]] | maki = [[Hallveig Ormsdóttir]] | börn = Órækja Snorrason<br>Þórdís Snorradóttir<br>Jón Murtur Snorrason<br>Hallbera Snorradóttir<br> | faðir = [[Sturla Þórðarson]] | móðir = [[Guðný Böðvarsdóttir]] }} '''Snorri Sturluson''' ([[1179]] – [[23. september]] [[1241]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[sagnaritari]], [[skáld]] og [[stjórnmálamaður]]. Hann var mikilvirkur fræðimaður og meðal annars höfundur [[Snorra-Edda|Snorra-Eddu]]. Hann var einnig höfundur [[Heimskringla|Heimskringlu]] er segir sögu norsku konunganna og hefst þar á hinni goðsagnakenndu [[Ynglinga sögu]] og rekur síðan sögu konunganna fram til samtíma síns. Einnig er talið líklegt að hann sé höfundur [[Egils saga Skallagrímssonar|Egils sögu Skallagrímssonar]]. Snorri bjó fyrst á Borg á Mýrum en lengst af í [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholti]] í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]]. == Uppruni == Snorri var yngsti sonur [[Hvamm-Sturla|Sturlu Þórðarsonar]] goða í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Dalasýsla|Dölum]] og síðari konu hans [[Guðný Böðvarsdóttir|Guðnýjar Böðvarsdóttur]]. Albræður hans voru þeir [[Þórður Sturluson|Þórður]] og [[Sighvatur Sturluson|Sighvatur]] og hann átti líka tvær alsystur og fjölda hálfsystkina. Þegar Snorri var þriggja ára bauð [[Jón Loftsson]] í [[Oddi|Odda]], sonarsonur [[Sæmundur fróði|Sæmundar fróða]], honum fóstur eftir að hafa verið fenginn til að skera úr erfðadeilu sem Hvamm-Sturla átti í og ólst Snorri því upp á því mikla fræðasetri sem Oddi var á þeim tíma og hlaut þar menntun sína. == Auðsöfnun og völd == Jón, fóstri Snorra, dó þegar Snorri var 18 ára en hann varð samt áfram í Odda. [[Sæmundur Jónsson|Sæmundur]] sonur Jóns og Þórður bróðir Snorra komu því til leiðar nokkru síðar að Snorri giftist Herdísi, dóttur [[Bersi auðga|Bersa auðga]] á [[Borg á Mýrum]] og fékk hann með henni mikið fé í [[heimanmundur|heimanmund]] og [[goðorð]] föður hennar þegar hann lést árið 1202. Þau bjuggu fyrst í Odda, frá 1202 á Borg á Mýrum en árið 1206 flutti Snorri í Reykholt en Herdís varð eftir á Borg. Þegar Snorri komst yfir Reykholt jókst auður hans og áhrif og ekki síður þegar Þórður föðurbróðir hans lét honum eftir hálft goðorð sitt sem hann átti í Borgarfirði, og fleiri goðorð eignaðist hann að fullu eða hluta. Gerðist hann þá höfðingi mikill, því að eigi skorti fé, segir [[Sturla Þórðarson]] bróðursonur hans í [[Íslendinga saga|Íslendinga sögu]]. Hann var [[lögsögumaður]] tvisvar, 1215-1218 og 1222-1231. == Sturlungaöld == Sumarið [[1218]] sigldi Snorri frá Íslandi til Noregs. [[Skúli jarl Bárðarson]] var þá valdamesti maður í Noregi, enda var [[Hákon gamli|Hákon]] konungur aðeins 14 ára. Snorri dvaldi hjá Skúla jarli um veturinn og urðu þeir miklir vinir. Var Snorri gerður að hirðmanni konungs og naut mikillar hylli. Einnig heimsótti Snorri Eskil Magnússon og konu hans Kristínu Njálsdóttur í [[Skari|Skara]] um sumarið [[1219]]. Þau voru bæði skyld konungsættinni og gáfu Snorra góða sýn inn í sögu Svíþjóðar. Þegar Snorri fór heim 1220 gaf Skúli jarl honum skip og margar aðrar gjafir. Höfðu þeir Skúli og Hákon konungur þá farið fram á að Snorri leitaðist við að koma Íslandi undir vald Noregskonungs.[[Mynd:Snorre_Sturluson-Christian_Krohg.jpg|thumb|Snorri Sturluson séður með augum listamannsins Christian Krogh. Myndin birtist í útgáfu af Heimskringlu frá 1899.|vinstri]] Heimkoma Snorra er vanalega talin marka upphaf [[Sturlungaöld|Sturlungaaldar]] en þó virðist hann ekki hafa gert ýkja margt næstu árin til að uppfylla óskir konungsins og jarlsins. Sennilega hefur mikið af starfsorku hans árin eftir heimkomuna farið í að skrifa stórvirkin sem einkum hafa haldið nafni hans á lofti, Eddu og Heimskringlu. Hann var enginn ófriðarmaður þótt áhrifa hans gætti víða á bak við tjöldin í róstum þessa tímabils. [[Sturla Sighvatsson]], bróðursonur hans var aftur á móti orðinn fyrirferðarmikill, ekki síst eftir heimkomu sína úr suðurgöngu árið 1235, þar sem hann kom við í Noregi og hafði þar gerst lendur maður Hákonar konungs og tekið að sér að koma Íslandi undir hann, enda þótti konungi Snorra lítið hafa orðið ágengt. Sturla hrakti Snorra frá Reykholti 1236 og árið eftir, þegar Snorri hafði yfirgefið [[Þorleifur Þórðarson|Þorleif Þórðarson]] frænda sinn rétt fyrir [[Bæjarbardagi|Bæjarbardaga]], sigldi hann til Noregs. Þar höfðu þó aðstæður breyst því Skúli jarl og Hákon konungur voru orðnir ósáttir. Snorri var í Noregi tvo vetur en [[1239]], eftir að frést hafði af óförum Sturlunga í [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstaðabardaga]], vildi Snorri snúa heim en konungur bannaði það. ''Út vil eg'', sagði Snorri, hafði orð konungs að engu og sneri heim. Stuttu eftir heimför Snorra gerði Skúli jarl misheppnaða uppreisn gegn Hákoni konungi, sem lauk með því að Skúli var veginn. Konungur taldi Snorra landráðamann við sig og fékk [[Gissur Þorvaldsson]] það hlutverk að senda Snorra út til Noregs eða drepa hann ella. Sumarið 1241 dó Hallveig kona Snorra og upphófust þá deilur um arf milli Snorra og sona Hallveigar, Klængs og Orms, sem voru jafnframt bróðursynir Gissurar. Klængur og Gissur fóru að Snorra í Reykholti og lét Gissur menn sína vega hann [[23. september]] [[1241]]. Var það [[Árni beiskur]] sem hjó Snorra banahöggið. Stytta af Snorra Sturlusyni eftir norska myndhöggvarann [[Gustav Vigeland]] var reist við Reykholtsskóla árið [[1947]] og er hún afsteypa af styttu sem er í Bergen. == Fjölskylda == Snorri var tvíkvæntur. Fyrri kona hans (g. [[1199]]) var Herdís Bersadóttir (d. [[1233]]), en eins og áður segir er talið að hún hafi orðið eftir á Borg þegar Snorri fór í Reykholt og skildu þau síðar. Börn þeirra voru [[Hallbera Snorradóttir|Hallbera]], sem fyrst giftist [[Árni óreiða Magnússon|Árna óreiðu Magnússyni]] og síðar [[Kolbeinn ungi Arnórsson|Kolbeini unga]] og skildi við báða menn sína, og [[Jón murtur Snorrason|Jón murti]] (eða murtur) Snorrason, sem þótti efnilegur en dó í Noregi [[21. janúar]] [[1231]] af áverka sem hann fékk í drykkjuróstum. Seinni kona Snorra var [[Hallveig Ormsdóttir]] (um [[1199]] - [[25. júlí]] 1241). Faðir hennar, [[Ormur Jónsson Breiðbælingur]], var goðorðsmaður á [[Breiðabólstaður í Fljótshlíð|Breiðabólstað]] í [[Fljótshlíð]] og sonur Jóns Loftssonar fóstra Snorra. Hún var ekkja er þau Snorri gerðu með sér helmingafélag 1224 og átti tvo unga syni en börn þeirra Snorra dóu öll ung. Snorri átti einnig nokkur börn með frillum sínum. Þar á meðal voru [[Órækja Snorrason]], Ingibjörg fyrri kona [[Gissur Þorvaldsson|Gissurar Þorvaldssonar]] og [[Þórdís Snorradóttir|Þórdís]], seinni kona [[Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur|Þorvaldar Snorrasonar]] í [[Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)|Vatnsfirði]]. == Verk == Snorri var sagnfræðingur, skrásetjari goðsagna, rithöfundur og skáld. Ritverk hans eru: * [[Heimskringla]] er safn konungasagna og er þar fjallað um konunga Noregs frá [[Hálfdan svarti|Hálfdani svarta]] (um 850) fram til [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverris konungs]], sem var við völd á seinustu áratugum 12. aldar. Heimskringla er helsta heimildin um sögu Noregs á þessum öldum og hefur haft mikil áhrif á þjóðarímynd Norðmanna. Talið er að Snorri hafi byrjað á verkinu þegar hann kom heim frá Noregi árið [[1220]]. * [[Snorra-Edda]] er handbók eða kennslubók í skáldskaparlist og þar er fjallað um [[norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og goðsagnir og skiptist í [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Í upphafi verksins er fjallað um sköpun heimsins og rætur [[ásatrú]]ar. * Ólafs saga helga hin sérstaka er ævisaga [[Ólafur Haraldsson digri|Ólafs konungs helga]] Haraldssonar sem dó 1030. * Hugsanlega [[Egils saga]]. Þótt engar beinar sannanir séu um að Snorri sé höfundur Egils sögu Skallagrímssonar er margt talið benda til þess. ==Tengt efni== *[[Snorralaug í Reykholti]] *[[Reykholt (Borgarfirði)]] *[[Fornminjar í Reykholti]] *[[Bessastaðir]] == Tenglar == {{wikisource author}} {{Wikivitnun}} {{commons|Snorri Sturluson|Snorri Sturluson}} * [http://www.snerpa.is/net/snorri/heimskri.htm ''Heimskringla'' - Snerpa.is] * [http://www.heimskringla.no/original/snorre/index.php ''Edda Snorra Sturlusonar'' -Heimskringla.no] * [http://www.heimskringla.no/original/heimskringla/index.php ''Heimskringla eða Sögur Noregs konunga'' - Heimskringla.no] === Blaða og tímaritagreinar === * [http://timarit.is/?issueID=419151&pageSelected=0&lang=0 ''Höfðinginn'' eftir Sigurð Norðdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966] * [http://timarit.is/?issueID=436103&pageSelected=0&lang=0 ''Arfleifð Snorra''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 ''Snorri Sturluson átti mestan þátt í að koma Íslandi undir norsku krúnuna''; grein í Morgunblaðinu 1966] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721213823/http://timarit.is/?issueID=417720&pageSelected=7&lang=0 |date=2011-07-21 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2795316 ''Finnst steinkista Snorra Sturlusonar í Reykholti?''; grein í Þjóðviljanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3591804 ''Þegar Snorri Sturluson gisti að Skörum''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274338 Snorri Sturluson 1241 - 23. september — 1941], Pjetur Sigurðsson háskólaritari Lesbók Morgunblaðsins, 37. tölublað (21.09.1941), Blaðsíða 313 * [http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397438/Skaldic_Verse-Making_In_Thirteenth-Century_Iceland_The_Case_of_the_Saudafellsferdarvisur "Skaldic Verse-Making In Thirteenth-Century Iceland: The Case of the Sauðafellsferðarvísur", grein í Viking and Medieval Scandinavia 2008] {{Lögsögumenn}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Íslenskir sagnaritarar]] [[Flokkur:Sturlungar]] [[Flokkur:Sturlungaöld]] {{fd|1178|1241}} 9fniln7g4nhcg0v8m03dwjk9v6i2zry 0 11811 1960633 1371299 2026-04-20T10:42:32Z Artanisen 64690 Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png 1960633 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png|300 px|thumb|Kort frá 1886 af Indókína]] '''Indókína''' er stór [[skagi]] í [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]]. Skaginn dregur nafn sitt af því að hann liggur austan við [[Indland]] og sunnan við [[Kína]] og telst til beggja menningarsvæða. Strangt til tekið merkir Indókína það sama og nýlendan [[Franska Indókína]]. Þá teljast eftirfarandi lönd hlutar Indókína: * [[Kambódía]] * [[Víetnam]] * [[Laos]] Í breiðari skilningi nær hugtakið yfir allan meginlandshluta Suðaustur-Asíu. Þá bætast eftirfarandi lönd við: * [[Mjanmar]] * [[Vestur-Malasía]] * [[Taíland]] [[Flokkur:Suðaustur-Asía]] j35dt8trrcvtd7giziib71ni30qabyw 0 20375 1960597 1952095 2026-04-20T04:28:40Z ~2026-22216-21 115695 1960597 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Súrmatur.jpg|thumb|right|Súrmatur í sýrðri mysu.]] '''Mysa''' er [[vökvi]] síaður úr við [[skyr]]gerð eða úr hleyptri [[mjólk]] þegar ostur er gerður. Vökvinn er svo látinn gerjast til að úr honum verði [[sýra]], en hún hefur verið notuð á [[Ísland]]i til drykkjar og - fyrir tíma [[matarsalt]]s og [[kæliskápur|kæliskápa]] - til þess að varðveita mat. Var maturinn þá lagður í [[súr]] í þar til gerðum [[tunna|tunnum]] eða [[kerald|keröldum]]. Hann geymdist vel í mysunni, en slíkur matur er nefndur [[súrmatur]] og er enn vinsæll, einkum um [[þorri|þorrann]].<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1697720 Súrinn er gömul geymsluaðferð; grein í Morgunblaðinu 1989]</ref> Áður fyrr var líka vinsælt að blanda sýrðri mysu saman við [[vatn]], og varð þá til svaladrykkur sem kallaðist [[sýra (drykkur)|sýrublanda]] og er sagður mjög leskjandi. Í mysu eru mjólkursýrugerlar sem kljúfa [[mjólkursykur]] og mynda [[Mjólkursýra|mjólkursýru]] sem gefa henni súra bragðið. Mysan er sögð holl, þar sem hún innihaldi mysuprótein sem stuðli að uppbyggingu [[Vöðvar|vöðva]] og lækki háan blóðþrýsting.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3994664 Svalandi mysudrykkir; grein í Fréttablaðinu 2008]</ref> == Eitt og annað == * [[Sopi]] eða Mangó-Sopi var íslenskur mysudrykkur sem [[Mjólkursamsalan]] setti á markað árið 1980. * [[Garpur (drykkur)|Garpur]] var vinsæll [[svaladrykkur]] sem kom á markað árið 1992 og var gerður úr mysu, [[Appelsína|appelsínu]]- og [[ananas]]safa.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2598456 Nýr heilsudrykkur; grein í DV 1992]</ref> * Mysa er oft notuð sem staðgengill fyrir [[hvítvín]] í matreiðslu, t.d. í sósur og súpur. * Á ofanverðri [[20. öld]] stakk mjólkurfræðingur upp á því að Íslendingar ættu að gera áfengan drykk úr mysunni, svipaðan [[kampavín]]i.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1630269 Mysu í stað bjórs; grein í Morgunblaðinu 1986]</ref> ==Sjá einnig== *[[Mysuostur]] == Tilvísanir == <references /> {{Stubbur|matur}} [[Flokkur:Mjólkurafurðir]] 5qlkwyut2c2rw02m85k5lr4a30i6z4e 0 25435 1960630 1587561 2026-04-20T10:23:13Z TKSnaevarr 53243 1960630 wikitext text/x-wiki {{hnit|59|44|00|N|10|10|00|E|display=title|region:NO}} {{Sveitarfélag Noregi |Nafn = Drammen |Skjaldarmerki = Drammen komm.svg |Kort = NO 0602 Drammen.svg |Fylki = Buskerud |Flatarmálssæti = 366 |Flatarmál=137 |Mannfjöldasæti=10 |Mannfjöldi=63.000 |Titill sveitarstjóra = Borgarstjóri |Sveitarstjóri = Kjell Arne Hermansen |Þéttbýli = Drammen |Póstnúmer = 3þús og eitthvað |Vefsíða = http://www.drammen.kommune.no/ }} [[Mynd:Drammensfjorden.jpg|thumb|Drammen við samnefndan fjörð.]] '''Drammen''' er borg í [[Buskerud]]-fylki í [[Noregur|Noregi]]. Íbúafjöldi var um 63.000 árið [[2017]] en um 150.000 bjuggu innan marka sveitarfélagsins. Í gegnum borgina rennur [[Drammenselva]] sem hefur verið lífæð hennar í gegnum tíðina. Borgin og áin eru stundum kölluð '''Dröfn''' á íslensku. Drammen er [[vinabær]] [[Stykkishólmur|Stykkishólms]]. == Saga == Hellaristur í Drammen eru taldar vera 6-7.000 ára gamlar. Þá var sjávarstaða hærri en hún er í dag, svo mannvistarleyfar voru nokkuð hátt í ásunum kringum borgina. Stærsta hellaristan sýnir [[Elgir|elg]] og líffæri hans nokkuð vel. Í raun byggðist Drammen þrjú aðskilin þorp; [[Bragernes]], [[Strømsø]] og Tangen. Þessi þrjú sameiðustu þó árið [[1811]] sem Drammen eins og hún er í dag. Þegar skógarhögg var sem mest í Buskerud rak timbrið niður Drammenselva niður að [[Drammensfjörður|Drammensfirði]], þar sem það var unnið, sagað og flutt til kaupandans. Í kringum Drammen var því mikil iðnaður í kringum sagirnar og pappírsframleiðslu. Allt fram á 9. áratug síðustu aldar fór allt skolp óhreinsað í Drammenselva en nú hefur verið gerð breyting á, og er áin að breytast út skolp-æð með 300 m³/s í eina bestu laxveiðiá landsins. == Náttúra == Drammen liggur í dal milli tveggja ása og rennur Drammenselva í botni hans. Norðan við dalinn er Bragernesåsen og sunnan hans er Konnerudåsen. Í báðum ásum eru skíðasvæði sem eru opin frá desember fram í apríl. Í Drammen er auðvelt að komast út í skóg og liggja þar stígar um allar trissur. Þessir stígar nýtast vel hvort sem er sumar eða vetur, enda eru troðnar skíðaleiðir um báða ásanna. == Stjórnmál == Borgarstjóri Drammen er [[Kjell Arne Hermansen]] og situr hann fyrir Hægrimenn. == Heimild == {{Commons|Drammen}} * {{bókaheimild|höfundur=Knudsen, Tor Adler og Sellæg, Jo.|titill=Drammen - Kort og godt|útgefandi=Brakar lokalhistoriks forlag|ár=1992|ISBN=ISBN 82-91263-00-0}} {{25 stærstu borgir Noregs}} [[Flokkur:Borgir í Noregi]] [[Flokkur:Sveitarfélög Buskerud]] hltahuodsmf6rei9ibofos569xy68gt 0 27958 1960638 1960013 2026-04-20T11:27:42Z ~2026-23019-87 115546 /* Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik */ 1960638 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 14. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Óskar Bjarni Óskarsson og honum til aðstoðar er Anton Rúnarsson. Hlynur Morthens er markmannsþjálfari liðsins og Jón Gunnar Kristjánsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2024-2025.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson en honum til aðstoðar er Dagur Snær Steingrímsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2023-2024'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Arna Sif Jónsdóttir]] *3 [[Sara Helgadóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] ;Hornamenn *2 [[Sigríður Hauksdóttir]] *4 [[Arna Karítas Eiríksdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *8 [[Kristbjörg Erlingsdóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] *21 [[Ásrún Inga Arnardóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *17 [[Anna Úrsúla Guðmundsdóttir]] *18 [[Hildigunnur Einarsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] ;Miðjumenn *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *7 [[Morgan Marie Þorkelsdóttir]] *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *33 [[Elín Rósa Magnúsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |185 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{USA}} |Joshua Jefferson |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Brynjar Snær Grétarsson |185 cm |12-04-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Þorgrímur Starri Halldórsson |206 cm |24-07-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Daði Lár Jónsson |182 cm |23-10-1996 |- |Framherji | |{{PRT}} |Antonio Monteiro |204 cm |01-04-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Benóný Svanur Sigurðsson |204 cm |11-09-2002 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] 9l159m067bwxeb9116637ilv3lbg6dv 1960639 1960638 2026-04-20T11:28:05Z ~2026-23019-87 115546 /* Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik */ 1960639 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 14. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Óskar Bjarni Óskarsson og honum til aðstoðar er Anton Rúnarsson. Hlynur Morthens er markmannsþjálfari liðsins og Jón Gunnar Kristjánsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson en honum til aðstoðar er Dagur Snær Steingrímsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2023-2024'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Arna Sif Jónsdóttir]] *3 [[Sara Helgadóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] ;Hornamenn *2 [[Sigríður Hauksdóttir]] *4 [[Arna Karítas Eiríksdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *8 [[Kristbjörg Erlingsdóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] *21 [[Ásrún Inga Arnardóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *17 [[Anna Úrsúla Guðmundsdóttir]] *18 [[Hildigunnur Einarsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] ;Miðjumenn *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *7 [[Morgan Marie Þorkelsdóttir]] *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *33 [[Elín Rósa Magnúsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |185 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{USA}} |Joshua Jefferson |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Brynjar Snær Grétarsson |185 cm |12-04-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Þorgrímur Starri Halldórsson |206 cm |24-07-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Daði Lár Jónsson |182 cm |23-10-1996 |- |Framherji | |{{PRT}} |Antonio Monteiro |204 cm |01-04-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Benóný Svanur Sigurðsson |204 cm |11-09-2002 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] 5q2837veb4c5ys25gp1qc6xrw6qz4f8 1960640 1960639 2026-04-20T11:33:32Z ~2026-23019-87 115546 /* Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik */ 1960640 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 14. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Óskar Bjarni Óskarsson og honum til aðstoðar er Anton Rúnarsson. Hlynur Morthens er markmannsþjálfari liðsins og Jón Gunnar Kristjánsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson en honum til aðstoðar er Dagur Snær Steingrímsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |185 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{USA}} |Joshua Jefferson |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Brynjar Snær Grétarsson |185 cm |12-04-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Þorgrímur Starri Halldórsson |206 cm |24-07-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Daði Lár Jónsson |182 cm |23-10-1996 |- |Framherji | |{{PRT}} |Antonio Monteiro |204 cm |01-04-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Benóný Svanur Sigurðsson |204 cm |11-09-2002 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] 6naeh0v65buukij989bf52k8p28tqq1 1960641 1960640 2026-04-20T11:34:23Z ~2026-23019-87 115546 /* Á Íslandi */ 1960641 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 14. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Óskar Bjarni Óskarsson og honum til aðstoðar er Anton Rúnarsson. Hlynur Morthens er markmannsþjálfari liðsins og Jón Gunnar Kristjánsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |185 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{USA}} |Joshua Jefferson |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Brynjar Snær Grétarsson |185 cm |12-04-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Þorgrímur Starri Halldórsson |206 cm |24-07-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Daði Lár Jónsson |182 cm |23-10-1996 |- |Framherji | |{{PRT}} |Antonio Monteiro |204 cm |01-04-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Benóný Svanur Sigurðsson |204 cm |11-09-2002 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] 1dcmk8sjxpkhmuieai26wvnfzob1obr 1960642 1960641 2026-04-20T11:35:44Z ~2026-23019-87 115546 /* Handknattleikur */ 1960642 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 14. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |185 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{USA}} |Joshua Jefferson |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Brynjar Snær Grétarsson |185 cm |12-04-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Þorgrímur Starri Halldórsson |206 cm |24-07-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Daði Lár Jónsson |182 cm |23-10-1996 |- |Framherji | |{{PRT}} |Antonio Monteiro |204 cm |01-04-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Benóný Svanur Sigurðsson |204 cm |11-09-2002 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] af1chsh4b7vgf48g9rfa5tdfs6zn6oc 1960643 1960642 2026-04-20T11:41:38Z ~2026-23019-87 115546 /* Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu */ 1960643 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 14. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no23=|nat23=ISL|pos23=DF|name23=[[Helga Rut Einarsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |185 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{USA}} |Joshua Jefferson |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Brynjar Snær Grétarsson |185 cm |12-04-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Þorgrímur Starri Halldórsson |206 cm |24-07-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Daði Lár Jónsson |182 cm |23-10-1996 |- |Framherji | |{{PRT}} |Antonio Monteiro |204 cm |01-04-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Benóný Svanur Sigurðsson |204 cm |11-09-2002 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] fs4ay5cvzu8e99lvlsrb20wfuaidcmg 1960644 1960643 2026-04-20T11:41:59Z ~2026-23019-87 115546 /* Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu */ 1960644 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 20. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no23=|nat23=ISL|pos23=DF|name23=[[Helga Rut Einarsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |185 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{USA}} |Joshua Jefferson |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Brynjar Snær Grétarsson |185 cm |12-04-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Þorgrímur Starri Halldórsson |206 cm |24-07-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Daði Lár Jónsson |182 cm |23-10-1996 |- |Framherji | |{{PRT}} |Antonio Monteiro |204 cm |01-04-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Benóný Svanur Sigurðsson |204 cm |11-09-2002 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] ay45ij6zd2ixc8nzuaf3ey9frk0kxl8 1960653 1960644 2026-04-20T11:58:28Z ~2026-23019-87 115546 /* Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik */ 1960653 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á Porrino frá Spáni. Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtók afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist hinum megin vallarsins fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar er [[Chris Brazell]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 9. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no4=4|nat4=NOR|pos4=DF|name4=[[Markus Lund Nakkim]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Birkir Heimisson]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=DF|name7=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no9=9|nat9=DNK|pos9=FW|name9=[[Patrick Pedersen]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=MF|name11=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=MF|name13=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no14=14|nat14=SWE|pos14=MF|name14=[[Albin Skoglund]] |no15=15|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=33|nat25=ISL|pos25=MF|name25=[[Andi Hoti]] |no26=45|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no27=66|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Pétur Eiríksson]] |no28=95|nat28=ISL|pos28=GK|name28=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no29=97|nat29=ISL|pos29=FW|name29=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og næst markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen hefur jafnframt skorað yfir 100 mörk í efstu deild.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 20. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no7=9|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no8=10|nat8=ISL|pos8=DF|name8=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no9=11|nat9=ISL|pos9=DF|name9=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no10=12|nat10=ISL|pos10=GK|name10=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no11=13|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Nadía Atladóttir]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=DF|name13=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no15=21|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no16=25|nat16=ISL|pos16=MF|name16=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no17=26|nat17=ISL|pos17=FW|name17=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no18=28|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no19=32|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no20=|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no21=27|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no22=|nat22=ISL|pos22=MF|name22=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no23=|nat23=ISL|pos23=DF|name23=[[Helga Rut Einarsdóttir]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni. {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} | |203 cm |26-06-1998 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Miðherji |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Framherji | |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Kristinn Pálsson |198 cm |17-12-1997 |- |Miðherji | |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad * Bjartmar Birnir ---- Tímabilið 2023-24 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji | |{{ISL}} |Aníta Rún Árnadóttir |179 cm |29-05-1995 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Ingunn Erla Bjarnadóttir | |01-08-2005 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sara Líf Boama | |18-05-2005 |- |Framherji | |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður | |{{USA}} |Kiana Johnson | |23-08-1993 |- |Framherji | |{{ISL}} |Kristín Alda Jörgensdóttir | |10-07-2001 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |168 cm |26-06-1999 |- |Framherji | |{{ISL}} |Hildur Björg Kjartansdóttir |183 cm |18-11-1994 |- |Miðherji | |{{ISL}} |Nína Jenný Kristjánsdóttir |188 cm |05-09-1996 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Auður Íris Ólafsdóttir |171 cm |29-08-1992 |- |Framherji | |{{ISL}} |Jóhanna Björk Sveinsdóttir |179 cm |20-10-1989 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |[[Helena Sverrisdóttir]] | |01-11-1988 |- |Framherji | |{{ISL}} |Eydís Eva Þórisdóttir |166 cm |01-10-2000 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Lea Gunnarsdóttir | |06-08-2003 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Hallveig Jónsdóttir |180 cm |09-07-1995 |- |Bakvörður |8 |{{ISL}} |Tanja Kristín Árnadóttir | | |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir | | |} | ; Aðalþjálfari * Ólafur Jónas Sigurðsson ; ; Aðstoðarþjálfari * Helena Sverrisdóttir ---- Tímabilið 2020-21 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] j9fiavolsqvgudi15cnj66c7pnj61ya 0 32787 1960604 1952519 2026-04-20T08:33:39Z CommonsDelinker 1159 Skipti út Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg fyrir [[Mynd:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón.jpg]] (eftir [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vegna þess að: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::Fil 1960604 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|thumb|Leiklist]] [[Mynd:Mimo.jpg|thumb|right|Götuleikari sýnir látbragðsleik.]] '''Leiklist''' er sú [[list]]grein sem felur í sér að „leika sögur“ eða merkingarleysur, herma eftir látbragði annarra persóna (hluta eða dýra) fyrir framan áhorfendur. Oftast er sagan merkingarbær og skrifuð fyrirfram. [[Handrit]] að slíkum gangi verks - með sviðslýsingum, texta persóna o.s.frv. - nefnist [[leikrit]]. Yfirleitt fer leiksýning fram í [[leikhús]]i, og er oftast notast við ýmsar samsetningar [[tal]]s, [[látbragð]]s, [[svipbrigði|svipbrigða]], [[tónlist]]ar, [[dans]] og annarra hluta til að gera söguna ljóslifandi fyrir augum áhorfenda. Til viðbótar við hefðbundna leiklist, þar sem sagan er sögð í [[Óbundið mál|óbundnu máli]] og reynt er eftir fremsta megni að líkja eftir raunveruleika sögunnar, eru til ýmis stílfærð afbrigði leiklistar, svo sem [[ópera]], [[ballett]], og fleiri sýningarform. == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=436141&pageSelected=1&lang=0 ''Leiklist í Reykjavík á 19. öld''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1997] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190920161053/http://timarit.is/?issueID=436141&pageSelected=1&lang=0 |date=2019-09-20 }} * [http://www.timarit.is/?issueID=417473&pageSelected=0&lang=0 ''Íslensk leiklist er aldagömul''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1945]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=407174&pageSelected=4&lang=0 ''Skólaleikir í 150 ár''; grein í Morgunblaðinu 1936]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.leiklist.is ''Leiklistarvefurinn''; M.a. stærsta leikritasafn landsins með uppflettingu og leit og Leikhúsbúðin] {{Stubbur|menning}} [[Flokkur:Leiklist]] mb9nmaku1v2onujmekfoe3bnijtoe9w 0 38296 1960605 1942722 2026-04-20T08:48:13Z ~2026-24293-13 115731 /* María Antoinette verður drottning */ 1960605 wikitext text/x-wiki {{heimildir vantar}} {{konungur | titill = Drottning [[Konungsríkið Frakkland|Frakklands]] | ætt = [[Habsborgarar|Habsburg-Lothringen-ætt]] | skjaldarmerki = CoA of Marie-Antoinette of Austria.png | nafn = Marie Antoinette | mynd = Élisabeth Vigée Le Brun- Marie-Antoinette à la Rose - collection Resnick.jpg | skírnarnafn = Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen | fæðingardagur = [[2. nóvember]] [[1755]] | fæðingarstaður = [[Vín (borg)|Vín]], [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1793|10|16|1755|11|2}} | dánarstaður = [[París]], [[Fyrsta franska lýðveldið|Frakklandi]] | grafinn = Basilique royale de Saint-Denis, París | ríkisár = [[10. maí]] [[1774]] – [[21. september]] [[1792]] | undirskrift = Marie-AntoinetteSignature.jpg | faðir = [[Frans I (HRR)|Frans 1.]] | móðir = [[María Teresa af Austurríki]] | maki = [[Loðvík 16.]] | titill_maka = Konungur | börn = María Teresa, Loðvík Jósef, [[Loðvík 17.|Loðvík Karl]], Soffía }} '''María Antonetta Jósefa Jóhanna von Habsburg-Lothringen''', ([[2. nóvember]] [[1755]] – [[16. október]] [[1793]]) betur þekkt í heimssögunni sem Marie Antoinette, var drottning Frakklands frá 10. maí 1774 til 21. september 1792. Fædd sem hertogaynja [[Austurríki]]s og varð síðar drottning [[Frakkland]]s og Navarre. Hún var dóttir hins heilaga rómanska keisara [[Frans I (HRR)|Frans I]] og [[María Teresa af Austurríki|Maríu Teresu]] af Austurríki. Hún var gift [[Loðvík 16.|Loðvíki XVI]], Frakklandskonungi og var móðir „týnda“ ríkisarfans [[Loðvík 17.|Loðvíks XVII]]. Hún er helst þekkt fyrir að vera hin léttúðuga drottning sem eyddi miklu fé í skemmtanir og fjárhættuspil og fyrir að hafa sagt: „Gefum þeim kökur“ sem hún gerði reyndar ekki. Dauðadagi hennar er einnig vel þekktur en hún var hálshöggvin með fallöxinni í [[franska byltingin|frönsku byltingunni]] eftir að hafa verið dæmd fyrir landráð og fleiri glæpi. == Barnæska == María Antonía fæddist í Hofburg-höllinni í [[Vín (borg)|Vín]]. Hún var næstyngst af sextán börnum og ellefta dóttir foreldra sinna, [[Frans I (HRR)|Frans I]] keisara og [[María Teresa af Austurríki|Maríu Teresu]] keisaraynju. Hún var nefnd María til heiðurs [[María mey|Maríu mey]], eins og allar systur hennar, Antonía til heiðurs dýrlingnum [[Anton af Padúu|Antoni af Padúu]], Jósefa til heiðurs [[Jósef II (HRR)|eldri bróður sínum]] og Jóhanna til heiðurs dýrlingnum [[Jóhannes guðspjallamaður|Jóhannesi guðspjallamanni]]. Við fæðingu var henni lýst sem lítilli en heilbrigðri hertogaynju. Ung hitti María Antonía tónskáldið [[Wolfgang Amadeus Mozart]], þegar hann hélt tónleika fyrir fjölskyldu hennar. Þegar hann var spurður um hvað hann vildi að launum, á hinn ungi Mozart að hafa sagt „hönd dóttur þinnar“. == María giftist krónprinsi Frakklands == Systur Maríu voru snemma giftar háttsettum mönnum í Evrópu. [[Maria Christina|Maria Christina, hertogaynja af Teschen]] giftist [[Albert Kasimir, hertogi af Sachsen-Teschen|Alberti, prinsinum af Saxlandi]]. [[María Amalía erkihertogaynja|Maria Amila]] var gift [[Ferdinand, hertogi af Parma|prinsinum af Parma]] og [[María Karólína af Austurríki|Maria Carolina]] var gift [[Ferdinand 1. af Sikileyjunum tveimur|Ferdinand IV]], konungnum af Napólí. Árið 1748 var sáttmáli undirriitaður í Aix-la-Chapelle í þeirri von að binda mætti enda á [[Austurríska erfðastríðið|rúmlega aldarlangt stríð]] á milli Austurríkis og Frakklands. Til að halda friðinn var því komið í kring að [[Loðvík 16.|Loðvík Ágúst]], sonarsonur og erfingi [[Loðvík 15.|Loðvíks XV]] Frakklandskonungs, kvæntist einni af dætrum Mariu Theresu. Þar sem eldri systur hennar létust þegar bólusóttarfaraldur gekk yfir árið 1767 var María Antonía ein eftir sem möguleg brúður. Eftir langar samningaviðræður bað Loðvík XV um hönd Maríu til handa sonarsyni sínum árið 1769. Þegar ljóst var að María Antonía yrði gift ríkisarfa Frakklands komst móðir hennar að því að dóttir hennar var bæði léleg í [[Þýska|þýsku]] og [[Franska|frönsku]] og kunni yfirleitt ekki mikið. Því voru kallaðir til kennarar til að kenna Maríu og var sérstaklega lögð áhersla á franska siði og tungu. Þann 19 apríl 1770 var María gift Loðvík Ágústi í Ágústusarkirkju í Vín og var [[Ferdinand, erkihertogi af Austurríki-Este|Ferdinand]] bróðir hennar [[Staðgengilsbrúðkaup|staðgengill]] krónprinsins. Við brúðkaupið fékk María titilinn Marie Antoinette, krónprinsessa Frakklands. Tveimur dögum eftir brúðkaupið hélt María frá Vínarborg til Frakklands. Hinn 7. maí var María Antoinette afhent Frakklandi með mikilli viðhöfn og átti afhending hennar að tákna að tengsl hennar við Austurríki og fjölskyldu hennar væru að fullu slitin. Var reist sérstök timburhöll á óbyggðu sandeyjunni [[Kehl]] í [[Rín]], á milli Frakklands og Þýskalands, fyrir þennan hátíðlega viðburð. Vissu tvö herbergi hallarinnar að Þýskalandi og þangað átti María Antoinette að ganga sem hertogadóttir, en tvö vissu að Frakklandi og þaðan átti hún að ganga sem krónprinsessa Frakklands. Hirðsiðir kröfðust þess að hún skildi eftir allar eigur sínar og var hún því afklædd og færð í franskar flíkur. Hún þurfti að kveðja föruneyti sitt og þegar hún gekk inn í herbergið þar sem hið franska föruneyti hennar beið féll hún kjökrandi í fang hinnar nýju hirðdömu sinnar, [[de Noailles greifafrú]]ar. María hélt inn í Frakkland og fékk konunglegar móttökur í Strassborg þar sem bæjarbúar voru samankomnir til að fagna komu krónprinsessunnar. Þaðan hélt föruneyti hennar til Compiegne-skógarins en 14. maí var konungsfjölskyldan þangað komin til þess að taka á móti nýjasta fjölskyldumeðlimnum. Konungurinn Loðvík XV tók fyrstur á móti Maríu Antoinette og kynnti hana svo fyrir tilvonandi manni hennar, Loðvík Ágúst, sem var klunnalegur og áhugalaus og kyssti hana laust á kinnina eins og til hans var ætlast. Annað og hið raunverulega brúðkaup var haldið í [[Versalir|Versölum]] 16. maí. Hjónin voru gefin saman í bænahúsi Louis XV af erkibiskupnum í [[Reims]]. Rétt fyrir brúðkaupið voru Maríu gefin heil ósköp af skarti. Í safninu var meðal annars demantshálsfesti sem hafði tilheyrt [[Anna af Austurríki|Önnu af Austurríki]] og hlutir sem höfðu tilheyrt [[María Skotadrottning|Maríu, drottningu Skota]], og [[Katrín af Medici|Katrínu af Medici]]. María fékk einnig persónulega gjöf frá Loðvíki XV. Aðeins aðalsmönnum var leyft að vera viðstaddir athöfnina en almúganum var leyft að taka þátt í hátíðarhöldunum sem á eftir fylgdu. Mikill mannfjöldi var samankominn til að upplifa flugeldasýninguna sem átti að verða sú skrautlegasta sem hafði sést við konungshirð. Er leið á daginn fór veðrið að versna og varð svo mikið steypiregn að mannfjöldinn þurfti að frá að hverfa og leita sér skjóls. Inni hélt þó brúðkaupsveislan áfram og höfðu sex þúsund aðalsmenn náð sér í aðgangsmiða til að fá að horfa á konungsfjölskylduna snæða brúðkaupsmálsverðinn. Að málsverðinum loknum var nýgiftu hjónunum fylgt til herbergis síns þar sem hirðin fylgdi þeim til sængur og erkibiskupinn af Reims blessaði rúm þeirra og skvetti yfir það vígðu vatni. Að því búnu voru María Antoinette og Loðvík Ágúst skilin eftir ein og meiningin var sú að þau myndu um nóttina innsigla hjónaband sitt. == Lífið sem krónprinsessa == María Antoinette nærðist á því að hafa fólk í kringum sig og átti marga vini og vinkonur. Hún hafði unun af því að dansa og leika og eyddi miklum peningum í fjárhættuspil. Hins vegar sinnti hún ekki skyldum sínum sem krónprinsessa, þar sem henni þótti það ekkert skemmtilegt og þegar hún varð drottning reyndi hún því að eyða sem mestum tíma í einkahúsi sínu, Petit Trianon, sem maður hennar hafði gefið henni. Þessi framkoma hennar gerði það að verkum að aðalsmenn og aðrir sem komu til hallarinnar urðu móðgaðir þar sem hún virti þá ekki viðlits og fóru þeir því að búa til sögur um hana. Fljótt varð hún alræmd sem svikakvendi sem gerði ekki annað en að tæla menn og konur, eyddi ríkispeningum og væri austurrískur njósnari. Þetta leiddi til mikilla óvinsælda hennar sem áttu aðeins eftir að aukast með árunum. == María Antoinette verður drottning == Hinn 10. maí 1774 lést Loðvík XV. Var þá Loðvík Ágúst krýndur [[Loðvík 16.|Loðvík XVI]], konungur Frakklands. Krýningin fór fram 11. júní og varð María Antoinette drottning Frakkalands. Þá var hjónaband þeirra enn óinnsiglað. Marie Terese hafði miklar áhyggjur og sendi Maríu Antoinette í sífellu bréf þar sem hún reyndi að ráðleggja dóttur sinni hvernig hún ætti að fá mann sinn til að elskast við sig. Öll hirðin vissi að hjónin höfðu aldrei átt holdlegt samneyti og yrði hjónaband ekki innsiglað gat það haft þær afleiðingar að því yrði rift. Mannorð þeirra beggja beið mikinn hnekki við þetta og fannst Maríu Antoinette erfitt að lifa við smánina. Talið er að getuleysi Loðvíks XVI hafi stafað af líkamlegum galla sem hægt var að laga með smávægilegri aðgerð. Lengi var reynt að fá hann til að fara í aðgerðina, en talið er að þegar bróðir Maríu Antoinette, [[Jósef II (HRR)|Jósef II]], kom í heimsókn árið 1777, hafi hann náð að tala Loðvík XVI til, svo að skömmu eftir heimsókn hans var hjónabandið loks Stoneman. == Móðurhlutverkið == [[Mynd:Marie Antoinette and her Children by Élisabeth Vigée-Lebrun.jpg|thumb|left|Marie Antoinette ásamt eftirlifandi börnum sínum árið 1787.]] Ári seinna fréttist að drottningin væri loksins barnshafandi, eftir sjö ára hjónaband. Fæddist þeim hjónunum dóttir hinn 19. desember 1778<ref name=vísindavefur>{{Vísindavefurinn|56139|Hvað varð um börn Loðvíks XVI. og Maríu Antoníettu eftir að þau voru hálshöggvin?|höfundur=Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir|dags=9. nóvember 2011|skoðað=13. maí 2024}}</ref> og var hún nefnd [[Marie Thérèse Charlotte]]. Drottningin eignaðist svo krónprinsinn [[Loðvík Jósef erfðaprins|Louis Joseph Xavier François]] 22. október 1781 og varð þá mikill fögnuður í Frakklandi enda erfðaprinsinn langþráði loksins fæddur.<ref name=vísindavefur/> Mun konungurinn hafa sagt við Maríu Antoinette: „Frú, þér hafið uppfyllt óskir vorar og Frakklands, þér eruð móðir ríkisarfans.“ Þau eignuðust tvö börn til, [[Loðvík 17.|Louis Charles]], sem var kallaður [[Loðvík 17.|Loðvík XVII]] eftir lát föður síns, fæddist 27. mars 1785. María Antoinette varð fljótt þunguð á ný og hafði miklar áhyggjur af að það gæti haft áhrif á heilsu fyrra barnsins. Yngsta dóttir þeirra, [[Sophie Hélène Beatrix Frakklandsprinsessa|Sophie Hélène Beatrix]], fæddist 9. júlí 1786, nokkrum vikum fyrir tímann. Hún lést skömmu fyrir fyrsta afmælisdaginn sinn. Stuttu eftir lát Sophie var Maríu Antoinette sagt að elsti sonur hennar væri með banvænan lungnasjúkdóm. Drengurinn var sífellt veikur þar til hann lést. Yngri sonur konungshjónanna, Louis Charles, varð þar með ríkisarfi. == Upphaf frönsku byltingarinnar == Franska ríkið skuldaði verulegar upphæðir, að mestum hluta vegna [[Bandaríska frelsisstríðið|stríðsins í Norður-Ameríku]] en einnig vegna lélegrar skattheimtu. Loðvík XVI kallaði saman aðalsmannasamkunduna til að finna lausn á fjárhagsvanda ríkisins en þar sem aðalsmennirnir treystu sér ekki til að taka þær ákvarðanir sem þurfti kröfðust þeir þess að stéttaþingið yrði kallað saman. Það hafði síðast verið kallað saman 1614. Konungurinn samþykkti þetta og stéttaþingið kom saman 5. maí 1789. Illa gekk að samræma óskir allra og þegar ríkisarfinn Louis Joseph lést hinn 4. júní, aðeins sjö ára gamall, eftir löng veikindi, drógu konungshjónin sig í hlé syrgjandi enda hafði drengurinn verið mikið yndi foreldra sinna. Hinn 14. júlí réðust Parísarbúar á [[Bastillan|Bastilluna]] til að verða sér úti um vopn og er sá atburður talinn vera dagurinn sem Frakkar „vöknuðu“. Bastilludagurinn varð síðar [[Bastilludagurinn|þjóðhátíðardagur Frakka]]. Árásin á Bastilluna er af mörgum talin hafa markað upphaf [[Franska byltingin|frönsku byltingarinnar]], sem átti eftir að leiða til endaloka konungsveldisins eins og það þekktist þá. Hinn 5. október lögðu konur í París af stað til Versala til að mótmæla skorti á brauði, í göngu sem gjarnan er kölluð brauðgangan eða [[kvennagangan til Versala]]. Orðrómur gekk um að konungsfjölskyldan væri að hamstra korn, og því héldu reiðar og æstar konur af stað í átt til Versala. Jafnt og þétt bættist í hópinn og ekki eingöngu konur. María Antoinette er sögð hafa sagt: „Gefum þeim kökur“ er hún heyrði af brauðgöngunni. Það mun þó vera tilbúningur og ekki hafa gerst í raun og veru. Múgurinn réðst inn í höllina og krafðist þess að fá konungshjónin framseld. Það náðist að halda aftur af múginum en hann krafðist þess að konungurinn sýndi sig á svölum [[Versalahöll|Versalahallar]]. Þegar hann hafði gert það var þess krafist að drottningin sýndi sig og þegar hún gerði það uppskar hún mikil fagnaðarlæti. Múgurinn var þó ekki sáttur og var þess krafist að konungsfjölskyldan færi til Parísar. Þegar Loðvíki XVI og María Antoinette varð ljóst að lýðnum yrði ekki aftrað ákváðu þau að fara með fólkinu til Parísar. Á leiðinni ríkti mikil sigurgleði meðal fólksins sem söng: „Við komum með þau, bakarann, bakararakonuna og litla bakaradrenginn. Nú sveltum við ekki lengur“. Þau fluttu í [[Tuileries-höll]]ina þar sem þeim leið eins og föngum, enda voru þau sífellt grunuð um að hyggja á flótta og var því ekki leyft að fara ferða sinna að vild. Eftir misheppnuða flóttatilraun til Varennes 20.-21. júní 1791 fékkst staðfesting á að konungshjónin styddu ekki byltinguna og hinn 10. ágúst réðust Parísarbúar á Tuileries-höllina. Konungsfjölskyldan náði að forða sér í þinghúsið, en við það að missa höllina var talið að konungsveldið í Frakklandi væri endanlega fallið. Í þinghúsinu þurfti fjölskyldan að sitja undir löngum fundi þar sem ákveðið var hvað skyldi gert við þau, en að lokum var ákveðið að færa þau í Temple, þar sem þau yrðu höfð í haldi. == Endalokin nálgast == Á síðustu árum Maríu Antoinette breyttist hún úr léttúðugu prinsessunni, sem þráði ekkert annað en að vera ánægð og að skemmta sjálfri sér, í tignarlega konu sem sýndi mikið hugrekki á erfiðustu stundum lífs síns. Hún gekk hnarreist til móts við fallöxina og hélt reisn sinni til hinstu stundar. Í einu bréfa sinna skrifaði hún: „Í ógæfunni þekkir maður sjálfan sig“ og það lýsir vel breytingunum sem á henni urðu. Loðvík XVI var sóttur til saka fyrir landráð 11. desember og lét lífið í fallöxinni hinn 21. janúar 1793, þá kallaður „Loðvík [[Kapetingar|Kapet]]“. María Antoinette, sem fékk við dauða hans titilinn, „ekkjan Kapet“, fékk ekki neinar fréttir um örlög manns síns, en inn um gluggann heyrði hún fagnaðarlætin þegar hann hafði verið líflátinn. [[Mynd:Exécution de Marie Antoinette le 16 octobre 1793.jpg|thumb|right|Mynd af aftöku Marie Antoinette þann 16. október 1793. Hér sést böðullinn Sanson sýna múgnum höfuð drottningarinnar.]] Sonur Maríu, ríkisarfinn Louis Charles, var tekinn frá henni hinn 3. júlí 1793 og settur í fóstur hjá skósmiðnum Símoni. María Antoinette ætlaði ekki að sleppa honum en þegar verðirnir hótuðu að drepa dóttur hennar, Marie Thérèse, ákvað hún að berjast ekki á móti. Sonur hennar, sem var nefndur Loðvík XVII af konungsinnum eftir dauða föður hans, lést í Temple árið 1795 og var grafinn í fjöldagröf en sumir héldu því fram að honum hefði verið smyglað úr landi. Seinna áttu eftir að koma fram menn sem þóttust vera Loðvík XVII. Hinn 1. ágúst 1793 var María send í Conciergerie-fangelsið en það var þekkt sem endastöðin áður en fólk var leitt á höggstokkinn. María Antoinette fékk [[Sýndarréttarhöld|ósanngjörn réttarhöld]] eins og svo margir aðrir sem voru dæmdir af byltingardómstólnum og flestar þær sakir sem hún var dæmd fyrir voru ósannar. Þar á meðal átti hún að hafa kennt syni sínum, Louis Charles, sjálfsfróun og látið hann sofa á milli sín og mágkonu sinnar, Elísabetar prinsessu. Prinsinn bar sjálfur vitni gegn móður sinni. Hún var einnig sögð hafa sent miklar fjárhæðir til bróður síns í Austurríki og skipulagt kynsvall í Versölum. María Antoinette var sek um að reyna að flýja land og hún reyndi að skipuleggja flótta þegar hún var í haldi. Af þeim sökum þótti ekki öruggt að þyrma henni. María Antoinette var send á höggstokkinn 16. október 1793 og lögð í ómerkta gröf. Lík hennar fannst þó, líklega af því að kalki var stráð yfir konungsfólk, og var hún grafin í St. Denis dómkirkjunni árið 1815. ==Tilvísanir== <references/> {{Commons|Marie Antoinette}} {{fd|1755|1793}} [[Flokkur:Drottningar Frakklands]] [[Flokkur:Habsburg-Lothringen-ætt]] [[Flokkur:Búrbónar]] g8xpzb2ug881s2ok0jkdemsn2nlf1iw 1960606 1960605 2026-04-20T08:48:40Z NDG 108276 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-24293-13|~2026-24293-13]] ([[User talk:~2026-24293-13|talk]]) to last revision by Ziv: test edit, please use the [[Wikipedia:Sandkassinn|sandbox]] 1942722 wikitext text/x-wiki {{heimildir vantar}} {{konungur | titill = Drottning [[Konungsríkið Frakkland|Frakklands]] | ætt = [[Habsborgarar|Habsburg-Lothringen-ætt]] | skjaldarmerki = CoA of Marie-Antoinette of Austria.png | nafn = Marie Antoinette | mynd = Élisabeth Vigée Le Brun- Marie-Antoinette à la Rose - collection Resnick.jpg | skírnarnafn = Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen | fæðingardagur = [[2. nóvember]] [[1755]] | fæðingarstaður = [[Vín (borg)|Vín]], [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1793|10|16|1755|11|2}} | dánarstaður = [[París]], [[Fyrsta franska lýðveldið|Frakklandi]] | grafinn = Basilique royale de Saint-Denis, París | ríkisár = [[10. maí]] [[1774]] – [[21. september]] [[1792]] | undirskrift = Marie-AntoinetteSignature.jpg | faðir = [[Frans I (HRR)|Frans 1.]] | móðir = [[María Teresa af Austurríki]] | maki = [[Loðvík 16.]] | titill_maka = Konungur | börn = María Teresa, Loðvík Jósef, [[Loðvík 17.|Loðvík Karl]], Soffía }} '''María Antonetta Jósefa Jóhanna von Habsburg-Lothringen''', ([[2. nóvember]] [[1755]] – [[16. október]] [[1793]]) betur þekkt í heimssögunni sem Marie Antoinette, var drottning Frakklands frá 10. maí 1774 til 21. september 1792. Fædd sem hertogaynja [[Austurríki]]s og varð síðar drottning [[Frakkland]]s og Navarre. Hún var dóttir hins heilaga rómanska keisara [[Frans I (HRR)|Frans I]] og [[María Teresa af Austurríki|Maríu Teresu]] af Austurríki. Hún var gift [[Loðvík 16.|Loðvíki XVI]], Frakklandskonungi og var móðir „týnda“ ríkisarfans [[Loðvík 17.|Loðvíks XVII]]. Hún er helst þekkt fyrir að vera hin léttúðuga drottning sem eyddi miklu fé í skemmtanir og fjárhættuspil og fyrir að hafa sagt: „Gefum þeim kökur“ sem hún gerði reyndar ekki. Dauðadagi hennar er einnig vel þekktur en hún var hálshöggvin með fallöxinni í [[franska byltingin|frönsku byltingunni]] eftir að hafa verið dæmd fyrir landráð og fleiri glæpi. == Barnæska == María Antonía fæddist í Hofburg-höllinni í [[Vín (borg)|Vín]]. Hún var næstyngst af sextán börnum og ellefta dóttir foreldra sinna, [[Frans I (HRR)|Frans I]] keisara og [[María Teresa af Austurríki|Maríu Teresu]] keisaraynju. Hún var nefnd María til heiðurs [[María mey|Maríu mey]], eins og allar systur hennar, Antonía til heiðurs dýrlingnum [[Anton af Padúu|Antoni af Padúu]], Jósefa til heiðurs [[Jósef II (HRR)|eldri bróður sínum]] og Jóhanna til heiðurs dýrlingnum [[Jóhannes guðspjallamaður|Jóhannesi guðspjallamanni]]. Við fæðingu var henni lýst sem lítilli en heilbrigðri hertogaynju. Ung hitti María Antonía tónskáldið [[Wolfgang Amadeus Mozart]], þegar hann hélt tónleika fyrir fjölskyldu hennar. Þegar hann var spurður um hvað hann vildi að launum, á hinn ungi Mozart að hafa sagt „hönd dóttur þinnar“. == María giftist krónprinsi Frakklands == Systur Maríu voru snemma giftar háttsettum mönnum í Evrópu. [[Maria Christina|Maria Christina, hertogaynja af Teschen]] giftist [[Albert Kasimir, hertogi af Sachsen-Teschen|Alberti, prinsinum af Saxlandi]]. [[María Amalía erkihertogaynja|Maria Amila]] var gift [[Ferdinand, hertogi af Parma|prinsinum af Parma]] og [[María Karólína af Austurríki|Maria Carolina]] var gift [[Ferdinand 1. af Sikileyjunum tveimur|Ferdinand IV]], konungnum af Napólí. Árið 1748 var sáttmáli undirriitaður í Aix-la-Chapelle í þeirri von að binda mætti enda á [[Austurríska erfðastríðið|rúmlega aldarlangt stríð]] á milli Austurríkis og Frakklands. Til að halda friðinn var því komið í kring að [[Loðvík 16.|Loðvík Ágúst]], sonarsonur og erfingi [[Loðvík 15.|Loðvíks XV]] Frakklandskonungs, kvæntist einni af dætrum Mariu Theresu. Þar sem eldri systur hennar létust þegar bólusóttarfaraldur gekk yfir árið 1767 var María Antonía ein eftir sem möguleg brúður. Eftir langar samningaviðræður bað Loðvík XV um hönd Maríu til handa sonarsyni sínum árið 1769. Þegar ljóst var að María Antonía yrði gift ríkisarfa Frakklands komst móðir hennar að því að dóttir hennar var bæði léleg í [[Þýska|þýsku]] og [[Franska|frönsku]] og kunni yfirleitt ekki mikið. Því voru kallaðir til kennarar til að kenna Maríu og var sérstaklega lögð áhersla á franska siði og tungu. Þann 19 apríl 1770 var María gift Loðvík Ágústi í Ágústusarkirkju í Vín og var [[Ferdinand, erkihertogi af Austurríki-Este|Ferdinand]] bróðir hennar [[Staðgengilsbrúðkaup|staðgengill]] krónprinsins. Við brúðkaupið fékk María titilinn Marie Antoinette, krónprinsessa Frakklands. Tveimur dögum eftir brúðkaupið hélt María frá Vínarborg til Frakklands. Hinn 7. maí var María Antoinette afhent Frakklandi með mikilli viðhöfn og átti afhending hennar að tákna að tengsl hennar við Austurríki og fjölskyldu hennar væru að fullu slitin. Var reist sérstök timburhöll á óbyggðu sandeyjunni [[Kehl]] í [[Rín]], á milli Frakklands og Þýskalands, fyrir þennan hátíðlega viðburð. Vissu tvö herbergi hallarinnar að Þýskalandi og þangað átti María Antoinette að ganga sem hertogadóttir, en tvö vissu að Frakklandi og þaðan átti hún að ganga sem krónprinsessa Frakklands. Hirðsiðir kröfðust þess að hún skildi eftir allar eigur sínar og var hún því afklædd og færð í franskar flíkur. Hún þurfti að kveðja föruneyti sitt og þegar hún gekk inn í herbergið þar sem hið franska föruneyti hennar beið féll hún kjökrandi í fang hinnar nýju hirðdömu sinnar, [[de Noailles greifafrú]]ar. María hélt inn í Frakkland og fékk konunglegar móttökur í Strassborg þar sem bæjarbúar voru samankomnir til að fagna komu krónprinsessunnar. Þaðan hélt föruneyti hennar til Compiegne-skógarins en 14. maí var konungsfjölskyldan þangað komin til þess að taka á móti nýjasta fjölskyldumeðlimnum. Konungurinn Loðvík XV tók fyrstur á móti Maríu Antoinette og kynnti hana svo fyrir tilvonandi manni hennar, Loðvík Ágúst, sem var klunnalegur og áhugalaus og kyssti hana laust á kinnina eins og til hans var ætlast. Annað og hið raunverulega brúðkaup var haldið í [[Versalir|Versölum]] 16. maí. Hjónin voru gefin saman í bænahúsi Louis XV af erkibiskupnum í [[Reims]]. Rétt fyrir brúðkaupið voru Maríu gefin heil ósköp af skarti. Í safninu var meðal annars demantshálsfesti sem hafði tilheyrt [[Anna af Austurríki|Önnu af Austurríki]] og hlutir sem höfðu tilheyrt [[María Skotadrottning|Maríu, drottningu Skota]], og [[Katrín af Medici|Katrínu af Medici]]. María fékk einnig persónulega gjöf frá Loðvíki XV. Aðeins aðalsmönnum var leyft að vera viðstaddir athöfnina en almúganum var leyft að taka þátt í hátíðarhöldunum sem á eftir fylgdu. Mikill mannfjöldi var samankominn til að upplifa flugeldasýninguna sem átti að verða sú skrautlegasta sem hafði sést við konungshirð. Er leið á daginn fór veðrið að versna og varð svo mikið steypiregn að mannfjöldinn þurfti að frá að hverfa og leita sér skjóls. Inni hélt þó brúðkaupsveislan áfram og höfðu sex þúsund aðalsmenn náð sér í aðgangsmiða til að fá að horfa á konungsfjölskylduna snæða brúðkaupsmálsverðinn. Að málsverðinum loknum var nýgiftu hjónunum fylgt til herbergis síns þar sem hirðin fylgdi þeim til sængur og erkibiskupinn af Reims blessaði rúm þeirra og skvetti yfir það vígðu vatni. Að því búnu voru María Antoinette og Loðvík Ágúst skilin eftir ein og meiningin var sú að þau myndu um nóttina innsigla hjónaband sitt. == Lífið sem krónprinsessa == María Antoinette nærðist á því að hafa fólk í kringum sig og átti marga vini og vinkonur. Hún hafði unun af því að dansa og leika og eyddi miklum peningum í fjárhættuspil. Hins vegar sinnti hún ekki skyldum sínum sem krónprinsessa, þar sem henni þótti það ekkert skemmtilegt og þegar hún varð drottning reyndi hún því að eyða sem mestum tíma í einkahúsi sínu, Petit Trianon, sem maður hennar hafði gefið henni. Þessi framkoma hennar gerði það að verkum að aðalsmenn og aðrir sem komu til hallarinnar urðu móðgaðir þar sem hún virti þá ekki viðlits og fóru þeir því að búa til sögur um hana. Fljótt varð hún alræmd sem svikakvendi sem gerði ekki annað en að tæla menn og konur, eyddi ríkispeningum og væri austurrískur njósnari. Þetta leiddi til mikilla óvinsælda hennar sem áttu aðeins eftir að aukast með árunum. == María Antoinette verður drottning == Hinn 10. maí 1774 lést Loðvík XV. Var þá Loðvík Ágúst krýndur [[Loðvík 16.|Loðvík XVI]], konungur Frakklands. Krýningin fór fram 11. júní og varð María Antoinette drottning Frakkalands. Þá var hjónaband þeirra enn óinnsiglað. Marie Terese hafði miklar áhyggjur og sendi Maríu Antoinette í sífellu bréf þar sem hún reyndi að ráðleggja dóttur sinni hvernig hún ætti að fá mann sinn til að elskast við sig. Öll hirðin vissi að hjónin höfðu aldrei átt holdlegt samneyti og yrði hjónaband ekki innsiglað gat það haft þær afleiðingar að því yrði rift. Mannorð þeirra beggja beið mikinn hnekki við þetta og fannst Maríu Antoinette erfitt að lifa við smánina. Talið er að getuleysi Loðvíks XVI hafi stafað af líkamlegum galla sem hægt var að laga með smávægilegri aðgerð. Lengi var reynt að fá hann til að fara í aðgerðina, en talið er að þegar bróðir Maríu Antoinette, [[Jósef II (HRR)|Jósef II]], kom í heimsókn árið 1777, hafi hann náð að tala Loðvík XVI til, svo að skömmu eftir heimsókn hans var hjónabandið loks innsiglað. == Móðurhlutverkið == [[Mynd:Marie Antoinette and her Children by Élisabeth Vigée-Lebrun.jpg|thumb|left|Marie Antoinette ásamt eftirlifandi börnum sínum árið 1787.]] Ári seinna fréttist að drottningin væri loksins barnshafandi, eftir sjö ára hjónaband. Fæddist þeim hjónunum dóttir hinn 19. desember 1778<ref name=vísindavefur>{{Vísindavefurinn|56139|Hvað varð um börn Loðvíks XVI. og Maríu Antoníettu eftir að þau voru hálshöggvin?|höfundur=Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir|dags=9. nóvember 2011|skoðað=13. maí 2024}}</ref> og var hún nefnd [[Marie Thérèse Charlotte]]. Drottningin eignaðist svo krónprinsinn [[Loðvík Jósef erfðaprins|Louis Joseph Xavier François]] 22. október 1781 og varð þá mikill fögnuður í Frakklandi enda erfðaprinsinn langþráði loksins fæddur.<ref name=vísindavefur/> Mun konungurinn hafa sagt við Maríu Antoinette: „Frú, þér hafið uppfyllt óskir vorar og Frakklands, þér eruð móðir ríkisarfans.“ Þau eignuðust tvö börn til, [[Loðvík 17.|Louis Charles]], sem var kallaður [[Loðvík 17.|Loðvík XVII]] eftir lát föður síns, fæddist 27. mars 1785. María Antoinette varð fljótt þunguð á ný og hafði miklar áhyggjur af að það gæti haft áhrif á heilsu fyrra barnsins. Yngsta dóttir þeirra, [[Sophie Hélène Beatrix Frakklandsprinsessa|Sophie Hélène Beatrix]], fæddist 9. júlí 1786, nokkrum vikum fyrir tímann. Hún lést skömmu fyrir fyrsta afmælisdaginn sinn. Stuttu eftir lát Sophie var Maríu Antoinette sagt að elsti sonur hennar væri með banvænan lungnasjúkdóm. Drengurinn var sífellt veikur þar til hann lést. Yngri sonur konungshjónanna, Louis Charles, varð þar með ríkisarfi. == Upphaf frönsku byltingarinnar == Franska ríkið skuldaði verulegar upphæðir, að mestum hluta vegna [[Bandaríska frelsisstríðið|stríðsins í Norður-Ameríku]] en einnig vegna lélegrar skattheimtu. Loðvík XVI kallaði saman aðalsmannasamkunduna til að finna lausn á fjárhagsvanda ríkisins en þar sem aðalsmennirnir treystu sér ekki til að taka þær ákvarðanir sem þurfti kröfðust þeir þess að stéttaþingið yrði kallað saman. Það hafði síðast verið kallað saman 1614. Konungurinn samþykkti þetta og stéttaþingið kom saman 5. maí 1789. Illa gekk að samræma óskir allra og þegar ríkisarfinn Louis Joseph lést hinn 4. júní, aðeins sjö ára gamall, eftir löng veikindi, drógu konungshjónin sig í hlé syrgjandi enda hafði drengurinn verið mikið yndi foreldra sinna. Hinn 14. júlí réðust Parísarbúar á [[Bastillan|Bastilluna]] til að verða sér úti um vopn og er sá atburður talinn vera dagurinn sem Frakkar „vöknuðu“. Bastilludagurinn varð síðar [[Bastilludagurinn|þjóðhátíðardagur Frakka]]. Árásin á Bastilluna er af mörgum talin hafa markað upphaf [[Franska byltingin|frönsku byltingarinnar]], sem átti eftir að leiða til endaloka konungsveldisins eins og það þekktist þá. Hinn 5. október lögðu konur í París af stað til Versala til að mótmæla skorti á brauði, í göngu sem gjarnan er kölluð brauðgangan eða [[kvennagangan til Versala]]. Orðrómur gekk um að konungsfjölskyldan væri að hamstra korn, og því héldu reiðar og æstar konur af stað í átt til Versala. Jafnt og þétt bættist í hópinn og ekki eingöngu konur. María Antoinette er sögð hafa sagt: „Gefum þeim kökur“ er hún heyrði af brauðgöngunni. Það mun þó vera tilbúningur og ekki hafa gerst í raun og veru. Múgurinn réðst inn í höllina og krafðist þess að fá konungshjónin framseld. Það náðist að halda aftur af múginum en hann krafðist þess að konungurinn sýndi sig á svölum [[Versalahöll|Versalahallar]]. Þegar hann hafði gert það var þess krafist að drottningin sýndi sig og þegar hún gerði það uppskar hún mikil fagnaðarlæti. Múgurinn var þó ekki sáttur og var þess krafist að konungsfjölskyldan færi til Parísar. Þegar Loðvíki XVI og María Antoinette varð ljóst að lýðnum yrði ekki aftrað ákváðu þau að fara með fólkinu til Parísar. Á leiðinni ríkti mikil sigurgleði meðal fólksins sem söng: „Við komum með þau, bakarann, bakararakonuna og litla bakaradrenginn. Nú sveltum við ekki lengur“. Þau fluttu í [[Tuileries-höll]]ina þar sem þeim leið eins og föngum, enda voru þau sífellt grunuð um að hyggja á flótta og var því ekki leyft að fara ferða sinna að vild. Eftir misheppnuða flóttatilraun til Varennes 20.-21. júní 1791 fékkst staðfesting á að konungshjónin styddu ekki byltinguna og hinn 10. ágúst réðust Parísarbúar á Tuileries-höllina. Konungsfjölskyldan náði að forða sér í þinghúsið, en við það að missa höllina var talið að konungsveldið í Frakklandi væri endanlega fallið. Í þinghúsinu þurfti fjölskyldan að sitja undir löngum fundi þar sem ákveðið var hvað skyldi gert við þau, en að lokum var ákveðið að færa þau í Temple, þar sem þau yrðu höfð í haldi. == Endalokin nálgast == Á síðustu árum Maríu Antoinette breyttist hún úr léttúðugu prinsessunni, sem þráði ekkert annað en að vera ánægð og að skemmta sjálfri sér, í tignarlega konu sem sýndi mikið hugrekki á erfiðustu stundum lífs síns. Hún gekk hnarreist til móts við fallöxina og hélt reisn sinni til hinstu stundar. Í einu bréfa sinna skrifaði hún: „Í ógæfunni þekkir maður sjálfan sig“ og það lýsir vel breytingunum sem á henni urðu. Loðvík XVI var sóttur til saka fyrir landráð 11. desember og lét lífið í fallöxinni hinn 21. janúar 1793, þá kallaður „Loðvík [[Kapetingar|Kapet]]“. María Antoinette, sem fékk við dauða hans titilinn, „ekkjan Kapet“, fékk ekki neinar fréttir um örlög manns síns, en inn um gluggann heyrði hún fagnaðarlætin þegar hann hafði verið líflátinn. [[Mynd:Exécution de Marie Antoinette le 16 octobre 1793.jpg|thumb|right|Mynd af aftöku Marie Antoinette þann 16. október 1793. Hér sést böðullinn Sanson sýna múgnum höfuð drottningarinnar.]] Sonur Maríu, ríkisarfinn Louis Charles, var tekinn frá henni hinn 3. júlí 1793 og settur í fóstur hjá skósmiðnum Símoni. María Antoinette ætlaði ekki að sleppa honum en þegar verðirnir hótuðu að drepa dóttur hennar, Marie Thérèse, ákvað hún að berjast ekki á móti. Sonur hennar, sem var nefndur Loðvík XVII af konungsinnum eftir dauða föður hans, lést í Temple árið 1795 og var grafinn í fjöldagröf en sumir héldu því fram að honum hefði verið smyglað úr landi. Seinna áttu eftir að koma fram menn sem þóttust vera Loðvík XVII. Hinn 1. ágúst 1793 var María send í Conciergerie-fangelsið en það var þekkt sem endastöðin áður en fólk var leitt á höggstokkinn. María Antoinette fékk [[Sýndarréttarhöld|ósanngjörn réttarhöld]] eins og svo margir aðrir sem voru dæmdir af byltingardómstólnum og flestar þær sakir sem hún var dæmd fyrir voru ósannar. Þar á meðal átti hún að hafa kennt syni sínum, Louis Charles, sjálfsfróun og látið hann sofa á milli sín og mágkonu sinnar, Elísabetar prinsessu. Prinsinn bar sjálfur vitni gegn móður sinni. Hún var einnig sögð hafa sent miklar fjárhæðir til bróður síns í Austurríki og skipulagt kynsvall í Versölum. María Antoinette var sek um að reyna að flýja land og hún reyndi að skipuleggja flótta þegar hún var í haldi. Af þeim sökum þótti ekki öruggt að þyrma henni. María Antoinette var send á höggstokkinn 16. október 1793 og lögð í ómerkta gröf. Lík hennar fannst þó, líklega af því að kalki var stráð yfir konungsfólk, og var hún grafin í St. Denis dómkirkjunni árið 1815. ==Tilvísanir== <references/> {{Commons|Marie Antoinette}} {{fd|1755|1793}} [[Flokkur:Drottningar Frakklands]] [[Flokkur:Habsburg-Lothringen-ætt]] [[Flokkur:Búrbónar]] 18sgvdwjv4r65w2hpwl611xu0oe27zb 0 41415 1960578 1841692 2026-04-19T20:17:23Z Berserkur 10188 1960578 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Let It Be | gerð = breiðskífa | flytjandi = [[Bítlarnir]] | flytjandi_þf = [[Bítlarnir|Bítlana]] | kápa = The Beatles - Let It Be.jpg | kápa_alt = | gefin_út = {{udagur|1970|5|8}} | tekin_upp = {{Plainlist| *4, 8. febrúar 1968 *24–31. janúar 1969 *3, 4, 8. janúar 1970 *1. apríl 1970 }} | stúdíó = Apple, [[Abbey Road Studios|EMI]] og Olympic Sound, London | stefna = * [[Rokk]] * [[blús]]<ref name="McCormick/DT">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/the-beatles/6139196/The-Beatles-Let-It-Be-8th-May-1970-review.html|title=The Beatles – Let It Be (8th May, 1970), review|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=8 September 2009|access-date=11 December 2021|last=McCormick|first=Neil|archive-date=16 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170516073426/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/the-beatles/6139196/The-Beatles-Let-It-Be-8th-May-1970-review.html|url-status=live}}</ref> | lengd = 35:10 | útgefandi = [[Apple Records|Apple]] | upptökustjóri = [[Phil Spector]] | síðasti_titill = [[Abbey Road]] | síðasta_ár = 1969 | næsti_titill = The Beatles' Christmas Album | næsta_ár = 1970 | misc = {{Auka tímaröð | artist = [[Bítlarnir]] (Norður-Ameríka) | type = breiðskífa | prev_title = [[Hey Jude (plata)|Hey Jude]] | prev_year = 1970 | title = Let It Be | year = 1970 | next_title = From Then to You | next_year = 1970 }} {{Smáskífur | name = Let It Be | type = breiðskífa | single1 = Get Back | single1date = 11. apríl 1969 | single2 = Let It Be | single2date = 6. mars 1970 | single3 = The Long and Winding Road | single3date = 11. maí 1970 }} }} '''''Let It Be''''' er tólfta og síðasta breiðskífa [[Bítlarnir|Bítlanna]] og var hún gefin út í maí árið 1970 eftir að hljómsveitin hafði í raun lagt upp laupana. Þegar vinna við plötuna hófst, í janúar árið 1969, var það upphaflega ætlun Bítlanna að láta eina töku nægja fyrir hvert lag og sleppa öllum yfirtökum. Af þessum sökum var hljómborðsleikarinn [[Billy Preston]] fenginn til þess að taka þátt í gerð plötunnar. Æfingar áttu sér stað áður en eiginlegar upptökur hófust, og voru þær kvikmyndaðar. Upptökurnar sjálfar voru einnig kvikmyndaðar, þær tóku 10 daga og innihéldu meðal annars fræga tónleika á þaki Apple byggingarinnar, síðustu tónleika Bítlanna. Efnið sem var kvikmyndað var notað í heimildamynd um gerð plötunnar sem einnig hét ''Let It Be''. Upptökuferlið var erfitt og einkenndist af talsverðri spennu innan hljómsveitarinnar. Á einum tímapunkti gekk [[George Harrison]] út úr hljóðverinu og hugðist hætta í sveitinni en snéri aftur eftir nokkra daga. Upphaflega átti platan að koma út í júlí 1969 og átti þá að heita ''Get Back''. Þeirri útgáfu var fyrst frestað en svo var hætt við hana. Í janúar 1970 komu [[Paul McCartney]], George Harrison og [[Ringo Starr]] saman og tóku upp lagið „I Me Mine“ eftir Harrison. Eftir það var aftur sett saman plata, sem líka átti að heita ''Get Back'', en aftur var hætt við útgáfuna. Í mars 1970 voru upptökurnar svo fengnar [[Bandaríkin|bandaríska]] upptökustjóraum [[Phil Spector]]. Hann bætti yfirtökum við nokkur laganna, m.a. bætti hann sinfóníuútsetningum við lagið „The Long and Winding Road“ eftir Paul McCartney sem McCartney fannst vera eyðilegging á laginu. Einnig bætti hann laginu „Across the Universe“ eftir [[John Lennon]] við lagalistann, en það var ekki partur af sjálfum ''Let It Be'' upptökunum og hafði áður komið út á góðgerðaplötu, í annarri útgáfu. Þrjú lög á plötunni voru gefin út á smáskífu. Það voru lögin „Get Back“, „Let It Be“ og „The Long and Winding Road“ en það varð síðasta smáskífulag Bítlanna. Árið 2003 kom út platan ''Let It Be... Naked''. Markmiðið með þeirri útgáfu var að gefa lögin út í sem upprunalegastri útgáfu, þ.e. án yfirtakanna sem Phil Spector hafði bætt við upptökurnar. Á ''Let It Be... Naked'' var lögunum „Dig It“ og „Maggie May“ sleppt, en laginu „Don't Let Me Down“ eftir John Lennon var bætt við lagalistann. „Don't Let Me Down“ hafði verið partur af ''Let it Be'' upptökunum en aðeins gefið út sem B-hlið á „Get Back“ smáskífunni. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið eitt | all_writing = [[John Lennon|Lennon]] og [[Paul McCartney|McCartney]] nema þar sem annað er tekið fram | title1 = Two of Us | length1 = 3:37 | title2 = Dig a Pony | length2 = 3:55 | title3 = Across the Universe | length3 = 3:48 | title4 = I Me Mine | note4 = George Harrison | length4 = 2:26 | title5 = Dig It | note5 = Lennon, McCartney, Harrison, Starkey | length5 = 0:50 | title6 = Let It Be | length6 = 4:03 | title7 = Maggie Mae | note7 = Lennon, McCartney, Harrison, Starkey | length7 = 0:40 }} {{Lagalisti | headline = Hlið tvö | title1 = I've Got a Feeling | length1 = 3:38 | title2 = One After 909 | length2 = 2:54 | title3 = The Long and Winding Road | length3 = 3:38 | title4 = For You Blue | note4 = Harrison | length4 = 2:32 | title5 = Get Back | length5 = 3:09 }} == Tilvísanir == {{reflist}} {{Bítlarnir}} [[Flokkur:Hljómplötur Bítlanna]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1970]] g70tx2r46go95q18nd69ian93jr75g8 1960579 1960578 2026-04-19T20:18:32Z Berserkur 10188 1960579 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Let It Be | gerð = breiðskífa | flytjandi = [[Bítlarnir]] | flytjandi_þf = [[Bítlarnir|Bítlana]] | kápa = The Beatles - Let It Be.jpg | kápa_alt = | gefin_út = {{udagur|1970|5|8}} | tekin_upp = {{Plainlist| *4, 8. febrúar 1968 *24–31. janúar 1969 *3, 4, 8. janúar 1970 *1. apríl 1970 }} | stúdíó = Apple, [[Abbey Road Studios|EMI]] og Olympic Sound, London | stefna = * [[Rokk]] * [[blús]]<ref name="McCormick/DT">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/the-beatles/6139196/The-Beatles-Let-It-Be-8th-May-1970-review.html|title=The Beatles – Let It Be (8th May, 1970), review|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=8 September 2009|access-date=11 December 2021|last=McCormick|first=Neil|archive-date=16 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170516073426/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/the-beatles/6139196/The-Beatles-Let-It-Be-8th-May-1970-review.html|url-status=live}}</ref> | lengd = 35:10 | útgefandi = [[Apple Records|Apple]] | upptökustjóri = [[Phil Spector]] | síðasti_titill = [[Abbey Road]] | síðasta_ár = 1969 | næsti_titill = The Beatles' Christmas Album | næsta_ár = 1970 | misc = {{Auka tímaröð | artist = [[Bítlarnir]] (Norður-Ameríka) | type = breiðskífa | prev_title = [[Hey Jude (plata)|Hey Jude]] | prev_year = 1970 | title = Let It Be | year = 1970 | next_title = From Then to You | next_year = 1970 }} {{Smáskífur | name = Let It Be | type = breiðskífa | single1 = Get Back | single1date = 11. apríl 1969 | single2 = Let It Be | single2date = 6. mars 1970 | single3 = The Long and Winding Road | single3date = 11. maí 1970 }} }} '''''Let It Be''''' er tólfta og síðasta breiðskífa [[Bítlarnir|Bítlanna]] og var hún gefin út í maí árið 1970 eftir að hljómsveitin hafði í raun lagt upp laupana. Þegar vinna við plötuna hófst, í janúar árið 1969, var það upphaflega ætlun Bítlanna að láta eina töku nægja fyrir hvert lag og sleppa öllum yfirtökum. Af þessum sökum var hljómborðsleikarinn [[Billy Preston]] fenginn til þess að taka þátt í gerð plötunnar. Æfingar áttu sér stað áður en eiginlegar upptökur hófust, og voru þær kvikmyndaðar. Upptökurnar sjálfar voru einnig kvikmyndaðar, þær tóku 10 daga og innihéldu meðal annars fræga tónleika á þaki Apple byggingarinnar, síðustu tónleika Bítlanna. Efnið sem var kvikmyndað var notað í heimildamynd um gerð plötunnar sem einnig hét ''Let It Be''. Upptökuferlið var erfitt og einkenndist af talsverðri spennu innan hljómsveitarinnar. Á einum tímapunkti gekk [[George Harrison]] út úr hljóðverinu og hugðist hætta í sveitinni en snéri aftur eftir nokkra daga. Upphaflega átti platan að koma út í júlí 1969 og átti þá að heita ''Get Back''. Þeirri útgáfu var fyrst frestað en svo var hætt við hana. Í janúar 1970 komu [[Paul McCartney]], George Harrison og [[Ringo Starr]] saman og tóku upp lagið „I Me Mine“ eftir Harrison. Eftir það var aftur sett saman plata, sem líka átti að heita ''Get Back'', en aftur var hætt við útgáfuna. Í mars 1970 voru upptökurnar svo fengnar [[Bandaríkin|bandaríska]] upptökustjóranum [[Phil Spector]]. Hann bætti yfirtökum við nokkur laganna, m.a. bætti hann sinfóníuútsetningum við lagið „The Long and Winding Road“ eftir Paul McCartney sem McCartney fannst vera eyðilegging á laginu. Einnig bætti hann laginu „Across the Universe“ eftir [[John Lennon]] við lagalistann, en það var ekki partur af sjálfum ''Let It Be'' upptökunum og hafði áður komið út á góðgerðaplötu, í annarri útgáfu. Þrjú lög á plötunni voru gefin út á smáskífu. Það voru lögin „Get Back“, „Let It Be“ og „The Long and Winding Road“ en það varð síðasta smáskífulag Bítlanna. Árið 2003 kom út platan ''Let It Be... Naked''. Markmiðið með þeirri útgáfu var að gefa lögin út í sem upprunalegastri útgáfu, þ.e. án yfirtakanna sem Phil Spector hafði bætt við upptökurnar. Á ''Let It Be... Naked'' var lögunum „Dig It“ og „Maggie May“ sleppt, en laginu „Don't Let Me Down“ eftir John Lennon var bætt við lagalistann. „Don't Let Me Down“ hafði verið partur af ''Let it Be'' upptökunum en aðeins gefið út sem B-hlið á „Get Back“ smáskífunni. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið eitt | all_writing = [[John Lennon|Lennon]] og [[Paul McCartney|McCartney]] nema þar sem annað er tekið fram | title1 = Two of Us | length1 = 3:37 | title2 = Dig a Pony | length2 = 3:55 | title3 = Across the Universe | length3 = 3:48 | title4 = I Me Mine | note4 = George Harrison | length4 = 2:26 | title5 = Dig It | note5 = Lennon, McCartney, Harrison, Starkey | length5 = 0:50 | title6 = Let It Be | length6 = 4:03 | title7 = Maggie Mae | note7 = Lennon, McCartney, Harrison, Starkey | length7 = 0:40 }} {{Lagalisti | headline = Hlið tvö | title1 = I've Got a Feeling | length1 = 3:38 | title2 = One After 909 | length2 = 2:54 | title3 = The Long and Winding Road | length3 = 3:38 | title4 = For You Blue | note4 = Harrison | length4 = 2:32 | title5 = Get Back | length5 = 3:09 }} == Tilvísanir == {{reflist}} {{Bítlarnir}} [[Flokkur:Hljómplötur Bítlanna]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1970]] nhcaqkos5ab2bqm0a5c4vo6f2jjcihz 0 41811 1960576 1960146 2026-04-19T20:09:10Z Steinninn 952 ekki setja inn hlekk á youtube á höfundaréttsvarið efni 1960576 wikitext text/x-wiki {{kvikmynd | nafn = Síðasti bærinn í dalnum | plagat = Sidasti mbl.jpg | upprunalegt heiti= | caption = Auglýsing úr Morgunblaðinu | leikstjóri = Ævar Kvaran | Kvikmynda/framleiðandi =[[Óskar Gíslason]] | handritshöfundur = [[Þorleifur Þorleifsson]] <br>[[Loftur Guðmundsson (f. 1906)]] | leikarar = * Klara Jóhanna Óskarsdóttir * Sigríður Óskarsdóttir * [[Þóra Borg Einarsson]] * [[Jón Aðils (yngri)|Jón Aðils]] * [[Valur Gústafsson]] * [[Friðrikka Geirsdóttir]] | framleiðandi = | dreifingaraðili = | útgáfudagur = [[11. mars]], [[1950]] | sýningartími = | aldurstakmark = | tungumál = | ráðstöfunarfé = | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = 0488208 }} '''''Síðasti bærinn í dalnum''''' er fyrsta leikna kvikmynd [[Óskar Gíslason|Óskars Gíslasonar]]. Hún var tekin upp á Tannastöðum í [[Ölfus|Ölfusi]], í [[Kershellir|Kershelli]] og í [[Kjós|Kjósinni]] og var frumsýnd árið [[1950]]. [[Jórunn Viðar]] samdi tónlistina við myndina og var það fyrsta [[kvikmyndatónlist]] sem samin var á Íslandi við mynd í fullri lengd. ==Söguþráður== Myndin gerist á [[Sveitabær|sveitabæ]] þar sem systkinin Bergur og Sólrún búa með Birni, föður þeirra, og Gerði, ömmu þeirra. Uppi í fjöllum búa [[tröll]]in Kolur og Ketta sem hafa flæmt alla bændur burt úr dalnum, nema Björn. Gerður á nefnilega galdrahring sem verndar þau frá tröllunum. Í von um að stela hringnum ákveður tröllkarlinn að breyta sér í karlmansgervi og ræður sig sem vinnumann á bænum. Einn daginn hittir Bergur [[Dvergar (norræn goðafræði)|dverginn]] Rindil og hjálpar honum að bjarga [[Huliðhjálmur|huliðhjálminum]] sínum sem hann hafði misst út í á. Huliðhjálmurinn var gæddur göldrum þannig að hver sá sem hafði hann á höfði sér varð [[Ósýnileiki|ósýnilegur]]. Rindill fer með Berg að heimsækja [[Álfar|álfkonuna]]. Hún launar Bergi hjálpsemi hans með því að breyta [[Sköflungur|legg]] sem hann var með í galdralegg sem getur opnað alla lása og einnig kallað á álfkonuna ef hann vantar hjálp. Eftir misheppnaða tilraun vinnumansins til að stela gullhringnum ákveður tröllkonan að hún þurfi að aðstoða hann. Þegar Björn og vinnumaðurinn fara á [[Heimskautarefur|melrakkaveiðar]] er tröllkonan búin að fara í konugervi og situr uppi á heiði þar sem þeir Björn og vinnumaðurinn rekast á hana. Hún þykist hafa flúið húsbónda sinn vegna slæmrar meðferðar sem hún fekk þar. Í góðmennsku sinni býður Björn henni að búa hjá sér og frestar melrakkaveiðunum. Nokkrum dögum seinna fer Björn aftur á melrakkaveiðar og þá heyrir Bergur samtal milli vinnumansins og vinnukonunnar um það hvernig hún ætlar að stela hringnum meðan Björn er í burtu. Bergur segir ömmu sinni hvað hann hafði heyrt og hún felur hringinn á klæðum sínum. Vinnukonan fer að rúmi ömmunnar en finnur ekki hringinn. Seinna um daginn þegar Bergur og Sólrún eru úti að tína ber þá töfrar vinnukonan fram stóran [[Kistill (húsgagn)|kistil]] og læsir systkinin í honum. Bergur notar galdralegginn sinn til að opna kistilinn og þau flýja. En tröllkonan gómar þau aftur og ber þau upp í hellinn sinn. Með hjálp álfkonunnar ná þau að flýja aftur. Þegar tröllskessan vaknar hleypur hún á eftir þeim og þegar hún er alveg að ná þeim mæta þau Birni og vinnumanninum sem eru á melrakkaveiðnum. Vinnumaðurinn breytir sér í tröll og ræðst á Björn. Álfkonan birtist loks og flæmir tröllin í burtu fyrir fullt og allt. {{stubbur|kvikmynd|ísland}} [[Flokkur:Íslenskar kvikmyndir]] {{K|1950}} onzspem9u0q9gg1cim2ek2536oactyx 0 56726 1960634 1697931 2026-04-20T10:42:49Z Artanisen 64690 Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png 1960634 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Indochine française.svg|thumb|200px|Kort af Frönsku Indókína]] [[Mynd:Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png|right|thumb|200px|Indókína árið 1886]] [[Mynd:Indochina 1954.jpg|right|thumb|200px|Indókína árið 1954]] '''Franska Indókína''' (á [[Franska|frönsku]]: ''L'Indochine française'') var [[Nýlenduveldi Frakklands|nýlendur Frakklands]] í [[Indókína]] í Suðaustur-Asíu kallað, það náði yfir fjögur svokölluð verndarsvæði (''Tonkin, Annam, Kambódía'' og ''Laos'') og eina formlega nýlendu (''Cochin China''). Höfuðborg Frönsku Indókína var [[Hanoi]]. Franska Indókína var stofnað [[1887]] og samanstóð af svæðunum [[Annam (frönsk nýlenda)|Annam]], [[Tonkin]], [[Cochin China]] (sem mynda saman það sem nú er [[Víetnam]]) ásamt [[Kambódía|Kambódíu]]; [[Laos]] bættist við eftir stríð Frakka við [[Síam]] [[1893]]. Þetta nýlendusamband stóð allt fram til [[1954]]. Á verndarsvæðunum fjórum létu Frakkar formleg völd í hendur innlendra valdhafa sem voru keisarinn í Víetnam, konungur Kambódíu og konungurinn í [[Luang Prabang]], en í raun söfnuðu þeir öllu valdi í sínar hendur og notuðu konungana sem leppa. Fyrsta alvarlega uppreisnartilraunin stóð yfir frá 1885 til 1895 undir forystu Phan Dinh Phung. Á fjórða áratugnum hóf [[Síam]] viðræður við Frakkland um að svæðum sem þeir töldu sig eiga rétt á yrði skilað. Í upphafi árs 1938 hafði Frakkland gengist inn á að afhenda [[Angkor Wat]], [[Angkor Thom]], [[Siam Reap]], [[Siam Pang]] og nokkur fleiri svæði til Síam. Meðan beðið var eftir að skrifað yrði undir samninga hertóku Síamsmenn þessi svæði. Í [[september]] [[1940]] gaf [[Vichy-stjórnin]] í Frakklandi [[Japan|Japönum]] leyfi til að yfirtaka Tonkin. Japanir héldu franska stjórnkerfinu og létu Frakka áfram stjórna Franska Indókína. [[9. mars]] [[1945]] ákváðu Japanir að leggja undir sig allt Indókína, þá hafði [[Þýskaland]] verið hrakið út úr Frakklandi og [[Bandaríkin]] í mikill sókn á [[Kyrrahafið|Kyrrahafi]]. Japanir héldu völdum í Indókína þangað til ríkistjórn þeirra gafst upp í ágúst sama ár. Að heimstyrjöldinni lokinni afneituðu Frakkar samkomulaginu við [[Taíland]] frá 1938 og reyndu að ná aftur sömu stöðu og þeir höfðu haft fyrir stríð. En nú var staðan öll önnur, nýlendustefna átti ekki lengur upp á pallborðið í Indókína og nýir og sterkir pólitískir straumar voru farnir að hafa áhrif. Aðalkrafturinn var [[Viet Minh]]-hreyfingin, bandalag víetnamskra [[Kommúnismi|kommúnista]] og [[Þjóðfrelsi|þjóðfrelsissinna]] undir forystu [[Ho Chi Minh]]. Meðan á heimsstyrjöldinni stóð hafði Bandaríkjastjórn veitt Viet Minh stuðning í baráttunni gegn Japan. Þegar Japanir gáfust upp náði Viet Minh völdunum í öllu Víetnam nema í borgunum í mars 1945. [[Bao Dai]], keisari í Víetnam, sagði af sér og í hans stað tók Ho Chi Minh við embætti sem forseti og 2 september 1945 var [[Alþýðulýðveldið Víetnam]] stofnað. En fyrir lok septembermánaðar sama ár höfðu breskir og franskir herir í sameiningu náð völdum að nýju fyrir hönd Frakklands. Við tók margra ára stríð, það sem hefur verið nefnt [[fyrsta Indókínastriðið]]. Árið [[1950]] lýsti Ho Chi Minh að nýju yfir stofnun Alþýðulýðveldisins Víetnam. Bardagar héldu áfram fram að mars [[1954]], þegar Viet Minh [[Orrustan við Dien Bien Phu|sigraði franska herinn]] við [[Bardaginn við Dien Bien Phu|Dien Bien Phu]]. Sigur Viet Minh leiddi af sér skiptingu landsins í Alþýðulýðveldið Víetnam ([[Norður-Víetnam]]) undir stjórn Viet Minh og Lýðveldið Víetnam ([[Suður-Víetnam]]). Með þessu hurfu Frakkar frá Indókína en hins vegar jukust áhrif Bandaríkjanna. Skipting Víetnam í tvö ríki var staðfest á alþjóðaráðstefnu í [[Genf]] 1954. Á sömu ráðstefnu lýsti Frakkland því yfir að þeir gerðu ekki tilkall til neins lands í Indókína. Laos og Kambódía urðu einnig sjálfstæð ríki 1954. ==Tenglar== * [http://grunt.space.swri.edu/visit/maps/mape.jpg Kort af Indókína] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227033157/http://grunt.space.swri.edu/visit/maps/mape.jpg |date=2008-02-27 }} [[Flokkur:Frakkland]] [[Flokkur:Víetnam]] [[Flokkur:Laos]] [[Flokkur:Kambódía]] 6gpnyia7ij80mo6xnb7yth623w5cmcy 0 56753 1960637 1881763 2026-04-20T11:21:52Z TKSnaevarr 53243 1960637 wikitext text/x-wiki {{Forseti |nafn = John Quincy Adams |mynd = JQA Photo Crop (cropped).jpg |myndatexti1 = Adams {{circa}} 1843–1848. |titill = [[Forseti Bandaríkjanna]] |stjórnartíð_start = 4. mars 1825 |stjórnartíð_end = 4. mars 1829 |vara_forseti = [[John C. Calhoun]] |forveri = [[James Monroe]] |eftirmaður = [[Andrew Jackson]] |titill2 = [[Utanríkisráðherra Bandaríkjanna]] |stjórnartíð_start2 =22. september 1817 |stjórnartíð_end2 = 3. mars 1825 |forseti2 = [[James Monroe]] |forveri2 = [[James Monroe]] |eftirmaður2 = [[Henry Clay]] |titill3 = [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|Öldungadeildarþingmaður]] fyrir [[Massachusetts]] |stjórnartíð_start3 =4. mars 1803 |stjórnartíð_end3 = 8. júní 1808 |forveri3 = [[Jonathan Mason]] |eftirmaður3 = [[James Lloyd]] |fæddur = {{fæðingardagur|1767|7|11}} |fæðingarstaður = [[Braintree]], [[Massachusetts]], bresku Ameríku |dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1848|2|23|1767|7|11}} |dánarstaður = [[Washington, D.C.]], Bandaríkjunum |þjóderni = Bandarískur |stjórnmálaflokkur = {{plainlist| * [[Sambandssinnaflokkurinn]] (1792–1808) * [[Demókrat-repúblikanar]] (1809–1828) * [[Þjóðernisrepúblikanar]] (1828–1830) * [[And-frímúraraflokkurinn]] (1830–1834) * [[Viggar (Bandaríkin)|Viggar]] (1834–1848).<ref name=bioguide1>{{cite web|url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=A000041|title=John Quincy Adams; Biographical Directory of the U.S. Congress|publisher=Bioguide.congress.gov|access-date=March 15, 2017}}</ref> }} |maki = {{gifting|[[Louisa Adams|Louisa Johnson]]|1797}} |börn = 4 |faðir = [[John Adams]] |móðir= [[Abigail Adams]] |háskóli = [[Leiden-háskóli]]<br>[[Harvard-háskóli]] ([[Baccalaureus Artium|BA]], [[Magister Artium|AM]]) |starf ={{Hlist|Stjórnmálamaður|lögmaður}} |undirskrift = John Quincy Adams Signature.svg }} '''John Quincy Adams''' ([[11. júlí]] [[1767]] – [[23. febrúar]] [[1848]]) var sjötti forseti [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og þjónaði því embætti frá [[1825]] til [[1829]]. Hann var opinberlega andvígur þrælahaldi og færði rök fyrir því að ef til borgarastyrjaldar kæmi, þá gæti forsetinn lagt niður þrælahald. John Quincy Adams var sonur annars forseta Bandaríkjanna, [[John Adams|Johns Adams]]. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=[[Forseti Bandaríkjanna]]| fyrir=[[James Monroe]]| eftir=[[Andrew Jackson]]| frá=[[1825]]| til=[[1829]] }} {{Töfluendir}} {{Forsetar Bandaríkjanna}} {{Utanríkisráðherrar Bandaríkjanna}} {{stubbur|æviágrip|saga|stjórnmál}} {{fd|1767|1848}} {{DEFAULTSORT:Adams, John Quincy}} [[Flokkur:Bandarískir afnámssinnar]] [[Flokkur:Bandarískir fulltrúadeildarþingmenn]] [[Flokkur:Bandarískir öldungadeildarþingmenn]] [[Flokkur:Forsetar Bandaríkjanna|Adams, John Quincy]] [[Flokkur:Sendiherrar Bandaríkjanna í Bretlandi]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Bandaríkjanna]] 4fw8dt2i52l0gwcmwi5kvgd0qnzj4b8 0 57820 1960541 1899368 2026-04-19T12:30:05Z Cicihwahyuni6 91811 1960541 wikitext text/x-wiki [[Mynd:McDonaldsHQIL.jpg|thumb|McDonald's Plaza, þar sem aðalstöðvar fyrirtækisins eru.]] '''McDonald's Corporation''' ({{nyse|MCD}}) er [[Bandaríkin|bandarískur]] [[skyndibiti|skyndibitastaður]]. Hann er stærsta hamborgarakeðja í heimi og þjónar um það bil 47 milljónum viðskiptavina á hverjum degi. Það eru um það bil 31.000 McDonald's veitingastaðir um allan heim. Margir veitingastaðir fyritækisins eru reknir undir [[sérleyfi]]. Einkum selur McDonald's [[hamborgari|hamborgara]], [[ostborgari|ostborgara]], [[kjúklingur|kjúkling]], [[franskar kartöflur]], [[morgunmatur|morgunmat]], [[gos]], [[mjólkurhristingur|mjólkurhristing]] og [[eftirréttur|eftirrétti]]. [[Big Mac]] er með vinsælustu hamborgurum McDonald´s og McFlurry er með vinsælustu eftirréttum McDonald´s. [[Mynd:DowneyMcdonalds.jpg|thumb|Elsti McDonald's staðurinn sem að er ennþá starfandi í [[Kalifornía|Kaliforníu]].]] Fyrirtækið var stofnað árið [[1940]] af [[Dick og Mac McDonald]] þegar þeir opnuðu fyrsta McDonald's veitingastaðinn í [[San Bernardino]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. McDonald's var starfrækt á Íslandi frá [[1993]] til [[2009]]. == McDonald's á Íslandi == Fyrsti veitingastaður McDonald's opnaði þann [[9. september]] [[1993]] við [[Suðurlandsbraut|Suðurlandsbraut 56]] í [[Reykjavík]]. Hann var opnaður af þáverandi forsætisráðherra, [[Davíð Oddsson|Davíð Oddssyni]]. Þann [[16. júní]] [[1995]] opnaði svo annar veitingastaður keðjunnar hér á landi í [[Hressingarskálinn|Hressingarskálanum]] í Reykjavík, að [[Austurstræti|Austurstæti 20]]. Því útibúi var lokað árið [[2003]]. Þann [[30. september]] [[2001]] opnaði svo þriðji staður keðjunnar í [[Kringlan|Kringlunni]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1942000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2024-06-29}}</ref> Árið [[2002]] opnaði svo fjórði veitingastaður keðjunnar við Smáratorg 5 (þar sem að [[Popeyes]] var áður).<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3038714?iabr=on#page/n24/mode/2up/search/sm%C3%A1ratorg|title=Dagblaðið Vísir - DV - 263. tölublað (15.11.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-29}}</ref> Þann [[26. október]] [[2009]] tilkynnti rekstraraðili McDonald's á Íslandi, ''Lyst ehf.'' að vegna [[Bankahrunið á Íslandi|falls krónunnar]] væri orðið erfitt um aðföng erlendis frá og því verið ákveðið að hætta rekstri undir merkjum McDonald's-leyfisins frá og með [[1. nóvember]] og lokuðu því allar þrjár keðjur fyrirtækisins. Fyrirtækið hélt áfram að reka McDonald's á Íslandi í [[nóvember]] [[2009]] undir nafninu [[Metro (veitingastaður)|Metro]] í Kringlunni, Smáratorgi og að Suðurlandsbraut. Útibúið í Kringlunni lokaði sumarið [[2010]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6374956|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2024-06-29}}</ref> en hin tvö útibúin eru ennþá starfandi. Síðan McDonald´s hætti á Íslandi hafa reglulega heyrst í fólki sem vill fá McDonald´s aftur til Íslands. Árið [[2018]] greindi [[New York Post]] frá því að McDonald's hyggðist opna nýtt útibú hér á landi. Þeir fréttir reyndust falskar og vísaði talsmaður fyrirtækisins fyrirsögnunum á bug.<ref>{{Cite web|url=https://www.vb.is/frettir/mcdonalds-ekki-leid-til-islands/|title=McDonald's ekki á leið til Íslands|website=www.vb.is|access-date=2024-06-30}}</ref> [[2. febrúar]] [[2025]] hélt Youtube-stjarnan Sindri Leví Ingason viðburð í Urriðaholti þar sem hann gaf 200 McDonald´s hamborgara með það að markmiði að reyna að vekja athygli McDonald´s en nokkrum dögum áður talaði hann fyrir því að fá McDonald´s aftur til Íslands.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-02-02-baud-upp-a-mcdonalds-i-gardabae-i-einn-dag-434849|title=Bauð upp á McDonald's í Garðabæ í einn dag - RÚV.is|last=Þórisdóttir|first=Anna Lilja|date=2025-02-02|website=RÚV|access-date=2025-02-02}}</ref> == [[Aprílgabb|Aprílgöbb]] tengd McDonald's == Gerð hafa verið tvö eftirminnilega aprílgöbb á Íslandi tengd Mcdonald's. Árið 2002 birti fréttastofa Rúv gabb um að verið væri að hylja [[Kópavogskirkja|Kópavogskirkju]] með dúk þar sem McDonald´s hefði farið í mál við kirkjuna vegna líkinda við lögun á McDonald´s merkinu.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2020-04-01-skyndibitakedja-i-mal-vid-kopavogskirkju|title=Skyndibitakeðja í mál við Kópavogskirkju - RÚV.is|date=2020-04-01|website=RÚV|access-date=2024-10-27}}</ref> Árið 2016 kom síðan aprílgabb þar sem sagt var McDonald´s myndi snúa aftur til Íslands þar sem [[Simmi og Jói]] hygðust opna McDonald´s stað í [[Egilshöll]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/spurningaleikur/mc-donalds/|title=McDonalds aftur til Íslands|website=www.mbl.is|access-date=2024-10-27}}</ref> == Tilvitnanir == [[Mynd:McDonalds Sudurlandsbraut North.jpg|thumb|McDonald's við [[Suðurlandsbraut]] fyrir lokun.]] <references /> {{Dow Jones vísitalan}} [[Flokkur:Bandarískar skyndibitakeðjur]] [[Flokkur:Skyndibiti]] [[Flokkur:Stofnað 1940]] [[Flokkur:Skyndibitakeðjur]] ngeqstg7hlyer4itium8mzjorbm5nj1 0 63639 1960580 1680661 2026-04-19T20:29:53Z -wuppertaler 31693 changed one image for one that shows the new trains 1960580 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bundesbahndirektion_wuppertal_nacht_2005.jpg|thumb|right|250px|Wuppertal að næturlagi.]] [[Mynd:Schwebebahn G15.jpg|thumb|left|Hangandi sporvagn]] '''Wuppertal''' er borg í [[Þýskaland]]i við Wupper-ána í suðurhluta [[Ruhr]]-héraðs. Íbúar borgarinnar eru um 354 þúsund ([[2018]]). Hún myndaðist með samruna borganna Elberfeld og Barmen 1929. Í Wuppertal er elsta hangandi sporvagnakerfi heims. Hún er hluti af [[Rín-Ruhr-stórborgarsvæðið|Rín-Ruhr-stórborgarsvæðinu]]. {{commonscat|Wuppertal|Wuppertal}} {{Borgir í Þýskalandi}} {{stubbur|landafræði|Þýskaland}} [[Flokkur:Borgir í Þýskalandi]] f1lxg05h1t80whnz1y7eas2ysqd2ph4 1960582 1960580 2026-04-19T22:36:27Z Berserkur 10188 1960582 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Wuppertal ansicht.jpg|thumb|Wuppertal.]] [[Mynd:Schwebebahn G15.jpg|thumb|Hangandi sporvagn.]] '''Wuppertal''' er borg í [[Þýskaland]]i við Wupper-ána í suðurhluta [[Ruhr]]-héraðs. Íbúar borgarinnar eru um 358 þúsund ([[2024]]). Hún myndaðist með samruna borganna Elberfeld og Barmen 1929. Í Wuppertal er elsta hangandi [[sporvagn]]akerfi heims. Hún er hluti af [[Rín-Ruhr-stórborgarsvæðið|Rín-Ruhr-stórborgarsvæðinu]]. {{commonscat|Wuppertal|Wuppertal}} {{Borgir í Þýskalandi}} {{stubbur|landafræði|Þýskaland}} [[Flokkur:Borgir í Þýskalandi]] g8f28epdwdws3biuar8h2egh9xk3uzl 0 69980 1960564 1469030 2026-04-19T18:16:24Z Berserkur 10188 1960564 wikitext text/x-wiki '''Sveinbjörn Ásgeir Egilson''' ([[1863]] – [[25. október]] [[1946]]) var [[sjómaður]], [[rithöfundur]] og ritstjóri sjómannablaðsins ''[[Ægir (tímarit)|Ægis]]'' í 23 ár. Hann var sonur [[Þorsteinn Egilson|Þorsteins Sveinbjarnarsonar Egilson]] og fyrri eiginkonu hans, Arndísar Ásgeirsdóttur. Sveinbjörn var giftur Elínu Egilson. Í [[Danmörk|danska]] blaðinu ''[[Börsen]]'' birtist árið [[1937]] löng grein um Sveinbjörn í tilefni af því að hann hafði látið af ritstjórn ''Ægis''. Sagði í greininni, að í þau 23 ár, sem hann var ritstjóri hafi hann sýnt framúrskarandi hæfileika til þess að gera lesendum sínum ljóst, hvað verða megi til þess að efla hag og framþróun fiskimálanna.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1232516 Morgunblaðið 1937]</ref> == Verk Sveinbjarnar == * ''[[Leiðarvísir í sjómensku]]'' - ([[1906]]) * ''[[Handbók fyrir íslenzka sjómenn]] '' - ([[1925]]) * ''[[Vasabók sjómanna]]'' - ([[1931]]) * ''[[Sjóferðasögur]]'' - ([[1934]]) * ''[[Ferðaminningar: frásögur frá sjóferðum víða um heim]]'' - ([[1922]] og aftur [[1949]]) == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1236620&lang=0 „75 ára sjógarpur“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1938] {{Stubbur|Æviágrip}} {{fd|1863|1946}} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] l5rty6cdv65sr1zswpb18ts6bu8ux29 0 76116 1960557 1839215 2026-04-19T16:53:02Z Salvor 70 /* Skemmtanir setuliðsins */ 1960557 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|right|Bandarískir hermenn að æfingu með fallbyssu á Íslandi í júní 1943.]] '''Ástandið''' er orð sem haft er um þau áhrif sem íslenskir karlmenn töldu að herseta [[Bretland|Breta]] og [[Bandaríkin|Bandaríkjamanna]] á [[Ísland]]i í [[Seinni heimstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] (1940–45) hefðu haft á íslenskt kvenfólk. Á meðan hæst stóð slagaði fjöldi erlenda hermanna á Íslandi hátt upp í fjölda íslenskra karlmanna. Þessir erlendu hermenn gerðu margir hverjir hosur sínar grænar fyrir íslenskum konum og er áætlað að þúsundir íslenskra kvenna hafi gifst hermönnum. Þessi samskipti íslenskra kvenna og erlendra setuliðsmanna féllu ekki alltaf vel í kramið og voru þær konur sem lögðu lag sitt við þá sakaðar um föðurlandssvik og vændi svo eitthvað sé nefnt. Þegar Bretar [[hernám Íslands|hertóku Ísland]] flykktist fólk út á götu til að fylgjast með hermönnunum og tók þá fólk eftir að stelpurnar voru sérstaklega hugfangnar af þeim. Strax var farið að ræða um hvaða áhrif þetta gæti haft og hvatt var til þess að hafa lágmarks samskipti við setuliðið en það reyndist erfitt því margir Íslendingar voru komnir með vinnu hjá þeim. Skipuð var nefnd sem skilaði svartri skýrslu um málið, kom í ljós að vændi var orðið algengt. Stjórnvöld reyndu árangurslitlar aðferðir við að draga úr kynnum íslenskra stúlkna og setuliðsins en með tímanum minnkaði ástandsumræðan og vorið 1945 lauk stríðinu og setuliðið hélt heim á leið. == Koma hersins == Þann [[10. maí]] [[1940]] komu til Reykjavíkur þrjú bresk herskip og lögðust að bryggju. Bresku hermennirnir gengu á land og í tilkynningu sem þeir gáfu út voru þeir komnir til að verja landið gegn innrás Þjóðverja og báðu um vinsamlegar móttökur. Fjöldi Reykjavíkurbúa fór niður að höfn til að fylgjast með þessum nýju gestum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 27-28.</ref> Í [[Alþýðublaðið|Alþýðublaðinu]] daginn eftir var birt grein um komu hersins og var talað við lögregluna sem var á staðnum til að tryggja að allt færi vel fram. Lítið var um mótmæli en þó var eitt sem hún var óhress með og það var hversu nærgöngular sumar íslensku stelpnanna voru við hermennina. Varaði blaðið við því og sagði að vegna þessa hefðu hermennirnir verið of frjálslegir gagnvart konunum og hvatti til þess að lögreglan fengi aukið vald til þess að bregðast við þessu.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 40-41.</ref> == Umræða um ástandið == Það leið því ekki nema einn dagur þar til að umræðan um „ástandið“ var farin af stað. Fólk slúðraði sín á milli og blöðin birtu annað slagið fréttir þess efnis, flestir voru sammála um að þær konur sem væru í tygjum við setuliðið væru föðurlandssvikarar og gálur. Á þeim tímapunkti var ljóst að eitthvað þyrfti að gera í málinu og því bauð þáverandi forsætisráðherra, [[Hermann Jónasson]] öllum skólastjórum landsins til fundar við sig haustið 1940. Þar voru málin rædd og samið var „Ávarp til þjóðarinnar“ sem aðallega var beint til foreldra barna í skólum landsins. Þar var hvatt til gætni og varúðar í samskiptum við setuliðið, skemmtanir á vegum skólanemenda verði haldnar aðeins fyrir þá sjálfa og skorður verði settar á útivist barna í þéttbýli, sem sagt að hafa eins lítil samskipti við hermennina og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 47, 50-52.</ref> Í október sama ár var annar fundur haldinn á vegum fjórtán æskulýðssamtaka í Reykjavík. Við lok fundar var samþykkt ályktun sem hljóðaði svo að öll starfsemi æskulýðsfélaganna hvort sem það væru íþróttaæfingar, dansleikir eða skátamót ættu að fara fram innan íslenskra vébanda og setuliðið fengi ekki aðgang að þeim. Hvatt var til hógværðar í samskiptum við setuliðið, en annars að hafa eins lítil samskipti við það og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> En margir íslendingar voru þegar komnir með atvinnu hjá hernum, hvort sem það var að reisa herstöðvar, leggja vegi eða þvo af þeim þvott. Skemmtistaðir og veitingastaðir spruttu upp líkt og gorkúlur og sprúttsalar höfðu vart undan. Því var erfitt á þessum tímapunkti að fara að takmarka samskipti Íslendinga við þá.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> == Skemmtanir setuliðsins == Setuliðið var þó duglegt að halda skemmtanir og matarboð og bauð stundum bæjarbúum sem oft þáðu boðið. Sitt sýndist hverjum um þetta en þegar setuliðið á Akureyri fékk ráðhús bæjarins lánað til að halda dansleik og bauð „vinum“ sínum þá tóku nokkrir menntaskólapiltar sér stöðu fyrir utan ráðhúsið og skráðu hjá sér þær stúlkur sem inn gengu. Listinn var svo birtur í [[Verkamaðurinn|Verkamanninum]] daginn eftir og innihélt hann nöfn 65 stúlkna. Þó voru ekki allir sáttir með menntaskólapiltana og skammaði skólameistari [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólans á Akureyri]] þá og sagðist myndu taka hart á því ef að slíkt ætti sér stað aftur.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 124-126.</ref> Næst þegar dansleikur á vegum setuliðsins var haldinn á Akureyri mættu aðeins 40 stúlkur þannig að segja má að uppátæki strákanna hafi árangur borið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 129.</ref> Þó voru allsstaðar skemmtistaðir, hótel og búllur þar sem hermenn og íslenskar stúlkur gátu hist og urðu þar margir íslenskir piltar afbrýðisamir sem stundum endaði með slagsmálum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 142.</ref> == Jóhanna Knudsen rannsakar siðferðisástand í Reykjavík 1941 == [[Jóhanna Knudsen]] var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar frá 1941 til 1945. Hún var ráðin fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. Jóhanna fundaði með mörgum aðilum um skýrslu sína. Í júlí 1941 sendi Vilmundur Jónsson landlæknir dómsmálaráðuneytinu harðort bréf um „saurlifnað í Reykjavík og stúlkubörn á glapstigum“. Í lok júlí brást dómsmálaráðherra við og skipaði rannsóknarnefnd um siðferðismál. Í nefndinni sem kölluð er ástandsnefndin voru Benedikt Tómasson læknir, Broddi Jóhannesson sálfræðingur og séra [[Sigurbjörn Einarsson]] síðar [[Biskup Íslands|biskup]]. Í ágúst 1941 birti nefndin skýrslu sem vakti mikla athygli. Í þeirri skýrslu segir að lögreglan hafi skráð um 500 konur á aldrinum 12-60 sem teldust hafa mjög náin afskipti af setuliðinu og giskaði lögreglan á að um 20% bæjarkvenna umgengjust setuliðið meira að minna. == Ástandsnefndin == Þann 7. júlí 1941 kom bandaríski herinn til að leysa af breska setuliðið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 150.</ref> Það var á allra vörum að bandarísku hermennirnir væru snyrtilegri, myndarlegri og síðast en ekki síst áttu þeir meiri peninga og voru því meira áberandi í skemmtanalífinu og í verslunum heldur en þeir bresku.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 154.</ref> En nú voru sögusagnir um vændi orðnar ansi háværar og skrifaði því [[Vilmundur Jónsson]] landlæknir, bréf til dómsmálaráðuneytisins. Þar stóð m.a. að lögreglan teldi að stúlkubörn á aldrinum 12-16 ára væru sum hver komin út í vændi.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Nú varð ríkisstjórnin að bregðast við og var ein hugmyndin að herstjórnin myndi flytja inn vændiskonur fyrir lið sitt, en það gerðist þó ekki. Þess í stað var skipuð nefnd.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 165.</ref> Ástandsnefndin var hún kölluð og í henni sátu þrír karlmenn (þar á meðal [[Sigurbjörn Einarsson]] biskup). Eftir mánaðalanga vinnu skilaði hún af sér skýrslu um málið. Þar kom fram að lögreglan væri með lista yfir 500 konur á aldrinum 12-61 árs, sem hún teldi að hefðu mjög náin samskipti við setuliðið. Af þeim væru um 150 17 ára og yngri. Af þessum 500 konum væru að minnsta kosti 129 orðnar mæður og væri barnafjöldinn ekki minni en 255 börn. Í lok skýrslunnar var tekið fram að lögreglustjórinn teldi að þeir væru bara með niðurstöður um fimmtahluta kvenna í Reykjavík og því mætti margfalda þessar tölur með 5.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Þessi skýrsla mætti þónokkurri andstöðu, meðal annars var gagnrýnt að hún var nánast öll unnin upp úr gögnum úr skjalageymslu lögreglunnar, í nefndinni hafi setið þrír karlmenn en engin kona og að ekki var gerður greinarmunur á konum sem væru giftar eða trúlofaðar hermönnum og þeim sem stunduðu vændi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 169.</ref> Setuliðið var óhresst með skýrsluna og hóf sína eigin rannsókn á ástandinu og urðu niðurstöður þeirrar rannsóknar ekki nærri jafn sláandi og hjá ástandsnefndinni.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 173.</ref> == Aðgerðir stjórnvalda == Hinn 9. desember 1941 undirritaði [[Sveinn Björnsson]] [[ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóri]] tvö frumvörp sem áttu að veita ríkinu aukið vald til að taka á ástandinu. Annað frumvarpið hljóðaði svo að skylda mætti landsmenn til að ganga með skilríki á sér frá 12 ára aldri og þeir væru skyldugir til að sýna lögreglu og dyravörðum skilríkin ef þess væri óskað.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 188.</ref> Í hinu frumvarpinu var lagt fram að stofnaður skyldi unglingadómstóll sem myndi dæma í málum barna yngri en 18 ára sem sökuð væru til dæmis um lauslæti, drykkjuskap og slæpingshátt og væri þá hægt að senda þau í vist á hælum sem ríkisstjórnin ætlaði að koma á fót. Að lokum voru samþykkt ný lög sem tóku á málum þeirra sem leiddu ungmenni inn á glapstigu það er hórmangara, en þekkt var að nokkrir Íslendingar væru farnir að stunda þá iðju á þessum tíma og gat slíkt brot varðað allt að fjögurra ára fangelsi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 189.</ref> Ríkið kom á fót nokkrum hælum fyrir unglinga en það verkefni tókst illa og var þeim flestum lokað innan tveggja ára. Tilraunir stjórnvalda til að bæta vandann voru bæði marklitlar og ekki nógu vel ígrundaðar, þær aðferðir sem þau reyndu seinna meir báru lítinn árangur og gerðu lítið til að bæta ástandið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 193.</ref> Kynni íslenskra stúlkna og hermanna leiddu stundum af sér þunganir. Þegar svo bar undir áttu stúlkurnar rétt á meðlögum frá hermönnunum. En oftar en ekki gátu hermennirnir komið sér undan þeirri ábyrgð og þurftu þá stúlkurnar að þiggja styrki frá hinu opinbera. En einnig kom fyrir að pör giftu sig og voru hermannabrúðkaup 332 talsins hér á landi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989). 205.</ref> Eftir því sem tíminn leið minnkaði umræðan um ástandið og að lokum tók stríðið enda. Í maí 1945 var tilkynnt um sigur bandamanna og þá fór setuliðið að halda heim.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 289, 292</ref> Samkvæmt [[Þór Whitehead]] voru njósnir lögreglunnar um allt að 1000 konur árið 1941 umfangsmestu persónunjósnir hér á landi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid|title=Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið|date=2014-01-26|website=RÚV}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist|2}}</div> == Heimildir == * Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson. ''Ástandið'' (Tákn bókaútgáfa, 1989). * Gils Guðmundsson (ritstj.), ''Öldin okkar 1931-1950'' (Reykjavík: Iðunn, 1951). == Tengill == * [http://ruv.is/frett/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið] [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Konur á Íslandi]] d9yjksu4filbhs0wlv79wy45cdo40yh 1960558 1960557 2026-04-19T17:02:04Z Salvor 70 /* Jóhanna Knudsen rannsakar siðferðisástand í Reykjavík 1941 */ 1960558 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|right|Bandarískir hermenn að æfingu með fallbyssu á Íslandi í júní 1943.]] '''Ástandið''' er orð sem haft er um þau áhrif sem íslenskir karlmenn töldu að herseta [[Bretland|Breta]] og [[Bandaríkin|Bandaríkjamanna]] á [[Ísland]]i í [[Seinni heimstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] (1940–45) hefðu haft á íslenskt kvenfólk. Á meðan hæst stóð slagaði fjöldi erlenda hermanna á Íslandi hátt upp í fjölda íslenskra karlmanna. Þessir erlendu hermenn gerðu margir hverjir hosur sínar grænar fyrir íslenskum konum og er áætlað að þúsundir íslenskra kvenna hafi gifst hermönnum. Þessi samskipti íslenskra kvenna og erlendra setuliðsmanna féllu ekki alltaf vel í kramið og voru þær konur sem lögðu lag sitt við þá sakaðar um föðurlandssvik og vændi svo eitthvað sé nefnt. Þegar Bretar [[hernám Íslands|hertóku Ísland]] flykktist fólk út á götu til að fylgjast með hermönnunum og tók þá fólk eftir að stelpurnar voru sérstaklega hugfangnar af þeim. Strax var farið að ræða um hvaða áhrif þetta gæti haft og hvatt var til þess að hafa lágmarks samskipti við setuliðið en það reyndist erfitt því margir Íslendingar voru komnir með vinnu hjá þeim. Skipuð var nefnd sem skilaði svartri skýrslu um málið, kom í ljós að vændi var orðið algengt. Stjórnvöld reyndu árangurslitlar aðferðir við að draga úr kynnum íslenskra stúlkna og setuliðsins en með tímanum minnkaði ástandsumræðan og vorið 1945 lauk stríðinu og setuliðið hélt heim á leið. == Koma hersins == Þann [[10. maí]] [[1940]] komu til Reykjavíkur þrjú bresk herskip og lögðust að bryggju. Bresku hermennirnir gengu á land og í tilkynningu sem þeir gáfu út voru þeir komnir til að verja landið gegn innrás Þjóðverja og báðu um vinsamlegar móttökur. Fjöldi Reykjavíkurbúa fór niður að höfn til að fylgjast með þessum nýju gestum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 27-28.</ref> Í [[Alþýðublaðið|Alþýðublaðinu]] daginn eftir var birt grein um komu hersins og var talað við lögregluna sem var á staðnum til að tryggja að allt færi vel fram. Lítið var um mótmæli en þó var eitt sem hún var óhress með og það var hversu nærgöngular sumar íslensku stelpnanna voru við hermennina. Varaði blaðið við því og sagði að vegna þessa hefðu hermennirnir verið of frjálslegir gagnvart konunum og hvatti til þess að lögreglan fengi aukið vald til þess að bregðast við þessu.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 40-41.</ref> == Umræða um ástandið == Það leið því ekki nema einn dagur þar til að umræðan um „ástandið“ var farin af stað. Fólk slúðraði sín á milli og blöðin birtu annað slagið fréttir þess efnis, flestir voru sammála um að þær konur sem væru í tygjum við setuliðið væru föðurlandssvikarar og gálur. Á þeim tímapunkti var ljóst að eitthvað þyrfti að gera í málinu og því bauð þáverandi forsætisráðherra, [[Hermann Jónasson]] öllum skólastjórum landsins til fundar við sig haustið 1940. Þar voru málin rædd og samið var „Ávarp til þjóðarinnar“ sem aðallega var beint til foreldra barna í skólum landsins. Þar var hvatt til gætni og varúðar í samskiptum við setuliðið, skemmtanir á vegum skólanemenda verði haldnar aðeins fyrir þá sjálfa og skorður verði settar á útivist barna í þéttbýli, sem sagt að hafa eins lítil samskipti við hermennina og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 47, 50-52.</ref> Í október sama ár var annar fundur haldinn á vegum fjórtán æskulýðssamtaka í Reykjavík. Við lok fundar var samþykkt ályktun sem hljóðaði svo að öll starfsemi æskulýðsfélaganna hvort sem það væru íþróttaæfingar, dansleikir eða skátamót ættu að fara fram innan íslenskra vébanda og setuliðið fengi ekki aðgang að þeim. Hvatt var til hógværðar í samskiptum við setuliðið, en annars að hafa eins lítil samskipti við það og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> En margir íslendingar voru þegar komnir með atvinnu hjá hernum, hvort sem það var að reisa herstöðvar, leggja vegi eða þvo af þeim þvott. Skemmtistaðir og veitingastaðir spruttu upp líkt og gorkúlur og sprúttsalar höfðu vart undan. Því var erfitt á þessum tímapunkti að fara að takmarka samskipti Íslendinga við þá.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> == Skemmtanir setuliðsins == Setuliðið var þó duglegt að halda skemmtanir og matarboð og bauð stundum bæjarbúum sem oft þáðu boðið. Sitt sýndist hverjum um þetta en þegar setuliðið á Akureyri fékk ráðhús bæjarins lánað til að halda dansleik og bauð „vinum“ sínum þá tóku nokkrir menntaskólapiltar sér stöðu fyrir utan ráðhúsið og skráðu hjá sér þær stúlkur sem inn gengu. Listinn var svo birtur í [[Verkamaðurinn|Verkamanninum]] daginn eftir og innihélt hann nöfn 65 stúlkna. Þó voru ekki allir sáttir með menntaskólapiltana og skammaði skólameistari [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólans á Akureyri]] þá og sagðist myndu taka hart á því ef að slíkt ætti sér stað aftur.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 124-126.</ref> Næst þegar dansleikur á vegum setuliðsins var haldinn á Akureyri mættu aðeins 40 stúlkur þannig að segja má að uppátæki strákanna hafi árangur borið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 129.</ref> Þó voru allsstaðar skemmtistaðir, hótel og búllur þar sem hermenn og íslenskar stúlkur gátu hist og urðu þar margir íslenskir piltar afbrýðisamir sem stundum endaði með slagsmálum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 142.</ref> == Jóhanna Knudsen rannsakar siðferðisástand í Reykjavík 1941 == [[Jóhanna Knudsen]] var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar frá 1941 til 1945. Hún var ráðin fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. Jóhanna fundaði með mörgum aðilum um skýrslu sína. Í júlí 1941 sendi [[Vilmundur Jónsson]] [[Embætti landlæknis|landlæknir]] dómsmálaráðuneytinu harðort bréf um „saurlifnað í Reykjavík og stúlkubörn á glapstigum“. Í lok júlí brást dómsmálaráðherra við og skipaði rannsóknarnefnd um siðferðismál. Í nefndinni sem kölluð er ástandsnefndin voru Benedikt Tómasson læknir, Broddi Jóhannesson sálfræðingur og séra [[Sigurbjörn Einarsson]] síðar [[Biskup Íslands|biskup]]. Í ágúst 1941 birti nefndin skýrslu sem vakti mikla athygli. Í þeirri skýrslu segir að lögreglan hafi skráð um 500 konur á aldrinum 12-60 sem teldust hafa mjög náin afskipti af setuliðinu og giskaði lögreglan á að um 20% bæjarkvenna umgengjust setuliðið meira að minna.<ref>[[Þór Whitehead, Ástandið og yfirvöldin; Stríðið um konurnar 1940-1941, Saga - 2. tölublað (2013) Bl.s. 92-142]]</ref> == Ástandsnefndin == Þann 7. júlí 1941 kom bandaríski herinn til að leysa af breska setuliðið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 150.</ref> Það var á allra vörum að bandarísku hermennirnir væru snyrtilegri, myndarlegri og síðast en ekki síst áttu þeir meiri peninga og voru því meira áberandi í skemmtanalífinu og í verslunum heldur en þeir bresku.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 154.</ref> En nú voru sögusagnir um vændi orðnar ansi háværar og skrifaði því [[Vilmundur Jónsson]] landlæknir, bréf til dómsmálaráðuneytisins. Þar stóð m.a. að lögreglan teldi að stúlkubörn á aldrinum 12-16 ára væru sum hver komin út í vændi.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Nú varð ríkisstjórnin að bregðast við og var ein hugmyndin að herstjórnin myndi flytja inn vændiskonur fyrir lið sitt, en það gerðist þó ekki. Þess í stað var skipuð nefnd.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 165.</ref> Ástandsnefndin var hún kölluð og í henni sátu þrír karlmenn (þar á meðal [[Sigurbjörn Einarsson]] biskup). Eftir mánaðalanga vinnu skilaði hún af sér skýrslu um málið. Þar kom fram að lögreglan væri með lista yfir 500 konur á aldrinum 12-61 árs, sem hún teldi að hefðu mjög náin samskipti við setuliðið. Af þeim væru um 150 17 ára og yngri. Af þessum 500 konum væru að minnsta kosti 129 orðnar mæður og væri barnafjöldinn ekki minni en 255 börn. Í lok skýrslunnar var tekið fram að lögreglustjórinn teldi að þeir væru bara með niðurstöður um fimmtahluta kvenna í Reykjavík og því mætti margfalda þessar tölur með 5.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Þessi skýrsla mætti þónokkurri andstöðu, meðal annars var gagnrýnt að hún var nánast öll unnin upp úr gögnum úr skjalageymslu lögreglunnar, í nefndinni hafi setið þrír karlmenn en engin kona og að ekki var gerður greinarmunur á konum sem væru giftar eða trúlofaðar hermönnum og þeim sem stunduðu vændi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 169.</ref> Setuliðið var óhresst með skýrsluna og hóf sína eigin rannsókn á ástandinu og urðu niðurstöður þeirrar rannsóknar ekki nærri jafn sláandi og hjá ástandsnefndinni.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 173.</ref> == Aðgerðir stjórnvalda == Hinn 9. desember 1941 undirritaði [[Sveinn Björnsson]] [[ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóri]] tvö frumvörp sem áttu að veita ríkinu aukið vald til að taka á ástandinu. Annað frumvarpið hljóðaði svo að skylda mætti landsmenn til að ganga með skilríki á sér frá 12 ára aldri og þeir væru skyldugir til að sýna lögreglu og dyravörðum skilríkin ef þess væri óskað.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 188.</ref> Í hinu frumvarpinu var lagt fram að stofnaður skyldi unglingadómstóll sem myndi dæma í málum barna yngri en 18 ára sem sökuð væru til dæmis um lauslæti, drykkjuskap og slæpingshátt og væri þá hægt að senda þau í vist á hælum sem ríkisstjórnin ætlaði að koma á fót. Að lokum voru samþykkt ný lög sem tóku á málum þeirra sem leiddu ungmenni inn á glapstigu það er hórmangara, en þekkt var að nokkrir Íslendingar væru farnir að stunda þá iðju á þessum tíma og gat slíkt brot varðað allt að fjögurra ára fangelsi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 189.</ref> Ríkið kom á fót nokkrum hælum fyrir unglinga en það verkefni tókst illa og var þeim flestum lokað innan tveggja ára. Tilraunir stjórnvalda til að bæta vandann voru bæði marklitlar og ekki nógu vel ígrundaðar, þær aðferðir sem þau reyndu seinna meir báru lítinn árangur og gerðu lítið til að bæta ástandið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 193.</ref> Kynni íslenskra stúlkna og hermanna leiddu stundum af sér þunganir. Þegar svo bar undir áttu stúlkurnar rétt á meðlögum frá hermönnunum. En oftar en ekki gátu hermennirnir komið sér undan þeirri ábyrgð og þurftu þá stúlkurnar að þiggja styrki frá hinu opinbera. En einnig kom fyrir að pör giftu sig og voru hermannabrúðkaup 332 talsins hér á landi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989). 205.</ref> Eftir því sem tíminn leið minnkaði umræðan um ástandið og að lokum tók stríðið enda. Í maí 1945 var tilkynnt um sigur bandamanna og þá fór setuliðið að halda heim.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 289, 292</ref> Samkvæmt [[Þór Whitehead]] voru njósnir lögreglunnar um allt að 1000 konur árið 1941 umfangsmestu persónunjósnir hér á landi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid|title=Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið|date=2014-01-26|website=RÚV}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist|2}}</div> == Heimildir == * Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson. ''Ástandið'' (Tákn bókaútgáfa, 1989). * Gils Guðmundsson (ritstj.), ''Öldin okkar 1931-1950'' (Reykjavík: Iðunn, 1951). == Tengill == * [http://ruv.is/frett/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið] [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Konur á Íslandi]] 3qavhpoohy5a8yoemisrfpsh9opiw5a 1960559 1960558 2026-04-19T17:03:56Z Salvor 70 /* Jóhanna Knudsen rannsakar siðferðisástand í Reykjavík 1941 */ 1960559 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|right|Bandarískir hermenn að æfingu með fallbyssu á Íslandi í júní 1943.]] '''Ástandið''' er orð sem haft er um þau áhrif sem íslenskir karlmenn töldu að herseta [[Bretland|Breta]] og [[Bandaríkin|Bandaríkjamanna]] á [[Ísland]]i í [[Seinni heimstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] (1940–45) hefðu haft á íslenskt kvenfólk. Á meðan hæst stóð slagaði fjöldi erlenda hermanna á Íslandi hátt upp í fjölda íslenskra karlmanna. Þessir erlendu hermenn gerðu margir hverjir hosur sínar grænar fyrir íslenskum konum og er áætlað að þúsundir íslenskra kvenna hafi gifst hermönnum. Þessi samskipti íslenskra kvenna og erlendra setuliðsmanna féllu ekki alltaf vel í kramið og voru þær konur sem lögðu lag sitt við þá sakaðar um föðurlandssvik og vændi svo eitthvað sé nefnt. Þegar Bretar [[hernám Íslands|hertóku Ísland]] flykktist fólk út á götu til að fylgjast með hermönnunum og tók þá fólk eftir að stelpurnar voru sérstaklega hugfangnar af þeim. Strax var farið að ræða um hvaða áhrif þetta gæti haft og hvatt var til þess að hafa lágmarks samskipti við setuliðið en það reyndist erfitt því margir Íslendingar voru komnir með vinnu hjá þeim. Skipuð var nefnd sem skilaði svartri skýrslu um málið, kom í ljós að vændi var orðið algengt. Stjórnvöld reyndu árangurslitlar aðferðir við að draga úr kynnum íslenskra stúlkna og setuliðsins en með tímanum minnkaði ástandsumræðan og vorið 1945 lauk stríðinu og setuliðið hélt heim á leið. == Koma hersins == Þann [[10. maí]] [[1940]] komu til Reykjavíkur þrjú bresk herskip og lögðust að bryggju. Bresku hermennirnir gengu á land og í tilkynningu sem þeir gáfu út voru þeir komnir til að verja landið gegn innrás Þjóðverja og báðu um vinsamlegar móttökur. Fjöldi Reykjavíkurbúa fór niður að höfn til að fylgjast með þessum nýju gestum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 27-28.</ref> Í [[Alþýðublaðið|Alþýðublaðinu]] daginn eftir var birt grein um komu hersins og var talað við lögregluna sem var á staðnum til að tryggja að allt færi vel fram. Lítið var um mótmæli en þó var eitt sem hún var óhress með og það var hversu nærgöngular sumar íslensku stelpnanna voru við hermennina. Varaði blaðið við því og sagði að vegna þessa hefðu hermennirnir verið of frjálslegir gagnvart konunum og hvatti til þess að lögreglan fengi aukið vald til þess að bregðast við þessu.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 40-41.</ref> == Umræða um ástandið == Það leið því ekki nema einn dagur þar til að umræðan um „ástandið“ var farin af stað. Fólk slúðraði sín á milli og blöðin birtu annað slagið fréttir þess efnis, flestir voru sammála um að þær konur sem væru í tygjum við setuliðið væru föðurlandssvikarar og gálur. Á þeim tímapunkti var ljóst að eitthvað þyrfti að gera í málinu og því bauð þáverandi forsætisráðherra, [[Hermann Jónasson]] öllum skólastjórum landsins til fundar við sig haustið 1940. Þar voru málin rædd og samið var „Ávarp til þjóðarinnar“ sem aðallega var beint til foreldra barna í skólum landsins. Þar var hvatt til gætni og varúðar í samskiptum við setuliðið, skemmtanir á vegum skólanemenda verði haldnar aðeins fyrir þá sjálfa og skorður verði settar á útivist barna í þéttbýli, sem sagt að hafa eins lítil samskipti við hermennina og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 47, 50-52.</ref> Í október sama ár var annar fundur haldinn á vegum fjórtán æskulýðssamtaka í Reykjavík. Við lok fundar var samþykkt ályktun sem hljóðaði svo að öll starfsemi æskulýðsfélaganna hvort sem það væru íþróttaæfingar, dansleikir eða skátamót ættu að fara fram innan íslenskra vébanda og setuliðið fengi ekki aðgang að þeim. Hvatt var til hógværðar í samskiptum við setuliðið, en annars að hafa eins lítil samskipti við það og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> En margir íslendingar voru þegar komnir með atvinnu hjá hernum, hvort sem það var að reisa herstöðvar, leggja vegi eða þvo af þeim þvott. Skemmtistaðir og veitingastaðir spruttu upp líkt og gorkúlur og sprúttsalar höfðu vart undan. Því var erfitt á þessum tímapunkti að fara að takmarka samskipti Íslendinga við þá.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> == Skemmtanir setuliðsins == Setuliðið var þó duglegt að halda skemmtanir og matarboð og bauð stundum bæjarbúum sem oft þáðu boðið. Sitt sýndist hverjum um þetta en þegar setuliðið á Akureyri fékk ráðhús bæjarins lánað til að halda dansleik og bauð „vinum“ sínum þá tóku nokkrir menntaskólapiltar sér stöðu fyrir utan ráðhúsið og skráðu hjá sér þær stúlkur sem inn gengu. Listinn var svo birtur í [[Verkamaðurinn|Verkamanninum]] daginn eftir og innihélt hann nöfn 65 stúlkna. Þó voru ekki allir sáttir með menntaskólapiltana og skammaði skólameistari [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólans á Akureyri]] þá og sagðist myndu taka hart á því ef að slíkt ætti sér stað aftur.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 124-126.</ref> Næst þegar dansleikur á vegum setuliðsins var haldinn á Akureyri mættu aðeins 40 stúlkur þannig að segja má að uppátæki strákanna hafi árangur borið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 129.</ref> Þó voru allsstaðar skemmtistaðir, hótel og búllur þar sem hermenn og íslenskar stúlkur gátu hist og urðu þar margir íslenskir piltar afbrýðisamir sem stundum endaði með slagsmálum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 142.</ref> == Jóhanna Knudsen rannsakar siðferðisástand í Reykjavík 1941 == [[Jóhanna Knudsen]] var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar frá 1941 til 1945. Hún var ráðin fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. Jóhanna fundaði með mörgum aðilum um skýrslu sína. Í júlí 1941 sendi [[Vilmundur Jónsson]] [[Embætti landlæknis|landlæknir]] dómsmálaráðuneytinu harðort bréf um „saurlifnað í Reykjavík og stúlkubörn á glapstigum“. Í lok júlí brást dómsmálaráðherra við og skipaði rannsóknarnefnd um siðferðismál. Í nefndinni sem kölluð er ástandsnefndin voru Benedikt Tómasson læknir, Broddi Jóhannesson sálfræðingur og séra [[Sigurbjörn Einarsson]] síðar [[Biskup Íslands|biskup]]. Í ágúst 1941 birti nefndin skýrslu sem vakti mikla athygli. Í þeirri skýrslu segir að lögreglan hafi skráð um 500 konur á aldrinum 12-60 sem teldust hafa mjög náin afskipti af setuliðinu og giskaði lögreglan á að um 20% bæjarkvenna umgengjust setuliðið meira að minna.<ref>[https://timarit.is/page/7588574?iabr=on Þór Whitehead, Ástandið og yfirvöldin; Stríðið um konurnar 1940-1941, Saga - 2. tölublað (2013) Bl.s. 92-142]</ref> == Ástandsnefndin == Þann 7. júlí 1941 kom bandaríski herinn til að leysa af breska setuliðið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 150.</ref> Það var á allra vörum að bandarísku hermennirnir væru snyrtilegri, myndarlegri og síðast en ekki síst áttu þeir meiri peninga og voru því meira áberandi í skemmtanalífinu og í verslunum heldur en þeir bresku.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 154.</ref> En nú voru sögusagnir um vændi orðnar ansi háværar og skrifaði því [[Vilmundur Jónsson]] landlæknir, bréf til dómsmálaráðuneytisins. Þar stóð m.a. að lögreglan teldi að stúlkubörn á aldrinum 12-16 ára væru sum hver komin út í vændi.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Nú varð ríkisstjórnin að bregðast við og var ein hugmyndin að herstjórnin myndi flytja inn vændiskonur fyrir lið sitt, en það gerðist þó ekki. Þess í stað var skipuð nefnd.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 165.</ref> Ástandsnefndin var hún kölluð og í henni sátu þrír karlmenn (þar á meðal [[Sigurbjörn Einarsson]] biskup). Eftir mánaðalanga vinnu skilaði hún af sér skýrslu um málið. Þar kom fram að lögreglan væri með lista yfir 500 konur á aldrinum 12-61 árs, sem hún teldi að hefðu mjög náin samskipti við setuliðið. Af þeim væru um 150 17 ára og yngri. Af þessum 500 konum væru að minnsta kosti 129 orðnar mæður og væri barnafjöldinn ekki minni en 255 börn. Í lok skýrslunnar var tekið fram að lögreglustjórinn teldi að þeir væru bara með niðurstöður um fimmtahluta kvenna í Reykjavík og því mætti margfalda þessar tölur með 5.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Þessi skýrsla mætti þónokkurri andstöðu, meðal annars var gagnrýnt að hún var nánast öll unnin upp úr gögnum úr skjalageymslu lögreglunnar, í nefndinni hafi setið þrír karlmenn en engin kona og að ekki var gerður greinarmunur á konum sem væru giftar eða trúlofaðar hermönnum og þeim sem stunduðu vændi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 169.</ref> Setuliðið var óhresst með skýrsluna og hóf sína eigin rannsókn á ástandinu og urðu niðurstöður þeirrar rannsóknar ekki nærri jafn sláandi og hjá ástandsnefndinni.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 173.</ref> == Aðgerðir stjórnvalda == Hinn 9. desember 1941 undirritaði [[Sveinn Björnsson]] [[ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóri]] tvö frumvörp sem áttu að veita ríkinu aukið vald til að taka á ástandinu. Annað frumvarpið hljóðaði svo að skylda mætti landsmenn til að ganga með skilríki á sér frá 12 ára aldri og þeir væru skyldugir til að sýna lögreglu og dyravörðum skilríkin ef þess væri óskað.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 188.</ref> Í hinu frumvarpinu var lagt fram að stofnaður skyldi unglingadómstóll sem myndi dæma í málum barna yngri en 18 ára sem sökuð væru til dæmis um lauslæti, drykkjuskap og slæpingshátt og væri þá hægt að senda þau í vist á hælum sem ríkisstjórnin ætlaði að koma á fót. Að lokum voru samþykkt ný lög sem tóku á málum þeirra sem leiddu ungmenni inn á glapstigu það er hórmangara, en þekkt var að nokkrir Íslendingar væru farnir að stunda þá iðju á þessum tíma og gat slíkt brot varðað allt að fjögurra ára fangelsi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 189.</ref> Ríkið kom á fót nokkrum hælum fyrir unglinga en það verkefni tókst illa og var þeim flestum lokað innan tveggja ára. Tilraunir stjórnvalda til að bæta vandann voru bæði marklitlar og ekki nógu vel ígrundaðar, þær aðferðir sem þau reyndu seinna meir báru lítinn árangur og gerðu lítið til að bæta ástandið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 193.</ref> Kynni íslenskra stúlkna og hermanna leiddu stundum af sér þunganir. Þegar svo bar undir áttu stúlkurnar rétt á meðlögum frá hermönnunum. En oftar en ekki gátu hermennirnir komið sér undan þeirri ábyrgð og þurftu þá stúlkurnar að þiggja styrki frá hinu opinbera. En einnig kom fyrir að pör giftu sig og voru hermannabrúðkaup 332 talsins hér á landi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989). 205.</ref> Eftir því sem tíminn leið minnkaði umræðan um ástandið og að lokum tók stríðið enda. Í maí 1945 var tilkynnt um sigur bandamanna og þá fór setuliðið að halda heim.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 289, 292</ref> Samkvæmt [[Þór Whitehead]] voru njósnir lögreglunnar um allt að 1000 konur árið 1941 umfangsmestu persónunjósnir hér á landi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid|title=Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið|date=2014-01-26|website=RÚV}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist|2}}</div> == Heimildir == * Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson. ''Ástandið'' (Tákn bókaútgáfa, 1989). * Gils Guðmundsson (ritstj.), ''Öldin okkar 1931-1950'' (Reykjavík: Iðunn, 1951). == Tengill == * [http://ruv.is/frett/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið] [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Konur á Íslandi]] pqvc6y15ogm68wv0jcbpmangia34v4m 1960560 1960559 2026-04-19T17:17:29Z Salvor 70 Fröken Dúlla ævisaga eftir Kristínu Svövu 1960560 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|right|Bandarískir hermenn að æfingu með fallbyssu á Íslandi í júní 1943.]] '''Ástandið''' er orð sem haft er um þau áhrif sem íslenskir karlmenn töldu að herseta [[Bretland|Breta]] og [[Bandaríkin|Bandaríkjamanna]] á [[Ísland]]i í [[Seinni heimstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] (1940–45) hefðu haft á íslenskt kvenfólk. Á meðan hæst stóð slagaði fjöldi erlenda hermanna á Íslandi hátt upp í fjölda íslenskra karlmanna. Þessir erlendu hermenn gerðu margir hverjir hosur sínar grænar fyrir íslenskum konum og er áætlað að þúsundir íslenskra kvenna hafi gifst hermönnum. Þessi samskipti íslenskra kvenna og erlendra setuliðsmanna féllu ekki alltaf vel í kramið og voru þær konur sem lögðu lag sitt við þá sakaðar um föðurlandssvik og vændi svo eitthvað sé nefnt. Þegar Bretar [[hernám Íslands|hertóku Ísland]] flykktist fólk út á götu til að fylgjast með hermönnunum og tók þá fólk eftir að stelpurnar voru sérstaklega hugfangnar af þeim. Strax var farið að ræða um hvaða áhrif þetta gæti haft og hvatt var til þess að hafa lágmarks samskipti við setuliðið en það reyndist erfitt því margir Íslendingar voru komnir með vinnu hjá þeim. Skipuð var nefnd sem skilaði svartri skýrslu um málið, kom í ljós að vændi var orðið algengt. Stjórnvöld reyndu árangurslitlar aðferðir við að draga úr kynnum íslenskra stúlkna og setuliðsins en með tímanum minnkaði ástandsumræðan og vorið 1945 lauk stríðinu og setuliðið hélt heim á leið. == Koma hersins == Þann [[10. maí]] [[1940]] komu til Reykjavíkur þrjú bresk herskip og lögðust að bryggju. Bresku hermennirnir gengu á land og í tilkynningu sem þeir gáfu út voru þeir komnir til að verja landið gegn innrás Þjóðverja og báðu um vinsamlegar móttökur. Fjöldi Reykjavíkurbúa fór niður að höfn til að fylgjast með þessum nýju gestum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 27-28.</ref> Í [[Alþýðublaðið|Alþýðublaðinu]] daginn eftir var birt grein um komu hersins og var talað við lögregluna sem var á staðnum til að tryggja að allt færi vel fram. Lítið var um mótmæli en þó var eitt sem hún var óhress með og það var hversu nærgöngular sumar íslensku stelpnanna voru við hermennina. Varaði blaðið við því og sagði að vegna þessa hefðu hermennirnir verið of frjálslegir gagnvart konunum og hvatti til þess að lögreglan fengi aukið vald til þess að bregðast við þessu.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 40-41.</ref> == Umræða um ástandið == Það leið því ekki nema einn dagur þar til að umræðan um „ástandið“ var farin af stað. Fólk slúðraði sín á milli og blöðin birtu annað slagið fréttir þess efnis, flestir voru sammála um að þær konur sem væru í tygjum við setuliðið væru föðurlandssvikarar og gálur. Á þeim tímapunkti var ljóst að eitthvað þyrfti að gera í málinu og því bauð þáverandi forsætisráðherra, [[Hermann Jónasson]] öllum skólastjórum landsins til fundar við sig haustið 1940. Þar voru málin rædd og samið var „Ávarp til þjóðarinnar“ sem aðallega var beint til foreldra barna í skólum landsins. Þar var hvatt til gætni og varúðar í samskiptum við setuliðið, skemmtanir á vegum skólanemenda verði haldnar aðeins fyrir þá sjálfa og skorður verði settar á útivist barna í þéttbýli, sem sagt að hafa eins lítil samskipti við hermennina og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 47, 50-52.</ref> Í október sama ár var annar fundur haldinn á vegum fjórtán æskulýðssamtaka í Reykjavík. Við lok fundar var samþykkt ályktun sem hljóðaði svo að öll starfsemi æskulýðsfélaganna hvort sem það væru íþróttaæfingar, dansleikir eða skátamót ættu að fara fram innan íslenskra vébanda og setuliðið fengi ekki aðgang að þeim. Hvatt var til hógværðar í samskiptum við setuliðið, en annars að hafa eins lítil samskipti við það og hægt væri.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> En margir íslendingar voru þegar komnir með atvinnu hjá hernum, hvort sem það var að reisa herstöðvar, leggja vegi eða þvo af þeim þvott. Skemmtistaðir og veitingastaðir spruttu upp líkt og gorkúlur og sprúttsalar höfðu vart undan. Því var erfitt á þessum tímapunkti að fara að takmarka samskipti Íslendinga við þá.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 53.</ref> == Skemmtanir setuliðsins == Setuliðið var þó duglegt að halda skemmtanir og matarboð og bauð stundum bæjarbúum sem oft þáðu boðið. Sitt sýndist hverjum um þetta en þegar setuliðið á Akureyri fékk ráðhús bæjarins lánað til að halda dansleik og bauð „vinum“ sínum þá tóku nokkrir menntaskólapiltar sér stöðu fyrir utan ráðhúsið og skráðu hjá sér þær stúlkur sem inn gengu. Listinn var svo birtur í [[Verkamaðurinn|Verkamanninum]] daginn eftir og innihélt hann nöfn 65 stúlkna. Þó voru ekki allir sáttir með menntaskólapiltana og skammaði skólameistari [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólans á Akureyri]] þá og sagðist myndu taka hart á því ef að slíkt ætti sér stað aftur.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 124-126.</ref> Næst þegar dansleikur á vegum setuliðsins var haldinn á Akureyri mættu aðeins 40 stúlkur þannig að segja má að uppátæki strákanna hafi árangur borið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 129.</ref> Þó voru allsstaðar skemmtistaðir, hótel og búllur þar sem hermenn og íslenskar stúlkur gátu hist og urðu þar margir íslenskir piltar afbrýðisamir sem stundum endaði með slagsmálum.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 142.</ref> == Jóhanna Knudsen rannsakar siðferðisástand í Reykjavík 1941 == [[Jóhanna Knudsen]] var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar frá 1941 til 1945. Hún var ráðin fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. Jóhanna fundaði með mörgum aðilum um skýrslu sína. Í júlí 1941 sendi [[Vilmundur Jónsson]] [[Embætti landlæknis|landlæknir]] dómsmálaráðuneytinu harðort bréf um „saurlifnað í Reykjavík og stúlkubörn á glapstigum“. Í lok júlí brást dómsmálaráðherra við og skipaði rannsóknarnefnd um siðferðismál. Í nefndinni sem kölluð er ástandsnefndin voru Benedikt Tómasson læknir, Broddi Jóhannesson sálfræðingur og séra [[Sigurbjörn Einarsson]] síðar [[Biskup Íslands|biskup]]. Í ágúst 1941 birti nefndin skýrslu sem vakti mikla athygli. Í þeirri skýrslu segir að lögreglan hafi skráð um 500 konur á aldrinum 12-60 sem teldust hafa mjög náin afskipti af setuliðinu og giskaði lögreglan á að um 20% bæjarkvenna umgengjust setuliðið meira að minna.<ref>[https://timarit.is/page/7588574?iabr=on Þór Whitehead, Ástandið og yfirvöldin; Stríðið um konurnar 1940-1941, Saga - 2. tölublað (2013) Bl.s. 92-142]</ref> [[Kristín Svava Tómasdóttir]] hefur skrifað ævisögu Jóhönnu Knudsen en titill hennar er [[Fröken Dúlla]] og kom bókin út [[2025]].<ref>[https://www.penninn.is/is/book/froken-dulla-aevisaga Fröken Dúlla ævisaga (Penninn)]</ref> == Ástandsnefndin == Þann 7. júlí 1941 kom bandaríski herinn til að leysa af breska setuliðið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 150.</ref> Það var á allra vörum að bandarísku hermennirnir væru snyrtilegri, myndarlegri og síðast en ekki síst áttu þeir meiri peninga og voru því meira áberandi í skemmtanalífinu og í verslunum heldur en þeir bresku.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 154.</ref> En nú voru sögusagnir um vændi orðnar ansi háværar og skrifaði því [[Vilmundur Jónsson]] landlæknir, bréf til dómsmálaráðuneytisins. Þar stóð m.a. að lögreglan teldi að stúlkubörn á aldrinum 12-16 ára væru sum hver komin út í vændi.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Nú varð ríkisstjórnin að bregðast við og var ein hugmyndin að herstjórnin myndi flytja inn vændiskonur fyrir lið sitt, en það gerðist þó ekki. Þess í stað var skipuð nefnd.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 165.</ref> Ástandsnefndin var hún kölluð og í henni sátu þrír karlmenn (þar á meðal [[Sigurbjörn Einarsson]] biskup). Eftir mánaðalanga vinnu skilaði hún af sér skýrslu um málið. Þar kom fram að lögreglan væri með lista yfir 500 konur á aldrinum 12-61 árs, sem hún teldi að hefðu mjög náin samskipti við setuliðið. Af þeim væru um 150 17 ára og yngri. Af þessum 500 konum væru að minnsta kosti 129 orðnar mæður og væri barnafjöldinn ekki minni en 255 börn. Í lok skýrslunnar var tekið fram að lögreglustjórinn teldi að þeir væru bara með niðurstöður um fimmtahluta kvenna í Reykjavík og því mætti margfalda þessar tölur með 5.<ref>Gils Guðmundsson (1951): 173.</ref> Þessi skýrsla mætti þónokkurri andstöðu, meðal annars var gagnrýnt að hún var nánast öll unnin upp úr gögnum úr skjalageymslu lögreglunnar, í nefndinni hafi setið þrír karlmenn en engin kona og að ekki var gerður greinarmunur á konum sem væru giftar eða trúlofaðar hermönnum og þeim sem stunduðu vændi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 169.</ref> Setuliðið var óhresst með skýrsluna og hóf sína eigin rannsókn á ástandinu og urðu niðurstöður þeirrar rannsóknar ekki nærri jafn sláandi og hjá ástandsnefndinni.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 173.</ref> == Aðgerðir stjórnvalda == Hinn 9. desember 1941 undirritaði [[Sveinn Björnsson]] [[ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóri]] tvö frumvörp sem áttu að veita ríkinu aukið vald til að taka á ástandinu. Annað frumvarpið hljóðaði svo að skylda mætti landsmenn til að ganga með skilríki á sér frá 12 ára aldri og þeir væru skyldugir til að sýna lögreglu og dyravörðum skilríkin ef þess væri óskað.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 188.</ref> Í hinu frumvarpinu var lagt fram að stofnaður skyldi unglingadómstóll sem myndi dæma í málum barna yngri en 18 ára sem sökuð væru til dæmis um lauslæti, drykkjuskap og slæpingshátt og væri þá hægt að senda þau í vist á hælum sem ríkisstjórnin ætlaði að koma á fót. Að lokum voru samþykkt ný lög sem tóku á málum þeirra sem leiddu ungmenni inn á glapstigu það er hórmangara, en þekkt var að nokkrir Íslendingar væru farnir að stunda þá iðju á þessum tíma og gat slíkt brot varðað allt að fjögurra ára fangelsi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 189.</ref> Ríkið kom á fót nokkrum hælum fyrir unglinga en það verkefni tókst illa og var þeim flestum lokað innan tveggja ára. Tilraunir stjórnvalda til að bæta vandann voru bæði marklitlar og ekki nógu vel ígrundaðar, þær aðferðir sem þau reyndu seinna meir báru lítinn árangur og gerðu lítið til að bæta ástandið.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 193.</ref> Kynni íslenskra stúlkna og hermanna leiddu stundum af sér þunganir. Þegar svo bar undir áttu stúlkurnar rétt á meðlögum frá hermönnunum. En oftar en ekki gátu hermennirnir komið sér undan þeirri ábyrgð og þurftu þá stúlkurnar að þiggja styrki frá hinu opinbera. En einnig kom fyrir að pör giftu sig og voru hermannabrúðkaup 332 talsins hér á landi.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989). 205.</ref> Eftir því sem tíminn leið minnkaði umræðan um ástandið og að lokum tók stríðið enda. Í maí 1945 var tilkynnt um sigur bandamanna og þá fór setuliðið að halda heim.<ref>Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson (1989): 289, 292</ref> Samkvæmt [[Þór Whitehead]] voru njósnir lögreglunnar um allt að 1000 konur árið 1941 umfangsmestu persónunjósnir hér á landi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid|title=Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið|date=2014-01-26|website=RÚV}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist|2}}</div> == Heimildir == * Bjarni Guðmarsson og Hrafn Jökulsson. ''Ástandið'' (Tákn bókaútgáfa, 1989). * Gils Guðmundsson (ritstj.), ''Öldin okkar 1931-1950'' (Reykjavík: Iðunn, 1951). == Tengill == * [http://ruv.is/frett/umfangsmestu-njosnir-sem-fram-hafa-farid Umfangsmestu njósnir sem fram hafa farið] [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Konur á Íslandi]] l2qe5lo3sbqv37qd8br6kf8vd7unog0 0 93012 1960592 1899307 2026-04-20T01:22:33Z Berserkur 10188 1960592 wikitext text/x-wiki {{Leikari | name = Leonardo DiCaprio | image = LeoPTABFI191125-28 (cropped).jpg | caption = DiCaprio (2025). | birthname = Leonardo Wilhelm DiCaprio | birthdate = {{Fæðingardagur og aldur|1974|11|11}} | birthplace = [[Los Angeles]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]] í Bandaríkjunum | yearsactive = 1989–nú | website = [http://www.leonardodicaprio.com/ leonardodicaprio.com] }} '''Leonardo Wilhelm DiCaprio''' (fæddur [[11. nóvember]] [[1974]]) er bandarískur [[leikari]] og [[kvikmyndaframleiðandi]]. Hann hefur hlotið fjölda viðurkenninga, þar á meðal [[Golden Globe-verðlaun]] fyrir besta leikara eftir frammistöðu sína í ''[[The Aviator]]'' (2004). Þar að auki hefur hann meðal annars unnið [[Silfurbjörn fyrir besta leikara|Silfurbjörn]] á [[Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Berlín|Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Berlín]], [[Chlotrudis-verðlaun]] og [[Satellite-verðlaun]] og verið tilnefndur af [[Screen Actors Guild]] og [[British Academy of Film and Television Arts|BAFTA]]. Hann vann [[Óskarsverðlaun]] fyrir aðalhlutverki í myndinni ''The Revenant'' (2015). DiCaprio, sem var fæddur og upp alinn í [[Los Angeles]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]], hóf leikferil sinn á því að koma fram í sjónvarpsauglýsingum áður en hann landaði hlutverki í sápuóperunni ''Santa Barbara'' og gamanþættinum ''Growing Pains'' snemma á tíunda áratugnum. Fyrsta kvikmyndahlutverk hans var í grín-hryllingsmyndinni ''[[Critters 3]]'' (1991) en hann vakti fyrst markverða athygli fyrir frammistöðu sína í ''[[This Boy's Life]]'' (1993). DiCaprio hlaut svo vaxandi frægð með aukahlutverkum í myndunum ''[[What's Eating Gilbert Grape]]'' (1993), ''[[Marvin's Room]]'' (1995), ''[[The Basketball Diaries]]'' (1996) og loks með aðalhlutverki í ''[[Romeo + Juliet]]'' (1996). Árið 1997 lék hann í tekjuhæstu kvikmyndinni fram til ársins 2010, ''[[Titanic (1997 kvikmynd)|Titanic]]'' undir leikstjórn [[James Cameron]], sem gerði DiCaprio þekktan um heim allan. Fleiri myndir sem hafa hlotið jákvæða umfjöllun gagnrýnenda eru ''[[Catch Me If You Can]]'' (2002), ''[[Gangs of New York]]'' (2002), ''[[The Aviator]]'' (2004), ''[[Blood Diamond]]'' (2006), ''[[The Departed]]'' (2006) og ''[[Revolutionary Road (kvikmynd)|Revolutionary Road]]'' (2008). Spennumyndirnar ''[[Shutter Island (kvikmynd)|Shutter Island]]'' (2010) og ''[[Inception]]'' (2010) vöktu mikla athygli og þénuðu vel. DiCaprio er eigandi framleiðslufyrirtækisins Appian Way Productions. == Tenglar == {{Commonscat|Leonardo DiCaprio}} * [http://www.leonardodicaprio.com/ Opinber vefsíða Leonardo DiCaprio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090803121304/http://www.leonardodicaprio.com/ |date=2009-08-03 }} * {{imdb nafn|0000138}} {{DEFAULTSORT:Dicaprio, Leonardo}} [[Flokkur:Bandarískir leikarar]] [[Flokkur:Óskarsverðlaunahafar í flokki besta karlleikara í aðalhlutverki]] {{f|1974}} 0jyykron15u5ajwgrxms3ql8mro0lue 0 93217 1960565 1748256 2026-04-19T18:21:12Z Berserkur 10188 1960565 wikitext text/x-wiki '''Gísli Hjálmarsson''' (f. [[29. febrúar]] [[1848]], d. [[26. maí]] [[1915]]), betur þekktur sem ''þingmaður Bolvíkinga'', var áberandi persóna í bæjarlífi [[Reykjavík|Reykjavíkur]] á fyrstu árum tuttugustu aldar. Í andlátsfregn í [[Morgunblaðið|Morgunblaðinu]] var Gísli sagður fyrrverandi kaupmaður og honum lýst á þennan hátt: ''…hniginn á efri ár og heilsa líkama og sálar hafði lengi verið slæm. – Gísli var einn af auðnuleysingjum þessa lands. '' <ref>{{vefheimild|url= http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1197625|titill=Morgunblaðið 26. maí 1915}}</ref> Gísli var óreglumaður og átti við andlega vanheilsu að stríða. Fjótlega upp úr aldamótum beit hann í sig að hann væri réttkjörinn [[Alþingismaður]] fyrir [[Bolungarvík]], sem þó var ekki sérstakt [[kjördæmi]]. Allt til dauðadags kallaði hann sig þingmann og skemmtu ýmsir bæjarbúar sér við að ala á þeim ranghugmyndum, þannig birtu dagblöðin öðru hvoru fréttir af ferðum þingmannsins með strandferðaskipunum.<ref>{{vefheimild|url= http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1110162|titill=Vísir 26. mars 1912}}</ref> Gísli reyndi ítrekað að komast inn í [[Alþingishúsið|þinghúsið]] til að sinna ímynduðum embættisskyldum sínum, en var yfirleitt vísað brott af þingvörðum. Þá gekk hann a.m.k. einu sinni í hópi þingmanna frá [[Dómkirkjan í Reykjavík|Dómkirkjunni]] til Alþingshússins við þingsetningu. Árið 1912 var hálfgerð stjórnarkreppa á Íslandi, þegar þingmönnum gekk illa að koma sér saman um eftirmann [[Björn Jónsson|Björns Jónssonar]] á [[Ráðherra Íslands|ráðherrastóli]]. Varð þá til vísa, sem fljótt varð landsfræg: ::''Fyrst nú alt er farið í tvent ::''og flokkar um völdin þinga, ::''því er kóngi þá ei bent ::''á þingmann Bolvíkinga? == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2291402''Þingmaður Bolvíkinga''; grein í Óðni 1915] {{fd|1848|1915}} go3p6nz0h508k0spodb6meoygodk8tc 0 93758 1960572 1948431 2026-04-19T19:19:43Z Berserkur 10188 1960572 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |nafn= Lionel Messi | mynd = Lionel Messi NE Revolution Inter Miami 7.9.25-043 (cropped).jpg |fullt nafn= Lionel Andrés Messi Cuccittini |fæðingardagur= {{fæðingardagur og aldur|1987|6|24}} |fæðingarbær= [[Rosario]], [[Santa Fe-hérað]] |fæðingarland= [[Argentína]] |hæð= 1,70 m |staða= framherji |núverandi lið= [[Inter Miami CF]] |númer= 30 |ár í yngri flokkum= 1994–2000<br />2001–2004 |yngriflokkalið= [[Newell's Old Boys]]<br />[[FC Barcelona]] |ár1=2003-2004 |ár2=2004–2005 |ár3=2004-2021 |ár4=2021-2023 |ár5=2023- |lið1=[[FC Barcelona C ]] |lið2=[[FC Barcelona B]] |lið3=[[FC Barcelona]] |lið4=[[Paris Saint-Germain]] |lið5=[[Inter Miami CF]] |leikir (mörk)1=10 (5) |leikir (mörk)2=22 (6) |leikir (mörk)3=520 (474) |leikir (mörk)4=57 (22) |leikir (mörk)5=60 (57) |landsliðsár= 2004–2005<br />2008<br/>2005- |landslið= [[U20-landslið Argentínu karla í knattspyrnu|Argentína U-20]]<br />[[U23-landslið Argentínu karla í knattspyrnu|Argentína U-23]]<br/>[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |landsliðsleikir (mörk)= 18 (14)<br /> 5 (2)<br/> 198 (116) |mmuppfært = 18-4-2026 |lluppfært = 18-4-2026 }} [[Mynd:Messi Barcelona - Valladolid (cropped).jpg|thumb|200px|Lionel Messi, 2010]] '''Lionel Andrés Messi Cuccittini''' eða '''Leo Messi''' (fæddur [[24. júní]] [[1987]]) er [[Argentína|argentínskur]] [[Knattspyrna|knattspyrnumaður]] sem spilar fyrir bandaríska liðið [[Inter Miami CF]] og argentínska landsliðið. Hann spilaði lengst af fyrir [[FC Barcelona]]. Messi getur annaðhvort spilað í hlutverki framliggjandi kantmanns eða framherja. Hann er talinn af álitsgjöfum einn besti knattspyrnumaður heims og hefur hlotið [[gullknötturinn|gullknöttinn]] 8 sinnum og evrópska gullskóinn 6 sinnum. Messi hefur unnið til 35 bikara með Barcelona, þar á meðal 10 í spænsku deildinni [[La Liga]], fjóra meistaradeildartitla og sjö Copa del Rey-bikartitla. Hann er markahæsti leikmaður allra tíma í La Liga með 474 mörk, á þar einnig flestar stoðsendingar og hefur gert flestar þrennur, ásamt því að vera markahæstur á tímabili 8 sinnum (Pichichi-bikarinn). Messi hefur skorað flest mörk á einu tímabili þar eða 50 mörk. Með landsliði Argentínu er hann fyrirliði og er leikja- og markahæsti maður í sögu þess ásamt því að vera markahæsti Suður-Ameríkubúinn. Hann hefur unnið Copa America og Heimsmeistaramótið með landsliðinu. Í öllum keppnum hefur Messi skorað yfir 900 mörk og gefið yfir 400 stoðsendingar sem er met. <ref>[ https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47079470/stats-lionel-messi-first-ever-1300-cristiano-ronaldo-1213-eberechi-eze-scores-premier-league-400-bayern-munich-lead-41 Stats: Messi first-ever to 1300 with Ronaldo on 1213] ESPN, sótt 30. nóvember 2025</ref> Hann er leikjahæsti leikmaður Barcelona frá upphafi. Alls hefur hann spilað yfir 1.170 leiki. Messi hefur oft verið borinn saman við [[Cristiano Ronaldo]] en tölfræði þeirra er sambærileg.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/54700102 Cristiano Ronaldo and Lionel Messi: Two rivals with more in common than you might think]BBC, skoðað 7. des. 2020</ref> Báðir hafa þeir skorað a.m.k. 25 mörk á 12 tímabilum í röð og um 500 mörk í efstu deildum Evrópu. ==Knattspyrnuferill== Messi hóf fótboltaferil sinn árið [[1995]] hjá fótboltaliðinu Newell's Old Boys í heimaborg sinni [[Rosario]]. ===Barcelona=== ====Upphaf==== Messi var þrettán ára, þegar hann fluttist til Barcelona og eftir þriggja ára dvöl hjá félaginu hafði hann farið í gegnum C og B-lið félagsins og komst í leikmannahóp aðalliðs félagsins, sextán ára að aldri. Fyrsti leikur hans var vináttuleikur við Porto í nóvember 2003 (sem [[José Mourinho]] þjálfaði) en hann varð ekki reglulegur leikmaður félagsins fyrr en að fjöldi leikmanna félagsins meiddist og yngri leikmenn voru kallaðir inn.<ref>{{vefheimild |url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |titill=Lionel Andrés Messi |höfundur=FC Barcelona |tungumál=enska |mánuðurskoðað=17. nóvember |árskoðað=2010}}</ref> Um ári síðar hóf hann fyrsta leik sinn í La Liga, í október 2004, sem skiptimaður á 82. mínútu. Fyrsta mark sitt í deildinni skoraði hann í maí 2005, gegn Albacete, með stoðsendingu frá [[Ronaldinho]]. Á 18. afmælisdaginn skrifaði Messi undir samning til 2010. ==== Sigursælt Barcelona og gullknötturinn==== Tímabilið 2006–07 skoraði Messi 17 mörk í 36 leikjum í öllum keppnum og þar á meðal fyrstu þrennuna í ''El Clásico'' gegn [[Real Madrid]] og mark í [[Copa del Rey]] sem minnti á mark [[Diego Maradona]] á HM 1986 þar sem hann fór upp meira en hálfan völlinn og gegnum 5 varnarmenn. Hann var þó plagaður af beinbroti í rist og var frá í 3 mánuði. Milli 2006 og 2008 var hann frá í 8 mánuði einnig vegna nárameiðsla. 2008–09 átti Messi þátt í 100 mörkum og stoðaði oft sóknarmennina [[Samuel Eto'o]] og [[Thierry Henry]]. Barcelona vann þrefalt það tímabil. Messi skoraði með skalla í úrslitaleik Meistaradeildar Evrópu gegn [[Manchester United]] sem vannst 2:0. Árangur Messi hélt áfram og frá 2009-2012 vann hann 4 [[Ballon d'Or]] í röð. Í mars 2012 skoraði hann þrennu í 5:3 sigri gegn Granada og varð þá markahæsti leikmaður Barcelona frá upphafi, aðeins 24 ára gamall. Tveimur árum síðar varð hann markahæstur í La Liga. Árið 2012 skoraði hann einnig 91 mark í öllum keppnum. Tímabilið 2014-2015 var komið skætt sóknartríó í Barcelona, Messi, [[Luis Suárez]] og [[Neymar]], kallað ''MSN'' en það skoraði 122 mörk í öllum keppnum, sem var met. ====Síðustu ár==== Árið 2018 náði Messi 100. marki sínu í [[Meistaradeild Evrópu]] þegar Barcelona sló [[Chelsea FC]] út. Árið 2020 var framtíð Messi í óvissu þegar hann hafði ítrekað verið ósáttur við stjórnarformann Barcelona. Eftir 8-2 tap félagsins í meistaradeildinni gegn [[Bayern München]] og þjálfaraskipti þar sem [[Ronald Koeman]] tók við óskaði Messi eftir að fara frá félaginu. Fjölmiðlar veltu því fyrir sér hvort [[Manchester City]] yrði hugsanlegur áfangastaður en þar var [[Pep Guardiola]] sem þjálfaði hann hjá Barca og [[Sergio Agüero]] landi hans og vinur. Hann átti eitt ár eftir af samningi sínum við Barcelona en mál hans hefði getað farið fyrir dómstóla. <ref>[https://www.visir.is/g/20202005138d/manchester-city-gaeti-sett-a-svokalladan-messi-skatt Manchester City gæti sett á svokallaðan Messi-skatt] Vísir, skoðað 27. ágúst 2020</ref> Messi ákvað að halda til hjá félaginu í eitt tímabil þar sem hann vildi ekki fara í málaferli við það. Í lok árs 2020 sló hann met yfir flest mörk skoruð fyrir eitt félagslið þegar hann náði 644. marki sínu fyrir Barcelona og sló þar með met [[Pelé]]. Messi stefndi á að gera 5 ára samning við Barcelona í júlí (til 2026) og samþykkti að taka á sig 50% launalækkun vegna fjárhagsvandræða félagsins. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/57836300 BBC News - Lionel Messi: Barcelona star agrees to stay on reduced wages]BBC, sótt 15/7 2021</ref> En svo fór að samningar náðust ekki vegna fjárhags félagsins og reglna La Liga. Messi yfirgaf því félagið eftir 21 ár hjá því.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/58108298 Lionel Messi: Barcelona say Argentina forward will not stay at club] BBC skoðað 5. 8. 2021</ref> ===Paris Saint-Germain=== Messi gerði 2 ára samning við PSG í ágúst 2021 með möguleika á þriðja ári. Hann fékk númerið 30 sem var það sama og þegar hann hóf að spila með Barcelona sem unglingur. Þar hitti hann fyrir m.a. félaga sinn [[Neymar]] og samlandana [[Ángel di María]], Leandro Paredes og Mauro Icardi. Einnig gamlan andstæðing en [[Sergio Ramos]] sem mætti honum oft með Real Madrid var kominn til PSG. Messi kom inn á sem varamaður á útivelli í [[Ligue 1]] í fyrsta leik sínum með félaginu. Hann byrjaði hins vegar sinn fyrsta leik með félaginu í Meistaradeildinni gegn Club Brugge og skoraði svo fyrsta mark sitt fyrir félagið gegn [[Manchester City]]. PSG vann deildina 2021-2022 og bætti Messi einum bikar í sarpinn. Hann var ekki sami markahrókurinn og með Barcelona og skoraði 6 mörk. Hins vegar átti hann 14 stoðsendingar. Tímabilið eftir varð hann fyrsti leikmaður í topp 5 deildum Evrópu til að eiga 20 mörk og 20 stoðsendingar í öllum keppnum. Messi vann deildina með PSG öðru sinni. Sumarið 2023 yfirgaf Messi PSG. Hann spilaði 76 leiki fyrir félagið; með 32 mörk og 35 stoðsendingar. Hann sagði síðar að hann hafi ekki verið ánægður hjá félaginu. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/c9dej12zezno Messi wasn't happy at a daily basis at PSG] BBC Sport, sótt 28. febrúar, 2025</ref> ===Inter Miami=== Í byrjun júní 2023 bárust fréttir að Messi hyggðist halda til [[Inter Miami CF]] í bandarísku [[MLS]]-deildinni. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/65832658 Lionel Messi to join Inter Miami after leaving Paris St-Germain] BBC, 7/6 2023</ref> Í júlí var staðfest að hann gerði samning við liðið til lok árs 2025. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/66213439 BBC News - Lionel Messi: Inter Miami sign Argentina forward until end of 2025] BBC, sótt 16/7 2023</ref> Messi skoraði sitt fyrsta mark fyrir félagið úr aukaspyrnu á síðustu mínútu í fyrsta leik sínum í CONCACAF-bikarnum. Hann sló met í MLS í maí 2024 þegar hann kom að 6 mörkum í leik; átti 5 stoðsendingar og eitt mark. Messi hefur unnið bikara með félaginu: Leagues Cup 2023 og Supporters' Shield árið 2024 fyrir besta árangur Inter Miami í deildinni það ár. Liðið vann austurdeild MLS árið 2025 og var Messi með 43 mörk og 26 stoðsendingar í 48 leikjum það ár. <ref>[https://www.espn.com/soccer/story/_/id/43935337/lionel-messi-2025-tracker-inter-miami-games-goals-assists-stats Messi tracker: Goals, assists, key moments for Inter Miami] ESPN.com, sótt 30. nóvember</ref> Liðið hélt áfram í úrslit deildarinnar og vann MLS-bikarinn þegar það vann Vancouver Whitecaps er Messi átti tvær stoðsendingar í 3-1 sigri. Messi varð MVP eða mikilvægasti leikmaður MLS í annað árið í röð og varð fyrsti leikmaðurinn til að endurtaka það. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr7l0k0p4v0o Messi wins historic back-to-back MLS MVP awards] BBC, sótt 9. desember 2025</ref> ==Landslið== Messi vann titil með Argentínu árið 2005 í U-20 heimsmeistaramótinu og endaði sem hæsti markaskorarinn, 17 ára gamall. Hann hóf að spila með A-landsliði Argentínu síðar það ár í vináttulandsleik þegar hann kom inn á gegn Ungverjalandi. Það vildi ekki betur til en að hann fékk rautt spjald fyrir að slá til varnarmanns. Hann skoraði sitt fyrsta mark árið 2006 í vináttulandsleik gegn Króatíu. Landsliðinu gekk illa að hreppa titla en endaði í 2. sæti á [[HM 2014]] þar sem Messi var valinn besti leikmaðurinn. Einnig hafði liðið ekki unnið Copa America síðan 1993 og lent í 2. sæti fjórum sinnum síðan þá. Þetta fékk á Messi og hann lýsti því yfir sumarið 2016 að hann væri hættur með landsliðinu. Sú ákvörðun var ekki langlíf og hann sneri aftur eftir nokkrar vikur. Sumarið 2021 varð Messi leikjahæsti landsliðsmaður Argentínu þegar hann fór framúr Javier Mascherano. Þá vann hann Copa America með liðinu og var valinn leikmaður mótsins. Hann var markahæstur (ásamt [[Luis Díaz]] frá Kólumbíu) og stoðsendingahæstur á mótinu. Loks vann hann stóran bikar með landsliðinu en liðið hafði tapað í úrslitum HM gegn Þýskalandi og tvívegis fyrir Síle í vítakeppni í úrslitum Copa America þegar Messi var með liðinu. Messi vann heimsmeistaratitilinn á [[HM 2022]]. Hann skoraði 2 mörk í venjulegum leiktíma og í vítakeppni þegar Argentína vann 4:2. Hann skoraði 7 mörk í keppninni, einu minna en [[Kylian Mbappé]]. Messi hlaut gullboltann sem besti leikmaður keppninnar. Hann lýsti því yfir að lokaleikurinn yrði hans síðasti HM-leikur en hann tók fram úr [[Lothar Matthäus]] sem leikjahæsti leikmaður mótsins í lokaleiknum. Messi tók það fram að hann vildi spila áfram í einhvern tíma með landsliðinu þó. Í mars 2023 skoraði Messi sitt 100. mark með Argentínu. Árið eftir varð hann annar markahæsti landsliðsmaður allra tíma. Argentína vann annan Copa America titil árið 2024. Messi meiddist eftir tæplega klukkustundarleik í úrslitum gegn Kólumbíu en Argentína sigldi sigri í uppbótartíma. ==Einkalíf og fleira== Messi var greindur með vaxtarhormónaskort á barnsaldri. Þegar hann flutti til Barcelona ákvað félagið að greiða lyfjakostnað því tengt. Messi hefur bæði argentínskan og spænskan ríkisborgararétt. Messi er í sambandi með Antonella Roccuzzo sem er frá heimaborg hans Rosario. Hann hefur þekkt hana frá 5 ára aldri en þau hófu samband árið 2008 og giftust 2017. Eiga þau þrjá syni: Thiago (f. 2012), Mateo (f. 2015) og Ciro (f. 2018). Messi á í nánum samskiptum við fjölskyldu sína; móðurina Celia og föðurinn Jorge. Faðir hans er umboðsmaður hans og bræður hann Rodrigo og Matías eru einnig viðriðnir málefni hans. Árið 2016 voru Messi og faðir hans dæmdir fyrir skattsvik og notkunar á [[skattaskjól]]um. Messi greiddi háa sekt en hann sagðist aðeins hafa skrifað undir samninga og treyst fólki til að meðhöndla peninga rétt. Messi hefur verið góðgerðarsendiherra [[UNICEF]] síðan 2010 og hefur unnið fyrir samtökin síðan 2004. ==Titlar/Verðlaun== ===Félagslið=== '''Barcelona''' *[[La Liga]]: 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19 *[[Copa del Rey]]: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21 *Supercopa de España: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018 *[[Meistaradeild Evrópu]]: 2005–06, 2008–09, 2010–11, 2014–15 *UEFA Super Cup: 2009, 2011, 2015 *FIFA Club World Cup: 2009, 2011, 2015 '''Paris Saint-Germain''' *[[Ligue 1]]: 2021-2022, 2022-2023 *[[Trophee des Champions]]: 2022 '''Inter Miami''' *Leagues Cup: 2023 *Supporters' Shield: 2024 *MLS Cup: 2025 ===Landslið=== *FIFA U-20 Heimsmeistaramót: 2005, gull *Ólympíulið Argentínu: 2008, gull *Copa America: Gull: 2021 og 2024 *HM 2014: Silfur *HM 2022: Gull. ===Helstu einstaklingsverðlaun=== *Ballon d'Or/[[Gullknötturinn]]: 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023 *HM Gullknötturinn: 2014, 2022 *Evrópski gullskórinn: 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2016–17, 2017–18, 2018–19 *Copa América gullknötturinn: 2015, 2021 *Copa America besti leikmaðurinn: 2021 *La Liga: Besti leikmaðurinn : 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2012–13, 2014–15 *Pichichi-bikarinn (markahæsti í La Liga): 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020-2021 *FIFA: Besti leikmaðurinn: 2019, 2022, 2023 *MLS: Besti leikmaður tímabilsins: 2024, 2025, markakóngur: 2025 ==Tenglar== *[https://www.bbc.com/sport/football/58114038 Lionel Messi's top 10 iconic Barcelona moments - BBC] *[https://m.fotbolti.net/news/31-10-2023/gjorsamlega-mognud-met-i-eigu-messi Gjörsamlega mögnuð met í eigu Messi - Fótbolti.net] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> {{Commons|Category:Lionel Messi}} {{Gullknötturinn}} {{stubbur|Æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Messi, Lionel}} [[Flokkur:Argentínskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Verðlaunahafar Gullknattarins]] [[Flokkur:Fólk nefnt í Panamaskjölunum]] {{fe|1987|Messi, Lionel}} d3bj9aw64d8hs6ozalqxgdhnrdsx527 1960573 1960572 2026-04-19T19:21:41Z Berserkur 10188 1960573 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |nafn= Lionel Messi | mynd = Lionel Messi NE Revolution Inter Miami 7.9.25-043 (cropped).jpg |fullt nafn= Lionel Andrés Messi Cuccittini |fæðingardagur= {{fæðingardagur og aldur|1987|6|24}} |fæðingarbær= [[Rosario]], [[Santa Fe-hérað]] |fæðingarland= [[Argentína]] |hæð= 1,70 m |staða= framherji |núverandi lið= [[Inter Miami CF]] |númer= 30 |ár í yngri flokkum= 1994–2000<br />2001–2004 |yngriflokkalið= [[Newell's Old Boys]]<br />[[FC Barcelona]] |ár1=2003-2004 |ár2=2004–2005 |ár3=2004-2021 |ár4=2021-2023 |ár5=2023- |lið1=[[FC Barcelona C ]] |lið2=[[FC Barcelona B]] |lið3=[[FC Barcelona]] |lið4=[[Paris Saint-Germain]] |lið5=[[Inter Miami CF]] |leikir (mörk)1=10 (5) |leikir (mörk)2=22 (6) |leikir (mörk)3=520 (474) |leikir (mörk)4=57 (22) |leikir (mörk)5=60 (57) |landsliðsár= 2004–2005<br />2008<br/>2005- |landslið= [[U20-landslið Argentínu karla í knattspyrnu|Argentína U-20]]<br />[[U23-landslið Argentínu karla í knattspyrnu|Argentína U-23]]<br/>[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]] |landsliðsleikir (mörk)= 18 (14)<br /> 5 (2)<br/> 198 (116) |mmuppfært = 18-4-2026 |lluppfært = 18-4-2026 }} [[Mynd:Messi Barcelona - Valladolid (cropped).jpg|thumb|200px|Lionel Messi, 2010]] '''Lionel Andrés Messi Cuccittini''' eða '''Leo Messi''' (fæddur [[24. júní]] [[1987]]) er [[Argentína|argentínskur]] [[Knattspyrna|knattspyrnumaður]] sem spilar fyrir bandaríska liðið [[Inter Miami CF]] og argentínska landsliðið. Hann spilaði lengst af fyrir [[FC Barcelona]]. Messi getur annaðhvort spilað í hlutverki framliggjandi kantmanns eða framherja. Hann er talinn af álitsgjöfum einn besti knattspyrnumaður heims og hefur hlotið [[gullknötturinn|gullknöttinn]] 8 sinnum og evrópska gullskóinn 6 sinnum. Messi hefur unnið til 35 bikara með Barcelona, þar á meðal 10 í spænsku deildinni [[La Liga]], fjóra meistaradeildartitla og sjö Copa del Rey-bikartitla. Hann er markahæsti leikmaður allra tíma í La Liga með 474 mörk, á þar einnig flestar stoðsendingar og hefur gert flestar þrennur, ásamt því að vera markahæstur á tímabili 8 sinnum (Pichichi-bikarinn). Messi hefur skorað flest mörk á einu tímabili þar eða 50 mörk. Með landsliði Argentínu er hann fyrirliði og er leikja- og markahæsti maður í sögu þess ásamt því að vera markahæsti Suður-Ameríkubúinn. Hann hefur unnið Copa America og Heimsmeistaramótið með landsliðinu. Í öllum keppnum hefur Messi skorað yfir 910 mörk og gefið yfir 400 stoðsendingar sem er met. <ref>[ https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47079470/stats-lionel-messi-first-ever-1300-cristiano-ronaldo-1213-eberechi-eze-scores-premier-league-400-bayern-munich-lead-41 Stats: Messi first-ever to 1300 with Ronaldo on 1213] ESPN, sótt 30. nóvember 2025</ref> Hann er leikjahæsti leikmaður Barcelona frá upphafi. Alls hefur hann spilað yfir 1.180 leiki. Messi hefur oft verið borinn saman við [[Cristiano Ronaldo]] en tölfræði þeirra er sambærileg.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/54700102 Cristiano Ronaldo and Lionel Messi: Two rivals with more in common than you might think]BBC, skoðað 7. des. 2020</ref> Báðir hafa þeir skorað a.m.k. 25 mörk á 12 tímabilum í röð og um 500 mörk í efstu deildum Evrópu. ==Knattspyrnuferill== Messi hóf fótboltaferil sinn árið [[1995]] hjá fótboltaliðinu Newell's Old Boys í heimaborg sinni [[Rosario]]. ===Barcelona=== ====Upphaf==== Messi var þrettán ára, þegar hann fluttist til Barcelona og eftir þriggja ára dvöl hjá félaginu hafði hann farið í gegnum C og B-lið félagsins og komst í leikmannahóp aðalliðs félagsins, sextán ára að aldri. Fyrsti leikur hans var vináttuleikur við Porto í nóvember 2003 (sem [[José Mourinho]] þjálfaði) en hann varð ekki reglulegur leikmaður félagsins fyrr en að fjöldi leikmanna félagsins meiddist og yngri leikmenn voru kallaðir inn.<ref>{{vefheimild |url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |titill=Lionel Andrés Messi |höfundur=FC Barcelona |tungumál=enska |mánuðurskoðað=17. nóvember |árskoðað=2010}}</ref> Um ári síðar hóf hann fyrsta leik sinn í La Liga, í október 2004, sem skiptimaður á 82. mínútu. Fyrsta mark sitt í deildinni skoraði hann í maí 2005, gegn Albacete, með stoðsendingu frá [[Ronaldinho]]. Á 18. afmælisdaginn skrifaði Messi undir samning til 2010. ==== Sigursælt Barcelona og gullknötturinn==== Tímabilið 2006–07 skoraði Messi 17 mörk í 36 leikjum í öllum keppnum og þar á meðal fyrstu þrennuna í ''El Clásico'' gegn [[Real Madrid]] og mark í [[Copa del Rey]] sem minnti á mark [[Diego Maradona]] á HM 1986 þar sem hann fór upp meira en hálfan völlinn og gegnum 5 varnarmenn. Hann var þó plagaður af beinbroti í rist og var frá í 3 mánuði. Milli 2006 og 2008 var hann frá í 8 mánuði einnig vegna nárameiðsla. 2008–09 átti Messi þátt í 100 mörkum og stoðaði oft sóknarmennina [[Samuel Eto'o]] og [[Thierry Henry]]. Barcelona vann þrefalt það tímabil. Messi skoraði með skalla í úrslitaleik Meistaradeildar Evrópu gegn [[Manchester United]] sem vannst 2:0. Árangur Messi hélt áfram og frá 2009-2012 vann hann 4 [[Ballon d'Or]] í röð. Í mars 2012 skoraði hann þrennu í 5:3 sigri gegn Granada og varð þá markahæsti leikmaður Barcelona frá upphafi, aðeins 24 ára gamall. Tveimur árum síðar varð hann markahæstur í La Liga. Árið 2012 skoraði hann einnig 91 mark í öllum keppnum. Tímabilið 2014-2015 var komið skætt sóknartríó í Barcelona, Messi, [[Luis Suárez]] og [[Neymar]], kallað ''MSN'' en það skoraði 122 mörk í öllum keppnum, sem var met. ====Síðustu ár==== Árið 2018 náði Messi 100. marki sínu í [[Meistaradeild Evrópu]] þegar Barcelona sló [[Chelsea FC]] út. Árið 2020 var framtíð Messi í óvissu þegar hann hafði ítrekað verið ósáttur við stjórnarformann Barcelona. Eftir 8-2 tap félagsins í meistaradeildinni gegn [[Bayern München]] og þjálfaraskipti þar sem [[Ronald Koeman]] tók við óskaði Messi eftir að fara frá félaginu. Fjölmiðlar veltu því fyrir sér hvort [[Manchester City]] yrði hugsanlegur áfangastaður en þar var [[Pep Guardiola]] sem þjálfaði hann hjá Barca og [[Sergio Agüero]] landi hans og vinur. Hann átti eitt ár eftir af samningi sínum við Barcelona en mál hans hefði getað farið fyrir dómstóla. <ref>[https://www.visir.is/g/20202005138d/manchester-city-gaeti-sett-a-svokalladan-messi-skatt Manchester City gæti sett á svokallaðan Messi-skatt] Vísir, skoðað 27. ágúst 2020</ref> Messi ákvað að halda til hjá félaginu í eitt tímabil þar sem hann vildi ekki fara í málaferli við það. Í lok árs 2020 sló hann met yfir flest mörk skoruð fyrir eitt félagslið þegar hann náði 644. marki sínu fyrir Barcelona og sló þar með met [[Pelé]]. Messi stefndi á að gera 5 ára samning við Barcelona í júlí (til 2026) og samþykkti að taka á sig 50% launalækkun vegna fjárhagsvandræða félagsins. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/57836300 BBC News - Lionel Messi: Barcelona star agrees to stay on reduced wages]BBC, sótt 15/7 2021</ref> En svo fór að samningar náðust ekki vegna fjárhags félagsins og reglna La Liga. Messi yfirgaf því félagið eftir 21 ár hjá því.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/58108298 Lionel Messi: Barcelona say Argentina forward will not stay at club] BBC skoðað 5. 8. 2021</ref> ===Paris Saint-Germain=== Messi gerði 2 ára samning við PSG í ágúst 2021 með möguleika á þriðja ári. Hann fékk númerið 30 sem var það sama og þegar hann hóf að spila með Barcelona sem unglingur. Þar hitti hann fyrir m.a. félaga sinn [[Neymar]] og samlandana [[Ángel di María]], Leandro Paredes og Mauro Icardi. Einnig gamlan andstæðing en [[Sergio Ramos]] sem mætti honum oft með Real Madrid var kominn til PSG. Messi kom inn á sem varamaður á útivelli í [[Ligue 1]] í fyrsta leik sínum með félaginu. Hann byrjaði hins vegar sinn fyrsta leik með félaginu í Meistaradeildinni gegn Club Brugge og skoraði svo fyrsta mark sitt fyrir félagið gegn [[Manchester City]]. PSG vann deildina 2021-2022 og bætti Messi einum bikar í sarpinn. Hann var ekki sami markahrókurinn og með Barcelona og skoraði 6 mörk. Hins vegar átti hann 14 stoðsendingar. Tímabilið eftir varð hann fyrsti leikmaður í topp 5 deildum Evrópu til að eiga 20 mörk og 20 stoðsendingar í öllum keppnum. Messi vann deildina með PSG öðru sinni. Sumarið 2023 yfirgaf Messi PSG. Hann spilaði 76 leiki fyrir félagið; með 32 mörk og 35 stoðsendingar. Hann sagði síðar að hann hafi ekki verið ánægður hjá félaginu. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/c9dej12zezno Messi wasn't happy at a daily basis at PSG] BBC Sport, sótt 28. febrúar, 2025</ref> ===Inter Miami=== Í byrjun júní 2023 bárust fréttir að Messi hyggðist halda til [[Inter Miami CF]] í bandarísku [[MLS]]-deildinni. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/65832658 Lionel Messi to join Inter Miami after leaving Paris St-Germain] BBC, 7/6 2023</ref> Í júlí var staðfest að hann gerði samning við liðið til lok árs 2025. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/66213439 BBC News - Lionel Messi: Inter Miami sign Argentina forward until end of 2025] BBC, sótt 16/7 2023</ref> Messi skoraði sitt fyrsta mark fyrir félagið úr aukaspyrnu á síðustu mínútu í fyrsta leik sínum í CONCACAF-bikarnum. Hann sló met í MLS í maí 2024 þegar hann kom að 6 mörkum í leik; átti 5 stoðsendingar og eitt mark. Messi hefur unnið bikara með félaginu: Leagues Cup 2023 og Supporters' Shield árið 2024 fyrir besta árangur Inter Miami í deildinni það ár. Liðið vann austurdeild MLS árið 2025 og var Messi með 43 mörk og 26 stoðsendingar í 48 leikjum það ár. <ref>[https://www.espn.com/soccer/story/_/id/43935337/lionel-messi-2025-tracker-inter-miami-games-goals-assists-stats Messi tracker: Goals, assists, key moments for Inter Miami] ESPN.com, sótt 30. nóvember</ref> Liðið hélt áfram í úrslit deildarinnar og vann MLS-bikarinn þegar það vann Vancouver Whitecaps er Messi átti tvær stoðsendingar í 3-1 sigri. Messi varð MVP eða mikilvægasti leikmaður MLS í annað árið í röð og varð fyrsti leikmaðurinn til að endurtaka það. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr7l0k0p4v0o Messi wins historic back-to-back MLS MVP awards] BBC, sótt 9. desember 2025</ref> ==Landslið== Messi vann titil með Argentínu árið 2005 í U-20 heimsmeistaramótinu og endaði sem hæsti markaskorarinn, 17 ára gamall. Hann hóf að spila með A-landsliði Argentínu síðar það ár í vináttulandsleik þegar hann kom inn á gegn Ungverjalandi. Það vildi ekki betur til en að hann fékk rautt spjald fyrir að slá til varnarmanns. Hann skoraði sitt fyrsta mark árið 2006 í vináttulandsleik gegn Króatíu. Landsliðinu gekk illa að hreppa titla en endaði í 2. sæti á [[HM 2014]] þar sem Messi var valinn besti leikmaðurinn. Einnig hafði liðið ekki unnið Copa America síðan 1993 og lent í 2. sæti fjórum sinnum síðan þá. Þetta fékk á Messi og hann lýsti því yfir sumarið 2016 að hann væri hættur með landsliðinu. Sú ákvörðun var ekki langlíf og hann sneri aftur eftir nokkrar vikur. Sumarið 2021 varð Messi leikjahæsti landsliðsmaður Argentínu þegar hann fór framúr Javier Mascherano. Þá vann hann Copa America með liðinu og var valinn leikmaður mótsins. Hann var markahæstur (ásamt [[Luis Díaz]] frá Kólumbíu) og stoðsendingahæstur á mótinu. Loks vann hann stóran bikar með landsliðinu en liðið hafði tapað í úrslitum HM gegn Þýskalandi og tvívegis fyrir Síle í vítakeppni í úrslitum Copa America þegar Messi var með liðinu. Messi vann heimsmeistaratitilinn á [[HM 2022]]. Hann skoraði 2 mörk í venjulegum leiktíma og í vítakeppni þegar Argentína vann 4:2. Hann skoraði 7 mörk í keppninni, einu minna en [[Kylian Mbappé]]. Messi hlaut gullboltann sem besti leikmaður keppninnar. Hann lýsti því yfir að lokaleikurinn yrði hans síðasti HM-leikur en hann tók fram úr [[Lothar Matthäus]] sem leikjahæsti leikmaður mótsins í lokaleiknum. Messi tók það fram að hann vildi spila áfram í einhvern tíma með landsliðinu þó. Í mars 2023 skoraði Messi sitt 100. mark með Argentínu. Árið eftir varð hann annar markahæsti landsliðsmaður allra tíma. Argentína vann annan Copa America titil árið 2024. Messi meiddist eftir tæplega klukkustundarleik í úrslitum gegn Kólumbíu en Argentína sigldi sigri í uppbótartíma. ==Einkalíf og fleira== Messi var greindur með vaxtarhormónaskort á barnsaldri. Þegar hann flutti til Barcelona ákvað félagið að greiða lyfjakostnað því tengt. Messi hefur bæði argentínskan og spænskan ríkisborgararétt. Messi er í sambandi með Antonella Roccuzzo sem er frá heimaborg hans Rosario. Hann hefur þekkt hana frá 5 ára aldri en þau hófu samband árið 2008 og giftust 2017. Eiga þau þrjá syni: Thiago (f. 2012), Mateo (f. 2015) og Ciro (f. 2018). Messi á í nánum samskiptum við fjölskyldu sína; móðurina Celia og föðurinn Jorge. Faðir hans er umboðsmaður hans og bræður hann Rodrigo og Matías eru einnig viðriðnir málefni hans. Árið 2016 voru Messi og faðir hans dæmdir fyrir skattsvik og notkunar á [[skattaskjól]]um. Messi greiddi háa sekt en hann sagðist aðeins hafa skrifað undir samninga og treyst fólki til að meðhöndla peninga rétt. Messi hefur verið góðgerðarsendiherra [[UNICEF]] síðan 2010 og hefur unnið fyrir samtökin síðan 2004. ==Titlar/Verðlaun== ===Félagslið=== '''Barcelona''' *[[La Liga]]: 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19 *[[Copa del Rey]]: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21 *Supercopa de España: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018 *[[Meistaradeild Evrópu]]: 2005–06, 2008–09, 2010–11, 2014–15 *UEFA Super Cup: 2009, 2011, 2015 *FIFA Club World Cup: 2009, 2011, 2015 '''Paris Saint-Germain''' *[[Ligue 1]]: 2021-2022, 2022-2023 *[[Trophee des Champions]]: 2022 '''Inter Miami''' *Leagues Cup: 2023 *Supporters' Shield: 2024 *MLS Cup: 2025 ===Landslið=== *FIFA U-20 Heimsmeistaramót: 2005, gull *Ólympíulið Argentínu: 2008, gull *Copa America: Gull: 2021 og 2024 *HM 2014: Silfur *HM 2022: Gull. ===Helstu einstaklingsverðlaun=== *Ballon d'Or/[[Gullknötturinn]]: 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023 *HM Gullknötturinn: 2014, 2022 *Evrópski gullskórinn: 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2016–17, 2017–18, 2018–19 *Copa América gullknötturinn: 2015, 2021 *Copa America besti leikmaðurinn: 2021 *La Liga: Besti leikmaðurinn : 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2012–13, 2014–15 *Pichichi-bikarinn (markahæsti í La Liga): 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020-2021 *FIFA: Besti leikmaðurinn: 2019, 2022, 2023 *MLS: Besti leikmaður tímabilsins: 2024, 2025, markakóngur: 2025 ==Tenglar== *[https://www.bbc.com/sport/football/58114038 Lionel Messi's top 10 iconic Barcelona moments - BBC] *[https://m.fotbolti.net/news/31-10-2023/gjorsamlega-mognud-met-i-eigu-messi Gjörsamlega mögnuð met í eigu Messi - Fótbolti.net] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> {{Commons|Category:Lionel Messi}} {{Gullknötturinn}} {{stubbur|Æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Messi, Lionel}} [[Flokkur:Argentínskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Verðlaunahafar Gullknattarins]] [[Flokkur:Fólk nefnt í Panamaskjölunum]] {{fe|1987|Messi, Lionel}} qhxhza0nhb9occswba0uemgfxcw99i6 14 93777 1960551 1030417 2026-04-19T14:14:26Z Akigka 183 1960551 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Heilkjörnungar]] [[Flokkur:Einfrumungar]] [[Flokkur:Örverur]] q7e3ou8xjphzqdtrrc533rfjhvsdjrw 0 101715 1960561 1925709 2026-04-19T18:06:30Z Berserkur 10188 1960561 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = FC Bayern München e.V. | mynd = FC Bayern München logo (2024).svg | Stytt nafn = Bayern München, Bæjarar | Stofnað =1900 | Leikvöllur =[[Allianz Arena]] | Stærð = 75.000 | Forseti ={{Þýskaland}} Herbert Hainer | Knattspyrnustjóri= [[Vincent Kompany]] | Deild =[[1. Bundesligan]] | Tímabil = 2025-2026 | Staðsetning = 1. sæti | pattern_la1 = _bayern2526h | pattern_b1 = _bayern2526h | pattern_ra1 = _bayern2526h | pattern_sh1 = _bayern2526h | pattern_so1 = _bayern2526hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _bayern2526a | pattern_b2 = _bayern2526a | pattern_ra2 = _bayern2526a | pattern_sh2 = _bayern2526a | pattern_so2 = _bayern2526al | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_la3 = _bayern2526t | pattern_b3 = _bayern2526t | pattern_ra3 = _bayern2526t | pattern_sh3 = _bayern2526t | pattern_so3 = _bayern2526tl | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | socks3 = 000000 }} '''Bayern München''' (fullt nafn ''Fussball-Club Bayern München e.V.'' eða ''FC Bayern München e.V.'') er íþrótta- og knattspyrnufélag frá þýsku borginni [[München]] í [[Bæjaraland]]i. Knattspyrnudeild karla hefur oftar orðið þýskur meistari og bikarmeistari en nokkurt annað félag. Á alþjóðlegum vettvangi er Bayern München einnig meðal sigursælastu liðum Evrópu, en það er eitt fjögurra liða sem unnið hefur alla þrjá Evróputitla sem í boði eru (ásamt [[FC Barcelona]], [[Juventus FC|Juventus]] og [[Ajax Amsterdam]]). ==Leikmenn (''2025'')== {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=GK|nat=GER|name=[[Manuel Neuer]]}} (''Fyrirliði'') {{Fs player|other=|no=2|pos=DF|nat=FRA|name=[[Dayot Upamecano]]}} {{Fs player|other=|no=3|pos=DF|nat=KOR|name=[[Kim Min-jae]]}} {{Fs player|other=|no=6|pos=DF|nat=GER|name=[[Joshua Kimmich]]}} {{Fs player|other=|no=7|pos=MF|nat=GER|name=[[Serge Gnabry]]}} {{Fs player|other=|no=8|pos=MF|nat=GER|name=[[Leon Goretzka]]}} {{Fs player|other=|no=9|pos=MF|nat=ENG|name=[[Harry Kane]]}} {{Fs player|other=|no=10|pos=FW|nat=GER|name=[[Leroy Sané]]}} {{Fs player|other=|no=11|pos=FW|nat=FRA|name=[[Kingsley Coman]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|other=|no=15|nat=ENG|pos=DF|name=[[Eric Dier]]}} {{Fs player|other=|no=16|pos=MF|nat=PRT|name=[[João Palhinha]]}} {{Fs player|other=|no=17|pos=MF|nat=FRA|name=[[Michael Olise]]}} {{Fs player|other=|no=18|pos=GK|nat=ISR|name=[[Daniel Peretz]]}} {{Fs player|other=|no=19|pos=MF|nat=CAN|name=[[Alphonso Davies]]}} {{Fs player|other=|no=21|pos=DF|nat=JPN|name=[[Hiroki Itō]]}} {{Fs player|other=|no=22|pos=DF|nat=PRT|name=[[Rapahël Guerreiro]]}} {{Fs player|other=|no=23|pos=DF|nat=FRA|name=[[Sacha Boey]]}} {{Fs player|other=|no=24|pos=MF|nat=HRV|name=[[Gabriel Vidović]]}} {{Fs player|no=25|pos=FW|nat=GER|name=[[Thomas Müller]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|other=|no=26|pos=GK|nat=GER|name=[[Sven Ulreich]]}} {{Fs player|other=|no=27|pos=MF|nat=AUT|name=[[Konrad Laimer]]}} {{Fs player|other=|no=28|pos=DF|nat=GER|name=[[Tarek Buchmann]]}} {{Fs player|other=|no=40|pos=GK|nat=GER|name=[[Jonas Urbig]]}} {{Fs player|other=|no=42|pos=MF|nat=GER|name=[[Jamal Musiala]]}} {{Fs player|other=|no=44|pos=DF|nat=HRV|name=[[Josif Stanisic]]}} {{Fs player|other=|no=45|pos=MF|nat=NLD|name=[[Aleksandar Pavlović]]}} {{Fs end}} == Saga Bayern München == === Stofnun og fyrstu árin === [[Mynd:Fcn-fcb1901.jpg|thumb|Fyrsti deildarleikurinn fór fram gegn Nürnberg árið 1901]] [[27. febrúar]] [[1900]] fór fram fundur knattspyrnufélagsins MTV München á veitingastað nokkrum í München. Menn voru ósáttir um framhald félagsins, enda var það nýbúið að fá neitum um inngöngu í knattspyrnusambandið. 11 fundarmenn yfirgáfu fundinn og settust saman á veitingastaðnum Gisela. Þar stofnuðu þeir nýtt knattspyrnufélag sem hlaut heitið Bayern München. Fyrsti formaður hins nýja félags varð Franz John. Félagslitirnir urðu blár og hvítur. Mikið verk var framundan við að hóa saman knattspyrnumenn og mynda starfhæft félag. Liðið fékk æfingaaðstöðu á vellinum við Schyrenplatz, sem enn er til í dag. Fyrsti leikur Bayern München fór fram í mars 1900, en þá var leikið við 1. Münchener FC 1896 (sem ekki er til lengur í dag). Bæjarar unnu leikinn 5:2. [[1906]] var ákveðið að sameinast öðru liði, Münchener Sport-Club. Nýja félagið hlaut heitið F.A. Bayern im München SC. Búningar breyttust við það í hvítar treyjur og rauðar buxur. Frá þessum tíma kom hugtakið ‚die Roten,‘ sem merkir ''hinir rauðu''. Í framhaldið varð liðið besta knattspyrnulið borgarinnar, en í suðurhluta Þýskalands voru ýmis önnur lið talsvert betri. Ekki var til nein samhæfð deild á þessum tíma. [[1907]] flutti liðið á nýjan stað við Leopoldstrasse í München. [[1910]] komst liðið í fyrsta sinn í úrslitakeppni í suðurþýskum fótbolta og varð í öðru sæti á eftir [[Karlsruher SC|Karlsruhe]]. Á sama ári var fyrsti bæjarinn, Max Bablonsky, valinn í landsliðið. === Fyrsti titillinn === Meðan [[heimstyrjöldin fyrri]] geysaði var ekki keppt í knattspyrnu. Næstu ár á eftir voru keppnir haldnar óreglulega. Bayern München skildi við Münchener SC og sameinaðist öðru liði, en skildi einnig við það [[1924]]. Frá og með þeim tíma var félagið nógu burðugt til að standa eitt og sér sem FC Bayern München. Ráðinn var skoskur þjálfari, Jim McPherson. Bæjarar urðu á þessum tíma sterkt félag og voru taldir með betri liðum í Bæjaralandi, á eftir félögum eins og [[1. FC Nürnberg|Nürnberg]] og Fürth. [[1926]] spiluðu Bæjarar í fyrsta sinn um suðurþýska meistaratitilinn gegn Fürth, en síðarnefnda félagið var það besta í Þýskalandi á þessum tíma. FC Bayern München vann í dramatískum leik 4:3 og var leiknum í München lýst beint í útvarpinu. Þetta var fyrsti bikar Bæjara. Þeir voru hins vegar slegnir út í þýsku keppninni, en þá var í gangi útsláttarkeppni milli félaga. [[1928]] urðu Bæjarar á ný suðurþýskir meistarar og komust í fyrsta sinn í úrslit í þýsku keppninni. Úrslitaleiknum töpuðu Bæjarar hins vegar fyrir [[Hamburger SV|HSV]] 2:8. Þýska meistaratilitill náðu Bæjarar ekki fyrr en [[1932]], en þá unnu þeir [[Eintracht Frankfurt]] í úrslitaleiknum 2:0. === Stríð === Strax árið eftir komust [[Nasismi|nasistar]] til valda í Þýskalandi. Sökum þess að forseti og þjálfari Bayern München voru báðir af [[Gyðingar|gyðingaættum]], urðu þeir að yfirgefa félagið, sem litið var hornauga af nasistum. Í kjölfarið átti félagið erfitt uppdráttar. Deildunum í Þýskalandi var skipt í minni einingar til að félögin þyrftu ekki að ferðast langar leiðir. Bæjarar lentu í suðurbærísku deildinni og við lá að þeir féllu í enn minni deild. Á hinn bóginn var félagið flutt til aðstöðu við Grünwalder Strasse, þar sem það var til húsa fram að Ólympíuleikunum 1972. Völlurinn eyðilagðist í loftárásum [[1943]] og var ekki leikfær fyrr en eftir stríð. === Eftirstríðsárin === [[Mynd:Franz Beckenbauer 22-6-74.png|thumb|Franz Beckenbauer í þýsku landsliðstreyjunni 1974]] Við lok heimstyrjaldarinnar voru öll knattspyrnufélög í Þýskalandi leyst upp og urðu þau að sækja um leyfi til að fá að starfa á ný. Leikmenn Bayern München voru kallaðir saman og fyrsti leikur félagsins var vináttuleikur við FC Wacker München [[24. júní]] [[1945]]. Erfiðleikar voru margir. Nær árlega var skipt um þjálfara og velgengnin lét á sér standa. Félagið lék í Oberliga Süd (sem samsvarar þriðju deild) og féll loks í neðri deild [[1955]]. Þar með hafði félagið náð botninum. Bæjarar náðu hins vegar að komast upp í Oberliga strax næstu leiktíð. Hápunktur sjötta áratugarins náðist [[1957]] er félagið varð bikarmeistari. Eftir fallið var ákveðið að taka ekki þátt í bikarkeppninni, en þjálfaranum, Willibald Hahn, tókst að sannfæra stjórnina um ágæti keppninar. Bæjarar unnu hvern andstæðinginn á fætur öðrum. Í undanúrslitunum sigruðu þeir Saarbrücken 3:1 og fengu [[Fortuna Düsseldorf]] í úrslitunum. Sú viðureign fór fram [[29. desember]] 1957 í [[Ágsborg]]. Á 78. mínútu tókst Rudi Jobst að skora fyrir Bæjara og reyndist það eina mark leiksins. Fyrsti bikarinn var í höfn. En ekki tókst að láta kné fylgja kviði, því Bæjarar enduðu um ofanverða Oberliga næstu árin. Tímabilið [[1962]]-[[1963|63]] tók Bayern München í fyrsta sinn þátt í alþjóðlegri keppni, Messestadt-Pokal (bikarkeppni sýningarborga). Félaginu tókst að komast í fjórðungsúrslit, en tapaði þar fyrir Dinamo Zagreb. Þetta leikár fór hins vegar í því að komast í nýja deild sem átti að stofna [[1964]], Bundesliguna. Aðeins bestu félögin áttu þátttökurétt í henni. Bæjarar náðu sér aðeins í tvo nýja leikmenn til styrkingar. Annar þeirra var 18 ára markvörður, [[Sepp Maier]], sem átti eftir að leika með félaginu og í landsliðinu áratugum saman. Þegar uppi var staðið lentu Bæjarar í þriðja sæti í Oberliga og dugði það ekki til. Þýska Bundesligan var stofnuð 1964 og var Bayern München ekki með. Þeir voru í nýstofnaðri Regionalliga Süd (sem samsvarar þriðju deild). === Bundesligan === [[Mynd:BOMBERGERDMUELLER.JPG|thumb|Gerd Müller]] Í upphafi leikárs 1964 var stefnan tekin á Bundesliguna. Til liðs við félagið kom ungur 18 ára piltur að nafni [[Franz Beckenbauer]]. Hann skoraði strax í fyrsta leik sínum fyrir félagið, sem sigraði [[FC St. Pauli|St. Pauli]] frá [[Hamborg]] 4:0. En allt kom fyrir ekki. Í lok leiktíðar [[1965]] vantaði Bayern München aðeins eitt stig til að komast í Bundesliguna. Því var ákveðið að reyna á ný. Til að fá góðan markaskorara var ákveðið að fá ungan pilt sem þegar hafði látið að sér kveða, [[Gerd Müller|Gerhard Müller]] (jafnan kallaður Gerd Müller). Hann þótti stuttur í loftinu og svolítið feitlaginn. Fæstir trúðu því að hann yrði félaginu til framdráttar og var jafnvel kallaður 'kleines dickes Müller' (''litli feiti Müller''). Í fyrsta leik sínum [[18. október]] 1964 skoraði hann gegn Freiburger FC. Og hann hélt áfram að skora. Í lok leiktíðar [[1965]] var Bayern München sigurvegari Regionalliga Süd. Markahlutfall félagsins var einstakt, 146:32. Gerd Müller skoraði 33 mörk í aðeins 26 leikjum. Með sigrinum hlutu Bæjarar þátttökurétt í útsláttarkeppni um tilverurétt í Bundesligunni. Þeir unnu Tennis Borussia Berlin 8:0 og stigu upp. Bayern München var loks komið í deild hinna bestu og átti eftir að halda sæti sínu í Bundesligunni um ókomin ár. Fyrsti leikur félagsins í deild hinna bestu tapaðist gegn [[1860 München]] 0:1. En menn bitu á jaxlinn og eftir fjórar umferðir voru Bæjarar komnir í fyrsta sætið, í fyrsta sinn í sögunni. Í lokin varð félagið í þriðja sæti og mátti vel við una. En Bæjarar voru komnir á bragðið. Í bikarkeppninni tókst þeim að landa sínum öðrum bikar með sigri á Meidericher SV (Duisburg í dag) í úrslitaleik 4:2. [[1967]] spiluðu Bæjarar því í [[Evrópukeppni bikarhara]], þar sem félaginu tókst að komast í úrslit, öllum að óvörum. Þar mættu þeir [[Glasgow Rangers]] frá [[Skotland]]i og náðu að knýja fram sigur með marki í framlengingu, 1:0. Fyrsti Evrópubikarinn var í höfn. Í deildinni náði félagið hins vegar aðeins sjötta sæti, en sigraði þó í bikarkeppninni í annað sinn í röð með sigri á HSV 4:0 í úrslitaleik. Þetta var þriðji bikar félagsins á 12 mánuðum. Í kjölfarið var Franz Beckenbauer kjörinn knattspyrnumaður ársins í Þýskalandi. Í leiktíðinni 1967-68 var Bayern München slegið út í Evrópukeppninni af [[AC Milan]] í undanúrslitum. Í deildinni náði félagið ekki nema fimmta sætið. === Stórveldið Bayern München === [[Mynd:Allianz arena daylight Richard Bartz.jpg|thumb|Allianz Arena er heimavöllur Bayern München]] Í leiktíðinni [[1968]]-[[1969|69]] varð Bayern München í fyrsta sinn þýskur meistari í Bundesligunni. Sömuleiðis vann félagið bikarkeppnina með sigri á [[Schalke 04]] í úrslit 2:1. Þetta var í fyrsta sinn sem sama félagið landaði ‚tvennunni‘ síðan Schalke gerði það [[1937]]. Í [[mars (mánuður)|mars]] [[1970]] tók Udo Lattek við sem þjálfari félagsins. Undir hans stjórn áttu Bæjarar mikilli velgengni að fagna. Af nýjum liðsmönnum Bæjara má nefna [[Uli Höness]] og [[Paul Breitner]]. 1970 lentu Bæjarar í öðru sæti í deildinni, [[1971]] urðu þeir bikarmeistarar á ný og lönduðu öðru sæti í deildinni. Þeir spiluðu 14 leiki í röð án taps, sem þá var einstakt. Af 101 marki skoraði Gerd Müller 40. Einn mesti sigur í Bundesligunni vannst gegn [[Borussia Dortmund]], en Bæjarar sigruðu 11:1. [[1972]]-[[1974|74]] urðu Bæjarar þýskir meistarar þrjú ár í röð. Á þessum árum stemplaði félagið sig rækilega inn sem eitt besta félag Þýskalands, ásamt [[Borussia Mönchengladbach]]. Þessi tvö félög voru á þessum árum í mikilli baráttu um nær alla titla. 1972 flutti Bayern München í [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvanginn]], en það ár hafði borgin München haldið Ólympíuleikana. 1974 urðu Bæjarar í fyrsta sinn Evrópumeistarar er þeir sigruðu [[Atletico Madrid]] í úrslitaleik. [[1975]] vörðu þeir titil sinn með sigri á [[Leeds United]]. Þá var nýgenginn til liðs við Bæjara ungur piltur að nafni [[Karl-Heinz Rummenigge]] sem reyndist mikill markaskorari. [[1976]] sigruðu Bæjarar enn í Evrópukeppninni, að þessu sinni gegn [[Saint-Étienne]] í úrslitum (eftir að hafa sigrað [[Real Madrid]] í undanúrslitum). Þetta var þriðji Evrópumeistaratitill Bæjara. Aðeins tvö önnur félög höfðu sigrað keppnina þrisvar fram að þessu: Real Madrid og Ajax Amsterdam. Næstu tvö árin voru mögur í sögu Bæjara. [[1978]] lentu þeir til dæmis aðeins í 12. sæti í deildinni, sem er versti árangur félagsins í Bundesligunni. Nokkrir þekktir leikmenn yfirgáfu félagið. Franz Beckenbauer fór til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]], Gerd Müller sömuleiðis og Uli Höness fór til Nürnberg. Höness sneri aftur til Bæjara [[1979]], en þá sem framkvæmdarstjóri, aðeins 27 ára gamall. Í [[júlí]] 1979 slasaðist auk þess markmaðurinn Sepp Maier svo illa í bílslysi að hann neiddist til að hætta allri knattspyrnu. Rummenigge og Breitner héldu þó áfram að skora og voru ein marksælasta tvenna í þýskum fótbolta. Árangurinn sneri aftur [[1980]] með þýska meistaratitlinum. Á níunda áratugnum varð Bayern München sex sinnum þýskur meistari, á tíunda áratugnum fimm sinnum og á fyrsta áratug 21. aldar urðu Bæjarar aftur sex sinnum meistari. Lélegasti árangur félagsins í þessi 30 ár var fjórða sætið, með tveimur undantekningum (10. sætið [[1992]] og 6. sætið [[1995]]). Bayern München er því langsigursælasta félagslið Þýskalands frá upphafi. Sömu 30 ár voru hins mögur í alþjóðlegri knattspyrnu. Bayern München léku nær öll ár í [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildinni]] eða öðrum alþjóðlegum keppnum, en tókst ekki að landa nema tveimur bikurum á þessum árum. Þeir sigruðu Meistaradeildina [[2001]] eftir sigur á [[FC Valencia]], og þeir sigruðu heimsbikarinn á sama ári með sigri á [[Boca Juniors]] frá [[Argentína|Argentínu]]. Einkennandi fyrir félagið voru hin tíðu þjálfaraskipti. Margir þekktir landsliðsmenn léku með félaginu eftir umbrotin 1979. Þar má nefna [[Lothar Matthäus]], [[Andreas Brehme]], [[Michael Ballack]], [[Mario Basler]], [[Jürgen Klinsmann]], [[Stefan Effenberg]] og [[Oliver Kahn]]. Einn Íslendingur hefur leikið með félaginu, [[Ásgeir Sigurvinsson]] 1981-82. 1991 sneri Franz Beckenbauer aftur til félagsins og var forseti þess í tvo áratugi. <gallery> Mynd:UliH.jpg|Uli Hoeness lék með Bæjurum og var framkvæmdarstjóri félagsins Mynd:Rummenige2008-05.jpg|Karl-Heinz Rummenigge var bæði leikmaður og varaforseti félagsins Mynd:Lothar Matthaeus 2002.jpg|Lothar Matthäus Mynd:Oliver Kahn 06-2004.jpg|Oliver Kahn </gallery> == Titlar == === Innanlands === * '''Bundesligan''' (35) ** 1932, 1969, 1972, 1973, 1974, 1980, 1981, 1985, 1986, 1987, 1989, 1990, 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2008,2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 , 2019 , 2020, 2021, 2022, 2023, 2025, 2026 * '''Bikarkeppnin'''(DFB-Pokal) (20) ** 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982,1984, 1986, 1998, 2000, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020 * '''DFL-Supercup''' (6) ** 1987, 1990, 2010, 2012, 2016, 2017 *'''DFL-Ligapokal''' (6) (1997-2007) **1997, 1998, 1999, 2000, 2004, 2007 === Alþjóðlegir === * '''[[Evrópukeppni meistaraliða]]''' og '''[[Meistaradeild Evrópu]]''' (6) {| class="wikitable" |- ! Röð !! Ár !! Hvar leikið !! Sigraði !! Úrslit |- | 1 || 1974 || [[Brussel]] || Atletico Madrid || 1-1 í fyrri leik, 4-0 í síðari leik |- | 2 || 1975 || [[París]] || Leeds United || 2-0 |- | 3 || 1976 || [[Glasgow]] || Saint-Étienne || 1-0 |- | 4 || 2001 || [[Mílanó]] || FC Valencia || 1-1 eftir venjul. leiktíma, 5-4 í vítaspyrnukeppni |- | 5 || 2013 || [[London]] || Borussia Dortmund || 2-1 |- | 6 || 2020 || [[Lissabon]] || Paris St Germain || 1-0 |} Í fjögur skipti til viðbótar komst Bayern München í úrslit. {| class="wikitable" |- ! Röð !! Ár !! Hvar leikið !! Tapaði fyrir!! Úrslit |- | 1 || 1982 || [[Rotterdam]] || [[Aston Villa]] || 0-1 |- | 2 || 1987 || [[Vín (Austurríki)|Vín]] || [[FC Porto]] || 1-2 |- | 3 || 1999 || [[Barcelona]] || [[Manchester United]] || 1-2 |- | 4 || 2010 || [[Madríd]] || [[Inter Milan]] || 0-2 |} * '''[[Evrópukeppni bikarhafa]]''' (1) ** Bayern München sigraði í þessari keppni einu sinni, árið 1967. Í úrslitum sigruðu þeir Glasgow Rangers 1:0. * '''[[Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu|Evrópukeppni félagsliða]]''' (1) ** Bayern München sigraði í þessari keppni einu sinni, árið 1996. Í úrslitum sigruðu þeir [[Girondins Bordeaux|Bordeaux]] í fyrri leiknum 2:0, en í seinni leiknum 3:1. * Heimsbikarkeppnin (2) ** Þennan bikar hefur Bayern München sigrað tvisvar: {| class="wikitable" |- ! Röð !! Ár !! Hvar leikið !! Sigraði !! Úrslit |- | 1 || 1976 || [[Brasilía|Brasilíu]] || Cruzeiro || 2-0 |- | 2 || 2001 || [[Tókíó]] || Boca Juniors || 1-0 |- |} <gallery> Mynd:Philipp Lahm, Germany national football team (07).jpg|Philipp Lahm var fyrirliði Mynd:Arjen-robben.jpg|Arjen Robben Mynd:Bastian Schweinsteiger in Saint-Petersburg. 18 May 2011.png|Bastian Schweinsteiger Mynd:Thomas Müller Bayern.jpg|Thomas Müller </gallery> == Þekktir leikmenn == {| |valign="top"| * [[Arjen Robben]] * [[Klaus Augenthaler]] * [[Michael Ballack]] * [[Franz Beckenbauer]] * [[Paul Breitner]] * [[Ali Daei]] * [[Sebastian Deisler]] * [[Ásgeir Sigurvinsson]] |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * [[Bernd Dreher]] * [[Wolfgang Dremmler]] * [[Stefan Effenberg]] * [[Giovane Elber]] * [[Dieter Hoeness]] * [[Uli Hoeness]] * [[Björn Andersson]] * [[Oliver Kahn]] |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * [[Philipp Lahm]] * [[Thomas Linke]] * [[Lothar Matthäus]] * [[Gerd Müller]] * [[Sepp Maier]] * [[Jean-Marie Pfaff]] * [[Franz Roth]] * [[Karl-Heinz Rummenigge]] |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * [[Mario Basler]] * [[Franck Ribery]] * [[Jorginho]] * [[Patrik Andersson]] * [[Hasan Salihamidzic]] * [[Mehmet Scholl]] * [[Hans-Georg Schwarzenbeck]] * [[Bastian Schweinsteiger]] |} == Þjálfarar == Þjálfarar Bayern München síðan Bundesligan var stofnuð 1964: {{hreingera}} {| class="wikitable" |- ! Röð !! Þjálfari !! Land !! Ár !! Titlar |- | 1 || Zlatko Cajkovski || Júgóslavíu || 1964-1968 || Bikarmeistari (2x), Evrópumeistari bikarhafa |- | 2 || Branco Zebec || Júgóslavíu || 1968-1970 || Meistari, bikarmeistari |- | 3 || [[Udo Lattek]] || Þýskalandi || 1970-1975 || Meistari (3x), bikarmeistari, Evrópumeistari |- | 4 || Dettmar Kramer || Þýskalandi || 1975-1977 || Evrópumeistari (2x), heimsbikarmeistari |- | 5 || Gyula Lóránt || Ungverjalandi || 1977-1979 || |- | 6 || Pal Csernai || Ungverjalandi || 1979-1983 || Meistari (2x), bikarmeistari |- | 7 || Reinhard Saftig || Þýskalandi || 1983 || |- | 8 || Udo Lattek || Þýskalandi || 1983-1987 || Meistari (3x), bikarmeistari (2x) |- | 9 || [[Jupp Heynckes]] || Þýskalandi || 1987-1991 || Meistari (2x) |- | 10 || [[Søren Lerby]] || Danmörku || 1991-1992 || |- | 11 || [[Erich Ribbeck]] || Þýskalandi || 1992-1993 || |- | 12 || Franz Beckenbauer || Þýskalandi || 1994 || Meistari |- | 13 || [[Giovanni Trappatoni]] || Ítalíu || 1994-1995 || |- | 14 || [[Otto Rehhagel]] || Þýskalandi || 1995-1996 || |- | 15 || Franz Beckenbauer || Þýskalandi || 1996 || Evrópumeistari félagsliða |- | 16 || Giovanni Trappatoni || Ítalíu || 1996-1998 || Meistari, bikarmeistari |- | 17 || [[Ottmar Hitzfeld]] || Þýskalandi || 1998 2004 || Meistari (4x), bikarmeistari (2x), meistaradeildin, heimsbikarinn |- | 18 || [[Felix Magath]] || Þýskalandi || 2004-2007 || Meistari (2x), bikarmeistari (2x) |- | 19 || Ottmar Hitzfeld || Þýskalandi || 2007-2008 || Meistari, bikarmeistari |- | 20 || [[Jürgen Klinsmann]] || Þýskalandi || 2008-2009 || |- | 21 || Jupp Heynckes|| Þýskalandi || 2009 || |- | 22 || [[Louis van Gaal]] || Hollandi || 2009-2011 || Meistari, bikarmeistari |- | 23 || Andries Jonker || Hollandi || 2011 || |- | 24 || Jupp Heynckes || Þýskalandi || 2011- || |} <gallery> Mynd:Jupp Heynckes.jpg|Jupp Heynckes hefur þjálfað Bæjara í þrjú skipti Mynd:Otmar Hitzfeld in Bulgaria (cropped).jpg|Ottmar Hitzfeld Mynd:FIFA WC-qualification 2014 - Austria vs Ireland 2013-09-10 - Giovanni Trapattoni 03 (cropped).JPG|Giovanni Trappatoni Mynd:Louis-van-gaal2-CN.jpg|Louis van Gaal </gallery> == Kvennaliðið == [[Kvennalið Bayern München]] var stofnað 1970 og var strax meðal bestu liða. 1976 urðu konurnar þýskir meistarar. Fram að 1990 urðu þær 19 sinnum í röð bæverskir meistarar. 1990 var kvennadeild Bundesligunnar stofnuð. Þar stóðu konurnar sig ekki nógu vel og féllu í neðri deild, þar sem þær spiluðu í átta ár. Árið 2000 komust þær aftur í Bundesliguna, en hafa ekki náð að sigra deildina. Besti árangur er fjórða sætið 2002, 2005 og 2007, sem og annað sætið 2009. == Aðrar íþróttir == Bayern München starfrækir einnig lið í öðrum íþróttagreinum en knattspyrnu. Þar má nefna [[Körfubolti|körfubolta]], [[Handbolti|handbolta]], [[skák]], [[borðtennis]], [[Fimleikar|fimleika]] og [[íshokkí]]. == Heimildir == {{Wpheimild|titill= Bayern München|tungumál= de|mánuðurskoðað= 5. október|árskoðað= 2011}} {{commonscat}} [[Flokkur:Þýsk knattspyrnufélög]] [[Flokkur:Knattpyrnufélög í München]] [[Flokkur:Stofnað 1900]] b77ak1mmtmo55aeoqsgnh8umkmxyl21 0 111055 1960553 1951043 2026-04-19T14:40:13Z MartinL 114752 Dægurmenning 1960553 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Complexity_classes.png|thumb|hægri|P vs. NP vandamálið.]] '''P vs. NP''' (eða, er P = NP?) er eitt mikilvægasta [[Listi yfir óleyst vandamál í tölvunarfræði|opna (óleysta) vandamál innan tölvunarfræðinnar]],<ref name="vis">{{vísindavefurinn|19121|Hvað felst í vandamálinu ,,P vs. NP''?}}</ref> sem spyr óformlega hvort það sé auðvelt fyrir [[tölva|tölvur]] að leysa þau vandamál sem er auðvelt að staðfesta svarið á. Vandamálið var kynnt til sögunnar árið 1971 af [[Stephen Cook]]. Ákveðið vandamál tilheyrir [[flækjustigsflokkur|flækjustigsflokkinum]] '''[[P (flækjustigsflokkur)|P]]''' ef hægt er að leysa það auðveldlega og það tilheyrir flækjustigsflokkinum '''[[NP (flækjustigsflokkur)|NP]]''' ef hægt er að staðfesta uppgefna lausn auðveldlega<ref name="vis"/> (þar sem ''auðvelt'' er óformlega notað þegar fjölda [[Aðgerð (forritun)|aðgerða]] er af [[Margliða|margliðustærðargráðu]] miðað við inntakið). Ef '''P ≠ NP''', eins og flestir telja, þýðir það að vandamál í NP eru erfiðari að reikna en að staðfesta<!-- : they could not be solved in polynomial time, but the answer could be verified in polynomial time. -->. Vandamálið hefur verið kallað mikilvægasta opna vandamálið í (fræðilegri) tölvunarfræði. <!-- Aside from being an important problem in computational theory, a proof either way would have profound implications for mathematics, cryptography, algorithm research, artificial intelligence, game theory, multimedia processing, philosophy, economics and many other fields.[2] --> Það er eitt a sjö Millennium Prize Problems, þ.e. vandamálum sem Clay Mathematics Institute valdi, og verðlaunin eru milljón Bandaríkjadollarar fyrir svar á spurningunni „er P = NP?“ hvort sem svarið er já eða nei, ef hægt er að sýna fram á að annað hvort sé rétt lausn. == Dæmi == [[Hlutasummuvandamálið]] (e. ''subset sum problem'') er dæmi um vandamál þar sem það er auðvelt að staðfesta uppgefna lausn en mögulega erfitt að finna lausn. Er til dæmis einhver [[hlutmengi]] {{nowrap| {−2, −3, 15, 14, 7, −10} }} sem hefur summuna 0? Hægt er að staðfesta lausnina {{nowrap| {−2, −3, −10, 15} }} auðveldlega með þremur samlagningum, en það er ekkert þekkt [[reiknirit]] sem finnur slíkt hlutmengi sem er í '''P''': slíkt reiknirit getur aðeins verið til ef '''P''' = '''NP'''. == Dægurmenning == Kvikmyndin Traveling Salesman frá árinu 2012 fjallar um fjóra stærðfræðinga sem bandaríska ríkisstjórnin ræður til að leysa P vs NP vandamálið.<ref>{{Cite news |last=Geere |first=Duncan |title=Film explores moral and political repercussions of proving P equals NP |url=https://www.wired.com/story/travelling-salesman-1/ |access-date=2026-04-19 |work=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> Í sjöundu þáttaröð [[The Simpsons]]-fjölskyldunnar, í sjötta þættinum „Treehouse of Horror VI“, sést jafnan P=NP stuttu eftir að Homer lendir óvart í „þriðju víddinni“.<ref>{{Cite web|url=https://news.mit.edu/2009/explainer-pnp|title=Explained: P vs. NP|last=Hardesty|first=Larry|date=2009-10-29|website=MIT News {{!}} Massachusetts Institute of Technology|language=en|access-date=2026-04-19}}</ref> Í annarri þáttaröð Elementary, í öðrum þættinum „Solve for X“, snýst söguþráðurinn um Sherlock og Watson sem rannsaka morð á stærðfræðingum sem voru að reyna að leysa P vs NP.<ref>{{Cite web|url=https://blog.computationalcomplexity.org/2013/10/p-vs-np-is-elementary-no-p-vs-np-is-on.html|title=P vs NP is Elementary? No-- P vs NP is ON Elementary|last=Gasarch|first=Bill|language=en|access-date=2026-04-19}}</ref> Í teiknimyndasögunni The Phantom Researcher eftir Robin Cousin fullyrðir týndur rannsakandi að hafa leyst P ≟ NP.<ref>{{Cite web|url=https://physicsworld.com/a/graphic-novel-tells-a-tale-of-catastrophe-and-complexity/|title=Graphic novel tells a tale of catastrophe and complexity|last=Kakalios|first=James|date=2023-02-24|website=Physics World|language=en-GB|access-date=2026-04-19}}</ref> Í skáldsögunni The Ruby Circuit eftir Martin G. Ljungqvist snýst söguþráðurinn um stærðfræðinga og P vs NP vandamálið.<ref>{{Cite web|url=https://ingenjoren.se/2021/01/22/han-har-skrivit-en-spanningsroman-om-matematik/|title=Han har skrivit en spänningsroman om matematik|last=Virgin|first=Karin|date=2021-01-22|website=Ingenjören|language=sv-SE|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vilarare.se/amneslararen-matte-no/bocker/matematikroman/|title=Han gör spänningsroman – om matteproblem|last=Hallonsten|first=Anna-Karin|website=Ämnesläraren – matematik, NO, teknik|language=sv|access-date=2026-04-19}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Óleyst vandamál í tölvunarfræði]] fab7p078glv0e6to86qqexf5kvkwold 0 115269 1960621 1703681 2026-04-20T10:05:43Z ~2026-24323-45 115734 1960621 wikitext text/x-wiki '''Erlingur Jón Valgarðsson''' (fæddur 1961) er [[Ísland|íslenskur]] [[Myndlist|myndlistarmaður]]. == Nám == Hann fæddist á [[Akureyri]] árið 1961 og sótti námskeið hjá Myndmenntaskólanum á Akureyri árið 1980. Á árunum 1989–1990 stundaði hann svo listnám við Haraldsboskolan í Falun. {{stubbur|æviágrip}}{{f|1961}} 462nekn9zvtiouaysqg4rbi1q4xhmqv 0 116684 1960571 1932145 2026-04-19T18:45:21Z ~2026-24134-54 115711 Breytti árinu þegar Elsa Lára var á þing kjörin. 1960571 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | mynd = Elsa Lára Arnardóttir 2016.jpg | fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1975|12|30}} | fæðingarstaður = Reykjavík | stjórnmálaflokkur = [[Framsóknarflokkurinn]] | háskóli = | maki = | börn = | AÞ_CV = 1161 | AÞ_frá1 = 2013 | AÞ_til1 = 2017 | AÞ_kjördæmi1 = [[Norðvesturkjördæmi|Norðvestur]] | AÞ_flokkur1 = Framsóknarflokkurinn }} '''Elsa Lára Arnardóttir''' (f. [[30. desember]] [[1975]]) er fyrrverandi [[þingmaður]] [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. Hún sat á [[Alþingi]] fyrir [[Norðvesturkjördæmi]] frá 2013-2017. Elsa er gift Rúnari Geir Þorsteinssyni rafiðnfræðingi og eiga þau tvö börn. Elsa Lára lauk [[Stúdentspróf|stúdentsprófi]] frá FVA og er með B.Ed.- grunnskólakennarapróf KHÍ 2005. Hún hefur starfað við fiskvinnslu, verið ritari og leiðbeinandi í grunnskóla, fulltrúi [[Tryggingastofnun ríkisins|Tryggingastofnunar]] ríkisins, grunnskólakennari við [[Brekkubæjarskóli|Brekkubæjarskóla]] og Heiðarskóla í Hvalfjarðarsveit. Hún var varabæjarfulltrúi í bæjarstjórn [[Akranes|Akraness]], sat í fulltrúaráði Heimilis og skóla, í stjórn Akranesstofu, varamaður í fjölskyldu- og bæjarráði Akraness og sat í forystu fyrir foreldrahóp foreldra einhverfra barna á Akranesi og nágrenni. Elsa Lára sat í allsherjar- og menntamálanefnd, stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd, velferðarnefnd og var formaður Íslandsdeildar þings Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu. Hún sat einnig í efnahags- og viðskiptanefnd 2016-2017. {{Stubbur|Æviágrip}} {{f|1975}} [[Flokkur:Íslenskir kvenkennarar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Fjölbrautaskóla Vesturlands]] [[Flokkur:Þingmenn Framsóknarflokksins]] al9pz7yce4uf3oa30z46ogz5nep0ts7 0 131138 1960593 1960346 2026-04-20T01:25:42Z Berserkur 10188 1960593 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Iliana Iotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rumen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Sri Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem hátt í 200 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. Fidesz-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum Tisza undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð. ===Maí=== * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] verður haldið í Austurríki. * [[16. maí]]: [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] verða haldnar. * Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinast [[Borgarbyggð]]. ===Júní=== * [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] verður haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada í júní og júlí. ===Júlí=== ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] er fyrirhuguð um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. * Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] o1e17yf3p6cy76j4o36ekskb9qabhby 1960596 1960593 2026-04-20T02:54:46Z Berserkur 10188 1960596 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Iliana Iotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rumen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Sri Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem hátt í 200 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. Fidesz-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum Tisza undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rumen Radev]], fyrrum forseta, hlaut flest atkvæði. ===Maí=== * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] verður haldið í Austurríki. * [[16. maí]]: [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] verða haldnar. * Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinast [[Borgarbyggð]]. ===Júní=== * [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] verður haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada í júní og júlí. ===Júlí=== ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] er fyrirhuguð um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. * Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] lit58kd5k6sk90dg01xcxhrs6ix4f43 1960626 1960596 2026-04-20T10:11:49Z TKSnaevarr 53243 1960626 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem hátt í 200 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseta, hlaut flest atkvæði. ===Maí=== * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] verður haldið í Austurríki. * [[16. maí]]: [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] verða haldnar. * Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinast [[Borgarbyggð]]. ===Júní=== * [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] verður haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada í júní og júlí. ===Júlí=== ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] er fyrirhuguð um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. * Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] gg00ofbpx6upcb5k3y8ja9d7avyvwve 0 136437 1960552 1949347 2026-04-19T14:31:22Z Einarsteingr 27619 Sett inn slóð á Wikisíðu um Einar Steingrímsson 1960552 wikitext text/x-wiki '''Eva Hauksdóttir''' (fædd 1. júlí 1967) er íslenskur lögmaður, [[Aðgerðasinni|aðgerðarsinni]], [[rithöfundur]], [[norn]], álitsgjafi og áhugamanneskja um samfélagsmál.<ref name=":0">{{cite web |url=http://blog.pressan.is/evahauks/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-01-27 |archive-date=2017-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170313013900/http://blog.pressan.is/evahauks/ |url-status=dead }}</ref> Eva er [[Íslenska|íslensku]]<nowiki/>- og [[Bókmenntafræðingur|bókmenntafræðingur]] að mennt frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og lauk [[lögfræði]]námi í alþjóðlegri mannréttindalöggjöf frá Strathclyde-háskóla í Glasgow.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/08/04/segir_dolgafeminisma_ekki_vinsaelan/|title=Segir dólgafemínisma ekki vinsælan|website=www.mbl.is}}</ref> Hún er gift {{ill|Einar Steingrímsson|is|Einar Steingrímsson|WD=https://en.wikipedia.org/wiki/Einar_Steingr%C3%ADmsson|lt=Einari Steingrímssyni}},<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/eva.hauksdottir.norn.is/about?lst=535248237%3A603012962%3A1485724750|title=Eva Hauksdottir}}</ref> [[prófessor]].<ref>{{cite web |url=http://www.hi.is/einar_steingrimsson |title=Geymd eintak |access-date=2017-01-29 |archive-date=2017-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214014854/http://www.hi.is/einar_steingrimsson |url-status=dead }}</ref> Eva rekur lögmannsstofuna Hlít.<ref>[https://hlit.is/] Hlít.is</ref> == Ferill == === Aðgerðarsinninn Eva === Eva Hauksdóttir var mjög virk í [[Mótmæli|mótmælum]] [[Mótmælin á Íslandi í kjölfar efnahagskreppunnar 2008|búsáhaldabyltingarinnar]] frá miðjum nóvember 2008 og út janúar 2009 og var þar í hópi [[Aðgerðasinni|aðgerðarsinna]].<ref name=":2"/> Krafa Evu og annara aðgerðasinna/[[Stjórnleysisstefna|anarkista]] var að reka [[Ríkisstjórn|ríkisstjórnina]] í burtu og koma á beinu lýðræði í framhaldinu. ==== Aðkoma Evu í áhlaupinu á lögreglustöðina 22. nóvember 2008. ==== {{aðalgrein|Áhlaup á lögreglustöðina við Hverfisgötu 22. nóvember 2008}} Sonur Evu, [[Haukur Hilmarsson]], var handtekinn 21. nóvember 2008 fyrir að draga [[Bónus (verslun)|bónusfána]] að húni efst á þaki [[Alþingi|Alþingis]] í miðjum mótmælum. Síðar kom í ljós að ástæða handtökunnar var ekki vegna fánaatviksins heldur vegna fangelsisdóms sem Haukur hafði hlotið en átti eftir að afplána. Í kjölfarið réðst fjöldi fólks í áhlaup á lögreglustöðina við Hlemm.<ref name=":2">http://www.dv.is/sandkorn/2009/10/9/logmadur-bjargadi-motmaelanda/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Eva Hauksdóttir hélt ræðu fyrir utan [[Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu|lögreglustöðina]] hvar hún fór fram á frelsi sonar síns. Eftir að engin viðbrögð fengust frá lögreglu hófu mótmælendur áhlaup inn í húsið í gegnum læstar aðaldyr höfuðstöðvar lögreglunnar. Á meðan mótmælunum stóðu beitti lögreglan [[Piparúði|piparúða]] og fjölmargir leituðu sér aðhlynningar á slysadeild, meðal annars Eva Hauksdóttir sem þótti mótmæla friðsamlega.{{heimild vantar}} === Bloggari, pistlahöfundur og hlaðvarpsstjórnandi === Eva var afkastamikill [[Blogg|bloggari]]. Hún er nú pistlahöfundur þar sem hún lætur sig varða ýmis konar samfélagsmál, og heldur úti eigin [[Heimasíða|heimasíðu]] norn.is.<ref>norn.is</ref><ref name=":0" /><ref>{{cite web |url=http://kvennabladid.is/author/eva-hauksdottir/ |title=Geymd eintak |access-date=2017-01-27 |archive-date=2017-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170223113308/http://kvennabladid.is/author/eva-hauksdottir/ |url-status=dead }}</ref> Eftir að Eva varð lögmaður hóf göngu sína hlaðvarpið ''Til hlítar með Evu Hauks'' á Brotkast.is. === Lögmaður === Eva lauk BA námi í lögfræði frá Háskóla Íslands vorið 2017 og LLM prófi í alþjóðlegri mannréttindalöggjöf frá Strathclyde háskóla í Glasgow árið 2019. Hún vann á lögmannsstofunni Lausnum með skóla og að námi loknu en stofnaði lögmannsstofuna Hlít árið  2021. Á vef [https://hlit.is/ Hlítar] er að finna fjölda greina um lögfræðileg álitaefni. ==Heimildir== {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir aðgerðasinnar]] [[Flokkur:Íslenskir kvenaðgerðasinnar]] [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] {{f|1967}} 1bofa3tmhi22twy8ze0ku713ydv73qt 0 136929 1960555 1752160 2026-04-19T15:49:18Z Akigka 183 /* Útfærslur */ 1960555 wikitext text/x-wiki {{Wikisource_is|Vallarakvæði|Vallarakvæði}} '''Vallarakvæði''' ('''Þorkelsdætrakvæði''' eða '''Systrakvæði)''' er [[sagnadans]] eða [[Sagnadans|danskvæði]] sem er þekkt víða um [[Norðurlönd]]. Kvæðið segir frá tveimur dætrum Þorkels sem mæta förumanni (vallara). Hann biður þær um að giftast sér en þær segjast heldur vilja láta lífið. Hann drepur þær þá, tekur af þeim skrautklæði (eða skartgripi) og grefur síðan líkin. Eftir ódæðið kemur hann að húsi Þorkels þar sem hann biður þriðju dótturina um að hleypa sér inn og freistar hennar með klæðunum af systrum hennar. Hún þekkir aftur klæðin og vekur föður sinn sem drepur vallarann. Kvæðið er þekkt í Svíþjóð sem „Per Tyrssons döttrar i Vänge“ eða „Töres döttrar i Wänge“, á norsku sem „Torjusdøtrene“ og á dönsku sem „Truelses døttre“. Svipuð kvæði er að finna á [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]], til dæmis „Babylon“ eða „The Bonnie Banks o Fordie“ þar sem morðinginn eða morðingjarnir reynast vera bræður meyjanna. Vallarakvæði hefur verið dansað og sungið af þjóðdansafélaginu ''Vefaranum'' í gegnum tíðina. ==Útfærslur== * ''[[Meyjarlindin]]'' (''Jomfrukällan'') er kvikmynd eftir [[Ingmar Bergman]] frá 1960. * ''[[The Last House on the Left]]'' er endurgerð [[Wes Craven]] á kvikmynd Bergmans frá 1972. {{stubbur}} [[Flokkur:Íslensk kvæði]] [[Flokkur:Norsk kvæði]] [[Flokkur:Sænsk kvæði]] [[Flokkur:Færeysk kvæði]] mla629ly9w6018lpddiufpvasx4qika 0 143749 1960595 1939009 2026-04-20T01:32:38Z Berserkur 10188 1960595 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |nafn= Robert Lewandowski | mynd = Robert Lewandowski 2018, JAP-POL (cropped).jpg |fullt nafn= Robert Lewandowski |fæðingardagur= {{fæðingardagur og aldur|1988|8|21|}} |fæðingarbær= [[Varsjá]] |fæðingarland= [[Pólland]] |hæð= 1,85 m |staða= Framherji |núverandi lið= [[FC Barcelona]] |númer= 9 |ár í yngri flokkum= 1997-2006 |yngriflokkalið= Varsovia Warszawa<br>Delta Warszawa<br>Legia II Warszawa |ár1=2005 |ár2=2005-2006 |ár3= 2006–2008 |ár4=2006-2007 |ár5=2008-2010 |ár6=2010-2014 |ár7=2014-2022 |ár8=2022- |lið1=Delta Warsaw |lið2=Legia Warsaw II |lið3= [[Znicz Pruszków]] |lið4= Znicz Pruszków II |lið5=[[Lech Poznań]] |lið6=[[Borussia Dortmund]] |lið7= [[Bayern München]] |lið8=[[FC Barcelona]] |leikir (mörk)1=17 (4) |leikir (mörk)2=12 (2) |leikir (mörk)3= 59 (36) |leikir (mörk)4=2 (2) |leikir (mörk)5= 58 (32) |leikir (mörk)6= 131 (74) |leikir (mörk)7= 253 (238) |leikir (mörk)8= 128 (81) |landsliðsár= 2007<br>2008<br />2008- |landslið= Pólland U-19<br>[[U-21-karlalandslið Póllands í knattspyrnu|Pólland U-21]]<br />[[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]] |landsliðsleikir (mörk)= 1 (0) <br>3 (0)<br /> 165 (89) |mfuppfært= apríl 2026 |lluppfært= apríl 2026 }} [[Mynd:LewandowskiR.jpg|thumb|Lewandowski árið 2009 með Lech Poznań.]] '''Robert Lewandowski''' (fæddur [[21. ágúst]], [[1988]]) er pólskur knattspyrnumaður sem spilar með [[FC Barcelona]] og pólska karlalandsliðinu í knattspyrnu. Hann hefur skorað yfir 320 mörk í [[Bundesliga]] og er sá næstmarkahæsti í deildinni frá upphafi. Í öllum keppnum er Lewandowski með um 730 mörk í ca. 1050 leikjum. Hann er í 7. eða 14. sæti yfir markahæstu menn allra tíma eftir því hvaða viðmið eru notuð. Hann hefur unnið ýmis verðlaun, þ.á.m. FIFA Best-verðlaunin 2020 og 2021.<ref>[https://m.fotbolti.net/news/19-08-2025/lewandowski-ballon-d-or-er-politik Lewandowski - Ballon d'or er pólitík] Fótbolti.net, sótt 19. ágúst, 2025</ref> Lewandowski hóf atvinnuferil sinn árið 2006 með Znicz Pruszków þar sem hann var markahæstur í 2. og 3. deildunum. Árið 2008 fór hann til efstudeildarliðsins [[Lech Poznań]] og vann með þeim deildina ([[Ekstraklasa]]) tímabilið 2009–10. ==Borussia Dortmund== Árið 2010 hélt hann til Þýskalands og spilaði með [[Borussia Dortmund]] frá 2010-2014. Hann vann tvo [[Bundesliga]]-titla með félaginu og varð markahæstur eitt tímabil. ==Bayern== Frá 2014 hefur hann verið með [[Bayern München]]. Þar hefur hann blómstrað og unnið 6 deildartitla, marga bikartitla og [[Meistaradeild Evrópu]]. Haustið 2015 skoraði Lewandowski 5 mörk á 9 mínútum í leik gegn [[VfL Wolfsburg]] þar sem hann kom inn á sem varamaður. Á tímabilinu 2016-2017 skoraði hann 30 mörk; var markahæstur í deildinni og var valinn leikmaður tímabilsins í Bundesliga. Tímabilið 2019-2020 varð hann markahæstur í Bundesliga og var það í fjórða skipti sem hann hlaut þann heiður. Lewandowski hlaut UEFA verðlaun sem leikmaður tímabilsins 2019-2020. Þá skoraði hann 55 mörk í 47 leikjum. Hann þótti líklegur til að hneppa [[Ballon d'Or]] en þeim var aflýst vegna [[COVID-19]]. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/54375836 Uefa awards: Bayern Munich's Robert Lewandowski wins men's Player of the Year] BBC, skoðað 1. okt, 2020</ref> Hann hlaut einnig verðlaun FIFA sem leikmaður ársins 2020. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/55354762 BBC News - Best Fifa Football Awards 2020: Robert Lewandowski wins best men's player of the year] BBC, skoðað 17/12 2020. </ref> Í lokaleik tímabilsins 2020-2021 skoraði hann á síðustu mínútunni í 5-2 sigri á Augsburg. Hann sló þar með tæpt 50 ára met [[Gerd Müller]]s og náði 41 marki skoruðu á einu tímabili í Bundesliga. Í byrjun næsta tímabils náði hann 300. marki sínu fyrir Bayern og það 300. í Bundesliga. Hann sló svo aftur met Mullers þegar hann skoraði 43 mörk í deildinni á einu ári. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/59702618 Lewandowski breaks Mullers record]BBC Sport</ref> Í maí 2022 tilkynnti Lewandowski að tími sinn hjá Bayern væri búinn. Hann var orðaður við Barcelona, PSG og Chelsea. == FC Barcelona == Í júlí 2022 gerði Lewandowski 4 ára samning við [[FC Barcelona]] fyrir 50 milljón evrur.<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/61673534 BBC News - Robert Lewandowski: Barcelona agree deal with Bayern Munich for 50m euros] BBC, sótt 19/7 2022</ref> Hann skoraði þrennu í fyrsta meistaradeildarleik sínum fyrir félagið. Lewandowski vann La Liga á sínu fyrsta tímabili fyrir félagið og varð markahæstur í deildinni. ==Landslið== Lewandowski hefur spilað með landsliði Póllands frá 2008. Hann hefur verið valinn pólskur leikmaður ársins níu sinnum. ==Tenglar== *[http://www.90minut.pl/kariera.php?id=7835 90minut.pl] *[https://www.transfermarkt.pl/robert-lewandowski/profil/spieler/38253 transfermarkt.pl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722130840/https://www.transfermarkt.pl/robert-lewandowski/profil/spieler/38253 |date=2019-07-22 }} *[https://www.national-football-teams.com/player/27416/Robert_Lewandowski.html national-football-teams.com] ==Heimild== {{commonscat|Robert Lewandowski}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Robert Lewandowski|mánuðurskoðað= 4. maí|árskoðað= 2018 }} ==Tilvísanir== {{stubbur|æviágrip}} {{fe|1988|Lewandowski, Robert}} {{DEFAULTSORT:Lewandowski, Robert }} [[Flokkur:Pólskir knattspyrnumenn]] m2x6pcgdlioq5d2eey0jut971o06tei 0 145161 1960628 1878638 2026-04-20T10:15:12Z TKSnaevarr 53243 1960628 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Alexís Tsípras | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Αλέξης Τσίπρας}} | mynd = Alexis Tsipras, prime minister of Greece.jpg | titill = Forsætisráðherra Grikklands | stjórnartíð_start = [[26. janúar]] [[2015]] | stjórnartíð_end = [[27. ágúst]] [[2015]] | forseti = [[Karolos Papúlías]]<br>[[Prokopís Pavlopúlos]] | forveri = [[Antonís Samaras]] | eftirmaður = [[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]] | stjórnartíð_start2 = [[21. september]] [[2015]] | stjórnartíð_end2 = [[8. júlí]] [[2019]] | forseti2 = [[Prokopís Pavlopúlos]] | forveri2 = [[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]] | eftirmaður2 = [[Kýríakos Mítsotakís]] | myndatexti1 = Alexís Tsípras árið 2017. | fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1974|7|28}} | fæðingarstaður = [[Aþena|Aþenu]], [[Grikkland]]i | þjóderni = [[Grikkland|Grískur]] | maki = Peristera Baziana | stjórnmálaflokkur = [[Syriza]] | börn = 2 | háskóli = Þjóðlegi tækniháskólinn í Aþenu | starf = Byggingarverkfræðingur, stjórnmálamaður | undirskrift = Alexis Tsipras Signature (Greece prime minister).svg }} '''Alexís Tsípras''' ([[grískt letur]]: '''Αλέξης Τσίπρας'''; f. 28. júlí 1974<ref name="Huffington Post">{{Vefheimild|titill=What You Need To Know About Alexis Tsipras, The Greek Leader Who Wants To Change Europe|url=http://www.huffingtonpost.com/2015/01/26/alex-tsipras-profile_n_6547474.html|útgefandi=Huffington Post|mánuður=26. janúar|ár=2015|tungumál=enska}}</ref>) er [[Grikkland|grískur]] stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Grikklands frá árinu 2015 til ársins 2019. Tsípras er [[sósíalisti]] og var leiðtogi gríska stjórnmálaflokksins [[Syriza]] frá árinu 2009 til ársins 2023. ==Æviágrip== Tsípras fæddist í [[Aþena|Aþenu]] árið 1974. Hann gekk til liðs við ungliðahreyfingu kommúnista seint á níunda áratugnum og var á tíunda áratugnum áberandi í stúdentamótmælum gegn fyrirhuguðum umbótum ríkisstjórnarinnar á menntakerfinu. Hann lagði stund á [[byggingaverkfræði]] í þjóðlega tækniháskólanum í Aþenu og útskrifaðist árið 2000. Hann vann sem byggingarverkfræðingur í iðngeiranum, aðallega í Aþenu. Frá 1999 til 2003 var Tsípras ritari Synaspismos-ungliðahreyfingarinnar. Hann var kjörinn í miðstjórn hreyfingarinnar árið 2004 og gekk síðar í aðalráð hennar. Árið 2006 gaf Tsípras kost á sér í borgarstjórnarkosningum Aþenu fyrir hönd Syriza og hlaut 10,5% atkvæða. Árið 2008 var hann kjörinn formaður Syriza og tók við af [[Alekos Alavanos]]. Hann var síðan kjörinn á gríska þingið og endurkjörinn í maí og júní 2012. Tsípras varð leiðtogi stjórnarandstöðunnar og stofnaði eigin skuggaríkisstjórn. Í janúar árið 2015 leiddi Tsípras Syriza til sigurs í þingkosningum. Syriza vann 149 af 300 sætum á gríska þinginu og gekk í ríkisstjórnarsamstarf við [[Sjálfstæðir Grikkir|Sjálfstæða Grikki]]. Tsípras glataði þingmeirihluta sínum þann 20. ágúst 2015, aðeins sjö mánuðum eftir að hann tók við embætti, vegna þess að margir af flokksmönnum hans höfðu sagt sig úr Syriza og gengið til liðs við stjórnarandstöðuna. Tsípras lýsti því yfir að hann myndi segja af sér og kallaði til nýrra þingkosninga næsta mánuð. Í kosningunum vann Tsípras aftur og hlaut 145 þingsæti. Syriza endurnýjaði því stjórnarsamstarfið við Sjálfstæða Grikki með Tsípras sem forsætisráðherra. Sem forsætisráðherra hefur Tsípras séð um samningaviðræður vegna grísku skuldakreppunnar, þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort Grikkjum bæri að þiggja lánapakka frá [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]], og [[Evrópski flóttamannavandinn|evrópsku flóttamannakreppuna]]. Sem forsætisráðherra Grikklands hefur Tsípras meðal annars verið sakaður um að láta neyða sig til að halda aftur af ríkisútgjöldum til þess að halda Grikklandi á floti. Aðhald í ríkisútgjöldum stingur mjög í stúf við kosningaloforð hans. Í efnahagskreppunni í Grikklandi hefur landsframleiðsla minnkað um 25%.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.huffingtonpost.gr/2017/05/23/eidiseis-diethnes-politiki-o-tsipras--sti-lista-me-tous-pente-ligotero-dimofileis-arxigous-meta-ton-trump_n_16762864.html|titill=Τime: O Tσίπρας στη λίστα με τους πέντε λιγότερο δημοφιλείς αρχηγούς, μετά τον Τραμπ|mánuður=23. maí|ár=2017|útgefandi=Huffington Post|mánuðurskoðað=14. júlí|árskoðað=2018|tungumál=gríska}}</ref> Árið 2018 stóð Tsípras í viðræðum við starfsbróður sinn í [[Norður-Makedónía|Lýðveldinu Makedóníu]], [[Zoran Zaev]], um mögulega breytingu á nafni ríkisins Makedóniu. Nafn Lýðveldisins Makedóníu hafði lengi verið Grikkjum bitbein þar sem þeir töldu að með því að nota nafnið væri Lýðveldið Makedónía að gera tilkall til gríska [[Makedónía (hérað)|héraðsins Makedóniu]], þar sem [[Makedónía (fornöld)|konungsríkið Makedónía]] var á fornöld. Nafnið hafði meðal annars leitt til þess að Grikkir beittu sér gegn því að Lýðveldið Makedónía fengi inngöngu í [[Evrópusambandið]] og [[Atlantshafsbandalagið]]. Tsípras og Zaev undirrituðu samning um að Lýðveldið Makedónía skyldi breyta nafni sínu í Lýðveldið Norður-Makedónía þann 17. júní 2018.<ref name="mbl.is">{{Vefheimild|titill=Sögu­legt sam­komu­lag um Makedón­íu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/06/17/sogulegt_samkomulag_um_makedoniu/|útgefandi=[[mbl.is]] | mánuður=18. júní|ár=2018}}</ref> Nafnbreytingin tók gildi í janúar 2019 þar sem þing beggja þjóða samþykktu nafnið, naumlega í Grikklandi. Harðlínumenn og þjóðernissinnar í báðum ríkjunum voru á móti henni. Tsípras flýkkaði kosningum á gríska þingið árið 2019 eftir að flokkur hans bað ósigur í Evrópuþingskosningum fyrr sama ár. Í kosningunum bað Syriza ósigur fyrir hægriflokknum [[Nýtt lýðræði|Nýju lýðræði]] og ríkisstjórn Tsípras féll.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Sylvía Hall|titill=Ríkis­stjórnin féll í kosningum í Grikk­landi|url=https://www.visir.is/g/2019190709126/rikis-stjornin-fell-i-kosningum-i-grikk-landi|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2019|mánuður=7. júlí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=7. júlí}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=[[Forsætisráðherra Grikklands]] | frá=[[26. janúar]] [[2015]]| til=[[27. ágúst]] [[2015]]| fyrir=[[Antonís Samaras]]| eftir=[[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]] | }} {{Erfðatafla| titill=[[Forsætisráðherra Grikklands]] | frá=[[21. september]] [[2015]]| til=[[8. júlí]] [[2019]]| fyrir=[[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]]| eftir=[[Kýríakos Mítsotakís]] | }} {{Töfluendir}} {{f|1974}} {{DEFAULTSORT:Tsípras, Alexís}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Grikklands]] 4xyra8mutht4oyikoqkr1pit1ew43e5 1960629 1960628 2026-04-20T10:19:42Z TKSnaevarr 53243 1960629 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Alexís Tsípras | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Αλέξης Τσίπρας}} | mynd = Alexis Tsipras, prime minister of Greece.jpg | titill = Forsætisráðherra Grikklands | stjórnartíð_start2 = 26. janúar 2015 | stjórnartíð_end2 = 27. ágúst 2015 | forseti2 = [[Karolos Papúlías]]<br>[[Prokopís Pavlopúlos]] | forveri2 = [[Antonís Samaras]] | eftirmaður2 = [[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]] | stjórnartíð_start = 21. september 2015 | stjórnartíð_end = 8. júlí 2019 | forseti = [[Prokopís Pavlopúlos]] | forveri = [[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]] | eftirmaður = [[Kýríakos Mítsotakís]] | myndatexti1 = Alexís Tsípras árið 2017. | fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1974|7|28}} | fæðingarstaður = [[Aþena|Aþenu]], [[Grikkland]]i | þjóderni = [[Grikkland|Grískur]] | maki = Peristera Baziana | stjórnmálaflokkur = [[Syriza]] | börn = 2 | háskóli = Þjóðlegi tækniháskólinn í Aþenu | starf = Byggingarverkfræðingur, stjórnmálamaður | undirskrift = Alexis Tsipras Signature (Greece prime minister).svg }} '''Alexís Tsípras''' ([[grískt letur]]: Αλέξης Τσίπρας; f. 28. júlí 1974<ref name="Huffington Post">{{Vefheimild|titill=What You Need To Know About Alexis Tsipras, The Greek Leader Who Wants To Change Europe|url=http://www.huffingtonpost.com/2015/01/26/alex-tsipras-profile_n_6547474.html|útgefandi=Huffington Post|mánuður=26. janúar|ár=2015|tungumál=enska}}</ref>) er [[Grikkland|grískur]] stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Grikklands frá árinu 2015 til ársins 2019. Tsípras er [[sósíalisti]] og var leiðtogi gríska stjórnmálaflokksins [[Syriza]] frá árinu 2009 til ársins 2023. ==Æviágrip== Tsípras fæddist í [[Aþena|Aþenu]] árið 1974. Hann gekk til liðs við ungliðahreyfingu kommúnista seint á níunda áratugnum og var á tíunda áratugnum áberandi í stúdentamótmælum gegn fyrirhuguðum umbótum ríkisstjórnarinnar á menntakerfinu. Hann lagði stund á [[byggingaverkfræði]] í þjóðlega tækniháskólanum í Aþenu og útskrifaðist árið 2000. Hann vann sem byggingarverkfræðingur í iðngeiranum, aðallega í Aþenu. Frá 1999 til 2003 var Tsípras ritari Synaspismos-ungliðahreyfingarinnar. Hann var kjörinn í miðstjórn hreyfingarinnar árið 2004 og gekk síðar í aðalráð hennar. Árið 2006 gaf Tsípras kost á sér í borgarstjórnarkosningum Aþenu fyrir hönd Syriza og hlaut 10,5% atkvæða. Árið 2008 var hann kjörinn formaður Syriza og tók við af [[Alekos Alavanos]]. Hann var síðan kjörinn á gríska þingið og endurkjörinn í maí og júní 2012. Tsípras varð leiðtogi stjórnarandstöðunnar og stofnaði eigin skuggaríkisstjórn. Í janúar árið 2015 leiddi Tsípras Syriza til sigurs í þingkosningum. Syriza vann 149 af 300 sætum á gríska þinginu og gekk í ríkisstjórnarsamstarf við [[Sjálfstæðir Grikkir|Sjálfstæða Grikki]]. Tsípras glataði þingmeirihluta sínum þann 20. ágúst 2015, aðeins sjö mánuðum eftir að hann tók við embætti, vegna þess að margir af flokksmönnum hans höfðu sagt sig úr Syriza og gengið til liðs við stjórnarandstöðuna. Tsípras lýsti því yfir að hann myndi segja af sér og kallaði til nýrra þingkosninga næsta mánuð. Í kosningunum vann Tsípras aftur og hlaut 145 þingsæti. Syriza endurnýjaði því stjórnarsamstarfið við Sjálfstæða Grikki með Tsípras sem forsætisráðherra. Sem forsætisráðherra hefur Tsípras séð um samningaviðræður vegna grísku skuldakreppunnar, þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort Grikkjum bæri að þiggja lánapakka frá [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]], og [[Evrópski flóttamannavandinn|evrópsku flóttamannakreppuna]]. Sem forsætisráðherra Grikklands hefur Tsípras meðal annars verið sakaður um að láta neyða sig til að halda aftur af ríkisútgjöldum til þess að halda Grikklandi á floti. Aðhald í ríkisútgjöldum stingur mjög í stúf við kosningaloforð hans. Í efnahagskreppunni í Grikklandi hefur landsframleiðsla minnkað um 25%.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.huffingtonpost.gr/2017/05/23/eidiseis-diethnes-politiki-o-tsipras--sti-lista-me-tous-pente-ligotero-dimofileis-arxigous-meta-ton-trump_n_16762864.html|titill=Τime: O Tσίπρας στη λίστα με τους πέντε λιγότερο δημοφιλείς αρχηγούς, μετά τον Τραμπ|mánuður=23. maí|ár=2017|útgefandi=Huffington Post|mánuðurskoðað=14. júlí|árskoðað=2018|tungumál=gríska}}</ref> Árið 2018 stóð Tsípras í viðræðum við starfsbróður sinn í [[Norður-Makedónía|Lýðveldinu Makedóníu]], [[Zoran Zaev]], um mögulega breytingu á nafni ríkisins Makedóniu. Nafn Lýðveldisins Makedóníu hafði lengi verið Grikkjum bitbein þar sem þeir töldu að með því að nota nafnið væri Lýðveldið Makedónía að gera tilkall til gríska [[Makedónía (hérað)|héraðsins Makedóniu]], þar sem [[Makedónía (fornöld)|konungsríkið Makedónía]] var á fornöld. Nafnið hafði meðal annars leitt til þess að Grikkir beittu sér gegn því að Lýðveldið Makedónía fengi inngöngu í [[Evrópusambandið]] og [[Atlantshafsbandalagið]]. Tsípras og Zaev undirrituðu samning um að Lýðveldið Makedónía skyldi breyta nafni sínu í Lýðveldið Norður-Makedónía þann 17. júní 2018.<ref name="mbl.is">{{Vefheimild|titill=Sögu­legt sam­komu­lag um Makedón­íu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/06/17/sogulegt_samkomulag_um_makedoniu/|útgefandi=[[mbl.is]] | mánuður=18. júní|ár=2018}}</ref> Nafnbreytingin tók gildi í janúar 2019 þar sem þing beggja þjóða samþykktu nafnið, naumlega í Grikklandi. Harðlínumenn og þjóðernissinnar í báðum ríkjunum voru á móti henni. Tsípras flýkkaði kosningum á gríska þingið árið 2019 eftir að flokkur hans bað ósigur í Evrópuþingskosningum fyrr sama ár. Í kosningunum bað Syriza ósigur fyrir hægriflokknum [[Nýtt lýðræði|Nýju lýðræði]].<ref>{{Vefheimild|höfundur=Sylvía Hall|titill=Ríkis­stjórnin féll í kosningum í Grikk­landi|url=https://www.visir.is/g/2019190709126/rikis-stjornin-fell-i-kosningum-i-grikk-landi|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2019|mánuður=7. júlí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=7. júlí}}</ref> Tsípras sagði af sér sem leiðtogi Syriza árið 2023 eftir að flokkurinn galt afhroð í nýafstöðnum þingkosningum það ár.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Atli Ísleifsson|titill=Tsipras hættir eftir að Syriza beið af­hroð í kosningum|url=https://www.visir.is/g/2019190709126/rikis-stjornin-fell-i-kosningum-i-grikk-landi|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=29. júní 2023|skoðað=20. apríl 2026}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=[[Forsætisráðherra Grikklands]] | frá=26. janúar 2015| til=27. ágúst 2015| fyrir=[[Antonís Samaras]]| eftir=[[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]] | }} {{Erfðatafla| titill=[[Forsætisráðherra Grikklands]] | frá=21. september 2015| til=8. júlí 2019| fyrir=[[Vassílíkí Þanú-Krístofílú]]| eftir=[[Kýríakos Mítsotakís]] | }} {{Töfluendir}} {{f|1974}} {{DEFAULTSORT:Tsípras, Alexís}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Grikklands]] mkbzygtmqk1xr7tjp8nn3ryz3dei330 0 148823 1960562 1947085 2026-04-19T18:07:55Z Berserkur 10188 1960562 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league | name = Bundesliga | pixels = 170px | organiser = [[Deutsche Fußball Liga]] (DFL) | country = Þýskaland | confed = [[UEFA]] | founded = {{start date and age|df=yes|1963|8|24}} | teams = 18 | relegation = [[2. Bundesliga]] | level = [[Þýska karlaknattspyrnudeildakerfið|1]] | domest_cup = {{unbulleted list|[[DFB-Pokal]]<br />[[DFL-Supercup]]}} | confed_cup = {{unbulleted list|[[UEFA Champions League]]<br />[[UEFA Europa League]]<br />[[UEFA Europa Conference League]]}} | champions = [[Bayern München]] (34. titill) | most_appearances = {{nowrap|[[Charly Körbel]] (605)}} | top_goalscorer = {{nowrap|[[Gerd Müller]] (365)}} | website = {{URL|www.bundesliga.com}} | current = }} '''Bundesliga''', '''1. Bundesliga''' eða '''þýska úrvalsdeildin''' er efsta deild þýskrar knattspyrnu. Deildin var stofnuð árið [[1963]]. 18 lið eru í deildinni. Hvert ár detta út 2 lið og 2 önnur koma úr [[2. Bundesliga]]. 56 lið hafa verið í Bundesligunni frá upphafi. Deildin er mest sótta fótboltadeild í heimi með um 44.000 áhorfendur að meðaltali (2018-2019) en miðaverð er það ódýrasta í topp 5. efstu deildum Evrópu. Tímabilið er frá ágúst og fram í maí en 6 vikna jólafrí er frá desember og janúar. Hámarksstigafjöldi sem lið getur náð er 102 stig en stigametið er 91 stig. Á Íslandi er hægt að horfa á Bundesliga í gegnum streymisveituna [[Viaplay]]. ==Núverandi lið í Bundesliga (2023–24)== {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Lið ! Staður ! Leikvangur ! Fjöldi sæta |- |[[FC Augsburg]] |[[Augsburg]] |[[SGL arena]] | style="text-align:center;"| 30.660 |- |[[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |[[Leverkusen]] |[[BayArena]] | style="text-align:center;"| 30.210 |- |[[Bayern München]] |[[München]] |[[Allianz Arena]] | style="text-align:center;"| 71.000 |- |[[Borussia Dortmund]] |[[Dortmund]] |[[Westfalenstadion|Signal Iduna Park]] | style="text-align:center;"| 80.645 |- |[[Borussia Mönchengladbach]] |{{sort|Monchengladbach|[[Mönchengladbach]]}} |[[Borussia-Park|Stadion im Borussia-Park]] | style="text-align:center;"| 54.010 |- |{{sort|Frankfurt|[[Eintracht Frankfurt]]}} |[[Frankfurt]] |[[Commerzbank-Arena]] | style="text-align:center;"| 51.500 |- |{{sort|Freiburg|[[SC Freiburg]]}} |[[Freiburg im Breisgau|Freiburg]] |[[Dreisamstadion|MAGE SOLAR Stadion]] | style="text-align:center;"| 24.000 |- | [[Union Berlin]] | [[Berlin]] | [[Stadion An der Alten Försterei]] | style="text-align:center;"| 22.012 |- |{{sort|Hoffenheim|[[TSG 1899 Hoffenheim]]}} |[[Sinsheim]] |[[Rhein-Neckar Arena|Wirsol Rhein-Neckar Arena]] | style="text-align:center;"| 30.150 |- |{{sort|Mainz|[[1. FSV Mainz 05]]}} |[[Mainz]] |[[Coface Arena]] | style="text-align:center;"| 34.000 |- | {{sort|RB Leipzig|[[RB Leipzig]]}} | [[Leipzig]] | [[Red Bull Arena]] | style="text-align:center;"| 42.558 |- | [[VfB Stuttgart]] | [[Stuttgart]] | [[Mercedes-Benz Arena]] | style="text-align:center;"| 60.449 |- |[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |[[Bremen]] |[[Weserstadion]] | style="text-align:center;"| 42.100 |- |{{sort|Wolfsburg|[[VfL Wolfsburg]]}} |[[Wolfsburg]] |[[Volkswagen Arena]] | style="text-align:center;"| 30.000 |} ==Sigurvegarar Bundesligunar== {| class="wikitable" style="text-align:center;margin-left:1em;float" |+ '''Bundesliga-meistarar''' !width="75" | Tímabil !width="125" | Sigurvegari |- | align="center" | [[Bundesliga 1963-1964|1963/64]] | [[1. FC Köln]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1964-1965|1964/65]] | [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1965-1966|1965/66]] | [[1860 München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1966-1967|1966/67]] | [[1. FC Nürnberg]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1967-1968|1967/68]] | [[Eintracht Braunschweig]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1968-1969|1968/69]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1969-1970|1969/70]] | [[Borussia Mönchengladbach]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1970-1971|1970/71]] | [[Borussia Mönchengladbach]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1971-1972|1971/72]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1972-1973|1972/73]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1973-1974|1973/74]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1974-1975|1974/75]] | [[Borussia Mönchengladbach]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1975-1976|1975/76]] | [[Borussia Mönchengladbach]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1976-1977|1976/77]] | [[Borussia Mönchengladbach]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1977-1978|1977/78]] | [[1. FC Köln]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1978-1979|1978/79]] | [[Hamburger SV]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1979-1980|1979/80]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1980-1981|1980/81]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1981-1982|1981/82]] | [[Hamburger SV]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1982-1983|1982/83]] | [[Hamburger SV]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1983-1984|1983/84]] | [[VfB Stuttgart]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1984-1985|1984/85]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1985-1986|1984/85]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1986-1987|1984/85]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1987-1988|1987/88]] | [[Werder Bremen]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1988-1989|1988/89]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1989-1990|1989/90]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1990-1991|1990/91]] | [[1. FC Kaiserslautern]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1991-1992|1991/92]] | [[VfB Stuttgart]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1992-1993|1992/93]] | [[Werder Bremen]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1993-1994|1993/94]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1994-1995|1994/95]] | [[Borussia Dortmund]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1995-1996|1995/96]] | [[Borussia Dortmund]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1996-1997|1996/97]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1997-1998|1997/98]] | [[1. FC Kaiserslautern]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1998-1999|1998/99]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 1999-2000|1999/00]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2000-2001|2000/01]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2001-2002|2001/02]] | [[Borussia Dortmund]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2002-2003|2002/03]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2003-2004|2003/04]] | [[Werder Bremen]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2004-2005|2004/05]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2005-2006|2005/06]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2006-2007|2006/07]] | [[VfB Stuttgart]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2007-2008|2007/08]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2008-2009|2008/09]] | [[VfL Wolfsburg]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2009-2010|2009/10]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2010-2011|2010/11]] | [[Borussia Dortmund]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2011-2012|2011/12]] | [[Borussia Dortmund]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2012-2013|2012/13]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2013-2014|2013/14]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2014-2015|2014/15]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2015-2016|2015/16]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2016-2017|2016/17]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2017-2018|2017/18]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2018-2019|2018/19]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2019-2020|2019/2020]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2020-2020|2020/2021]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2021-2022|2021/2022]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2022-2023|2022/2023]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2023-2024|2023/2024]] | [[Bayer Leverkusen]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2024-2025|2024/2025]] | [[Bayern München]] |- | align="center" | [[Bundesliga 2025-2026|2025/2026]] | [[Bayern München]] |- |} {|class="toccolours sortable" style="font-size: 95%" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse" |- !Félag !Titlar |- |[[Bayern München]] |34 |- |[[Borussia Mönchengladbach]] |5 |- |[[Borussia Dortmund]] |5 |- |[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |4 |- |- |[[Hamburger SV]] |3 |- |[[VfB Stuttgart]] |3 |- |[[1. FC Kaiserslautern]] |2 |- |[[1. FC Köln]] |2 |- |[[1860 München]] |1 |- |[[1. FC Nürnberg]] |1 |- |[[Eintracht Braunschweig]] |1 |- |[[VfL Wolfsburg]] |1 |- |[[Bayer Leverkusen]] |1 |- |} ==Met== [[File:koerbel.jpg|thumb|right|[[Karl-Heinz Körbel]]]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ '''Topp-10 leikmenn með flesta leiki'''<ref>{{cite web |url=http://www.rsssf.com/players/duit-bundesliga-matches.html |title=Germany – All-Time Most Matches Played in Bundesliga |publisher=RSSSF |date=21 July 2011 |accessdate=2 January 2012}}</ref> |- ! colspan="2" | Leikmaður ! Tímabil ! Félag ! Leikir |- ! 1 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Karl-Heinz Körbel]] | 1972–1991 | [[Eintracht Frankfurt]] | 602 |- ! 2 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Manfred Kaltz]] | 1971–1991 | [[Hamburger SV]] | 581 |- ! 3 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Oliver Kahn]] | 1987–2008 | [[Karlsruher SC]], [[Bayern München]] | 557 |- ! 4 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Klaus Fichtel]] | 1965–1988 | [[FC Schalke 04]], [[SV Werder Bremen]] | 552 |- ! 5 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Miroslav Votava]] | 1976–1996 | [[Borussia Dortmund]], [[SV Werder Bremen]] | 546 |- ! 6 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Klaus Fischer]] | 1968–1988 | [[TSV 1860 München]], [[FC Schalke 04]], [[1. FC Köln]], [[VfL Bochum]] | 535 |- ! 7 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Eike Immel]] | 1978–1995 | [[Borussia Dortmund]], [[VfB Stuttgart]] | 534 |- ! 8 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Willi Neuberger]] | 1966–1983 | [[Borussia Dortmund]], [[SV Werder Bremen]], [[Eintracht Frankfurt]] | 520 |- ! 9 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Michael Lameck]] | 1972–1988 | [[VfL Bochum]] | 518 |- ! 10 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Uli Stein]] | 1978–1997 | [[Hamburger SV]] | 512 |} [[File:BOMBERGERDMUELLER.JPG|thumb|right|[[Gerd Müller]]]] <small>uppfært í apríl, 2022.</small> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ '''Top-10 markaskorarar'''<ref>{{cite web | url = http://www.rsssf.com/tablesd/duittops.html#allt |title = (West) Germany – Top Scorers | publisher = RSSSF | date = 21 July 2011 | accessdate = 4 January 2012}}</ref> |- ! colspan="2" | Leikmaður ! Tímabil ! Félag ! Mörk |- ! 1 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Gerd Müller]] | 1965–1979 | [[Bayern München]] | 365 (0.85) |- ! 2 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Pólland}} [[Robert Lewandowski]] | 2010-2022 | [[Borussia Dortmund]], [[Bayern München]] | 312 (0.82) |- ! 3 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Klaus Fischer]] | 1968–1988 | [[TSV 1860 München]], [[FC Schalke 04]], [[1. FC Köln]], [[VfL Bochum]] | 268 (0.50) |- ! 4 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Jupp Heynckes]] | 1965–1978 | [[Borussia Mönchengladbach]], [[Hannover 96]] | 220 (0.60) |- ! 5 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Manfred Burgsmüller]] | 1969–1990 | [[Rot-Weiss Essen]], [[Borussia Dortmund]], [[1. FC Nürnberg]], [[SV Werder Bremen]] | 213 (0.48) |- ! 6 | style="text-align: left;" | [[Claudio Pizarro]] | 1999–2020 | [[SV Werder Bremen]], [[Bayern München]],[[1. FC Köln]] | 197 (0.40) |- ! 7 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Ulf Kirsten]] | 1990–2003 | [[Bayer 04 Leverkusen]] | 182 (0.52) |- ! 8 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Stefan Kuntz]] | 1983–1999 | [[VfL Bochum]], [[Bayer Uerdingen]], [[1. FC Kaiserslautern]], [[Arminia Bielefeld]] | 179 (0.40) |- ! 9 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Dieter Müller]] | 1973–1986 | [[1. FC Köln]], [[VfB Stuttgart]], [[1.FC Saarbrücken]] | 177 (0.58) |- ! 9 | style="text-align: left;" | {{flagicon|Germany}} [[Klaus Allofs]] | 1975–1993 | [[Fortuna Düsseldorf]], [[1. FC Köln]], [[SV Werder Bremen]] | 177 (0.42) |- |} *<small>Feitletraðir leikmenn eru enn að spila</small> ==Markahæstu Íslendingar í Bundesliga== *[[Atli Eðvaldsson]] (59) *'''[[Alfreð Finnbogason]]''' (39) *[[Ásgeir Sigurvinsson]] (39) *[[Eyjólfur Sverrisson]] (30) *[[Lárus Guðmundsson]] (17) *[[Þórður Guðjónsson]] (7) <ref>[https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2019/09/04/thjodverjar_minnast_atla_edvaldssonar_myndskeid/ Mbl.is, Þjóðverjar minnast Atla Eðvaldssonar, skoðað 4. sept. 2019.]</ref> *<small>Staða í september 2019</small> ==Heimild== {{commonscat|Bundesliga}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Bundesliga|mánuðurskoðað= 3. feb.|árskoðað= 2019 }} {{wpheimild|tungumál= fo|titill= Bundesliga|mánuðurskoðað= 3. feb.|árskoðað= 2019 }} == Tilvísanir == <references/> {{Commonscat|Fußball-Bundesliga (Germany)}} {{s|1963}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir knattspyrnu í Evrópu]] [[Flokkur:Bundesliga]] ieyw3h5xus7opmr4v0oklmq2zq8xaef 0 149702 1960548 1954032 2026-04-19T14:06:53Z ~2026-23980-65 115708 /* Æska og einkalíf */ 1960548 wikitext text/x-wiki '''Sigríður Sigurjónsdóttir''' (f. 27. september 1960) er [[prófessor]] í [[Íslensku|íslenskri]] [[málfræði]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og varaformaður Málnefndar um íslenskt táknmál. {{Persóna | nafn = Sigríður Sigurjónsdóttir | búseta = | mynd = SigridurSigurjonsdottir.jpg | myndastærð = 250px | myndatexti = | alt = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = 27. september 1960 | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = | þekkt_fyrir = | þjóðerni = | starf = Prófessor í íslenskri málfræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] | titill = | verðlaun = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | háskóli = | stjórnmálaflokkur = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = }} == Ferill == Sigríður lauk B.A.-prófi í almennum málvísindum og íslensku frá Háskóla Íslands árið 1984, cand.mag.-prófi í íslenskri málfræði í febrúar 1987 frá sama skóla og [[Doktorsgráða|doktorsprófi]] í hagnýtum málvísindum frá [[Kaliforníuháskóli í Los Angeles|Kaliforníuháskóla í Los Angeles]] (UCLA) árið 1992.<ref>Sigurjónsdóttir, Sigríður. 1993. Binding in Icelandic: Evidence from Language Acquisition. UCLA Uorking Papers in Psycholinguistics, 2. Dept. of Linguistics, UCLA. (UCLA Ph.D. thesis from 1992)</ref> Árið 1993 gegndi hún starfi nýdoktors við Málvísindastofnun Háskólans í Utrecht í Hollandi en var ráðin til Háskóla Íslands 1. janúar 1994 þar sem hún hefur starfað síðan, fyrst sem [[lektor]], síðan [[dósent]] og loks sem prófessor frá 2010.<ref name="ferilskrá">{{vefheimild|url=https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/cv/64e5e0c5e8b0.pdf|titill=Ferilskrá – Sigríður Sigurjónsdóttir.|mánuðurskoðað=5. júní|árskoðað=2019}}</ref> Rannsóknir Sigríðar hafa einkum beinst að máltöku barna og hún hefur skrifað fjölda greina í íslensk og erlend rit<ref>[https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/ritaskra/64e5e0c5e8b0.pdf Sigríður Sigurjónsdóttir. Ritaskrá]. Sótt 5. júní 2019.</ref> um ýmis atriði í þróun íslensks barnamáls<ref>Sigríður Sigurjónsdóttir. 2019. Ljáðu mér eyra: Framtíð íslenskunnar og málumhverfi ungra barna. Skírnir 193 (vor): 47-67.</ref><ref>Sigríður Sigurjónsdóttir. 2013. Máltaka barna og meðfæddur málhæfileiki. Í Höskuldur Þráinsson og Matthew Whelpton (ritstj.): Chomsky: Mál, sál og samfélag, bls. 107-127. Háskólaútgáfan, Reykjavík.</ref><ref>Sigurjónsdóttir, Sigríður. 2013. The Acquisition of Reflexives and Pronouns by Faroese Children. In Misha Becker et al. (eds.): Generative Linguistics and Acquisition. Studies in honor of Nina M. Hyams, pp. 131-156. [Language Acquisition and Language Disorders 54.] John Benjamins, Amsterdam.</ref><ref>Sigríður Sigurjónsdóttir. 2008. „Hvernig viltu dúkku?“ Tilbrigði í máltöku barna. Ritið 8(3):35-51.</ref><ref>Sigríður Sigurjónsdóttir. 2005. Máltaka og setningafræði. Í Höskuldur Þráinsson (ritstjóri og aðalhöfundur): Íslensk tunga III, Handbók um setningafræði, bls. 636-655. Almenna bókafélagið, Reykjavík.</ref><ref>Reuland, Eric & Sigríður Sigurjónsdóttir. 1997. Long Distance 'Binding' in Icelandic: Syntax or Discourse? In Hans Bennis et al. (eds.): Atomism and Binding, pp. 323-340. Foris, Dordrecht.</ref><ref>Sigurjónsdóttir, Sigríður & Nina Hyams. 1993. Reflexivization and Logophoricity: Evidence from the Acquisition of Icelandic. Language Acquisition 2:359-413.</ref>, auk þess sem hún hefur rannsakað afturbeygð fornöfn í máltöku færeyskra og hollenskra barna. Einnig hefur hún tekið þátt í mörgum innlendum og alþjóðlegum rannsóknarverkefnum á setningafræðilegum málbreytingum í íslensku nútímamáli. Sigríður og samstarfsmaður hennar, {{ill|Joan Maling|en}} málfræðingur og yfirmaður málfræðideildar National Science Foundation, stóðu fyrir fyrstu kerfisbundnu rannsókninni á nýrri setningagerð í íslensku veturinn 1999-2000, sem vakið hefur mikla athygli málfræðinga.<ref>Kristín Sigurðardóttir og Birgir Þór Harðarson. (2019, 8. apríl). [https://www.ruv.is/frett/sidan-var-bordad-kokuna-synir-kynslodabil „Síðan var borðað kökuna“ sýnir kynslóðabil]. RÚV. Sótt 5. júní 2019.</ref> Um er að ræða setningafræðilega nýjung í íslensku sem nefnd hefur verið nýja ópersónulega setningagerðin eða nýja þolmyndin, þ.e. setningar eins og t.d.: Svo var bara valið mig og Það var strítt stelpunni, sem eru algengar í máli yngra fólks í dag. Sigríður og Joan hafa rannsakað setningafræðileg einkenni, útbreiðslu og félagslega dreifingu þessarar setningagerðar og unnið að rannsóknum á henni æ síðan.<ref>Sigurjónsdóttir, Sigríður & Joan Maling. 2019. From Passive to Active: Diachronic Change in Impersonal Constructions. In Peter Herbeck, Bernhard Pöll & Anne C. Wolfsgruber (eds.): Semantic and syntactic aspects of impersonality, Linguistische Berichte Sonderheft 26:99-124.</ref><ref>Sigríður Sigurjónsdóttir. 2017. Nýja þolmyndin nú og þá: Samanburður tveggja kannana. Í Höskuldur Thráinsson o.fl. (ritstj.): Tilbrigði í íslenskri setningagerð III, kafli 26, bls. 241-272. Háskólaútgáfan, Reykjavík.</ref><ref>Maling, Joan & Sigríður Sigurjónsdóttir. 2015. From passive to active: Stages in the Icelandic New Impersonal. In Theresa Biberauer & George Walkden (eds.): Syntax over Time: Lexical, Morphological, and Information-Structural Interactions, pp. 36-53. [Oxford Studies in Diachronic & Historical Linguistics.] Oxford University Press, Oxford.</ref><ref>Maling, Joan & Sigríður Sigurjónsdóttir. 2002. The "New Impersonal" Construction in Icelandic. Journal of Comparative Germanic Linguistics 5(1):97-142.</ref><ref>Sigríður Sigurjónsdóttir og Joan Maling. 2001. „Það var hrint mér á leiðinni í skólann“: Þolmynd eða ekki þolmynd? Íslenskt mál 23:123-180.</ref><ref>Vísindavefurinn. (2018). [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=75588 Hvað hefur vísindamaðurinn Sigríður Sigurjónsdóttir rannsakað?] Sótt 5. júní 2019.</ref> Um þessar mundir rannsakar Sigríður aðallega áhrif ensku á íslensku í gegnum stafræna miðla og snjalltæki en hún stýrir ásamt [[Eiríkur Rögnvaldsson|Eiríki Rögnvaldssyni]] prófessor emeritus alþjóðlega rannsóknarverkefninu: Greining á málfræðilegum afleiðingum stafræns málsambýlis, sem hlaut þriggja ára öndvegisstyrk Rannsóknasjóðs Íslands árið 2016.<ref>Molicodilaco – Modeling the Linguistic Consequences of Digital Language Contact. (e.d.). [https://molicodilaco.hi.is/islenska/ Íslenska. Greining á málfræðilegum afleiðingum stafræns málsambýlis.] Sótt 5. júní 2019.</ref> Um er að ræða viðamikla rannsókn á áhrifum stafrænna miðla og snjalltækja á málumhverfi, málnotkun, málkunnáttu og viðhorf Íslendinga til íslensku og ensku<ref>Háskóli Íslands. (2018, 27. september). [https://www.hi.is/visindin/siri_og_alexa_og_framtid_islenskunnar Sirí og Alexa og framtíð íslenskunnar]. Sótt 5. júní 2019.</ref><ref>Þórunn Kristjánsdóttir. (2018, 9. mars). [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/03/09/yngra_folkid_kys_ensku_umfram_islensku/ Yngra fólkið kýs að tala ensku frekar en íslensku]. mbl.is. Sótt 5. júní 2019.</ref><ref>Háskóli Íslands. (2016). [https://www.hi.is/frettir/ahrif_stafraennar_taekni_a_islensku_rannsokud Áhrif stafrænnar tækni á íslensku rannsökuð]. Sótt 5. júní 2019.</ref> sem vakið hefur athygli í íslenskum<ref>Kristín Sigurðardóttir. (2019, 9. mars). [https://www.ruv.is/frett/58-byrja-ad-nota-netid-fyrir-2ja-ara-aldur 58% byrja að nota netið fyrir 2ja ára aldur]. Sótt 5. júní 2019.</ref><ref>Arnhildur Hálfdánardóttir. (2018, 4. október). [https://www.ruv.is/frett/geri-ekki-krofu-um-malkunnattu-fyrri-kynsloda%20 Geri ekki kröfu um málkunnáttu fyrri kynslóða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920102004/https://www.ruv.is/frett/geri-ekki-krofu-um-malkunnattu-fyrri-kynsloda%20 |date=2021-09-20 }}. RÚV. Sótt 5. júní 2019.</ref><ref>Kristín Ólafsdóttir. (2018, 2. mars). [https://www.visir.is/g/2018180309738 Yngstu börnin sérstakt áhyggjuefni]. visir.is. Sótt 5. júní 2019.</ref> og erlendum fjölmiðlum<ref>Språkråded. (2019). [https://www.sprakradet.no/Vi-og-vart/Publikasjoner/Spraaknytt/spraknytt-12019/tospraklige-kids/ Tospråklige kids – eller dårlige i både engelsk og norsk?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190325114605/https://www.sprakradet.no/Vi-og-vart/Publikasjoner/Spraaknytt/spraknytt-12019/tospraklige-kids/ |date=2019-03-25 }} Sótt 5. júní 2019.</ref><ref>Zublin, F. (2018, 9. júlí). [https://www.ozy.com/provocateurs/iceland-fights-to-protect-its-native-tongue-from-siri/87742 Iceland fights to protect its native tongue from Siri. OZY.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190605144027/https://www.ozy.com/provocateurs/iceland-fights-to-protect-its-native-tongue-from-siri/87742 |date=2019-06-05 }}. Sótt 5. júní 2019.</ref> Hún situr einnig í stjórn rannsóknarverkefnis sem Helga Hilmisdóttir, rannsóknar[[lektor]] á [[Stofnun Árna Magnússonar|Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum]], stýrir 2018-2021 á íslensku unglingamáli.<ref>Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. (e.d). [https://www.arnastofnun.is/is/islenskt-unglingamal-rannsokn-samskiptaadferdum-i-raungognum Íslenskt unglingamál: Rannsókn á samskiptaaðferðum í raungögnum]. Sótt 5. júní 2019.</ref> Sigríður hefur sinnt ýmsum störfum innan og utan háskólasamfélagsins. Sem dæmi má nefna að hún sat í stjórn Íslenskrar málnefndar 1998-2008 (varaformaður nefndarinnar 2002-2006), var formaður Íslenska málfræðifélagsins 1997-2001, forstöðumaður Málvísindastofnunar Háskóla Íslands 2006-2010, formaður fagráðs hug- og félagsvísinda Nýsköpunarsjóðs námsmanna 2015-2017 og formaður námsbrautar í íslensku 1998-2000 og 2014-2016. Hún hefur einnig tekið þátt í námskrárvinnu í íslensku fyrir grunnskóla, unnið að þróun viðmiðaramma fyrir lokapróf í íslensku á framhaldsskólastigi, tók þátt í að móta og semja íslenska málstefnu Íslenska til alls sem samþykkt var á [[Alþingi|Alþingi]] 12. mars 2009 og sat í stjórn Samtaka móðurmálskennara 1994-1996 þar sem hún situr aftur nú sem fulltrúi háskólastigsins 2018-2021.<ref name="ferilskrá" /> Þá er Sigríður í ritstjórnum tímaritanna: Nordic Journal of Linguistics<ref>Nordic Journal of Linguistics. (e.d.). [https://www.cambridge.org/core/journals/nordic-journal-of-linguistics/information/editorial-board Editorial board]. Sótt 5. júní 2019.</ref> og Journal of Comparative Germanic Linguistics.<ref>The Journal of Comparative Germanic Linguistics. [https://www.springer.com/journal/10828/editors Editorial board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230527190734/https://www.springer.com/journal/10828/editors |date=2023-05-27 }}. Sótt 14. apríl 2020.</ref> == Æska og einkalíf == Foreldrar Sigríðar eru Sigurjón Hreiðar Gestsson, háloftaathugunarmaður á Veðurstofu Íslands (1930-2026), og Inga Guðrún Gunnlaugsdóttir, sjúkraliði (1930-2015). Sigríður ólst upp í Reykjavík og lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Hamrahlíð vorið 1979. Hún er gift Eiríki Steingrímssyni<ref>Vísindavefurinn. (2018). [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=75924Hvað hefur vísindamaðurinn Eiríkur Steingrímsson rannsakað?] Sótt 5. júní 2019.</ref>, prófessor í erfðafræði við læknadeild Háskóla Íslands, og eiga þau tvær dætur. == Heimildir == {{reflist}} {{f|1960}} [[Flokkur:Íslenskir málfræðingar]] [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð]] 9oy9p4thfmp1pvs3unjburqj87u917t 4 154362 1960594 1960326 2026-04-20T01:27:24Z Berserkur 10188 1960594 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Peter-Magyar-portrait-2026.jpg|150px|right|alt=Péter Magyar|link=Péter Magyar]] * [[12. apríl]]: Þingkosningar fara fram í [[Ungverjaland]]i. [[Tisza]]-flokkurinn, undir forystu '''[[Péter Magyar|Péters Magyar]]''' (''sjá mynd''), sigrar [[Fidesz]]-flokk [[Viktor Orbán|Viktors Orbán]] forsætisráðherra. * [[8. apríl]]: Samið er um tveggja vikna vopnahlé í '''[[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]]'''. * [[1. apríl]]: Geimflugið '''[[Artemis II]]''' leggur af stað frá jörðu í ferð í kringum [[tunglið]]. * [[24. mars]]: Þingkosningar fara fram í [[Danmörk]]u. [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Danmörk)|Jafnaðarmannaflokkur]] '''[[Mette Frederiksen]]''' forsætisráðherra tapar miklu fylgi en vinnur þó flest þingsæti. '''Yfirstandandi:''' [[Borgarastyrjöldin í Jemen (2014–)|Borgarastyrjöldin í Jemen]] &nbsp;• [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]] &nbsp;• [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] &nbsp;• [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] &nbsp;• [[Stríð Ísraels og Hamas 2023–|Stríð Ísraels og Hamas]] <br> '''Nýleg andlát''': [[Oscar Schmidt]] (17. apríl) &nbsp;• [[Moya Brennan]] (13. apríl) &nbsp;• [[Björgvin Halldórsson]] (9. apríl) &nbsp;• [[Lionel Jospin]] (22. mars) q8ez23fibggj0kjwtlpvb9iomxp3xbf 0 156973 1960607 1922499 2026-04-20T09:10:19Z TKSnaevarr 53243 1960607 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra |forskeyti = Sir |nafn = Austen Chamberlain |mynd =Austen Chamberlain MP.jpg |myndastærð = |myndatexti1= Chamberlain árið 1931 |titill = Flotamálaráðherra Bretlands |stjórnartíð_start = [[24. ágúst]] [[1931]] |stjórnartíð_end = [[5. nóvember]] [[1931]] |forsætisráðherra = [[Ramsay MacDonald]] |forveri = [[A. V. Alexander]] |eftirmaður = Sir [[Bolton Eyres-Monsell]] |titill1 = Utanríkisráðherra Bretlands |stjórnartíð_start1 = [[3. nóvember]] [[1924]] |stjórnartíð_end1 = [[4. júní]] [[1929]] |forsætisráðherra1 = [[Stanley Baldwin]] |forveri1 = [[Ramsay MacDonald]] |eftirmaður1 = [[Arthur Henderson]] |titill2 = Fjármálaráðherra Bretlands |stjórnartíð_start3 = [[9. október]] [[1903]] |stjórnartíð_end3 = [[4. desember]] [[1905]] |forsætisráðherra3 = [[Arthur Balfour]] |forveri3 = [[Charles Thomson Ritchie]] |eftirmaður3 = [[H. H. Asquith]] |stjórnartíð_start2 = [[10. janúar]] [[1919]] |stjórnartíð_end2 = [[1. apríl]] [[1921]] |forsætisráðherra2 = [[David Lloyd George]] |forveri2 = [[Bonar Law]] |eftirmaður2 = [[Robert Horne, Horne vísigreifi af Slamannan|Sir Robert Horne]] |fæddur = [[16. október]] [[1863]] |fæðingarstaður = [[Birmingham]], [[Warwickshire]], [[England]]i |dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1937|3|16|1863|10|16}} |dánarstaður = [[London]], [[England]]i |þjóderni = [[Bretland|Breskur]] |maki = Ivy Muriel Dundas (g. 1906) |börn = 3 |stjórnmálaflokkur = [[Íhaldsflokkurinn (Bretland)|Íhaldsflokkurinn]] |atvinna = Stjórnmálamaður |háskóli = [[Trinity-háskólinn í Cambridge]]<br>[[Sciences Po]] |verðlaun = [[File:Nobel prize medal.svg|15px]] [[Friðarverðlaun Nóbels]] (1925) |undirskrift = Austen Chamberlain Signature.svg }} '''Sir Joseph Austen Chamberlain''' (16. október 1863 – 16. mars 1937) var breskur stjórnmálamaður. Hann var sonur stjórnmálamannsins [[Joseph Chamberlain|Josephs Chamberlain]] og hálfbróðir forsætisráðherrans [[Neville Chamberlain]]. Hann hlaut [[friðarverðlaun Nóbels]] árið 1925 fyrir starf sitt við að koma á [[Locarno-sáttmálinn|Locarno-sáttmálanum]]. == Æviágrip == === Æska og uppvöxtur=== Joseph Austen Chamberlain var elsti sonur breska viðskipta- og nýlendumálaráðherrans [[Joseph Chamberlain|Josephs Chamberlain]]. Hann gekk í Rugby-skólann og nam síðar sagnfræði við Trinity-háskólann við [[Cambridge-háskóli|Cambridge]]. Þar á eftir gekk hann í níu mánuði í [[Institut d'études politiques de Paris|Stjórnmálafræðistofnun Parísar]] og varði tólf mánuðum í [[Berlín]]. Chamberlain sneri heim til [[Birmingham]] árið 1887 og fékk vinnu sem einkaritari föður síns. === Stjórnmálaferill === Chamberlain hóf stjórnmálaferil sinn sem borgarstjóri í Birmingham. Árið 1892 var hann kjörinn á neðri deild [[Breska þingið|breska þingsins]] fyrir Frjálslynda sambandssinna í kjördæminu Austur-Worcestershire. Chamberlain hélt þessu þingsæti þar til faðir hans lést árið 1914, en þá tók hann við þingsæti föður síns í Vestur-Birmingham. Árið 1895, sama ár og faðir hans tók sæti í ríkisstjórn [[Robert Gascoyne-Cecil, 3. markgreifinn af Salisbury|Salisbury lávarðar]], varð Chamberlain aðstoðarráðherra í flotamálaráðuneytinu (e. ''Civil Lord of the Admiralty''). Frá 1900 til 1902 var hann ríkisritari í fjármálaráðuneytinu, síðan póstmálaráðherra í ríkisstjórn [[Arthur Balfour|Arthurs Balfour]] frá 1902 til 1903 og fjármálaráðherra í sömu stjórn frá 1903 til 1905. Líkt og faðir sinn var Chamberlain hlynntur beitingu tollamúra til að vernda breska framleiðslu en eftir að faðir hans sagði upp sæti sínu í stjórn Balfours vegna ágreinings um tollamál í september 1903 tók Austen upp hlutlausari afstöðu til málsins. Þegar Joseph Chamberlain neyddist árið 1906 til að hætta þingmennsku vegna veikinda varð Austen einn helsti leiðtogi verndartollasinna á þinginu. Árið 1913 varð Chamberlain formaður nefndar um fjármál Indlands og síðan Indlandsmálaráðherra árið 1915 í samsteypustjórn [[H. H. Asquith]]s. Í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni studdi Chamberlain innrás Breta á áhrifasvæði [[Tyrkjaveldi]]s í [[Mesópótamía|Mesópótamíu]] í því skyni að auka völd Breta í Mið-Austrinu og draga úr hættunni á að Þjóðverjar kyntu undir uppreisn múslima í Indlandi.<ref>Woodward, David R, "Field Marshal Sir William Robertson", Westport Connecticut & London: Praeger, 1998, {{ISBN|0-275-95422-6}}, bls. 113, 118-9</ref> Mesópótamíuherferðin misheppnaðist hrapalega og Chamberlain ákvað árið 1917 að segja af sér sem Indlandsmálaráðherra til að axla ábyrgð.<ref>{{cite news | date=13 July 1917 | url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1917/07/13/96255257.pdf | title=Chamberlain out of India Office | newspaper=The New York Times | accessdate =16. apríl 2020 }}</ref> Í apríl árið 1918 tók Chamberlain sæti í stríðsstjórn [[David Lloyd George|Davids Lloyd George]]. Í janúar 1919 tók Chamberlain við af [[Bonar Law]] sem fjármálaráðherra og gegndi hann því embætti til ársins 1921. Frá 1921 til 1922 var hann innsiglisstjóri og þingflokksleiðtogi í neðri málstofunni. Á sama tímabili var Chamberlain leiðtogi Íhaldsflokksins ásamt [[George Curzon|Curzon lávarði]]. Þeir voru síðustu leiðtogar Íhaldsflokksins sem urðu aldrei forsætisráðherrar Bretlands þar til [[William Hague]] lauk formannstíð sinni árið 2001. Chamberlain varð einnig utanríkisráðherra Bretlands frá 1924 til 1929. Í því embætti skipaði hann hernaðarinngrip í Egyptalandi eftir að breski hershöfðinginn [[Lee Stack]] var myrtur í Kaíró árið 1924. Hann var jafnframt áhugasamur um málefni Kína og hagsmuni Breta þar í landi. Chamberlain fundaði ásamt [[Aristide Briand]] og [[Gustav Stresemann]], utanríkisráðherrum Frakklands og Þýskalands, í [[Locarno]] á Ítalíu í október árið 1925 til að ræða um landamæri Þýskalands og skilyrði fyrir inngöngu Þjóðverja í [[Þjóðabandalagið]]. Hann vonaðist til þess að koma á sáttum milli Frakka og Þjóðverja en gefa í staðinn nokkuð eftir landamærakröfum Þjóðverja í Austur-Evrópu.<ref name="autogenerated38">Stephen Schuker, "The End of Versailles" in ''The Origins of the Second World War Reconsidered: A.J.P. Taylor and the Historians'' edited by Gordon Martel (Routledge: 1999) p. 48-49.</ref> Niðurstaða ráðstefnunnar var [[Locarno-sáttmálinn]], sem fól í sér skuldbindingu ríkjanna til að virða landamærin á milli Frakklands, Þýskalands og Belgíu í þáverandi mynd og beita ekki hervaldi til að fá þeim breytt.<ref>{{Tímarit.is|''5204828''|''Friðarsamningarnir í Locarno''|útgáfudagsetning=1. nóvember 1925|blað=''17. júní''|skoðað=16. apríl 2020}}</ref><ref>{{Tímarit.is|''4088586''|''Locarno og friðurinn''|útgáfudagsetning=1. febrúar 1925|blað=''Réttur''|skoðað=16. apríl 2020|höfundur=Einar Olgeirsson}}</ref> Sáttmálarnir tryggðu hins vegar ekki landamæri Þýskalands í Austur-Evrópu, sem olli mikilli óánægju Pólverja og annarra Austur-Evrópuþjóða.<ref>{{cite book|author=Michael Brecher|title=The World of Protracted Conflicts|url=https://books.google.com/books?id=xQ4XDAAAQBAJ&pg=PA204|year=2016|publisher=Lexington Books|page=204}}</ref> Chamberlain hlaut [[friðarverðlaun Nóbels]] árið 1925 fyrir að vinna að Locarno-sáttmálunum. Chamberlain sagði af sér og settist í helgan stein árið 1929. Hann var í stuttan tíma flotamálaráðherra í [[þjóðstjórn]] [[Ramsay MacDonald]] á kreppuárunum. Á fjórða áratuginum var Chamberlain meðal þeirra sem hvöttu til þess að Bretar vígbyggjust til að vera betur undirbúnir gegn þeirri hernaðarógn sem stafaði af [[Þriðja ríkið|Þýskalandi nasismans]].<ref>{{cite book|author=Alfred F. Havighurst|title=Britain in Transition: The Twentieth Century|url=https://books.google.com/books?id=h4Tm6VRqZmMC&pg=PA252|year=1985|publisher=University of Chicago Press|page=252|isbn=9780226319704|access-date=16. apríl 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504220252/https://books.google.com/books?id=h4Tm6VRqZmMC&pg=PA252|archive-date=4. maí 2016|url-status=live}}</ref> == Ritverk == * ''The League of Nations''. – Glasgow : Jackson, Wiley, 1926 * ''Peace in Our Time : Addresses on Europe and the Empire''. – London : Allen, 1928 * ''Speeches on Germany''. – London : Friends of Europe Publications, 1933 * ''Down the Years''. – London : Cassell, 1935 * ''Politics from Inside : An Epistolary Chronicle, 1906-1914''. – London : Cassell, 1936 ==Tilvísanir== <references/> {{Friðarverðlaun Nóbels}} {{DEFAULTSORT:Chamberlain, Austen}} {{fd|1863|1937}} [[Flokkur:Fjármálaráðherrar Bretlands]] [[Flokkur:Handhafar friðarverðlauna Nóbels]] [[Flokkur:Leiðtogar breska Íhaldsflokksins]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Bretlands]] e4bo0d2hni5gc74p937ozwlrpueyypt 0 158973 1960563 1928329 2026-04-19T18:10:00Z Berserkur 10188 1960563 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |mynd= |nafn= Ísak Bergmann Jóhannesson |fullt nafn= Ísak Bergmann Jóhannesson |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|2003|3|23}} |fæðingarbær=[[Sutton Coldfield]] |fæðingarland=England |hæð= 1,80m |staða= Miðjumaður |núverandi lið= [[1. FC Köln]] |númer= 27 |ár í yngri flokkum= |yngriflokkalið= [[ÍA]] |ár1=2018 |ár2=2019-2021 |ár3=2021- |ár4=2023-2025 |ár5=2025- |lið1=[[ÍA]] |lið2=[[IFK Norrköping]] |lið3=[[FC Köbenhavn]] |lið4=[[Fortuna Düsseldorf]] (lán) |lið5=[[1. FC Köln]] |leikir (mörk)1=1 (0) |leikir (mörk)2=44 (5) |leikir (mörk)3=35 (7) |leikir (mörk)4=61 (15) |leikir (mörk)5= 26 (1) |landsliðsár=2018-2019<br>2019-<br>2020-<br>2020- |landslið=Ísland U17<br> Ísland U19<br> Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] |landsliðsleikir (mörk)=13 (9)<br>5 (1)<br>4 (0)<br>43 (6) |mfuppfært= apríl 2026 |lluppfært= apríl 2026 }} '''Ísak Bergmann Jóhannesson''' er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir [[1. FC Köln]]. Hann er uppalinn hjá ÍA og er faðir hans [[Jóhannes Karl Guðjónsson]] fyrrum knattspyrnumaður og þjálfari. Ísak átti oft sæti í byrjunarliði [[IFK Norrköping]] árin 2020-2021 og vakti athygli stórliða Evrópu. Hann varð meistari með FC Kaupmannahöfn tímabilið 2021-2022. Hann hélt síðan til Þýskalands og var hjá [[Fortuna Düsseldorf]] í Bundesliga 2 frá 2023 til 2025. Liðið var nálægt því að komast í efstu Bundesliga en tapaði í umspili. Sumarið 2025 hélt Ísak til FC Köln sem tryggði sér sæti í Bundesliga 1. ==Landslið== Ísak kom inn sem varamaður aðallandsliðsins nokkrum mínútum fyrir leikslok gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] í nóvember 2020 og varð 4. yngsti leikmaðurinn til að spila fyrir Ísland. Hann skoraði sitt fyrsta mark í 1-1 jafntefli gegn [[Armenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Armeníu]] haustið 2021 og varð yngsti leikmaðurinn til að skora landsliðsmark. [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 2003]] 2iribhbmdi9ecne5zq4ojzbb29t4who 0 160558 1960577 1880630 2026-04-19T20:12:49Z Berserkur 10188 1960577 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band | gerð = breiðskífa | flytjandi = [[Bítlarnir]] | flytjandi_þf = [[Bítlarnir|Bítlana]] | kápa = The Beatles - Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.jpg | kápa_alt = | gefin_út = {{udagur|1967|5|26}} | tekin_upp = 6. desember 1966&nbsp;– 21. apríl 1967 | stúdíó = [[Abbey Road Studios|EMI]] og Regent Sound, London | stefna = {{flatlist| * [[Rokk]] * [[Popptónlist|popp]] * [[sækadelía]] <!--* [[art rock]]--> }} | lengd = 39:36 | útgefandi = * [[Parlophone]] * [[Capitol Records|Capitol]] | upptökustjóri = [[George Martin]] | tímaröð = [[Bítlarnir]] | síðasti_titill = [[A Collection of Beatles Oldies]] | síðasta_ár = 1966 | næsti_titill = [[The Beatles (breiðskífa)|The Beatles]] | næsta_ár = 1968 | misc = {{Auka tímaröð | artist = [[Bítlarnir]] (Norður-Ameríka) | type = breiðskífa | prev_title = [[Revolver (breiðskífa)|Revolver]] | prev_year = 1966 | title = Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band | year = 1967 | next_title = [[Magical Mystery Tour]] | next_year = 1967 }} }} '''''Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band''''' er áttunda breiðskífa [[Bítlarnir|Bítlanna]]. Platan var gefin út þann 26. maí 1967. Platan var í 27 vikur á toppi breska vinsældarlistans ''Record Retailer''. Engar smáskífur voru gefnar út af plötunni. Platan var lauslega byggð á skáldaðri hljómsveit Stg. Pepper og er litið á hana sem þemaplötu. Hún hafði mikil áhrif á [[framsækið rokk]] og er stundum talin fyrsta þeirrar tegundar. == Lagalisti == Öll lög voru samin af [[Lennon–McCartney]], nema „Within You Without You“ eftir [[George Harrison]].<ref>{{harvnb|Lewisohn|2010|p=350}}; {{harvnb|MacDonald|2005|pp=220–250}}.</ref> {{Track listing | headline = Hlið eitt | all_writing = | extra_column = Aðalraddir | title1 = Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band | extra1 = McCartney | length1 = 2:00 | title2 = With a Little Help from My Friends | extra2 = Starr | length2 = 2:42 | title3 = Lucy in the Sky with Diamonds | extra3 = Lennon | length3 = 3:28 | title4 = Getting Better | extra4 = McCartney | length4 = 2:48 | title5 = Fixing a Hole | extra5 = McCartney | length5 = 2:36 | title6 = She's Leaving Home | extra6 = McCartney með Lennon | length6 = 3:25 | title7 = Being for the Benefit of Mr. Kite! | extra7 = Lennon | length7 = 2:37 | total_length = 19:36 }} {{Track listing | headline = Hlið tvö | extra_column = Aðalraddir | title1 = Within You Without You | extra1 = Harrison | length1 = 5:05 | title2 = When I'm Sixty-Four | extra2 = McCartney | length2 = 2:37 | title3 = Lovely Rita | extra3 = McCartney | length3 = 2:42 | title4 = Good Morning Good Morning | extra4 = Lennon | length4 = 2:42 | title5 = Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (Reprise) | extra5 = Lennon, McCartney, Harrison og Starr | length5 = 1:18 | title6 = A Day in the Life | extra6 = Lennon með McCartney | length6 = 5:38 | total_length = 20:02 (39:36) }} == Tilvísanir == {{reflist}} {{Bítlarnir}} [[Flokkur:Hljómplötur Bítlanna]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1967]] 46jd3qwy2jru6o45ao6l83yiu7hb0g1 0 165613 1960589 1960315 2026-04-20T00:58:00Z TKSnaevarr 53243 1960589 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Rumen Radev | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 22. janúar 2017 | stjórnartíð_end = 23. janúar 2026 | forveri = [[Rosen Plevnelíev]] | eftirmaður = [[Ílíjana Jotova]] | forsætisráðherra = [[Bojko Borísov]]<br>[[Ognjan Gerdzhíkov]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Bojko Borísov]]<br>[[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Kíríl Petkov]]<br>[[Galab Donev]]<br>[[Níkolaj Denkov]]<br>[[Dímítar Glavtsjev]]<br>[[Rosen Zheljazkov]] | vara_forseti = [[Ílíjana Jotova]] | myndatexti1 = Rumen Radev árið 2018. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|6|18}} | fæðingarstaður = [[Dimitrovgrad]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = Ginka Radeva​ (g. 1996; sk. 2014)​<br>Desislava Radeva ​(g. 2016) | stjórnmálaflokkur = Óflokksbundinn (1990–)<br>[[Kommúnistaflokkur Búlgaríu]] (1980–1990) | börn = 2 | háskóli =Búlgarski flugherskólinn<br>Rakovski-hernaðarháskólinn | undirskrift = }} '''Rumen Georgiev Radev''' ([[búlgarska]]: Румен Георгиев Радев; f. 18. júní 1963) er [[Búlgaría|búlgarskur]] herforingi og stjórnmálamaður sem var [[forseti Búlgaríu]] frá árinu 2017 til ársins 2026. ==Æviágrip== Rumen Radev var hermaður í búlgarska flughernum frá 1987 til 2016. Hann var orrustuflugmaður og náði tign majór-hershöfðingja. Hann stýrði búlgarska flughernum frá 2014 til 2016.<ref>{{Vefheimild|höfundur=David Cenciotti|titill=Major General Rumen Radev, who was the Bulgarian Air Force Commander until August 1, 2016, has been elected President of Bulgaria.|url=https://theaviationist.com/2016/11/13/the-president-elect-of-bulgaria-is-a-former-mig-29-fulcrum-pilot/|mánuður=10. nóvember|ár=2016|vefsíða=theaviationist.com|útgefandi=''The Aviationist''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev bauð sig fram til forseta Búlgaríu með stuðningi búlgarska [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]] í forsetakosningum landsins árið 2016. Hann lenti í fyrsta sæti með 25,4 % atkvæða í fyrri umferð kosninganna, á undan helsta keppinauti sínum, þingforsetanum [[Tsetska Tsatsjeva|Tsetsku Tsatsjeva]], sem naut stuðnings [[GERB]]-flokksins, sitjandi stjórnarflokks landsins.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/07/97001-20161107FILWWW00017-bulgarie-le-socialiste-radev-en-tete-au-1er-tour.php Bulgarie: le socialiste Radev en tête au 1er tour], ''[[Le Figaro]]'', 7. nóvember 2016.</ref> Radev vann sigur í annarri umferð kosninganna með 59,4 % atkvæðanna á móti 36,2 % atkvæðum Tsatsjeva og 4,5 % auðum atkvæðum.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Patrick Edery|titill=Après Trump, Poutine s’offre un nouvel ami : « Radev le général rouge »|útgefandi=''[[La Croix]]''|mánuður=15. nóvember|ár=2016|url=https://www.la-croix.com/Debats/Forum-et-debats/Apres-Trump-Poutine-soffre-nouvel-Radev-general-rouge-Patrick-Edery-2016-11-15-1200803231}}</ref><ref>[https://www.lefigaro.fr/international/2016/11/14/01003-20161114ARTFIG00176-un-nouveau-president-russophile-a-la-tete-de-la-bulgarie.php Un nouveau président russophile à la tête de la Bulgarie], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev sór embættiseið þann 19. janúar 2017 og tók við embættinu þremur dögum síðar.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Bulgarie : le président Roumen Radev a prêté serment|útgefandi=Euronews|ár=2017|mánuður=19. janúar|url=http://fr.euronews.com/2017/01/19/bulgarie-le-president-roumen-radev-a-prete-serment|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref><ref>{{Vefheimild|tungumál=en|titill=New Bulgaria president pledges post to continuity, democracy|útgefandi=[[Fox News]]|ár=2017|mánuður=22. janúar|url=https://www.foxnews.com/world/2017/01/22/new-bulgaria-president-pledges-post-to-continuity-democracy.html|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Kjör Radevs til forseta leiddi til þess að forsætisráðherrann [[Bojko Borisov]] úr GERB-flokknum, sem hafði stutt mótframbjóðanda hans í kosningunum, bauð Radev afsögn sína.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/14/97001-20161114FILWWW00071-demission-du-premier-ministre-bulgare.php Démission du premier ministre bulgare], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev útnefndi því [[Ognjan Gerdzhikov]] forsætisráðherra starfsstjórnar fram að þingkosningum í mars 2017.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie: Les législatives anticipées fixées au 26 mars|url=https://www.lalibre.be/actu/international/bulgarie-les-legislatives-anticipees-fixees-au-26-mars-5887ac78cd70e747fb54564d|útgefandi=''[[La Libre Belgique]]''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Þær kosningar enduðu með sigri mið-hægriflokka og því sneri Borisov aftur á forsætisráðherrastól.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Des nationalistes dans le nouveau gouvernement bulgare|útgefandi=RFI|ár=2017|mánuður=5. apríl|url=https://www.rfi.fr/europe/20170504-bulgarie-nationalistes-font-leur-entree-gouvernement|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev hefur átt í deilum við Borisov frá upphafi forsetatíðar sinnar. Hann hefur meðal annars gagnrýnt hann fyrir að leyfa spillingu að blómstra í Búlgaríu, fyrir „glannalegar forystuaðferðir“ hans og fyrir að reyna að kæfa stjórnarandstöðuna. Vegna deilna þeirra hefur Radev margoft beitt [[neitunarvald]]i sínu gegn lagafrumvörpum Borisovs og GERB-flokksins, alls nítján sinnum á fyrstu tveimur og hálfu ári forsetatíðar sinnar.<ref>{{Cite web|url=https://epicenter.bg/article/Radev-za-Borisov-/182667/2/0|title=Радев с тежка критика към Борисов: Безконтролният му стил на управление генерира огромна корупция|last=Епицентър|website=epicenter.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/prezidentyt-sreshtu-subsidiia-ot-1-lv.glas-borisov-mu-otgovori-6096498|title=Радев за субсидия 1 лев на глас: Задушава опозицията|website=Vesti.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/%D0%B4%D0%B2%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BA%D0%B0%D0%BA%D0%B2%D0%BE-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0/a-47210808|title=Две години Радев: какво разбрахме за президента|website=www.dw.com|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/politika/2019/08/09/3948299_prezidentut_radev_se_ochertava_rekordyor_po_nalagane/|title=Президентът Радев се очертава рекордьор по налагане на вето|website=www.dnevnik.bg|language=bg|access-date=2019-10-20}}</ref> Á móti hefur Borisov sakað Radev um að vinna skemmdarverk á starfsemi ríkisstjórnarinnar og um að vera Sósíalistaflokknum vilhallur á kosningatímabilum.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júlí 2020 lét ákæruvaldið gera húsleit hjá embætti forsetans og setti nokkra ráðgjafa Radevs í varðhald. Víða var litið á þetta sem valdníðslu og pólitíska aðför Borisovs gegn Radev og atvikið leiddi til [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæla gegn ríkisstjórninni]]. Radev studdi mótmælin opinberlega og kallaði eftir afsögn Borisovs og stjórnar hans, sem hann kallaði „mafíu“.<ref>{{Cite web|date=2020-07-11|title=Bulgaria: PM Borissov and government urged to resign by president|url=https://www.euronews.com/2020/07/11/bulgaria-president-calls-for-borissov-and-government-to-resign-amid-anti-corruption-protes|access-date=2020-07-23|website=euronews|language=en}}</ref> Þegar Borisov baðst lausnar eftir ósigur GERB í þingkosningum í apríl árið 2021 veitti Radev þremur aðilum stjórnarmyndunarumboð hverjum á fætur öðrum en þeim mistókst öllum að mynda stjórn. Þetta leiddi til þess að þing var rofið á ný og aftur gengið til kosninga þann 11. júlí 2021 og Radev skipaði [[Stefan Janev]] forsætisráðherra starfsstjórnar í millitíðinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie : Le secrétaire à la Défense nommé Premier ministre par intérim |url=https://www.latribune.fr/depeches/reuters/KBN2CS17A/bulgarie-le-secretaire-a-la-defense-nomme-premier-ministre-par-interim.html |mánuður=11. maí|ár=2021|vefsíða=latribune.fr|útgefandi=''La Tribune''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Ekki tókst að leysa úr stjórnarkreppunni eftir kosningarnar í júlí og því varð Radev að rjúfa þing og kalla til þriðju kosninganna á einu ári þann 14. nóvember 2021.<ref>{{Vefheimild|titill=Boðar til þriðju þingkosninganna á árinu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/09/12/bodar-til-thridju-thingkosninganna-a-arinu|mánuður=12. september|ár=2021|=[[RÚV]]|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Radev bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum ársins 2021, en fyrri umferð þeirra fór fram samhliða þriðju þingkosningum ársins. Helsti keppinautur hans í kosningunum var [[Anastas Gerdzhikov]], sem naut stuðnings GERB.<ref>[https://bnr.bg/horizont/post/101535254/iniciativniat-komitet-koito-rumen-radev-i-iotova-e-registriran-v-cik Инициативният комитет, който Румен Радев и Йотова, е регистриран в ЦИК]</ref> Radev vann í annarri umferð kosninganna með 66,7 prósentum atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgaria's Rumen Radev wins presidential re-election: Exit polls|url=https://www.euronews.com/2021/11/21/bulgarians-vote-in-an-election-that-will-determine-the-new-president|mánuður=22. nóvember|ár=2021|=''[[Euronews]]''|mánuðurskoðað=23. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Philip Andrew Churm}}</ref> Radev tilkynnti að hann hygðist segja af sér 19. janúar árið 2026 og sagði nauðsynlegt að Búlgarar berðust saman gegn spillingu.<ref>{{Cite web |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html|title= На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео)|access-date=2026-01-19|language=bg |website=offnews.bg|date=19 January 2026}}</ref> Stjórnlagadómstóll Búlgaríu samþykkti afsögn hans þann 23. janúar.<ref>{{Cite web |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502|title= Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |access-date=2026-01-23|language=bg |website=24Chasa.bg|date=23 January 2026}}</ref> Eftir afsögn sína stofnaði Radev sitt eigið stjórnmálaafl, [[Framsækin Búlgaría|Framsækna Búlgaríu]], og leiddi það í þingkosningum sem haldnar voru 19. apríl 2026. Bandalag Radevs vann afgerandi sigur í þingkosningunum, hlaut um 40% atkvæða og hreinan meirihluta þingsæta.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá=22. janúar 2017| til=23. janúar 2026| fyrir=[[Rosen Plevnelíev]]| eftir=[[Ílíjana Jotova]]| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Radev, Rumen}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] 61kbqs6qbx9eowokuvk9tiovxsb46je 1960610 1960589 2026-04-20T09:33:39Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Rumen Radev]] á [[Rúmen Radev]] 1960589 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Rumen Radev | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 22. janúar 2017 | stjórnartíð_end = 23. janúar 2026 | forveri = [[Rosen Plevnelíev]] | eftirmaður = [[Ílíjana Jotova]] | forsætisráðherra = [[Bojko Borísov]]<br>[[Ognjan Gerdzhíkov]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Bojko Borísov]]<br>[[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Kíríl Petkov]]<br>[[Galab Donev]]<br>[[Níkolaj Denkov]]<br>[[Dímítar Glavtsjev]]<br>[[Rosen Zheljazkov]] | vara_forseti = [[Ílíjana Jotova]] | myndatexti1 = Rumen Radev árið 2018. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|6|18}} | fæðingarstaður = [[Dimitrovgrad]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = Ginka Radeva​ (g. 1996; sk. 2014)​<br>Desislava Radeva ​(g. 2016) | stjórnmálaflokkur = Óflokksbundinn (1990–)<br>[[Kommúnistaflokkur Búlgaríu]] (1980–1990) | börn = 2 | háskóli =Búlgarski flugherskólinn<br>Rakovski-hernaðarháskólinn | undirskrift = }} '''Rumen Georgiev Radev''' ([[búlgarska]]: Румен Георгиев Радев; f. 18. júní 1963) er [[Búlgaría|búlgarskur]] herforingi og stjórnmálamaður sem var [[forseti Búlgaríu]] frá árinu 2017 til ársins 2026. ==Æviágrip== Rumen Radev var hermaður í búlgarska flughernum frá 1987 til 2016. Hann var orrustuflugmaður og náði tign majór-hershöfðingja. Hann stýrði búlgarska flughernum frá 2014 til 2016.<ref>{{Vefheimild|höfundur=David Cenciotti|titill=Major General Rumen Radev, who was the Bulgarian Air Force Commander until August 1, 2016, has been elected President of Bulgaria.|url=https://theaviationist.com/2016/11/13/the-president-elect-of-bulgaria-is-a-former-mig-29-fulcrum-pilot/|mánuður=10. nóvember|ár=2016|vefsíða=theaviationist.com|útgefandi=''The Aviationist''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev bauð sig fram til forseta Búlgaríu með stuðningi búlgarska [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]] í forsetakosningum landsins árið 2016. Hann lenti í fyrsta sæti með 25,4 % atkvæða í fyrri umferð kosninganna, á undan helsta keppinauti sínum, þingforsetanum [[Tsetska Tsatsjeva|Tsetsku Tsatsjeva]], sem naut stuðnings [[GERB]]-flokksins, sitjandi stjórnarflokks landsins.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/07/97001-20161107FILWWW00017-bulgarie-le-socialiste-radev-en-tete-au-1er-tour.php Bulgarie: le socialiste Radev en tête au 1er tour], ''[[Le Figaro]]'', 7. nóvember 2016.</ref> Radev vann sigur í annarri umferð kosninganna með 59,4 % atkvæðanna á móti 36,2 % atkvæðum Tsatsjeva og 4,5 % auðum atkvæðum.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Patrick Edery|titill=Après Trump, Poutine s’offre un nouvel ami : « Radev le général rouge »|útgefandi=''[[La Croix]]''|mánuður=15. nóvember|ár=2016|url=https://www.la-croix.com/Debats/Forum-et-debats/Apres-Trump-Poutine-soffre-nouvel-Radev-general-rouge-Patrick-Edery-2016-11-15-1200803231}}</ref><ref>[https://www.lefigaro.fr/international/2016/11/14/01003-20161114ARTFIG00176-un-nouveau-president-russophile-a-la-tete-de-la-bulgarie.php Un nouveau président russophile à la tête de la Bulgarie], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev sór embættiseið þann 19. janúar 2017 og tók við embættinu þremur dögum síðar.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Bulgarie : le président Roumen Radev a prêté serment|útgefandi=Euronews|ár=2017|mánuður=19. janúar|url=http://fr.euronews.com/2017/01/19/bulgarie-le-president-roumen-radev-a-prete-serment|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref><ref>{{Vefheimild|tungumál=en|titill=New Bulgaria president pledges post to continuity, democracy|útgefandi=[[Fox News]]|ár=2017|mánuður=22. janúar|url=https://www.foxnews.com/world/2017/01/22/new-bulgaria-president-pledges-post-to-continuity-democracy.html|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Kjör Radevs til forseta leiddi til þess að forsætisráðherrann [[Bojko Borisov]] úr GERB-flokknum, sem hafði stutt mótframbjóðanda hans í kosningunum, bauð Radev afsögn sína.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/14/97001-20161114FILWWW00071-demission-du-premier-ministre-bulgare.php Démission du premier ministre bulgare], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev útnefndi því [[Ognjan Gerdzhikov]] forsætisráðherra starfsstjórnar fram að þingkosningum í mars 2017.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie: Les législatives anticipées fixées au 26 mars|url=https://www.lalibre.be/actu/international/bulgarie-les-legislatives-anticipees-fixees-au-26-mars-5887ac78cd70e747fb54564d|útgefandi=''[[La Libre Belgique]]''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Þær kosningar enduðu með sigri mið-hægriflokka og því sneri Borisov aftur á forsætisráðherrastól.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Des nationalistes dans le nouveau gouvernement bulgare|útgefandi=RFI|ár=2017|mánuður=5. apríl|url=https://www.rfi.fr/europe/20170504-bulgarie-nationalistes-font-leur-entree-gouvernement|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev hefur átt í deilum við Borisov frá upphafi forsetatíðar sinnar. Hann hefur meðal annars gagnrýnt hann fyrir að leyfa spillingu að blómstra í Búlgaríu, fyrir „glannalegar forystuaðferðir“ hans og fyrir að reyna að kæfa stjórnarandstöðuna. Vegna deilna þeirra hefur Radev margoft beitt [[neitunarvald]]i sínu gegn lagafrumvörpum Borisovs og GERB-flokksins, alls nítján sinnum á fyrstu tveimur og hálfu ári forsetatíðar sinnar.<ref>{{Cite web|url=https://epicenter.bg/article/Radev-za-Borisov-/182667/2/0|title=Радев с тежка критика към Борисов: Безконтролният му стил на управление генерира огромна корупция|last=Епицентър|website=epicenter.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/prezidentyt-sreshtu-subsidiia-ot-1-lv.glas-borisov-mu-otgovori-6096498|title=Радев за субсидия 1 лев на глас: Задушава опозицията|website=Vesti.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/%D0%B4%D0%B2%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BA%D0%B0%D0%BA%D0%B2%D0%BE-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0/a-47210808|title=Две години Радев: какво разбрахме за президента|website=www.dw.com|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/politika/2019/08/09/3948299_prezidentut_radev_se_ochertava_rekordyor_po_nalagane/|title=Президентът Радев се очертава рекордьор по налагане на вето|website=www.dnevnik.bg|language=bg|access-date=2019-10-20}}</ref> Á móti hefur Borisov sakað Radev um að vinna skemmdarverk á starfsemi ríkisstjórnarinnar og um að vera Sósíalistaflokknum vilhallur á kosningatímabilum.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júlí 2020 lét ákæruvaldið gera húsleit hjá embætti forsetans og setti nokkra ráðgjafa Radevs í varðhald. Víða var litið á þetta sem valdníðslu og pólitíska aðför Borisovs gegn Radev og atvikið leiddi til [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæla gegn ríkisstjórninni]]. Radev studdi mótmælin opinberlega og kallaði eftir afsögn Borisovs og stjórnar hans, sem hann kallaði „mafíu“.<ref>{{Cite web|date=2020-07-11|title=Bulgaria: PM Borissov and government urged to resign by president|url=https://www.euronews.com/2020/07/11/bulgaria-president-calls-for-borissov-and-government-to-resign-amid-anti-corruption-protes|access-date=2020-07-23|website=euronews|language=en}}</ref> Þegar Borisov baðst lausnar eftir ósigur GERB í þingkosningum í apríl árið 2021 veitti Radev þremur aðilum stjórnarmyndunarumboð hverjum á fætur öðrum en þeim mistókst öllum að mynda stjórn. Þetta leiddi til þess að þing var rofið á ný og aftur gengið til kosninga þann 11. júlí 2021 og Radev skipaði [[Stefan Janev]] forsætisráðherra starfsstjórnar í millitíðinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie : Le secrétaire à la Défense nommé Premier ministre par intérim |url=https://www.latribune.fr/depeches/reuters/KBN2CS17A/bulgarie-le-secretaire-a-la-defense-nomme-premier-ministre-par-interim.html |mánuður=11. maí|ár=2021|vefsíða=latribune.fr|útgefandi=''La Tribune''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Ekki tókst að leysa úr stjórnarkreppunni eftir kosningarnar í júlí og því varð Radev að rjúfa þing og kalla til þriðju kosninganna á einu ári þann 14. nóvember 2021.<ref>{{Vefheimild|titill=Boðar til þriðju þingkosninganna á árinu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/09/12/bodar-til-thridju-thingkosninganna-a-arinu|mánuður=12. september|ár=2021|=[[RÚV]]|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Radev bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum ársins 2021, en fyrri umferð þeirra fór fram samhliða þriðju þingkosningum ársins. Helsti keppinautur hans í kosningunum var [[Anastas Gerdzhikov]], sem naut stuðnings GERB.<ref>[https://bnr.bg/horizont/post/101535254/iniciativniat-komitet-koito-rumen-radev-i-iotova-e-registriran-v-cik Инициативният комитет, който Румен Радев и Йотова, е регистриран в ЦИК]</ref> Radev vann í annarri umferð kosninganna með 66,7 prósentum atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgaria's Rumen Radev wins presidential re-election: Exit polls|url=https://www.euronews.com/2021/11/21/bulgarians-vote-in-an-election-that-will-determine-the-new-president|mánuður=22. nóvember|ár=2021|=''[[Euronews]]''|mánuðurskoðað=23. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Philip Andrew Churm}}</ref> Radev tilkynnti að hann hygðist segja af sér 19. janúar árið 2026 og sagði nauðsynlegt að Búlgarar berðust saman gegn spillingu.<ref>{{Cite web |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html|title= На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео)|access-date=2026-01-19|language=bg |website=offnews.bg|date=19 January 2026}}</ref> Stjórnlagadómstóll Búlgaríu samþykkti afsögn hans þann 23. janúar.<ref>{{Cite web |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502|title= Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |access-date=2026-01-23|language=bg |website=24Chasa.bg|date=23 January 2026}}</ref> Eftir afsögn sína stofnaði Radev sitt eigið stjórnmálaafl, [[Framsækin Búlgaría|Framsækna Búlgaríu]], og leiddi það í þingkosningum sem haldnar voru 19. apríl 2026. Bandalag Radevs vann afgerandi sigur í þingkosningunum, hlaut um 40% atkvæða og hreinan meirihluta þingsæta.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá=22. janúar 2017| til=23. janúar 2026| fyrir=[[Rosen Plevnelíev]]| eftir=[[Ílíjana Jotova]]| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Radev, Rumen}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] 61kbqs6qbx9eowokuvk9tiovxsb46je 1960614 1960610 2026-04-20T09:52:10Z TKSnaevarr 53243 1960614 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Rúmen Radev | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 22. janúar 2017 | stjórnartíð_end = 23. janúar 2026 | forveri = [[Rosen Plevnelíev]] | eftirmaður = [[Ílíjana Jotova]] | forsætisráðherra = [[Bojko Borísov]]<br>[[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Bojko Borísov]]<br>[[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Kíríl Petkov]]<br>[[Galab Donev]]<br>[[Níkolaj Denkov]]<br>[[Dímítar Glavtsjev]]<br>[[Rosen Zjeljazkov]] | vara_forseti = [[Ílíjana Jotova]] | myndatexti1 = Rúmen Radev árið 2018. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|6|18}} | fæðingarstaður = [[Dímítrovgrad]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = {{gifting|Ginka Radeva​|1996|2014|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Desislava Radeva|2016}} | stjórnmálaflokkur = [[Framsóknarflokkur Búlgaríu]] (1990–2026)<br>Óflokksbundinn (1990–2026)<br>[[Kommúnistaflokkur Búlgaríu]] (1980–1990) | börn = 2 | háskóli =Búlgarski flugherskólinn<br>Rakovski-hernaðarháskólinn }} '''Rúmen Georgíev Radev''' ([[búlgarska]]: Румен Георгиев Радев; f. 18. júní 1963) er [[Búlgaría|búlgarskur]] herforingi og stjórnmálamaður sem var [[forseti Búlgaríu]] frá árinu 2017 til ársins 2026. ==Æviágrip== Rúmen Radev var hermaður í búlgarska flughernum frá 1987 til 2016. Hann var orrustuflugmaður og náði tign majór-hershöfðingja. Hann stýrði búlgarska flughernum frá 2014 til 2016.<ref>{{Vefheimild|höfundur=David Cenciotti|titill=Major General Rumen Radev, who was the Bulgarian Air Force Commander until August 1, 2016, has been elected President of Bulgaria.|url=https://theaviationist.com/2016/11/13/the-president-elect-of-bulgaria-is-a-former-mig-29-fulcrum-pilot/|mánuður=10. nóvember|ár=2016|vefsíða=theaviationist.com|útgefandi=''The Aviationist''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev bauð sig fram til forseta Búlgaríu með stuðningi búlgarska [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]] í forsetakosningum landsins árið 2016. Hann lenti í fyrsta sæti með 25,4 % atkvæða í fyrri umferð kosninganna, á undan helsta keppinauti sínum, þingforsetanum [[Tsetska Tsatsjeva|Tsetsku Tsatsjeva]], sem naut stuðnings [[GERB]]-flokksins, sitjandi stjórnarflokks landsins.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/07/97001-20161107FILWWW00017-bulgarie-le-socialiste-radev-en-tete-au-1er-tour.php Bulgarie: le socialiste Radev en tête au 1er tour], ''[[Le Figaro]]'', 7. nóvember 2016.</ref> Radev vann sigur í annarri umferð kosninganna með 59,4 % atkvæðanna á móti 36,2 % atkvæðum Tsatsjeva og 4,5 % auðum atkvæðum.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Patrick Edery|titill=Après Trump, Poutine s’offre un nouvel ami : « Radev le général rouge »|útgefandi=''[[La Croix]]''|mánuður=15. nóvember|ár=2016|url=https://www.la-croix.com/Debats/Forum-et-debats/Apres-Trump-Poutine-soffre-nouvel-Radev-general-rouge-Patrick-Edery-2016-11-15-1200803231}}</ref><ref>[https://www.lefigaro.fr/international/2016/11/14/01003-20161114ARTFIG00176-un-nouveau-president-russophile-a-la-tete-de-la-bulgarie.php Un nouveau président russophile à la tête de la Bulgarie], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev sór embættiseið þann 19. janúar 2017 og tók við embættinu þremur dögum síðar.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Bulgarie : le président Roumen Radev a prêté serment|útgefandi=Euronews|ár=2017|mánuður=19. janúar|url=http://fr.euronews.com/2017/01/19/bulgarie-le-president-roumen-radev-a-prete-serment|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref><ref>{{Vefheimild|tungumál=en|titill=New Bulgaria president pledges post to continuity, democracy|útgefandi=[[Fox News]]|ár=2017|mánuður=22. janúar|url=https://www.foxnews.com/world/2017/01/22/new-bulgaria-president-pledges-post-to-continuity-democracy.html|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Kjör Radevs til forseta leiddi til þess að forsætisráðherrann [[Bojko Borisov]] úr GERB-flokknum, sem hafði stutt mótframbjóðanda hans í kosningunum, bauð Radev afsögn sína.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/14/97001-20161114FILWWW00071-demission-du-premier-ministre-bulgare.php Démission du premier ministre bulgare], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev útnefndi því [[Ognjan Gerdzjíkov]] forsætisráðherra starfsstjórnar fram að þingkosningum í mars 2017.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie: Les législatives anticipées fixées au 26 mars|url=https://www.lalibre.be/actu/international/bulgarie-les-legislatives-anticipees-fixees-au-26-mars-5887ac78cd70e747fb54564d|útgefandi=''[[La Libre Belgique]]''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Þær kosningar enduðu með sigri mið-hægriflokka og því sneri Borisov aftur á forsætisráðherrastól.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Des nationalistes dans le nouveau gouvernement bulgare|útgefandi=RFI|ár=2017|mánuður=5. apríl|url=https://www.rfi.fr/europe/20170504-bulgarie-nationalistes-font-leur-entree-gouvernement|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev hefur átt í deilum við Borisov frá upphafi forsetatíðar sinnar. Hann hefur meðal annars gagnrýnt hann fyrir að leyfa spillingu að blómstra í Búlgaríu, fyrir „glannalegar forystuaðferðir“ hans og fyrir að reyna að kæfa stjórnarandstöðuna. Vegna deilna þeirra hefur Radev margoft beitt [[neitunarvald]]i sínu gegn lagafrumvörpum Borisovs og GERB-flokksins, alls nítján sinnum á fyrstu tveimur og hálfu ári forsetatíðar sinnar.<ref>{{Cite web|url=https://epicenter.bg/article/Radev-za-Borisov-/182667/2/0|title=Радев с тежка критика към Борисов: Безконтролният му стил на управление генерира огромна корупция|last=Епицентър|website=epicenter.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/prezidentyt-sreshtu-subsidiia-ot-1-lv.glas-borisov-mu-otgovori-6096498|title=Радев за субсидия 1 лев на глас: Задушава опозицията|website=Vesti.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/%D0%B4%D0%B2%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BA%D0%B0%D0%BA%D0%B2%D0%BE-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0/a-47210808|title=Две години Радев: какво разбрахме за президента|website=www.dw.com|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/politika/2019/08/09/3948299_prezidentut_radev_se_ochertava_rekordyor_po_nalagane/|title=Президентът Радев се очертава рекордьор по налагане на вето|website=www.dnevnik.bg|language=bg|access-date=2019-10-20}}</ref> Á móti hefur Borisov sakað Radev um að vinna skemmdarverk á starfsemi ríkisstjórnarinnar og um að vera Sósíalistaflokknum vilhallur á kosningatímabilum.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júlí 2020 lét ákæruvaldið gera húsleit hjá embætti forsetans og setti nokkra ráðgjafa Radevs í varðhald. Víða var litið á þetta sem valdníðslu og pólitíska aðför Borisovs gegn Radev og atvikið leiddi til [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæla gegn ríkisstjórninni]]. Radev studdi mótmælin opinberlega og kallaði eftir afsögn Borisovs og stjórnar hans, sem hann kallaði „mafíu“.<ref>{{Cite web|date=2020-07-11|title=Bulgaria: PM Borissov and government urged to resign by president|url=https://www.euronews.com/2020/07/11/bulgaria-president-calls-for-borissov-and-government-to-resign-amid-anti-corruption-protes|access-date=2020-07-23|website=euronews|language=en}}</ref> Þegar Borisov baðst lausnar eftir ósigur GERB í þingkosningum í apríl árið 2021 veitti Radev þremur aðilum stjórnarmyndunarumboð hverjum á fætur öðrum en þeim mistókst öllum að mynda stjórn. Þetta leiddi til þess að þing var rofið á ný og aftur gengið til kosninga þann 11. júlí 2021 og Radev skipaði [[Stefan Janev]] forsætisráðherra starfsstjórnar í millitíðinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie : Le secrétaire à la Défense nommé Premier ministre par intérim |url=https://www.latribune.fr/depeches/reuters/KBN2CS17A/bulgarie-le-secretaire-a-la-defense-nomme-premier-ministre-par-interim.html |mánuður=11. maí|ár=2021|vefsíða=latribune.fr|útgefandi=''La Tribune''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Ekki tókst að leysa úr stjórnarkreppunni eftir kosningarnar í júlí og því varð Radev að rjúfa þing og kalla til þriðju kosninganna á einu ári þann 14. nóvember 2021.<ref>{{Vefheimild|titill=Boðar til þriðju þingkosninganna á árinu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/09/12/bodar-til-thridju-thingkosninganna-a-arinu|mánuður=12. september|ár=2021|=[[RÚV]]|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Radev bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum ársins 2021, en fyrri umferð þeirra fór fram samhliða þriðju þingkosningum ársins. Helsti keppinautur hans í kosningunum var [[Anastas Gerdzjíkov]], sem naut stuðnings GERB.<ref>[https://bnr.bg/horizont/post/101535254/iniciativniat-komitet-koito-rumen-radev-i-iotova-e-registriran-v-cik Инициативният комитет, който Румен Радев и Йотова, е регистриран в ЦИК]</ref> Radev vann í annarri umferð kosninganna með 66,7 prósentum atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgaria's Rumen Radev wins presidential re-election: Exit polls|url=https://www.euronews.com/2021/11/21/bulgarians-vote-in-an-election-that-will-determine-the-new-president|mánuður=22. nóvember|ár=2021|=''[[Euronews]]''|mánuðurskoðað=23. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Philip Andrew Churm}}</ref> Radev tilkynnti að hann hygðist segja af sér 19. janúar árið 2026 og sagði nauðsynlegt að Búlgarar berðust saman gegn spillingu.<ref>{{Cite web |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html|title= На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео)|access-date=2026-01-19|language=bg |website=offnews.bg|date=19 January 2026}}</ref> Stjórnlagadómstóll Búlgaríu samþykkti afsögn hans þann 23. janúar.<ref>{{Cite web |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502|title= Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |access-date=2026-01-23|language=bg |website=24Chasa.bg|date=23 January 2026}}</ref> Eftir afsögn sína stofnaði Radev sitt eigið stjórnmálaafl, [[Framsóknarflokkur Búlgaríu|Framsóknarflokk Búlgaríu]], og leiddi það í þingkosningum sem haldnar voru 19. apríl 2026. Bandalag Radevs vann afgerandi sigur í þingkosningunum, hlaut um 40% atkvæða og hreinan meirihluta þingsæta.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Banda­maður Rússa vann stór­sigur í Búlgaríu|url=https://www.visir.is/g/20262871547d/banda-madur-russa-vann-stor-sigur-i-bulgariu|dags= 20. apríl 2026 |útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá=22. janúar 2017| til=23. janúar 2026| fyrir=[[Rosen Plevnelíev]]| eftir=[[Ílíjana Jotova]]| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Radev, Rumen}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] ftm8auhcy7ur14ds385zs9phr931e4h 1960619 1960614 2026-04-20T09:59:23Z TKSnaevarr 53243 1960619 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Rúmen Radev | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 22. janúar 2017 | stjórnartíð_end = 23. janúar 2026 | forveri = [[Rosen Plevnelíev]] | eftirmaður = [[Ílíjana Jotova]] | forsætisráðherra = [[Bojko Borísov]]<br>[[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Bojko Borísov]]<br>[[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Kíríl Petkov]]<br>[[Galab Donev]]<br>[[Níkolaj Denkov]]<br>[[Dímítar Glavtsjev]]<br>[[Rosen Zjeljazkov]] | vara_forseti = [[Ílíjana Jotova]] | myndatexti1 = Rúmen Radev árið 2018. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|6|18}} | fæðingarstaður = [[Dímítrovgrad]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = {{gifting|Ginka Radeva​|1996|2014|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Desislava Radeva|2016}} | stjórnmálaflokkur = [[Framsóknarflokkur Búlgaríu]] (1990–2026)<br>Óflokksbundinn (1990–2026)<br>[[Kommúnistaflokkur Búlgaríu]] (1980–1990) | börn = 2 | háskóli =Búlgarski flugherskólinn<br>Rakovski-hernaðarháskólinn }} '''Rúmen Georgíev Radev''' ([[búlgarska]]: Румен Георгиев Радев; f. 18. júní 1963) er [[Búlgaría|búlgarskur]] herforingi og stjórnmálamaður sem var [[forseti Búlgaríu]] frá árinu 2017 til ársins 2026. ==Æviágrip== Rúmen Radev var hermaður í búlgarska flughernum frá 1987 til 2016. Hann var orrustuflugmaður og náði tign majór-hershöfðingja. Hann stýrði búlgarska flughernum frá 2014 til 2016.<ref>{{Vefheimild|höfundur=David Cenciotti|titill=Major General Rumen Radev, who was the Bulgarian Air Force Commander until August 1, 2016, has been elected President of Bulgaria.|url=https://theaviationist.com/2016/11/13/the-president-elect-of-bulgaria-is-a-former-mig-29-fulcrum-pilot/|mánuður=10. nóvember|ár=2016|vefsíða=theaviationist.com|útgefandi=''The Aviationist''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev bauð sig fram til forseta Búlgaríu með stuðningi búlgarska [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]] í forsetakosningum landsins árið 2016. Hann lenti í fyrsta sæti með 25,4 % atkvæða í fyrri umferð kosninganna, á undan helsta keppinauti sínum, þingforsetanum [[Tsetska Tsatsjeva|Tsetsku Tsatsjeva]], sem naut stuðnings [[GERB]]-flokksins, sitjandi stjórnarflokks landsins.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/07/97001-20161107FILWWW00017-bulgarie-le-socialiste-radev-en-tete-au-1er-tour.php Bulgarie: le socialiste Radev en tête au 1er tour], ''[[Le Figaro]]'', 7. nóvember 2016.</ref> Radev vann sigur í annarri umferð kosninganna með 59,4 % atkvæðanna á móti 36,2 % atkvæðum Tsatsjeva og 4,5 % auðum atkvæðum.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Patrick Edery|titill=Après Trump, Poutine s’offre un nouvel ami : « Radev le général rouge »|útgefandi=''[[La Croix]]''|mánuður=15. nóvember|ár=2016|url=https://www.la-croix.com/Debats/Forum-et-debats/Apres-Trump-Poutine-soffre-nouvel-Radev-general-rouge-Patrick-Edery-2016-11-15-1200803231}}</ref><ref>[https://www.lefigaro.fr/international/2016/11/14/01003-20161114ARTFIG00176-un-nouveau-president-russophile-a-la-tete-de-la-bulgarie.php Un nouveau président russophile à la tête de la Bulgarie], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev sór embættiseið þann 19. janúar 2017 og tók við embættinu þremur dögum síðar.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Bulgarie : le président Roumen Radev a prêté serment|útgefandi=Euronews|ár=2017|mánuður=19. janúar|url=http://fr.euronews.com/2017/01/19/bulgarie-le-president-roumen-radev-a-prete-serment|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref><ref>{{Vefheimild|tungumál=en|titill=New Bulgaria president pledges post to continuity, democracy|útgefandi=[[Fox News]]|ár=2017|mánuður=22. janúar|url=https://www.foxnews.com/world/2017/01/22/new-bulgaria-president-pledges-post-to-continuity-democracy.html|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Kjör Radevs til forseta leiddi til þess að forsætisráðherrann [[Bojko Borísov]] úr GERB-flokknum, sem hafði stutt mótframbjóðanda hans í kosningunum, bauð Radev afsögn sína.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/14/97001-20161114FILWWW00071-demission-du-premier-ministre-bulgare.php Démission du premier ministre bulgare], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev útnefndi því [[Ognjan Gerdzjíkov]] forsætisráðherra starfsstjórnar fram að þingkosningum í mars 2017.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie: Les législatives anticipées fixées au 26 mars|url=https://www.lalibre.be/actu/international/bulgarie-les-legislatives-anticipees-fixees-au-26-mars-5887ac78cd70e747fb54564d|útgefandi=''[[La Libre Belgique]]''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Þær kosningar enduðu með sigri mið-hægriflokka og því sneri Borisov aftur á forsætisráðherrastól.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Des nationalistes dans le nouveau gouvernement bulgare|útgefandi=RFI|ár=2017|mánuður=5. apríl|url=https://www.rfi.fr/europe/20170504-bulgarie-nationalistes-font-leur-entree-gouvernement|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev hefur átt í deilum við Borísov frá upphafi forsetatíðar sinnar. Hann hefur meðal annars gagnrýnt hann fyrir að leyfa spillingu að blómstra í Búlgaríu, fyrir „glannalegar forystuaðferðir“ hans og fyrir að reyna að kæfa stjórnarandstöðuna. Vegna deilna þeirra hefur Radev margoft beitt [[neitunarvald]]i sínu gegn lagafrumvörpum Borisovs og GERB-flokksins, alls nítján sinnum á fyrstu tveimur og hálfu ári forsetatíðar sinnar.<ref>{{Cite web|url=https://epicenter.bg/article/Radev-za-Borisov-/182667/2/0|title=Радев с тежка критика към Борисов: Безконтролният му стил на управление генерира огромна корупция|last=Епицентър|website=epicenter.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/prezidentyt-sreshtu-subsidiia-ot-1-lv.glas-borisov-mu-otgovori-6096498|title=Радев за субсидия 1 лев на глас: Задушава опозицията|website=Vesti.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/%D0%B4%D0%B2%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BA%D0%B0%D0%BA%D0%B2%D0%BE-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0/a-47210808|title=Две години Радев: какво разбрахме за президента|website=www.dw.com|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/politika/2019/08/09/3948299_prezidentut_radev_se_ochertava_rekordyor_po_nalagane/|title=Президентът Радев се очертава рекордьор по налагане на вето|website=www.dnevnik.bg|language=bg|access-date=2019-10-20}}</ref> Á móti hefur Borisov sakað Radev um að vinna skemmdarverk á starfsemi ríkisstjórnarinnar og um að vera Sósíalistaflokknum vilhallur á kosningatímabilum.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júlí 2020 lét ákæruvaldið gera húsleit hjá embætti forsetans og setti nokkra ráðgjafa Radevs í varðhald. Víða var litið á þetta sem valdníðslu og pólitíska aðför Borisovs gegn Radev og atvikið leiddi til [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæla gegn ríkisstjórninni]]. Radev studdi mótmælin opinberlega og kallaði eftir afsögn Borisovs og stjórnar hans, sem hann kallaði „mafíu“.<ref>{{Cite web|date=2020-07-11|title=Bulgaria: PM Borissov and government urged to resign by president|url=https://www.euronews.com/2020/07/11/bulgaria-president-calls-for-borissov-and-government-to-resign-amid-anti-corruption-protes|access-date=2020-07-23|website=euronews|language=en}}</ref> Þegar Borisov baðst lausnar eftir ósigur GERB í þingkosningum í apríl árið 2021 veitti Radev þremur aðilum stjórnarmyndunarumboð hverjum á fætur öðrum en þeim mistókst öllum að mynda stjórn. Þetta leiddi til þess að þing var rofið á ný og aftur gengið til kosninga þann 11. júlí 2021 og Radev skipaði [[Stefan Janev]] forsætisráðherra starfsstjórnar í millitíðinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie : Le secrétaire à la Défense nommé Premier ministre par intérim |url=https://www.latribune.fr/depeches/reuters/KBN2CS17A/bulgarie-le-secretaire-a-la-defense-nomme-premier-ministre-par-interim.html |mánuður=11. maí|ár=2021|vefsíða=latribune.fr|útgefandi=''La Tribune''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Ekki tókst að leysa úr stjórnarkreppunni eftir kosningarnar í júlí og því varð Radev að rjúfa þing og kalla til þriðju kosninganna á einu ári þann 14. nóvember 2021.<ref>{{Vefheimild|titill=Boðar til þriðju þingkosninganna á árinu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/09/12/bodar-til-thridju-thingkosninganna-a-arinu|mánuður=12. september|ár=2021|=[[RÚV]]|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Radev bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum ársins 2021, en fyrri umferð þeirra fór fram samhliða þriðju þingkosningum ársins. Helsti keppinautur hans í kosningunum var [[Anastas Gerdzjíkov]], sem naut stuðnings GERB.<ref>[https://bnr.bg/horizont/post/101535254/iniciativniat-komitet-koito-rumen-radev-i-iotova-e-registriran-v-cik Инициативният комитет, който Румен Радев и Йотова, е регистриран в ЦИК]</ref> Radev vann í annarri umferð kosninganna með 66,7 prósentum atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgaria's Rumen Radev wins presidential re-election: Exit polls|url=https://www.euronews.com/2021/11/21/bulgarians-vote-in-an-election-that-will-determine-the-new-president|mánuður=22. nóvember|ár=2021|=''[[Euronews]]''|mánuðurskoðað=23. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Philip Andrew Churm}}</ref> Radev tilkynnti að hann hygðist segja af sér 19. janúar árið 2026 og sagði nauðsynlegt að Búlgarar berðust saman gegn spillingu.<ref>{{Cite web |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html|title= На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео)|access-date=2026-01-19|language=bg |website=offnews.bg|date=19 January 2026}}</ref> Stjórnlagadómstóll Búlgaríu samþykkti afsögn hans þann 23. janúar.<ref>{{Cite web |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502|title= Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |access-date=2026-01-23|language=bg |website=24Chasa.bg|date=23 January 2026}}</ref> Eftir afsögn sína stofnaði Radev sitt eigið stjórnmálaafl, [[Framsóknarflokkur Búlgaríu|Framsóknarflokk Búlgaríu]], og leiddi það í þingkosningum sem haldnar voru 19. apríl 2026. Bandalag Radevs vann afgerandi sigur í þingkosningunum, hlaut um 40% atkvæða og hreinan meirihluta þingsæta.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Banda­maður Rússa vann stór­sigur í Búlgaríu|url=https://www.visir.is/g/20262871547d/banda-madur-russa-vann-stor-sigur-i-bulgariu|dags= 20. apríl 2026 |útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá=22. janúar 2017| til=23. janúar 2026| fyrir=[[Rosen Plevnelíev]]| eftir=[[Ílíjana Jotova]]| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Radev, Rumen}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] llbi0g31f6364fdrvabeh988lvz7gao 1960622 1960619 2026-04-20T10:06:05Z TKSnaevarr 53243 /* Æviágrip */ 1960622 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Rúmen Radev | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 22. janúar 2017 | stjórnartíð_end = 23. janúar 2026 | forveri = [[Rosen Plevnelíev]] | eftirmaður = [[Ílíjana Jotova]] | forsætisráðherra = [[Bojko Borísov]]<br>[[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Bojko Borísov]]<br>[[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Kíríl Petkov]]<br>[[Galab Donev]]<br>[[Níkolaj Denkov]]<br>[[Dímítar Glavtsjev]]<br>[[Rosen Zjeljazkov]] | vara_forseti = [[Ílíjana Jotova]] | myndatexti1 = Rúmen Radev árið 2018. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|6|18}} | fæðingarstaður = [[Dímítrovgrad]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = {{gifting|Ginka Radeva​|1996|2014|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Desislava Radeva|2016}} | stjórnmálaflokkur = [[Framsóknarflokkur Búlgaríu]] (1990–2026)<br>Óflokksbundinn (1990–2026)<br>[[Kommúnistaflokkur Búlgaríu]] (1980–1990) | börn = 2 | háskóli =Búlgarski flugherskólinn<br>Rakovski-hernaðarháskólinn }} '''Rúmen Georgíev Radev''' ([[búlgarska]]: Румен Георгиев Радев; f. 18. júní 1963) er [[Búlgaría|búlgarskur]] herforingi og stjórnmálamaður sem var [[forseti Búlgaríu]] frá árinu 2017 til ársins 2026. ==Æviágrip== Rúmen Radev var hermaður í búlgarska flughernum frá 1987 til 2016. Hann var orrustuflugmaður og náði tign majór-hershöfðingja. Hann stýrði búlgarska flughernum frá 2014 til 2016.<ref>{{Vefheimild|höfundur=David Cenciotti|titill=Major General Rumen Radev, who was the Bulgarian Air Force Commander until August 1, 2016, has been elected President of Bulgaria.|url=https://theaviationist.com/2016/11/13/the-president-elect-of-bulgaria-is-a-former-mig-29-fulcrum-pilot/|mánuður=10. nóvember|ár=2016|vefsíða=theaviationist.com|útgefandi=''The Aviationist''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev bauð sig fram til forseta Búlgaríu með stuðningi búlgarska [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]] í forsetakosningum landsins árið 2016. Hann lenti í fyrsta sæti með 25,4 % atkvæða í fyrri umferð kosninganna, á undan helsta keppinauti sínum, þingforsetanum [[Tsetska Tsatsjeva|Tsetsku Tsatsjeva]], sem naut stuðnings [[GERB]]-flokksins, sitjandi stjórnarflokks landsins.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/07/97001-20161107FILWWW00017-bulgarie-le-socialiste-radev-en-tete-au-1er-tour.php Bulgarie: le socialiste Radev en tête au 1er tour], ''[[Le Figaro]]'', 7. nóvember 2016.</ref> Radev vann sigur í annarri umferð kosninganna með 59,4 % atkvæðanna á móti 36,2 % atkvæðum Tsatsjeva og 4,5 % auðum atkvæðum.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Patrick Edery|titill=Après Trump, Poutine s’offre un nouvel ami : « Radev le général rouge »|útgefandi=''[[La Croix]]''|mánuður=15. nóvember|ár=2016|url=https://www.la-croix.com/Debats/Forum-et-debats/Apres-Trump-Poutine-soffre-nouvel-Radev-general-rouge-Patrick-Edery-2016-11-15-1200803231}}</ref><ref>[https://www.lefigaro.fr/international/2016/11/14/01003-20161114ARTFIG00176-un-nouveau-president-russophile-a-la-tete-de-la-bulgarie.php Un nouveau président russophile à la tête de la Bulgarie], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev sór embættiseið þann 19. janúar 2017 og tók við embættinu þremur dögum síðar.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Bulgarie : le président Roumen Radev a prêté serment|útgefandi=Euronews|ár=2017|mánuður=19. janúar|url=http://fr.euronews.com/2017/01/19/bulgarie-le-president-roumen-radev-a-prete-serment|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref><ref>{{Vefheimild|tungumál=en|titill=New Bulgaria president pledges post to continuity, democracy|útgefandi=[[Fox News]]|ár=2017|mánuður=22. janúar|url=https://www.foxnews.com/world/2017/01/22/new-bulgaria-president-pledges-post-to-continuity-democracy.html|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Kjör Radevs til forseta leiddi til þess að forsætisráðherrann [[Bojko Borísov]] úr GERB-flokknum, sem hafði stutt mótframbjóðanda hans í kosningunum, bauð Radev afsögn sína.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/14/97001-20161114FILWWW00071-demission-du-premier-ministre-bulgare.php Démission du premier ministre bulgare], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev útnefndi því [[Ognjan Gerdzjíkov]] forsætisráðherra starfsstjórnar fram að þingkosningum í mars 2017.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie: Les législatives anticipées fixées au 26 mars|url=https://www.lalibre.be/actu/international/bulgarie-les-legislatives-anticipees-fixees-au-26-mars-5887ac78cd70e747fb54564d|útgefandi=''[[La Libre Belgique]]''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Þær kosningar enduðu með sigri mið-hægriflokka og því sneri Borisov aftur á forsætisráðherrastól.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Des nationalistes dans le nouveau gouvernement bulgare|útgefandi=RFI|ár=2017|mánuður=5. apríl|url=https://www.rfi.fr/europe/20170504-bulgarie-nationalistes-font-leur-entree-gouvernement|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev átti í deilum við Borísov frá upphafi forsetatíðar sinnar. Hann gagnrýndi hann meðal annars fyrir að leyfa spillingu að blómstra í Búlgaríu, fyrir „glannalegar forystuaðferðir“ hans og fyrir að reyna að kæfa stjórnarandstöðuna. Vegna deilna þeirra beitti Radev margoft [[neitunarvald]]i sínu gegn lagafrumvörpum Borísovs og GERB-flokksins, alls nítján sinnum á fyrstu tveimur og hálfu ári forsetatíðar sinnar.<ref>{{Cite web|url=https://epicenter.bg/article/Radev-za-Borisov-/182667/2/0|title=Радев с тежка критика към Борисов: Безконтролният му стил на управление генерира огромна корупция|last=Епицентър|website=epicenter.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/prezidentyt-sreshtu-subsidiia-ot-1-lv.glas-borisov-mu-otgovori-6096498|title=Радев за субсидия 1 лев на глас: Задушава опозицията|website=Vesti.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/%D0%B4%D0%B2%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BA%D0%B0%D0%BA%D0%B2%D0%BE-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0/a-47210808|title=Две години Радев: какво разбрахме за президента|website=www.dw.com|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/politika/2019/08/09/3948299_prezidentut_radev_se_ochertava_rekordyor_po_nalagane/|title=Президентът Радев се очертава рекордьор по налагане на вето|website=www.dnevnik.bg|language=bg|access-date=2019-10-20}}</ref> Á móti sakaði Borísov Radev um að vinna skemmdarverk á starfsemi ríkisstjórnarinnar og um að vera Sósíalistaflokknum vilhallur á kosningatímabilum.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júlí 2020 lét ákæruvaldið gera húsleit hjá embætti forsetans og setti nokkra ráðgjafa Radevs í varðhald. Víða var litið á þetta sem valdníðslu og pólitíska aðför Borísovs gegn Radev og atvikið leiddi til [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæla gegn ríkisstjórninni]]. Radev studdi mótmælin opinberlega og kallaði eftir afsögn Borísovs og stjórnar hans, sem hann kallaði „mafíu“.<ref>{{Cite web|date=2020-07-11|title=Bulgaria: PM Borissov and government urged to resign by president|url=https://www.euronews.com/2020/07/11/bulgaria-president-calls-for-borissov-and-government-to-resign-amid-anti-corruption-protes|access-date=2020-07-23|website=euronews|language=en}}</ref> Þegar Borísov baðst lausnar eftir ósigur GERB í þingkosningum í apríl árið 2021 veitti Radev þremur aðilum stjórnarmyndunarumboð hverjum á fætur öðrum en þeim mistókst öllum að mynda stjórn. Þetta leiddi til þess að þing var rofið á ný og aftur gengið til kosninga þann 11. júlí 2021 og Radev skipaði [[Stefan Janev]] forsætisráðherra starfsstjórnar í millitíðinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie : Le secrétaire à la Défense nommé Premier ministre par intérim |url=https://www.latribune.fr/depeches/reuters/KBN2CS17A/bulgarie-le-secretaire-a-la-defense-nomme-premier-ministre-par-interim.html |mánuður=11. maí|ár=2021|vefsíða=latribune.fr|útgefandi=''La Tribune''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Ekki tókst að leysa úr stjórnarkreppunni eftir kosningarnar í júlí og því varð Radev að rjúfa þing og kalla til þriðju kosninganna á einu ári þann 14. nóvember 2021.<ref>{{Vefheimild|titill=Boðar til þriðju þingkosninganna á árinu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/09/12/bodar-til-thridju-thingkosninganna-a-arinu|mánuður=12. september|ár=2021|=[[RÚV]]|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Radev bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum ársins 2021, en fyrri umferð þeirra fór fram samhliða þriðju þingkosningum ársins. Helsti keppinautur hans í kosningunum var [[Anastas Gerdzjíkov]], sem naut stuðnings GERB.<ref>[https://bnr.bg/horizont/post/101535254/iniciativniat-komitet-koito-rumen-radev-i-iotova-e-registriran-v-cik Инициативният комитет, който Румен Радев и Йотова, е регистриран в ЦИК]</ref> Radev vann í annarri umferð kosninganna með 66,7 prósentum atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgaria's Rumen Radev wins presidential re-election: Exit polls|url=https://www.euronews.com/2021/11/21/bulgarians-vote-in-an-election-that-will-determine-the-new-president|mánuður=22. nóvember|ár=2021|=''[[Euronews]]''|mánuðurskoðað=23. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Philip Andrew Churm}}</ref> Radev tilkynnti að hann hygðist segja af sér 19. janúar árið 2026 og sagði nauðsynlegt að Búlgarar berðust saman gegn spillingu.<ref>{{Cite web |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html|title= На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео)|access-date=2026-01-19|language=bg |website=offnews.bg|date=19 January 2026}}</ref> Stjórnlagadómstóll Búlgaríu samþykkti afsögn hans þann 23. janúar.<ref>{{Cite web |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502|title= Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |access-date=2026-01-23|language=bg |website=24Chasa.bg|date=23 January 2026}}</ref> Eftir afsögn sína stofnaði Radev sitt eigið stjórnmálaafl, [[Framsóknarflokkur Búlgaríu|Framsóknarflokk Búlgaríu]], og leiddi það í þingkosningum sem haldnar voru 19. apríl 2026. Bandalag Radevs vann afgerandi sigur í þingkosningunum, hlaut um 40% atkvæða og hreinan meirihluta þingsæta.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Banda­maður Rússa vann stór­sigur í Búlgaríu|url=https://www.visir.is/g/20262871547d/banda-madur-russa-vann-stor-sigur-i-bulgariu|dags= 20. apríl 2026 |útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá=22. janúar 2017| til=23. janúar 2026| fyrir=[[Rosen Plevnelíev]]| eftir=[[Ílíjana Jotova]]| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Radev, Rumen}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] 62c0uf4l0672sv6ekshflchxk3eayoa 1960623 1960622 2026-04-20T10:06:33Z TKSnaevarr 53243 1960623 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Rúmen Radev | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 22. janúar 2017 | stjórnartíð_end = 23. janúar 2026 | forveri = [[Rosen Plevnelíev]] | eftirmaður = [[Ílíjana Jotova]] | forsætisráðherra = [[Bojko Borísov]]<br>[[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Bojko Borísov]]<br>[[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Kíríl Petkov]]<br>[[Galab Donev]]<br>[[Níkolaj Denkov]]<br>[[Dímítar Glavtsjev]]<br>[[Rosen Zjeljazkov]] | vara_forseti = [[Ílíjana Jotova]] | myndatexti1 = Rúmen Radev árið 2018. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|6|18}} | fæðingarstaður = [[Dímítrovgrad]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = {{gifting|Ginka Radeva​|1996|2014|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Desislava Radeva|2016}} | stjórnmálaflokkur = [[Framsóknarflokkur Búlgaríu]] (2026–)<br>Óflokksbundinn (1990–2026)<br>[[Kommúnistaflokkur Búlgaríu]] (1980–1990) | börn = 2 | háskóli =Búlgarski flugherskólinn<br>Rakovski-hernaðarháskólinn }} '''Rúmen Georgíev Radev''' ([[búlgarska]]: Румен Георгиев Радев; f. 18. júní 1963) er [[Búlgaría|búlgarskur]] herforingi og stjórnmálamaður sem var [[forseti Búlgaríu]] frá árinu 2017 til ársins 2026. ==Æviágrip== Rúmen Radev var hermaður í búlgarska flughernum frá 1987 til 2016. Hann var orrustuflugmaður og náði tign majór-hershöfðingja. Hann stýrði búlgarska flughernum frá 2014 til 2016.<ref>{{Vefheimild|höfundur=David Cenciotti|titill=Major General Rumen Radev, who was the Bulgarian Air Force Commander until August 1, 2016, has been elected President of Bulgaria.|url=https://theaviationist.com/2016/11/13/the-president-elect-of-bulgaria-is-a-former-mig-29-fulcrum-pilot/|mánuður=10. nóvember|ár=2016|vefsíða=theaviationist.com|útgefandi=''The Aviationist''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev bauð sig fram til forseta Búlgaríu með stuðningi búlgarska [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]] í forsetakosningum landsins árið 2016. Hann lenti í fyrsta sæti með 25,4 % atkvæða í fyrri umferð kosninganna, á undan helsta keppinauti sínum, þingforsetanum [[Tsetska Tsatsjeva|Tsetsku Tsatsjeva]], sem naut stuðnings [[GERB]]-flokksins, sitjandi stjórnarflokks landsins.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/07/97001-20161107FILWWW00017-bulgarie-le-socialiste-radev-en-tete-au-1er-tour.php Bulgarie: le socialiste Radev en tête au 1er tour], ''[[Le Figaro]]'', 7. nóvember 2016.</ref> Radev vann sigur í annarri umferð kosninganna með 59,4 % atkvæðanna á móti 36,2 % atkvæðum Tsatsjeva og 4,5 % auðum atkvæðum.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Patrick Edery|titill=Après Trump, Poutine s’offre un nouvel ami : « Radev le général rouge »|útgefandi=''[[La Croix]]''|mánuður=15. nóvember|ár=2016|url=https://www.la-croix.com/Debats/Forum-et-debats/Apres-Trump-Poutine-soffre-nouvel-Radev-general-rouge-Patrick-Edery-2016-11-15-1200803231}}</ref><ref>[https://www.lefigaro.fr/international/2016/11/14/01003-20161114ARTFIG00176-un-nouveau-president-russophile-a-la-tete-de-la-bulgarie.php Un nouveau président russophile à la tête de la Bulgarie], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev sór embættiseið þann 19. janúar 2017 og tók við embættinu þremur dögum síðar.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Bulgarie : le président Roumen Radev a prêté serment|útgefandi=Euronews|ár=2017|mánuður=19. janúar|url=http://fr.euronews.com/2017/01/19/bulgarie-le-president-roumen-radev-a-prete-serment|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref><ref>{{Vefheimild|tungumál=en|titill=New Bulgaria president pledges post to continuity, democracy|útgefandi=[[Fox News]]|ár=2017|mánuður=22. janúar|url=https://www.foxnews.com/world/2017/01/22/new-bulgaria-president-pledges-post-to-continuity-democracy.html|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Kjör Radevs til forseta leiddi til þess að forsætisráðherrann [[Bojko Borísov]] úr GERB-flokknum, sem hafði stutt mótframbjóðanda hans í kosningunum, bauð Radev afsögn sína.<ref>[https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2016/11/14/97001-20161114FILWWW00071-demission-du-premier-ministre-bulgare.php Démission du premier ministre bulgare], ''[[Le Figaro]]'', 14. nóvember 2016.</ref> Radev útnefndi því [[Ognjan Gerdzjíkov]] forsætisráðherra starfsstjórnar fram að þingkosningum í mars 2017.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie: Les législatives anticipées fixées au 26 mars|url=https://www.lalibre.be/actu/international/bulgarie-les-legislatives-anticipees-fixees-au-26-mars-5887ac78cd70e747fb54564d|útgefandi=''[[La Libre Belgique]]''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Þær kosningar enduðu með sigri mið-hægriflokka og því sneri Borisov aftur á forsætisráðherrastól.<ref>{{Vefheimild|tungumál=fr|titill=Des nationalistes dans le nouveau gouvernement bulgare|útgefandi=RFI|ár=2017|mánuður=5. apríl|url=https://www.rfi.fr/europe/20170504-bulgarie-nationalistes-font-leur-entree-gouvernement|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Radev átti í deilum við Borísov frá upphafi forsetatíðar sinnar. Hann gagnrýndi hann meðal annars fyrir að leyfa spillingu að blómstra í Búlgaríu, fyrir „glannalegar forystuaðferðir“ hans og fyrir að reyna að kæfa stjórnarandstöðuna. Vegna deilna þeirra beitti Radev margoft [[neitunarvald]]i sínu gegn lagafrumvörpum Borísovs og GERB-flokksins, alls nítján sinnum á fyrstu tveimur og hálfu ári forsetatíðar sinnar.<ref>{{Cite web|url=https://epicenter.bg/article/Radev-za-Borisov-/182667/2/0|title=Радев с тежка критика към Борисов: Безконтролният му стил на управление генерира огромна корупция|last=Епицентър|website=epicenter.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/prezidentyt-sreshtu-subsidiia-ot-1-lv.glas-borisov-mu-otgovori-6096498|title=Радев за субсидия 1 лев на глас: Задушава опозицията|website=Vesti.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/bg/%D0%B4%D0%B2%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BA%D0%B0%D0%BA%D0%B2%D0%BE-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0/a-47210808|title=Две години Радев: какво разбрахме за президента|website=www.dw.com|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dnevnik.bg/politika/2019/08/09/3948299_prezidentut_radev_se_ochertava_rekordyor_po_nalagane/|title=Президентът Радев се очертава рекордьор по налагане на вето|website=www.dnevnik.bg|language=bg|access-date=2019-10-20}}</ref> Á móti sakaði Borísov Radev um að vinna skemmdarverk á starfsemi ríkisstjórnarinnar og um að vera Sósíalistaflokknum vilhallur á kosningatímabilum.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júlí 2020 lét ákæruvaldið gera húsleit hjá embætti forsetans og setti nokkra ráðgjafa Radevs í varðhald. Víða var litið á þetta sem valdníðslu og pólitíska aðför Borísovs gegn Radev og atvikið leiddi til [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæla gegn ríkisstjórninni]]. Radev studdi mótmælin opinberlega og kallaði eftir afsögn Borísovs og stjórnar hans, sem hann kallaði „mafíu“.<ref>{{Cite web|date=2020-07-11|title=Bulgaria: PM Borissov and government urged to resign by president|url=https://www.euronews.com/2020/07/11/bulgaria-president-calls-for-borissov-and-government-to-resign-amid-anti-corruption-protes|access-date=2020-07-23|website=euronews|language=en}}</ref> Þegar Borísov baðst lausnar eftir ósigur GERB í þingkosningum í apríl árið 2021 veitti Radev þremur aðilum stjórnarmyndunarumboð hverjum á fætur öðrum en þeim mistókst öllum að mynda stjórn. Þetta leiddi til þess að þing var rofið á ný og aftur gengið til kosninga þann 11. júlí 2021 og Radev skipaði [[Stefan Janev]] forsætisráðherra starfsstjórnar í millitíðinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgarie : Le secrétaire à la Défense nommé Premier ministre par intérim |url=https://www.latribune.fr/depeches/reuters/KBN2CS17A/bulgarie-le-secretaire-a-la-defense-nomme-premier-ministre-par-interim.html |mánuður=11. maí|ár=2021|vefsíða=latribune.fr|útgefandi=''La Tribune''|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021}}</ref> Ekki tókst að leysa úr stjórnarkreppunni eftir kosningarnar í júlí og því varð Radev að rjúfa þing og kalla til þriðju kosninganna á einu ári þann 14. nóvember 2021.<ref>{{Vefheimild|titill=Boðar til þriðju þingkosninganna á árinu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/09/12/bodar-til-thridju-thingkosninganna-a-arinu|mánuður=12. september|ár=2021|=[[RÚV]]|mánuðurskoðað=16. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Radev bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum ársins 2021, en fyrri umferð þeirra fór fram samhliða þriðju þingkosningum ársins. Helsti keppinautur hans í kosningunum var [[Anastas Gerdzjíkov]], sem naut stuðnings GERB.<ref>[https://bnr.bg/horizont/post/101535254/iniciativniat-komitet-koito-rumen-radev-i-iotova-e-registriran-v-cik Инициативният комитет, който Румен Радев и Йотова, е регистриран в ЦИК]</ref> Radev vann í annarri umferð kosninganna með 66,7 prósentum atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Bulgaria's Rumen Radev wins presidential re-election: Exit polls|url=https://www.euronews.com/2021/11/21/bulgarians-vote-in-an-election-that-will-determine-the-new-president|mánuður=22. nóvember|ár=2021|=''[[Euronews]]''|mánuðurskoðað=23. nóvember|árskoðað=2021|höfundur=Philip Andrew Churm}}</ref> Radev tilkynnti að hann hygðist segja af sér 19. janúar árið 2026 og sagði nauðsynlegt að Búlgarar berðust saman gegn spillingu.<ref>{{Cite web |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html|title= На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео)|access-date=2026-01-19|language=bg |website=offnews.bg|date=19 January 2026}}</ref> Stjórnlagadómstóll Búlgaríu samþykkti afsögn hans þann 23. janúar.<ref>{{Cite web |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502|title= Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |access-date=2026-01-23|language=bg |website=24Chasa.bg|date=23 January 2026}}</ref> Eftir afsögn sína stofnaði Radev sitt eigið stjórnmálaafl, [[Framsóknarflokkur Búlgaríu|Framsóknarflokk Búlgaríu]], og leiddi það í þingkosningum sem haldnar voru 19. apríl 2026. Bandalag Radevs vann afgerandi sigur í þingkosningunum, hlaut um 40% atkvæða og hreinan meirihluta þingsæta.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Banda­maður Rússa vann stór­sigur í Búlgaríu|url=https://www.visir.is/g/20262871547d/banda-madur-russa-vann-stor-sigur-i-bulgariu|dags= 20. apríl 2026 |útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá=22. janúar 2017| til=23. janúar 2026| fyrir=[[Rosen Plevnelíev]]| eftir=[[Ílíjana Jotova]]| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Radev, Rumen}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] lkiinygvorjk4y45blv9qgzjdw6ev6j 1 165614 1960612 1735720 2026-04-20T09:33:39Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Spjall:Rumen Radev]] á [[Spjall:Rúmen Radev]] 1735720 wikitext text/x-wiki {{Æviágrip lifandi fólks}} {{Þýðing |titill=Roumen Radev |tungumál=fr |id=187473911 }} juh7zpm1pgz7j8il3maq443dtu06l83 0 165620 1960608 1896682 2026-04-20T09:29:41Z TKSnaevarr 53243 1960608 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Bojko Borísov | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Бойко Борисов}} | mynd = A23A2466 (48914164671) (cropped).jpg | titill= Forsætisráðherra Búlgaríu | stjórnartíð_start = [[4. maí]] [[2017]] | stjórnartíð_end = [[12. maí]] [[2021]] | forveri = [[Ognjan Gerdzhikov]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður = [[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}} | forseti = [[Rumen Radev]] | stjórnartíð_start2 = [[7. nóvember]] [[2014]] | stjórnartíð_end2 = [[27. janúar]] [[2017]] | forveri2 = [[Georgi Bliznasjki]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður2 = [[Ognjan Gerdzhikov]] {{small|(starfandi)}} | forseti2 = [[Rosen Plevneliev]]<br>[[Rumen Radev]] | stjórnartíð_start3 = [[27. júlí]] [[2009]] | stjórnartíð_end3 = [[13. mars]] [[2013]] | forveri3 = [[Sergei Stanisjev]] | eftirmaður3 = [[Marin Rajkov]] {{small|(starfandi)}} | forseti3 = [[Georgi Parvanov]]<br>[[Rosen Plevneliev]] | myndatexti1 = {{small|Bojko Borisov árið 2019.}} | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1959|6|13}} | fæðingarstaður = [[Bankja]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = Stela Borísova (skilin)<br>Tsvetelína Boríslavova (skilin) | stjórnmálaflokkur = [[GERB]] | börn = 1 | háskóli = | undirskrift =Accession Treaty 2011 Boïko Borissov signature.svg }} '''Bojko Metodíev Borísov''' ([[búlgarska]]: Бойко Методиев Борисов; f. 13. júní 1959) er [[Búlgaría|búlgarskur]] stjórnmálamaður sem var [[forsætisráðherra Búlgaríu]] frá 2009 til 2013, 2014 til 2017, og 2017 til 2021. Borisov er formaður hægrisinnaða [[GERB]]-flokksins og var áður borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] frá 2005 til 2009. Borísov er einnig fyrrum atvinnumaður í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] og hefur spilað með knattspyrnuliðinu [[FC Vitosha Bistritsa]]. Árið 2013 varð hann elsti leikmaður sögunnar í atvinnumannadeild í Búlgaríu þegar hann lék í 54 mínútur með annarrar deildar liði Vitosha Bistritsa, þá 54 ára gamall.<ref>{{Vefheimild|titill=Úr ráðherrastóli í atvinnumennskuna|url=https://www.ruv.is/frett/ur-radherrastoli-i-atvinnumennskuna|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2013|mánuður=26. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref> ==Æviágrip== Bojko Borísov hefur starfað sem slökkviliðsmaður og á yngri árum vann hann jafnframt sem lífvörður [[Todor Zhívkov|Todors Zhívkov]], síðasta kommúnistaleiðtoga Búlgaríu.<ref>{{Vefheimild|titill=Borgaralegi flokkurinn Gerb sigraði í búlgörsku þingkosningunum|url=https://www.visir.is/g/2017170329006|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Hann starfaði hjá búlgarska innanríkisráðuneytinu frá 2001 til 2005.<ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=358547|title=Обясненията за показните убийства|date=12 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=96301|title=Акциите на МВР - приказка без край|date=30 October 2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=318013&p=1|title=Джеф Стайн не приема поканата на Бойко Борисов}}</ref><ref>{{cite web|url=http://dnevnik.bg/show/?storyid=273794|title=Бойко Борисов забравил спомените си за "Топлофикация"|access-date=2021-11-17|archive-date=2022-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209091809/https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2006/07/24/273794_/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=380113|title=Бойко Борисов: Като искате от мен отговорност, дайте ми права}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=411196|title=Много координатори - хилаво почистване|date=2 January 2008}}</ref> Árið 2005 var Borísov þingframbjóðandi fyrir Þjóðarhreyfingu fyrrverandi búlgarska keisarans [[Simeon Sachsen-Coburg-Gotha|Símons 2.]]. Hann náði kjöri en ákvað að halda áfram störfum í innanríkisráðuneytinu frekar en að taka sæti á þingi. Borísov var kjörinn borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] síðar sama ár.<ref>{{Cite book |last1=Lilov|first1=Grigor|year=2013 |title=Най-богатите българи |edition=1 |location=Sofia |publisher="Кайлас" ЕООД |isbn=978-954-92098-9-1 |url=http://knigabg.com/index.php?page=book&id=34089 |page=15}}</ref> Árið 2009 leiddi Borísov nýja hægriflokkinn [[GERB]] (nafnið er búlgörsk skammstöfun fyrir nafnið „Borgarar í þágu evrópskrar þróunar Búlgaríu“) til sigurs í þingkosningum og varð forsætisráðherra Búlgaríu. Hann sagði af sér í mars 2013 vegna fjöldamótmæla gegn bágu efnahagsástandi og spillingu í landinu. Þegar kosningar voru haldnar á ný í maí sama ár hlaut GERB um þriðjung atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Útlit fyrir pólitíska pattstöðu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2013/05/12/utlit_fyrir_politiska_pattstodu/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2013|mánuður=12. maí|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref> Borísov sagði aftur af sér og kallaði til snemmbúinna þingkosninga í janúar árið 2017 eftir að frambjóðandi GERB-flokksins bað ósigur í forsetakosningum Búlgaríu í nóvember árið áður á móti [[Rumen Radev]], frambjóðanda [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]].<ref>{{Vefheimild|titill=Spáð spennandi kosningum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/spad-spennandi-kosningum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> GERB fékk flest atkvæði í kosningunum sem haldnar voru í mars 2017 og Borísov sneri því aftur á forsætisráðherrastól að þeim loknum.<ref>{{Vefheimild|titill=Borisov hélt velli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/borisov-helt-velli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Á þriðja kjörtímabili sínu frá árinu 2017 átti Borísov í harðsvírugum deilum við Radev forseta, sem sakaði Borísov um að leyfa [[spilling]]u að blómstra í Búlgaríu og um að reyna að vængstífa stjórnarandstöðuna. Borísov sakaði Radev á móti um að reyna að grafa undan ríkisstjórninni með því að beita neitunarvaldi sínu ítrekað gegn lagafrumvörpum GERB-flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júní 2020 brutust út [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæli gegn stjórn Borísovs]] sem vörðuðu ýmis spillingarmál. Kveikjan að mótmælunum varð þegar öryggislögreglan NSO stöðvaði búlgarskan þingmann á leið á baðströnd við [[Svartahaf]] nærri heimili [[Ahmed Dogan|Ahmeds Dogans]], fyrrverandi leiðtoga [[Réttinda- og frelsishreyfingin|Réttinda- og frelsishreyfingarinnar]]. Dogan var sakaður um að sölsa undir sig land í eigu hins opinbera og þiggja vernd á kostnað búlgarskra skattgreiðenda. Eftir að Rumen Radev lét þau orð falla að Dogan ætti ekki að njóta friðhelgi frá ákæru gerðu saksóknarar rassíu á skrifstofur forseta og handtóku tvo starfsmenn hans. Mótmælendurnir kröfðust afsagnar Borísovs og sökuðu hann um valdníðslu og spillingu, auk þess sem hann og ríkissaksóknarinn [[Ívan Gesjev]] voru sakaðir um að ganga mála olígarka sem réðu landinu á bak við tjöldin.<ref name=stjórnarskrá/> Auk þess var óánægja víðtæk vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Kórónaveirufaraldurinn 2019–2021|alþjóðlega kórónaveirufaraldrinum]], en smittíðni í landinu hafði hækkað verulega eftir að stjórnin lét aflétta samkomutakmörkunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Mikil mótmæli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2020/07/13/mikil-motmaeli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=13. júní|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref> Borísov stakk upp á breytingum á stjórnarskrá Búlgaríu til að koma til móts við mótmælendurna en tillögur hans féllu í grýttan jarðveg.<ref name=stjórnarskrá>{{Vefheimild|titill=Tillögu Borisovs um nýja stjórnarskrá hafnað|url=https://www.ruv.is/frett/2020/08/14/tillogu-borisovs-um-nyja-stjornarskra-hafnad|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=14. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Borísov hafnaði kröfum um afsögn sína og sat til loka kjörtímabils síns árið 2021, en baðst lausnar eftir að GERB tapaði verulegu fylgi í kosningum í apríl.<ref>{{Vefheimild|titill=Líkur á stjórnarskiptum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/04/04/likur-a-stjornarskiptum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=4. apríl|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Vegna pattstöðu sem myndaðist á búlgarska þinginu eftir kosningarnar voru þær endurteknar tvisvar á árinu, fyrst í júlí og síðan í nóvember. Staða GERB-flokksins batnaði þó ekki þegar kosningarnar voru endurteknar.<ref>{{Vefheimild|titill=Glænýr flokkur gegn spillingu sigurvegari þingkosninga|url=https://www.ruv.is/frett/2021/11/15/glaenyr-flokkur-gegn-spillingu-sigurvegari-thingkosninga|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> ==Einkahagir== Borísov er fráskilinn og á eitt barn með fyrrverandi konu sinni. Önnur sambýliskona Borísovs til langs tíma var Tsvetelína Boríslavova, heiðursræðismaður [[Ísland]]s í Búlgaríu og lengi viðskiptafélagi [[Björgólfur Thor Björgólfsson|Björgólfs Thors Björgólfssonar]], sem rak um skeið með henni fjárfestingabankann EIBank.<ref>{{Tímarit.is|6881787|Ræðismaður fyrir Ísland orðuð við skipulagða glæpastarfsemi|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=10. október 2017|höfundur=Aðalheiður Ámundadóttir|blaðsíða=6}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[27. júlí]] [[2009]]| til=[[13. mars]] [[2013]]| fyrir=[[Sergej Stanísjev]]| eftir=[[Marín Rajkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[7. nóvember]] [[2014]]| til=[[27. janúar]] [[2017]]| fyrir=[[Georgí Blíznasjkí]]<br>{{small|(starfandi)}}| eftir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[4. maí]] [[2017]]| til=[[12. maí]] [[2021]]| fyrir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| eftir=[[Stefan Janev]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Borisov, Bojko}} {{f|1959}} [[Flokkur:Búlgarskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Búlgaríu]] qbth4v0dcgjqrnex1tl8iqaz13hjttx 1960617 1960608 2026-04-20T09:57:14Z TKSnaevarr 53243 1960617 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Bojko Borísov | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Бойко Борисов}} | mynd = A23A2466 (48914164671) (cropped).jpg | titill= Forsætisráðherra Búlgaríu | stjórnartíð_start = [[4. maí]] [[2017]] | stjórnartíð_end = [[12. maí]] [[2021]] | forveri = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður = [[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}} | forseti = [[Rúmen Radev]] | stjórnartíð_start2 = [[7. nóvember]] [[2014]] | stjórnartíð_end2 = [[27. janúar]] [[2017]] | forveri2 = [[Georgi Bliznasjki]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður2 = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}} | forseti2 = [[Rosen Plevnelíev]]<br>[[Rúmen Radev]] | stjórnartíð_start3 = [[27. júlí]] [[2009]] | stjórnartíð_end3 = [[13. mars]] [[2013]] | forveri3 = [[Sergej Stanísjev]] | eftirmaður3 = [[Marín Rajkov]] {{small|(starfandi)}} | forseti3 = [[Georgí Parvanov]]<br>[[Rosen Plevnelíev]] | myndatexti1 = Bojko Borisov árið 2019. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1959|6|13}} | fæðingarstaður = [[Bankja]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = Stela Borísova (skilin)<br>Tsvetelína Boríslavova (skilin) | stjórnmálaflokkur = [[GERB]] | börn = 1 | háskóli = | undirskrift =Accession Treaty 2011 Boïko Borissov signature.svg }} '''Bojko Metodíev Borísov''' ([[búlgarska]]: Бойко Методиев Борисов; f. 13. júní 1959) er [[Búlgaría|búlgarskur]] stjórnmálamaður sem var [[forsætisráðherra Búlgaríu]] frá 2009 til 2013, 2014 til 2017, og 2017 til 2021. Borisov er formaður hægrisinnaða [[GERB]]-flokksins og var áður borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] frá 2005 til 2009. Borísov er einnig fyrrum atvinnumaður í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] og hefur spilað með knattspyrnuliðinu [[FC Vitosha Bistritsa]]. Árið 2013 varð hann elsti leikmaður sögunnar í atvinnumannadeild í Búlgaríu þegar hann lék í 54 mínútur með annarrar deildar liði Vitosha Bistritsa, þá 54 ára gamall.<ref>{{Vefheimild|titill=Úr ráðherrastóli í atvinnumennskuna|url=https://www.ruv.is/frett/ur-radherrastoli-i-atvinnumennskuna|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2013|mánuður=26. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref> ==Æviágrip== Bojko Borísov hefur starfað sem slökkviliðsmaður og á yngri árum vann hann jafnframt sem lífvörður [[Todor Zhívkov|Todors Zhívkov]], síðasta kommúnistaleiðtoga Búlgaríu.<ref>{{Vefheimild|titill=Borgaralegi flokkurinn Gerb sigraði í búlgörsku þingkosningunum|url=https://www.visir.is/g/2017170329006|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Hann starfaði hjá búlgarska innanríkisráðuneytinu frá 2001 til 2005.<ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=358547|title=Обясненията за показните убийства|date=12 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=96301|title=Акциите на МВР - приказка без край|date=30 October 2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=318013&p=1|title=Джеф Стайн не приема поканата на Бойко Борисов}}</ref><ref>{{cite web|url=http://dnevnik.bg/show/?storyid=273794|title=Бойко Борисов забравил спомените си за "Топлофикация"|access-date=2021-11-17|archive-date=2022-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209091809/https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2006/07/24/273794_/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=380113|title=Бойко Борисов: Като искате от мен отговорност, дайте ми права}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=411196|title=Много координатори - хилаво почистване|date=2 January 2008}}</ref> Árið 2005 var Borísov þingframbjóðandi fyrir Þjóðarhreyfingu fyrrverandi búlgarska keisarans [[Simeon Sachsen-Coburg-Gotha|Símons 2.]]. Hann náði kjöri en ákvað að halda áfram störfum í innanríkisráðuneytinu frekar en að taka sæti á þingi. Borísov var kjörinn borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] síðar sama ár.<ref>{{Cite book |last1=Lilov|first1=Grigor|year=2013 |title=Най-богатите българи |edition=1 |location=Sofia |publisher="Кайлас" ЕООД |isbn=978-954-92098-9-1 |url=http://knigabg.com/index.php?page=book&id=34089 |page=15}}</ref> Árið 2009 leiddi Borísov nýja hægriflokkinn [[GERB]] (nafnið er búlgörsk skammstöfun fyrir nafnið „Borgarar í þágu evrópskrar þróunar Búlgaríu“) til sigurs í þingkosningum og varð forsætisráðherra Búlgaríu. Hann sagði af sér í mars 2013 vegna fjöldamótmæla gegn bágu efnahagsástandi og spillingu í landinu. Þegar kosningar voru haldnar á ný í maí sama ár hlaut GERB um þriðjung atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Útlit fyrir pólitíska pattstöðu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2013/05/12/utlit_fyrir_politiska_pattstodu/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2013|mánuður=12. maí|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref> Borísov sagði aftur af sér og kallaði til snemmbúinna þingkosninga í janúar árið 2017 eftir að frambjóðandi GERB-flokksins bað ósigur í forsetakosningum Búlgaríu í nóvember árið áður á móti [[Rúmen Radev]], frambjóðanda [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]].<ref>{{Vefheimild|titill=Spáð spennandi kosningum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/spad-spennandi-kosningum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> GERB fékk flest atkvæði í kosningunum sem haldnar voru í mars 2017 og Borísov sneri því aftur á forsætisráðherrastól að þeim loknum.<ref>{{Vefheimild|titill=Borisov hélt velli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/borisov-helt-velli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Á þriðja kjörtímabili sínu frá árinu 2017 átti Borísov í harðsvírugum deilum við Radev forseta, sem sakaði Borísov um að leyfa [[spilling]]u að blómstra í Búlgaríu og um að reyna að vængstífa stjórnarandstöðuna. Borísov sakaði Radev á móti um að reyna að grafa undan ríkisstjórninni með því að beita neitunarvaldi sínu ítrekað gegn lagafrumvörpum GERB-flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júní 2020 brutust út [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæli gegn stjórn Borísovs]] sem vörðuðu ýmis spillingarmál. Kveikjan að mótmælunum varð þegar öryggislögreglan NSO stöðvaði búlgarskan þingmann á leið á baðströnd við [[Svartahaf]] nærri heimili [[Ahmed Dogan|Ahmeds Dogans]], fyrrverandi leiðtoga [[Réttinda- og frelsishreyfingin|Réttinda- og frelsishreyfingarinnar]]. Dogan var sakaður um að sölsa undir sig land í eigu hins opinbera og þiggja vernd á kostnað búlgarskra skattgreiðenda. Eftir að Rúmen Radev lét þau orð falla að Dogan ætti ekki að njóta friðhelgi frá ákæru gerðu saksóknarar rassíu á skrifstofur forseta og handtóku tvo starfsmenn hans. Mótmælendurnir kröfðust afsagnar Borísovs og sökuðu hann um valdníðslu og spillingu, auk þess sem hann og ríkissaksóknarinn [[Ívan Gesjev]] voru sakaðir um að ganga mála olígarka sem réðu landinu á bak við tjöldin.<ref name=stjórnarskrá/> Auk þess var óánægja víðtæk vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Kórónaveirufaraldurinn 2019–2021|alþjóðlega kórónaveirufaraldrinum]], en smittíðni í landinu hafði hækkað verulega eftir að stjórnin lét aflétta samkomutakmörkunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Mikil mótmæli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2020/07/13/mikil-motmaeli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=13. júní|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref> Borísov stakk upp á breytingum á stjórnarskrá Búlgaríu til að koma til móts við mótmælendurna en tillögur hans féllu í grýttan jarðveg.<ref name=stjórnarskrá>{{Vefheimild|titill=Tillögu Borisovs um nýja stjórnarskrá hafnað|url=https://www.ruv.is/frett/2020/08/14/tillogu-borisovs-um-nyja-stjornarskra-hafnad|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=14. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Borísov hafnaði kröfum um afsögn sína og sat til loka kjörtímabils síns árið 2021, en baðst lausnar eftir að GERB tapaði verulegu fylgi í kosningum í apríl.<ref>{{Vefheimild|titill=Líkur á stjórnarskiptum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/04/04/likur-a-stjornarskiptum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=4. apríl|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Vegna pattstöðu sem myndaðist á búlgarska þinginu eftir kosningarnar voru þær endurteknar tvisvar á árinu, fyrst í júlí og síðan í nóvember. Staða GERB-flokksins batnaði þó ekki þegar kosningarnar voru endurteknar.<ref>{{Vefheimild|titill=Glænýr flokkur gegn spillingu sigurvegari þingkosninga|url=https://www.ruv.is/frett/2021/11/15/glaenyr-flokkur-gegn-spillingu-sigurvegari-thingkosninga|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> ==Einkahagir== Borísov er fráskilinn og á eitt barn með fyrrverandi konu sinni. Önnur sambýliskona Borísovs til langs tíma var Tsvetelína Boríslavova, heiðursræðismaður [[Ísland]]s í Búlgaríu og lengi viðskiptafélagi [[Björgólfur Thor Björgólfsson|Björgólfs Thors Björgólfssonar]], sem rak um skeið með henni fjárfestingabankann EIBank.<ref>{{Tímarit.is|6881787|Ræðismaður fyrir Ísland orðuð við skipulagða glæpastarfsemi|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=10. október 2017|höfundur=Aðalheiður Ámundadóttir|blaðsíða=6}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[27. júlí]] [[2009]]| til=[[13. mars]] [[2013]]| fyrir=[[Sergej Stanísjev]]| eftir=[[Marín Rajkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[7. nóvember]] [[2014]]| til=[[27. janúar]] [[2017]]| fyrir=[[Georgí Blíznasjkí]]<br>{{small|(starfandi)}}| eftir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[4. maí]] [[2017]]| til=[[12. maí]] [[2021]]| fyrir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| eftir=[[Stefan Janev]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Borisov, Bojko}} {{f|1959}} [[Flokkur:Búlgarskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Búlgaríu]] a0mjvozlnkp2lxz2qwdib4kl6g9men7 1960618 1960617 2026-04-20T09:58:25Z TKSnaevarr 53243 1960618 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Bojko Borísov | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Бойко Борисов}} | mynd = A23A2466 (48914164671) (cropped).jpg | titill= Forsætisráðherra Búlgaríu | stjórnartíð_start = [[4. maí]] [[2017]] | stjórnartíð_end = [[12. maí]] [[2021]] | forveri = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður = [[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}} | forseti = [[Rúmen Radev]] | stjórnartíð_start2 = [[7. nóvember]] [[2014]] | stjórnartíð_end2 = [[27. janúar]] [[2017]] | forveri2 = [[Georgi Blíznasjkí]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður2 = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}} | forseti2 = [[Rosen Plevnelíev]]<br>[[Rúmen Radev]] | stjórnartíð_start3 = [[27. júlí]] [[2009]] | stjórnartíð_end3 = [[13. mars]] [[2013]] | forveri3 = [[Sergej Stanísjev]] | eftirmaður3 = [[Marín Rajkov]] {{small|(starfandi)}} | forseti3 = [[Georgí Parvanov]]<br>[[Rosen Plevnelíev]] | myndatexti1 = Bojko Borísov árið 2019. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1959|6|13}} | fæðingarstaður = [[Bankja]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]] | maki = Stela Borísova (skilin)<br>Tsvetelína Boríslavova (skilin) | stjórnmálaflokkur = [[GERB]] | börn = 1 | háskóli = | undirskrift =Accession Treaty 2011 Boïko Borissov signature.svg }} '''Bojko Metodíev Borísov''' ([[búlgarska]]: Бойко Методиев Борисов; f. 13. júní 1959) er [[Búlgaría|búlgarskur]] stjórnmálamaður sem var [[forsætisráðherra Búlgaríu]] frá 2009 til 2013, 2014 til 2017, og 2017 til 2021. Borisov er formaður hægrisinnaða [[GERB]]-flokksins og var áður borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] frá 2005 til 2009. Borísov er einnig fyrrum atvinnumaður í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] og hefur spilað með knattspyrnuliðinu [[FC Vitosha Bistritsa]]. Árið 2013 varð hann elsti leikmaður sögunnar í atvinnumannadeild í Búlgaríu þegar hann lék í 54 mínútur með annarrar deildar liði Vitosha Bistritsa, þá 54 ára gamall.<ref>{{Vefheimild|titill=Úr ráðherrastóli í atvinnumennskuna|url=https://www.ruv.is/frett/ur-radherrastoli-i-atvinnumennskuna|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2013|mánuður=26. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref> ==Æviágrip== Bojko Borísov hefur starfað sem slökkviliðsmaður og á yngri árum vann hann jafnframt sem lífvörður [[Todor Zhívkov|Todors Zhívkov]], síðasta kommúnistaleiðtoga Búlgaríu.<ref>{{Vefheimild|titill=Borgaralegi flokkurinn Gerb sigraði í búlgörsku þingkosningunum|url=https://www.visir.is/g/2017170329006|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Hann starfaði hjá búlgarska innanríkisráðuneytinu frá 2001 til 2005.<ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=358547|title=Обясненията за показните убийства|date=12 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=96301|title=Акциите на МВР - приказка без край|date=30 October 2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=318013&p=1|title=Джеф Стайн не приема поканата на Бойко Борисов}}</ref><ref>{{cite web|url=http://dnevnik.bg/show/?storyid=273794|title=Бойко Борисов забравил спомените си за "Топлофикация"|access-date=2021-11-17|archive-date=2022-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209091809/https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2006/07/24/273794_/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=380113|title=Бойко Борисов: Като искате от мен отговорност, дайте ми права}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=411196|title=Много координатори - хилаво почистване|date=2 January 2008}}</ref> Árið 2005 var Borísov þingframbjóðandi fyrir Þjóðarhreyfingu fyrrverandi búlgarska keisarans [[Simeon Sachsen-Coburg-Gotha|Símons 2.]]. Hann náði kjöri en ákvað að halda áfram störfum í innanríkisráðuneytinu frekar en að taka sæti á þingi. Borísov var kjörinn borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] síðar sama ár.<ref>{{Cite book |last1=Lilov|first1=Grigor|year=2013 |title=Най-богатите българи |edition=1 |location=Sofia |publisher="Кайлас" ЕООД |isbn=978-954-92098-9-1 |url=http://knigabg.com/index.php?page=book&id=34089 |page=15}}</ref> Árið 2009 leiddi Borísov nýja hægriflokkinn [[GERB]] (nafnið er búlgörsk skammstöfun fyrir nafnið „Borgarar í þágu evrópskrar þróunar Búlgaríu“) til sigurs í þingkosningum og varð forsætisráðherra Búlgaríu. Hann sagði af sér í mars 2013 vegna fjöldamótmæla gegn bágu efnahagsástandi og spillingu í landinu. Þegar kosningar voru haldnar á ný í maí sama ár hlaut GERB um þriðjung atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Útlit fyrir pólitíska pattstöðu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2013/05/12/utlit_fyrir_politiska_pattstodu/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2013|mánuður=12. maí|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref> Borísov sagði aftur af sér og kallaði til snemmbúinna þingkosninga í janúar árið 2017 eftir að frambjóðandi GERB-flokksins bað ósigur í forsetakosningum Búlgaríu í nóvember árið áður á móti [[Rúmen Radev]], frambjóðanda [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]].<ref>{{Vefheimild|titill=Spáð spennandi kosningum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/spad-spennandi-kosningum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> GERB fékk flest atkvæði í kosningunum sem haldnar voru í mars 2017 og Borísov sneri því aftur á forsætisráðherrastól að þeim loknum.<ref>{{Vefheimild|titill=Borisov hélt velli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/borisov-helt-velli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Á þriðja kjörtímabili sínu frá árinu 2017 átti Borísov í harðsvírugum deilum við Radev forseta, sem sakaði Borísov um að leyfa [[spilling]]u að blómstra í Búlgaríu og um að reyna að vængstífa stjórnarandstöðuna. Borísov sakaði Radev á móti um að reyna að grafa undan ríkisstjórninni með því að beita neitunarvaldi sínu ítrekað gegn lagafrumvörpum GERB-flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref> Í júní 2020 brutust út [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæli gegn stjórn Borísovs]] sem vörðuðu ýmis spillingarmál. Kveikjan að mótmælunum varð þegar öryggislögreglan NSO stöðvaði búlgarskan þingmann á leið á baðströnd við [[Svartahaf]] nærri heimili [[Ahmed Dogan|Ahmeds Dogans]], fyrrverandi leiðtoga [[Réttinda- og frelsishreyfingin|Réttinda- og frelsishreyfingarinnar]]. Dogan var sakaður um að sölsa undir sig land í eigu hins opinbera og þiggja vernd á kostnað búlgarskra skattgreiðenda. Eftir að Rúmen Radev lét þau orð falla að Dogan ætti ekki að njóta friðhelgi frá ákæru gerðu saksóknarar rassíu á skrifstofur forseta og handtóku tvo starfsmenn hans. Mótmælendurnir kröfðust afsagnar Borísovs og sökuðu hann um valdníðslu og spillingu, auk þess sem hann og ríkissaksóknarinn [[Ívan Gesjev]] voru sakaðir um að ganga mála olígarka sem réðu landinu á bak við tjöldin.<ref name=stjórnarskrá/> Auk þess var óánægja víðtæk vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Kórónaveirufaraldurinn 2019–2021|alþjóðlega kórónaveirufaraldrinum]], en smittíðni í landinu hafði hækkað verulega eftir að stjórnin lét aflétta samkomutakmörkunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Mikil mótmæli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2020/07/13/mikil-motmaeli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=13. júní|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref> Borísov stakk upp á breytingum á stjórnarskrá Búlgaríu til að koma til móts við mótmælendurna en tillögur hans féllu í grýttan jarðveg.<ref name=stjórnarskrá>{{Vefheimild|titill=Tillögu Borisovs um nýja stjórnarskrá hafnað|url=https://www.ruv.is/frett/2020/08/14/tillogu-borisovs-um-nyja-stjornarskra-hafnad|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=14. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Borísov hafnaði kröfum um afsögn sína og sat til loka kjörtímabils síns árið 2021, en baðst lausnar eftir að GERB tapaði verulegu fylgi í kosningum í apríl.<ref>{{Vefheimild|titill=Líkur á stjórnarskiptum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/04/04/likur-a-stjornarskiptum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=4. apríl|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Vegna pattstöðu sem myndaðist á búlgarska þinginu eftir kosningarnar voru þær endurteknar tvisvar á árinu, fyrst í júlí og síðan í nóvember. Staða GERB-flokksins batnaði þó ekki þegar kosningarnar voru endurteknar.<ref>{{Vefheimild|titill=Glænýr flokkur gegn spillingu sigurvegari þingkosninga|url=https://www.ruv.is/frett/2021/11/15/glaenyr-flokkur-gegn-spillingu-sigurvegari-thingkosninga|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> ==Einkahagir== Borísov er fráskilinn og á eitt barn með fyrrverandi konu sinni. Önnur sambýliskona Borísovs til langs tíma var Tsvetelína Boríslavova, heiðursræðismaður [[Ísland]]s í Búlgaríu og lengi viðskiptafélagi [[Björgólfur Thor Björgólfsson|Björgólfs Thors Björgólfssonar]], sem rak um skeið með henni fjárfestingabankann EIBank.<ref>{{Tímarit.is|6881787|Ræðismaður fyrir Ísland orðuð við skipulagða glæpastarfsemi|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=10. október 2017|höfundur=Aðalheiður Ámundadóttir|blaðsíða=6}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[27. júlí]] [[2009]]| til=[[13. mars]] [[2013]]| fyrir=[[Sergej Stanísjev]]| eftir=[[Marín Rajkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[7. nóvember]] [[2014]]| til=[[27. janúar]] [[2017]]| fyrir=[[Georgí Blíznasjkí]]<br>{{small|(starfandi)}}| eftir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Erfðatafla| titill=Forsætisráðherra Búlgaríu| frá=[[4. maí]] [[2017]]| til=[[12. maí]] [[2021]]| fyrir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}| eftir=[[Stefan Janev]]<br>{{small|(starfandi)}}| }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Borisov, Bojko}} {{f|1959}} [[Flokkur:Búlgarskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Búlgaríu]] 514byuoas92f7jlh2hn0rshthf5exbr 0 166367 1960635 1939235 2026-04-20T10:42:56Z Vonbi7272 115719 1960635 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Valdimar Jóhannsson | búseta = | mynd = Valdimar Jóhannsson.jpg | myndastærð = | myndatexti = {{}} | mynd_texti = Valdimar árið 2021. | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1978|4|28}} | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = [[]], [[]] | orsök_dauða = | verðlaun = | þekkt_fyrir = | stjórnmálaflokkur = | starf = Kvikmyndaleikstjóri,<br>handritshöfundur | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | undirskrift = }} '''Valdimar Jóhannsson''' (f. 28. apríl 1978) er íslenskur [[kvikmyndaleikstjóri]] og [[handritshöfundur]]. Valdimar hefur unnið hin ýmsu störf kvikmyndagerðar, m.a.s. gripill, ljósamaður, tökumaður og brellutæknir.<ref>{{Cite web|url=https://www.kvikmyndavefurinn.is/person/nr/1822|title=Valdimar Jóhannsson|website=Kvikmyndavefurinn|language=is|access-date=2022-01-15|archive-date=2022-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220115220656/https://www.kvikmyndavefurinn.is/person/nr/1822|url-status=dead}}</ref> Valdimar lærði við [[Kvikmyndaskóli Íslands|Kvikmyndaskóla Íslands]] og útskrifaðist þaðan árið 2001. Seinna lá leið hans til Bosníu og Hersegóvínu þar sem hann stundaði nám við kvikmyndaskólann ''Film Factory'' í [[Sarajevó]] á árunum 2012-2015 hjá ungverska leikstjóranum [[Béla Tarr]].<ref>{{Cite thesis |title=Ég og Dýrið |url=https://skemman.is/handle/1946/42181 |date=2021-11 |degree=Thesis |language=is |first=Helgi |last=Jóhannsson 1979-}}</ref> Fyrsta kvikmynd Valdimars í fullri lengd er ''[[Dýrið (kvikmynd)|Dýrið]]'' (2021) sem hann bæði leikstýrði og skrifaði. == Kvikmyndir == * ''Harmsaga'' (2008) (Stuttmynd) * ''Dögun'' (2012) (Stuttmynd) * ''[[Dýrið (kvikmynd)|Dýrið]]'' (2021) == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{imdb nafn|5762091}} [[Flokkur:Íslenskir kvikmyndaleikstjórar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1978]] fkcqenvkchfnm8xvsac0js4ymsqcrt6 10 167481 1960601 1754649 2026-04-20T07:14:30Z Bjarki S 9 1960601 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{2|}}}|[[{{{2}}}|<span style="background:{{{3|#AAAAAA}}}; color:{{{4|white}}}">&nbsp;<span style="font-size:90%">{{{1}}}</span>&nbsp;</span>]]|<span style="background:{{{3|#AAAAAA}}}; color:{{{4|white}}}">&nbsp;<span style="font-size:90%">{{{1}}}</span>&nbsp;</span>}}<noinclude> == Notkun == Sniðið skilar listabókstaf stjórnmálaframboðs með tengli og bakgrunnslit. Ætlað fyrir stjórnmálaframboð sem ekki eru skilgreind í [[Snið:LB]]. Notkun: <pre>{{LB2|K|Kattarframboðið|#FFAAAA}}</pre> Sem verður: [[Kattarframboðið|<span style="background:#FFAAAA; color:white">&nbsp;<span style="font-size:90%">K</span>&nbsp;</span>]] Breytur: # Listabókstafur # Nafn framboðs. Ef því er sleppt birtist aðeins bókstafurinn án tengils. # Bakgrunnslitur. Ef hún er ekki notuð er bakgrunnsliturinn grár. # Litur texta. Ef hún er ekki notuð er litur texta hvítur. {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmálasnið]] </noinclude> b7bhdhftzttt0j1hzwhv1mj7lbehd7h 0 179334 1960556 1960199 2026-04-19T16:26:51Z Bjarki S 9 /* Yfirlit */ 1960556 wikitext text/x-wiki '''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' verða haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin verður 61 sveitarstjórn en þeim fækkar um þrjár frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar hafa farið fram eða taka munu gildi eftir kosningarnar. ==Framkvæmd== Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23. Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}</ref> ==Yfirlit== {| class="wikitable sortable" |+ Yfirlit framboða í sveitarfélögum með 1.400 eða fleiri kjósendum á kjörskrá ! colspan="2" | Sveitarfélag ! colspan="7" | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi ! colspan="4" rowspan="2" class=unsortable | Önnur framboð ! rowspan="2" class=unsortable |Niðurstöður |- !Nafn ! Kjósendur ! class=unsortable | {{LB|B}} ! class=unsortable | {{LB|C}} ! class=unsortable | {{LB|D}} ! class=unsortable | {{LB|J}} ! class=unsortable | {{LB|M}} ! class=unsortable | {{LB|S}} ! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |- |[[Reykjavík]] |style="text-align:right" | 108.545 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |{{LB|F}} |{{LB2|G|Góðan daginn}} |{{LB|P}} |{{LB2|R|Okkar borg}} |[[#Reykjavík|Niðurstöður]] |- |[[Kópavogur]] | style="text-align:right" | 30.949 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Kópavogur|Niðurstöður]] |- |[[Hafnarfjörður]] | style="text-align:right" | 24.593 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} | | | | |[[#Hafnarfjörður|Niðurstöður]] |- |[[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 17.086 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Reykjanesbær|Niðurstöður]] |- |[[Garðabær]] | style="text-align:right" | 15.730 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}} | | | |[[#Garðabær|Niðurstöður]] |- |[[Akureyri]] | style="text-align:right" | 15.547 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} |{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}} |{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}} | | |[[#Akureyri|Niðurstöður]] |- |[[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 10.391 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}} | | | |[[#Mosfellsbær|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]] | style="text-align:right" | 9.567 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Árborg|Niðurstöður]] |- |[[Akranes]] |style="text-align:right" | 6.296 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Akranes|Niðurstöður]] |- |[[Fjarðabyggð]] |style="text-align:right" | 3.976 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Fjarðabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Múlaþing]] |style="text-align:right" | 3.949 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|V}} |{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}} | | | |[[#Múlaþing|Niðurstöður]] |- |[[Seltjarnarnes]] |style="text-align:right" | 3.541 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Seltjarnarnes|Niðurstöður]] |- |[[Vestmannaeyjar]] |style="text-align:right" | 3.540 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}} | | | |[[#Vestmannaeyjar|Niðurstöður]] |- |[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]] |style="text-align:right" | 3.297 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}} | | | |[[#Skagafjörður|Niðurstöður]] |- |[[Suðurnesjabær]] |style="text-align:right" | 3.152 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Suðurnesjabær|Niðurstöður]] |- |[[Borgarbyggð]] |style="text-align:right" | 3.082 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}} | | | |[[#Borgarbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Ísafjarðarbær]] |style="text-align:right" | 2.976 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Ísafjarðarbær|Niðurstöður]] |- |[[Hveragerði]] |style="text-align:right" | 2.567 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|O|Okkar Hveragerði}} | | | |[[#Hveragerði|Niðurstöður]] |- |[[Norðurþing]] |style="text-align:right" | 2.345 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Norðurþing|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]] |style="text-align:right | 2.212 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Ölfus|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]] |style="text-align:right" | 1922 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|K|Kex framboðið}} | | | |[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Niðurstöður]] |- |[[Fjallabyggð]] |style="text-align:right" | 1555 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H|Fyrir heildina}} | | | |[[#Fjallabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Rangárþing eystra]] |style="text-align:right" | 1547 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N|Nýi óháði listinn}} | | | |[[#Rangárþing eystra|Niðurstöður]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right" | 1518 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Á|Áhugafólk um sveitarstjórnarmál}} | | | |[[#Rangárþing ytra|Niðurstöður]] |- |[[Dalvíkurbyggð]] |style="text-align:right" | 1478 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A|Byggðalistinn}} |{{LB2|K|Dalvíkurbyggð, óháð framboð}} | | |[[#Dalvíkurbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]] |style="text-align:right" | 1474 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A|Fyrir samfélagið}} |{{LB2|E|Framboðsfélag E-listans}} |{{LB2|L|Listi fólksins(Vogar)}} | |[[#Sveitarfélagið Vogar|Niðurstöður]] |} <!-- |- |[[Grindavík]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 3539 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|S}} | |{{LB2|U|Rödd unga fólksins}} | | |[[#Grindavík|Niðurstöður]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1740 | | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|Á|Áhugafólk um sveitarstjórnarmál}} | | |[[#Rangárþing ytra|Niðurstöður]] |- |[[Snæfellsbær]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1679 | | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|J|Bæjarmálasamtök Snæfellsbæjar}} | | |[[#Snæfellsbær|Niðurstöður]] |- |[[Þingeyjarsveit]] og [[Skútustaðahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1323 | | | | | | | | |{{LB2|E|E-listi}} |{{LB2|K|K-listi}} | |[[#Þingeyjarsveit og Skútustaðahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Blönduós]] og [[Húnavatnshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1322 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|G|Gerum þetta saman}} |{{LB2|H|H-listi}} | |[[#Blönduós og Húnavatnshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Stykkishólmur]] og [[Helgafellssveit]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1262 | | | | | | | | |{{LB2|H|Listi framfarasinna}} |{{LB2|Í|Íbúalistinn}} | |[[#Stykkishólmur og Helgafellssveit|Niðurstöður]] |- |[[Húnaþing vestra]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1222 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|N|Nýtt afl (Húnaþing vestra)}} | | |[[#Húnaþing vestra|Niðurstöður]] |- |[[Bláskógabyggð]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1144 | | | | | | | | |{{LB2|T|T-listinn í Bláskógabyggð}} |{{LB2|Þ|Þ-listinn í Bláskógabyggð}} | |[[#Bláskógabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Eyjafjarðarsveit]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1097 | | | | | | | | |{{LB2|F|F-listinn í Eyjafjarðarsveit}} |{{LB2|K|K-listinn í Eyjafjarðarsveit}} | |[[#Eyjafjarðarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Vesturbyggð]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 1064 | | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|N|Ný sýn}} | | |[[#Vesturbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Bolungarvík]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 958 | | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|K|Máttur meyja og manna}} | | |[[#Bolungarvík|Niðurstöður]] |- |[[Grundarfjarðarbær]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 862 | | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|L|Samstaða bæjarmálafélag}} | | |[[#Grundarfjarðarbær|Niðurstöður]] |- |[[Hrunamannahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 822 | | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|L|L-listinn í Hrunamannahreppi}} | | |[[#Hrunamannahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Mýrdalshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 758 |{{LB|B}} | | | | | | | |{{LB2|A|Allir}} | | |[[#Mýrdalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Flóahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 690 | | | | | | | | |{{LB2|I|Framfaralistinn}} |{{LB2|T|T-listinn í Flóahreppi}} | |[[#Flóahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Hörgársveit]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 653 | | | | | | | | |{{LB2|H|H-listi Hörgársveitar)}} |{{LB2|J|Gróska)}} | |[[#Hörgársveit|Niðurstöður]] |- |[[Vopnafjarðarhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 653 |{{LB|B}} | | | | | | | |{{LB2|H|Vopnafjarðarlistinn}} | | |[[#Vopnafjarðarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Hvalfjarðarsveit]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 647 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Hvalfjarðarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Skaftárhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 624 | | |{{LB|D}} | | | | | |{{LB2|Ö|Öflugt samfélag}} | | |[[#Skaftárhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Dalabyggð]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 620 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Dalabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Langanesbyggð]] og [[Svalbarðshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 598 | | | | | | | | |{{LB2|H|Betri byggð}} |{{LB2|L|Framtíðarlistinn}} | |[[#Langanesbyggð og Svalbarðshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 590 | | | | | | | | |{{LB2|E|Uppbygging}} |{{LB2|L|Samvinnulistinn}} |{{LB2|U|Umhyggja, umhverfi, uppbygging}} |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Grímsnes- og Grafningshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 492 | | | | | | | | |{{LB2|E|Óháðir lýðræðissinnar}} |{{LB2|G|Framboðslisti um framsýni og fyrirhyggju}} | |[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 470 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|H|Skagastrandarlistinn}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Niðurstöður]] |- |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 441 | | | | | | | | |{{LB2|A|Strandarlistinn}} |{{LB2|Ö|Ströndungur}} | |[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Strandabyggð]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 435 | | | | | | | | |{{LB2|A|Almennir borgarar}} |{{LB2|T|Strandabandalagið}} | |[[#Strandabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Grýtubakkahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 371 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Grýtubakkahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Ásahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 271 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Ásahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Tálknafjarðarhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 268 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Tálknafjarðarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Kjósarhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 250 | | | | | | | | |{{LB2|A|Íbúar í Kjós}} |{{LB2|K|Kjósarlistinn}} |{{LB2|Þ|Saman í sveit}} |[[#Kjósarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Reykhólahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 236 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Reykhólahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Súðavíkurhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 201 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Súðavíkurhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Eyja- og Miklaholtshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 119 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Kaldrananeshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 110 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Kaldrananeshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Fljótsdalshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 98 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Fljótsdalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Skagabyggð]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 92 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Skagabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Skorradalshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 66 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Skorradalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Tjörneshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 56 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|T|Tjörneslistinn}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Tjörneshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Árneshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 42 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' | [[#Árneshreppur|Niðurstöður]] |} --> ==Höfuðborgarsvæðið== === [[Reykjavík]] === {{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}} Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn. Í skoðanakönnununum hefur fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] verið að mælast hærra en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hefur fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða hefur átt sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem nú er oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hyggi á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> ===[[Kópavogur]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}} ===[[Hafnarfjörður]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}} ===[[Garðabær]]=== ===[[Mosfellsbær]]=== ===[[Seltjarnarnes]]=== ===[[Kjósarhreppur]]=== ==Suðurnes== ===[[Reykjanesbær]]=== ===[[Suðurnesjabær]]=== ===[[Sveitarfélagið Vogar]]=== ===[[Grindavík]]=== ==Vesturland== ===[[Akranes]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}} ===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]=== Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. ===[[Snæfellsbær]]=== ===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]=== ===[[Grundarfjarðarbær]]=== ===[[Hvalfjarðarsveit]]=== ===[[Dalabyggð]]=== ===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]=== ==Vestfirðir== ===[[Ísafjarðarbær]]=== ===[[Vesturbyggð]]=== ===[[Bolungarvík]]=== ===[[Strandabyggð]]=== ===[[Reykhólahreppur]]=== ===[[Súðavíkurhreppur]]=== ===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]=== Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem mun ekki úrskurða í málinu fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref> ==Norðurland vestra== ===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]=== ===[[Húnabyggð]]=== ===[[Húnaþing vestra]]=== ===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]=== ==Norðurland eystra== ===[[Akureyri]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}} ===[[Norðurþing]]=== ===[[Fjallabyggð]]=== ===[[Dalvíkurbyggð]]=== ===[[Þingeyjarsveit]]=== ===[[Eyjafjarðarsveit]]=== ===[[Hörgársveit]]=== ===[[Langanesbyggð]]=== ===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]=== ===[[Grýtubakkahreppur]]=== ===[[Tjörneshreppur]]=== ==Austurland== ===[[Fjarðabyggð]]=== ===[[Múlaþing]]=== ===[[Vopnafjarðarhreppur]]=== ===[[Fljótsdalshreppur]]=== ==Suðurland== ===[[Sveitarfélagið Árborg]]=== ===[[Vestmannaeyjar]]=== ===[[Hveragerði]]=== ===[[Sveitarfélagið Ölfus]]=== ===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]=== ===[[Rangárþing eystra]]=== ===[[Rangárþing ytra]]=== ===[[Bláskógabyggð]]=== ===[[Hrunamannahreppur]]=== ===[[Flóahreppur]]=== ===[[Mýrdalshreppur]]=== ===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]=== ===[[Skaftárhreppur]]=== ===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]=== ===[[Ásahreppur]]=== ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] ieahgu2q2577z4r53wp7kcmv70nw6cv 1960627 1960556 2026-04-20T10:13:03Z Bjarki S 9 /* Yfirlit */ 1960627 wikitext text/x-wiki '''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' verða haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin verður 61 sveitarstjórn en þeim fækkar um þrjár frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar hafa farið fram eða taka munu gildi eftir kosningarnar. ==Framkvæmd== Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23. Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}</ref> ==Yfirlit== {| class="wikitable sortable" |+ Yfirlit framboða í sveitarfélögum með 300 eða fleiri kjósendum á kjörskrá ! colspan="2" | Sveitarfélag ! colspan="7" | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi ! colspan="4" rowspan="2" class=unsortable | Önnur framboð ! rowspan="2" class=unsortable |Niðurstöður |- !Nafn ! Kjósendur ! class=unsortable | {{LB|B}} ! class=unsortable | {{LB|C}} ! class=unsortable | {{LB|D}} ! class=unsortable | {{LB|J}} ! class=unsortable | {{LB|M}} ! class=unsortable | {{LB|S}} ! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |- |[[Reykjavík]] |style="text-align:right" | 108.545 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |{{LB|F}} |{{LB2|G|Góðan daginn}} |{{LB|P}} |{{LB2|R|Okkar borg}} |[[#Reykjavík|Niðurstöður]] |- |[[Kópavogur]] | style="text-align:right" | 30.949 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Kópavogur|Niðurstöður]] |- |[[Hafnarfjörður]] | style="text-align:right" | 24.593 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} | | | | |[[#Hafnarfjörður|Niðurstöður]] |- |[[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 17.086 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Reykjanesbær|Niðurstöður]] |- |[[Garðabær]] | style="text-align:right" | 15.730 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}} | | | |[[#Garðabær|Niðurstöður]] |- |[[Akureyri]] | style="text-align:right" | 15.547 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} |{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}} |{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}} | | |[[#Akureyri|Niðurstöður]] |- |[[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 10.391 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}} | | | |[[#Mosfellsbær|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]] | style="text-align:right" | 9.567 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Árborg|Niðurstöður]] |- |[[Akranes]] |style="text-align:right" | 6.296 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Akranes|Niðurstöður]] |- |[[Fjarðabyggð]] |style="text-align:right" | 3.976 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Fjarðabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Múlaþing]] |style="text-align:right" | 3.949 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|V}} |{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}} | | | |[[#Múlaþing|Niðurstöður]] |- |[[Seltjarnarnes]] |style="text-align:right" | 3.541 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Seltjarnarnes|Niðurstöður]] |- |[[Vestmannaeyjar]] |style="text-align:right" | 3.540 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}} | | | |[[#Vestmannaeyjar|Niðurstöður]] |- |[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]] |style="text-align:right" | 3.297 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}} | | | |[[#Skagafjörður|Niðurstöður]] |- |[[Suðurnesjabær]] |style="text-align:right" | 3.152 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Suðurnesjabær|Niðurstöður]] |- |[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur|Skorradalshr.]] |style="text-align:right" | 3.082 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}} | | | |[[#Borgarbyggð og Skorradalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Ísafjarðarbær]] |style="text-align:right" | 2.976 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Ísafjarðarbær|Niðurstöður]] |- |[[Hveragerði]] |style="text-align:right" | 2.567 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|O|Okkar Hveragerði}} | | | |[[#Hveragerði|Niðurstöður]] |- |[[Norðurþing]] |style="text-align:right" | 2.345 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Norðurþing|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]] |style="text-align:right | 2.212 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Ölfus|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]] |style="text-align:right" | 1.922 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|K|Kex framboðið}} | | | |[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Niðurstöður]] |- |[[Fjallabyggð]] |style="text-align:right" | 1.555 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H}} | | | |[[#Fjallabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Rangárþing eystra]] |style="text-align:right" | 1.547 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Rangárþing eystra|Niðurstöður]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right" | 1.518 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Á}} | | | |[[#Rangárþing ytra|Niðurstöður]] |- |[[Dalvíkurbyggð]] |style="text-align:right" | 1.478 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|K}} | | |[[#Dalvíkurbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]] |style="text-align:right" | 1.474 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | |[[#Sveitarfélagið Vogar|Niðurstöður]] |- |[[Snæfellsbær]] |style="text-align:right" | 1.269 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB|D}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Snæfellsbær|Niðurstöður]] |- |[[Grindavík]] |style="text-align:right" | 1.118 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | | | | | |[[#Grindavík|Niðurstöður]] |- |[[Þingeyjarsveit]] |style="text-align:right" | 1.114 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|L}} |{{LB2|N}} | |[[#Þingeyjarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Vesturbyggð]] |style="text-align:right" | 1.097 | | | | | | | |{{LB2|N}} |{{LB2|V}} | | |[[#Vesturbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Húnabyggð]] |style="text-align:right" | 1.034 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} | | | |[[#Húnabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Stykkishólmur|Svf. Stykkishólmur]] |style="text-align:right" | 1.034 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Sveitarfélagið Stykkishólmur|Niðurstöður]] |- |[[Bláskógabyggð]] |style="text-align:right" | 988 | | | | | | | |{{LB2|T}} |{{LB2|Þ}} | | |[[#Bláskógabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Húnaþing vestra]] |style="text-align:right" | 963 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Húnaþing vestra|Niðurstöður]] |- |[[Eyjafjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 907 | | | | | | | |{{LB2|F}} |{{LB2|K}} | | |[[#Eyjafjarðarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Bolungarvík]] |style="text-align:right" | 774 | | | | | | | |{{LB2|K}} |{{LB2|O}} | | |[[#Bolungarvík|Niðurstöður]] |- |[[Hörgársveit]] |style="text-align:right | 715 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|H}} | | |[[#Hörgársveit|Niðurstöður]] |- |[[Hrunamannahreppur]] |style="text-align:right" | 678 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|L}} | | | |[[#Hrunamannahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Mýrdalshreppur]] |style="text-align:right" | 666 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Z}} | | |[[#Mýrdalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Hvalfjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 657 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Hvalfjarðarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Grundarfjarðarbær]] |style="text-align:right" | 639 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | | | | |[[#Grundarfjarðarbær|Niðurstöður]] |- |[[Grímsnes- og Grafningshreppur]] |style="text-align:right" | 579 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|Ö}} | | |[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Flóahreppur]] |style="text-align:right" | 567 | | | | | | | |{{LB2|I}} |{{LB2|T}} | | |[[#Flóahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Dalabyggð]] |style="text-align:right" | 534 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Dalabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right" | 497 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | | |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Vopnafjarðarhreppur]] |style="text-align:right" | 494 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|O}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Vopnafjarðarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Langanesbyggð]] |style="text-align:right" | 455 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Langanesbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Skaftárhreppur]] |style="text-align:right" | 454 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Ö}} | | | |[[#Skaftárhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |style="text-align:right" | 377 | | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H}} |{{LB2|Ö}} | | |[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]] |style="text-align:right" | 352 |{{LB|B}} | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|K}} | | | |[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Niðurstöður]] |- |[[Strandabyggð]] |style="text-align:right" | 350 |{{LB|B}} | | | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|T}} | | |[[#Strandabyggð|Niðurstöður]] |} <!-- |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 590 | | | | | | | | |{{LB2|E|Uppbygging}} |{{LB2|L|Samvinnulistinn}} |{{LB2|U|Umhyggja, umhverfi, uppbygging}} |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Grýtubakkahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 371 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Grýtubakkahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Ásahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 271 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Ásahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Tálknafjarðarhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 268 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Tálknafjarðarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Kjósarhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 250 | | | | | | | | |{{LB2|A|Íbúar í Kjós}} |{{LB2|K|Kjósarlistinn}} |{{LB2|Þ|Saman í sveit}} |[[#Kjósarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Reykhólahreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 236 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Reykhólahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Súðavíkurhreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 201 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Súðavíkurhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Eyja- og Miklaholtshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 119 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Kaldrananeshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 110 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Kaldrananeshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Fljótsdalshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 98 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Fljótsdalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Skagabyggð]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 92 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Skagabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Skorradalshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 66 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Skorradalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Tjörneshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 56 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|T|Tjörneslistinn}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Tjörneshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Árneshreppur]] |style="text-align:right; font-size:85%" | 42 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' | [[#Árneshreppur|Niðurstöður]] |} --> ==Höfuðborgarsvæðið== === [[Reykjavík]] === {{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}} Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn. Í skoðanakönnununum hefur fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] verið að mælast hærra en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hefur fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða hefur átt sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem nú er oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hyggi á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> ===[[Kópavogur]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}} ===[[Hafnarfjörður]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}} ===[[Garðabær]]=== ===[[Mosfellsbær]]=== ===[[Seltjarnarnes]]=== ===[[Kjósarhreppur]]=== ==Suðurnes== ===[[Reykjanesbær]]=== ===[[Suðurnesjabær]]=== ===[[Sveitarfélagið Vogar]]=== ===[[Grindavík]]=== ==Vesturland== ===[[Akranes]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}} ===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]=== Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. ===[[Snæfellsbær]]=== ===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]=== ===[[Grundarfjarðarbær]]=== ===[[Hvalfjarðarsveit]]=== ===[[Dalabyggð]]=== ===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]=== ==Vestfirðir== ===[[Ísafjarðarbær]]=== ===[[Vesturbyggð]]=== ===[[Bolungarvík]]=== ===[[Strandabyggð]]=== ===[[Reykhólahreppur]]=== ===[[Súðavíkurhreppur]]=== ===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]=== Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem mun ekki úrskurða í málinu fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref> ==Norðurland vestra== ===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]=== ===[[Húnabyggð]]=== ===[[Húnaþing vestra]]=== ===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]=== ==Norðurland eystra== ===[[Akureyri]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}} ===[[Norðurþing]]=== ===[[Fjallabyggð]]=== ===[[Dalvíkurbyggð]]=== ===[[Þingeyjarsveit]]=== ===[[Eyjafjarðarsveit]]=== ===[[Hörgársveit]]=== ===[[Langanesbyggð]]=== ===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]=== ===[[Grýtubakkahreppur]]=== ===[[Tjörneshreppur]]=== ==Austurland== ===[[Fjarðabyggð]]=== ===[[Múlaþing]]=== ===[[Vopnafjarðarhreppur]]=== ===[[Fljótsdalshreppur]]=== ==Suðurland== ===[[Sveitarfélagið Árborg]]=== ===[[Vestmannaeyjar]]=== ===[[Hveragerði]]=== ===[[Sveitarfélagið Ölfus]]=== ===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]=== ===[[Rangárþing eystra]]=== ===[[Rangárþing ytra]]=== ===[[Bláskógabyggð]]=== ===[[Hrunamannahreppur]]=== ===[[Flóahreppur]]=== ===[[Mýrdalshreppur]]=== ===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]=== ===[[Skaftárhreppur]]=== ===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]=== ===[[Ásahreppur]]=== ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] stoju8qkte85hrjxqvql29twi9azlkc 1960636 1960627 2026-04-20T11:08:57Z Bjarki S 9 /* Yfirlit */ 1960636 wikitext text/x-wiki '''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' verða haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin verður 61 sveitarstjórn en þeim fækkar um þrjár frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar hafa farið fram eða taka munu gildi eftir kosningarnar. ==Framkvæmd== Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23. Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}</ref> ==Yfirlit== {| class="wikitable sortable" |+ Yfirlit framboða í öllum sveitarfélögum. Raðað eftir fjölda kjósenda á kjörskrá. ! colspan="2" | Sveitarfélag ! colspan="7" | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi ! colspan="4" rowspan="2" class=unsortable | Önnur framboð ! rowspan="2" class=unsortable |Niðurstöður |- !Nafn ! Kjósendur ! class=unsortable | {{LB|B}} ! class=unsortable | {{LB|C}} ! class=unsortable | {{LB|D}} ! class=unsortable | {{LB|J}} ! class=unsortable | {{LB|M}} ! class=unsortable | {{LB|S}} ! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |- |[[Reykjavík]] |style="text-align:right" | 108.545 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |{{LB|F}} |{{LB2|G|Góðan daginn}} |{{LB|P}} |{{LB2|R|Okkar borg}} |[[#Reykjavík|Niðurstöður]] |- |[[Kópavogur]] | style="text-align:right" | 30.949 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Kópavogur|Niðurstöður]] |- |[[Hafnarfjörður]] | style="text-align:right" | 24.593 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} | | | | |[[#Hafnarfjörður|Niðurstöður]] |- |[[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 17.086 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Reykjanesbær|Niðurstöður]] |- |[[Garðabær]] | style="text-align:right" | 15.730 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}} | | | |[[#Garðabær|Niðurstöður]] |- |[[Akureyri]] | style="text-align:right" | 15.547 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} |{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}} |{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}} | | |[[#Akureyri|Niðurstöður]] |- |[[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 10.391 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}} | | | |[[#Mosfellsbær|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]] | style="text-align:right" | 9.567 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Árborg|Niðurstöður]] |- |[[Akranes]] |style="text-align:right" | 6.296 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Akranes|Niðurstöður]] |- |[[Fjarðabyggð]] |style="text-align:right" | 3.976 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Fjarðabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Múlaþing]] |style="text-align:right" | 3.949 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|V}} |{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}} | | | |[[#Múlaþing|Niðurstöður]] |- |[[Seltjarnarnes]] |style="text-align:right" | 3.541 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Seltjarnarnes|Niðurstöður]] |- |[[Vestmannaeyjar]] |style="text-align:right" | 3.540 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}} | | | |[[#Vestmannaeyjar|Niðurstöður]] |- |[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]] |style="text-align:right" | 3.297 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}} | | | |[[#Skagafjörður|Niðurstöður]] |- |[[Suðurnesjabær]] |style="text-align:right" | 3.152 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Suðurnesjabær|Niðurstöður]] |- |[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur|Skorradalshr.]] |style="text-align:right" | 3.141 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}} | | | |[[#Borgarbyggð og Skorradalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Ísafjarðarbær]] |style="text-align:right" | 2.976 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Ísafjarðarbær|Niðurstöður]] |- |[[Hveragerði]] |style="text-align:right" | 2.567 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|O|Okkar Hveragerði}} | | | |[[#Hveragerði|Niðurstöður]] |- |[[Norðurþing]] |style="text-align:right" | 2.345 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Norðurþing|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]] |style="text-align:right | 2.212 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Ölfus|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]] |style="text-align:right" | 1.922 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|K|Kex framboðið}} | | | |[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Niðurstöður]] |- |[[Fjallabyggð]] |style="text-align:right" | 1.555 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H}} | | | |[[#Fjallabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Rangárþing eystra]] |style="text-align:right" | 1.547 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Rangárþing eystra|Niðurstöður]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right" | 1.518 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Á}} | | | |[[#Rangárþing ytra|Niðurstöður]] |- |[[Dalvíkurbyggð]] |style="text-align:right" | 1.478 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|K}} | | |[[#Dalvíkurbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]] |style="text-align:right" | 1.474 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | |[[#Sveitarfélagið Vogar|Niðurstöður]] |- |[[Snæfellsbær]] |style="text-align:right" | 1.269 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB|D}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Snæfellsbær|Niðurstöður]] |- |[[Grindavík]] |style="text-align:right" | 1.118 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | | | | | |[[#Grindavík|Niðurstöður]] |- |[[Þingeyjarsveit]] |style="text-align:right" | 1.114 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|L}} |{{LB2|N}} | |[[#Þingeyjarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Vesturbyggð]] |style="text-align:right" | 1.097 | | | | | | | |{{LB2|N}} |{{LB2|V}} | | |[[#Vesturbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Húnabyggð]] |style="text-align:right" | 1.034 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} | | | |[[#Húnabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Sveitarfélagið Stykkishólmur|Svf. Stykkishólmur]] |style="text-align:right" | 1.034 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Sveitarfélagið Stykkishólmur|Niðurstöður]] |- |[[Bláskógabyggð]] |style="text-align:right" | 988 | | | | | | | |{{LB2|T}} |{{LB2|Þ}} | | |[[#Bláskógabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Húnaþing vestra]] |style="text-align:right" | 963 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Húnaþing vestra|Niðurstöður]] |- |[[Eyjafjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 907 | | | | | | | |{{LB2|F}} |{{LB2|K}} | | |[[#Eyjafjarðarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Bolungarvík]] |style="text-align:right" | 774 | | | | | | | |{{LB2|K}} |{{LB2|O}} | | |[[#Bolungarvík|Niðurstöður]] |- |[[Hörgársveit]] |style="text-align:right | 715 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|H}} | | |[[#Hörgársveit|Niðurstöður]] |- |[[Hrunamannahreppur]] |style="text-align:right" | 678 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|L}} | | | |[[#Hrunamannahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Mýrdalshreppur]] |style="text-align:right" | 666 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Z}} | | |[[#Mýrdalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Hvalfjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 657 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Hvalfjarðarsveit|Niðurstöður]] |- |[[Grundarfjarðarbær]] |style="text-align:right" | 639 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | | | | |[[#Grundarfjarðarbær|Niðurstöður]] |- |[[Grímsnes- og Grafningshreppur]] |style="text-align:right" | 579 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|Ö}} | | |[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Flóahreppur]] |style="text-align:right" | 567 | | | | | | | |{{LB2|I}} |{{LB2|T}} | | |[[#Flóahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Dalabyggð]] |style="text-align:right" | 534 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Dalabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right" | 497 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | | |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Vopnafjarðarhreppur]] |style="text-align:right" | 494 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|O}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Vopnafjarðarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Langanesbyggð]] |style="text-align:right" | 455 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Langanesbyggð|Niðurstöður]] |- |[[Skaftárhreppur]] |style="text-align:right" | 454 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Ö}} | | | |[[#Skaftárhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |style="text-align:right" | 377 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|S}} |{{LB2|Ö}} | |[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]] |style="text-align:right" | 352 |{{LB|B}} | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|K}} | | | |[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Niðurstöður]] |- |[[Strandabyggð]] |style="text-align:right" | 350 |{{LB|B}} | | | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|T}} | | |[[#Strandabyggð|Niðurstöður]] |- |[[Grýtubakkahreppur]] |style="text-align:right" | 281 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Grýtubakkahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Kjósarhreppur]] |style="text-align:right" | 276 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|A}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Kjósarhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Ásahreppur]] |style="text-align:right" | 224 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Ásahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Reykhólahreppur]] |style="text-align:right" | 196 | | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|R}} | | | |[[#Reykhólahreppur|Niðurstöður]] |- |[[Súðavíkurhreppur]] |style="text-align:right" | 176 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} | | |[[#Súðavíkurhreppur|Niðurstöður]] |- |[[Fljótsdalshreppur]] |style="text-align:right" | 95 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Fljótsdalshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Kaldrananeshreppur]] |style="text-align:right" | 92 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Kaldrananeshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Eyja- og Miklaholtshreppur]] |style="text-align:right" | 83 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Árneshreppur]] |style="text-align:right" | 57 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|S}} | | | [[#Árneshreppur|Niðurstöður]] |- |[[Tjörneshreppur]] |style="text-align:right" | 44 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|T}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Tjörneshreppur|Niðurstöður]] |} ==Höfuðborgarsvæðið== === [[Reykjavík]] === {{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}} Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn. Í skoðanakönnununum hefur fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] verið að mælast hærra en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hefur fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða hefur átt sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem nú er oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hyggi á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> ===[[Kópavogur]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}} ===[[Hafnarfjörður]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}} ===[[Garðabær]]=== ===[[Mosfellsbær]]=== ===[[Seltjarnarnes]]=== ===[[Kjósarhreppur]]=== ==Suðurnes== ===[[Reykjanesbær]]=== ===[[Suðurnesjabær]]=== ===[[Sveitarfélagið Vogar]]=== ===[[Grindavík]]=== ==Vesturland== ===[[Akranes]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}} ===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]=== Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. ===[[Snæfellsbær]]=== ===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]=== ===[[Grundarfjarðarbær]]=== ===[[Hvalfjarðarsveit]]=== ===[[Dalabyggð]]=== ===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]=== ==Vestfirðir== ===[[Ísafjarðarbær]]=== ===[[Vesturbyggð]]=== ===[[Bolungarvík]]=== ===[[Strandabyggð]]=== ===[[Reykhólahreppur]]=== ===[[Súðavíkurhreppur]]=== ===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]=== Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem mun ekki úrskurða í málinu fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref> ==Norðurland vestra== ===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]=== ===[[Húnabyggð]]=== ===[[Húnaþing vestra]]=== ===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]=== ==Norðurland eystra== ===[[Akureyri]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}} ===[[Norðurþing]]=== ===[[Fjallabyggð]]=== ===[[Dalvíkurbyggð]]=== ===[[Þingeyjarsveit]]=== ===[[Eyjafjarðarsveit]]=== ===[[Hörgársveit]]=== ===[[Langanesbyggð]]=== ===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]=== ===[[Grýtubakkahreppur]]=== ===[[Tjörneshreppur]]=== ==Austurland== ===[[Fjarðabyggð]]=== ===[[Múlaþing]]=== ===[[Vopnafjarðarhreppur]]=== ===[[Fljótsdalshreppur]]=== ==Suðurland== ===[[Sveitarfélagið Árborg]]=== ===[[Vestmannaeyjar]]=== ===[[Hveragerði]]=== ===[[Sveitarfélagið Ölfus]]=== ===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]=== ===[[Rangárþing eystra]]=== ===[[Rangárþing ytra]]=== ===[[Bláskógabyggð]]=== ===[[Hrunamannahreppur]]=== ===[[Flóahreppur]]=== ===[[Mýrdalshreppur]]=== ===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]=== ===[[Skaftárhreppur]]=== ===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]=== ===[[Ásahreppur]]=== ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] 814vjakudh02h4ulplhalnwzpzmpzb7 0 181119 1960602 1867238 2026-04-20T08:09:22Z TKSnaevarr 53243 1960602 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Bille August | viðskeyti = [[Dannebrogsorðan|RD]] | mynd = Bille August (cropped).jpg | mynd_texti = Bille August árið 2008. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1948|11|9}} | fæðingarstaður = [[Brede]] í Danmörku | starf = {{hlist|Leikstjóri|Handritshöfundur|Kvikmyndatökumaður}} | ár = 1978–í dag | maki = {{plainlist| * {{g|Annie Munksgaard Lauritzen|1970|1978}} * {{g|Masja Dessau|1978|1990}} * {{g|[[Pernilla August]]|1991|1997}} * {{g|Sara-Marie Maltha|2012}} }} | börn = 8, m.a. [[Anders August|Anders]] og [[Alba August|Ölbu]] }} '''Bille August''' {{Small|[[Dannebrogsorðan|RD]]}} (f. 9. nóvember 1948) er danskur leikstjóri, handritshöfundur og kvikmyndatökumaður sem starfað hefur við bæði kvikmynda- og sjónvarpsgerð. Ferill hans nær yfir fjóra áratugi og hefur hann hlotið fjölmargar viðurkenningar, og er hann einn af vinsælustu og þekktustu kvikmyndagerðarmönnum dana. == Kvikmyndaskrá == === Kvikmyndir === {| class="wikitable" !Ár !Upprunalegur titill !Íslenskur titill !Leikstjóri !Handritshöfundur |- |1978 |''Honning Måne'' | |{{Já}} |{{Já}} |- |1983 |''Zappa'' | |{{Já}} |{{Já}} |- | rowspan="2" |1984 |''Busters verden'' |''Veröld Busters'' |{{Já}} |{{Nei}} |- |''Tro, håb og kærlighed'' |''Trú, von og kærleikur'' |{{Já}} |{{Já}} |- |1987 |''Pelle Erobreren'' |''Pelle sigurvegari'' |{{Já}} |{{Já}} |- |1992 |''Den goda viljan'' |''Góður ásetningur'' |{{Já}} |{{Nei}} |- |1993 |''Åndernes hus'' | |{{Já}} |{{Já}} |- |1996 |''Jerusalem'' | |{{Já}} |{{Já}} |- |1997 |''Smilla's Sense of Snow'' |''Lesið í snjóinn'' |{{Já}} |{{Nei}} |- |1998 |''Les Misérables'' |''Vesalingarnir'' |{{Já}} |{{Nei}} |- |2001 |''En sång för Martin'' |''Söngur fyrir Martin'' |{{Já}} |{{Já}} |- |2004 |''Return to Sender'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- | rowspan="2" |2007 |''Goodbye Bafana'' |''Bless, Bafana'' |{{Já}} |{{Já}} |- |''Chacun son cinéma'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- |2012 |''Marie Krøyer'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- |2013 |''Night Train to Lisbon'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- |2014 |''Stille hjerte'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- | rowspan="2" |2017 |''烽火芳菲'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- |''55 steps'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- |2018 |''Lykke-Per'' | |{{Já}} |{{Já}} |- |2021 |''Pagten'' | |{{Já}} |{{Nei}} |- |2022 |''Kysset'' | |{{Já}} |{{Já}} |- |2023 |''Ehrengard: Forførelsens kunst'' | |{{Já}} |{{Nei}} |} {{DEFAULTSORT:August, Bille}} [[Flokkur:Danskir kvikmyndaleikstjórar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1948]] m51nn1ptt96mku3gszlf5h6bpme7r5s 0 181298 1960603 1953388 2026-04-20T08:14:56Z TKSnaevarr 53243 1960603 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Wim Wenders | mynd = Wim Wenders at Berlinale 2024.jpg | mynd_texti = Wim Wenders á [[Berlinale]] árið 2024. | fæðingarnafn = Ernst Wilhelm Wenders | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1945|8|14}} | fæðingarstaður = [[Düsseldorf]] í Þýskalandi | starf = {{hlist|Kvikmyndagerðarmaður|Leikskáld|Ljósmyndari}} | ár = 1967–í dag | maki = {{plainlist| * {{g|Edda Köchl<br />|1968|1974}} * {{g|[[Lisa Kreuzer]]<br />|1974|1978}} * {{g|[[Ronee Blakley]]<br />|1979|1981}} * {{g|[[Isabelle Weingarten]]<br />|1981|1982}} * {{g|Donata Wenders<br />|1993|}} }} | vefsíða = [https://www.wim-wenders.com/ www.wim-wenders.com] }} '''Ernst Wilhelm „Wim“ Wenders''' (f. 14. ágúst 1945) er þýskur kvikmyndagerðarmaður og leikskáld. Meðal kvikmyndaverðlauna sem hann hefur hlotið má nefna hátíðirnar í [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Cannes]], [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Feneyjum]] og [[Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Berlín|Berlín]]. == Kvikmyndaskrá == === Kvikmyndir === ''' Kvikmyndir í fullri lengd''' {| class="wikitable" !Ár !Upprunalegur titill !Íslenskur titill !Leikstjóri !Handritshöfundur !Framleiðandi |- |1970 |''Summer in the City'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1972 |''Die Angst des Tormanns beim Elfmeter'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1973 |''Der Scharlachrote Buchstabe'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1974 |''Alice in den Städten'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1975 |''Falsche Bewegung'' | |{{Já}} |{{Nei}} |Ótitlaður |- |1976 |''Im Lauf der Zeit'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1977 |''Der amerikanische Freund'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- | colspan="1" rowspan="2" |1982 |''Hammett'' | |{{Já}} |{{Nei}} |{{Nei}} |- |''Der Stand der Dinge'' |''Ástand mála'' |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1984 |''Paris, Texas'' | |{{Já}} |{{Nei}} |{{Nei}} |- |1987 |''Der Himmel über Berlin'' |''Himininn yfir Berlín'' |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1991 |''Bis ans Ende der Welt'' | |{{Já}} |{{Já}} |Meðframleiðandi |- |1993 |''In weiter Ferne, so nah!'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1994 |''Lisbon Story'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |1995 |''Al di là delle nuvole'' | |Að hluta |{{Já}} |{{Nei}} |- |1997 |''The End of Violence'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |2000 |''The Million Dollar Hotel'' | |{{Já}} |{{Nei}} |{{Já}} |- |2004 |''Land of Plenty'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Nei}} |- |2005 |''Don't Come Knocking'' | |{{Já}} |{{Já}} |Aðalframleiðandi (ótitlaður) |- |2008 |''Palermo Shooting'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |- |2015 |''Every Thing Will Be Fine'' | |{{Já}} |{{Nei}} |{{Nei}} |- |2016 |''Les beaux jours d'Aranjuez'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Nei}} |- |2017 |''Submergence'' | |{{Já}} |{{Nei}} |{{Nei}} |- |2023 |''Perfect Days'' | |{{Já}} |{{Já}} |{{Já}} |} {{DEFAULTSORT:Wenders, Wim}} [[Flokkur:Þýskir kvikmyndaleikstjórar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1945]] agi0m4skp1kaxnvola4vbvqhaytgvda 0 181489 1960598 1959222 2026-04-20T05:06:25Z Ziv 102822 ([[c:GR|GR]]) [[File:Portrait of Vice President JD Vance.jpg]] → [[File:March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg]] Changing the name of a duplicate file 1960598 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = JD Vance | mynd = March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg | myndatexti1 = JD Vance þann 3. janúar 2023 | titill = [[Varaforseti Bandaríkjanna]] | stjórnartíð_start = [[20. janúar]] [[2025]] | stjórnartíð_end = | forseti = [[Donald Trump]] | forveri = [[Kamala Harris]] | titill2 = [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|Öldungadeildarþingmaður]] fyrir [[Ohio]] | stjórnartíð_start2 = [[3. janúar]] [[2023]] | stjórnartíð_end2 = [[10. janúar]] [[2025]] | forveri2 = [[Rob Portman]] | eftirmaður2 = [[Jon Husted]] | fæðingarnafn = James David Vance | fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1984|8|2}} | fæðingarstaður = [[Middletown (Ohio)|Middletown]], [[Ohio]], [[Bandaríkin]] | maki = {{g|[[Usha Vance]]|2014}} | börn = 3 | stjórnmálaflokkur = [[Repúblikanaflokkurinn]] | starf = Stjórnmálamaður, kaupsýslumaður, hermaður, rithöfundur | undirskrift = JD Vance Signature-01.svg }} '''James David Vance''' (f. [[2. ágúst]] [[1984]]) er [[Bandaríkin|bandarískur]] stjórnmálamaður sem hefur verið 50. [[varaforseti Bandaríkjanna]] frá [[2025]]. Áður var hann [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|öldungadeildarþingmaður]] fyrir [[Ohio|Ohio-ríki]] frá [[2023]] til [[2025]]. Hann var varaforsetaefni [[Donald Trump|Donald Trumps]] í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2024|forsetakosningum í Bandaríkjunum 2024]].<ref>{{Vefheimild|titill=J.D. Vance verður varaforsetaefni Donalds Trumps|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-07-15-jd-vance-verdur-varaforsetaefni-donalds-trumps-417761|útgefandi=[[RÚV]]|dags=15. júlí 2024|skoðað=15. júlí 2024|höfundur=Þorgerður Anna Gunnarsdóttir}}</ref> [[Donald Trump]] vann forsetakosningarnar og tóku hann og Vance við embættum sínum þann [[20. janúar]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242645218d/vaktin-for-seta-kosningar-i-banda-rikjunum|title=Vaktin: For­seta­kosningar í Banda­ríkjunum - Vísir|last=Ragnarsson|first=Samúel Karl Ólason,Jón Þór Stefánsson,Tómas Arnar Þorláksson,Rafn Ágúst|date=2024-05-11|website=visir.is|language=is|access-date=2024-11-06}}</ref> ==Æviágrip== Vance ólst upp í stáliðnaðarbænum [[Middletown]] í [[Ohio]]. Móðir hans var fíkill og Vance segist sumpart hafa alið sig upp sjálfur þegar ástand hennar var með versta móti. Þegar hann var í tíunda bekk flutti hann til ömmu sinnar. Hann gekk í [[landgöngulið Bandaríkjahers]] til þess að geta átt efni á námi við Ríkisháskólann í Ohio. Hann útskrifaðist þaðan með glæsibrag og lærði síðan [[lögfræði]] við [[Yale-háskóli|Yale-háskóla]].<ref name=mbl>{{Vefheimild|titill=Sveitalubbinn með Hvíta húsið í sigtinu |url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2024/07/16/sveitalubbinn_med_hvita_husid_i_sigtinu/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=16. júlí 2024|skoðað=25. júlí 2024|höfundur=Hermann Nökkvi Gunnarsson}}</ref> Vance varð frægur í Bandaríkjunum árið [[2016]] þegar hann gaf út sjálfsævisöguna ''[[Hillbilly Eligy]]''. Í bókinni lýsti Vance uppvexti sínum við fátæklegar aðstæður í Ohio. Bókin var síðar gerð að [[Hillbilly Eligy (kvikmynd)|kvikmynd]] af streymiveitunni [[Netflix]].<ref name=mbl/> Á námsárum sínum í Yale kynntist Vance auðmanninum og [[Frjálshyggja|frjálshyggjumanninum]] [[Peter Thiel]], sem er gjarnan talinn hafa komið Vance til metorða. Thiel réð Vance í vinnu hjá fjárfestingarfyrirtæki sínu árið 2017 og hjálpaði honum að klífa metorðastigann innan Repúblikanaflokksins. Thiel fjármagnaði jafnframt framboð Vance til [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|öldungadeildar Bandaríkjaþings]] fyrir Ohio árið 2022 og hjálpaði honum að koma sér upp tengslaneti í tæknigeiranum.<ref name=dv>{{Vefheimild|url=https://www.dv.is/pressan/2024/08/07/varaforsetaefnid-sem-setti-allt-hlidina-med-thvi-ad-hjola-konur-og-ketti-alraemdi-sofinn-grunsamlegir-hofrungar-og-ofgafullar-skodanir/|titill=Varaforsetaefnið sem setti allt á hliðina með því að hjóla í konur og ketti – Alræmdi sófinn, grunsamlegir höfrungar og öfgafullar skoðanir|útgefandi=[[DV]]|skoðað=15. ágúst 2024|dags=7. ágúst 2024}}</ref> Vance var andsnúinn Trump fyrir [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2016|forsetakosningarnar 2016]] og var bendlaður við ''„Never Trump“''-hreyfinguna innan [[Repúblikanaflokkurinn|Repúblikanaflokksins]]. Árið [[2016]] skrifaði hann skilaboð til vinar síns sem síðar var lekið, þar sem hann sagði: ''„Ég get ekki ákveðið hvort mér þyki Trump bituryrtur fáviti eins og [[Richard Nixon|Nixon]], sem væri ekki sem verst (og gæti reynst gagnlegt) eða hvort hann sé [[Adolf Hitler|Hitler]] Ameríku.“''<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20242597329d/kalladi-trump-hitler-ameriku-og-studdi-never-trump-hreyfinguna|titill=Kallaði Trump „Hitler Ameríku“ og studdi Never Trump-hreyfinguna|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað=16. júlí 2024|dags=15. júlí 2024|höfundur=Sólrún Dögg Jósefsdóttir}}</ref> Vance fór að styðja Trump eftir að Trump var kjörinn forseti. Honum tókst að fá stuðningsyfirlýsingu Trumps þegar hann bauð sig fram í forvali [[Repúblikanaflokkurinn|Repúblikanaflokksins]] fyrir öldungadeildarþingskosningar í [[Ohio]] árið [[2022]]. Vance vann tilnefningu flokksins og var kjörinn á þing í kjölfarið.<ref name=mbl/> JD Vance var kjörinn varaforseti í forsetakosningunum 2024 og tók við embætti af [[Kamala Harris|Kamölu Harris]] þann [[20. janúar]] [[2025]]. Hann sagði af sér þingmennsku [[10. janúar]] [[2025]] tíu dögum áður en hann tók við embætti varaforseta.<ref>{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2024/11/06/politics/jd-vance-elected-vice-president/index.html|title=Trump critic turned ally JD Vance elected vice president, offering glimpse at GOP’s potential future {{!}} CNN Politics|last=Main|first=Eric Bradner, Alison|date=2024-11-06|website=CNN|language=en|access-date=2024-11-06}}</ref> ==Stjórnmálaskoðanir== Vance hefur ítrekað gagnrýnt fólk, sér í lagi konur, sem velur að eignast ekki börn. Í viðtali árið 2020 sagði hann að barnleysi gerði fólk siðspillt og drægi úr stöðugleika samfélagsins. Vance hefur jafnframt viðrað þá skoðun að atkvæði barnafjölskyldna ættu að vega þyngra en barnlauss fólks í kosningum.<ref name=dv/> Árið 2021 lét hann þau orð falla að [[Demókrataflokkurinn]] samanstæði af „barnlausum kattarkonum sem lifi í eymd“ og vilji gera annað fólk óhamingjusamt vegna óánægju þeirra með líf sitt og val. Vance hefur í seinni tíð sagt ummælin hafa verið í kaldhæðni, en hefur þó ítrekað að hann telji stefnu Demókrataflokksins fjandsamlega barneignum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20242601513d/ut-skyrir-um-maelin-um-barn-lausar-kattar-konur|titill=Út­skýrir um­mælin um barn­lausar kattar­konur|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað=2. september 2024|dags=27. júlí 2024|höfundur=Jón Ísak Ragnarsson}}</ref> == Varaforsetatíð == JD Vance tók við embætti varaforseta Bandaríkjanna 20. janúar 2025 sama dag og Donald Trump tók við embætti forseta öðru sinni. Vance hefur þótt ákafur í embættisverkum sínum og má þar nefna heimsókn hans og eiginkonu hans til Grænlands en skiptar skoðanir eru á þeirri heimsókn.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252705372d|title=Segir heim­sókn Ushu Vance og Mike Waltz til Græn­lands „ögrun“ - Vísir|last=Gísladóttir|first=Hólmfríður|date=2025-03-24|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-29}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Varaforseti Bandaríkjanna]] | frá = [[20. janúar]] [[2025]] | til = | fyrir = [[Kamala Harris]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Vance, J. D.}} {{Varaforsetar Bandaríkjanna}} [[Flokkur:Fólk fætt árið 1984]] [[Flokkur:Bandarískir öldungadeildarþingmenn]] [[Flokkur:Bandarískir hermenn]] [[Flokkur:Bandarískir athafnamenn]] [[Flokkur:Bandarískir rithöfundar]] [[Flokkur:Repúblikanar]] [[Flokkur:Varaforsetar Bandaríkjanna]] pvdesi69u7suei9x2qcxcfblg97kwmw 0 181644 1960575 1959012 2026-04-19T19:52:36Z CommonsDelinker 1159 Skráin Afcon_88_(logo).jpg var fjarlægð og henni eytt af Commons af [[c:User:Polarlys|Polarlys]] vegna þess að per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Yasser207|]] 1960575 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | tourney_name = Afríkukeppni landsliða | year = 1988 | other_titles = كأس أمم إفريقيا 1988<br>Coupe d'Afrique des Nations 1988 | image = | size = 200px | caption = | country = Marokkó | dates = 13.-27. mars | num_teams = 8 | venues = 2 | cities = 2 | champion = Cameroon | count = 2 | second = Nigeria | third = Algeria | fourth = Morocco | matches = 16 | goals = 23 | attendance = | top_scorer = [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Lakhdar Belloumi]]; [[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]] [[Roger Milla]]; [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Abdoulaye Traoré]]; [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Gamal Abdelhamid]] (2 mörk) | player = [[Mynd:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Joseph-Antoine Bell]] | prevseason = [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1986|1986]] | nextseason = [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1990|1990]] }} '''Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1988''' fór fram í [[Marokkó]] 13. til 27. mars. Það var 16. [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Afríkukeppnin]] og lauk með því að [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] varð meistari í annað sinn, eftir sigur á [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígeríu]]. ==Val á gestgjöfum== Upphaflega hafði [[Sambía|Sambíu]] verið úthlutað keppninni en í desember 1986 tilkynnti knattspyrnusamband landsins að það gæti ekki staðið undir verkefninu af fjárhagsástæðum. Í ársbyrjun 1987 fór [[Knattspyrnusamband Afríku]] þess á leit við [[Alsír]] að halda keppnina, en í kjölfar deilna vegna kærumála þar sem Alsíringar voru sakaðir um að hafa teflt fram ólöglegum leikmönnum í keppni var ákveðið að taka mótshaldið frá þeim og fela Marokkómönnum ==Leikvangarnir== {| class="wikitable" ![[Casablanca]] ![[Rabat]] |- |Stade Mohamed V |Stade Moulay Abdellah |- |Fjöldi sæta: 80.000 |Fjöldi sæta: 52.000 |- | [[File:Raja de Casablanca vs Mouloudia dOujda, November 02 2008-04.jpg|150px]] | [[File:FAR Rabat vs AS Sale, November 6 2012-2.jpg|150px]] |} ==Keppnin== ===A-riðill=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]]||[[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]]||3||1||2||0||2||1||+1||'''4''' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]]||[[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]]||3||1||1||1||2||2||0||'''3''' |- |3||[[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]]||[[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]]||3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- |4||[[Mynd:Flag_of_Zaire_(1971–1997).svg|20px]]||[[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Zaire]]||3||0||2||1||2||3||-1||'''2''' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 1:1 |lið2= [[Mynd:Flag_of_Zaire_(1971–1997).svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Zaire]] |skýrsla= |mörk1= [[Abdelkrim Merry|Merry]] 43 (vítasp.) |mörk2= [[Vita Lutonadio|Lutonadio]] 88 |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 80.000 |dómari= Gebreyesus Tesfaye, [[Eþíópía|Eþíópíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |úrslit= 1:1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Abdoulaye Traoré|A. Traoré]] 48 |mörk2= [[Lakhdar Belloumi|Belloumi]] 16 |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 40.000 |dómari= Eganaden Cadressen, [[Máritíus]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |úrslit= 1:1 |lið2= [[Mynd:Flag_of_Zaire_(1971–1997).svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Zaire]] |skýrsla= |mörk1= [[Abdoulaye Traoré|A. Traoré]] 74 |mörk2= [[Eugène Kabongo|Kabongo]] 37 |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 45.000 |dómari= Ali Bennaceur, [[Túnis]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 1:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Mustafa El Haddaoui|El Haddaoui]] 52 |mörk2= |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 78.000 |dómari= Idrissa Sarr, [[Máritanía|Máritaníu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |úrslit= 1:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of_Zaire_(1971–1997).svg|20px]] [[Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu|Zaire]] |skýrsla= |mörk1= [[Abdelkader Ferhaoui|Ferhaoui]] 36 |mörk2= |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 75.000 |dómari= Hugues Joseph Mongbo, [[Benín]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 0:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Karlalandslið Fílabeinsstrandarinnar í knattspyrnu|Fílabeinsströndin]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 80.000 |dómari= Ally Hafidhi, [[Tansanía|Tansaníu]] |}} ===B-riðill=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Lið !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig |- |- ! style="background:#00FF00;" |1||[[Mynd:Flag_of Nigeria.svg|20px]]||[[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígería]]||3||1||2||0||4||1||+3||'''4''' |- ! style="background:#00FF00;" |2||[[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]]||[[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]]||3||1||2||0||2||1||+1||'''4''' |- |3||[[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]]||[[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]]||3||1||1||1||3||1||+2||'''3''' |- |4||[[Mynd:Flag_of Kenya.svg|20px]]||[[Keníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kenía]]||3||0||1||2||0||6||-6||'''1''' |- |} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]] [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] |úrslit= 1:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |skýrsla= |mörk1= [[Roger Milla|Milla]] 5 |mörk2= |leikvangur= Stade Moulay Abdellah, [[Rabat]] |áhorfendur= 5.000 |dómari= Idrissa Traoré, [[Malí]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Nigeria.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 3:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Kenya.svg|20px]] [[Keníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kenía]] |skýrsla= |mörk1= [[Rashidi Yekini|Yekini]] 6, [[Humphrey Edobor|Edobor]] 13, [[Ndubuisi Okosieme|Okosieme]] 33 |mörk2= |leikvangur= Stade Moulay Abdellah, [[Rabat]] |áhorfendur= 4.000 |dómari= Badara Sène, [[Senegal]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]] [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] |úrslit= 1:1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Nigeria.svg|20px]] [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígería]] |skýrsla= |mörk1= [[Roger Milla|Milla]] 21 |mörk2= [[Samuel Okwaraji|Okwaraji]] 6 |leikvangur= Stade Moulay Abdellah, [[Rabat]] |áhorfendur= 13.000 |dómari= Bester Kalombo, [[Malaví]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |úrslit= 3:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Kenya.svg|20px]] [[Keníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kenía]] |skýrsla= |mörk1= [[Gamal Abdel-Hamid|Abdel-Hamid]] 2, 65, [[Ayman Younes|Younes]] 58 |mörk2= |leikvangur= Stade Moulay Abdellah, [[Rabat]] |áhorfendur= 25.000 |dómari= Simon Bantsimba, [[Lýðveldið Kongó|Kongó]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]] [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] |úrslit= 0:1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Kenya.svg|20px]] [[Keníska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kenía]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Stade Moulay Abdellah, [[Rabat]] |áhorfendur= 25.000 |dómari= Badou Jasseh, [[Gambía|Gambíu]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Nigeria.svg|20px]] [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígería]] |úrslit= 0:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu|Egyptaland]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= |leikvangur= Stade Moulay Abdellah, [[Rabat]] |áhorfendur= 30.000 |dómari= Ali Bangoura, [[Gínea|Gíneu]] |}} ==Útsláttarkeppni== ===Undanúrslit=== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Nigeria.svg|20px]] [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígería]] |úrslit= 1:1 (9:8 e.vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Cyrille Makanaky|Makanaky]] 78 |mörk2= [[Cyrille Makanaky|Makanaky]] 78 |leikvangur= Stade Moulay Abdellah, [[Rabat]] |áhorfendur= 35.000 |dómari= Badara Sène, [[Senegal]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 23. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 0:1 |lið2= [[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]] [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] |skýrsla= |mörk1= |mörk2= [[Cyrille Makanaky|Makanaky]] 78 |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 45.000 |dómari= Eganaden Cadressen, [[Máritíus]] |}} ===Bronsleikur=== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 26. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Morocco.svg|20px]] [[Marokkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Marokkó]] |úrslit= 1:1 (3:4 e.vítake.) |lið2= [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Alsírska karlalandsliðið í knattspyrnu|Alsír]] |skýrsla= |mörk1= [[Hassan Nader|Nader]] 67 |mörk2= [[Lakhdar Belloumi|Belloumi]] 87 |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 10.000 |dómari= Ally Hafidhi, [[Tansanía|Tansaníu]] |}} ===Úrslitaleikur=== {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. mars |lið1= [[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]] [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] |úrslit= 1:0 |lið2= [[Mynd:Flag_of Nigeria.svg|20px]] [[Nígeríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Nígería]] |skýrsla= |mörk1= [[Emmanuel Kundé|Kundé]] 55 (vítasp.) |mörk2= |leikvangur= Stade Mohamed V, [[Casablanca]] |áhorfendur= 50.000 |dómari= Idrissa Sarr, [[Máritanía|Máritaníu]] |}} ===Markahæstu menn=== ;2 mörk * [[Mynd:Flag_of Algeria.svg|20px]] [[Lakhdar Belloumi]] * [[Mynd:Flag_of Cameroon.svg|20px]] [[Roger Milla]] * [[Mynd:Flag_of Ivory Coast.svg|20px]] [[Abdoulaye Traoré]] * [[Mynd:Flag_of Egypt.svg|20px]] [[Gamal Abdelhamid]] == Heimildir == * [https://www.rsssf.org/tables/88a.html RSSSF, Afríkukeppnin 1988 úrslitagrunnur] [[Flokkur:Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|1988]] [[Flokkur:1988]] pnpbgwy8mpnknh7uvkn0qdnulkkw5gb 0 182057 1960615 1924382 2026-04-20T09:54:26Z TKSnaevarr 53243 1960615 wikitext text/x-wiki {{Forseti | forskeyti = | nafn = Gordana Siljanovska-Davkova | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Гордана Силјановска-Давкова}} | mynd = Gordana Siljanovska-Davkova in 2025 (cropped).jpg | titill= Forseti Norður-Makedóníu | stjórnartíð_start = [[12. maí]] [[2024]] | stjórnartíð_end = | forsætisráðherra = [[Talat Xhaferi]]<br>[[Hristijan Mickoski]] | forveri = [[Stevo Pendarovski]] | myndatexti1 = Siljanovska-Davkova árið 2025. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1953|5|11}} | fæðingarstaður = [[Ohrid]], [[Alþýðulýðveldið Makedónía|Makedóníu]], [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Júgóslavíu]] | maki = Blagoja Davkov | þjóderni = [[Norður-Makedónía|Norður-makedónsk]] | stjórnmálaflokkur = [[VMRO-DPMNE]] | háskóli = [[Háskólinn í Ljubljana]] | börn = 2 }} '''Gordana Siljanovska-Davkova''' ([[makedónska]]: Гордана Силјановска-Давкова; f. 11. maí 1953) er [[Norður-Makedónía|makedónskur]] háskólaprófessor og lögfræðingur sem er sjötti og núverandi [[forseti Norður-Makedóníu]] frá maí 2024. Hún var frambjóðandi í forsetakosningum landsins árið 2019 en tapaði fyrir [[Stevo Pendarovski]] í seinni umferð. Hún bauð sig aftur fram í forsetakosningunum 2024 og vann stórsigur gegn Pendarovski. Hún er fyrsti kvenforseti Norður-Makedóníu. ==Æska og menntun== Gordana Siljanovska-Davkova fæddist þann 11. maí 1953 í [[Ohrid]] í [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Júgóslavíu]] (nú [[Norður-Makedónía|Norður-Makedóníu]]).<ref name="encyclopedia">Македонска енциклопедија, том II. Скопје, Македонска академија на науките и уметностите, 2009. {{ISBN|978-608-203-024-1}}. стр. 1358. (á makedónsku).</ref> Hún lauk grunn- og framhaldsskólanámi í [[Skopje]]. Hún útskrifaðist frá lagadeild Háskóla Heilags Kýrils og Meþodíosar í Skopje árið 1978 og hlaut jafnframt mastersgráðu sína þaðan. Hún varði lokaritgerð sína, sem bar titilinn ''Sjálfsstjórn sveitarfélaga – milli venja og veruleika'', við Háskólann í Ljubljana og útskrifaðist með doktorsgráðu árið 1994.<ref name="encyclopedia" /><ref>{{cite web |title=Gordana Siljanovska-Davkova – North Macedonia’s first female president |url=https://mia.mk/story/gordana-siljanovskadavkova-%E2%80%93-north-macedonias-first-female-president |website=Media Information Agency |access-date=13 May 2024 |date=12 May 2024}}</ref> ==Ferill== Hún varð lektor í stjórnmálakerfum við lagadeildina í Skopje árið 1989 og dósent í stjórnlagarétti og stjórnmálakerfum árið 1994. Hún varð prófessor árið 2004 og hefur upp frá því kennt áfanga í stjórnlagarétti, stjórnmálakerfum og samtímastjórnkerfum og sjálfsstjórn sveitarfélaga. Hún var meðlimur í stjórnlaganefnd makedónska þingsins frá 1990 til 1992 og ráðherra án ráðuneytis í fyrstu ríkisstjórn [[Branko Crvenkovski]] frá 1992 til 1994. Hún var jafnframt sérfræðingur Sameinuðu þjóðanna og varaforseti sjálfstæðs sérfræðihóps Evrópuráðsins um sjálfsstjórnir sveitarfélaga. Hún var meðlimur í [[Feneyjanefndin]]ni frá 2008 til 2016, þar sem hún sat í undirnefndum um lýðræðislegar stofnanir, dómsvald, Rómönsku Ameríku og nefnd um stjórnskipulegt réttlæti. Hún er höfundur um 200 fræðiritgerða um stjórnlagamál og stjórnmálakerfi.<ref>[http://pf.ukim.edu.mk/wp-content/uploads/2018/02/C.V.-GORDANA-SILJANOVSKA-DAVKOVA-2c-2016.pdf Биографија на проф. д-р Гордана Силјановска-Давкова, официјален веб портал на] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190217201107/http://pf.ukim.edu.mk/wp-content/uploads/2018/02/C.V.-GORDANA-SILJANOVSKA-DAVKOVA-2c-2016.pdf|date=2019-02-17}}</ref> Á landsfundi stjórnmálaflokksins [[VMRO-DPMNE]] í [[Struga]] árið 2019 var Siljanovska-Davkova útnefnd frambjóðandi flokksins fyrir forsetakosningar Norður-Makedóníu sama ár.<ref>{{Cite web |last=НМ |date=2019-02-16 |title=ВМРО-ДПМНЕ ќе ја кандидира Силјановска-Давкова на претседателските избори |url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/вмро-дпмне-ќе-ја-кандидира-силјановск/ |access-date=2023-06-19 |website=Нова Македонија |language=mk-MK}}</ref> Eftir útnefningu hennar lofaði hún því að ef hún ynni myndi hún kalla til annarrar þjóðaratkvæðagreiðslu og taka aftur upp fyrra nafn ríkisins (Lýðveldið Makedónía).<ref>{{Cite web |title=Силјановска ќе игра "втор референдум" за Договорот од Преспа |url=https://www.dw.com/mk/%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%9C%D0%B5-%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0-%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80-%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%BE%D0%B4-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0/a-47560769 |access-date=2023-06-19 |website=dw.com |language=mk |archive-date=2024-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325024220/https://www.dw.com/mk/%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%9C%D0%B5-%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0-%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80-%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%BE%D0%B4-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0/a-47560769 |url-status=live }}</ref> Hún tapaði fyrir [[Stevo Pendarovski]]. Siljanovska bauð sig aftur fram í forsetakosningum Norður-Makedóníu árið 2024. Í þetta sinn sigraði hún sitjandi forsetann Pendarovski með miklum mun og varð fyrst kvenna til að ná kjöri til embættis forseta Norður-Makedóníu.<ref>{{Cite web |date=9 May 2024 |title=North Macedonia elects first woman president as center-left incumbents suffer historic losses |url=https://apnews.com/article/north-macedonia-election-corruption-european-union-bulgaria-ac12182171ed7d46f160feeb469c7aa4 |access-date=9 May 2024 |website=Associated Press |language=en |archive-date=9 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240509011558/https://apnews.com/article/north-macedonia-election-corruption-european-union-bulgaria-ac12182171ed7d46f160feeb469c7aa4 |url-status=live }}</ref> Nokkrum dögum fyrir embættisvígslu sína mælti Siljanovska með endurskoðun á vináttusamningi Norður-Makedóníu og Búlgaríu frá árinu 2017 og gegn því að fjallað væri um Búlgara í stjórnarskrá landsins. Án þess að þetta skilyrði verði uppfyllt getur Norður-Makedónía ekki hlotið aðild að Evrópusambandinu.<ref>{{Cite web |last=Дневник |date=2024-05-02 |title=ВМРО-ДПМНЕ ще иска промени в Договора за приятелство с България |url=https://www.dnevnik.bg/sviat/2024/05/02/4621595_vmro-dpmne_shte_iska_promeni_v_dogovora_za/ |access-date=2024-05-13 |website=Dnevnik |language=bg}}</ref> Starfandi forsætisráðherra Búlgaríu, [[Dimitar Glavchev]], lýsti því yfir að Búlgaría myndi ekki miðla málum frekar með Norður-Makedóníu.<ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=Главчев за Северна Македония: Ние повече отстъпки няма накъде да правим |url=https://dariknews.bg/novini/bylgariia/glavchev-za-severna-makedoniia-nie-poveche-otstypki-niama-nakyde-da-pravim-2382937 |access-date=2024-05-13 |website=dariknews.bg |language=bg}}</ref> Búlgarski forsetinn [[Rúmen Radev]] svaraði því að nauðsynlegt væri að gera breytingar á norður-makedónsku stjórnarskránni til að vernda réttindi Búlgara og koma í veg fyrir hatursorðræðu gegn Búlgaríu.<ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=Радев: Скоро ще проличи дали Силяновска ще работи за европейската перспектива на РСМ |url=https://bgnes.bg/news/radev-skoro-shte-prolichi-dali-silqnovska-shte-raboti-za-evropeyskata-perspektiva-na-rsm |access-date=2024-05-13 |website=БГНЕС: Новини от България и Света |language=bg}}</ref> ==Forsetatíð== [[File:MK presidential office handover 2024.jpg|thumb|Forsetaskiptin 2024]] Siljanovska sór embættiseið sem forseti þann 12. maí 2024. Í innsetningarræðu sinni lofaði hún að „kvengera“ og „Evrópuvæða“ landið og lagði áherslu á hlutverk kvenna í Norður-Makedóníu. Hún olli hins vegar deilum þegar hún vísaði til landsins sem „Makedóníu“ fremur en með opinberu heiti þess, „Norður-Makedóníu“. Þetta leiddi til þess að gríski sendiherrann Sofía Fílíppídú gekk út af athöfninni í mótmælaskyni. Gríska utanríkisráðuneytið lýsti því í kjölfarið yfir að ummæli Siljanovska væru brot gegn [[Prespa-samkomulagið|Prespa-samkomulaginu]] og að þau stofnuðu sambandi ríkjanna tveggja og aðildarviðræðum Norður-Makedóníu við [[Evrópusambandið]] í hættu. Gríski forsætisráðherrann [[Kýríakos Mítsotakís]] kallaði ummælin „ólögleg og óásættanleg“. [[Ursula von der Leyen]], forseti framkvæmdastjórnar ESB, gagnrýndi einnig orðaval Siljanovska-Davkova og lagði áherslu á að Norður-Makedónía gæti aðeins hlotið ESB-aðild að því gefnu að Prespa-samkomulagið væri virt. Embætti Siljanovska-Davkova svaraði með því móti að hún myndi virða alþjóðlegar skuldbindingar ríkisins en að hún hefði „rétt til að nota nafnið Makedónía í ljósi réttar til sjálfsskilgreiningar“.<ref>{{Cite web |date=12 May 2024 |title=North Macedonia’s new president reignites a spat with Greece at her inauguration ceremony |url=https://apnews.com/article/president-north-macedonia-greece-inauguration-e1bdfa1fb9021f91023b0250ae8b7541 |access-date=12 May 2024 |website=Associated Press |language=en |archive-date=13 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513011744/https://apnews.com/article/president-north-macedonia-greece-inauguration-e1bdfa1fb9021f91023b0250ae8b7541 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/05/12/president-north-macedonia-greece-inauguration/5a2a635a-106c-11ef-9d37-865890cc2670_story.html|title=North Macedonia's new president reignites a spat with Greece at her inauguration ceremony|date=12 May 2024|access-date=12 May 2024 |website=The Washington Post |language=en }}</ref><ref>{{Cite web |date=14 May 2024 |title=North Macedonia’s new president seeks to sidestep disputes with EU neighbors |url=https://apnews.com/article/macedonia-greece-new-president-41c62a48ac17e30985d867629d189d9b |access-date=14 May 2024 |website=Associated Press |language=en}}</ref> Eftir að VMRO-DPMNE vann flest sæti í þingkosningum Norður-Makedóníu árið 2024 bað Siljanovska-Davkova leiðtoga flokksins, [[Hristijan Mickoski]], að mynda nýja ríkisstjórn þann 6. júní.<ref>{{cite web |title=North Macedonia’s center-right leader given official mandate to form government after election win |url=https://apnews.com/article/north-macedonia-government-mickoski-c17e07ff171aa31e08fa24ee4c8733c6 |publisher=Associated Press |date=6 June 2024}}</ref> ==Einkahagir og skoðanir== Hún er gift og á tvö börn.<ref>{{cite web |title=Која е Гордана Сиљановска- Давкова? |url=https://mrt.com.mk/node/109447 |website=Macedonian Radio Television |access-date=12 May 2024 |language=mk |date=12 May 2024}}</ref> Frá 2017 til 2018 var Siljanovska-Davkova á móti lögum sem viðurkenndu stöðu albanska tungumálsins í landinu.<ref>{{Cite web |title=Сиљановска Давкова: Ваквото воведување на Законот за јазиците е ноторно кршење на Деловникот кој што е најважен акт на Собранието |url=https://kurir.mk/makedonija/vesti/siljanovska-davkova-vakvoto-voveduvanje-na-zakonot-za-jazicite-e-notarno-krshenje-na-delovnikot-koj-shto-e-najvazen-akt-na-sobranieto/ |access-date=2023-06-19 |website=Kurir.mk |language=mk-MK |archive-date=2019-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420145932/https://kurir.mk/makedonija/vesti/siljanovska-davkova-vakvoto-voveduvanje-na-zakonot-za-jazicite-e-notarno-krshenje-na-delovnikot-koj-shto-e-najvazen-akt-na-sobranieto/ |url-status=dead }}</ref> Hún lítur á [[Prespa-samkomulagið]] á milli Grikklands og Norður-Makedóníu til að leysa úr nafnadeilu ríkjanna sem „brot gegn landslögum“ og „alvarlegt brot á sameiginlegum og einstaklingsbundnum réttindum borgara Makedóníu“.<ref>{{cite web |title=North Macedonia's New President Prefers The Country's Old Name |url=https://www.rferl.org/a/north-macedonia-president-siljanovska-davkova-brussels/32939952.html |website=Radio Free Europe/Radio Liberty |access-date=12 May 2024 |date=9 May 2024 |archive-date=12 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512023115/https://www.rferl.org/a/north-macedonia-president-siljanovska-davkova-brussels/32939952.html |url-status=live }}</ref> Hún er á móti vináttusamningi landsins við Búlgaríu, sem Davkova telur ekki gagnkvæman, og er á móti viðurkenningu á Búlgörum sem opinberum þjóðernisminnihluta í Norður-Makedóníu, sem er skilyrði sem Evrópusambandið hefur sett fyrir aðild landsins.<ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=Новият македонски президент подсказа: Политиката ще е против България - Новини от Actualno |url=https://www.actualno.com/balkani/novijat-makedonski-prezident-podskaza-politikata-shte-e-protiv-bylgarija-news_2217887.html |access-date=2024-05-13 |website=www.actualno.com |language=bg}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Siljanovska-Davkova, Gordana}} {{f|1953}} [[Flokkur:Forsetar Norður-Makedóníu]] 1vz0yb3gfyhxjzhx1ftb4yuzpe5pf4j 1960616 1960615 2026-04-20T09:54:57Z TKSnaevarr 53243 /* Ferill */ 1960616 wikitext text/x-wiki {{Forseti | forskeyti = | nafn = Gordana Siljanovska-Davkova | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Гордана Силјановска-Давкова}} | mynd = Gordana Siljanovska-Davkova in 2025 (cropped).jpg | titill= Forseti Norður-Makedóníu | stjórnartíð_start = [[12. maí]] [[2024]] | stjórnartíð_end = | forsætisráðherra = [[Talat Xhaferi]]<br>[[Hristijan Mickoski]] | forveri = [[Stevo Pendarovski]] | myndatexti1 = Siljanovska-Davkova árið 2025. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1953|5|11}} | fæðingarstaður = [[Ohrid]], [[Alþýðulýðveldið Makedónía|Makedóníu]], [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Júgóslavíu]] | maki = Blagoja Davkov | þjóderni = [[Norður-Makedónía|Norður-makedónsk]] | stjórnmálaflokkur = [[VMRO-DPMNE]] | háskóli = [[Háskólinn í Ljubljana]] | börn = 2 }} '''Gordana Siljanovska-Davkova''' ([[makedónska]]: Гордана Силјановска-Давкова; f. 11. maí 1953) er [[Norður-Makedónía|makedónskur]] háskólaprófessor og lögfræðingur sem er sjötti og núverandi [[forseti Norður-Makedóníu]] frá maí 2024. Hún var frambjóðandi í forsetakosningum landsins árið 2019 en tapaði fyrir [[Stevo Pendarovski]] í seinni umferð. Hún bauð sig aftur fram í forsetakosningunum 2024 og vann stórsigur gegn Pendarovski. Hún er fyrsti kvenforseti Norður-Makedóníu. ==Æska og menntun== Gordana Siljanovska-Davkova fæddist þann 11. maí 1953 í [[Ohrid]] í [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Júgóslavíu]] (nú [[Norður-Makedónía|Norður-Makedóníu]]).<ref name="encyclopedia">Македонска енциклопедија, том II. Скопје, Македонска академија на науките и уметностите, 2009. {{ISBN|978-608-203-024-1}}. стр. 1358. (á makedónsku).</ref> Hún lauk grunn- og framhaldsskólanámi í [[Skopje]]. Hún útskrifaðist frá lagadeild Háskóla Heilags Kýrils og Meþodíosar í Skopje árið 1978 og hlaut jafnframt mastersgráðu sína þaðan. Hún varði lokaritgerð sína, sem bar titilinn ''Sjálfsstjórn sveitarfélaga – milli venja og veruleika'', við Háskólann í Ljubljana og útskrifaðist með doktorsgráðu árið 1994.<ref name="encyclopedia" /><ref>{{cite web |title=Gordana Siljanovska-Davkova – North Macedonia’s first female president |url=https://mia.mk/story/gordana-siljanovskadavkova-%E2%80%93-north-macedonias-first-female-president |website=Media Information Agency |access-date=13 May 2024 |date=12 May 2024}}</ref> ==Ferill== Hún varð lektor í stjórnmálakerfum við lagadeildina í Skopje árið 1989 og dósent í stjórnlagarétti og stjórnmálakerfum árið 1994. Hún varð prófessor árið 2004 og hefur upp frá því kennt áfanga í stjórnlagarétti, stjórnmálakerfum og samtímastjórnkerfum og sjálfsstjórn sveitarfélaga. Hún var meðlimur í stjórnlaganefnd makedónska þingsins frá 1990 til 1992 og ráðherra án ráðuneytis í fyrstu ríkisstjórn [[Branko Crvenkovski]] frá 1992 til 1994. Hún var jafnframt sérfræðingur Sameinuðu þjóðanna og varaforseti sjálfstæðs sérfræðihóps Evrópuráðsins um sjálfsstjórnir sveitarfélaga. Hún var meðlimur í [[Feneyjanefndin]]ni frá 2008 til 2016, þar sem hún sat í undirnefndum um lýðræðislegar stofnanir, dómsvald, Rómönsku Ameríku og nefnd um stjórnskipulegt réttlæti. Hún er höfundur um 200 fræðiritgerða um stjórnlagamál og stjórnmálakerfi.<ref>[http://pf.ukim.edu.mk/wp-content/uploads/2018/02/C.V.-GORDANA-SILJANOVSKA-DAVKOVA-2c-2016.pdf Биографија на проф. д-р Гордана Силјановска-Давкова, официјален веб портал на] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190217201107/http://pf.ukim.edu.mk/wp-content/uploads/2018/02/C.V.-GORDANA-SILJANOVSKA-DAVKOVA-2c-2016.pdf|date=2019-02-17}}</ref> Á landsfundi stjórnmálaflokksins [[VMRO-DPMNE]] í [[Struga]] árið 2019 var Siljanovska-Davkova útnefnd frambjóðandi flokksins fyrir forsetakosningar Norður-Makedóníu sama ár.<ref>{{Cite web |last=НМ |date=2019-02-16 |title=ВМРО-ДПМНЕ ќе ја кандидира Силјановска-Давкова на претседателските избори |url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/вмро-дпмне-ќе-ја-кандидира-силјановск/ |access-date=2023-06-19 |website=Нова Македонија |language=mk-MK}}</ref> Eftir útnefningu hennar lofaði hún því að ef hún ynni myndi hún kalla til annarrar þjóðaratkvæðagreiðslu og taka aftur upp fyrra nafn ríkisins (Lýðveldið Makedónía).<ref>{{Cite web |title=Силјановска ќе игра "втор референдум" за Договорот од Преспа |url=https://www.dw.com/mk/%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%9C%D0%B5-%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0-%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80-%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%BE%D0%B4-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0/a-47560769 |access-date=2023-06-19 |website=dw.com |language=mk |archive-date=2024-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325024220/https://www.dw.com/mk/%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%9C%D0%B5-%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0-%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80-%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82-%D0%BE%D0%B4-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0/a-47560769 |url-status=live }}</ref> Hún tapaði fyrir [[Stevo Pendarovski]]. Siljanovska bauð sig aftur fram í forsetakosningum Norður-Makedóníu árið 2024. Í þetta sinn sigraði hún sitjandi forsetann Pendarovski með miklum mun og varð fyrst kvenna til að ná kjöri til embættis forseta Norður-Makedóníu.<ref>{{Cite web |date=9 May 2024 |title=North Macedonia elects first woman president as center-left incumbents suffer historic losses |url=https://apnews.com/article/north-macedonia-election-corruption-european-union-bulgaria-ac12182171ed7d46f160feeb469c7aa4 |access-date=9 May 2024 |website=Associated Press |language=en |archive-date=9 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240509011558/https://apnews.com/article/north-macedonia-election-corruption-european-union-bulgaria-ac12182171ed7d46f160feeb469c7aa4 |url-status=live }}</ref> Nokkrum dögum fyrir embættisvígslu sína mælti Siljanovska með endurskoðun á vináttusamningi Norður-Makedóníu og Búlgaríu frá árinu 2017 og gegn því að fjallað væri um Búlgara í stjórnarskrá landsins. Án þess að þetta skilyrði verði uppfyllt getur Norður-Makedónía ekki hlotið aðild að Evrópusambandinu.<ref>{{Cite web |last=Дневник |date=2024-05-02 |title=ВМРО-ДПМНЕ ще иска промени в Договора за приятелство с България |url=https://www.dnevnik.bg/sviat/2024/05/02/4621595_vmro-dpmne_shte_iska_promeni_v_dogovora_za/ |access-date=2024-05-13 |website=Dnevnik |language=bg}}</ref> Starfandi forsætisráðherra Búlgaríu, [[Dímítar Glavtsjev]], lýsti því yfir að Búlgaría myndi ekki miðla málum frekar með Norður-Makedóníu.<ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=Главчев за Северна Македония: Ние повече отстъпки няма накъде да правим |url=https://dariknews.bg/novini/bylgariia/glavchev-za-severna-makedoniia-nie-poveche-otstypki-niama-nakyde-da-pravim-2382937 |access-date=2024-05-13 |website=dariknews.bg |language=bg}}</ref> Búlgarski forsetinn [[Rúmen Radev]] svaraði því að nauðsynlegt væri að gera breytingar á norður-makedónsku stjórnarskránni til að vernda réttindi Búlgara og koma í veg fyrir hatursorðræðu gegn Búlgaríu.<ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=Радев: Скоро ще проличи дали Силяновска ще работи за европейската перспектива на РСМ |url=https://bgnes.bg/news/radev-skoro-shte-prolichi-dali-silqnovska-shte-raboti-za-evropeyskata-perspektiva-na-rsm |access-date=2024-05-13 |website=БГНЕС: Новини от България и Света |language=bg}}</ref> ==Forsetatíð== [[File:MK presidential office handover 2024.jpg|thumb|Forsetaskiptin 2024]] Siljanovska sór embættiseið sem forseti þann 12. maí 2024. Í innsetningarræðu sinni lofaði hún að „kvengera“ og „Evrópuvæða“ landið og lagði áherslu á hlutverk kvenna í Norður-Makedóníu. Hún olli hins vegar deilum þegar hún vísaði til landsins sem „Makedóníu“ fremur en með opinberu heiti þess, „Norður-Makedóníu“. Þetta leiddi til þess að gríski sendiherrann Sofía Fílíppídú gekk út af athöfninni í mótmælaskyni. Gríska utanríkisráðuneytið lýsti því í kjölfarið yfir að ummæli Siljanovska væru brot gegn [[Prespa-samkomulagið|Prespa-samkomulaginu]] og að þau stofnuðu sambandi ríkjanna tveggja og aðildarviðræðum Norður-Makedóníu við [[Evrópusambandið]] í hættu. Gríski forsætisráðherrann [[Kýríakos Mítsotakís]] kallaði ummælin „ólögleg og óásættanleg“. [[Ursula von der Leyen]], forseti framkvæmdastjórnar ESB, gagnrýndi einnig orðaval Siljanovska-Davkova og lagði áherslu á að Norður-Makedónía gæti aðeins hlotið ESB-aðild að því gefnu að Prespa-samkomulagið væri virt. Embætti Siljanovska-Davkova svaraði með því móti að hún myndi virða alþjóðlegar skuldbindingar ríkisins en að hún hefði „rétt til að nota nafnið Makedónía í ljósi réttar til sjálfsskilgreiningar“.<ref>{{Cite web |date=12 May 2024 |title=North Macedonia’s new president reignites a spat with Greece at her inauguration ceremony |url=https://apnews.com/article/president-north-macedonia-greece-inauguration-e1bdfa1fb9021f91023b0250ae8b7541 |access-date=12 May 2024 |website=Associated Press |language=en |archive-date=13 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513011744/https://apnews.com/article/president-north-macedonia-greece-inauguration-e1bdfa1fb9021f91023b0250ae8b7541 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/05/12/president-north-macedonia-greece-inauguration/5a2a635a-106c-11ef-9d37-865890cc2670_story.html|title=North Macedonia's new president reignites a spat with Greece at her inauguration ceremony|date=12 May 2024|access-date=12 May 2024 |website=The Washington Post |language=en }}</ref><ref>{{Cite web |date=14 May 2024 |title=North Macedonia’s new president seeks to sidestep disputes with EU neighbors |url=https://apnews.com/article/macedonia-greece-new-president-41c62a48ac17e30985d867629d189d9b |access-date=14 May 2024 |website=Associated Press |language=en}}</ref> Eftir að VMRO-DPMNE vann flest sæti í þingkosningum Norður-Makedóníu árið 2024 bað Siljanovska-Davkova leiðtoga flokksins, [[Hristijan Mickoski]], að mynda nýja ríkisstjórn þann 6. júní.<ref>{{cite web |title=North Macedonia’s center-right leader given official mandate to form government after election win |url=https://apnews.com/article/north-macedonia-government-mickoski-c17e07ff171aa31e08fa24ee4c8733c6 |publisher=Associated Press |date=6 June 2024}}</ref> ==Einkahagir og skoðanir== Hún er gift og á tvö börn.<ref>{{cite web |title=Која е Гордана Сиљановска- Давкова? |url=https://mrt.com.mk/node/109447 |website=Macedonian Radio Television |access-date=12 May 2024 |language=mk |date=12 May 2024}}</ref> Frá 2017 til 2018 var Siljanovska-Davkova á móti lögum sem viðurkenndu stöðu albanska tungumálsins í landinu.<ref>{{Cite web |title=Сиљановска Давкова: Ваквото воведување на Законот за јазиците е ноторно кршење на Деловникот кој што е најважен акт на Собранието |url=https://kurir.mk/makedonija/vesti/siljanovska-davkova-vakvoto-voveduvanje-na-zakonot-za-jazicite-e-notarno-krshenje-na-delovnikot-koj-shto-e-najvazen-akt-na-sobranieto/ |access-date=2023-06-19 |website=Kurir.mk |language=mk-MK |archive-date=2019-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420145932/https://kurir.mk/makedonija/vesti/siljanovska-davkova-vakvoto-voveduvanje-na-zakonot-za-jazicite-e-notarno-krshenje-na-delovnikot-koj-shto-e-najvazen-akt-na-sobranieto/ |url-status=dead }}</ref> Hún lítur á [[Prespa-samkomulagið]] á milli Grikklands og Norður-Makedóníu til að leysa úr nafnadeilu ríkjanna sem „brot gegn landslögum“ og „alvarlegt brot á sameiginlegum og einstaklingsbundnum réttindum borgara Makedóníu“.<ref>{{cite web |title=North Macedonia's New President Prefers The Country's Old Name |url=https://www.rferl.org/a/north-macedonia-president-siljanovska-davkova-brussels/32939952.html |website=Radio Free Europe/Radio Liberty |access-date=12 May 2024 |date=9 May 2024 |archive-date=12 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512023115/https://www.rferl.org/a/north-macedonia-president-siljanovska-davkova-brussels/32939952.html |url-status=live }}</ref> Hún er á móti vináttusamningi landsins við Búlgaríu, sem Davkova telur ekki gagnkvæman, og er á móti viðurkenningu á Búlgörum sem opinberum þjóðernisminnihluta í Norður-Makedóníu, sem er skilyrði sem Evrópusambandið hefur sett fyrir aðild landsins.<ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=Новият македонски президент подсказа: Политиката ще е против България - Новини от Actualno |url=https://www.actualno.com/balkani/novijat-makedonski-prezident-podskaza-politikata-shte-e-protiv-bylgarija-news_2217887.html |access-date=2024-05-13 |website=www.actualno.com |language=bg}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Siljanovska-Davkova, Gordana}} {{f|1953}} [[Flokkur:Forsetar Norður-Makedóníu]] t2la2jpre0kl3twb4w4qzy0toyway7k 0 182322 1960632 1882947 2026-04-20T10:27:14Z TKSnaevarr 53243 1960632 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = | viðskeyti = [[Dannebrogsorðan|R]] | mynd = Viggo Mortensen B (2020).jpg | mynd_texti = Viggo Mortensen árið 2020. | fæðingarnafn = Viggo Peter Mortensen Jr. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1958|10|20}} | fæðingarstaður = [[Watertown]] í [[New York-fylki]] í Bandaríkjunum | hvíldarstaður = | ríkisfang = {{hlist|Bandaríkin|Danmörk}} | skóli = [[St. Lawrence háskóli]] | starf = {{hlist|Leikari|Listamaður|Tónlistarmaður|Leikstjóri|Framleiðandi}} | ár = 1984–í dag | maki = [[Ariadna Gil]] (2009–í dag) | börn = 1 }} '''Viggo Peter Mortensen Jr.''' [[Dannebrogsorðan|<small>R</small>]] (f. 20. október 1958) er bandarískur og danskur leikari, tónlistarmaður og kvikmyndagerðarmaður. Hann hefur hlotið ýmsar viðurkenningar, þar á meðal tilnefningar til þriggja [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]] sem besti leikari, þrenn [[BAFTA|BAFTA-verðlaun]] og fern [[Golden Globe-verðlaunin|Golden Globe verðlaun]]. Viggo Mortensen fæddist í Watertown í [[New York-fylki]] og ólst upp aðallega í [[Argentína|Argentínu]] og New York. Hans fyrsta kvikmynd sem leikari var í litlu hlutverki í spennumynd [[Peter Weir]] frá 1985 sem hét ''Witness''. Hann lék aukahlutverk í nokkrum þekktum kvikmyndum á níunda áratugnum, þar á meðal ''The Indian Runner'' (1991), ''Carlito's Way'' (1993), ''Crimson Tide'' (1995), ''Daylight'' (1996), ''The Portrait of a Lady'' (1996), ''G.I. Jane'' (1997), ''A Perfect Murder'' (1998), ''A Walk on the Moon'' (1999), og ''28 Days'' (2000). Mortensen varð heimsfrægur fyrir að leika Aragorn í fantasíuþríleiknum [[Hringadróttinssaga (kvikmyndaröð)|''Hringadróttinssögu'']] (2001-2003) í leikstjórn [[Peter Jackson]]. Hann fékk lof fyrir samstarf sitt við kvikmyndagerðarmanninn [[David Cronenberg]] í spennumyndunum ''A History of Violence'' (2005), ''Eastern Promises'' (2007) og ''A Dangerous Method'' (2011). Hann lék svo í gamanmyndinni ''Captain Fantastic'' (2016) og bíllstjórann Tony Lip í ''Green Book'' (2018). Mortensen leikstýrði sinni fyrstu mynd, ''Falling'' (2020), þar sem hann lék einnig og var hún tilnefnd til [[Goya-verðlaunin fyrir bestu evrópsku myndina|Goya-verðlauna fyrir bestu evrópsku myndina]]. {{DEFAULTSORT:Mortensen, Viggo}} [[Flokkur:Bandarískir ljósmyndarar]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1958]] [[Flokkur:Danskir kvikmyndaleikstjórar]] [[Flokkur:Bandarískir leikarar]] [[Flokkur:Danskir leikarar]] bvcwpl1hrtcyrrdqvewow2saek7lzql 0 186822 1960591 1960344 2026-04-20T01:22:13Z TKSnaevarr 53243 1960591 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Oscar Schmidt | image = Schmidtoscar (cropped).jpg | image_size = | caption = Schmidt árið 2006 | birth_date = {{fæðingardagur|1958|2|16}} | birth_place = Natal, Rio Grande do Norte, Brasilía | death_date = {{dánardagur og aldur|2026|04|17|1958|2|16}} | height_ft = 6 | height_in = 9 | weight_lb = 240 | national_team = {{flagdeco|Brazil}} [[Brasilíska karlalandsliðið í körfuknattleik|Brasilía]] | draft_year = 1984 | draft_round = 6 | draft_pick = 131 | draft_team = [[Brooklyn Nets|New Jersey Nets]] | career_position = Framherji | years1 = 1974–1978 | team1 = [[SE Palmeiras (basketball)|S.E. Palmeiras]] | years2 = 1978–1982 | team2 = [[EC Sírio (basketball)|E.C. Sírio]] | years3 = 1982 | team3 = [[America Football Club (Rio de Janeiro)|América do Rio]] | years4 = 1982–1990 | team4 = [[JuveCaserta Basket|JuveCaserta]] | years5 = 1990–1993 | team5 = [[Pallacanestro Pavia|Pavia]] | years6 = 1993–1995 | team6 = [[CB Valladolid|Valladolid]] | years7 = 1995–1997 | team7 = [[SC Corinthians Paulista (basketball)|S.C. Corinthians Paulista]] | years8 = 1997–1999 | team8 = [[Grêmio Barueri Futebol|Bandeirantes / Mackenzie]] | years9 = 1999–2003 | team9 = [[Flamengo Basketball|C.R. Flamengo]] }} '''Oscar Daniel Bezerra Schmidt''' (16. febrúar 1958 – 17. apríl 2026) var brasilískur körfuknattleiksmaður. Schmidt, sem var 2,06 m á hæð og vó 109 kg, spilaði aðalega sem framherji á ferli sínum. Auk heimalands síns spilaði Schmidt einnig á Ítalíu fyrir JuveCaserta og Pavia, og á Spáni fyrir Valladolid.<ref name="hoophall"/> Hann var almennt talinn vera stigahæsti leikmaður í sögu körfuboltans með 49.973 stig skoruð samanlagt á atvinnumanna- og landsliðsferli þar til [[LeBron James]] braut metið þann 2. apríl 2024. Hann á enn metið fyrir lengsta atvinnumannaferilinn í körfubolta, 29 ár. Auk þess er hann stigahæsti leikmaðurinn í sögu [[Sumarólympíuleikarnir|Sumarólympíuleikanna]] og [[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM í körfubolta]].<ref name="hoophall">{{Cite web|url=https://www.hoophall.com/hall-of-famers/oscar-schmidt/|title=The Naismith Memorial Basketball Hall of Fame :: Oscar Schmidt|website=www.hoophall.com|language=en|access-date=2025-06-28}}</ref> Schmidt lést 17. apríl 2026 eftir að hafa glímt við heilaæxli í 15 ár.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/oscar-schmidt-dies-95a479e36c285f6d93158b5373359163|title=Oscar Schmidt, the Basketball Hall of Famer from Brazil, dies at 68|date=2026-04-17|website=AP News|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> ==Titlar== ===Félagslið=== *'''Brasilíska meistaramótið''' **Meistari (3): 1977, 1979, 1996 *'''Ítalska bikarkeppnin''' **Meistari: 1988 ===Landslið=== *'''[[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|Heimsmeistaramót]]''' **Brons: 1978 *'''[[Ameríkumeistaramót karla í körfuknattleik|Ameríkumeistaramót karla]]''' **Gull (2): 1984, 1988 **Brons (2): 1989, 1995 *'''Pan Ameríku leikarnir''' **Gull: 1987 **Brons: 1979 *'''Suður-Ameríkumeistaramótið''' **Gull (3): 1977, 1983, 1985 **Silfur (2): 1979, 1981 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Schmidt, Oscar}} {{fd|1958|2026}} [[Flokkur:Brasilískir körfuknattleiksmenn]] t3dtfq7ssc3eps7arcrtkgihu4uw5bo 0 187092 1960574 1925637 2026-04-19T19:33:12Z -wuppertaler 31693 photo added 1960574 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Chongqing Rail Transit Line 3 Monorail Train near Xuetangwan Station.jpg|thumb|Einteinungur í Chongqing í Kína]] [[Mynd:Schwebebahn G15.jpg|thumb|[[Wuppertal]]]] '''Einteinungur''' er farartæki sem er afbrigði af [[járnbrautarlest]] sem gengur eftir einum teini eða bita (en hefbundnar járnbrautarlestir ganga á tveimur teinum), gjarnan á upphækkaðri braut á stólpum. Ýmsar gerðir einteinunga eru til en flest kerfi af þessari gerð eru notuð til fólksflutninga í borgum, skemmtigörðum eða á flugvöllum. Fyrstu hugmyndir um lestir sem ganga á einum teini komu fram á [[19. öld]] en náðu lítilli fótfestu. Elsta kerfið sem er enn í rekstri er í [[Wuppertal]] í [[Þýskaland]]i. Það opnaði árið 1901 og er svonefnd „sviflest“ sem byggir á því að lestarvagnarnir hanga niður af teininum sem lestin gengur eftir.<ref>{{cite web |url=http://www.schwebebahn.de/en/history-technology/facts-and-figures/ |title=Facts & Figures |publisher=Schwebebahn |access-date=21 November 2015}}</ref> Fleiri slíkir hangandi einteinungar hafa verið reistir en það afbrigði sem algengast er í dag kom fram á síðari hluta [[20. öldin|20. aldar]] og virkar þannig að brautin er gerð úr löngum bitum úr [[stál]]i eða [[Steinsteypa|steinsteypu]] sem yfirleitt eru lagðir ofan á stólpa þannig að brautin liggur í nokkurri hæð yfir jörðu. Lestin gengur á [[Hjólbarði|hjólbörðum]] eftir bitanum og drifin áfram af [[Rafmótor|rafmótor]]um. Hjálparhjól með fram hliðunum á bitanum tryggja að lestin haldist á honum. Þýska fyrirtækið [[ALWEG]] varð fyrst til að framleiða þessa útfærslu einteinungs.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.monorails.org/tMspages/TPDisney.html|titill=ALWEG - Disney/Bombardier|útgefandi=The Monorail Society|mánuðurskoðað=28. júlí|árskoðað=2025}}</ref> [[Japan]]ski iðnrisinn [[Hitachi]] og [[Kanada|kanadíska]] fyrirtækið [[Bombardier]] (nú [[Alstom]]) hafa reist flesta einteinunga af þessari gerð og eru enn að. Einteinungur af ALWEG gerð var tekinn í notkun í skemmtigarðinum [[Disneyland]] í [[Anaheim]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]] árið 1959 og annar svipaður í [[Seattle]] 1962.<ref>{{cite journal|title=Disneyland Adds Submarine and Monorail|journal=Popular Mechanics|date=July 1959|url=https://books.google.com/books?id=ttsDAAAAMBAJ&q=monorail&pg=PA77|access-date=21 December 2010}}</ref> Einteinungar eru notaðir sem hluti af kerfi almenningssamgangna í nokkrum borgum, aðallega í [[Asía|Asíu]]. Nokkrir slíkir voru reistir í [[Japan]] á 20. öldinni en á þeirri 21. hafa flestir nýir einteinungar verið reistir í [[Kína]]. Lengstu og mest notuðu einteinungarnir nú eru í kínversku borginni [[Chongqing]] en leið 3 þar í borg flytur fleiri en 600.000 farþega á dag.<ref>{{cite web|url=http://cq.cri.cn/115/2014/11/21/5s720.htm|title=重庆轨道3号线成世界上最繁忙的单轨线|publisher=国际在线|access-date=2014-11-30|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205072828/http://cq.cri.cn/115/2014/11/21/5s720.htm|archive-date=2014-12-05}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.163.com/13/1012/21/9B12OUDB00014AEE.html|title=重庆单轨里程世界第一 列车国产化率95%_网易新闻|last=网易|website=news.163.com|access-date=2015-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20150708163111/http://news.163.com/13/1012/21/9B12OUDB00014AEE.html|archive-date=2015-07-08|url-status=dead}}</ref> Stundum hafa [[segulsviflest]]ir einnig verið taldar til einteinunga en sú tækni byggir á því að lestin svífur yfir brautinni án snertingar og er drifin áfram með [[Segulmagn|segulmagni]]. Samkvæmt algengri skilgreiningu á einteinungi þarf farartækið þó að vera breiðara en brautin sem það gengur á og ekki allar segulsviflestir uppfylla það skilyrði.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.monorails.org/tMspages/WhatIs.html|titill=Definition of Monorail|útgefandi=The Monorail Society|mánuðurskoðað=28. júlí|árskoðað=2025|tungumál=enska}}</ref> Áhugamenn um einteinunga hafa talið fram ýmsa kosti þessarar tækni, eins og þann að einteinungur gengur alltaf á eigin braut sem er aðgreind frá annarri [[umferð]] á vegum og verður því ekki fyrir töfum vegna hennar. Þá hefur verið nefnt að að brautir einteinunga eru nettar að gerð og hafa minni sjónræn áhrif en önnur upphækkuð samgöngumannvirki og að braut einteinungs sé sveigjanleg þar sem hægt sé að leggja hana í krappari beygjur og brattari brekkur en hefðbundna járnbraut.<ref>{{cite web |url=http://www.hitachi-rail.com/products/monorail_system/advantages/steeper/index.html |title=Steeper Grade, Smaller Curve Radius |publisher=Hitachi Rail |access-date=2010-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002052/http://www.hitachi-rail.com/products/monorail_system/advantages/steeper/index.html |archive-date=2011-07-19 |url-status=dead }}</ref> Á móti hefur verið bent á að einteinungar kalla á sérstaka innviði sem nýtast aðeins þeim og þær borgir sem komi sér upp einteinungum endi á að verða mjög háðar tilteknum framleiðendum þar sem tæknin sé lítið útbreidd og einhverjum tilfellum háð [[Einkaleyfi|einkaleyfum]] sem takmarka notkunina.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.planetizen.com/node/70#1|titill=Conventional Rail vs. 'Gadgetbahnen'|höfundur=Michael D. Setty og Leroy W. Demery, Jr.|útgefandi=Planetizen|mánuður=25. nóvember|ár=2002|mánuðurskoðað=28. júlí|árskoðað=2025|tungumál=enska}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Lestarsamgöngur]] qr8oy14s5vq7knli0cxh7f1x4e7369f 0 189512 1960543 1944058 2026-04-19T13:38:00Z TKSnaevarr 53243 1960543 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Wendy Ashby | mynd = | mynd_alt = | mynd_texti = | fæðingarnafn = Wendy Ashby | fæðingardagur = 1950 | fæðingarstaður = | dánardagur = 7. maí 2015 | dánarstaður = | þjóðerni = Bresk | önnur_nöfn = | starf = Málvísindamaður | ár = | þekkt_fyrir = [[Glosa]] | þekktustu_verk = }} '''Wendy Ashby''' (1950-2015<ref>[https://glosa.fias.fr/glosalist/2516_raw Wendy Ashby 1953-2015]</ref>) var breskur málfræðingur og meðþróunaraðili hins alþjóðlega hjálparmáls glosa, sem hún þróaði í samstarfi við Ron Clark.<ref name="GEO">Glosa Education Organisation (GEO) (2006). History behind Glosa. (pdf) [http://www.glosa.org/en/history.pdf], p. 7.</ref> Hún er þekkt fyrir framlag sitt til einfölduðra, menningarlega hlutlausra samskiptakerfa og viðleitni sína til að kynna glosa sem menntunar- og alþjóðlegt miðil. == Vinna við Glosa == Vinnsla Ashby við [[Glosa]] hófst á áttunda áratugnum þegar hún og Ron Clark endurlífguðu og stækkuðu Interglossa, einfaldaða málfræði sem breski vísindamaðurinn [[Lancelot Hogben]] lagði fyrst til á fimmta áratugnum. Glosa var hannað sem rökrétt, orðaforðabundið tungumál með lágmarks málfræði og hljóðfræðilegri reglufestu, sem dró að miklu leyti úr klassískum grískum og latneskum rótum - sérstaklega þeim sem eru algengar í vísindalegum og læknisfræðilegum hugtökum. Ashby lék lykilhlutverk í að móta uppbyggingu tungumálsins og var meðhöfundur að röð grundvallartexta. Athyglisvert er að hún var meðhöfundur að: * Ashby, Wendy & Clark, Ronald: ''Glosa 6000: 6000 Greek and Latin words and roots which occur in the Euro-languages and international scientific terminology.'' London: 1983 (48 p.) * Ashby, Wendy & Clark, Ronald: ''Glosa 1000.'' Richmond: Glosa, 1984<ref name="GEO"/> * Ashby, Wendy & Clark, Ronald: ''Basic dictionary of the international language Glosa.'' Richmond [Surrey]: Glosa, 1987 (44 p.)<ref>[http://www.glosa.org/gid/gidhist.htm History of the GID (The Glosa Internet Dictionary/ Glosa Inter-reti Diktionaria)].</ref> * Ashby, Wendy: ''18 steps to fluency in Euro-Glosa.'' Glosa, 1989 (2nde edition) * Ashby, Wendy & Clark, Ronald: ''Introducing Euro-Glosa.'' Richmond: Glosa, 1990 (36 p.) Framlag hennar beindist að aðgengi og auðveldri notkun, með það að markmiði að skapa brúarmál sem hægt væri að taka upp um allan heim án tungumálahlutdrægni. == Listrænt samstarf: ''Qo Akti?'' == Auk málvísindalegrar vinnu sinnar tók Wendy Ashby þátt í fjölgreinaverkefni með þýsku listakonunni Mathilde ter Heijne og lagði sitt af mörkum við myndina ''Qo Akti?''.<ref>[https://www.terheijne.net/works/qo-akti/ Qo Akti?]</ref> Þessi tilraunakennda kvikmynd, sem er hluti af víðtækari rannsókn á femínískum helgisiðum og tungumáli, innihélt Glosa-þýðingu á handritinu, sem fléttaði tungumálið inn í hugmyndafræðilegt ramma listaverksins. Þátttaka Ashby kynnti Glosa ekki aðeins inn í samtímalist heldur sýndi einnig fram á aðlögunarhæfni tungumálsins í tjáningarfullum og táknrænum samhengjum. Verkefnið var sýnt sem hluti af víðtækari verkum ter Heijne um helgisiði, femínisma og samvinnu. ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Ashby, Wendy}} [[Flokkur:Glosa]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1950]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 2015]] 3ndbiqvm3iiv0jy2x1j7tpn48k23r0y 0 189554 1960620 1957957 2026-04-20T10:01:24Z TKSnaevarr 53243 1960620 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Ílíjana Jotova | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = President Iliyana Yotova (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 23. janúar 2026 | stjórnartíð_end = | forveri = [[Rúmen Radev]] | forsætisráðherra = [[Rosen Zheljazkov]]<br>[[Andrej Gjúrov]] | vara_forseti = ''Enginn'' | myndatexti1 = Ílíjana Jotova árið 2026. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1964|10|24}} | fæðingarstaður = [[Sófía|Sófíu]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgörsk]] | maki ={{gifting|Andrej Jotov|1985}} | stjórnmálaflokkur =[[Búlgarski sósíalistaflokkurinn]] | börn = 1 | háskóli = [[Háskólinn í Sófíu]]<br>[[École nationale d'administration]]<br>[[Strassborgarháskóli]] }} '''Ílíjana Jotova''' ([[búlgarska]]: Илияна Йотова ; f. Malínova; 24. október 1964) er [[Búlgaría|búlgörsk]] stjórnmálakona og blaðakona sem hefur verið [[forseti Búlgaríu]] frá 23. janúar 2026. Hún er meðlimur í [[Búlgarski sósíalistaflokkurinn|Búlgarska sósíalistaflokknum]] og var áður varaforseti Búlgaríu í forsetatíð [[Rúmen Radev]] frá 2017 til 2026. Hún tók við forsetaembættinu eftir afsögn Radev og er fyrsti kvenforseti í sögu Búlgaríu. == Æviágrip == Ílíjana Malínova Jotova fæddist í [[Sófía|Sófíu]] í [[Alþýðulýðveldið Búlgaría|búlgarska alþýðulýðveldinu]] þann 24. október 1964.<ref>{{cite web |date=24 October 1964 |title=Iliana IOTOVA – 8th parliamentary term |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/38605/ILIANA_IOTOVA/history/8 |publisher=European Parliament |language=en}}</ref><ref name="bta1">{{cite news |last1=Karagyozov |first1=Konstantin |last2=Trifonov |first2=Nikolay |date=23 January 2026 |title=UPDATED Iliana Iotova Becomes Bulgaria's President after Constitutional Court Ruling |url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1049637-iliana-iotova-becomes-bulgaria-s-acting-president-after-constitutional-court-rul |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260124034555/https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1049637-iliana-iotova-becomes-bulgaria-s-acting-president-after-constitutional-court-rul |archive-date=24 January 2026 |access-date=25 January 2026 |work=[[Bulgarian News Agency]]}}</ref> Hún nam við [[Lycée Français de Sofia]].<ref name="auto4">{{Cite web |title=Iliana Iotova |url=https://womens-forum.dir.bg/lektor/iliana-iotova/?lang=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231075935/https://womens-forum.dir.bg/lektor/iliana-iotova/?lang=en |archive-date=31 December 2025 |accessdate=24 January 2026}}</ref><ref name="bta1" /> Hún útskrifaðist með gráðu í búlgörsku og franskri [[mannfræði]] frá [[Háskólinn í Sófíu|Háskólanum í Sófíu]] og fór síðar í sérnám við [[École nationale d'administration]] (ENA) í Strassborg og miðstöð evrópskra fræða við [[Strassborgarháskóli|Strassborgarháskóla]].<ref name="bta1" /> Á níunda áratugnum vann Malínova sem hjúkrunarfræðingur á Sjúkrahúsi Jóhannesar skírara í Sófíu.<ref name="vesti">{{cite news |date=23 January 2026 |title=Първият джентълмен на България: Кой е съпругът на президента Илияна Йотова |trans-title=Forsetaherra Búlgaríu: Hver er eiginmaður Ílíjönu Jotova forseta?|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/koj-e-pyrviiat-dzhentylmen-na-bylgariia-syprugyt-na-iliiana-iotova-6250078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260123142214/https://www.vesti.bg/bulgaria/koj-e-pyrviiat-dzhentylmen-na-bylgariia-syprugyt-na-iliiana-iotova-6250078 |archive-date=23 January 2026 |access-date=25 January 2026 |work={{ill|Vesti.bg|bg}} |language=bg |agency=Netinfo}}</ref> Frá 1990 til 1997 vann hún hjá búlgarska ríkissjónvarpinu sem fréttakona, ritstjóri, leikstjóri, kynnir og dagskrárstjóri.<ref name="auto4"/><ref name="bnr">{{Cite web |date=23 January 2026 |title=Iliana Iotova becomes Bulgaria's first female president |url=https://bnrnews.bg/en/post/418123/iliana-iotova-becomes-bulgarias-first-female-president |accessdate=24 January 2026 |website=[[Bulgarian National Radio]]}}</ref><ref name="bta1" /> Hún vann síðar sem framkvæmdastjóri fjölmiðlaþjónustu [[Búlgarski sósíalistaflokkurinn|Búlgarska sósíalistaflokksins]] árið 1997.<ref>{{cite news |title=Профил на Илиана Йотова |url=http://personi.dir.bg/person.php?id=145 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161025180042/http://personi.dir.bg/person.php?id=145 |archive-date=25 October 2016 |access-date=25 October 2016 |publisher=personi.dir.bg |language=bg}}</ref><ref name="bnr" /><ref name="bta1" /> == Stjórnmálaferill == [[File:Iliana Iotova - Bulgarian part- Citizens' Corner debate- With or without Schengen? (25936144804).jpg|thumb|left|Jotova í umræðum um [[Schengen-samstarfið]] 19. apríl 2016.]] Jotova var kjörin á búlgarska þingið í þingkosningum árið 2005 og hélt þingsæti sínu til ársins 2007.<ref name="bnr" /><ref name="bta1" /> Á kjörtímabili sínu var hún leiðtogi búlgörsku þingnefndarinnar hjá Þingmannasambandi [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtaka frönskumælandi ríkja]] og meðlimur í þingnefndinni til [[Evrópuráðsþingið|Evrópuráðsþingsins]].<ref name="bta1" /> === Ferill á Evrópuþinginu (2007–17) === Jotova var kjörin á [[Evrópuþingið]] árið 2007 og endurkjörin árið 2014.<ref name="auto1">{{Cite web |date=28 August 2014 |title=Key speakers &#124; European Union Agency for Fundamental Rights |url=https://fra.europa.eu/en/content/key-speakers |accessdate=24 January 2026 |website=fra.europa.eu}}</ref> Hún sat með [[Þinghópar á Evrópuþinginu|þinghópi]] [[Framfarabandalag sósíalista og demókrata|Framfarabandalags sósíalista og demókrata]].<ref name="auto1"/><ref name="bta1" /> Jotova var meðlimur í þingnefnd um innri markaðinn og neytendavernd (2007–09), sjávarútvegsnefnd (2009–14) og nefnd um undirskriftasafnanir (2009–14).<ref name="auto2">{{Cite web |date=24 October 1964 |title=8th parliamentary term &#124; Iliana IOTOVA &#124; MEPs &#124; European Parliament |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/38605/ILIANA_IOTOVA/history/8 |accessdate=24 January 2026 |work=europarl.europa.eu}}</ref> Frá 2012 til 2013 var hún jafnframt meðlimur í sérstakri nefnd um skipulagða glæpastarfsemi, spillingu og peningaþvætti. Eftir [[Evrópuþingskosningar 2014|Evrópuþingskosningarnar 2014]] var hún varaformaður nefndar um borgararéttindi, réttlæti og innanríkismál í formannstíð [[Claude Moraes]].<ref name="auto4"/><ref name="auto2"/> Í þessu embætti var hún flutningsmaður skýrslu árið 2015 þar sem hvatt var til jafnrar dreifingar 40.000 flóttamanna meðal aðildarríkja Evrópusambandsins.<ref>{{Cite web |date=10 September 2015 |title=Refugee crush overwhelms EU Dublin rule |url=http://www.euronews.com/2015/09/10/refugee-crush-overwhelms-eu-dublin-rule |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414092825/https://www.euronews.com/2015/09/10/refugee-crush-overwhelms-eu-dublin-rule |archive-date=14 April 2024 |accessdate=24 January 2026 |website=[[Euronews]]}}</ref> Jotova var jafnframt formaður sendinefndar Evrópuþingsins á þingmannasamkomu ESB og Svartfjallalands og meðlimur í sendinefnd til Þingmannasambands Miðjarðarhafsríkja.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Bulgaria's President Rumen Radev says he will resign ahead of snap election |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/19/bulgarias-president-says-he-is-stepping-down-ahead-of-snap-elections |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119221318/https://www.aljazeera.com/news/2026/1/19/bulgarias-president-says-he-is-stepping-down-ahead-of-snap-elections |archive-date=19 January 2026 |accessdate=24 January 2026 |website=[[Al Jazeera]]}}</ref> Hún var jafnframt meðlimur í millihóp Evrópusambandsins um gegnsæi, spillingu og skipulagða brotastarfsemi.<ref>{{cite web |date=12 November 2015 |title=Intergroup "Integrity, Transparency, Anti-Corruption and Organised Crime": List of the Members |url=http://www.europarl.europa.eu/pdf/intergroupes/VIII_LEG_13_Integrity_20151112.pdf |access-date=26 January 2026 |website=[[European Parliament]] }}</ref> === Varaforseti Búlgaríu (2017–2026) === [[File:Bulgarian President Rumen Radev - EC President Jean-Claude Juncker meeting in Sofia (24778491567).jpg|thumb|left|Jotova ásamt Radev forseta og [[Jean-Claude Juncker]] forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins í Sófíu 12. janúar 2018.]] Í aðdraganda forsetakosninga Búlgaríu árið 2016 tilnefndi Búlgarski sósíalistaflokkurinn Jotova sem varaforsetaefni í forsetaframboði [[Rúmen Radev|Rúmens Radev]]. Eftir að Jotova var kjörin varaforseti sagði hún upp þingsæti sínu á Evrópuþinginu.<ref>{{Cite web |date=23 January 2026 |title=Sendoff for Radev as Yotova becomes Bulgaria's first woman President |url=https://sofiaglobe.com/2026/01/23/sendoff-for-radev-as-yotova-becomes-bulgarias-first-woman-president/ |accessdate=24 January 2026 |work=The Sofia Globe}}</ref> Sem varaforseti einbeitti Jotova sér að samskiptum við samfélög Búlgara erlendis og að því að efla búlgarska menntun og tungumál.<ref name="bnr" /> Þau sóru bæði embættiseið 19. janúar 2017 og tóku við embætti 22. janúar.<ref>{{cite news |date=19 January 2017 |title=New Bulgarian president takes oath of office |url=https://apnews.com/general-news-d1bfd08e27f84e5380ee163157f97b35 |access-date=26 January 2026 |work=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite news |date=23 January 2026 |title=Officially: Iliana Yotova Becomes Bulgaria's First Female President as Rumen Radev Steps Down |url=https://www.novinite.com/articles/236626/Officially%3A+Iliana+Yotova+Becomes+Bulgaria%E2%80%99s+First+Female+President+as+Rumen+Radev+Steps+Down |access-date=26 January 2026 |work=[[Novinite]]}}</ref> Þann 1. febrúar 2021 tilkynnti Radev forseti opinberlega að þau Jotova myndi bjóða sig fram til annars kjörtímabils í forsetakosningunum það ár.<ref>{{cite web |date=February 2021 |title=Bulgarian President Radev Announces Pitch for Second Term |url=https://balkaninsight.com/2021/02/01/bulgarian-president-radev-announces-pitch-for-second-term/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211118085104/https://balkaninsight.com/2021/02/01/bulgarian-president-radev-announces-pitch-for-second-term/ |archive-date=18 November 2021 |access-date=25 January 2026 |website=balkaninsight.com |publisher=Balkan Inside}}</ref> Radev sigraði mótframbjóðandann Anastas Gerdzhíkov í annarri umferð kosninganna þann 21. nóvember 2021 með 66% atkvæðanna.<ref>{{Cite web |last1=Телевизия |first1=Нова |date=21 November 2021 |title=Паралелно преброяване при 100%: Радев печели балотажа в битката за "Дондуков 2" |url=https://nova.bg/news/view/2021/11/21/347376/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8-100-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%B8-%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B6%D0%B0-%D0%B2-%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230903145918/https://nova.bg/news/view/2021/11/21/347376/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8-100-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%B8-%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B6%D0%B0-%D0%B2-%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2-2/ |archive-date=3 September 2023 |access-date=25 September 2025 |website=nova |language=bg}}</ref> Jotova hóf annað kjörtímabil sitt sem varaforseti þann 22. janúar 2022.<ref name="bta1" /> Þann 21. mars 2024 mætti Jotova á ráðstefnu um menntamál í Lissabon þar sem hún hvatti til stofnunnar búlgarskrar menningarstofnunar erlendis til að efla búlgarska menningu og tungu á alþjóðavettvangi.<ref>{{cite news |date=21 March 2024 |title=Iliana Iotova: "Sunday schools are the most visible result of the policy for Bulgarians abroad" |url=https://bnrnews.bg/en/post/104329/vice-president-iliana-iotova-sunday-schools-are-the-most-visible-result-of-the-policy-for-bulgarians-abroad |access-date=25 January 2026 |work=Bulgarian National Radio}}</ref> === Forseti Búlgaríu (2026–) === Í ávarpi til þjóðarinnar 19. janúar 2026 tilkynnti [[Rúmen Radev]] að hann hygðist segja af sér sem forseti.<ref>{{Cite web |date=19 January 2026 |title=На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео) |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html |access-date=19 January 2026 |website=offnews.bg |language=bg}}</ref> Næsta dag afhenti Radev stjórnlagadómstól Búlgaríu uppsagnarbréf sitt.<ref>{{Cite web |date=20 January 2026 |title=Радев официално подаде оставка пред Конституционния съд |url=https://www.svobodnaevropa.bg/a/prezident-ostavka-konstitutsionen-sad/33654690.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260121075910/https://www.svobodnaevropa.bg/a/prezident-ostavka-konstitutsionen-sad/33654690.html |archive-date=21 January 2026 |access-date=20 January 2026 |website=offnews.bg |language=bg}}</ref> Stjórnlagadómstóllinn samþykkti afsögn Radev formlega þremur dögum síðar.<ref>{{Cite web |date=23 January 2026 |title=Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502 |access-date=23 January 2026 |website=24Chasa.bg |language=bg}}</ref> Stuttu síðar yfirgaf Radev forsetahöllina með Jotova, sem var þá orðin nýr forseti landsins, og ávarpaði stuðningsmenn sína og lofaði því að hann myndi berjast í þeirra þágu í komandi þingkosningum.<ref>{{Cite web |date=23 January 2026 |title="Много сме, не могат да спрат вълната". Радев напусна президентството, Йотова е първата жена държавен глава |url=https://www.mediapool.bg/mnogo-sme-ne-mogat-da-sprat-valnata-radev-napusna-prezidentstvoto-yotova-e-parvata-zhena-darzhaven-glava-news379499.html |access-date=23 January 2026 |website=mediapool.bg |language=bg}}</ref> Ílíjana Jotova varð formlega fyrsti kvenforseti Búlgaríu 23. janúar 2026, í aðdraganda áætlaðra þingkosninga. Áætlað er að hún ljúki kjörtímabili Radev.<ref name="bta1" /><ref>{{cite news |work=[[Novinite|Sofia News Agency]] |title=Officially: Iliana Yotova Becomes Bulgaria's First Female President as Rumen Radev Steps Down |url=https://www.novinite.com/articles/236626/Officially%3A+Iliana+Yotova+Becomes+Bulgaria%E2%80%99s+First+Female+President+as+Rumen+Radev+Steps+Down |date=23 January 2026 |access-date=27 January 2026 }}</ref> == Einkahagir == Auk móðurmáls síns, búlgörsku, talar Jotova reiprennandi frönsku og kann jafnframt rússnesku og ensku.<ref name="bta1" /> Jotova giftist Andrej Jotov, lækni sem hún kynntist á Sjúkrahúsi Jóhannesar skírara í Sófíu, árið 1985 og á með honum eitt barn.<ref name="vesti" /><ref name="bta1" /> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá= 23. janúar 2026| til=| fyrir=[[Rúmen Radev]]| eftir=Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{Þjóðhöfðingjar aðildarríkja Evrópusambandsins}} {{DEFAULTSORT:Jotova, Ílíjana}} {{f|1964}} [[Flokkur:Evrópuþingmenn]] [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] qgtsbmeg8d8cs8m3v3ijw497ad9pd63 1960624 1960620 2026-04-20T10:07:37Z TKSnaevarr 53243 /* Varaforseti Búlgaríu (2017–2026) */ 1960624 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Ílíjana Jotova | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Румен Радев}} | mynd = President Iliyana Yotova (3x4 cropped).jpg | titill= Forseti Búlgaríu | stjórnartíð_start = 23. janúar 2026 | stjórnartíð_end = | forveri = [[Rúmen Radev]] | forsætisráðherra = [[Rosen Zheljazkov]]<br>[[Andrej Gjúrov]] | vara_forseti = ''Enginn'' | myndatexti1 = Ílíjana Jotova árið 2026. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1964|10|24}} | fæðingarstaður = [[Sófía|Sófíu]], [[Búlgaría|Búlgaríu]] | þjóderni = [[Búlgaría|Búlgörsk]] | maki ={{gifting|Andrej Jotov|1985}} | stjórnmálaflokkur =[[Búlgarski sósíalistaflokkurinn]] | börn = 1 | háskóli = [[Háskólinn í Sófíu]]<br>[[École nationale d'administration]]<br>[[Strassborgarháskóli]] }} '''Ílíjana Jotova''' ([[búlgarska]]: Илияна Йотова ; f. Malínova; 24. október 1964) er [[Búlgaría|búlgörsk]] stjórnmálakona og blaðakona sem hefur verið [[forseti Búlgaríu]] frá 23. janúar 2026. Hún er meðlimur í [[Búlgarski sósíalistaflokkurinn|Búlgarska sósíalistaflokknum]] og var áður varaforseti Búlgaríu í forsetatíð [[Rúmen Radev]] frá 2017 til 2026. Hún tók við forsetaembættinu eftir afsögn Radev og er fyrsti kvenforseti í sögu Búlgaríu. == Æviágrip == Ílíjana Malínova Jotova fæddist í [[Sófía|Sófíu]] í [[Alþýðulýðveldið Búlgaría|búlgarska alþýðulýðveldinu]] þann 24. október 1964.<ref>{{cite web |date=24 October 1964 |title=Iliana IOTOVA – 8th parliamentary term |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/38605/ILIANA_IOTOVA/history/8 |publisher=European Parliament |language=en}}</ref><ref name="bta1">{{cite news |last1=Karagyozov |first1=Konstantin |last2=Trifonov |first2=Nikolay |date=23 January 2026 |title=UPDATED Iliana Iotova Becomes Bulgaria's President after Constitutional Court Ruling |url=https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1049637-iliana-iotova-becomes-bulgaria-s-acting-president-after-constitutional-court-rul |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260124034555/https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1049637-iliana-iotova-becomes-bulgaria-s-acting-president-after-constitutional-court-rul |archive-date=24 January 2026 |access-date=25 January 2026 |work=[[Bulgarian News Agency]]}}</ref> Hún nam við [[Lycée Français de Sofia]].<ref name="auto4">{{Cite web |title=Iliana Iotova |url=https://womens-forum.dir.bg/lektor/iliana-iotova/?lang=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231075935/https://womens-forum.dir.bg/lektor/iliana-iotova/?lang=en |archive-date=31 December 2025 |accessdate=24 January 2026}}</ref><ref name="bta1" /> Hún útskrifaðist með gráðu í búlgörsku og franskri [[mannfræði]] frá [[Háskólinn í Sófíu|Háskólanum í Sófíu]] og fór síðar í sérnám við [[École nationale d'administration]] (ENA) í Strassborg og miðstöð evrópskra fræða við [[Strassborgarháskóli|Strassborgarháskóla]].<ref name="bta1" /> Á níunda áratugnum vann Malínova sem hjúkrunarfræðingur á Sjúkrahúsi Jóhannesar skírara í Sófíu.<ref name="vesti">{{cite news |date=23 January 2026 |title=Първият джентълмен на България: Кой е съпругът на президента Илияна Йотова |trans-title=Forsetaherra Búlgaríu: Hver er eiginmaður Ílíjönu Jotova forseta?|url=https://www.vesti.bg/bulgaria/koj-e-pyrviiat-dzhentylmen-na-bylgariia-syprugyt-na-iliiana-iotova-6250078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260123142214/https://www.vesti.bg/bulgaria/koj-e-pyrviiat-dzhentylmen-na-bylgariia-syprugyt-na-iliiana-iotova-6250078 |archive-date=23 January 2026 |access-date=25 January 2026 |work={{ill|Vesti.bg|bg}} |language=bg |agency=Netinfo}}</ref> Frá 1990 til 1997 vann hún hjá búlgarska ríkissjónvarpinu sem fréttakona, ritstjóri, leikstjóri, kynnir og dagskrárstjóri.<ref name="auto4"/><ref name="bnr">{{Cite web |date=23 January 2026 |title=Iliana Iotova becomes Bulgaria's first female president |url=https://bnrnews.bg/en/post/418123/iliana-iotova-becomes-bulgarias-first-female-president |accessdate=24 January 2026 |website=[[Bulgarian National Radio]]}}</ref><ref name="bta1" /> Hún vann síðar sem framkvæmdastjóri fjölmiðlaþjónustu [[Búlgarski sósíalistaflokkurinn|Búlgarska sósíalistaflokksins]] árið 1997.<ref>{{cite news |title=Профил на Илиана Йотова |url=http://personi.dir.bg/person.php?id=145 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161025180042/http://personi.dir.bg/person.php?id=145 |archive-date=25 October 2016 |access-date=25 October 2016 |publisher=personi.dir.bg |language=bg}}</ref><ref name="bnr" /><ref name="bta1" /> == Stjórnmálaferill == [[File:Iliana Iotova - Bulgarian part- Citizens' Corner debate- With or without Schengen? (25936144804).jpg|thumb|left|Jotova í umræðum um [[Schengen-samstarfið]] 19. apríl 2016.]] Jotova var kjörin á búlgarska þingið í þingkosningum árið 2005 og hélt þingsæti sínu til ársins 2007.<ref name="bnr" /><ref name="bta1" /> Á kjörtímabili sínu var hún leiðtogi búlgörsku þingnefndarinnar hjá Þingmannasambandi [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtaka frönskumælandi ríkja]] og meðlimur í þingnefndinni til [[Evrópuráðsþingið|Evrópuráðsþingsins]].<ref name="bta1" /> === Ferill á Evrópuþinginu (2007–17) === Jotova var kjörin á [[Evrópuþingið]] árið 2007 og endurkjörin árið 2014.<ref name="auto1">{{Cite web |date=28 August 2014 |title=Key speakers &#124; European Union Agency for Fundamental Rights |url=https://fra.europa.eu/en/content/key-speakers |accessdate=24 January 2026 |website=fra.europa.eu}}</ref> Hún sat með [[Þinghópar á Evrópuþinginu|þinghópi]] [[Framfarabandalag sósíalista og demókrata|Framfarabandalags sósíalista og demókrata]].<ref name="auto1"/><ref name="bta1" /> Jotova var meðlimur í þingnefnd um innri markaðinn og neytendavernd (2007–09), sjávarútvegsnefnd (2009–14) og nefnd um undirskriftasafnanir (2009–14).<ref name="auto2">{{Cite web |date=24 October 1964 |title=8th parliamentary term &#124; Iliana IOTOVA &#124; MEPs &#124; European Parliament |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/38605/ILIANA_IOTOVA/history/8 |accessdate=24 January 2026 |work=europarl.europa.eu}}</ref> Frá 2012 til 2013 var hún jafnframt meðlimur í sérstakri nefnd um skipulagða glæpastarfsemi, spillingu og peningaþvætti. Eftir [[Evrópuþingskosningar 2014|Evrópuþingskosningarnar 2014]] var hún varaformaður nefndar um borgararéttindi, réttlæti og innanríkismál í formannstíð [[Claude Moraes]].<ref name="auto4"/><ref name="auto2"/> Í þessu embætti var hún flutningsmaður skýrslu árið 2015 þar sem hvatt var til jafnrar dreifingar 40.000 flóttamanna meðal aðildarríkja Evrópusambandsins.<ref>{{Cite web |date=10 September 2015 |title=Refugee crush overwhelms EU Dublin rule |url=http://www.euronews.com/2015/09/10/refugee-crush-overwhelms-eu-dublin-rule |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240414092825/https://www.euronews.com/2015/09/10/refugee-crush-overwhelms-eu-dublin-rule |archive-date=14 April 2024 |accessdate=24 January 2026 |website=[[Euronews]]}}</ref> Jotova var jafnframt formaður sendinefndar Evrópuþingsins á þingmannasamkomu ESB og Svartfjallalands og meðlimur í sendinefnd til Þingmannasambands Miðjarðarhafsríkja.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Bulgaria's President Rumen Radev says he will resign ahead of snap election |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/19/bulgarias-president-says-he-is-stepping-down-ahead-of-snap-elections |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119221318/https://www.aljazeera.com/news/2026/1/19/bulgarias-president-says-he-is-stepping-down-ahead-of-snap-elections |archive-date=19 January 2026 |accessdate=24 January 2026 |website=[[Al Jazeera]]}}</ref> Hún var jafnframt meðlimur í millihóp Evrópusambandsins um gegnsæi, spillingu og skipulagða brotastarfsemi.<ref>{{cite web |date=12 November 2015 |title=Intergroup "Integrity, Transparency, Anti-Corruption and Organised Crime": List of the Members |url=http://www.europarl.europa.eu/pdf/intergroupes/VIII_LEG_13_Integrity_20151112.pdf |access-date=26 January 2026 |website=[[European Parliament]] }}</ref> === Varaforseti Búlgaríu (2017–2026) === [[File:Bulgarian President Rumen Radev - EC President Jean-Claude Juncker meeting in Sofia (24778491567).jpg|thumb|left|Jotova ásamt Radev forseta og [[Jean-Claude Juncker]] forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins í Sófíu 12. janúar 2018.]] Í aðdraganda forsetakosninga Búlgaríu árið 2016 tilnefndi Búlgarski sósíalistaflokkurinn Jotova sem varaforsetaefni í forsetaframboði [[Rúmen Radev|Rúmens Radev]]. Eftir að Jotova var kjörin varaforseti sagði hún upp þingsæti sínu á Evrópuþinginu.<ref>{{Cite web |date=23 January 2026 |title=Sendoff for Radev as Yotova becomes Bulgaria's first woman President |url=https://sofiaglobe.com/2026/01/23/sendoff-for-radev-as-yotova-becomes-bulgarias-first-woman-president/ |accessdate=24 January 2026 |work=The Sofia Globe}}</ref> Sem varaforseti einbeitti Jotova sér að samskiptum við samfélög Búlgara erlendis og að því að efla búlgarska menntun og tungumál.<ref name="bnr" /> Þau sóru bæði embættiseið 19. janúar 2017 og tóku við embætti 22. janúar.<ref>{{cite news |date=19 January 2017 |title=New Bulgarian president takes oath of office |url=https://apnews.com/general-news-d1bfd08e27f84e5380ee163157f97b35 |access-date=26 January 2026 |work=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite news |date=23 January 2026 |title=Officially: Iliana Yotova Becomes Bulgaria's First Female President as Rumen Radev Steps Down |url=https://www.novinite.com/articles/236626/Officially%3A+Iliana+Yotova+Becomes+Bulgaria%E2%80%99s+First+Female+President+as+Rumen+Radev+Steps+Down |access-date=26 January 2026 |work=[[Novinite]]}}</ref> Þann 1. febrúar 2021 tilkynnti Radev forseti opinberlega að þau Jotova myndi bjóða sig fram til annars kjörtímabils í forsetakosningunum það ár.<ref>{{cite web |date=February 2021 |title=Bulgarian President Radev Announces Pitch for Second Term |url=https://balkaninsight.com/2021/02/01/bulgarian-president-radev-announces-pitch-for-second-term/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211118085104/https://balkaninsight.com/2021/02/01/bulgarian-president-radev-announces-pitch-for-second-term/ |archive-date=18 November 2021 |access-date=25 January 2026 |website=balkaninsight.com |publisher=Balkan Inside}}</ref> Radev sigraði mótframbjóðandann Anastas Gerdzjíkov í annarri umferð kosninganna þann 21. nóvember 2021 með 66% atkvæðanna.<ref>{{Cite web |last1=Телевизия |first1=Нова |date=21 November 2021 |title=Паралелно преброяване при 100%: Радев печели балотажа в битката за "Дондуков 2" |url=https://nova.bg/news/view/2021/11/21/347376/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8-100-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%B8-%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B6%D0%B0-%D0%B2-%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230903145918/https://nova.bg/news/view/2021/11/21/347376/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8-100-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2-%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%B8-%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B6%D0%B0-%D0%B2-%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B7%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2-2/ |archive-date=3 September 2023 |access-date=25 September 2025 |website=nova |language=bg}}</ref> Jotova hóf annað kjörtímabil sitt sem varaforseti þann 22. janúar 2022.<ref name="bta1" /> Þann 21. mars 2024 mætti Jotova á ráðstefnu um menntamál í Lissabon þar sem hún hvatti til stofnunnar búlgarskrar menningarstofnunar erlendis til að efla búlgarska menningu og tungu á alþjóðavettvangi.<ref>{{cite news |date=21 March 2024 |title=Iliana Iotova: "Sunday schools are the most visible result of the policy for Bulgarians abroad" |url=https://bnrnews.bg/en/post/104329/vice-president-iliana-iotova-sunday-schools-are-the-most-visible-result-of-the-policy-for-bulgarians-abroad |access-date=25 January 2026 |work=Bulgarian National Radio}}</ref> === Forseti Búlgaríu (2026–) === Í ávarpi til þjóðarinnar 19. janúar 2026 tilkynnti [[Rúmen Radev]] að hann hygðist segja af sér sem forseti.<ref>{{Cite web |date=19 January 2026 |title=На живо: Радев подаде оставка като президент, отива на изборите (видео) |url=https://offnews.bg/politika/na-zhivo-radev-podade-ostavka-kato-prezident-otiva-video-859428.html |access-date=19 January 2026 |website=offnews.bg |language=bg}}</ref> Næsta dag afhenti Radev stjórnlagadómstól Búlgaríu uppsagnarbréf sitt.<ref>{{Cite web |date=20 January 2026 |title=Радев официално подаде оставка пред Конституционния съд |url=https://www.svobodnaevropa.bg/a/prezident-ostavka-konstitutsionen-sad/33654690.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260121075910/https://www.svobodnaevropa.bg/a/prezident-ostavka-konstitutsionen-sad/33654690.html |archive-date=21 January 2026 |access-date=20 January 2026 |website=offnews.bg |language=bg}}</ref> Stjórnlagadómstóllinn samþykkti afsögn Radev formlega þremur dögum síðar.<ref>{{Cite web |date=23 January 2026 |title=Румен Радев вече не е президент, държаве глава е Илиана Йотова |url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/22146502 |access-date=23 January 2026 |website=24Chasa.bg |language=bg}}</ref> Stuttu síðar yfirgaf Radev forsetahöllina með Jotova, sem var þá orðin nýr forseti landsins, og ávarpaði stuðningsmenn sína og lofaði því að hann myndi berjast í þeirra þágu í komandi þingkosningum.<ref>{{Cite web |date=23 January 2026 |title="Много сме, не могат да спрат вълната". Радев напусна президентството, Йотова е първата жена държавен глава |url=https://www.mediapool.bg/mnogo-sme-ne-mogat-da-sprat-valnata-radev-napusna-prezidentstvoto-yotova-e-parvata-zhena-darzhaven-glava-news379499.html |access-date=23 January 2026 |website=mediapool.bg |language=bg}}</ref> Ílíjana Jotova varð formlega fyrsti kvenforseti Búlgaríu 23. janúar 2026, í aðdraganda áætlaðra þingkosninga. Áætlað er að hún ljúki kjörtímabili Radev.<ref name="bta1" /><ref>{{cite news |work=[[Novinite|Sofia News Agency]] |title=Officially: Iliana Yotova Becomes Bulgaria's First Female President as Rumen Radev Steps Down |url=https://www.novinite.com/articles/236626/Officially%3A+Iliana+Yotova+Becomes+Bulgaria%E2%80%99s+First+Female+President+as+Rumen+Radev+Steps+Down |date=23 January 2026 |access-date=27 January 2026 }}</ref> == Einkahagir == Auk móðurmáls síns, búlgörsku, talar Jotova reiprennandi frönsku og kann jafnframt rússnesku og ensku.<ref name="bta1" /> Jotova giftist Andrej Jotov, lækni sem hún kynntist á Sjúkrahúsi Jóhannesar skírara í Sófíu, árið 1985 og á með honum eitt barn.<ref name="vesti" /><ref name="bta1" /> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=Forseti Búlgaríu| frá= 23. janúar 2026| til=| fyrir=[[Rúmen Radev]]| eftir=Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{Þjóðhöfðingjar aðildarríkja Evrópusambandsins}} {{DEFAULTSORT:Jotova, Ílíjana}} {{f|1964}} [[Flokkur:Evrópuþingmenn]] [[Flokkur:Forsetar Búlgaríu]] qxjildv54av61vvkkg5ebp47pre4sos 6 190732 1960581 1960411 2026-04-19T20:38:32Z Steinninn 952 1960581 wikitext text/x-wiki == Lýsing == {{Margmiðlunarefni | myndlýsing = Titilmynd 20 og eitthvað | uppruni = 20 og eitthvað s01e01 | höfundaréttshafi = Rúv | útskýring = Um ræðir skjáskot (einn ramma) úr 20 og eitthvað sem sýnir titil þáttanna. | dagsetning = 17.04.2026 | aðrar_útgáfur = }} {{Skjáskot}} 3xb67y2dyil4ik7ke2ipdaa6qdjv69a 0 190739 1960547 1960508 2026-04-19T13:57:36Z TKSnaevarr 53243 /* Æviágrip */ 1960547 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Thorbjørn Jagland | mynd = Thorbjørn Jagland, 2012 (cropped).jpg | titill = [[Forsætisráðherra Noregs]] | stjórnartíð_start = 25. október 1996 | stjórnartíð_end = 17. október 1997 | einvaldur = [[Haraldur 5.]] | forveri = [[Gro Harlem Brundtland]] | eftirmaður = [[Kjell Magne Bondevik]] | myndatexti1 = Jagland árið 2012. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1950|11|5}} | fæðingarstaður = [[Drammen]], [[Buskerud]], [[Noregur|Noregi]] | þjóderni = [[Noregur|Norskur]] | maki = Hanne Grotjord | stjórnmálaflokkur = [[Verkamannaflokkurinn (Noregur)|Verkamannaflokkurinn]] | börn = 2 | háskóli = [[Óslóarháskóli]] | undirskrift = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''Thorbjørn Jagland''' (f. 5. nóvember 1950) er [[Noregur|norskur]] stjórnmálamaður úr [[Verkamannaflokkurinn (Noregur)|Verkamannaflokknum]]. Hann var [[forsætisráðherra Noregs]] frá 1996 til 1997, utanríkisráðherra frá 2000 til 2001, forseti [[Norska stórþingið|stórþingsins]] frá 2005 til 2009, formaður norsku Nóbelsnefndarinnar frá 2009 til 2015 og framkvæmdastjóri [[Evrópuráðið|Evrópuráðsins]] frá 2009 til 2019. ==Æviágrip== Thorbjørn Jagland fæddist í [[Drammen]] 5. nóvember árið 1950 og nam [[hagfræði]] við [[Óslóarháskóli|Óslóarháskóla]]. Hann komst til áhrifa innan [[Verkamannaflokkurinn (Noregur)|Verkamannaflokksins]] árið 1977 þegar hann var kjörinn formaður AUF, ungliðahreyfingar flokksins. Á þessum tíma aðhylltist Jagland róttæka vinstristefnu og var mótfallinn aðild Noregs að [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalaginu]] og mögulegri inngöngu í [[Evrópubandalagið]]. Jagland skipti síðar um skoðun í þessum málefnum og talaði fyrir inngöngu í EB í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1994, þar sem Norðmenn höfnuðu aðild. Hann sagðist hafa haft sinnaskipti í þessum málum vegna [[Hrun Berlínarmúrsins|hruns Berlínarmúrsins]], sem hefði breytt sviðsmyndinni á alþjóðavelli.<ref name=mbl96>{{Tímarit.is|1864883|Var andvígur NATO og ESB en söðlaði um|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=26. október 1996|blaðsíða=22}}</ref> Þegar [[Gro Harlem Brundtland]] varð forsætisráðherra Noregs árið 1981 var Jagland að styrkja stöðu sína innan Verkamannaflokksins. Þegar Brundlandt sagði af sér vegna sjálfsvígs sonar hennar árið 1997 var Jagland kjörinn nýr leiðtogi flokksins og tók jafnframt við sem forsætisráðherra. Brundlandt gaf í fyrstu til kynna að hún styddi Jagland sem eftirmann sinn en skipti um skoðun stuttu fyrir leiðtogakjörið og lýsti yfir stuðningi við [[Jens Stoltenberg]]. Í ævisögu Brundtland frá 1997 var fullyrt að hún hefði beitt sér gegn Jagland þar sem hún hefði ekki treyst honum og hefði grunað hann um að vinna gegn sér til að styrkja eigin stöðu. Jagland vann leiðtogakjörið engu að síður, enda naut hann stuðnings verkalýðshreyfingarinnar. Hann átti þá ekki sæti á þingi en var kjörinn á [[norska stórþingið]] fyrir kjördæmi í [[Buskerud]] um ári síðar.<ref name=mbl96/> Fylgi Verkamannaflokksins dróst fljótt saman eftir að Jagland varð forsætisráðherra, úr um 40 prósentum niður í rúm 30 prósent.<ref>{{Tímarit.is|3349055|Jagland á í erfiðleikum|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=17. apríl 1997|blaðsíða=6–7|höfundur=[[Össur Skarphéðinsson]]}}</ref> Fylgishrunið varð meðal annars eftir að [[Terje Rød-Larsen]], nýr ráðherra í stjórn Jaglands, sagði af sér vegna fjölmiðlaumfjöllunar um vafasöm skattamál í tengslum við gjaldþrota fiskvinnslufyrirtæki á níunda áratugnum. Annar ráðherra, [[Grethe Faremo]], sagði af sér í kjölfar uppljóstrana um að norska leyniþjónustan hefði njósnað um [[Berge Furre]], þingmann [[Sósíalíski vinstriflokkurinn|Sósíalíska vinstriflokksins]].<ref name>{{Tímarit.is|1872752| Thorbjørn Jagland saknar ekki hveitibrauðsdaganna|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=15. febrúar 1997|blaðsíða=19|Jan Gunnar Furuly}}</ref> Í aðdraganda þingkosninga Noregs árið 1997 lýsti Jagland því yfir að Verkamannaflokkurinn myndi ekki sitja í næstu ríkisstjórn nema hann hlyti að minnsta kosti 36,9% fylgi, eða sama fylgi og í síðustu kosningum á undan. Svo fór hins vegar að flokkurinn hlaut 35,1% fylgi.<ref>{{Tímarit.is|2959253|Jagland játar sig ekki sigraðan|blað=[[Dagblaðið Vísir]]|útgáfudagsetning=16. september 1997|blaðsíða=8}}</ref> Að endingu fór svo að [[Kjell Magne Bondevik]] myndaði ríkisstjórn hægri- og miðflokkanna og Verkamannaflokkurinn fór í stjórnarandstöðu. Árið 2000 ákvað stjórn Verkamannaflokksins í ljósi mikils fylgistaps flokksins í skoðanakönnunum að Jens Stoltenberg yrði forsætisráðherra flokksins. Stoltenberg varð forsætisráðherra frá 2000 til 2001 og Jagland varð þá utanríkisráðherra í stjórn hans en í þingkosningunum árið 2001 hlaut Verkamannaflokkurinn aðeins um 25% atkvæða. Í febrúar 2002 tilkynnti Jagland að hann hygðist ekki gefa kost á sér til áframhaldandi formennsku í flokknum.<ref>{{Tímarit.is|3432649|Jagland ætlar að láta af formennsku|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=5. febrúar 2002|blaðsíða=24}}</ref> Á flokksþingi Verkamannaflokksins 2002 gagnrýndi Jagland Stoltenberg harkalega og sagði hann hafa svikið samkomulag við sig um að hann fengi að sitja áfram sem flokksformaður til ársins 2004.<ref>{{Tímarit.is|3451915|Jagland einangraður|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=31. ágúst 2002|blaðsíða=22}}</ref> Eftir að Jagland hætti sem formaður Verkamannaflokksins var hann forseti [[Norska stórþingið|norska stórþingsins]] frá 2005 til 2009, formaður norsku Nóbelsnefndarinnar frá 2009 til 2015 og framkvæmdastjóri [[Evrópuráðið|Evrópuráðsins]] frá 2009 til 2019. Í febrúar 2026 hóf efnahagsbrotadeild norsku lögreglunnar, [[Økokrim]], rannsókn á Jagland eftir að [[bandaríska dómsmálaráðuneytið]] birti [[Epstein-skjölin|fjölda gagna]] um mál barnaníðingsins [[Jeffrey Epstein]] sem vörpuðu ljósi á umfang samskipta Epsteins og Jaglands. Rannsókn lögreglunnar gengur út á hvort Jagland hafi þegið gjafir, ferðir og lán í andstöðu við reglur á meðan hann var formaður Nóbelsnefndarinnar og framkvæmdastjóri Evrópuráðsins.<ref>{{Vefheimild|titill=Grunaður um grófa spillingu í kjöl­far birtingar Epstein-skjala|url=https://www.visir.is/g/20262839353d|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 5. febrúar 2026|skoðað=9. mars 2026|höfundur=Agnar Már Másson}}</ref> Evrópuráðið svipti Jagland friðhelgi 12. febrúar 2026 vegna rannsóknarinnar<ref>{{Vefheimild|titill= Jagland sviptur frið­helgi|url=https://www.visir.is/g/20262841810d/jagland-sviptur-frid-helgi|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 11. febrúar 2026 |skoðað=18. apríl 2026|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> og lögreglan gerði síðan húsleit á heimili hans.<ref>{{Vefheimild|titill= Økokrim gerir húsleit: Jagland formlega grunaður|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2026/02/12/okokrim_gerir_husleit_jagland_formlega_grunadur/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags= 12. febrúar 2026|skoðað=9. mars 2026|höfundur= Atli Steinn Guðmundsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Húsleit á heimili Jaglands|url=https://heimildin.is/grein/26183/husleit-a-heimili-jaglands/|útgefandi=[[Heimildin]]|dags= 12. febrúar 2026|skoðað=9. mars 2026}}</ref> ==Einkahagir== Jagland kvæntist Hanne Grotjord, starfsmanni framkvæmdastjórnar Verkamannaflokksins, árið 1975. Þau eiga tvo syni saman.<ref name=mbl96/> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla|fyrir=[[Gro Harlem Brundtland]]|titill=[[Forsætisráðherra Noregs]]|frá=25. október 1996|til=17. október 1997|eftir=[[Kjell Magne Bondevik]]}} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Noregs}} {{DEFAULTSORT:Jagland, Thorbjørn}} {{f|1950}} [[Flokkur:Embættismenn Evrópuráðsins]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Noregs]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Noregs]] bz5ewd2dji8xcszum0b3ay9m70otbgp 0 190741 1960540 1960539 2026-04-19T12:26:48Z ~2026-24005-14 115703 Bætti við hyperlinks á dagerningar 1960540 wikitext text/x-wiki '''Steindór Sigurðsson''' ([[30. nóvember]] [[1901]]<nowiki/>– [[1964|21. janúar 1949]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[rithöfundur]], prentari og [[skáld]].<ref>{{Cite web|url=https://www.heimaslod.is/index.php/Steind%C3%B3r_Sigur%C3%B0sson_(prentari)|title=Steindór Sigurðsson (prentari) - Heimaslóð|website=www.heimaslod.is|access-date=2026-04-19}}</ref> == Ritverk == * Dranginn, 1919 * Ungar vonir, 1919 * Rökkurljóð, 1922 * Tímaritið Hugrún, 1923 * Skóhljóð, 1930 * Undirheimar Reykjavíkur * Miðnætti á Hótel Borg, 1930 * Háborg íslenskrar menningar, 1935 * Söngvar og kvæði, 1937 * Við lifum eitt sumar, 1941 * Meðal manna og dýra, 1943 * Opið bréf, 1944 * Mansöngur og minningar, 1945 * Einn helsingi I, 1946 * Ég elska þig, 1947 * Eitt og annað um menn og kynni, 1948 * Leyndardómur Reykjavíkur I-II, 1932-1934 (undir dulnefninu Valentínus) == Tilvísanir == 2371td7nmnq6j84f0arviizuu5z1nla 1960542 1960540 2026-04-19T13:32:55Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Steindór sigurðsson]] á [[Steindór Sigurðsson]] án þess að skilja eftir tilvísun 1960540 wikitext text/x-wiki '''Steindór Sigurðsson''' ([[30. nóvember]] [[1901]]<nowiki/>– [[1964|21. janúar 1949]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[rithöfundur]], prentari og [[skáld]].<ref>{{Cite web|url=https://www.heimaslod.is/index.php/Steind%C3%B3r_Sigur%C3%B0sson_(prentari)|title=Steindór Sigurðsson (prentari) - Heimaslóð|website=www.heimaslod.is|access-date=2026-04-19}}</ref> == Ritverk == * Dranginn, 1919 * Ungar vonir, 1919 * Rökkurljóð, 1922 * Tímaritið Hugrún, 1923 * Skóhljóð, 1930 * Undirheimar Reykjavíkur * Miðnætti á Hótel Borg, 1930 * Háborg íslenskrar menningar, 1935 * Söngvar og kvæði, 1937 * Við lifum eitt sumar, 1941 * Meðal manna og dýra, 1943 * Opið bréf, 1944 * Mansöngur og minningar, 1945 * Einn helsingi I, 1946 * Ég elska þig, 1947 * Eitt og annað um menn og kynni, 1948 * Leyndardómur Reykjavíkur I-II, 1932-1934 (undir dulnefninu Valentínus) == Tilvísanir == 2371td7nmnq6j84f0arviizuu5z1nla 0 190742 1960544 2026-04-19T13:45:44Z Akigka 183 Bjó til síðu með „{{Taxobox | image = Spirostomum.jpeg | image_caption = ''Spirostomum ambiguum'' | domain = [[Heilkjörnungar]] (''Eukaryota'') | superregnum = [[SAR]] | superphylum = ''[[Alveolata]]'' | phylum = [[Bifdýr]] (''Ciliophora'') | classis = ''[[Heterotrichea]]'' | familia = ''[[Spirostomidae]]'' | genus = Spirostomum | genus_authority = [[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenberg]], 1833 | subdivision_ranks = Species | subdivision_ref = <ref name=":3" /><ref name=":4" /...“ 1960544 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Spirostomum.jpeg | image_caption = ''Spirostomum ambiguum'' | domain = [[Heilkjörnungar]] (''Eukaryota'') | superregnum = [[SAR]] | superphylum = ''[[Alveolata]]'' | phylum = [[Bifdýr]] (''Ciliophora'') | classis = ''[[Heterotrichea]]'' | familia = ''[[Spirostomidae]]'' | genus = Spirostomum | genus_authority = [[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenberg]], 1833 | subdivision_ranks = Species | subdivision_ref = <ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /> | subdivision = {{plainlist|1= * ''[[Spirostomum ambiguum]]'' * ''[[Spirostomum caudatum]]'' * ''[[Spirostomum subtilis]]'' * ''[[Spirostomum dharwarensis]]'' * ''[[Spirostomum minus]]'' (= ''S. intermedium'') * ''[[Spirostomum semivirescens]]'' * ''[[Spirostomum teres]]'' * ''[[Spirostomum yagiui]]'' Vafasöm, en útgefin: *''[[Spirostomum inflatum]]''<ref name=":3" /> }} }} '''Skrýfur''' ([[fræðiheiti]]: ''Spirostomum'') er ættkvísl [[frumvera]] með bifhár í flokknum ''[[Heterotrichea]]'' sem eru þekktar fyrir að geta dregist mikið saman.<ref name=":0">{{cite journal|author1=Fernandes, N.M.|author2=da Silva Neto, I.D.|year=2013|title=Morphology and 18S rDNA gene sequence of ''Spirostomum minus'' and ''Spirostomum teres'' (Ciliophora: Heterotrichea) from Rio de Janeiro, Brazil|journal=Zoologia|volume=30|pages=72-79|doi=10.1590/S1984-46702013000100009}}</ref> Þær voru uppgötvaðar af [[Christian Gottfried Ehrenberg]] árið 1834. Frekari rannsóknir hafa fundið átta sannar [[sviptegund]]ir í viðbót.<ref name=":1">{{cite journal|author=Bishop, A.|year=1923|title=Some observations upon ''Spirostomum ambiguum'' (Ehrenberg)”|journal=Journal of Cell Science|volume=267|pages=391-434|doi=10.1242/jcs.s2-67.267.391}}</ref><ref name=":2">{{cite journal|author=Fokin, S.|year=2004|title=A brief history of ciliate studies (late XVII the first third of the XX century)|url=https://www.zin.ru/journals/protistology/num3_4/fokin.pdf|journal=Protistology|volume=3|pages=283-296}}</ref><ref name=":3">{{cite journal|author1=Boscaro, V.|author2=Carducci, D.|author3=Barbieri, G.|author4=Senra, M.V.X.|author5=Andreoli, I.|author6=Erra, F.|author7=Petroni, G.|author8=Verni, F.|author9=Fokin, S.I.|year=2014|title=Focusing on genera to improve species identification: revised systematics of the ciliate ''Spirostomum''|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1434461014000510|journal=Protist|volume=165|pages=527-541|doi=10.1016/j.protis.2014.05.004}}</ref> Skrýfur eru bakteríuætur sem lifa aðallega í seti á botni ýmis konar vatna. Þær hafa rquA-gen sem gætu skýrt getu þeirra til að lifa af í súrefnissnauðu og súrefnislausu umhverfi.<ref name=":4">{{cite journal|author1=Shazib, S.U.A.|author2=Vd’acny, P.|author3=Slovak, M.|author4=Gentekaki, E.|author5=Shin, M.K.|year=2019|title=Deciphering phylogenetic relationships and delimiting species boundaries using a Bayesian coalescent approach in protists: A case study of the ciliate genus Spirostomum (Ciliophora, Heterotrichea)|journal=Scientific Reports|volume=9|page=16360|doi=10.1038/s41598-019-52722-4}}</ref><ref name=":5">{{cite journal|author1=Mukhtar, I.|author2=Wu, S.|author3=Wei, S.|author4=Chen, R.|author5=Cheng, Y.|author6=Liang, C.|author7=Chen, J.|year=2021|title=Transcriptome profiling revealed multiple rquA genes in the species of ''Spirostomum'' (Protozoa: Ciliophora: Heterotrichea)|journal=Frontiers of Microbiology|volume=11|pages=1-15|doi=10.3389/fmicb.2020.574285}}</ref><ref name=":6">{{cite journal|author1=Hines, H.N.|author2=Onsbring, H.|author3=Ettema, E.J.G.|author4=Esteban, G.F.|year=2018|title=Molecular investigation of the ciliate Spirostomum semivirescens, with first transcriptome and new geographical records|journal=Protist|volume=169|pages=875-886|doi=10.1016/j.protis.2018.08.001}}</ref><ref name=":7">{{cite journal|author1=Spencer, M.|author2=Warren, P.H.|year=1996|title=The effects of habitat size and productivity on food web structure in small aquatic microcosms|journal=Oikos|volume=75|pages=419-430|jstor=3545882|doi=10.2307/3545882}}</ref> Þær eru auðþekkjanlegar af því að vera hlutfallslega langar (miðað við önnur bifdýr) og ormlaga, en dragast hratt saman ef þær finna snertingu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Þær fara í gegnum vaxtarskeið, þar sem þær ná fullum þroska, kynlausa æxlun og kynæxlun.<ref name=":1" /> Sumar tegundir hafa verið notaðar sem tilraunalífverur fyrir rannsóknir á skaðlegum gerlum, meðan aðrar eru notaðar sem vísitegundir til að greina eiturefni.<ref name=":4" /> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Frumverur]] d20xge109h6x8udqfpm1r05x1fg9kxl 1960545 1960544 2026-04-19T13:54:56Z Akigka 183 1960545 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Spirostomum.jpeg | image_caption = ''Spirostomum ambiguum'' | domain = [[Heilkjörnungar]] (''Eukaryota'') | superregnum = [[SAR]] | superphylum = ''[[Alveolata]]'' | phylum = [[Bifdýr]] (''Ciliophora'') | classis = ''[[Heterotrichea]]'' | familia = ''[[Spirostomidae]]'' | genus = Spirostomum | genus_authority = [[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenberg]], 1833 | subdivision_ranks = Species | subdivision_ref = <ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /> | subdivision = {{plainlist|1= * ''[[Spirostomum ambiguum]]'' * ''[[Spirostomum caudatum]]'' * ''[[Spirostomum subtilis]]'' * ''[[Spirostomum dharwarensis]]'' * ''[[Spirostomum minus]]'' (= ''S. intermedium'') * ''[[Spirostomum semivirescens]]'' * ''[[Spirostomum teres]]'' * ''[[Spirostomum yagiui]]'' Vafasöm, en útgefin: *''[[Spirostomum inflatum]]''<ref name=":3" /> }} }} '''Skrýfur''' ([[fræðiheiti]]: ''Spirostomum'') er ættkvísl [[frumvera]] með bifhár í flokknum ''[[Heterotrichea]]'' sem eru þekktar fyrir að geta dregist mikið saman.<ref>{{cite book|url=https://www.ahb.is/wp-content/uploads/2022/11/agripnytt07.pdf|title=Ágrip af grasa- og dýrafræði|author=Ágúst H. Bjarnason|year=2007|edition=2}}</ref><ref name=":0">{{cite journal|author1=Fernandes, N.M.|author2=da Silva Neto, I.D.|year=2013|title=Morphology and 18S rDNA gene sequence of ''Spirostomum minus'' and ''Spirostomum teres'' (Ciliophora: Heterotrichea) from Rio de Janeiro, Brazil|journal=Zoologia|volume=30|pages=72-79|doi=10.1590/S1984-46702013000100009}}</ref> Þær voru uppgötvaðar af [[Christian Gottfried Ehrenberg]] árið 1834. Frekari rannsóknir hafa fundið átta sannar [[sviptegund]]ir í viðbót.<ref name=":1">{{cite journal|author=Bishop, A.|year=1923|title=Some observations upon ''Spirostomum ambiguum'' (Ehrenberg)”|journal=Journal of Cell Science|volume=267|pages=391-434|doi=10.1242/jcs.s2-67.267.391}}</ref><ref name=":2">{{cite journal|author=Fokin, S.|year=2004|title=A brief history of ciliate studies (late XVII the first third of the XX century)|url=https://www.zin.ru/journals/protistology/num3_4/fokin.pdf|journal=Protistology|volume=3|pages=283-296}}</ref><ref name=":3">{{cite journal|author1=Boscaro, V.|author2=Carducci, D.|author3=Barbieri, G.|author4=Senra, M.V.X.|author5=Andreoli, I.|author6=Erra, F.|author7=Petroni, G.|author8=Verni, F.|author9=Fokin, S.I.|year=2014|title=Focusing on genera to improve species identification: revised systematics of the ciliate ''Spirostomum''|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1434461014000510|journal=Protist|volume=165|pages=527-541|doi=10.1016/j.protis.2014.05.004}}</ref> Skrýfur eru bakteríuætur sem lifa aðallega í seti á botni ýmis konar vatna. Þær hafa rquA-gen sem gætu skýrt getu þeirra til að lifa af í súrefnissnauðu og súrefnislausu umhverfi.<ref name=":4">{{cite journal|author1=Shazib, S.U.A.|author2=Vd’acny, P.|author3=Slovak, M.|author4=Gentekaki, E.|author5=Shin, M.K.|year=2019|title=Deciphering phylogenetic relationships and delimiting species boundaries using a Bayesian coalescent approach in protists: A case study of the ciliate genus Spirostomum (Ciliophora, Heterotrichea)|journal=Scientific Reports|volume=9|page=16360|doi=10.1038/s41598-019-52722-4}}</ref><ref name=":5">{{cite journal|author1=Mukhtar, I.|author2=Wu, S.|author3=Wei, S.|author4=Chen, R.|author5=Cheng, Y.|author6=Liang, C.|author7=Chen, J.|year=2021|title=Transcriptome profiling revealed multiple rquA genes in the species of ''Spirostomum'' (Protozoa: Ciliophora: Heterotrichea)|journal=Frontiers of Microbiology|volume=11|pages=1-15|doi=10.3389/fmicb.2020.574285}}</ref><ref name=":6">{{cite journal|author1=Hines, H.N.|author2=Onsbring, H.|author3=Ettema, E.J.G.|author4=Esteban, G.F.|year=2018|title=Molecular investigation of the ciliate Spirostomum semivirescens, with first transcriptome and new geographical records|journal=Protist|volume=169|pages=875-886|doi=10.1016/j.protis.2018.08.001}}</ref><ref name=":7">{{cite journal|author1=Spencer, M.|author2=Warren, P.H.|year=1996|title=The effects of habitat size and productivity on food web structure in small aquatic microcosms|journal=Oikos|volume=75|pages=419-430|jstor=3545882|doi=10.2307/3545882}}</ref> Þær eru auðþekkjanlegar af því að vera hlutfallslega langar (miðað við önnur bifdýr) og ormlaga, en dragast hratt saman ef þær finna snertingu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Þær fara í gegnum vaxtarskeið, þar sem þær ná fullum þroska, kynlausa æxlun og kynæxlun.<ref name=":1" /> Sumar tegundir hafa verið notaðar sem tilraunalífverur fyrir rannsóknir á skaðlegum gerlum, meðan aðrar eru notaðar sem vísitegundir til að greina eiturefni.<ref name=":4" /> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Frumverur]] pa44jif55la7hywjjmdyi11xgw3zrvr 1960549 1960545 2026-04-19T14:13:53Z Akigka 183 1960549 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Spirostomum.jpeg | image_caption = ''Spirostomum ambiguum'' | domain = [[Heilkjörnungar]] (''Eukaryota'') | superregnum = [[SAR]] | superphylum = ''[[Alveolata]]'' | phylum = [[Bifdýr]] (''Ciliophora'') | classis = ''[[Heterotrichea]]'' | familia = ''[[Spirostomidae]]'' | genus = Spirostomum | genus_authority = [[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenberg]], 1833 | subdivision_ranks = Species | subdivision_ref = <ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /> | subdivision = {{plainlist|1= * ''[[Spirostomum ambiguum]]'' * ''[[Spirostomum caudatum]]'' * ''[[Spirostomum subtilis]]'' * ''[[Spirostomum dharwarensis]]'' * ''[[Spirostomum minus]]'' (= ''S. intermedium'') * ''[[Spirostomum semivirescens]]'' * ''[[Spirostomum teres]]'' * ''[[Spirostomum yagiui]]'' Vafasöm, en útgefin: *''[[Spirostomum inflatum]]''<ref name=":3" /> }} }} '''Skrýfur''' ([[fræðiheiti]]: ''Spirostomum'') er ættkvísl [[frumvera]] með bifhár í flokknum ''[[Heterotrichea]]'' sem eru þekktar fyrir að geta dregist mikið saman.<ref>{{cite book|url=https://www.ahb.is/wp-content/uploads/2022/11/agripnytt07.pdf|title=Ágrip af grasa- og dýrafræði|author=Ágúst H. Bjarnason|year=2007|edition=2}}</ref><ref name=":0">{{cite journal|author1=Fernandes, N.M.|author2=da Silva Neto, I.D.|year=2013|title=Morphology and 18S rDNA gene sequence of ''Spirostomum minus'' and ''Spirostomum teres'' (Ciliophora: Heterotrichea) from Rio de Janeiro, Brazil|journal=Zoologia|volume=30|pages=72-79|doi=10.1590/S1984-46702013000100009}}</ref> Þær voru uppgötvaðar af [[Christian Gottfried Ehrenberg]] árið 1834. Frekari rannsóknir hafa fundið átta sannar [[sviptegund]]ir í viðbót.<ref name=":1">{{cite journal|author=Bishop, A.|year=1923|title=Some observations upon ''Spirostomum ambiguum'' (Ehrenberg)”|journal=Journal of Cell Science|volume=267|pages=391-434|doi=10.1242/jcs.s2-67.267.391}}</ref><ref name=":2">{{cite journal|author=Fokin, S.|year=2004|title=A brief history of ciliate studies (late XVII the first third of the XX century)|url=https://www.zin.ru/journals/protistology/num3_4/fokin.pdf|journal=Protistology|volume=3|pages=283-296}}</ref><ref name=":3">{{cite journal|author1=Boscaro, V.|author2=Carducci, D.|author3=Barbieri, G.|author4=Senra, M.V.X.|author5=Andreoli, I.|author6=Erra, F.|author7=Petroni, G.|author8=Verni, F.|author9=Fokin, S.I.|year=2014|title=Focusing on genera to improve species identification: revised systematics of the ciliate ''Spirostomum''|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1434461014000510|journal=Protist|volume=165|pages=527-541|doi=10.1016/j.protis.2014.05.004}}</ref> Skrýfur eru bakteríuætur sem lifa aðallega í seti á botni ýmis konar vatna. Þær hafa rquA-gen sem gætu skýrt getu þeirra til að lifa af í súrefnissnauðu og súrefnislausu umhverfi.<ref name=":4">{{cite journal|author1=Shazib, S.U.A.|author2=Vd’acny, P.|author3=Slovak, M.|author4=Gentekaki, E.|author5=Shin, M.K.|year=2019|title=Deciphering phylogenetic relationships and delimiting species boundaries using a Bayesian coalescent approach in protists: A case study of the ciliate genus Spirostomum (Ciliophora, Heterotrichea)|journal=Scientific Reports|volume=9|page=16360|doi=10.1038/s41598-019-52722-4}}</ref><ref name=":5">{{cite journal|author1=Mukhtar, I.|author2=Wu, S.|author3=Wei, S.|author4=Chen, R.|author5=Cheng, Y.|author6=Liang, C.|author7=Chen, J.|year=2021|title=Transcriptome profiling revealed multiple rquA genes in the species of ''Spirostomum'' (Protozoa: Ciliophora: Heterotrichea)|journal=Frontiers of Microbiology|volume=11|pages=1-15|doi=10.3389/fmicb.2020.574285}}</ref><ref name=":6">{{cite journal|author1=Hines, H.N.|author2=Onsbring, H.|author3=Ettema, E.J.G.|author4=Esteban, G.F.|year=2018|title=Molecular investigation of the ciliate Spirostomum semivirescens, with first transcriptome and new geographical records|journal=Protist|volume=169|pages=875-886|doi=10.1016/j.protis.2018.08.001}}</ref><ref name=":7">{{cite journal|author1=Spencer, M.|author2=Warren, P.H.|year=1996|title=The effects of habitat size and productivity on food web structure in small aquatic microcosms|journal=Oikos|volume=75|pages=419-430|jstor=3545882|doi=10.2307/3545882}}</ref> Þær eru auðþekkjanlegar af því að vera hlutfallslega langar (miðað við önnur bifdýr) og ormlaga, en dragast hratt saman ef þær finna snertingu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Þær fara í gegnum vaxtarskeið, þar sem þær ná fullum þroska, kynlausa æxlun og kynæxlun.<ref name=":1" /> Sumar tegundir hafa verið notaðar sem tilraunalífverur fyrir rannsóknir á skaðlegum gerlum, meðan aðrar eru notaðar sem vísitegundir til að greina eiturefni.<ref name=":4" /> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Bifdýr]] 76qcwhu6t2e45cje3b1ff84yyogjxnr 0 190743 1960546 2026-04-19T13:57:32Z Akigka 183 Tilvísun á [[Skrýfur]] 1960546 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Skrýfur]] suc5op9jp8nt1cjx091577oken1nhw9 14 190744 1960550 2026-04-19T14:14:06Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Frumverur]]“ 1960550 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Frumverur]] l1b6xdqoy0keo23ei7lok4y7vueojko 0 190745 1960554 2026-04-19T15:32:28Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „{{Leikari | nafn = Max von Sydow | mynd = Max von Sydow Cannes 2016.jpg | mynd_texti = Max von Sydow á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] árið 2016. | fæðingarnafn = Carl Adolf von Sydow | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1929|4|10}} | fæðingarstaður = [[Lund]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2020|3|8|1929|4|10}} | dánarstaður = [[Marseille]], F...“ 1960554 wikitext text/x-wiki {{Leikari | nafn = Max von Sydow | mynd = Max von Sydow Cannes 2016.jpg | mynd_texti = Max von Sydow á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] árið 2016. | fæðingarnafn = Carl Adolf von Sydow | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1929|4|10}} | fæðingarstaður = [[Lund]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2020|3|8|1929|4|10}} | dánarstaður = [[Marseille]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | ár = 1949–2020 | maki = {{gifting|Christina Olin|1951|1979|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Catherine Brelet|1997}} | börn = 4 | helstu_hlutverk ='''Antonius Block''' <br />í ''[[Sjöunda innsiglið|Sjöunda innsiglinu]]'' <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = }} '''Max von Sydow''' (fæddur '''Carl Adolf von Sydow'''; 10. apríl 1929 – 8. mars 2020) var sænskur og franskur leikari. Hann var virkur í um 70 ár í evrópskum og bandarískum kvikmyndum, sjónvarpi og leikhúsum. Á þeim tíma birtist hann í rúmlega 150 kvikmyndum og fjölda sjónvarpsþátta á mörgum tungumálum.<ref name=Atlantic2015>{{cite web |last=Rafferty |first=Terrence |date=December 2015 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/the-greatest-actor-alive/413167/ |title=The Greatest Actor Alive |work=[[The Atlantic]] |access-date=10 March 2020}}</ref><ref name=VillageVoice2012>{{cite web |last=Hynes |first=Eric |date=28 November 2012 |url=https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913034544/https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |url-status=dead |archive-date=13 September 2018 |title=Staring Down Death: The Singular Career of Max von Sydow |work=[[The Village Voice]] |access-date=10 March 2020}}</ref> Von Sydow var þekktur fyrir fjölbreytt hlutverk sín, allt frá tilfinningalausum, íhugulum söguhetjum og háðslegum listamönnum til illyrmislegra og glaðhlakkalegra skúrka. Á ferli sínum hlaut von Sydow fjölda verðlauna, meðal annars heiðursverðlaun frá [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|kvikmyndahátíðunum í Cannes]] og [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Feneyjum]]. Hann var tvisvar tilnefndur til [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]], sem besti aðalleikarinn fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Pelle sigurvegari]]'' (1987) og besti aukaleikarinn fyrir ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' (2011). Von Sydow öðlaðist fyrst frægð á alþjóðavísu með því að leika miðaldariddarann Antonius Block í kvikmyndinni ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (1957) eftir [[Ingmar Bergman]], þar sem persóna hans birtist í frægum atriðum að [[Skák|tefla]] við [[Maðurinn með ljáinn|dauðann]]. Hann birtist í ellefu kvikmyndum í leikstjórn Bergmans, þar á meðal ''[[Að leiðarlokum]]'' (1957), ''[[Meyjarlindin]]'' (1960), ''[[Sem í skuggsjá]]'' (1961), ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (1963), ''[[Skömmin]]'' (1968) og ''[[Snertingin]]'' (1971). Frumraun von Sydow í bandarískri kvikmynd var sem [[Jesús Kristur]] í biblíustórmyndinni ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (1965). Hann birtist síðan í kvikmyndum á borð við ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' (1966), ''[[Særingamaðurinn]]'' (1973), ''[[Gammurinn á flótta]]'' (1975), ''[[Hvell-Geiri (kvikmynd)|Hvell-Geiri]]'' (1980), ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (1982) og [[James Bond|''James Bond''-myndina]] ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (1983). Hann lék einnig aukahlutverk í kvikmyndum eins og ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hanna og systur hennar]]'' (1986), ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (1990), ''[[Minority Report]]'' (2002), ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (2007), ''[[Fangaeyjan]]'' (2010), ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (2010) og ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (2015). Hann lék illmennið Leland Gaunt (eða [[Djöfullinn|djöfulinn]]) í myndinni ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (1993) eftir samnefndri sögu [[Stephen King|Stephens King]]. Árið 2016 lék hann þríeygðu krákuna í fantasíuþáttunum ''[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikar]]'' á [[HBO]] og var tilnefndur til Primetime Emmy-verðlauna sem besti gestaleikarinn í dramaþáttum fyrir hlutverkið.<ref>{{cite web|url=https://www.emmys.com/bios/max-von-sydow|title= Max von Sydow|website= Emmys.com|accessdate= February 22, 2021}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Sydow, Max von}} {{fd|1929|2020}} [[Flokkur:Sænskir leikarar]] dyuex9aronssr8rtivyuian0izfxy10 1960583 1960554 2026-04-20T00:23:34Z TKSnaevarr 53243 1960583 wikitext text/x-wiki {{Leikari | nafn = Max von Sydow | mynd = Max von Sydow Cannes 2016.jpg | mynd_texti = Max von Sydow á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] árið 2016. | fæðingarnafn = Carl Adolf von Sydow | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1929|4|10}} | fæðingarstaður = [[Lund]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2020|3|8|1929|4|10}} | dánarstaður = [[Marseille]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | ár = 1949–2020 | maki = {{gifting|Christina Olin|1951|1979|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Catherine Brelet|1997}} | börn = 4 | foreldrar = [[Carl Wilhelm von Sydow]] (faðir) | helstu_hlutverk ='''Antonius Block''' <br />í ''[[Sjöunda innsiglið|Sjöunda innsiglinu]]'' <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = }} '''Max von Sydow''' (fæddur '''Carl Adolf von Sydow'''; 10. apríl 1929 – 8. mars 2020) var sænskur og franskur leikari. Hann var virkur í um 70 ár í evrópskum og bandarískum kvikmyndum, sjónvarpi og leikhúsum. Á þeim tíma birtist hann í rúmlega 150 kvikmyndum og fjölda sjónvarpsþátta á mörgum tungumálum.<ref name=Atlantic2015>{{cite web |last=Rafferty |first=Terrence |date=December 2015 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/the-greatest-actor-alive/413167/ |title=The Greatest Actor Alive |work=[[The Atlantic]] |access-date=10 March 2020}}</ref><ref name=VillageVoice2012>{{cite web |last=Hynes |first=Eric |date=28 November 2012 |url=https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913034544/https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |url-status=dead |archive-date=13 September 2018 |title=Staring Down Death: The Singular Career of Max von Sydow |work=[[The Village Voice]] |access-date=10 March 2020}}</ref> Von Sydow var þekktur fyrir fjölbreytt hlutverk sín, allt frá tilfinningalausum, íhugulum söguhetjum og háðslegum listamönnum til illyrmislegra og glaðhlakkalegra skúrka. Á ferli sínum hlaut von Sydow fjölda verðlauna, meðal annars heiðursverðlaun frá [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|kvikmyndahátíðunum í Cannes]] og [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Feneyjum]]. Hann var tvisvar tilnefndur til [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]], sem besti aðalleikarinn fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Pelle sigurvegari]]'' (1987) og besti aukaleikarinn fyrir ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' (2011). Von Sydow öðlaðist fyrst frægð á alþjóðavísu með því að leika miðaldariddarann Antonius Block í kvikmyndinni ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (1957) eftir [[Ingmar Bergman]], þar sem persóna hans birtist í frægum atriðum að [[Skák|tefla]] við [[Maðurinn með ljáinn|dauðann]]. Hann birtist í ellefu kvikmyndum í leikstjórn Bergmans, þar á meðal ''[[Að leiðarlokum]]'' (1957), ''[[Meyjarlindin]]'' (1960), ''[[Sem í skuggsjá]]'' (1961), ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (1963), ''[[Skömmin]]'' (1968) og ''[[Snertingin]]'' (1971). Frumraun von Sydow í bandarískri kvikmynd var sem [[Jesús Kristur]] í biblíustórmyndinni ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (1965). Hann birtist síðan í kvikmyndum á borð við ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' (1966), ''[[Særingamaðurinn]]'' (1973), ''[[Gammurinn á flótta]]'' (1975), ''[[Hvell-Geiri (kvikmynd)|Hvell-Geiri]]'' (1980), ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (1982) og [[James Bond|''James Bond''-myndina]] ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (1983). Hann lék einnig aukahlutverk í kvikmyndum eins og ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hanna og systur hennar]]'' (1986), ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (1990), ''[[Minority Report]]'' (2002), ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (2007), ''[[Fangaeyjan]]'' (2010), ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (2010) og ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (2015). Hann lék illmennið Leland Gaunt (eða [[Djöfullinn|djöfulinn]]) í myndinni ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (1993) eftir samnefndri sögu [[Stephen King|Stephens King]]. Árið 2016 lék hann þríeygðu krákuna í fantasíuþáttunum ''[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikar]]'' á [[HBO]] og var tilnefndur til Primetime Emmy-verðlauna sem besti gestaleikarinn í dramaþáttum fyrir hlutverkið.<ref>{{cite web|url=https://www.emmys.com/bios/max-von-sydow|title= Max von Sydow|website= Emmys.com|accessdate= February 22, 2021}}</ref> Von Sydow hlaut menningarverðlaun konungsstofnunar Svíþjóðar árið 1954, var skipaður liðsforingi í lista- og bréfareglu Frakklands árið 2005 og riddari frönsku heiðursorðunnar 17. október 2012.<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/arkiv/kultur/max-von-sydow-dubbad-till-riddare/ |newspaper=[[Dagens Nyheter]] |title=Max von Sydow dubbad till riddare |trans-title=Max von Sydow knighted |author=TT Spektra |date=24 January 2011 |access-date=19 October 2016 |language=sv |author-link=Tidningarnas Telegrambyrå}}</ref> == Kvikmyndaskrá == {|class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! Hlutverk ! Leikstjóri ! class=unsortable|Athugasemdir ! class=unsortable|{{Abbr|Tilv.|Tilvísanir}} |- | 1949 | ''[[Aðeins móðir]]'' (''Bare en mor'') | Nils |rowspan=2|[[Alf Sjöberg]] | |<ref name="SFdbFilmography">{{cite web|url=http://www.svenskfilmdatabas.se/en/Item/?type=person&itemid=63127#films|title=Max von Sydow|work=Swedish Film Database|date=10 April 1929 |access-date=9 March 2020}}</ref><ref name="BFIFilmography">{{cite web|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531023232/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|url-status=dead|archive-date=May 31, 2016|title=Max von Sydow|work=BFI|access-date=9 March 2020}}</ref> |- | 1951 | ''[[Fröken Julie (kvikmynd frá 1951)|Fröken Julie]]'' | Hand | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1953 | ''[[Ingen mans kvinna (kvikmynd 1953)|Ingen mans kvinna]]'' | Olaf | [[Lars-Eric Kjellgren]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1956 | ''[[Rätten att älska]]'' | Bergman | [[Mimi Pollak]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1957 | ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (''Det sjunde inseglet'') | Antonius Block | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Prästen i Uddarbo]]'' | Gustaf Ömark | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að leiðarlokum]]'' (''Smultronstället'') | Henrik Åkerman | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1958 | ''[[Við lífsins dyr]]'' (''Nära livet'') | Harry Andersson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Kvinnlig spion 503'' | Tysk topagent Horst | [[Jørn Jeppesen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Andlitið]]'' (''Ansiktet'') | Albert Emanuel Vogler | rowspan=2 | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1960 | ''[[Meyjarlindin]]'' (''Jungfrukällan'') | Töre | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brúðkaupsdagurinn]]'' (''Bröllopsdagen'') | Anders Frost | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1961 | ''[[Sem í skuggsjá]]'' (''Såsom i en spegel'') | Martin | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1962 | ''[[Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð (kvikmynd)|Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð]]'' (''Nils Holgerssons underbara resa'') | Faðirinn | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Ástkonan]]'' (''Älskarinnan'') | Kvæntur maður | [[Vilgot Sjöman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1963 | ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (''Nattvardsgästerna'') | Jonas Persson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1965 | ''[[4x4 (kvikmynd frá 1965)|4x4]]'' | {{lang|da|Kvist}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (''The Greatest Story Ever Told'') | [[Jesús Kristur]] | [[George Stevens]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Verðlaunin (kvikmynd frá 1965)|Verðlaunin]]'' (''The Reward'') | Scott Swenson | [[Serge Bourguignon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1966 | ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' | Séra Abner Hale | [[George Roy Hill]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Quiller skýrslan]]'' (''The Quiller Memorandum'') | {{lang|de|Oktober}} | [[Michael Anderson (leikstjóri)|Michael Anderson]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svona er lífið]]'' (''Här har du ditt liv'') | {{lang|sv|Smålands-Pelle}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1968 | ''[[Tími úlfsins]]'' (''Vargtimmen'') | Johan Borg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svarta palmkronor]]'' | Gustav Olofsson | [[Lars-Magnus Lindgren]] | |<ref name="BFIFilmography" /><ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Skömmin]]'' (''Skammen'') | Jan Rosenberg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1969 | ''[[Made in Sweden (kvikmynd)|Made in Sweden]]'' | Magnus Rud | [[Johan Bergenstråhle]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[En Passion]]'' | Andreas Winkelman |[[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1970 | ''[[Bréfið til Kreml]]'' (''The Kremlin Letter'') | Kosnov ofursti | [[John Huston]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1971 | ''[[The Night Visitor]]'' | Salem | [[László Benedek]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Vesturfararnir (kvikmynd)|Vesturfararnir]]'' (''Utvandrarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Snertingin]]'' (''Beröringen'') | Andreas Vergerus | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eplastríðið]]'' (''Äppelkriget'') | Roy Lindberg | [[Tage Danielsson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1972 | ''[[Strokumaðurinn]]'' (''Embassy'') | Gorenko | [[Gordon Hessler]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Landnemarnir]]'' (''Nybyggarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1973 | ''[[Særingamaðurinn]]'' (''The Exorcist'') | Faðir Lankester Merrin | [[William Friedkin]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1974 | ''[[Sléttuúlfurinn (kvikmynd)|Sléttuúlfurinn]]'' (''Steppenwolf'') | Harry Haller | [[Fred Haines]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1975 | ''[[Eggið er laust]]'' (''Ägget är löst!) | Faðirinn | [[Hans Alfredson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Le miroir éclate'' | Matthew Lawrence | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gammurinn á flótta]]'' (''Three Days of the Condor'') | G. Joubert | [[Sydney Pollack]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Borg dauðans]]'' (''The Ultimate Warrior'') | Baróninn | [[Robert Clouse]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1976 | ''[[Cuore di cane]]'' | Prófessor Filipp Filippovich Preobrazenski | [[Alberto Lattuada]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Cadaveri eccellenti]]'' | Forseti hæstaréttar | [[Francesco Rosi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Foxtrot (kvikmynd frá 1976)|Foxtrot]]'' | Larsen | [[Arturo Ripstein]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eyðimörk tartaranna]]'' (''Il deserto dei Tartari'') | Hortiz | [[Valerio Zurlini]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Sigling hinna dæmdu]]'' (''Voyage of the Damned'') | Schroeder skipstjóri | [[Stuart Rosenberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1977 | ''[[Særingamaðurinn II]]'' (''The Exorcist II: The Heretic'') | Faðir Lankester Merrin | [[John Boorman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að duga eða drepast]]'' (''March or Die'') | François Marneau | [[Dick Richards]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gran bollito]]'' | Lisa Carpi | [[Mauro Bolognini]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1978 | ''[[Var Patton myrtur?]]'' (''Brass Target'') | Shelley | [[John Hough (leikstjóri)|John Hough]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1979 | ''[[Fellibylurinn]]'' (''Hurricane'') | Dr. Danielsson | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Bugie bianche'' | Marcello Herrighe | {{Interlanguage link|Stefano Rolla|it}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1980 | ''[[Dauðinn á skerminum]]'' (''Death Watch'') | Gerald Mortenhoe | [[Bertrand Tavernier]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hvell-Geiri (film)|Hvell-Geiri]]'' | Ming hinn miskunnarlausi | [[Mike Hodges]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1981 | ''[[Flótti til sigurs]]'' (''Escape to Victory'') | Karl von Steiner majór | John Huston | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''She Dances Alone'' | Hann sjálfur / Nijinsky | Robert Dornhelm | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="3" | 1982 | ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (''Conan the Barbarian'') | Ósrik konungur | [[John Milius]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Loftsiglingin]]'' (''Ingenjör Andrées luftfärd'') | Salomon August Andrée | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Hit Man'' | O'Donnell ofursti | {{Interlanguage link|José Antonio de la Loma|es}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- |rowspan=3|1983 | ''{{Interlanguage link|Le Cercle des passions|fr}}'' | Carlo di Vilalfratti | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Strange Brew]]'' | Smith bruggarameistari | [[Rick Moranis]] <br />[[Dave Thomas (leikari)|Dave Thomas]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (''Never Say Never Again'') | [[Ernst Stavro Blofeld]] | [[Irvin Kershner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1984 | ''[[Dreamscape]]'' | Dr. Paul Novotny | [[Joseph Ruben]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Dr. Líet-Kaíns | [[David Lynch]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Jurgen Brausch | [[Jonathan Sanger]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Il pentito]]'' | Spinola | [[Pasquale Squitieri]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1986 | ''[[Hanna og systur hennar]]'' (''Hannah and Her Sisters'') | Frederick | [[Woody Allen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[The Second Victory (kvikmynd)|The Second Victory]]'' | Dr. Huber | [[Gerald Thomas]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Oviri]]'' | [[August Strindberg]] | [[Henning Carlsen]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brostinn strengur]]'' (''Duet for One'') | Dr. Louis Feldman | [[Andrej Kontsjalovskíj]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1987 | ''[[Pelle sigurvegari]]'' (''Pelle Erobreren'') | Lassefar Karlsson | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1988 | ''[[Katinka (kvikmynd)|Katinka]]'' | {{n/a}} | Max von Sydow | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1989 | ''[[Draugabanar II]]'' (''Ghostbusters II'') | Vigo | [[Ivan Reitman]] | Talsetning |<ref>{{Cite book|last1=Miller|first1=Cynthia J.|url=https://books.google.com/books?id=GconDAAAQBAJ&pg=PA204|title=The Laughing Dead: The Horror-Comedy Film from Bride of Frankenstein to Zombieland|last2=Riper|first2=A. Bowdoin Van|date=2016-05-20|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-6833-3|pages=204|language=en|quote=the ghost of Vigo, voiced by Max von Sydow}}</ref> |- | rowspan=4 | 1990 | ''[[Mio caro dottor Gräsler]]'' | Von Schleheim | [[Roberto Faenza]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Una vita scellerata]]'' | [[Klemens 7.|Klemens 7. páfi]] | [[Giacomo Battiato]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Pabbi (kvikmynd frá 1990)|Pabbi]]'' (''Father'') | Joe Mueller | [[John Power (leikstjóri)|John Power]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (''Awakenings'') | Dr. Peter Ingham | [[Penny Marshall]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1991 | ''[[Dauðakossinn (kvikmynd frá 1991)|Dauðakossinn]]'' (''A Kiss Before Dying'') | Thor Carlsson | [[James Dearden]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Evrópa (kvikmynd frá 1991)|Evrópa]]'' (''Europa'') | Sögumaður | [[Lars von Trier]] | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Til endaloka heimsins]]'' (''Until the End of the World'') | Henry Farber | [[Wim Wenders]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uxinn]]'' (''Oxen'') | Prestur | [[Sven Nykvist]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Í góðu skyni]]'' (''Den goda viljan'') | Johan Åkerblom | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1992 | ''{{Interlanguage link|Þögul snerting|pl|3=Dotknięcie ręki|lt=Þögul snerting}}'' (''Dotknięcie ręki'') | Henry Kesdi | [[Krzysztof Zanussi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1993 | ''[[Ferðin hans afa]]'' (''Morfars resa'') | Simon S.L. Fromm | {{Interlanguage link|Staffan Lamm|sv}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (''Needful Things'') | Leland Gaunt | [[Fraser C. Heston]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1994 | ''Time is Money'' | Joe Kaufman | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1995 | ''[[Dredd dómari (kvikmynd)|Dredd dómari]]'' (''Judge Dredd'') | Fargo dómari | [[Danny Cannon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1996 | ''[[Hamsun (kvikmynd)|Hamsun]]'' | [[Knut Hamsun]] | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Jerúsalem (kvikmynd frá 1996)|Jerúsalem]]'' (''Jerusalem'') | Prestur | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Herkúles (kvikmynd frá 1997)|Herkúles]]'' (''Hercules'') | [[Seifur]] | [[Ron Clements]]<br/>[[John Musker]] | Sænsk talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Á óvinasvæði]]'' (''Hostile Waters'') | Tsjervavín flotaforingi | [[David Drury (leikstjóri)|David Drury]] | | |- | 1998 | ''[[Hvaða draumar okkar vitja]]'' (''What Dreams May Come'') | Albert Lewis | [[Vincent Ward (leikstjóri)|Vincent Ward]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1999 | ''[[Fellur mjöll í sedrusskógi (kvikmynd)|Fellur mjöll í sedrusskógi]]'' (''Snow Falling on Cedars'') | Nels Gudmundsson | [[Scott Hicks (leikstjóri)|Scott Hicks]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2001 | ''[[Non ho sonno]]'' | Ulisse Moretti | [[Dario Argento]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Drúídar (kvikmynd)|Drúídar]]'' (''Druids'') | Guttuart | [[Jacques Dorfmann]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Heill á húfi]]'' (''Intacto'') | Samuel | [[Juan Carlos Fresnadillo]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2002 | ''[[Minority Report (kvikmynd)|Minority Report]]'' | Lamar Burgess | [[Steven Spielberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Les amants de Mogador'' | {{n/a}} | [[Souheil Ben-Barka]] | |<ref>{{Cite book|last1=Dixon|first1=Wheeler Winston|url=https://books.google.com/books?id=fF9TDwAAQBAJ&dq=max+von+sydow+%22Les+amants+de+Mogador%22&pg=PA340|title=A Short History of Film, Third Edition|last2=Foster|first2=Gwendolyn Audrey|date=2018-03-30|publisher=Rutgers University Press|isbn=978-0-8135-9516-0|pages=340|language=en|quote=In 2002, Ben-Barka wrote and directed ''Les amants de Mogador'' (''The Lovers of Mogador''), starring Max von Sydow.}}</ref> |- | 2004 | ''Night of the Living Dorks'' | Lankester Merrin | Matthias Dinter |Smáhlutverk, ekki nefndur á kreditlista | |- | 2005 | ''[[Heidi (kvikmynd frá 2005)|Heidi]]'' | Alp frændi | [[Paul Marcus]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 2006 | ''[[L'inchiesta]]'' | [[Tíberíus]] | [[Giulio Base]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2007 | ''[[Rush Hour 3]]'' | Varden Reynard | [[Brett Ratner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Emotional Arithmetic]]'' | Jakob Bronski | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (''The Diving Bell and the Butterfly'') | Papinou | [[Julian Schnabel]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2009 | ''[[Solomon Kane (kvikmynd)|Solomon Kane]]'' | Josiah Kane | [[Michael J. Bassett]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Un homme et son chien]]'' | Liðsforinginn | [[Francis Huster]] | Smáhlutverk |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="4" | 2010 | ''[[Fangaeyjan]]'' (''Shutter Island'') | Dr. Jeremiah Naehring | [[Martin Scorsese]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (''Robin Hood'') | Sir Walter Loxley | [[Ridley Scott]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Múmínálfarnir og halastjarnan]]'' (''Mumintrollen och kometen'') | Sögumaður | Maria Lindberg | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[The Wolfman (kvikmynd frá 2010)|The Wolfman]]'' | Lestarfarþegi | [[Joe Johnston]] | Aðeins í útgáfu leikstjóra |<ref>{{Cite web|url=https://www.expressen.se/noje/max-von-sydow-bortklippt-sorgligt/|title=Max von Sydow bortklippt: "Sorgligt"|date=2010-02-11|website=www.expressen.se|language=sv|access-date=2020-03-10|quote=Max von Sydow hade en mindre roll i skräckfilmen The Wolfman - men klipptes bort [Max von Sydow had a minor part in the horror film ''The Wolfman'' - but was edited out]}}</ref> |- | 2011 | ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' | Leigusalinn | [[Stephen Daldry]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2012 | ''Truth & Treason'' | Frank Fikeis | | |<ref>{{Cite news|url=https://www.svd.se/franske-von-sydow-gor-succe|title="Franske" von Sydow gör succé|date=2012-02-13|work=Svenska Dagbladet|access-date=2020-03-10|language=sv|issn=1101-2412}}</ref> |- | ''[[Branded (kvikmynd frá 2012)|Branded]]'' | Joseph Pascal | Jamie Bradshaw <br />& Aleksandr Dulerayn | |<ref>{{Cite news|last=Webster|first=Andy|url=https://www.nytimes.com/2012/09/08/movies/branded-starring-ed-stoppard.html|title=A Marketing Man Fights the Madness|date=2012-09-07|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | 2013 | ''[[Dragons 3D]]'' | Dr. Alistair Conis | Marc Fafard | |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2014/07/video-max-von-sydow-dragons-imax-798806/|title=Max Von Sydow Heads To Imax Screens In 'Dragons 3D': Video|last=Yamato|first=Jen|date=2014-07-02|website=Deadline|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | rowspan=2 | 2015 | ''[[The Letters (kvikmynd frá 2014)|The Letters]]'' | Faðir [[Celeste van Exem]] | William Riead | |<ref>{{Cite news|last=Jaworowski|first=Ken|url=https://www.nytimes.com/2015/12/04/movies/review-the-letters-a-biopic-of-mother-teresa.html|title=Review: 'The Letters,' a Biopic of Mother Teresa|date=2015-12-03|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (''Star Wars: The Force Awakens'') | Lor San Tekka | [[J. J. Abrams]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 2016 | ''[[Les Premiers, les Derniers]]'' | Útfararstjórinn | [[Bouli Lanners]] | |<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/first-last-les-premiers-les-864414|title='The First, The Last' ('Les premiers, les derniers'): Berlin Review|date=2016-02-12|website=The Hollywood Reporter|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | 2018 | ''[[Kursk (kvikmynd)|Kursk]]'' | Vladimir Petrenko | [[Thomas Vinterberg]] | |<ref name=TelegraphObit>{{cite news |date=9 March 2020 |title=Max von Sydow, actor who played chess with Death in 'The Seventh Seal' – obituary |url=https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |access-date=9 March 2020}}{{cbignore}}</ref> |- | 2021 | ''[[Kalavryta 1943]]'' | Nikolas Andreou (gamall) | Nicholas Dimitropoulos | Frumsýnd eftir dauða von Sydow |<ref name="TelegraphObituary" /> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Sydow, Max von}} {{fd|1929|2020}} [[Flokkur:Sænskir leikarar]] q4fl8uybqwe2f2p1ksq04ftu8na5foj 1960585 1960583 2026-04-20T00:27:50Z TKSnaevarr 53243 /* Kvikmyndaskrá */ 1960585 wikitext text/x-wiki {{Leikari | nafn = Max von Sydow | mynd = Max von Sydow Cannes 2016.jpg | mynd_texti = Max von Sydow á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] árið 2016. | fæðingarnafn = Carl Adolf von Sydow | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1929|4|10}} | fæðingarstaður = [[Lund]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2020|3|8|1929|4|10}} | dánarstaður = [[Marseille]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | ár = 1949–2020 | maki = {{gifting|Christina Olin|1951|1979|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Catherine Brelet|1997}} | börn = 4 | foreldrar = [[Carl Wilhelm von Sydow]] (faðir) | helstu_hlutverk ='''Antonius Block''' <br />í ''[[Sjöunda innsiglið|Sjöunda innsiglinu]]'' <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = }} '''Max von Sydow''' (fæddur '''Carl Adolf von Sydow'''; 10. apríl 1929 – 8. mars 2020) var sænskur og franskur leikari. Hann var virkur í um 70 ár í evrópskum og bandarískum kvikmyndum, sjónvarpi og leikhúsum. Á þeim tíma birtist hann í rúmlega 150 kvikmyndum og fjölda sjónvarpsþátta á mörgum tungumálum.<ref name=Atlantic2015>{{cite web |last=Rafferty |first=Terrence |date=December 2015 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/the-greatest-actor-alive/413167/ |title=The Greatest Actor Alive |work=[[The Atlantic]] |access-date=10 March 2020}}</ref><ref name=VillageVoice2012>{{cite web |last=Hynes |first=Eric |date=28 November 2012 |url=https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913034544/https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |url-status=dead |archive-date=13 September 2018 |title=Staring Down Death: The Singular Career of Max von Sydow |work=[[The Village Voice]] |access-date=10 March 2020}}</ref> Von Sydow var þekktur fyrir fjölbreytt hlutverk sín, allt frá tilfinningalausum, íhugulum söguhetjum og háðslegum listamönnum til illyrmislegra og glaðhlakkalegra skúrka. Á ferli sínum hlaut von Sydow fjölda verðlauna, meðal annars heiðursverðlaun frá [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|kvikmyndahátíðunum í Cannes]] og [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Feneyjum]]. Hann var tvisvar tilnefndur til [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]], sem besti aðalleikarinn fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Pelle sigurvegari]]'' (1987) og besti aukaleikarinn fyrir ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' (2011). Von Sydow öðlaðist fyrst frægð á alþjóðavísu með því að leika miðaldariddarann Antonius Block í kvikmyndinni ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (1957) eftir [[Ingmar Bergman]], þar sem persóna hans birtist í frægum atriðum að [[Skák|tefla]] við [[Maðurinn með ljáinn|dauðann]]. Hann birtist í ellefu kvikmyndum í leikstjórn Bergmans, þar á meðal ''[[Að leiðarlokum]]'' (1957), ''[[Meyjarlindin]]'' (1960), ''[[Sem í skuggsjá]]'' (1961), ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (1963), ''[[Skömmin]]'' (1968) og ''[[Snertingin]]'' (1971). Frumraun von Sydow í bandarískri kvikmynd var sem [[Jesús Kristur]] í biblíustórmyndinni ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (1965). Hann birtist síðan í kvikmyndum á borð við ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' (1966), ''[[Særingamaðurinn]]'' (1973), ''[[Gammurinn á flótta]]'' (1975), ''[[Hvell-Geiri (kvikmynd)|Hvell-Geiri]]'' (1980), ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (1982) og [[James Bond|''James Bond''-myndina]] ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (1983). Hann lék einnig aukahlutverk í kvikmyndum eins og ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hanna og systur hennar]]'' (1986), ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (1990), ''[[Minority Report]]'' (2002), ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (2007), ''[[Fangaeyjan]]'' (2010), ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (2010) og ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (2015). Hann lék illmennið Leland Gaunt (eða [[Djöfullinn|djöfulinn]]) í myndinni ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (1993) eftir samnefndri sögu [[Stephen King|Stephens King]]. Árið 2016 lék hann þríeygðu krákuna í fantasíuþáttunum ''[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikar]]'' á [[HBO]] og var tilnefndur til Primetime Emmy-verðlauna sem besti gestaleikarinn í dramaþáttum fyrir hlutverkið.<ref>{{cite web|url=https://www.emmys.com/bios/max-von-sydow|title= Max von Sydow|website= Emmys.com|accessdate= February 22, 2021}}</ref> Von Sydow hlaut menningarverðlaun konungsstofnunar Svíþjóðar árið 1954, var skipaður liðsforingi í lista- og bréfareglu Frakklands árið 2005 og riddari frönsku heiðursorðunnar 17. október 2012.<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/arkiv/kultur/max-von-sydow-dubbad-till-riddare/ |newspaper=[[Dagens Nyheter]] |title=Max von Sydow dubbad till riddare |trans-title=Max von Sydow knighted |author=TT Spektra |date=24 January 2011 |access-date=19 October 2016 |language=sv |author-link=Tidningarnas Telegrambyrå}}</ref> == Kvikmyndaskrá == {|class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! Hlutverk ! Leikstjóri ! class=unsortable|Athugasemdir ! class=unsortable|{{Abbr|Tilv.|Tilvísanir}} |- | 1949 | ''[[Aðeins móðir]]'' (''Bare en mor'') | Nils |rowspan=2|[[Alf Sjöberg]] | |<ref name="SFdbFilmography">{{cite web|url=http://www.svenskfilmdatabas.se/en/Item/?type=person&itemid=63127#films|title=Max von Sydow|work=Swedish Film Database|date=10 April 1929 |access-date=9 March 2020}}</ref><ref name="BFIFilmography">{{cite web|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531023232/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|url-status=dead|archive-date=May 31, 2016|title=Max von Sydow|work=BFI|access-date=9 March 2020}}</ref> |- | 1951 | ''[[Fröken Julie (kvikmynd frá 1951)|Fröken Julie]]'' | Hand | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1953 | ''[[Ingen mans kvinna (kvikmynd 1953)|Ingen mans kvinna]]'' | Olaf | [[Lars-Eric Kjellgren]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1956 | ''[[Rätten att älska]]'' | Bergman | [[Mimi Pollak]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1957 | ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (''Det sjunde inseglet'') | Antonius Block | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Prästen i Uddarbo]]'' | Gustaf Ömark | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að leiðarlokum]]'' (''Smultronstället'') | Henrik Åkerman | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1958 | ''[[Við lífsins dyr]]'' (''Nära livet'') | Harry Andersson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Kvinnlig spion 503'' | Tysk topagent Horst | [[Jørn Jeppesen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Andlitið]]'' (''Ansiktet'') | Albert Emanuel Vogler | rowspan=2 | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1960 | ''[[Meyjarlindin]]'' (''Jungfrukällan'') | Töre | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brúðkaupsdagurinn]]'' (''Bröllopsdagen'') | Anders Frost | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1961 | ''[[Sem í skuggsjá]]'' (''Såsom i en spegel'') | Martin | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1962 | ''[[Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð (kvikmynd)|Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð]]'' (''Nils Holgerssons underbara resa'') | Faðirinn | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Ástkonan]]'' (''Älskarinnan'') | Kvæntur maður | [[Vilgot Sjöman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1963 | ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (''Nattvardsgästerna'') | Jonas Persson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1965 | ''[[4x4 (kvikmynd frá 1965)|4x4]]'' | {{lang|da|Kvist}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (''The Greatest Story Ever Told'') | [[Jesús Kristur]] | [[George Stevens]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Verðlaunin (kvikmynd frá 1965)|Verðlaunin]]'' (''The Reward'') | Scott Swenson | [[Serge Bourguignon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1966 | ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' | Séra Abner Hale | [[George Roy Hill]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Quiller skýrslan]]'' (''The Quiller Memorandum'') | {{lang|de|Oktober}} | [[Michael Anderson (leikstjóri)|Michael Anderson]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svona er lífið]]'' (''Här har du ditt liv'') | {{lang|sv|Smålands-Pelle}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1968 | ''[[Tími úlfsins]]'' (''Vargtimmen'') | Johan Borg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svarta palmkronor]]'' | Gustav Olofsson | [[Lars-Magnus Lindgren]] | |<ref name="BFIFilmography" /><ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Skömmin]]'' (''Skammen'') | Jan Rosenberg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1969 | ''[[Made in Sweden (kvikmynd)|Made in Sweden]]'' | Magnus Rud | [[Johan Bergenstråhle]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[En Passion]]'' | Andreas Winkelman |[[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1970 | ''[[Bréfið til Kreml]]'' (''The Kremlin Letter'') | Kosnov ofursti | [[John Huston]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1971 | ''[[The Night Visitor]]'' | Salem | [[László Benedek]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Vesturfararnir (kvikmynd)|Vesturfararnir]]'' (''Utvandrarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Snertingin]]'' (''Beröringen'') | Andreas Vergerus | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eplastríðið]]'' (''Äppelkriget'') | Roy Lindberg | [[Tage Danielsson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1972 | ''[[Strokumaðurinn]]'' (''Embassy'') | Gorenko | [[Gordon Hessler]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Landnemarnir]]'' (''Nybyggarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1973 | ''[[Særingamaðurinn]]'' (''The Exorcist'') | Faðir Lankester Merrin | [[William Friedkin]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1974 | ''[[Sléttuúlfurinn (kvikmynd)|Sléttuúlfurinn]]'' (''Steppenwolf'') | Harry Haller | [[Fred Haines]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1975 | ''[[Eggið er laust]]'' (''Ägget är löst!) | Faðirinn | [[Hans Alfredson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Le miroir éclate'' | Matthew Lawrence | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gammurinn á flótta]]'' (''Three Days of the Condor'') | G. Joubert | [[Sydney Pollack]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Borg dauðans]]'' (''The Ultimate Warrior'') | Baróninn | [[Robert Clouse]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1976 | ''[[Cuore di cane]]'' | Prófessor Filipp Filippovich Preobrazenski | [[Alberto Lattuada]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Cadaveri eccellenti]]'' | Forseti hæstaréttar | [[Francesco Rosi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Foxtrot (kvikmynd frá 1976)|Foxtrot]]'' | Larsen | [[Arturo Ripstein]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eyðimörk tartaranna]]'' (''Il deserto dei Tartari'') | Hortiz | [[Valerio Zurlini]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Sigling hinna dæmdu]]'' (''Voyage of the Damned'') | Schroeder skipstjóri | [[Stuart Rosenberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1977 | ''[[Særingamaðurinn II]]'' (''The Exorcist II: The Heretic'') | Faðir Lankester Merrin | [[John Boorman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að duga eða drepast]]'' (''March or Die'') | François Marneau | [[Dick Richards]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gran bollito]]'' | Lisa Carpi | [[Mauro Bolognini]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1978 | ''[[Var Patton myrtur?]]'' (''Brass Target'') | Shelley | [[John Hough (leikstjóri)|John Hough]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1979 | ''[[Fellibylurinn]]'' (''Hurricane'') | Dr. Danielsson | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Bugie bianche'' | Marcello Herrighe | {{Interlanguage link|Stefano Rolla|it}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1980 | ''[[Dauðinn á skerminum]]'' (''Death Watch'') | Gerald Mortenhoe | [[Bertrand Tavernier]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hvell-Geiri (film)|Hvell-Geiri]]'' (''Flash Gordon'') | Ming hinn miskunnarlausi | [[Mike Hodges]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1981 | ''[[Flótti til sigurs]]'' (''Escape to Victory'') | Karl von Steiner majór | John Huston | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''She Dances Alone'' | Hann sjálfur / Nijinsky | Robert Dornhelm | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="3" | 1982 | ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (''Conan the Barbarian'') | Ósrik konungur | [[John Milius]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Loftsiglingin]]'' (''Ingenjör Andrées luftfärd'') | Salomon August Andrée | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Hit Man'' | O'Donnell ofursti | {{Interlanguage link|José Antonio de la Loma|es}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- |rowspan=3|1983 | ''{{Interlanguage link|Le Cercle des passions|fr}}'' | Carlo di Vilalfratti | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Strange Brew]]'' | Smith bruggarameistari | [[Rick Moranis]] <br />[[Dave Thomas (leikari)|Dave Thomas]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (''Never Say Never Again'') | [[Ernst Stavro Blofeld]] | [[Irvin Kershner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1984 | ''[[Dreamscape]]'' | Dr. Paul Novotny | [[Joseph Ruben]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Dr. Líet-Kaíns | [[David Lynch]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Jurgen Brausch | [[Jonathan Sanger]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Il pentito]]'' | Spinola | [[Pasquale Squitieri]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1986 | ''[[Hanna og systur hennar]]'' (''Hannah and Her Sisters'') | Frederick | [[Woody Allen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[The Second Victory (kvikmynd)|The Second Victory]]'' | Dr. Huber | [[Gerald Thomas]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Oviri]]'' | [[August Strindberg]] | [[Henning Carlsen]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brostinn strengur]]'' (''Duet for One'') | Dr. Louis Feldman | [[Andrej Kontsjalovskíj]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1987 | ''[[Pelle sigurvegari]]'' (''Pelle Erobreren'') | Lassefar Karlsson | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1988 | ''[[Katinka (kvikmynd)|Katinka]]'' | {{n/a}} | Max von Sydow | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1989 | ''[[Draugabanar II]]'' (''Ghostbusters II'') | Vigo | [[Ivan Reitman]] | Talsetning |<ref>{{Cite book|last1=Miller|first1=Cynthia J.|url=https://books.google.com/books?id=GconDAAAQBAJ&pg=PA204|title=The Laughing Dead: The Horror-Comedy Film from Bride of Frankenstein to Zombieland|last2=Riper|first2=A. Bowdoin Van|date=2016-05-20|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-6833-3|pages=204|language=en|quote=the ghost of Vigo, voiced by Max von Sydow}}</ref> |- | rowspan=4 | 1990 | ''[[Mio caro dottor Gräsler]]'' | Von Schleheim | [[Roberto Faenza]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Una vita scellerata]]'' | [[Klemens 7.|Klemens 7. páfi]] | [[Giacomo Battiato]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Pabbi (kvikmynd frá 1990)|Pabbi]]'' (''Father'') | Joe Mueller | [[John Power (leikstjóri)|John Power]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (''Awakenings'') | Dr. Peter Ingham | [[Penny Marshall]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1991 | ''[[Dauðakossinn (kvikmynd frá 1991)|Dauðakossinn]]'' (''A Kiss Before Dying'') | Thor Carlsson | [[James Dearden]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Evrópa (kvikmynd frá 1991)|Evrópa]]'' (''Europa'') | Sögumaður | [[Lars von Trier]] | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Til endaloka heimsins]]'' (''Until the End of the World'') | Henry Farber | [[Wim Wenders]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uxinn]]'' (''Oxen'') | Prestur | [[Sven Nykvist]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Í góðu skyni]]'' (''Den goda viljan'') | Johan Åkerblom | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1992 | ''{{Interlanguage link|Þögul snerting|pl|3=Dotknięcie ręki|lt=Þögul snerting}}'' (''Dotknięcie ręki'') | Henry Kesdi | [[Krzysztof Zanussi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1993 | ''[[Ferðin hans afa]]'' (''Morfars resa'') | Simon S.L. Fromm | {{Interlanguage link|Staffan Lamm|sv}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (''Needful Things'') | Leland Gaunt | [[Fraser C. Heston]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1994 | ''Time is Money'' | Joe Kaufman | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1995 | ''[[Dredd dómari (kvikmynd)|Dredd dómari]]'' (''Judge Dredd'') | Fargo dómari | [[Danny Cannon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1996 | ''[[Hamsun (kvikmynd)|Hamsun]]'' | [[Knut Hamsun]] | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Jerúsalem (kvikmynd frá 1996)|Jerúsalem]]'' (''Jerusalem'') | Prestur | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Herkúles (kvikmynd frá 1997)|Herkúles]]'' (''Hercules'') | [[Seifur]] | [[Ron Clements]]<br/>[[John Musker]] | Sænsk talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Á óvinasvæði]]'' (''Hostile Waters'') | Tsjervavín flotaforingi | [[David Drury (leikstjóri)|David Drury]] | | |- | 1998 | ''[[Hvaða draumar okkar vitja]]'' (''What Dreams May Come'') | Albert Lewis | [[Vincent Ward (leikstjóri)|Vincent Ward]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1999 | ''[[Fellur mjöll í sedrusskógi (kvikmynd)|Fellur mjöll í sedrusskógi]]'' (''Snow Falling on Cedars'') | Nels Gudmundsson | [[Scott Hicks (leikstjóri)|Scott Hicks]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2001 | ''[[Non ho sonno]]'' | Ulisse Moretti | [[Dario Argento]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Drúídar (kvikmynd)|Drúídar]]'' (''Druids'') | Guttuart | [[Jacques Dorfmann]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Heill á húfi]]'' (''Intacto'') | Samuel | [[Juan Carlos Fresnadillo]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2002 | ''[[Minority Report (kvikmynd)|Minority Report]]'' | Lamar Burgess | [[Steven Spielberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Les amants de Mogador'' | {{n/a}} | [[Souheil Ben-Barka]] | |<ref>{{Cite book|last1=Dixon|first1=Wheeler Winston|url=https://books.google.com/books?id=fF9TDwAAQBAJ&dq=max+von+sydow+%22Les+amants+de+Mogador%22&pg=PA340|title=A Short History of Film, Third Edition|last2=Foster|first2=Gwendolyn Audrey|date=2018-03-30|publisher=Rutgers University Press|isbn=978-0-8135-9516-0|pages=340|language=en|quote=In 2002, Ben-Barka wrote and directed ''Les amants de Mogador'' (''The Lovers of Mogador''), starring Max von Sydow.}}</ref> |- | 2004 | ''Night of the Living Dorks'' | Lankester Merrin | Matthias Dinter |Smáhlutverk, ekki nefndur á kreditlista | |- | 2005 | ''[[Heidi (kvikmynd frá 2005)|Heidi]]'' | Alp frændi | [[Paul Marcus]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 2006 | ''[[L'inchiesta]]'' | [[Tíberíus]] | [[Giulio Base]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2007 | ''[[Rush Hour 3]]'' | Varden Reynard | [[Brett Ratner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Emotional Arithmetic]]'' | Jakob Bronski | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (''The Diving Bell and the Butterfly'') | Papinou | [[Julian Schnabel]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2009 | ''[[Solomon Kane (kvikmynd)|Solomon Kane]]'' | Josiah Kane | [[Michael J. Bassett]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Un homme et son chien]]'' | Liðsforinginn | [[Francis Huster]] | Smáhlutverk |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="4" | 2010 | ''[[Fangaeyjan]]'' (''Shutter Island'') | Dr. Jeremiah Naehring | [[Martin Scorsese]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (''Robin Hood'') | Sir Walter Loxley | [[Ridley Scott]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Múmínálfarnir og halastjarnan]]'' (''Mumintrollen och kometen'') | Sögumaður | Maria Lindberg | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[The Wolfman (kvikmynd frá 2010)|The Wolfman]]'' | Lestarfarþegi | [[Joe Johnston]] | Aðeins í útgáfu leikstjóra |<ref>{{Cite web|url=https://www.expressen.se/noje/max-von-sydow-bortklippt-sorgligt/|title=Max von Sydow bortklippt: "Sorgligt"|date=2010-02-11|website=www.expressen.se|language=sv|access-date=2020-03-10|quote=Max von Sydow hade en mindre roll i skräckfilmen The Wolfman - men klipptes bort [Max von Sydow had a minor part in the horror film ''The Wolfman'' - but was edited out]}}</ref> |- | 2011 | ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' | Leigusalinn | [[Stephen Daldry]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2012 | ''Truth & Treason'' | Frank Fikeis | | |<ref>{{Cite news|url=https://www.svd.se/franske-von-sydow-gor-succe|title="Franske" von Sydow gör succé|date=2012-02-13|work=Svenska Dagbladet|access-date=2020-03-10|language=sv|issn=1101-2412}}</ref> |- | ''[[Branded (kvikmynd frá 2012)|Branded]]'' | Joseph Pascal | Jamie Bradshaw <br />& Aleksandr Dulerayn | |<ref>{{Cite news|last=Webster|first=Andy|url=https://www.nytimes.com/2012/09/08/movies/branded-starring-ed-stoppard.html|title=A Marketing Man Fights the Madness|date=2012-09-07|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | 2013 | ''[[Dragons 3D]]'' | Dr. Alistair Conis | Marc Fafard | |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2014/07/video-max-von-sydow-dragons-imax-798806/|title=Max Von Sydow Heads To Imax Screens In 'Dragons 3D': Video|last=Yamato|first=Jen|date=2014-07-02|website=Deadline|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | rowspan=2 | 2015 | ''[[The Letters (kvikmynd frá 2014)|The Letters]]'' | Faðir [[Celeste van Exem]] | William Riead | |<ref>{{Cite news|last=Jaworowski|first=Ken|url=https://www.nytimes.com/2015/12/04/movies/review-the-letters-a-biopic-of-mother-teresa.html|title=Review: 'The Letters,' a Biopic of Mother Teresa|date=2015-12-03|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (''Star Wars: The Force Awakens'') | Lor San Tekka | [[J. J. Abrams]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 2016 | ''[[Les Premiers, les Derniers]]'' | Útfararstjórinn | [[Bouli Lanners]] | |<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/first-last-les-premiers-les-864414|title='The First, The Last' ('Les premiers, les derniers'): Berlin Review|date=2016-02-12|website=The Hollywood Reporter|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | 2018 | ''[[Kursk (kvikmynd)|Kursk]]'' | Vladimir Petrenko | [[Thomas Vinterberg]] | |<ref name=TelegraphObit>{{cite news |date=9 March 2020 |title=Max von Sydow, actor who played chess with Death in 'The Seventh Seal' – obituary |url=https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |access-date=9 March 2020}}{{cbignore}}</ref> |- | 2021 | ''[[Kalavryta 1943]]'' | Nikolas Andreou (gamall) | Nicholas Dimitropoulos | Frumsýnd eftir dauða von Sydow |<ref name="TelegraphObituary" /> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Sydow, Max von}} {{fd|1929|2020}} [[Flokkur:Sænskir leikarar]] 0phqjux4h426392c1dqb9m1rexnr8q8 1960586 1960585 2026-04-20T00:30:22Z TKSnaevarr 53243 1960586 wikitext text/x-wiki {{Leikari | nafn = Max von Sydow | mynd = Max von Sydow Cannes 2016.jpg | mynd_texti = Max von Sydow á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] árið 2016. | fæðingarnafn = Carl Adolf von Sydow | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1929|4|10}} | fæðingarstaður = [[Lund]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2020|3|8|1929|4|10}} | dánarstaður = [[Marseille]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | ár = 1949–2020 | maki = {{gifting|Christina Olin|1951|1979|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Catherine Brelet|1997}} | börn = 4 | foreldrar = [[Carl Wilhelm von Sydow]] (faðir) | helstu_hlutverk ='''Antonius Block''' <br />í ''[[Sjöunda innsiglið|Sjöunda innsiglinu]]'' <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = }} '''Max von Sydow''' (fæddur '''Carl Adolf von Sydow'''; 10. apríl 1929 – 8. mars 2020) var sænskur og franskur leikari. Hann var virkur í um 70 ár í evrópskum og bandarískum kvikmyndum, sjónvarpi og leikhúsum. Á þeim tíma birtist hann í rúmlega 150 kvikmyndum og fjölda sjónvarpsþátta á mörgum tungumálum.<ref name=Atlantic2015>{{cite web |last=Rafferty |first=Terrence |date=December 2015 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/the-greatest-actor-alive/413167/ |title=The Greatest Actor Alive |work=[[The Atlantic]] |access-date=10 March 2020}}</ref><ref name=VillageVoice2012>{{cite web |last=Hynes |first=Eric |date=28 November 2012 |url=https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913034544/https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |url-status=dead |archive-date=13 September 2018 |title=Staring Down Death: The Singular Career of Max von Sydow |work=[[The Village Voice]] |access-date=10 March 2020}}</ref> Von Sydow var þekktur fyrir fjölbreytt hlutverk sín, allt frá tilfinningalausum, íhugulum söguhetjum og háðslegum listamönnum til illyrmislegra og glaðhlakkalegra skúrka. Á ferli sínum hlaut von Sydow fjölda verðlauna, meðal annars heiðursverðlaun frá [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|kvikmyndahátíðunum í Cannes]] og [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Feneyjum]]. Hann var tvisvar tilnefndur til [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]], sem besti aðalleikarinn fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Pelle sigurvegari]]'' (1987) og besti aukaleikarinn fyrir ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' (2011). Von Sydow öðlaðist fyrst frægð á alþjóðavísu með því að leika miðaldariddarann Antonius Block í kvikmyndinni ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (1957) eftir [[Ingmar Bergman]], þar sem persóna hans birtist í frægum atriðum að [[Skák|tefla]] við [[Maðurinn með ljáinn|dauðann]]. Hann birtist í ellefu kvikmyndum í leikstjórn Bergmans, þar á meðal ''[[Að leiðarlokum]]'' (1957), ''[[Meyjarlindin]]'' (1960), ''[[Sem í skuggsjá]]'' (1961), ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (1963), ''[[Skömmin]]'' (1968) og ''[[Snertingin]]'' (1971). Frumraun von Sydow í bandarískri kvikmynd var sem [[Jesús Kristur]] í biblíustórmyndinni ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (1965). Hann birtist síðan í kvikmyndum á borð við ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' (1966), ''[[Særingamaðurinn]]'' (1973), ''[[Gammurinn á flótta]]'' (1975), ''[[Hvell-Geiri (kvikmynd)|Hvell-Geiri]]'' (1980), ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (1982) og [[James Bond|''James Bond''-myndina]] ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (1983). Hann lék einnig aukahlutverk í kvikmyndum eins og ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hanna og systur hennar]]'' (1986), ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (1990), ''[[Minority Report]]'' (2002), ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (2007), ''[[Fangaeyjan]]'' (2010), ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (2010) og ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (2015). Hann lék illmennið Leland Gaunt (eða [[Djöfullinn|djöfulinn]]) í myndinni ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (1993) eftir samnefndri sögu [[Stephen King|Stephens King]]. Árið 2016 lék hann þríeygðu krákuna í fantasíuþáttunum ''[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikar]]'' á [[HBO]] og var tilnefndur til Primetime Emmy-verðlauna sem besti gestaleikarinn í dramaþáttum fyrir hlutverkið.<ref>{{cite web|url=https://www.emmys.com/bios/max-von-sydow|title= Max von Sydow|website= Emmys.com|accessdate= February 22, 2021}}</ref> Von Sydow hlaut menningarverðlaun konungsstofnunar Svíþjóðar árið 1954, var skipaður liðsforingi í lista- og bréfareglu Frakklands árið 2005 og riddari frönsku heiðursorðunnar 17. október 2012.<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/arkiv/kultur/max-von-sydow-dubbad-till-riddare/ |newspaper=[[Dagens Nyheter]] |title=Max von Sydow dubbad till riddare |trans-title=Max von Sydow knighted |author=TT Spektra |date=24 January 2011 |access-date=19 October 2016 |language=sv |author-link=Tidningarnas Telegrambyrå}}</ref> == Kvikmyndaskrá == {|class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! Hlutverk ! Leikstjóri ! class=unsortable|Athugasemdir ! class=unsortable|{{Abbr|Tilv.|Tilvísanir}} |- | 1949 | ''[[Aðeins móðir]]'' (''Bare en mor'') | Nils |rowspan=2|[[Alf Sjöberg]] | |<ref name="SFdbFilmography">{{cite web|url=http://www.svenskfilmdatabas.se/en/Item/?type=person&itemid=63127#films|title=Max von Sydow|work=Swedish Film Database|date=10 April 1929 |access-date=9 March 2020}}</ref><ref name="BFIFilmography">{{cite web|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531023232/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|url-status=dead|archive-date=May 31, 2016|title=Max von Sydow|work=BFI|access-date=9 March 2020}}</ref> |- | 1951 | ''[[Fröken Julie (kvikmynd frá 1951)|Fröken Julie]]'' | Hand | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1953 | ''[[Ingen mans kvinna (kvikmynd 1953)|Ingen mans kvinna]]'' | Olaf | [[Lars-Eric Kjellgren]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1956 | ''[[Rätten att älska]]'' | Bergman | [[Mimi Pollak]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1957 | ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (''Det sjunde inseglet'') | Antonius Block | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Prästen i Uddarbo]]'' | Gustaf Ömark | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að leiðarlokum]]'' (''Smultronstället'') | Henrik Åkerman | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1958 | ''[[Við lífsins dyr]]'' (''Nära livet'') | Harry Andersson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Kvinnlig spion 503'' | Tysk topagent Horst | [[Jørn Jeppesen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Andlitið]]'' (''Ansiktet'') | Albert Emanuel Vogler | rowspan=2 | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1960 | ''[[Meyjarlindin]]'' (''Jungfrukällan'') | Töre | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brúðkaupsdagurinn]]'' (''Bröllopsdagen'') | Anders Frost | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1961 | ''[[Sem í skuggsjá]]'' (''Såsom i en spegel'') | Martin | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1962 | ''[[Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð (kvikmynd)|Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð]]'' (''Nils Holgerssons underbara resa'') | Faðirinn | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Ástkonan]]'' (''Älskarinnan'') | Kvæntur maður | [[Vilgot Sjöman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1963 | ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (''Nattvardsgästerna'') | Jonas Persson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1965 | ''[[4x4 (kvikmynd frá 1965)|4x4]]'' | {{lang|da|Kvist}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (''The Greatest Story Ever Told'') | [[Jesús Kristur]] | [[George Stevens]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Verðlaunin (kvikmynd frá 1965)|Verðlaunin]]'' (''The Reward'') | Scott Swenson | [[Serge Bourguignon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1966 | ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' | Séra Abner Hale | [[George Roy Hill]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Quiller skýrslan]]'' (''The Quiller Memorandum'') | {{lang|de|Oktober}} | [[Michael Anderson (leikstjóri)|Michael Anderson]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svona er lífið]]'' (''Här har du ditt liv'') | {{lang|sv|Smålands-Pelle}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1968 | ''[[Tími úlfsins]]'' (''Vargtimmen'') | Johan Borg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svarta palmkronor]]'' | Gustav Olofsson | [[Lars-Magnus Lindgren]] | |<ref name="BFIFilmography" /><ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Skömmin]]'' (''Skammen'') | Jan Rosenberg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1969 | ''[[Made in Sweden (kvikmynd)|Made in Sweden]]'' | Magnus Rud | [[Johan Bergenstråhle]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[En Passion]]'' | Andreas Winkelman |[[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1970 | ''[[Bréfið til Kreml]]'' (''The Kremlin Letter'') | Kosnov ofursti | [[John Huston]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1971 | ''[[The Night Visitor]]'' | Salem | [[László Benedek]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Vesturfararnir (kvikmynd)|Vesturfararnir]]'' (''Utvandrarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Snertingin]]'' (''Beröringen'') | Andreas Vergerus | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eplastríðið]]'' (''Äppelkriget'') | Roy Lindberg | [[Tage Danielsson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1972 | ''[[Strokumaðurinn]]'' (''Embassy'') | Gorenko | [[Gordon Hessler]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Landnemarnir]]'' (''Nybyggarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1973 | ''[[Særingamaðurinn]]'' (''The Exorcist'') | Faðir Lankester Merrin | [[William Friedkin]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1974 | ''[[Sléttuúlfurinn (kvikmynd)|Sléttuúlfurinn]]'' (''Steppenwolf'') | Harry Haller | [[Fred Haines]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1975 | ''[[Eggið er laust]]'' (''Ägget är löst!) | Faðirinn | [[Hans Alfredson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Le miroir éclate'' | Matthew Lawrence | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gammurinn á flótta]]'' (''Three Days of the Condor'') | G. Joubert | [[Sydney Pollack]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Borg dauðans]]'' (''The Ultimate Warrior'') | Baróninn | [[Robert Clouse]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1976 | ''[[Cuore di cane]]'' | Prófessor Filipp Filippovich Preobrazenski | [[Alberto Lattuada]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Cadaveri eccellenti]]'' | Forseti hæstaréttar | [[Francesco Rosi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Foxtrot (kvikmynd frá 1976)|Foxtrot]]'' | Larsen | [[Arturo Ripstein]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eyðimörk tartaranna]]'' (''Il deserto dei Tartari'') | Hortiz | [[Valerio Zurlini]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Sigling hinna dæmdu]]'' (''Voyage of the Damned'') | Schroeder skipstjóri | [[Stuart Rosenberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1977 | ''[[Særingamaðurinn II]]'' (''The Exorcist II: The Heretic'') | Faðir Lankester Merrin | [[John Boorman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að duga eða drepast]]'' (''March or Die'') | François Marneau | [[Dick Richards]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gran bollito]]'' | Lisa Carpi | [[Mauro Bolognini]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1978 | ''[[Var Patton myrtur?]]'' (''Brass Target'') | Shelley | [[John Hough (leikstjóri)|John Hough]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1979 | ''[[Fellibylurinn]]'' (''Hurricane'') | Dr. Danielsson | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Bugie bianche'' | Marcello Herrighe | {{Interlanguage link|Stefano Rolla|it}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1980 | ''[[Dauðinn á skerminum]]'' (''Death Watch'') | Gerald Mortenhoe | [[Bertrand Tavernier]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hvell-Geiri (film)|Hvell-Geiri]]'' (''Flash Gordon'') | Ming hinn miskunnarlausi | [[Mike Hodges]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1981 | ''[[Flótti til sigurs]]'' (''Escape to Victory'') | Karl von Steiner majór | John Huston | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''She Dances Alone'' | Hann sjálfur / Nijinsky | Robert Dornhelm | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="3" | 1982 | ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (''Conan the Barbarian'') | Ósrik konungur | [[John Milius]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Loftsiglingin]]'' (''Ingenjör Andrées luftfärd'') | Salomon August Andrée | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Hit Man'' | O'Donnell ofursti | {{Interlanguage link|José Antonio de la Loma|es}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- |rowspan=3|1983 | ''{{Interlanguage link|Le Cercle des passions|fr}}'' | Carlo di Vilalfratti | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Strange Brew]]'' | Smith bruggarameistari | [[Rick Moranis]] <br />[[Dave Thomas (leikari)|Dave Thomas]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (''Never Say Never Again'') | [[Ernst Stavro Blofeld]] | [[Irvin Kershner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1984 | ''[[Dreamscape]]'' | Dr. Paul Novotny | [[Joseph Ruben]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Dr. Líet-Kaíns | [[David Lynch]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Jurgen Brausch | [[Jonathan Sanger]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Il pentito]]'' | Spinola | [[Pasquale Squitieri]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1986 | ''[[Hanna og systur hennar]]'' (''Hannah and Her Sisters'') | Frederick | [[Woody Allen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[The Second Victory (kvikmynd)|The Second Victory]]'' | Dr. Huber | [[Gerald Thomas]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Oviri]]'' | [[August Strindberg]] | [[Henning Carlsen]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brostinn strengur]]'' (''Duet for One'') | Dr. Louis Feldman | [[Andrej Kontsjalovskíj]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1987 | ''[[Pelle sigurvegari]]'' (''Pelle Erobreren'') | Lassefar Karlsson | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1988 | ''[[Katinka (kvikmynd)|Katinka]]'' | {{n/a}} | Max von Sydow | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1989 | ''[[Draugabanar II]]'' (''Ghostbusters II'') | Vigo | [[Ivan Reitman]] | Talsetning |<ref>{{Cite book|last1=Miller|first1=Cynthia J.|url=https://books.google.com/books?id=GconDAAAQBAJ&pg=PA204|title=The Laughing Dead: The Horror-Comedy Film from Bride of Frankenstein to Zombieland|last2=Riper|first2=A. Bowdoin Van|date=2016-05-20|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-6833-3|pages=204|language=en|quote=the ghost of Vigo, voiced by Max von Sydow}}</ref> |- | rowspan=4 | 1990 | ''[[Mio caro dottor Gräsler]]'' | Von Schleheim | [[Roberto Faenza]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Una vita scellerata]]'' | [[Klemens 7.|Klemens 7. páfi]] | [[Giacomo Battiato]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Pabbi (kvikmynd frá 1990)|Pabbi]]'' (''Father'') | Joe Mueller | [[John Power (leikstjóri)|John Power]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (''Awakenings'') | Dr. Peter Ingham | [[Penny Marshall]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1991 | ''[[Dauðakossinn (kvikmynd frá 1991)|Dauðakossinn]]'' (''A Kiss Before Dying'') | Thor Carlsson | [[James Dearden]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Evrópa (kvikmynd frá 1991)|Evrópa]]'' (''Europa'') | Sögumaður | [[Lars von Trier]] | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Til endaloka heimsins]]'' (''Until the End of the World'') | Henry Farber | [[Wim Wenders]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uxinn]]'' (''Oxen'') | Prestur | [[Sven Nykvist]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Í góðu skyni]]'' (''Den goda viljan'') | Johan Åkerblom | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1992 | ''{{Interlanguage link|Þögul snerting|pl|3=Dotknięcie ręki|lt=Þögul snerting}}'' (''Dotknięcie ręki'') | Henry Kesdi | [[Krzysztof Zanussi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1993 | ''[[Ferðin hans afa]]'' (''Morfars resa'') | Simon S.L. Fromm | {{Interlanguage link|Staffan Lamm|sv}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (''Needful Things'') | Leland Gaunt | [[Fraser C. Heston]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1994 | ''Time is Money'' | Joe Kaufman | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1995 | ''[[Dredd dómari (kvikmynd)|Dredd dómari]]'' (''Judge Dredd'') | Fargo dómari | [[Danny Cannon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1996 | ''[[Hamsun (kvikmynd)|Hamsun]]'' | [[Knut Hamsun]] | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Jerúsalem (kvikmynd frá 1996)|Jerúsalem]]'' (''Jerusalem'') | Prestur | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Herkúles (kvikmynd frá 1997)|Herkúles]]'' (''Hercules'') | [[Seifur]] | [[Ron Clements]]<br/>[[John Musker]] | Sænsk talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Á óvinasvæði]]'' (''Hostile Waters'') | Tsjervavín flotaforingi | [[David Drury (leikstjóri)|David Drury]] | | |- | 1998 | ''[[Hvaða draumar okkar vitja]]'' (''What Dreams May Come'') | Albert Lewis | [[Vincent Ward (leikstjóri)|Vincent Ward]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1999 | ''[[Fellur mjöll í sedrusskógi (kvikmynd)|Fellur mjöll í sedrusskógi]]'' (''Snow Falling on Cedars'') | Nels Gudmundsson | [[Scott Hicks (leikstjóri)|Scott Hicks]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2001 | ''[[Non ho sonno]]'' | Ulisse Moretti | [[Dario Argento]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Drúídar (kvikmynd)|Drúídar]]'' (''Druids'') | Guttuart | [[Jacques Dorfmann]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Heill á húfi]]'' (''Intacto'') | Samuel | [[Juan Carlos Fresnadillo]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2002 | ''[[Minority Report (kvikmynd)|Minority Report]]'' | Lamar Burgess | [[Steven Spielberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Les amants de Mogador'' | {{n/a}} | [[Souheil Ben-Barka]] | |<ref>{{Cite book|last1=Dixon|first1=Wheeler Winston|url=https://books.google.com/books?id=fF9TDwAAQBAJ&dq=max+von+sydow+%22Les+amants+de+Mogador%22&pg=PA340|title=A Short History of Film, Third Edition|last2=Foster|first2=Gwendolyn Audrey|date=2018-03-30|publisher=Rutgers University Press|isbn=978-0-8135-9516-0|pages=340|language=en|quote=In 2002, Ben-Barka wrote and directed ''Les amants de Mogador'' (''The Lovers of Mogador''), starring Max von Sydow.}}</ref> |- | 2004 | ''Night of the Living Dorks'' | Lankester Merrin | Matthias Dinter |Smáhlutverk, ekki nefndur á kreditlista | |- | 2005 | ''[[Heidi (kvikmynd frá 2005)|Heidi]]'' | Alp frændi | [[Paul Marcus]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 2006 | ''[[L'inchiesta]]'' | [[Tíberíus]] | [[Giulio Base]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2007 | ''[[Rush Hour 3]]'' | Varden Reynard | [[Brett Ratner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Emotional Arithmetic]]'' | Jakob Bronski | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (''The Diving Bell and the Butterfly'') | Papinou | [[Julian Schnabel]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2009 | ''[[Solomon Kane (kvikmynd)|Solomon Kane]]'' | Josiah Kane | [[Michael J. Bassett]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Un homme et son chien]]'' | Liðsforinginn | [[Francis Huster]] | Smáhlutverk |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="4" | 2010 | ''[[Fangaeyjan]]'' (''Shutter Island'') | Dr. Jeremiah Naehring | [[Martin Scorsese]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (''Robin Hood'') | Sir Walter Loxley | [[Ridley Scott]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Múmínálfarnir og halastjarnan]]'' (''Mumintrollen och kometen'') | Sögumaður | Maria Lindberg | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[The Wolfman (kvikmynd frá 2010)|The Wolfman]]'' | Lestarfarþegi | [[Joe Johnston]] | Aðeins í útgáfu leikstjóra |<ref>{{Cite web|url=https://www.expressen.se/noje/max-von-sydow-bortklippt-sorgligt/|title=Max von Sydow bortklippt: "Sorgligt"|date=2010-02-11|website=www.expressen.se|language=sv|access-date=2020-03-10|quote=Max von Sydow hade en mindre roll i skräckfilmen The Wolfman - men klipptes bort [Max von Sydow had a minor part in the horror film ''The Wolfman'' - but was edited out]}}</ref> |- | 2011 | ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' | Leigusalinn | [[Stephen Daldry]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2012 | ''Truth & Treason'' | Frank Fikeis | | |<ref>{{Cite news|url=https://www.svd.se/franske-von-sydow-gor-succe|title="Franske" von Sydow gör succé|date=2012-02-13|work=Svenska Dagbladet|access-date=2020-03-10|language=sv|issn=1101-2412}}</ref> |- | ''[[Branded (kvikmynd frá 2012)|Branded]]'' | Joseph Pascal | Jamie Bradshaw <br />& Aleksandr Dulerayn | |<ref>{{Cite news|last=Webster|first=Andy|url=https://www.nytimes.com/2012/09/08/movies/branded-starring-ed-stoppard.html|title=A Marketing Man Fights the Madness|date=2012-09-07|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | 2013 | ''[[Dragons 3D]]'' | Dr. Alistair Conis | Marc Fafard | |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2014/07/video-max-von-sydow-dragons-imax-798806/|title=Max Von Sydow Heads To Imax Screens In 'Dragons 3D': Video|last=Yamato|first=Jen|date=2014-07-02|website=Deadline|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | rowspan=2 | 2015 | ''[[The Letters (kvikmynd frá 2014)|The Letters]]'' | Faðir [[Celeste van Exem]] | William Riead | |<ref>{{Cite news|last=Jaworowski|first=Ken|url=https://www.nytimes.com/2015/12/04/movies/review-the-letters-a-biopic-of-mother-teresa.html|title=Review: 'The Letters,' a Biopic of Mother Teresa|date=2015-12-03|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (''Star Wars: The Force Awakens'') | Lor San Tekka | [[J. J. Abrams]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 2016 | ''[[Les Premiers, les Derniers]]'' | Útfararstjórinn | [[Bouli Lanners]] | |<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/first-last-les-premiers-les-864414|title='The First, The Last' ('Les premiers, les derniers'): Berlin Review|date=2016-02-12|website=The Hollywood Reporter|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | 2018 | ''[[Kursk (kvikmynd)|Kursk]]'' | Vladimir Petrenko | [[Thomas Vinterberg]] | |<ref name=TelegraphObit>{{cite news |date=9 March 2020 |title=Max von Sydow, actor who played chess with Death in 'The Seventh Seal' – obituary |url=https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |access-date=9 March 2020}}{{cbignore}}</ref> |- | 2021 | ''[[Kalavryta 1943]]'' | Nikolas Andreou (gamall) | Nicholas Dimitropoulos | Frumsýnd eftir dauða von Sydow |<ref name=TelegraphObit/> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Sydow, Max von}} {{fd|1929|2020}} [[Flokkur:Sænskir leikarar]] mkw8mj7qphqrne62r6yjclnz81br741 1960587 1960586 2026-04-20T00:30:47Z TKSnaevarr 53243 1960587 wikitext text/x-wiki {{Leikari | nafn = Max von Sydow | mynd = Max von Sydow Cannes 2016.jpg | mynd_texti = Max von Sydow á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] árið 2016. | fæðingarnafn = Carl Adolf von Sydow | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1929|4|10}} | fæðingarstaður = [[Lund]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2020|3|8|1929|4|10}} | dánarstaður = [[Marseille]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | ár = 1949–2020 | maki = {{gifting|Christina Olin|1951|1979|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Catherine Brelet|1997}} | börn = 4 | foreldrar = [[Carl Wilhelm von Sydow]] (faðir) | helstu_hlutverk ='''Antonius Block''' <br />í ''[[Sjöunda innsiglið|Sjöunda innsiglinu]]'' <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = }} '''Max von Sydow''' (fæddur '''Carl Adolf von Sydow'''; 10. apríl 1929 – 8. mars 2020) var sænskur og franskur leikari. Hann var virkur í um 70 ár í evrópskum og bandarískum kvikmyndum, sjónvarpi og leikhúsum. Á þeim tíma birtist hann í rúmlega 150 kvikmyndum og fjölda sjónvarpsþátta á mörgum tungumálum.<ref name=Atlantic2015>{{cite web |last=Rafferty |first=Terrence |date=December 2015 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/the-greatest-actor-alive/413167/ |title=The Greatest Actor Alive |work=[[The Atlantic]] |access-date=10 March 2020}}</ref><ref name=VillageVoice2012>{{cite web |last=Hynes |first=Eric |date=28 November 2012 |url=https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913034544/https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |url-status=dead |archive-date=13 September 2018 |title=Staring Down Death: The Singular Career of Max von Sydow |work=[[The Village Voice]] |access-date=10 March 2020}}</ref> Von Sydow var þekktur fyrir fjölbreytt hlutverk sín, allt frá tilfinningalausum, íhugulum söguhetjum og háðslegum listamönnum til illyrmislegra og glaðhlakkalegra skúrka. Á ferli sínum hlaut von Sydow fjölda verðlauna, meðal annars heiðursverðlaun frá [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|kvikmyndahátíðunum í Cannes]] og [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Feneyjum]]. Hann var tvisvar tilnefndur til [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]], sem besti aðalleikarinn fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Pelle sigurvegari]]'' (1987) og besti aukaleikarinn fyrir ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' (2011). Von Sydow öðlaðist fyrst frægð á alþjóðavísu með því að leika miðaldariddarann Antonius Block í kvikmyndinni ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (1957) eftir [[Ingmar Bergman]], þar sem persóna hans birtist í frægum atriðum að [[Skák|tefla]] við [[Maðurinn með ljáinn|dauðann]]. Hann birtist í ellefu kvikmyndum í leikstjórn Bergmans, þar á meðal ''[[Að leiðarlokum]]'' (1957), ''[[Meyjarlindin]]'' (1960), ''[[Sem í skuggsjá]]'' (1961), ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (1963), ''[[Skömmin]]'' (1968) og ''[[Snertingin]]'' (1971). Frumraun von Sydow í bandarískri kvikmynd var sem [[Jesús Kristur]] í biblíustórmyndinni ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (1965). Hann birtist síðan í kvikmyndum á borð við ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' (1966), ''[[Særingamaðurinn]]'' (1973), ''[[Gammurinn á flótta]]'' (1975), ''[[Hvell-Geiri (kvikmynd)|Hvell-Geiri]]'' (1980), ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (1982) og [[James Bond|''James Bond''-myndina]] ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (1983). Hann lék einnig aukahlutverk í kvikmyndum eins og ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hanna og systur hennar]]'' (1986), ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (1990), ''[[Minority Report]]'' (2002), ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (2007), ''[[Fangaeyjan]]'' (2010), ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (2010) og ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (2015). Hann lék illmennið Leland Gaunt (eða [[Djöfullinn|djöfulinn]]) í myndinni ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (1993) eftir samnefndri sögu [[Stephen King|Stephens King]]. Árið 2016 lék hann þríeygðu krákuna í fantasíuþáttunum ''[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikar]]'' á [[HBO]] og var tilnefndur til Primetime Emmy-verðlauna sem besti gestaleikarinn í dramaþáttum fyrir hlutverkið.<ref>{{cite web|url=https://www.emmys.com/bios/max-von-sydow|title= Max von Sydow|website= Emmys.com|accessdate= February 22, 2021}}</ref> Von Sydow hlaut menningarverðlaun konungsstofnunar Svíþjóðar árið 1954, var skipaður liðsforingi í lista- og bréfareglu Frakklands árið 2005 og riddari frönsku heiðursorðunnar 17. október 2012.<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/arkiv/kultur/max-von-sydow-dubbad-till-riddare/ |newspaper=[[Dagens Nyheter]] |title=Max von Sydow dubbad till riddare |trans-title=Max von Sydow sleginn til riddara |author=TT Spektra |date=24 January 2011 |access-date=19 October 2016 |language=sv |author-link=Tidningarnas Telegrambyrå}}</ref> == Kvikmyndaskrá == {|class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! Hlutverk ! Leikstjóri ! class=unsortable|Athugasemdir ! class=unsortable|{{Abbr|Tilv.|Tilvísanir}} |- | 1949 | ''[[Aðeins móðir]]'' (''Bare en mor'') | Nils |rowspan=2|[[Alf Sjöberg]] | |<ref name="SFdbFilmography">{{cite web|url=http://www.svenskfilmdatabas.se/en/Item/?type=person&itemid=63127#films|title=Max von Sydow|work=Swedish Film Database|date=10 April 1929 |access-date=9 March 2020}}</ref><ref name="BFIFilmography">{{cite web|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531023232/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|url-status=dead|archive-date=May 31, 2016|title=Max von Sydow|work=BFI|access-date=9 March 2020}}</ref> |- | 1951 | ''[[Fröken Julie (kvikmynd frá 1951)|Fröken Julie]]'' | Hand | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1953 | ''[[Ingen mans kvinna (kvikmynd 1953)|Ingen mans kvinna]]'' | Olaf | [[Lars-Eric Kjellgren]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1956 | ''[[Rätten att älska]]'' | Bergman | [[Mimi Pollak]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1957 | ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (''Det sjunde inseglet'') | Antonius Block | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Prästen i Uddarbo]]'' | Gustaf Ömark | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að leiðarlokum]]'' (''Smultronstället'') | Henrik Åkerman | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1958 | ''[[Við lífsins dyr]]'' (''Nära livet'') | Harry Andersson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Kvinnlig spion 503'' | Tysk topagent Horst | [[Jørn Jeppesen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Andlitið]]'' (''Ansiktet'') | Albert Emanuel Vogler | rowspan=2 | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1960 | ''[[Meyjarlindin]]'' (''Jungfrukällan'') | Töre | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brúðkaupsdagurinn]]'' (''Bröllopsdagen'') | Anders Frost | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1961 | ''[[Sem í skuggsjá]]'' (''Såsom i en spegel'') | Martin | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1962 | ''[[Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð (kvikmynd)|Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð]]'' (''Nils Holgerssons underbara resa'') | Faðirinn | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Ástkonan]]'' (''Älskarinnan'') | Kvæntur maður | [[Vilgot Sjöman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1963 | ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (''Nattvardsgästerna'') | Jonas Persson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1965 | ''[[4x4 (kvikmynd frá 1965)|4x4]]'' | {{lang|da|Kvist}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (''The Greatest Story Ever Told'') | [[Jesús Kristur]] | [[George Stevens]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Verðlaunin (kvikmynd frá 1965)|Verðlaunin]]'' (''The Reward'') | Scott Swenson | [[Serge Bourguignon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1966 | ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' | Séra Abner Hale | [[George Roy Hill]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Quiller skýrslan]]'' (''The Quiller Memorandum'') | {{lang|de|Oktober}} | [[Michael Anderson (leikstjóri)|Michael Anderson]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svona er lífið]]'' (''Här har du ditt liv'') | {{lang|sv|Smålands-Pelle}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1968 | ''[[Tími úlfsins]]'' (''Vargtimmen'') | Johan Borg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svarta palmkronor]]'' | Gustav Olofsson | [[Lars-Magnus Lindgren]] | |<ref name="BFIFilmography" /><ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Skömmin]]'' (''Skammen'') | Jan Rosenberg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1969 | ''[[Made in Sweden (kvikmynd)|Made in Sweden]]'' | Magnus Rud | [[Johan Bergenstråhle]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[En Passion]]'' | Andreas Winkelman |[[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1970 | ''[[Bréfið til Kreml]]'' (''The Kremlin Letter'') | Kosnov ofursti | [[John Huston]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1971 | ''[[The Night Visitor]]'' | Salem | [[László Benedek]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Vesturfararnir (kvikmynd)|Vesturfararnir]]'' (''Utvandrarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Snertingin]]'' (''Beröringen'') | Andreas Vergerus | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eplastríðið]]'' (''Äppelkriget'') | Roy Lindberg | [[Tage Danielsson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1972 | ''[[Strokumaðurinn]]'' (''Embassy'') | Gorenko | [[Gordon Hessler]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Landnemarnir]]'' (''Nybyggarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1973 | ''[[Særingamaðurinn]]'' (''The Exorcist'') | Faðir Lankester Merrin | [[William Friedkin]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1974 | ''[[Sléttuúlfurinn (kvikmynd)|Sléttuúlfurinn]]'' (''Steppenwolf'') | Harry Haller | [[Fred Haines]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1975 | ''[[Eggið er laust]]'' (''Ägget är löst!) | Faðirinn | [[Hans Alfredson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Le miroir éclate'' | Matthew Lawrence | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gammurinn á flótta]]'' (''Three Days of the Condor'') | G. Joubert | [[Sydney Pollack]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Borg dauðans]]'' (''The Ultimate Warrior'') | Baróninn | [[Robert Clouse]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1976 | ''[[Cuore di cane]]'' | Prófessor Filipp Filippovich Preobrazenski | [[Alberto Lattuada]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Cadaveri eccellenti]]'' | Forseti hæstaréttar | [[Francesco Rosi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Foxtrot (kvikmynd frá 1976)|Foxtrot]]'' | Larsen | [[Arturo Ripstein]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eyðimörk tartaranna]]'' (''Il deserto dei Tartari'') | Hortiz | [[Valerio Zurlini]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Sigling hinna dæmdu]]'' (''Voyage of the Damned'') | Schroeder skipstjóri | [[Stuart Rosenberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1977 | ''[[Særingamaðurinn II]]'' (''The Exorcist II: The Heretic'') | Faðir Lankester Merrin | [[John Boorman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að duga eða drepast]]'' (''March or Die'') | François Marneau | [[Dick Richards]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gran bollito]]'' | Lisa Carpi | [[Mauro Bolognini]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1978 | ''[[Var Patton myrtur?]]'' (''Brass Target'') | Shelley | [[John Hough (leikstjóri)|John Hough]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1979 | ''[[Fellibylurinn]]'' (''Hurricane'') | Dr. Danielsson | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Bugie bianche'' | Marcello Herrighe | {{Interlanguage link|Stefano Rolla|it}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1980 | ''[[Dauðinn á skerminum]]'' (''Death Watch'') | Gerald Mortenhoe | [[Bertrand Tavernier]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hvell-Geiri (film)|Hvell-Geiri]]'' (''Flash Gordon'') | Ming hinn miskunnarlausi | [[Mike Hodges]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1981 | ''[[Flótti til sigurs]]'' (''Escape to Victory'') | Karl von Steiner majór | John Huston | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''She Dances Alone'' | Hann sjálfur / Nijinsky | Robert Dornhelm | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="3" | 1982 | ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (''Conan the Barbarian'') | Ósrik konungur | [[John Milius]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Loftsiglingin]]'' (''Ingenjör Andrées luftfärd'') | Salomon August Andrée | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Hit Man'' | O'Donnell ofursti | {{Interlanguage link|José Antonio de la Loma|es}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- |rowspan=3|1983 | ''{{Interlanguage link|Le Cercle des passions|fr}}'' | Carlo di Vilalfratti | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Strange Brew]]'' | Smith bruggarameistari | [[Rick Moranis]] <br />[[Dave Thomas (leikari)|Dave Thomas]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (''Never Say Never Again'') | [[Ernst Stavro Blofeld]] | [[Irvin Kershner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1984 | ''[[Dreamscape]]'' | Dr. Paul Novotny | [[Joseph Ruben]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Dr. Líet-Kaíns | [[David Lynch]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Jurgen Brausch | [[Jonathan Sanger]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Il pentito]]'' | Spinola | [[Pasquale Squitieri]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1986 | ''[[Hanna og systur hennar]]'' (''Hannah and Her Sisters'') | Frederick | [[Woody Allen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[The Second Victory (kvikmynd)|The Second Victory]]'' | Dr. Huber | [[Gerald Thomas]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Oviri]]'' | [[August Strindberg]] | [[Henning Carlsen]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brostinn strengur]]'' (''Duet for One'') | Dr. Louis Feldman | [[Andrej Kontsjalovskíj]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1987 | ''[[Pelle sigurvegari]]'' (''Pelle Erobreren'') | Lassefar Karlsson | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1988 | ''[[Katinka (kvikmynd)|Katinka]]'' | {{n/a}} | Max von Sydow | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1989 | ''[[Draugabanar II]]'' (''Ghostbusters II'') | Vigo | [[Ivan Reitman]] | Talsetning |<ref>{{Cite book|last1=Miller|first1=Cynthia J.|url=https://books.google.com/books?id=GconDAAAQBAJ&pg=PA204|title=The Laughing Dead: The Horror-Comedy Film from Bride of Frankenstein to Zombieland|last2=Riper|first2=A. Bowdoin Van|date=2016-05-20|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-6833-3|pages=204|language=en|quote=the ghost of Vigo, voiced by Max von Sydow}}</ref> |- | rowspan=4 | 1990 | ''[[Mio caro dottor Gräsler]]'' | Von Schleheim | [[Roberto Faenza]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Una vita scellerata]]'' | [[Klemens 7.|Klemens 7. páfi]] | [[Giacomo Battiato]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Pabbi (kvikmynd frá 1990)|Pabbi]]'' (''Father'') | Joe Mueller | [[John Power (leikstjóri)|John Power]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (''Awakenings'') | Dr. Peter Ingham | [[Penny Marshall]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1991 | ''[[Dauðakossinn (kvikmynd frá 1991)|Dauðakossinn]]'' (''A Kiss Before Dying'') | Thor Carlsson | [[James Dearden]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Evrópa (kvikmynd frá 1991)|Evrópa]]'' (''Europa'') | Sögumaður | [[Lars von Trier]] | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Til endaloka heimsins]]'' (''Until the End of the World'') | Henry Farber | [[Wim Wenders]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uxinn]]'' (''Oxen'') | Prestur | [[Sven Nykvist]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Í góðu skyni]]'' (''Den goda viljan'') | Johan Åkerblom | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1992 | ''{{Interlanguage link|Þögul snerting|pl|3=Dotknięcie ręki|lt=Þögul snerting}}'' (''Dotknięcie ręki'') | Henry Kesdi | [[Krzysztof Zanussi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1993 | ''[[Ferðin hans afa]]'' (''Morfars resa'') | Simon S.L. Fromm | {{Interlanguage link|Staffan Lamm|sv}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (''Needful Things'') | Leland Gaunt | [[Fraser C. Heston]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1994 | ''Time is Money'' | Joe Kaufman | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1995 | ''[[Dredd dómari (kvikmynd)|Dredd dómari]]'' (''Judge Dredd'') | Fargo dómari | [[Danny Cannon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1996 | ''[[Hamsun (kvikmynd)|Hamsun]]'' | [[Knut Hamsun]] | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Jerúsalem (kvikmynd frá 1996)|Jerúsalem]]'' (''Jerusalem'') | Prestur | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Herkúles (kvikmynd frá 1997)|Herkúles]]'' (''Hercules'') | [[Seifur]] | [[Ron Clements]]<br/>[[John Musker]] | Sænsk talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Á óvinasvæði]]'' (''Hostile Waters'') | Tsjervavín flotaforingi | [[David Drury (leikstjóri)|David Drury]] | | |- | 1998 | ''[[Hvaða draumar okkar vitja]]'' (''What Dreams May Come'') | Albert Lewis | [[Vincent Ward (leikstjóri)|Vincent Ward]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1999 | ''[[Fellur mjöll í sedrusskógi (kvikmynd)|Fellur mjöll í sedrusskógi]]'' (''Snow Falling on Cedars'') | Nels Gudmundsson | [[Scott Hicks (leikstjóri)|Scott Hicks]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2001 | ''[[Non ho sonno]]'' | Ulisse Moretti | [[Dario Argento]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Drúídar (kvikmynd)|Drúídar]]'' (''Druids'') | Guttuart | [[Jacques Dorfmann]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Heill á húfi]]'' (''Intacto'') | Samuel | [[Juan Carlos Fresnadillo]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2002 | ''[[Minority Report (kvikmynd)|Minority Report]]'' | Lamar Burgess | [[Steven Spielberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Les amants de Mogador'' | {{n/a}} | [[Souheil Ben-Barka]] | |<ref>{{Cite book|last1=Dixon|first1=Wheeler Winston|url=https://books.google.com/books?id=fF9TDwAAQBAJ&dq=max+von+sydow+%22Les+amants+de+Mogador%22&pg=PA340|title=A Short History of Film, Third Edition|last2=Foster|first2=Gwendolyn Audrey|date=2018-03-30|publisher=Rutgers University Press|isbn=978-0-8135-9516-0|pages=340|language=en|quote=In 2002, Ben-Barka wrote and directed ''Les amants de Mogador'' (''The Lovers of Mogador''), starring Max von Sydow.}}</ref> |- | 2004 | ''Night of the Living Dorks'' | Lankester Merrin | Matthias Dinter |Smáhlutverk, ekki nefndur á kreditlista | |- | 2005 | ''[[Heidi (kvikmynd frá 2005)|Heidi]]'' | Alp frændi | [[Paul Marcus]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 2006 | ''[[L'inchiesta]]'' | [[Tíberíus]] | [[Giulio Base]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2007 | ''[[Rush Hour 3]]'' | Varden Reynard | [[Brett Ratner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Emotional Arithmetic]]'' | Jakob Bronski | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (''The Diving Bell and the Butterfly'') | Papinou | [[Julian Schnabel]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2009 | ''[[Solomon Kane (kvikmynd)|Solomon Kane]]'' | Josiah Kane | [[Michael J. Bassett]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Un homme et son chien]]'' | Liðsforinginn | [[Francis Huster]] | Smáhlutverk |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="4" | 2010 | ''[[Fangaeyjan]]'' (''Shutter Island'') | Dr. Jeremiah Naehring | [[Martin Scorsese]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (''Robin Hood'') | Sir Walter Loxley | [[Ridley Scott]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Múmínálfarnir og halastjarnan]]'' (''Mumintrollen och kometen'') | Sögumaður | Maria Lindberg | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[The Wolfman (kvikmynd frá 2010)|The Wolfman]]'' | Lestarfarþegi | [[Joe Johnston]] | Aðeins í útgáfu leikstjóra |<ref>{{Cite web|url=https://www.expressen.se/noje/max-von-sydow-bortklippt-sorgligt/|title=Max von Sydow bortklippt: "Sorgligt"|date=2010-02-11|website=www.expressen.se|language=sv|access-date=2020-03-10|quote=Max von Sydow hade en mindre roll i skräckfilmen The Wolfman - men klipptes bort [Max von Sydow had a minor part in the horror film ''The Wolfman'' - but was edited out]}}</ref> |- | 2011 | ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' | Leigusalinn | [[Stephen Daldry]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2012 | ''Truth & Treason'' | Frank Fikeis | | |<ref>{{Cite news|url=https://www.svd.se/franske-von-sydow-gor-succe|title="Franske" von Sydow gör succé|date=2012-02-13|work=Svenska Dagbladet|access-date=2020-03-10|language=sv|issn=1101-2412}}</ref> |- | ''[[Branded (kvikmynd frá 2012)|Branded]]'' | Joseph Pascal | Jamie Bradshaw <br />& Aleksandr Dulerayn | |<ref>{{Cite news|last=Webster|first=Andy|url=https://www.nytimes.com/2012/09/08/movies/branded-starring-ed-stoppard.html|title=A Marketing Man Fights the Madness|date=2012-09-07|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | 2013 | ''[[Dragons 3D]]'' | Dr. Alistair Conis | Marc Fafard | |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2014/07/video-max-von-sydow-dragons-imax-798806/|title=Max Von Sydow Heads To Imax Screens In 'Dragons 3D': Video|last=Yamato|first=Jen|date=2014-07-02|website=Deadline|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | rowspan=2 | 2015 | ''[[The Letters (kvikmynd frá 2014)|The Letters]]'' | Faðir [[Celeste van Exem]] | William Riead | |<ref>{{Cite news|last=Jaworowski|first=Ken|url=https://www.nytimes.com/2015/12/04/movies/review-the-letters-a-biopic-of-mother-teresa.html|title=Review: 'The Letters,' a Biopic of Mother Teresa|date=2015-12-03|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (''Star Wars: The Force Awakens'') | Lor San Tekka | [[J. J. Abrams]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 2016 | ''[[Les Premiers, les Derniers]]'' | Útfararstjórinn | [[Bouli Lanners]] | |<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/first-last-les-premiers-les-864414|title='The First, The Last' ('Les premiers, les derniers'): Berlin Review|date=2016-02-12|website=The Hollywood Reporter|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | 2018 | ''[[Kursk (kvikmynd)|Kursk]]'' | Vladimir Petrenko | [[Thomas Vinterberg]] | |<ref name=TelegraphObit>{{cite news |date=9 March 2020 |title=Max von Sydow, actor who played chess with Death in 'The Seventh Seal' – obituary |url=https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |access-date=9 March 2020}}{{cbignore}}</ref> |- | 2021 | ''[[Kalavryta 1943]]'' | Nikolas Andreou (gamall) | Nicholas Dimitropoulos | Frumsýnd eftir dauða von Sydow |<ref name=TelegraphObit/> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Sydow, Max von}} {{fd|1929|2020}} [[Flokkur:Sænskir leikarar]] noc5oko0n2ssdl5zjzqy39jnfyfrwmj 1960588 1960587 2026-04-20T00:31:28Z TKSnaevarr 53243 /* Kvikmyndaskrá */ 1960588 wikitext text/x-wiki {{Leikari | nafn = Max von Sydow | mynd = Max von Sydow Cannes 2016.jpg | mynd_texti = Max von Sydow á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] árið 2016. | fæðingarnafn = Carl Adolf von Sydow | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1929|4|10}} | fæðingarstaður = [[Lund]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|2020|3|8|1929|4|10}} | dánarstaður = [[Marseille]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | ár = 1949–2020 | maki = {{gifting|Christina Olin|1951|1979|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Catherine Brelet|1997}} | börn = 4 | foreldrar = [[Carl Wilhelm von Sydow]] (faðir) | helstu_hlutverk ='''Antonius Block''' <br />í ''[[Sjöunda innsiglið|Sjöunda innsiglinu]]'' <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = | emmy-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = }} '''Max von Sydow''' (fæddur '''Carl Adolf von Sydow'''; 10. apríl 1929 – 8. mars 2020) var sænskur og franskur leikari. Hann var virkur í um 70 ár í evrópskum og bandarískum kvikmyndum, sjónvarpi og leikhúsum. Á þeim tíma birtist hann í rúmlega 150 kvikmyndum og fjölda sjónvarpsþátta á mörgum tungumálum.<ref name=Atlantic2015>{{cite web |last=Rafferty |first=Terrence |date=December 2015 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/the-greatest-actor-alive/413167/ |title=The Greatest Actor Alive |work=[[The Atlantic]] |access-date=10 March 2020}}</ref><ref name=VillageVoice2012>{{cite web |last=Hynes |first=Eric |date=28 November 2012 |url=https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913034544/https://www.villagevoice.com/2012/11/28/staring-down-death-the-singular-career-of-max-von-sydow/ |url-status=dead |archive-date=13 September 2018 |title=Staring Down Death: The Singular Career of Max von Sydow |work=[[The Village Voice]] |access-date=10 March 2020}}</ref> Von Sydow var þekktur fyrir fjölbreytt hlutverk sín, allt frá tilfinningalausum, íhugulum söguhetjum og háðslegum listamönnum til illyrmislegra og glaðhlakkalegra skúrka. Á ferli sínum hlaut von Sydow fjölda verðlauna, meðal annars heiðursverðlaun frá [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|kvikmyndahátíðunum í Cannes]] og [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Feneyjum]]. Hann var tvisvar tilnefndur til [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]], sem besti aðalleikarinn fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Pelle sigurvegari]]'' (1987) og besti aukaleikarinn fyrir ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' (2011). Von Sydow öðlaðist fyrst frægð á alþjóðavísu með því að leika miðaldariddarann Antonius Block í kvikmyndinni ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (1957) eftir [[Ingmar Bergman]], þar sem persóna hans birtist í frægum atriðum að [[Skák|tefla]] við [[Maðurinn með ljáinn|dauðann]]. Hann birtist í ellefu kvikmyndum í leikstjórn Bergmans, þar á meðal ''[[Að leiðarlokum]]'' (1957), ''[[Meyjarlindin]]'' (1960), ''[[Sem í skuggsjá]]'' (1961), ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (1963), ''[[Skömmin]]'' (1968) og ''[[Snertingin]]'' (1971). Frumraun von Sydow í bandarískri kvikmynd var sem [[Jesús Kristur]] í biblíustórmyndinni ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (1965). Hann birtist síðan í kvikmyndum á borð við ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' (1966), ''[[Særingamaðurinn]]'' (1973), ''[[Gammurinn á flótta]]'' (1975), ''[[Hvell-Geiri (kvikmynd)|Hvell-Geiri]]'' (1980), ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (1982) og [[James Bond|''James Bond''-myndina]] ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (1983). Hann lék einnig aukahlutverk í kvikmyndum eins og ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' (1984), ''[[Hanna og systur hennar]]'' (1986), ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (1990), ''[[Minority Report]]'' (2002), ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (2007), ''[[Fangaeyjan]]'' (2010), ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (2010) og ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (2015). Hann lék illmennið Leland Gaunt (eða [[Djöfullinn|djöfulinn]]) í myndinni ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (1993) eftir samnefndri sögu [[Stephen King|Stephens King]]. Árið 2016 lék hann þríeygðu krákuna í fantasíuþáttunum ''[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikar]]'' á [[HBO]] og var tilnefndur til Primetime Emmy-verðlauna sem besti gestaleikarinn í dramaþáttum fyrir hlutverkið.<ref>{{cite web|url=https://www.emmys.com/bios/max-von-sydow|title= Max von Sydow|website= Emmys.com|accessdate= February 22, 2021}}</ref> Von Sydow hlaut menningarverðlaun konungsstofnunar Svíþjóðar árið 1954, var skipaður liðsforingi í lista- og bréfareglu Frakklands árið 2005 og riddari frönsku heiðursorðunnar 17. október 2012.<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/arkiv/kultur/max-von-sydow-dubbad-till-riddare/ |newspaper=[[Dagens Nyheter]] |title=Max von Sydow dubbad till riddare |trans-title=Max von Sydow sleginn til riddara |author=TT Spektra |date=24 January 2011 |access-date=19 October 2016 |language=sv |author-link=Tidningarnas Telegrambyrå}}</ref> == Kvikmyndaskrá == {|class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Titill ! Hlutverk ! Leikstjóri ! class=unsortable|Athugasemdir ! class=unsortable|{{Abbr|Tilv.|Tilvísanir}} |- | 1949 | ''[[Aðeins móðir]]'' (''Bare en mor'') | Nils |rowspan=2|[[Alf Sjöberg]] | |<ref name="SFdbFilmography">{{cite web|url=http://www.svenskfilmdatabas.se/en/Item/?type=person&itemid=63127#films|title=Max von Sydow|work=Swedish Film Database|date=10 April 1929 |access-date=9 March 2020}}</ref><ref name="BFIFilmography">{{cite web|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531023232/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba1bf17ba|url-status=dead|archive-date=May 31, 2016|title=Max von Sydow|work=BFI|access-date=9 March 2020}}</ref> |- | 1951 | ''[[Fröken Julie (kvikmynd frá 1951)|Fröken Julie]]'' | Hand | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1953 | ''[[Ingen mans kvinna (kvikmynd 1953)|Ingen mans kvinna]]'' | Olaf | [[Lars-Eric Kjellgren]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1956 | ''[[Rätten att älska]]'' | Bergman | [[Mimi Pollak]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1957 | ''[[Sjöunda innsiglið]]'' (''Det sjunde inseglet'') | Antonius Block | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Prästen i Uddarbo]]'' | Gustaf Ömark | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að leiðarlokum]]'' (''Smultronstället'') | Henrik Åkerman | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1958 | ''[[Við lífsins dyr]]'' (''Nära livet'') | Harry Andersson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Kvinnlig spion 503'' | Tysk topagent Horst | [[Jørn Jeppesen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Andlitið]]'' (''Ansiktet'') | Albert Emanuel Vogler | rowspan=2 | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1960 | ''[[Meyjarlindin]]'' (''Jungfrukällan'') | Töre | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brúðkaupsdagurinn]]'' (''Bröllopsdagen'') | Anders Frost | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1961 | ''[[Sem í skuggsjá]]'' (''Såsom i en spegel'') | Martin | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1962 | ''[[Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð (kvikmynd)|Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð]]'' (''Nils Holgerssons underbara resa'') | Faðirinn | [[Kenne Fant]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Ástkonan]]'' (''Älskarinnan'') | Kvæntur maður | [[Vilgot Sjöman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1963 | ''[[Kvöldmáltíðargestirnir]]'' (''Nattvardsgästerna'') | Jonas Persson | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1965 | ''[[4x4 (kvikmynd frá 1965)|4x4]]'' | {{lang|da|Kvist}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Maðurinn frá Nazaret]]'' (''The Greatest Story Ever Told'') | [[Jesús Kristur]] | [[George Stevens]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Verðlaunin (kvikmynd frá 1965)|Verðlaunin]]'' (''The Reward'') | Scott Swenson | [[Serge Bourguignon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1966 | ''[[Hawaii (kvikmynd frá 1966)|Hawaii]]'' | Séra Abner Hale | [[George Roy Hill]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Quiller skýrslan]]'' (''The Quiller Memorandum'') | {{lang|de|Oktober}} | [[Michael Anderson (leikstjóri)|Michael Anderson]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svona er lífið]]'' (''Här har du ditt liv'') | {{lang|sv|Smålands-Pelle}} | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1968 | ''[[Tími úlfsins]]'' (''Vargtimmen'') | Johan Borg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Svarta palmkronor]]'' | Gustav Olofsson | [[Lars-Magnus Lindgren]] | |<ref name="BFIFilmography" /><ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[Skömmin]]'' (''Skammen'') | Jan Rosenberg | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1969 | ''[[Made in Sweden (kvikmynd)|Made in Sweden]]'' | Magnus Rud | [[Johan Bergenstråhle]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[En Passion]]'' | Andreas Winkelman |[[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1970 | ''[[Bréfið til Kreml]]'' (''The Kremlin Letter'') | Kosnov ofursti | [[John Huston]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1971 | ''[[The Night Visitor]]'' | Salem | [[László Benedek]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Vesturfararnir (kvikmynd)|Vesturfararnir]]'' (''Utvandrarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Snertingin]]'' (''Beröringen'') | Andreas Vergerus | [[Ingmar Bergman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eplastríðið]]'' (''Äppelkriget'') | Roy Lindberg | [[Tage Danielsson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1972 | ''[[Strokumaðurinn]]'' (''Embassy'') | Gorenko | [[Gordon Hessler]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Landnemarnir]]'' (''Nybyggarna'') | Karl Oskar | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1973 | ''[[Særingamaðurinn]]'' (''The Exorcist'') | Faðir Lankester Merrin | [[William Friedkin]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1974 | ''[[Sléttuúlfurinn (kvikmynd)|Sléttuúlfurinn]]'' (''Steppenwolf'') | Harry Haller | [[Fred Haines]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1975 | ''[[Eggið er laust]]'' (''Ägget är löst!) | Faðirinn | [[Hans Alfredson]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Le miroir éclate'' | Matthew Lawrence | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gammurinn á flótta]]'' (''Three Days of the Condor'') | G. Joubert | [[Sydney Pollack]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Borg dauðans]]'' (''The Ultimate Warrior'') | Baróninn | [[Robert Clouse]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1976 | ''[[Cuore di cane]]'' | Prófessor Filipp Filippovich Preobrazenski | [[Alberto Lattuada]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Cadaveri eccellenti]]'' | Forseti hæstaréttar | [[Francesco Rosi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Foxtrot (kvikmynd frá 1976)|Foxtrot]]'' | Larsen | [[Arturo Ripstein]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Eyðimörk tartaranna]]'' (''Il deserto dei Tartari'') | Hortiz | [[Valerio Zurlini]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Sigling hinna dæmdu]]'' (''Voyage of the Damned'') | Schroeder skipstjóri | [[Stuart Rosenberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 1977 | ''[[Særingamaðurinn II]]'' (''The Exorcist II: The Heretic'') | Faðir Lankester Merrin | [[John Boorman]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Að duga eða drepast (kvikmynd frá 1977)|Að duga eða drepast]]'' (''March or Die'') | François Marneau | [[Dick Richards]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Gran bollito]]'' | Lisa Carpi | [[Mauro Bolognini]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1978 | ''[[Var Patton myrtur?]]'' (''Brass Target'') | Shelley | [[John Hough (leikstjóri)|John Hough]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1979 | ''[[Fellibylurinn]]'' (''Hurricane'') | Dr. Danielsson | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Bugie bianche'' | Marcello Herrighe | {{Interlanguage link|Stefano Rolla|it}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1980 | ''[[Dauðinn á skerminum]]'' (''Death Watch'') | Gerald Mortenhoe | [[Bertrand Tavernier]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hvell-Geiri (film)|Hvell-Geiri]]'' (''Flash Gordon'') | Ming hinn miskunnarlausi | [[Mike Hodges]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1981 | ''[[Flótti til sigurs]]'' (''Escape to Victory'') | Karl von Steiner majór | John Huston | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''She Dances Alone'' | Hann sjálfur / Nijinsky | Robert Dornhelm | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="3" | 1982 | ''[[Ofurmennið Conan (kvikmynd frá 1982)|Ofurmennið Conan]]'' (''Conan the Barbarian'') | Ósrik konungur | [[John Milius]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Loftsiglingin]]'' (''Ingenjör Andrées luftfärd'') | Salomon August Andrée | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Hit Man'' | O'Donnell ofursti | {{Interlanguage link|José Antonio de la Loma|es}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- |rowspan=3|1983 | ''{{Interlanguage link|Le Cercle des passions|fr}}'' | Carlo di Vilalfratti | [[Claude d'Anna]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Strange Brew]]'' | Smith bruggarameistari | [[Rick Moranis]] <br />[[Dave Thomas (leikari)|Dave Thomas]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (''Never Say Never Again'') | [[Ernst Stavro Blofeld]] | [[Irvin Kershner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1984 | ''[[Dreamscape]]'' | Dr. Paul Novotny | [[Joseph Ruben]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Dune (kvikmynd frá 1984)|Dune]]'' | Dr. Líet-Kaíns | [[David Lynch]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1985 | ''[[Code Name: Emerald]]'' | Jurgen Brausch | [[Jonathan Sanger]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Il pentito]]'' | Spinola | [[Pasquale Squitieri]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=4 | 1986 | ''[[Hanna og systur hennar]]'' (''Hannah and Her Sisters'') | Frederick | [[Woody Allen]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[The Second Victory (kvikmynd)|The Second Victory]]'' | Dr. Huber | [[Gerald Thomas]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Oviri]]'' | [[August Strindberg]] | [[Henning Carlsen]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Brostinn strengur]]'' (''Duet for One'') | Dr. Louis Feldman | [[Andrej Kontsjalovskíj]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1987 | ''[[Pelle sigurvegari]]'' (''Pelle Erobreren'') | Lassefar Karlsson | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1988 | ''[[Katinka (kvikmynd)|Katinka]]'' | {{n/a}} | Max von Sydow | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1989 | ''[[Draugabanar II]]'' (''Ghostbusters II'') | Vigo | [[Ivan Reitman]] | Talsetning |<ref>{{Cite book|last1=Miller|first1=Cynthia J.|url=https://books.google.com/books?id=GconDAAAQBAJ&pg=PA204|title=The Laughing Dead: The Horror-Comedy Film from Bride of Frankenstein to Zombieland|last2=Riper|first2=A. Bowdoin Van|date=2016-05-20|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-6833-3|pages=204|language=en|quote=the ghost of Vigo, voiced by Max von Sydow}}</ref> |- | rowspan=4 | 1990 | ''[[Mio caro dottor Gräsler]]'' | Von Schleheim | [[Roberto Faenza]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Una vita scellerata]]'' | [[Klemens 7.|Klemens 7. páfi]] | [[Giacomo Battiato]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Pabbi (kvikmynd frá 1990)|Pabbi]]'' (''Father'') | Joe Mueller | [[John Power (leikstjóri)|John Power]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uppvakningar (kvikmynd)|Uppvakningar]]'' (''Awakenings'') | Dr. Peter Ingham | [[Penny Marshall]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=5 | 1991 | ''[[Dauðakossinn (kvikmynd frá 1991)|Dauðakossinn]]'' (''A Kiss Before Dying'') | Thor Carlsson | [[James Dearden]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Evrópa (kvikmynd frá 1991)|Evrópa]]'' (''Europa'') | Sögumaður | [[Lars von Trier]] | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Til endaloka heimsins]]'' (''Until the End of the World'') | Henry Farber | [[Wim Wenders]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Uxinn]]'' (''Oxen'') | Prestur | [[Sven Nykvist]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Í góðu skyni]]'' (''Den goda viljan'') | Johan Åkerblom | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1992 | ''{{Interlanguage link|Þögul snerting|pl|3=Dotknięcie ręki|lt=Þögul snerting}}'' (''Dotknięcie ręki'') | Henry Kesdi | [[Krzysztof Zanussi]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1993 | ''[[Ferðin hans afa]]'' (''Morfars resa'') | Simon S.L. Fromm | {{Interlanguage link|Staffan Lamm|sv}} | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Nytsamir sakleysingjar]]'' (''Needful Things'') | Leland Gaunt | [[Fraser C. Heston]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1994 | ''Time is Money'' | Joe Kaufman | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 1995 | ''[[Dredd dómari (kvikmynd)|Dredd dómari]]'' (''Judge Dredd'') | Fargo dómari | [[Danny Cannon]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 1996 | ''[[Hamsun (kvikmynd)|Hamsun]]'' | [[Knut Hamsun]] | [[Jan Troell]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Jerúsalem (kvikmynd frá 1996)|Jerúsalem]]'' (''Jerusalem'') | Prestur | [[Bille August]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Herkúles (kvikmynd frá 1997)|Herkúles]]'' (''Hercules'') | [[Seifur]] | [[Ron Clements]]<br/>[[John Musker]] | Sænsk talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | 1997 | ''[[Á óvinasvæði]]'' (''Hostile Waters'') | Tsjervavín flotaforingi | [[David Drury (leikstjóri)|David Drury]] | | |- | 1998 | ''[[Hvaða draumar okkar vitja]]'' (''What Dreams May Come'') | Albert Lewis | [[Vincent Ward (leikstjóri)|Vincent Ward]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 1999 | ''[[Fellur mjöll í sedrusskógi (kvikmynd)|Fellur mjöll í sedrusskógi]]'' (''Snow Falling on Cedars'') | Nels Gudmundsson | [[Scott Hicks (leikstjóri)|Scott Hicks]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2001 | ''[[Non ho sonno]]'' | Ulisse Moretti | [[Dario Argento]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Drúídar (kvikmynd)|Drúídar]]'' (''Druids'') | Guttuart | [[Jacques Dorfmann]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Heill á húfi]]'' (''Intacto'') | Samuel | [[Juan Carlos Fresnadillo]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2002 | ''[[Minority Report (kvikmynd)|Minority Report]]'' | Lamar Burgess | [[Steven Spielberg]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''Les amants de Mogador'' | {{n/a}} | [[Souheil Ben-Barka]] | |<ref>{{Cite book|last1=Dixon|first1=Wheeler Winston|url=https://books.google.com/books?id=fF9TDwAAQBAJ&dq=max+von+sydow+%22Les+amants+de+Mogador%22&pg=PA340|title=A Short History of Film, Third Edition|last2=Foster|first2=Gwendolyn Audrey|date=2018-03-30|publisher=Rutgers University Press|isbn=978-0-8135-9516-0|pages=340|language=en|quote=In 2002, Ben-Barka wrote and directed ''Les amants de Mogador'' (''The Lovers of Mogador''), starring Max von Sydow.}}</ref> |- | 2004 | ''Night of the Living Dorks'' | Lankester Merrin | Matthias Dinter |Smáhlutverk, ekki nefndur á kreditlista | |- | 2005 | ''[[Heidi (kvikmynd frá 2005)|Heidi]]'' | Alp frændi | [[Paul Marcus]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | 2006 | ''[[L'inchiesta]]'' | [[Tíberíus]] | [[Giulio Base]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=3 | 2007 | ''[[Rush Hour 3]]'' | Varden Reynard | [[Brett Ratner]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Emotional Arithmetic]]'' | Jakob Bronski | [[Paolo Barzman]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Köfunarkúpan og fiðrildið]]'' (''The Diving Bell and the Butterfly'') | Papinou | [[Julian Schnabel]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2009 | ''[[Solomon Kane (kvikmynd)|Solomon Kane]]'' | Josiah Kane | [[Michael J. Bassett]] | |<ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Un homme et son chien]]'' | Liðsforinginn | [[Francis Huster]] | Smáhlutverk |<ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan="4" | 2010 | ''[[Fangaeyjan]]'' (''Shutter Island'') | Dr. Jeremiah Naehring | [[Martin Scorsese]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Hrói höttur (kvikmynd frá 2010)|Hrói höttur]]'' (''Robin Hood'') | Sir Walter Loxley | [[Ridley Scott]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | ''[[Múmínálfarnir og halastjarnan]]'' (''Mumintrollen och kometen'') | Sögumaður | Maria Lindberg | Talsetning |<ref name="SFdbFilmography" /> |- | ''[[The Wolfman (kvikmynd frá 2010)|The Wolfman]]'' | Lestarfarþegi | [[Joe Johnston]] | Aðeins í útgáfu leikstjóra |<ref>{{Cite web|url=https://www.expressen.se/noje/max-von-sydow-bortklippt-sorgligt/|title=Max von Sydow bortklippt: "Sorgligt"|date=2010-02-11|website=www.expressen.se|language=sv|access-date=2020-03-10|quote=Max von Sydow hade en mindre roll i skräckfilmen The Wolfman - men klipptes bort [Max von Sydow had a minor part in the horror film ''The Wolfman'' - but was edited out]}}</ref> |- | 2011 | ''[[Extremely Loud & Incredibly Close (kvikmynd)|Extremely Loud & Incredibly Close]]'' | Leigusalinn | [[Stephen Daldry]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | rowspan=2 | 2012 | ''Truth & Treason'' | Frank Fikeis | | |<ref>{{Cite news|url=https://www.svd.se/franske-von-sydow-gor-succe|title="Franske" von Sydow gör succé|date=2012-02-13|work=Svenska Dagbladet|access-date=2020-03-10|language=sv|issn=1101-2412}}</ref> |- | ''[[Branded (kvikmynd frá 2012)|Branded]]'' | Joseph Pascal | Jamie Bradshaw <br />& Aleksandr Dulerayn | |<ref>{{Cite news|last=Webster|first=Andy|url=https://www.nytimes.com/2012/09/08/movies/branded-starring-ed-stoppard.html|title=A Marketing Man Fights the Madness|date=2012-09-07|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | 2013 | ''[[Dragons 3D]]'' | Dr. Alistair Conis | Marc Fafard | |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2014/07/video-max-von-sydow-dragons-imax-798806/|title=Max Von Sydow Heads To Imax Screens In 'Dragons 3D': Video|last=Yamato|first=Jen|date=2014-07-02|website=Deadline|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | rowspan=2 | 2015 | ''[[The Letters (kvikmynd frá 2014)|The Letters]]'' | Faðir [[Celeste van Exem]] | William Riead | |<ref>{{Cite news|last=Jaworowski|first=Ken|url=https://www.nytimes.com/2015/12/04/movies/review-the-letters-a-biopic-of-mother-teresa.html|title=Review: 'The Letters,' a Biopic of Mother Teresa|date=2015-12-03|work=The New York Times|access-date=2020-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> |- | ''[[Stjörnustríð: Mátturinn vaknar]]'' (''Star Wars: The Force Awakens'') | Lor San Tekka | [[J. J. Abrams]] | |<ref name="SFdbFilmography" /><ref name="BFIFilmography" /> |- | 2016 | ''[[Les Premiers, les Derniers]]'' | Útfararstjórinn | [[Bouli Lanners]] | |<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/first-last-les-premiers-les-864414|title='The First, The Last' ('Les premiers, les derniers'): Berlin Review|date=2016-02-12|website=The Hollywood Reporter|language=en|access-date=2020-03-10}}</ref> |- | 2018 | ''[[Kursk (kvikmynd)|Kursk]]'' | Vladimir Petrenko | [[Thomas Vinterberg]] | |<ref name=TelegraphObit>{{cite news |date=9 March 2020 |title=Max von Sydow, actor who played chess with Death in 'The Seventh Seal' – obituary |url=https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2020/03/09/max-von-sydow-actor-played-chess-death-seventh-seal-obituary/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |access-date=9 March 2020}}{{cbignore}}</ref> |- | 2021 | ''[[Kalavryta 1943]]'' | Nikolas Andreou (gamall) | Nicholas Dimitropoulos | Frumsýnd eftir dauða von Sydow |<ref name=TelegraphObit/> |} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Sydow, Max von}} {{fd|1929|2020}} [[Flokkur:Sænskir leikarar]] r81k6zqi5yhnq7pw76kyqy2oo3n38of 0 190746 1960566 2026-04-19T18:35:11Z Salvor 70 stutt æviágrip + kafli um rannsókn Jóhönnu 1941 1960566 wikitext text/x-wiki '''Jóhanna Knudsen''' yfirhjúkrunarkona á [[Landspítali|Landsspítalanum]] og lögreglumaður við ungmennaeftirlit fæddist á Papósi í Lóni árið [[10. október]] [[1897]] og lést árið [[8. september]] [[1950]]. Hún lauk hjúkrunarprófi fá Ullevallssjúkrahúsinu í Osló 1930, var um tíma við geðveikranám á Kleppi og vann á Vífilstöðum . Eftir heimkomuna úr námi var hún um skeið aðstoðarhjúkrunarkona á handlæknisdeild Landspítalans og þegar stofnað var vinnuhæli fyrir berklaveikt að Reykjum í Ölfusi varð hún forstöðukona þar í eitt ár en sigldi þá til Papworth í Englandi og kynnti sér vinnuhæli þar.  Árið 1934 til ársloka 1940 var  hún hjúkrunarkona á Ísafjarðarsjúkrahúsi. Árið 1939 tók hún sér frí og er þá að reyna að koma upp barnaspítala í Reykjavík og sendi styrkumsókn til bæjarsjóðs og bauðst til að leggja fram húsið Hellusund 6 en styrkumsókn hennar var neitað. <ref>[https://timarit.is/page/6825031?iabr=on Minningarorð Jóhanna Knudsen, Hjúkrunarkvennablaðið - 3. tölublað (01.10.1950)]</ref> Jóhanna Knudsen var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar 1941-1945. Hún var ráðin  fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. 5ta2hhdcw66mh8j0hh771xjbypmuq2z 1960567 1960566 2026-04-19T18:35:37Z Salvor 70 1960567 wikitext text/x-wiki '''Jóhanna Knudsen''' yfirhjúkrunarkona á [[Landspítali|Landsspítalanum]] og lögreglumaður við ungmennaeftirlit fæddist á Papósi í Lóni árið [[10. október]] [[1897]] og lést árið [[8. september]] [[1950]]. Hún lauk hjúkrunarprófi fá Ullevallssjúkrahúsinu í Osló 1930, var um tíma við geðveikranám á Kleppi og vann á Vífilstöðum . Eftir heimkomuna úr námi var hún um skeið aðstoðarhjúkrunarkona á handlæknisdeild Landspítalans og þegar stofnað var vinnuhæli fyrir berklaveikt að Reykjum í Ölfusi varð hún forstöðukona þar í eitt ár en sigldi þá til Papworth í Englandi og kynnti sér vinnuhæli þar.  Árið 1934 til ársloka 1940 var  hún hjúkrunarkona á Ísafjarðarsjúkrahúsi. Árið 1939 tók hún sér frí og er þá að reyna að koma upp barnaspítala í Reykjavík og sendi styrkumsókn til bæjarsjóðs og bauðst til að leggja fram húsið Hellusund 6 en styrkumsókn hennar var neitað. <ref>[https://timarit.is/page/6825031?iabr=on Minningarorð Jóhanna Knudsen, Hjúkrunarkvennablaðið - 3. tölublað (01.10.1950)]</ref> Jóhanna Knudsen var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar 1941-1945. Hún var ráðin  fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. == Tilvísanir == gxuyotrpexkmua31j79xk4ay3wzp76f 1960568 1960567 2026-04-19T18:37:07Z Salvor 70 1960568 wikitext text/x-wiki '''Jóhanna Knudsen''' yfirhjúkrunarkona á [[Landspítali|Landsspítalanum]] og lögreglumaður við ungmennaeftirlit fæddist á Papósi í Lóni árið [[10. október]] [[1897]] og lést árið [[8. september]] [[1950]]. Hún lauk hjúkrunarprófi fá Ullevallssjúkrahúsinu í Osló 1930, var um tíma við geðveikranám á Kleppi og vann á Vífilstöðum . Eftir heimkomuna úr námi var hún um skeið aðstoðarhjúkrunarkona á handlæknisdeild Landspítalans og þegar stofnað var vinnuhæli fyrir berklaveikt að Reykjum í Ölfusi varð hún forstöðukona þar í eitt ár en sigldi þá til Papworth í Englandi og kynnti sér vinnuhæli þar.  Árið 1934 til ársloka 1940 var  hún hjúkrunarkona á Ísafjarðarsjúkrahúsi. Árið 1939 tók hún sér frí og er þá að reyna að koma upp barnaspítala í Reykjavík og sendi styrkumsókn til bæjarsjóðs og bauðst til að leggja fram húsið Hellusund 6 en styrkumsókn hennar var neitað. <ref>[https://timarit.is/page/6825031?iabr=on Minningarorð Jóhanna Knudsen, Hjúkrunarkvennablaðið - 3. tölublað (01.10.1950)]</ref> Jóhanna Knudsen var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar 1941-1945. Hún var ráðin  fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. == Tilvísanir == {{fd|1897|1950}} q5id5znokymia64tlaqujodbv8a35tu 1960569 1960568 2026-04-19T18:39:02Z Salvor 70 1960569 wikitext text/x-wiki '''Jóhanna Knudsen''' yfirhjúkrunarkona á [[Landspítali|Landsspítalanum]] og lögreglumaður við ungmennaeftirlit fæddist á Papósi í Lóni árið [[10. október]] [[1897]] og lést árið [[8. september]] [[1950]]. Hún lauk hjúkrunarprófi fá Ullevallssjúkrahúsinu í Osló 1930, var um tíma við geðveikranám á Kleppi og vann á Vífilstöðum . Eftir heimkomuna úr námi var hún um skeið aðstoðarhjúkrunarkona á handlæknisdeild Landspítalans og þegar stofnað var vinnuhæli fyrir berklaveikt að Reykjum í Ölfusi varð hún forstöðukona þar í eitt ár en sigldi þá til Papworth í Englandi og kynnti sér vinnuhæli þar.  Árið 1934 til ársloka 1940 var  hún hjúkrunarkona á Ísafjarðarsjúkrahúsi. Árið 1939 tók hún sér frí og er þá að reyna að koma upp barnaspítala í Reykjavík og sendi styrkumsókn til bæjarsjóðs og bauðst til að leggja fram húsið Hellusund 6 en styrkumsókn hennar var neitað. <ref>[https://timarit.is/page/6825031?iabr=on Minningarorð Jóhanna Knudsen, Hjúkrunarkvennablaðið - 3. tölublað (01.10.1950)]</ref> Jóhanna Knudsen var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar 1941-1945. Hún var ráðin  fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. == Tilvísanir == {{fd|1897|1950}} [[Flokkur:Íslenskir hjúkrunarfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir lögreglumenn]] [[Flokkur:Ástandið]] 9pr1dige6bf743wmjunesx89r43wdbz 1960570 1960569 2026-04-19T18:43:52Z Salvor 70 1960570 wikitext text/x-wiki '''Jóhanna Knudsen''' yfirhjúkrunarkona á [[Landspítali|Landsspítalanum]] og lögreglumaður við ungmennaeftirlit fæddist á Papósi í Lóni árið [[10. október]] [[1897]] og lést árið [[8. september]] [[1950]]. Hún lauk hjúkrunarprófi fá Ullevallssjúkrahúsinu í [[Ósló|Ósló]] [[1930]], var um tíma við geðveikranám á [[Kleppsspítali|Kleppi]] og vann á [[Vífilsstaðir|Vífilstöðum]]. Eftir heimkomuna úr námi var hún um skeið aðstoðarhjúkrunarkona á handlæknisdeild Landspítalans og þegar stofnað var vinnuhæli fyrir berklaveikt fólk að Reykjum í Ölfusi varð hún forstöðukona þar í eitt ár en sigldi þá til Papworth í Englandi og kynnti sér vinnuhæli þar.  Árið [[1934]] til ársloka [[1940]] var  hún hjúkrunarkona á Ísafjarðarsjúkrahúsi. Árið [[1939]] tók hún sér frí og er þá að reyna að koma upp barnaspítala í Reykjavík og sendi styrkumsókn til bæjarsjóðs og bauðst til að leggja fram húsið Hellusund 6 en styrkumsókn hennar var hafnað. <ref>[https://timarit.is/page/6825031?iabr=on Minningarorð Jóhanna Knudsen, Hjúkrunarkvennablaðið - 3. tölublað (01.10.1950)]</ref> Jóhanna Knudsen var stjórnandi ungmennaeftirlits lögreglunnar 1941-1945. Hún var ráðin  fyrir tilstilli [[Hermann Jónasson|Hermanns Jónassonar]] til að rannsaka siðferðisástand í Reykjavík og hóf þá rannsókn í mars 1941 og eftir tvo mánuði taldi hún sig hafa upplýsingar um yfir 500 konur og telpur sem voru í nánum kynnum við hermenn og á annað hundrað heimili sem væru gölluð til að ala upp börn. Í minnisbókum hennar eru skráð 826 nöfn og hún notaði oftast eina blaðsíðu til að fjalla um hverja konu. Hún skráði ýmsar persónuupplýsingar um konur og foreldra þeirra, útlit og klæðaburð og áfengisneyslu og samskipti við hermenn svo sem að hafa sótt böll þar sem hermenn voru. Hún sendi lögreglustjóra skýrslu um ástandið og tillögur til úrbóta 17. maí 1941. == Tilvísanir == {{fd|1897|1950}} [[Flokkur:Íslenskir hjúkrunarfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir lögreglumenn]] [[Flokkur:Ástandið]] 2j05qh0uk5vnqsk3sfkv5zxj6uoocng 1 190747 1960584 2026-04-20T00:25:45Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „{{Þýðing |titill=Max von Sydow |tungumál=en |id=1344343831 }} {{Þýðing |titill=Max von Sydow filmography |tungumál=en |id=1319493368 }}“ 1960584 wikitext text/x-wiki {{Þýðing |titill=Max von Sydow |tungumál=en |id=1344343831 }} {{Þýðing |titill=Max von Sydow filmography |tungumál=en |id=1319493368 }} ntb52gx15xjvwxzu3b5fyptk2ubntrz 0 190750 1960611 2026-04-20T09:33:39Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Rumen Radev]] á [[Rúmen Radev]] 1960611 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Rúmen Radev]] 4kb02i0hckrmduvp5alwtpp4off6b1k 1 190751 1960613 2026-04-20T09:33:39Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Spjall:Rumen Radev]] á [[Spjall:Rúmen Radev]] 1960613 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Spjall:Rúmen Radev]] cgdc6vr7bbiu7uonj2m58s06wzxkz3o