Wikipedia
iswiki
https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Miðill
Kerfissíða
Spjall
Notandi
Notandaspjall
Wikipedia
Wikipediaspjall
Mynd
Myndaspjall
Melding
Meldingarspjall
Snið
Sniðaspjall
Hjálp
Hjálparspjall
Flokkur
Flokkaspjall
Gátt
Gáttaspjall
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Húsavík
0
1424
1961247
1960133
2026-04-26T01:18:22Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961247
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill}}
{{Byggð
| nafn = Húsavík
| nafn_í_eignarfalli = Húsavíkur
| tegund_byggðar = [[Bær]]
| mynd = Husavik_Iceland_2005_1.JPG
| mynd_stærð =
| mynd_alt =
| mynd_texti =
| fáni =
| innsigli =
| skjaldarmerki =
| viðurnefni =
| kjörorð =
| kort = {{Infobox mapframe|zoom=12|shape=none|stroke-width=0}}
| kort_texti =
| teiknibóla_kort = Ísland
| teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Húsavíkur
| hnit = {{WikidataCoord|display=inline}}
| undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]]
| undirskipting_nafn = [[Ísland]]
| undirskipting_gerð1 = [[Landshlutar Íslands|Landshluti]]
| undirskipting_nafn1 = [[Norðurland eystra]]
| undirskipting_gerð2 = [[Kjördæmi Íslands|Kjördæmi]]
| undirskipting_nafn2 = [[Norðausturkjördæmi|Norðaustur]]
| undirskipting_gerð3 = [[Sveitarfélög Íslands|Sveitarfélag]]
| undirskipting_nafn3 = [[Norðurþing]]
| stofnun_titill = Stofnun
| stofnun_dagsetning =
| leiðtogi_titill =
| leiðtogi_nafn =
| leiðtogi_flokkur =
| heild_gerð =
| flatarmál_neðan =
| flatarmál_heild_km2 =
| hæð_m =
| mannfjöldi_neðan = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|heimild}}
| mannfjöldi_frá_og_með = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|ár}}
| mannfjöldi_heild = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|Húsavík}}
| mannfjöldi_þéttleiki_km2 =
| mannfjöldi_heiti_íbúa = Húsvíkingar<ref>{{Cite web|url=https://malfar.arnastofnun.is/grein/70675|title=Húsvíkingar|website=Málfarsbankinn}}</ref>
| póstnúmer_gerð = [[Listi yfir íslensk póstnúmer|Póstnúmer]]
| póstnúmer = 640
| vefsíða = {{URL|nordurthing.is}}
}}
[[Mynd:1 húsavík aerial panorama 2017.jpg|thumb|200px|Húsavík, [[Kinnarfjöll]]in í baksýn.]]
[[Mynd:Husavikurbaer map.png|thumb|Húsavíkurbær (2002 - 2006)]]
[[Mynd:HusavikChurch.jpg|thumb| [[Húsavíkurkirkja]] reist 1907, teiknuð af [[Ólafur Rögnvaldsson|Rögnvaldi Ólafssyni]].]]
'''Húsavík''' er þéttbýli við [[Skjálfandi|Skjálfanda]] í sveitarfélaginu [[Norðurþing]]i í [[Suður-Þingeyjarsýsla|Suður-Þingeyjarsýslu]]. Íbúar voru 2.449 árið 2024. [[Sjávarútvegur]], [[verslun]] og [[ferðaþjónusta]] eru þar mikilvægustu atvinnuvegir.
Húsavík kemur fyrst fyrir í [[Landnáma|Landnámu]] þar er nefndur [[Garðar Svavarsson]], sænskur víkingur. Hann dvaldi á Húsavík einn vetur árið 870. Kaupfélagið á Húsavík var stofnað árið 1882 og var það elsta á landinu. <ref>[https://is.nat.is/husavik/ Húsavík] Nat.is, skoðað 7.6. 2021</ref> Á meðal merkilegra [[mannvirki|mannvirkja]] á Húsavík er [[Húsavíkurkirkja]] sem er frá fyrri hluta [[20. öld|20. aldar]]. [[Hvalaskoðun]] er mikilvæg undirgrein ferðaþjónustunnar í dag á Húsavík.
== Landafræði ==
Húsavík er við austanverðan [[Skjálfandi|Skálfandaflóa]]. Austan megin við bæinn stendum [[Húsavíkurfjall]] 417 metra hátt. Frá Húsavík má sjá Kinnafjöll hinum megin við flóann. Oft má sjá [[Flatey á Skjálfanda|Flatey]] frá bænum og ef skyggnið er gott sést til [[Grímsey|Grímseyjar]].
==Menntastofnanir==
*[[Framhaldsskólinn á Húsavík]].
*[[Borgarhólsskóli]]
*Tónlistarskóli Húsavíkur með lúðrasveit
==Samgöngur==
*[[Húsavíkurflugvöllur]] er suður af bænum.
*[[Strætó bs.|Strætisvagnar Strætó bs.]] eru með ferðir til og frá [[Akureyri]] um leið 79 flesta daga vikunnar.
==Hátíðir==
*[[Mærudagar]] eru haldnir ár hvert síðustu helgi fyrir Verslunarmannahelgi.
==Íþróttafélög==
*[[ÍF Völsungur]]
==Söfn==
*[[Safnahúsið á Húsavík]]
*[[Hvalasafnið á Húsavík]]
*[[Könnunarsögusafnið]]
*[[Eurovision-safnið]]
==Myndasafn==
<gallery>
Mynd:Húsavík_2023_aerial.jpg|Húsavík úr lofti.
Mynd:Husavik.JPG|Húsavík úr suðri.
Mynd:Harbor of Husavik.jpg|Húsavíkurhöfn.
Mynd:Húsavík.jpg|Húsavík séð frá höfninni.
Mynd:Husavik Harbor 2006.jpg|Húsavíkurhöfn.
Mynd:Húsavík (1).jpg|Sundlaugin.
Mynd:Húsavík 20.05.2008 17-48-29.jpg
Mynd:HusavikWhaleMuseum.jpg||Í [[Hvalasafnið á Húsavík|Hvalasafninu]].
Mynd:Eurovision Museum Husavik Display.jpg|Eurovision Museum
</gallery>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{commonscat|Húsavík}}
* [https://www.visithusavik.is Visit Húsavík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506230001/http://www.visithusavik.is/ |date=2019-05-06 }}
* [http://www.husavik.is Heimasíða Norðurþings]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2312665 „Húsavík“; grein í Verkamanninum 1968]
===Fyrirtæki og stofnanir á Húsavík===
* [https://www.icewhale.is/ Hvalasafnið]
* [http://www.skarpur.is/ Skarpur - þingeyskur fréttamiðill] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427130617/http://www.skarpur.is/ |date=2007-04-27 }}
* [https://www.nordursigling.is/ Norðursigling - stærsta hvalaskoðunarfyrirtæki landsins]
* [http://www.borgarholsskoli.is/ Borgarhólsskóli - grunnskólinn á staðnum]
* [http://www.fsh.is/ Framhaldsskólinn á Húsavík (FSH)]
* [http://www.keldan.nordurthing.is/ Keldan - félagsmiðstöð grunnskólanema.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070401234557/http://keldan.nordurthing.is/ |date=2007-04-01 }}
* [http://fsh.is/nef/forsida/ NEF - Nemendafélag Framhaldsskólans á Húsvík.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090921074453/http://www.fsh.is/nef/forsida/ |date=2009-09-21 }}
* [http://www.hac.is/default.asp?Id=585 Þekkingarsetur Þingeyinga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214192212/http://www.hac.is/default.asp?Id=585 |date=2009-12-14 }}
* [http://640.is/ 640.is - Fréttaveita í Norðurþingi]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Borgir og bæir á Íslandi}}
[[Flokkur:Húsavík| ]]
[[Flokkur:Aðsetur sýslumanna á Íslandi]]
[[Flokkur:Fyrrum sveitarfélög Íslands]]
[[Flokkur:Íslensk sjávarþorp]]
6u3c91l460yya2lad3k9l4zqt0pwlf6
Aryabhata
0
1629
1961244
1393952
2026-04-26T01:02:35Z
TKSnaevarr
53243
1961244
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:2064 aryabhata-crp.jpg|thumb|right|Aryabhata]]
'''Aryabhata''' (um 475 - 550) var [[Indland|indverskur]] [[frægir stærðfræðingar|stærðfræðingur]]. Hann er höfundur ritsins [[Aryabhatiya]], sem er rímað rit um [[stærðfræði]] og er eitt af elstu ritum indverskum um þau fræði. Þessi [[kvæði]] innihalda fjölmargar reglur um útreikninga og [[mælitækni]]. Nefna má [[flatarmálsreglur]], gildi á [[pí]] og summur [[röð (í stærðfræði)|raða]]. Einnig er þarna að finna töflu um [[hornaföll|hornafallið]] [[sínus]], byggt á hálfum [[strengur í hring|streng]] eins og gert er í dag en ekki á heilum streng eins og Grikkir gerðu til forna.
{{fd|475|550}}
[[Flokkur:Indverskir stærðfræðingar]]
hp5glnglpq06kxumet28osdfwe8vxop
Wikipedia:Potturinn
4
1746
1961242
1960288
2026-04-26T00:57:57Z
MediaWiki message delivery
35226
Nýr hluti: /* Request for comment (global AI policy) */
1961242
wikitext
text/x-wiki
<!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__
== Pilibhit-tígursfriðlandið ==
I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC)
: I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC)
== 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 ==
þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku?
Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis.
Hér er nánar um þann viðburð:
[[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]]
@salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC)
:Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/~2026-24148-9|~2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:~2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC)
:Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia]
:Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC)
::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC)
::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC)
: Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið.
--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC)
:Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC)
== Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. ==
Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra.
Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]].
Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC)
:Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC)
::Takk fyrir svarið.
::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC)
:::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC)
::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC)
:::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC)
::::::Oki. Þá gerum við það ekki.
::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC)
== Report concerning User:~2026-17683-2 ==
[[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC)
:{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC)
== Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. ==
Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu.
Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru:
Edda Björg Eyjólfsdóttir
Sverðið í steininum
Svampur Sveinsson
Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju.
[[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC)
:''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC)
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Misvísandi upplýsingar ==
Góðan daginn.
Rak augun í eftirfarandi:
Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia":
''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.''
Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“
''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.'''''
Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf.
Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC)
: Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC)
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir ==
það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi.
Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC)
: Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== Úrelt orðanotkun ==
Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/~2026-49679-3|~2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:~2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC)
:Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC)
== Report concerning User:LI Mintian ==
[[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] – Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC)
== Report concerning User:~2026-92643-0 ==
[[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC)
== Þýddir kvikmyndatitlar ==
Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður.
Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC)
:Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC)
::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC)
:::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC)
::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC)
:::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC)
::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku.
::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC)
: Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC)
::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC)
:::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi.
:::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC)
::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC)
:::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC)
::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC)
:::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC)
== Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] ==
Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda.
=== 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" ===
Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]:
* Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi.
* Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima.
* Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna.
[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun.
Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]].
=== 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) ===
Tímaröð atburða 21. febrúar 2026:
# Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi.
# [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum.
# Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''.
# Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um.
Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð.
Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''.
Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi.
Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur.
=== Beiðni ===
# Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]].
# Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir.
# Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni.
Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC)
:Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC)
:@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst.
Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit:
@[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC)
Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru:
* '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu.
* '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða.
* '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum.
* '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir.
* '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima.
Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC)
:Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir.
:Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð.....
:Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi.
:Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert.
:Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC)
::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum.
::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi.
::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar.
::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC)
:Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður.
:WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar.
:Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning.
:WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær.
:WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er.
:Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana.
:Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast.
:Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC)
::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu.
::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra.
::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC)
'''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær:
# Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður).
# Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu.
# Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi.
# Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi.
Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur.
Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC)
:Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC)
:Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu.
:Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í.
:En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur.
:Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið:
:: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.''
:og
:: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna''
:Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.''
:Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang.
:Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC)
::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC)
::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn''
::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC)
== Report concerning User:Ormur12345 ==
[[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] – Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC)
== Tillaga um fjöldaeyðingu ==
Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC)
:Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC)
::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC)
:::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC)
:::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC)
:::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig.
:::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC)
::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC)
:::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC)
::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC)
== Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia ==
Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC)
: Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC)
:Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC)
== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==
<div lang="en" dir="ltr">
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].
We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community.
=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].
'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.
Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.
Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC)
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 -->
== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==
:Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC)
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== Report concerning User:Nikkilasi ==
[[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC)
== Report concerning User:~2026-23045-73 ==
[[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] – Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0 on fire</span>]] [[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC)
== Report concerning User:~2026-22837-55 ==
[[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC)
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
nb53mq776knht5hz11t4xy2xs4kaqpj
Augustin Louis Cauchy
0
2107
1961211
1490162
2026-04-25T17:25:59Z
Akigka
183
1961211
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Augustin Louis Cauchy.JPG|thumb|right|Augustin Louis Cauchy.]]
'''Augustin Louis Cauchy''' (f. [[21. ágúst]] [[1789]], d. [[23. maí]] [[1857]]) var franskur [[frægir stærðfræðingar|stærðfræðingur]] sem skaraði fram úr í [[Frakkland]]i á fyrri hluta 19. aldar. Hann skrifaði fjölda stærðfræðilegra ritgerða, líklega um 800 talsins. Hann er talinn vera aðalfrumkvöðull formfestu (rigor) í [[stærðfræðigreining]]u. Hann skilgreindi [[samfelldni]] og [[samleitni]] með því að hagnýta skilgreiningu [[markgildi]]s. Einnig ruddi hann brautina í [[tvinnfallagreining]]u. [[Cauchy-runa]] og [[ójafna]] [[Cauchy-Schwarz ójafnan|Cauchy-Schwarz]] er kenndar við hann.
{{stubbur|æviágrip}}
{{DEFAULTSORT:Cauchy, Augustin Louis}}
{{fd|1789|1857}}
[[Flokkur:Franskir stærðfræðingar]]
37mrbdg5uxrduswh3jduuna7uf8118f
Brimi
0
16606
1961196
1818181
2026-04-25T16:45:37Z
Akigka
183
1961196
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Brimi
| kyn = kk
| nefnifall = Brimi
| þolfall = Brima
| þágufall = Brima
| eignarfall = Brima
| eiginnöfn = 3
| millinöfn = 7
| dagsetning = 2025
}}
'''Brimi''' er [[íslenskt karlmannsnafn]]. Árið 2025 báru 3 nafnið sem fyrsta nafn og 7 sem millinafn.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|access-date=25.4.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://bin.arnastofnun.is/leit/?q=Brimi|titill=Orðabók Háskólans - Brimi|mánuðurskoðað=27. desember|árskoðað=2005}}
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn]]
8rv5ns24qp9w00ibl3vxj6rjpmh6nda
Jónar
0
17213
1961212
1818763
2026-04-25T17:30:14Z
Akigka
183
1961212
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Jónar
| kyn = kk
| nefnifall = Jónar
| þolfall = Jónar
| þágufall = Jónari
| eignarfall = Jónars
| eiginnöfn = 0
| millinöfn = 1
| dagsetning = 2025
}}
'''Jónar''' er [[íslenskt karlmannsnafn]]. Aðeins einn einstaklingur bar nafnið sem millinafn árið 2025.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=25.4.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn]]
ehqdr78ieu4nc1okfes3lg074ka1ok9
Tirsa
0
19590
1961254
1821255
2026-04-26T10:36:45Z
Akigka
183
1961254
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Tirsa
| kyn = kvk
| nefnifall = Tirsa
| þolfall = Tirsu
| þágufall = Tirsu
| eignarfall = Tirsu
| eiginnöfn = 1
| millinöfn = 0
| dagsetning = júlí 2007
}}
'''Tirsa''' er [[íslenskt kvenmannsnafn|íslenskt]] og norrænt kvenmannsnafn af [[hebreska|hebreskum]] uppruna. Tirsa er talin upp sem ein af dætrum Selofhaðs í 27. kafla [[4. Mósebók|4. Mósebókar]] í [[Biblían|Biblíunni]].<ref>{{cite web|url=https://biblian.is/biblian/fjorda-mosebok-27-kafli/|title=Fjórða Mósebók 27. kafli|website=Biblía 21. aldar|access-date=26.4.2026}}</ref> Nafnið kemur meðal annars fyrir í myndunum Thersa (Grikklandi), Thirza og Thyrza (Holland).
Aðeins ein kona á Íslandi bar nafnið sem fyrsta nafn árið 2025.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=26.4.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]]
0pdntjqjyiy28womcaecb20n88ppfdf
1961255
1961254
2026-04-26T10:37:44Z
Akigka
183
1961255
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Tirsa
| kyn = kvk
| nefnifall = Tirsa
| þolfall = Tirsu
| þágufall = Tirsu
| eignarfall = Tirsu
| eiginnöfn = 1
| millinöfn = 0
| dagsetning = 2025
}}
'''Tirsa''' er [[íslenskt kvenmannsnafn|íslenskt]] og norrænt kvenmannsnafn af [[hebreska|hebreskum]] uppruna. Tirsa er talin upp sem ein af dætrum Selofhaðs í 27. kafla [[4. Mósebók|4. Mósebókar]] í [[Biblían|Biblíunni]].<ref>{{cite web|url=https://biblian.is/biblian/fjorda-mosebok-27-kafli/|title=Fjórða Mósebók 27. kafli|website=Biblía 21. aldar|access-date=26.4.2026}}</ref> Nafnið kemur meðal annars fyrir í myndunum Thersa (Grikklandi), Thirza og Thyrza (Holland).
Aðeins ein kona á Íslandi bar nafnið sem fyrsta nafn árið 2025.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=26.4.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]]
m76c8gz12edjo4jgsj7otawi6dveyz9
1961256
1961255
2026-04-26T10:38:06Z
Akigka
183
1961256
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Tirsa
| kyn = kvk
| nefnifall = Tirsa
| þolfall = Tirsu
| þágufall = Tirsu
| eignarfall = Tirsu
| eiginnöfn = 1
| millinöfn = 0
| dagsetning = 2025
}}
'''Tirsa''' er [[íslenskt kvenmannsnafn|íslenskt]] og norrænt kvenmannsnafn af [[hebreska|hebreskum]] uppruna. Tirsa er talin upp sem ein af dætrum Selofhaðs í 27. kafla [[4. Mósebók|4. Mósebókar]] í [[Biblían|Biblíunni]].<ref>{{cite web|url=https://biblian.is/biblian/fjorda-mosebok-27-kafli/|title=Fjórða Mósebók 27. kafli|website=Biblía 21. aldar|access-date=26.4.2026}}</ref> Nafnið kemur meðal annars fyrir í myndunum Thersa (Grikklandi), Thirza og Thyrza (Hollandi).
Aðeins ein kona á Íslandi bar nafnið sem fyrsta nafn árið 2025.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=26.4.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]]
0my18yaw8gr27ubmexus2khyvqrxg0h
Fangelsismálastofnun
0
37124
1961237
1689038
2026-04-26T00:14:34Z
~2026-25297-84
115892
1961237
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:FangelsiLogo.jpg|thumb|Kennimerki Fangelsismálastofnunar]]
'''Fangelsismálastofnun ríkisins''' er opinber stofnun [[Ísland|íslenska]] ríkisins. Hlutverk stofnunarinnar er að sjá um fullnustu refsingar með því að reka [[fangelsi]]. Stofnunin annast eftirlit með þeim sem frestað er ákæru gegn, dæmdir eru skilorðsbundið, fá skilorðsbundna reynslulausn, náðun eða frestun afplánunar. Forstjóri fangelsismálastofnunar, nefndur [[fangelsismálastjóri]], er Páll Winkel. Hann er skipaður til fimm ára í senn af [[dómsmálaráðherra]].
Fangelsismálastofnun ber að reka fangelsi með þeim hætti að öryggi fanganna og almennings sé tryggt. Einnig er það í þágu samfélagsins að fanginn hljóti endurhæfingu þannig að hann sé betur í stakk búinn til þess að fóta sig í samfélaginu að afplánun lokinni.
Á Íslandi eru rekin fjórir fangelsi:<ref>[https://www.fangelsi.is/fangelsin/ Fangelsismálastofnun ríkisins], sótt 26. apríl 2026.</ref>
*[[Fangelsið Hólmsheiði]], Nesjavallaleið 9, 161 Reykjavík
*[[Litla-Hraun|Fangelsið Litla Hrauni]], 820 Eyrarbakka
*[[Fangelsið Kvíabryggja]], 350 Grundarfirði
*[[Fangelsið Sogni]], 816 Ölfusi
Hegningarhúsið í miðbæ Reykjavíkur er lang elst, það var tekið í notkun [[1874]] en húsnæðið hefur einnig verið nýtt í öðrum tilgangi. Þar starfaði [[Hæstiréttur]] á tímabili. Í dag er þar aðstaða fyrir 16 fanga þar af tvö einangrunarpláss. Fangelsið uppfyllir þó ekki ströngustu skilyrði um aðstöðu fyrir fanga enda stendur til að leggja það niður.<ref>{{vefheimild|url=http://www.visir.is/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060818/FRETTIR01/60818056/1091|titill=www.visir.is - Hegningarhúsið stenst ekki undanþáguskilyrði|mánuðurskoðað=2. febrúar|árskoðað=2007}}</ref>
Fangelsið í Kópavogi var tekið í notkun [[1989]] og getur vistað 12 fanga. Það er fyrrverandi unglingaheimili ríkisins. Þar eru allir kvenfangar landsins hafðir en einnig karlar þar sem að jafnaði afplána aðeins 4-5 konur dóma á hverjum tíma. Í fangelsinu vinna fangarnir greidda verktakavinnu samkvæmt samningum sem verkstjóri fangelsins gerir við fyrirtæki á einkamarkaði. [[Menntaskólinn í Kópavogi]] býður upp á námskeið í fangelsinu.
Fangelsið á Litla-Hrauni var stofnað [[8. mars]] [[1929]]. Það er stærsta fangelsi landsins og tekur 33 fanga. Fangelsinu er skipt í mismunandi byggingar sem nefnast Hús 1, 2, 3 og 4. Við fangelsið starfa 43 [[fangavörður|fangaverðir]], fjórir deildarstjórar og einn fulltrúi. Í fangelsinu fá fangarnir greidd laun fyrir vinnu við vörubrettasmíði, hellusteypu, þrif, þvottahús, skrúfbútaframleiðslu, skjalaöskjuframleiðslu, bílnúmera- og skiltagerð, samsetningar í járn- og trésmíði og bón og þvott bíla. [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] býður föngum upp á nám á meðan á afplánun stendur.
Fangelsið á Kvíabryggju var upphaflega notað [[1954]] til þess að vista feður sem ekki greiddu meðlag eða barnalífeyri. Fangelsið var tekið í almenna notkun 1963. Þar er pláss fyrir 14 fanga. Þar eru ekki rimlar fyrir gluggum og svæðið er ekki afgirt.
Á Akureyri er fangelsisdeild í húsnæði [[Lögreglan á Íslandi|lögreglunnar]] sem tekur 9 fanga. Þar er ekki aðstaða til vinnu eða náms. Fangar eru ekki vistaðir þar lengur en í nokkra mánuði.
==Sjá einnig==
* [[Listi yfir fangelsi á Íslandi]]
==Heimildir==
<references />
==Tenglar==
* [http://www.fangelsi.is/ Fangelsinsmálastofnun ríkisins]
* [http://www.althingi.is/lagas/nuna/2005049.html Lög um fullnustu refsinga]
{{Innanríkisráðuneyti Íslands}}
[[Flokkur:Opinberar stofnanir]]
[[Flokkur:Íslenskar ríkisstofnanir]]
[[Flokkur:Fangelsi]]
maa9dfqtju792plakk12cbtllhjw69s
1961238
1961237
2026-04-26T00:27:21Z
TKSnaevarr
53243
1961238
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:FangelsiLogo.jpg|thumb|Kennimerki Fangelsismálastofnunar]]
'''Fangelsismálastofnun ríkisins''' er opinber stofnun [[Ísland|íslenska]] ríkisins. Hlutverk stofnunarinnar er að sjá um fullnustu refsingar með því að reka [[fangelsi]]. Stofnunin annast eftirlit með þeim sem frestað er ákæru gegn, dæmdir eru skilorðsbundið, fá skilorðsbundna reynslulausn, náðun eða frestun afplánunar. Forstjóri fangelsismálastofnunar, nefndur [[fangelsismálastjóri]], er Páll Winkel. Hann er skipaður til fimm ára í senn af [[dómsmálaráðherra]].
Fangelsismálastofnun ber að reka fangelsi með þeim hætti að öryggi fanganna og almennings sé tryggt. Einnig er það í þágu samfélagsins að fanginn hljóti endurhæfingu þannig að hann sé betur í stakk búinn til þess að fóta sig í samfélaginu að afplánun lokinni.
Á Íslandi eru rekin fjögur fangelsi:<ref>[https://www.fangelsi.is/fangelsin/ Fangelsismálastofnun ríkisins], sótt 26. apríl 2026.</ref>
*[[Fangelsið Hólmsheiði]], Nesjavallaleið 9, 161 Reykjavík
*[[Litla-Hraun|Fangelsið Litla Hrauni]], 820 Eyrarbakka
*[[Fangelsið Kvíabryggja]], 350 Grundarfirði
*[[Fangelsið Sogni]], 816 Ölfusi
Hegningarhúsið í miðbæ Reykjavíkur er lang elst, það var tekið í notkun [[1874]] en húsnæðið hefur einnig verið nýtt í öðrum tilgangi. Þar starfaði [[Hæstiréttur]] á tímabili. Í dag er þar aðstaða fyrir 16 fanga þar af tvö einangrunarpláss. Fangelsið uppfyllir þó ekki ströngustu skilyrði um aðstöðu fyrir fanga enda stendur til að leggja það niður.<ref>{{vefheimild|url=http://www.visir.is/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060818/FRETTIR01/60818056/1091|titill=www.visir.is - Hegningarhúsið stenst ekki undanþáguskilyrði|mánuðurskoðað=2. febrúar|árskoðað=2007}}</ref>
Fangelsið í Kópavogi var tekið í notkun [[1989]] og getur vistað 12 fanga. Það er fyrrverandi unglingaheimili ríkisins. Þar eru allir kvenfangar landsins hafðir en einnig karlar þar sem að jafnaði afplána aðeins 4-5 konur dóma á hverjum tíma. Í fangelsinu vinna fangarnir greidda verktakavinnu samkvæmt samningum sem verkstjóri fangelsins gerir við fyrirtæki á einkamarkaði. [[Menntaskólinn í Kópavogi]] býður upp á námskeið í fangelsinu.
Fangelsið á Litla-Hrauni var stofnað [[8. mars]] [[1929]]. Það er stærsta fangelsi landsins og tekur 33 fanga. Fangelsinu er skipt í mismunandi byggingar sem nefnast Hús 1, 2, 3 og 4. Við fangelsið starfa 43 [[fangavörður|fangaverðir]], fjórir deildarstjórar og einn fulltrúi. Í fangelsinu fá fangarnir greidd laun fyrir vinnu við vörubrettasmíði, hellusteypu, þrif, þvottahús, skrúfbútaframleiðslu, skjalaöskjuframleiðslu, bílnúmera- og skiltagerð, samsetningar í járn- og trésmíði og bón og þvott bíla. [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] býður föngum upp á nám á meðan á afplánun stendur.
Fangelsið á Kvíabryggju var upphaflega notað [[1954]] til þess að vista feður sem ekki greiddu meðlag eða barnalífeyri. Fangelsið var tekið í almenna notkun 1963. Þar er pláss fyrir 14 fanga. Þar eru ekki rimlar fyrir gluggum og svæðið er ekki afgirt.
Á Akureyri er fangelsisdeild í húsnæði [[Lögreglan á Íslandi|lögreglunnar]] sem tekur 9 fanga. Þar er ekki aðstaða til vinnu eða náms. Fangar eru ekki vistaðir þar lengur en í nokkra mánuði.
==Sjá einnig==
* [[Listi yfir fangelsi á Íslandi]]
==Heimildir==
<references />
==Tenglar==
* [http://www.fangelsi.is/ Fangelsinsmálastofnun ríkisins]
* [http://www.althingi.is/lagas/nuna/2005049.html Lög um fullnustu refsinga]
{{Innanríkisráðuneyti Íslands}}
[[Flokkur:Opinberar stofnanir]]
[[Flokkur:Íslenskar ríkisstofnanir]]
[[Flokkur:Fangelsi]]
t6jqq49vve7iunclzrahudgsxspubqr
Ár keisaranna fjögurra
0
37695
1961253
1931893
2026-04-26T05:32:12Z
Archaeodontosaurus
10494
1961253
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Oth001.jpg|thumb|[[Otho]]]]
[[Mynd:(Venice) Bust of Vespasianus - Venice National Archaeological Museum.jpg|thumb|[[Vespasíanus]]]]
'''Ár keisaranna fjögurra''' var ár í sögu [[Rómaveldi]]s, [[69|69 e.Kr.]], en þá ríktu hvorki meira né minna en fjórir keisarar, einn á fætur öðrum. Þessi fjórir keisarar voru [[Galba]], [[Otho]], [[Vitellius]] og [[Vespasíanus]].
Í kjölfar sjálfsmorðs [[Neró]]s keisara árið [[68|68 e.Kr.]] fylgdi stuttur óvissu- og átakatími í [[Róm]], fyrsta borgarastríðið frá dauða [[Marcus Antonius|Marcusar Antoniusar]] árið [[30 f.Kr.]] Frá [[júní]] árið 68 til [[desember]] árið 69 urðu Rómverjar vitni að valdatöku og falli Galba, Othos og Vitelliusar og að lokum valdatöku Vespasíanusar, fyrsta keisarans af [[Flavíska ættin|flavísku ættinni]]. Stjórnleysið sem þetta átakaár olli hafði langvarandi og alvarleg áhrif á stjórnmál í Rómaveldi.
{{Stubbur|fornfræði}}
[[Flokkur:Ár keisaranna fjögurra]]
g6n14gvl0oupxnybfa7ckguduxrproi
Besta deild karla
0
37803
1961221
1957296
2026-04-25T21:03:20Z
CricketClan
80292
Uppfærður listi fyrir 2026. Dálkum bætt við fyrir fjölda titla og fleiri upplýsingum
1961221
wikitext
text/x-wiki
{{Deild keppnisíþrótta
| titill = Besta deildin
| stofnár = [[1912]] <small>''(undir nafninu „meistaradeild“)<ref>[http://www.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=111&tegund=%25&AR=1912&kyn=1 Meistaraflokkar árið 1912] KSÍ</ref>''</small>
| liðafjöldi = 12
| ríki = {{ISL}} [[Ísland]]
| píramída stig = [[Íslenska karlaknattspyrnudeildakerfið|1. stig]]
| neðri deild = [[1. deild karla í knattspyrnu|1. deild karla]]
| núverandi meistarar = {{Lið Víkingur}} (8) (2025)
| sigursælasta lið = [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] (27)
| bikarar = [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Mjólkurbikarinn]]<br />[[Lengjubikarinn]]
| mótasíður = [http://pepsi.is/pepsideildin Heimasíða mótaraðarinnar]<br />
[http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=17548 Mótasíða KSÍ]
| mynd = BestaLeague.png
}}
'''Besta deild karla''' er efsta deild karla í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] á [[Ísland]]i. Deildin er rekin af [[Íslenska knattspyrnusambandið|Íslenska knattspyrnusambandinu]] og var stofnuð árið 1912. Deildin var í fyrstu spiluð undir nafninu "1. deild karla" og ekki nefnd úrvalsdeild fyrr en 1997. Deildin er mynduð af 12 félögum sem leika hver gegn öðrum í tvöfaldri umferð á heima- og útivöllum. Fjöldi stiga við lok hvers tímabils ákvarðar hvaða félagslið er [[Íslandsmeistari]] og hvaða tvö félög falla niður og eiga deildaskipti við þau tvö stigahæstu í [[1. deild karla í knattspyrnu|1.deild karla]]. Stigahæsta félag deildarinnar öðlast þátttökurétt í annarri umferð [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildar Evrópu]]. Það í öðru sæti öðlast þátttökurétt í [[Sambandsdeild Evrópu]]. Þriðja sæti deildarinnar getur einnig gefið þátttökurétt í evrópukeppni fari svo að efra félag hafi þegar öðlast þann rétt með sigri í [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Bikarkeppninni.]] Árið 2022 var nafni deildarinnar breytt í Besta deild karla, deildinni er skipt í tvo helminga, 6 lið í efri helmingi og 6 í neðri. Lið í neðri helmingi geta fallið niður í 1. deild.
== Núverandi lið (2026) ==
{| class="wikitable sortable"
! width=90 style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" |2025
! style="background:silver;" | Fyrsta tímabil
! style="background:silver;" | Fjöldi meistaratitla
frá 1912<ref>Fjöldi meistaratitla í efstu deild(''tímabilið 2025 innifalið'')
</ref>
!Fjöldi meistaratitla frá 1977
! style="background:silver;" | Í deildinni frá
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Víkingur R.}}||1. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1918|1918]]||8
|6||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Valur}}||2. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1915]]||23*
|8*||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2005]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Stjarnan}}||3. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1990|1990]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Breiðablik}}||4. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1971]]||4
|4||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2006]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Fram}}||5. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1946|1946]]||18**
|3||[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið FH}}||6. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1975|1975]]||8
|8||[[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|2001]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KA}}||7. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1929|1929]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]]||8. sæti||[[Landsbankadeild_karla_í_knattspyrnu_2007|2007]]||18
|9||[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið ÍBV}}|| 9. sæti ||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]
|3
|3
|[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KR}}||10. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]||27
|7||[[1. deild karla í knattspyrnu 1979|1979]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]]||1. sæti í [[1. deild karla í knattspyrnu|1. Deild]]||[[1. deild karla í knattspyrnu 1989|1989]]||0
|0
|2026
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Keflavík}}||Vann umspil||1958
|4
|0
|2026
|}
Afturelding og [[Vestri (knattspyrna karla)|Vestri]] féllu úr deildinni 2025.
<nowiki>*</nowiki>Tímabilið 2020 var blásið af vegna COVID-19 þegar 22 af 24 umferðum höfðu farið fram. Valur var á toppnum og dæmdur sigurvegari.<ref>[https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2020/10/30/valur_er_islandsmeistari_2020/]</ref>
<nowiki>**</nowiki>Ekkert mót fór fram árin 1913 og 1914 en Fram dæmdur sigurvegari.
== Saga ==
{{Staðsetning liða í úrvalsdeild karla|Float=right}}
=== Meistarasaga ===
<div class="floatright">
<timeline>
ImageSize = width:300 height:2000
PlotArea = left:45 right:0 bottom:20 top:20
AlignBars = early
DateFormat = yyyy
Period = from:1912 till:2026
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1912
Colors=
id:KR value:black legend:KR
id:Fr value:blue legend:Fr
id:Vi value:magenta legend:Vi
id:Va value:red legend:Va
id:IA value:yellow legend:IA
id:Ke value:purple legend:Ke
id:ÍB value:white legend:ÍB
id:KA value:redorange legend:KA
id:FH value:orange legend:FH
id:BH value:green legend:BH
id:St value:darkblue legend:St
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:M shift:(25,-5) anchor:middle
from:1912 till:1913 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1913 till:1919 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1919 till:1920 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1920 till:1921 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1921 till:1924 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1924 till:1925 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1925 till:1926 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1926 till:1930 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1930 till:1931 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1931 till:1933 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1933 till:1934 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1934 till:1935 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1935 till:1939 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1939 till:1940 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1940 till:1941 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1941 till:1942 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1942 till:1946 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1946 till:1948 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1948 till:1951 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1951 till:1952 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1952 till:1953 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1953 till:1955 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1955 till:1956 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1956 till:1957 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1957 till:1959 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1959 till:1960 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1960 till:1961 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1961 till:1962 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1962 till:1963 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1963 till:1964 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1964 till:1965 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1965 till:1966 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1966 till:1968 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1968 till:1969 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1969 till:1970 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1970 till:1971 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1971 till:1972 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1972 till:1973 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1973 till:1974 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1974 till:1976 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1976 till:1977 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1977 till:1978 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1978 till:1979 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1979 till:1980 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1980 till:1981 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1981 till:1983 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1983 till:1985 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1985 till:1986 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1986 till:1987 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1987 till:1988 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1988 till:1989 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1989 till:1990 color:KA text:"[[Knattspyrnufélag Akureyrar]]"
from:1990 till:1991 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1991 till:1992 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1992 till:1997 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1997 till:1999 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1999 till:2001 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2001 till:2002 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:2002 till:2004 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2004 till:2007 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2007 till:2008 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2008 till:2010 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2010 till:2011 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2011 till:2012 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2012 till:2013 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2013 till:2014 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2014 till:2015 color:St text:"[[Stjarnan]]"
from:2015 till:2017 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2017 till:2019 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2019 till:2020 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2020 till:2021 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2021 till:2022 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2022 till:2023 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2023 till:2024 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2024 till:2025 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2025 till:2026 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
</timeline>
</div>
{| class="wikitable sortable" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- bgcolor="#CCCCCC" align="center"
|'''Tímabil'''
|''Lið''
|''Mætast''
|''Meistari''
|''Stig''
|''2. sæti''
|''Stig''
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1912|1912]]''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (1)''||3||{{Fram Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1913|1913]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (1)''||-||-||-
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1914|1914]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (2)''||-||-||-
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1915|1915]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (3)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1916|1916]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (4)''||3||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1917|1917]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1918|1918]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (6)''||6||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1919|1919]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (2)''||5||{{Fram Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1920|1920]] ''||3||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (1)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1921|1921]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (7)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1922|1922]] ''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (8)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||1
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1923|1923]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (9)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1924|1924]] ''||4||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (2)''||6||{{Fram Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1925|1925]] ''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}}(10)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1926|1926]] ''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (3)''||7||{{Fram Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1927|1927]] ''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (4)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1928|1928]] ''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (5)''||4||{{Valur Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1929|1929]] ''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (6)''||8||{{Valur Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1930|1930]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (1)''||8||{{KR Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1931|1931]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (7)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1932|1932]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (8)''||7||{{Valur Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1933|1933]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (2)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1934|1934]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (9)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1935|1935]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (3)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1936|1936]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (4)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1937|1937]]''||3||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1938|1938]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (6)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1939|1939]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (11)''||4||{{KR Reykjavík}}||3
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1940|1940]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (7)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1941|1941]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (10)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1942|1942]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (8)''||6||{{Fram Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1943|1943]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (9)''||8||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1944|1944]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (10)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1945|1945]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (11)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1946|1946]]''||6||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1947|1947]]''||5||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (13)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1948|1948]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (11)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1949|1949]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (12)''||5||{{Fram Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1950|1950]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (13)''||6||{{Fram Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1951|1951]]''||5||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (1)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1952|1952]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (14)''||7||{{ÍA Akranes}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1953|1953]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (2)''||4||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1954|1954]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (3)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1955|1955]]''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (15)''||9||{{ÍA Akranes}}||8
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1956|1956]]''||6||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1957|1957]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (4)''||10||{{Fram Reykjavík}}||7
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1958|1958]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (5)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1959|1959]]''||6||Tvisvar||'''{{KR Reykjavík}} (16)'''||20||{{ÍA Akranes}}||11
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1960|1960]]''||6||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (6)''||15||{{KR Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1961|1961]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (17)''||17||{{ÍA Akranes}}||15
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1962|1962]]''||6||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (14)''||13||{{Valur Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1963|1963]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (18)''||15||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1964|1964]]''||6||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (1)''||15||{{ÍA Akranes}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1965|1965]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (19)''||13||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1966|1966]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (13)''||14||{{ÍBK Keflavík}}||14
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1967|1967]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (14)''||14||{{Fram Reykjavík}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1968|1968]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (20)''||15||{{Fram Reykjavík}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1969|1969]]''||7||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (2)''||15||{{ÍA Akranes}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1970|1970]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (7)''||20||{{Fram Reykjavík}}||16
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1971|1971]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (3)''||20||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1972|1972]]''||8||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (15)''||22||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||18
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1973|1973]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (4)''||26||{{Valur Reykjavík}}||21
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1974|1974]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (8)''||23||{{ÍBK Keflavík}}||19
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1975|1975]]''||9||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (9)''||19||{{Fram Reykjavík}}||17
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1976|1976]]''||9||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (15)''||25||{{Fram Reykjavík}}||24
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1977|1977]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (10)''||28||{{Valur Reykjavík}}||27
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (16)''||35||{{ÍA Akranes}}||29
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1979|1979]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (1)''||24||{{ÍA Akranes}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1980|1980]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (17)''||28||{{Fram Reykjavík}}||25
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1981|1981]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (3)''||25||{{Fram Reykjavík}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1982|1982]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (4)''||23||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||22
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1983|1983]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (11)''||24||{{KR Reykjavík}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1984|1984]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (12)''||38||{{Valur Reykjavík}}||28
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1985|1985]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (18)''||38||{{ÍA Akranes}}||36
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1986|1986]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (16)''||38||{{Valur Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1987|1987]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (19)''||37||{{Fram Reykjavík}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1988|1988]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (17)''||49||{{Valur Reykjavík}}||41
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1989|1989]]''||10||Tvisvar||''{{KA Akureyri}} (1)''||34||{{FH Hafnarfjörður}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1990|1990]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (18)''||38||{{KR Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1991|1991]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (5)''||37||{{Fram Reykjavík}}||37
|- align="center"
|''[[Samskipadeild karla 1992|1992]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (13)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Getraunadeild karla 1993|1993]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (14)''||49||{{FH Hafnarfjörður}}||40
|- align="center"
|''[[Trópídeild karla 1994|1994]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (15)''||39||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1995|1995]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (16)''||49||{{KR Reykjavík}}||35
|- align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1996|1996]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (17)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1997|1997]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (2)''||40||{{ÍA Akranes}}||35
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1998|1998]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)''||38||{{KR Reykjavík}}||33
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1999|1999]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (21)''||45||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||38
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 2000|2000]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (22)''||37||{{Fylkir Reykjavík}}||35
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Símadeild karla 2001|2001]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (18)''||36||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||36
|- align="center"
|''[[Símadeild karla 2002|2002]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (23)''||36||{{Fylkir Reykjavík}}||34
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2003|2003]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (24)''||33||{{FH Hafnarfjörður}}||30
|- align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2004|2004]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (1)''||37||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||31
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2005|2005]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (2)''||48||{{Valur Reykjavík}}||32
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2006|2006]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (3)''||36||{{KR Reykjavík}}||30
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2007|2007]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (20)''||38||{{FH Hafnarfjörður}}||37
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2008|2008]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (4)''||47||{{ÍBK Keflavík}}||46
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla 2009|2009]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (5)''||51||{{KR Reykjavík}}||48
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla 2010|2010]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (1)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||44
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (25)''||47|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 44
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|2012]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (6)''||49|| {{Breiðablik}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|2013]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (26)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 47
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]''||12||Tvisvar||''{{Lið Stjarnan}} (1)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}||51
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|2015]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (7)''||48|| {{Breiðablik}}||46
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|2016]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (8)''||43|| {{Lið Stjarnan}} ||39
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (21)''||50|| {{Lið Stjarnan}} ||38
|--align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (22)''||46||{{Breiðablik}}||44
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (27)''||52||{{Breiðablik}}||38
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (23)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|2021]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (6)''||48||{{Breiðablik}}||47
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2022|2022]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (2)''||63||{{Víkingur Reykjavík}}||53
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2023|2023]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (7)''||66||{{Valur Reykjavík}}||55
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2024|2024]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (3)''||62||{{Víkingur Reykjavík}}||59
|}
===Stjörnukerfið===
Sex lið í deildinni, KR, Valur, Fram, ÍA, Víkingur og FH, bera stjörnur á búningi sínum, fyrir ofan félagsmerkið, en sérhver stjarna táknar fimm meistaratitla.
Stjörnufjöldi félaga:
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 25. titilinn]] {{Lið KR}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1928|1928]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1941|1941]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1955|1955]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1968|1968]] og [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] {{Lið Valur}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1937|1937]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1976|1976]] og [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|2007]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið Fram}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1917|1917]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1925|1925]] og [[1. deild karla í knattspyrnu 1972|1972]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið ÍA}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1958|1958]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1977|1977]] og [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|1994]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið Víkingur}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1991|1991]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið FH}} ([[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]])
== Styrktaraðilar ==
=== Nafn úrvalsdeildarinnar ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Tímabil<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Ár<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Styrktaraðili<span style="color: white;">'''
|-
|75||1912-1986 ||''-''
|-
|2||1987-88||Samvinnuferðar-Landsýn mótið
|-
|3||1989-91||Hörpudeildin
|-
|1||1992||Samskipadeild
|-
|1||1993||Getraunadeild
|-
|1||1994||Trópídeild
|-
|3||1995-1997||Sjóvá-Almennra deild
|-
|3||1998-2000||Landssímadeild
|-
|2||2001-2002||Símadeild
|-
|6||2003-2008||Landsbankadeild
|-
| 9 ||2009-2018||Pepsideild
|-
| 3
|2019-2021
|Pepsi Max deild
|-
| - ||2022-||Besta deildin
|}
=== Verðlaunafé ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" | Sæti
! style="background:silver;" | Verðlaunafé
|-
|1||1.000.000
|-
|2||700.000
|-
|3||500.000
|-
|4||300.000
|-
|5||300.000
|-
|6||300.000
|-
|7||300.000
|-
|8||300.000
|-
|9 ||200.000
|-
|10||200.000
|-
|11||200.000
|-
|12
|200.000
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://gamli.ksi.is/media/handbok-leikja-2017---vidaukar/33.-Verdlaunafe%CC%81-2017.pdf|titill=Verðlaunafé 2017|höfundur=KSÍ|útgefandi=KSÍ|mánuður=apríl|ár=2017|mánuðurskoðað=september|árskoðað=2019|safnár=2017}}</ref>
== Tölfræði ==
=== Sigursælustu félögin ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" | Titlar
! style="background:silver;" | Fyrsti titill
! style="background:silver;" | Síðasti titill
! style="background:silver;" | Varðir titlar
! style="background:silver;" | Unnið tvöfalt
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''||27||1912||2019||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''||23||1930||2020||8|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''||18||1951||2001||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''||18||1913||1990||8||Nei
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''||8||2004||2016||4||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''||8||1920||2025||1|| 2 sinnum
|-
|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||'''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]'''||4||1964||1973||0||Nei
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||'''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]'''||3||1979||1998||1|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]'''||3||2010||2024||0||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] ||'''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]'''||1||1989||1989||0||Nei
|-
|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]'''||1||2014||2014||0||Nei
|}
<small>''Sjá [[Listi yfir titla í íslenskum íþróttum|lista yfir titla í íslenskum íþróttum]]''</small>
=== Tími milli titla ===
Alls hefur 7 liðum í sögu Íslandsmótsins tekist að verja titil sinn, samtals 36 sinnum. Lengst hafa liðið 56 leiktímabil milli titla hjá félagi, en það vafasama met eiga Víkingar, sem unnu titilinn 1924 og ekki aftur fyrr en 1981.
Einungis 5 liðum hefur tekist að vinna Íslandsmótið oftar en tvisvar í röð. Framarar eiga þar metið, en þeir unnu Íslandsbikarinn 6 ár í röð frá 1913 til 1918. Valur (1933 - 1945) og Fram (1913 - 1925) hafa svo bæði afrekað það að vinna Íslandsbikarinn 10 sinnum á 13 árum.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Flestir titlar unnir í röð'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titilár || Ár í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1913 (''1'') - 1918 (''6'') || 6 í röð
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'' || 1992 (''13'') - 1996 (''17'') || 5 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1926 (''3'') - 1929 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1935 (''3'') - 1938 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1942 (''8'') - 1945 (''11'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1948 (''11'') - 1950 (''13'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1921 (''7'') - 1923 (''9'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]] ''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'' || 2004 (''1'') - 2006 (''3'') || 3 í röð
|-
|}
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse;margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+''Til vinstri: Lengstu eyðimerkurgöngur - Til hægri: Eyðimerkurgöngur í gangi'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]''' || 1924 ('''2''') - 1981 ('''3''') || 56 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]] '''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]''' || 1973 ('''4''') - ? (''5'') || 43 leiktímabil
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' || 1968 ('''20''') - 1999 ('''21''') || 30 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]''' || 1989 ('''1''') - ? (''2'') || 27 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1987 ('''19''') - 2007 ('''20''') || 19 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1990 ('''18''') - ? (''19'') || 26 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1979 ('''1''') - 1997 ('''2''') || 17 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1947 ('''13''') - 1962 ('''14''') || 14 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1998 ('''3''') - ? (''4'') || 18 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1925 ('''10''') - 1939 ('''11''') || 13 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''|| 2001 ('''18''') - ? (''19'') || 16 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1945 ('''11''') - 1956 ('''12''') || 10 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"| || ||
|-
|}
=== Þátttaka liða ===
Eftirfarandi tafla sýnir þáttöku liða sem hlutfall af 111 tímabilum. KR-ingar hafa spilað flest tímabil í efstu deild, eða 108 af 111. Þeir tóku ekki þátt [[Úrvalsdeild 1913|1913]], [[Úrvalsdeild 1914|1914]] og [[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]. Valsarar höfðu fram til ársins 1999, leikið öll sín tímabil í efstu deild. Liðin sem eru feitletruð eru í Bestu deildinni núna. Í töflunni er tímabilið 2022 tekið með.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Þátttaka á Íslandsmótinu í knattspyrnu'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| /111
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| /111
|-
|'''{{Lið KR}}''' || 108
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Þór Ak.}}|| 17
|-
|'''{{Lið Valur}}''' || 102
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Fjölnir}}|| 8
|-
|'''{{Lið Fram}}'''|| 99
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]|| 7
|-
|'''{{Lið Víkingur R.}}''' || 71
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið HK}}|| 5
|-
|'''{{Lið ÍA}}'''|| 69
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Víðir.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]|| 4
|-
|'''{{Lið Keflavík}}'''|| 54
|style="border-left:solid 1px #000000"|'''{{Lið Leiknir R.}}'''|| 3
|-
|'''{{Lið ÍBV}}'''|| 52
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:BÍBol.png|20px]] [[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]|| 3
|-
|'''{{Lið FH}}'''|| 38
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Víkingur Ó.}}|| 3
|-
|'''{{Lið Breiðablik}}'''|| 37
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:IBH.png|20px]] [[Íþróttabandalag Hafnarfjarðar|ÍBH]]|| 3
|-
|{{Lið Fylkir}}|| 24
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Völsungur.gif|20px]] [[Völsungur Húsavík|Völsungur]]|| 2
|-
|'''{{Lið KA}}'''|| 23
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Selfoss}}|| 2
|-
|'''{{Lið Stjarnan}}'''|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Haukar}}|| 2
|-
|{{Lið Grindavík}}|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið ÍR}} *|| 1
|-
|{{Lið Þróttur R.}}|| 19
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Skallagrímur}}|| 1
|-
|[[Mynd:IBA.png|20px]] [[Íþróttabandalag Akureyrar|ÍBA]]** || 17
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Grótta}}
|1
|}
<small>* ÍR spilaði eitt tímabil árið [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|1998]]. Árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]] spiluðu þeir einungis 1 leik gegn Fram og drógu sig úr keppni, þ.a.l. spiluðu þeir ekki heilt tímabil það árið.</small>
<nowiki>**</nowiki>ÍBA var leyst upp í frumeindir sýnar Þór og KA árið 1974.
=== Gengi frá 1978 ===
:{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|22
|23
|24
|-
| align="left"|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]
|10|| || 5 || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 5 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || 5 || 5 || 8 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 7 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6
| bgcolor="silver"|2
| bgcolor="silver"|2
|4
| bgcolor="silver"|2 |
| bgcolor="gold"|1
|4
|1
|-
| align="left"|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
|9|| || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2 || 6 || 8 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 6
|10
|5
|6
|-
| align="left"|[[Mynd:Fjölnir.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||| - || - || - || - || - || - || - || - || - || S<ref>Félagið stofnað þetta ár</ref> || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 9 || 6 || 4 || 10 || 11 || || 12
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
|6|| 6* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 6 || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 4 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 4 || 6 || 7 || 8 || 8 || 8 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5 || 9 || 10 || 10* || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || ||
|
|
|
|10
|9
|-
| align="left"|[[Mynd:Fylkir.png|20px]]||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||| || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="silver"|2 || 5* || bgcolor="silver"|2* || 4 || 4 || 5 || 8 || 4 || 9 || bgcolor="#cc9966"|3 || 9 || 7 || 7 || 7 || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || 8 || 6 ||bgcolor="FFCCCC"|12
|
|8
|12
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFG, Grindavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Grindavíkur|Grindavík]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || 7 || 7 || 7 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 7 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 9 || 10 || 10 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 5 || 10 || 11 || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Haukar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||| bgcolor="FFCCCC" |10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:HK-K.png|20px]]||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 9 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|9
|11
|
|9
|11
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|2|| bgcolor="silver" |2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || 7 || 8 || 12
|
|10
|9
|8
|11
|
|5
|-
| align="left"| ||[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]
||| || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || L<ref>Félagið var lagt niður þetta ár</ref> || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
|4|| bgcolor="gold" |1 || 6 || 6* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || 8 || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="silver"|2 || 7 || 5 || bgcolor="silver"|2 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 10 || 10 || 9 || 9
|6
|12
|
|
|8
|11
|
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍR.png|15px]]||[[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]
|8|| bgcolor="FFCCCC" |9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 4 || bgcolor="gold"|1 || 8 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || 4 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || 7
|7
|5
|7
|4
|2
|7
|7
|-
| align="left"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||[[Keflavik ÍF|Keflavík]]
|3|| 4 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || 5 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 8 || 6* || 4 || 8 || 6 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 5* || 4 || 4* || 6 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6 || 8 || 9 || 9 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || ||
|12
|
|
|10
|7
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|-
| align="left"|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
||| 5 || 7 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 6 || 4 || 5 || 5 || 4 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 5* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 6 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 8 || 4* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="gold"|1* || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4
|4
| bgcolor="gold"|1
|5
|bgcolor="#cc9966"|3
|4
|6
|8
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]
||| || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiknir.svg|20px]]||[[Leiknir Reykjavík|Leiknir R.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || ||
|
|
|
|8
|12
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFS.png|15px]]||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Skallagrimur.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Skallagrímur|Skallagrímur]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]
||| || || || || || || || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || 7 || 8 || 4 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 4 || bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2*
|4
|bgcolor="#cc9966"|3
|7
|5
|3
|4
|-
| align="left"|[[Mynd:Valur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]
| bgcolor="gold"|1|| bgcolor="#cc9966" |3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 5 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || 5 || 4* || 4* || 4* || 6 || 4 || 7 || 5 || 8 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 8 || 7 || 5 || 8 || 5 || 5 || 5* || 5* || bgcolor="gold"|1
| bgcolor="gold"|1
|6
| bgcolor="gold"|1
|5
|6
|2
|3
|-
| align="left"| ||[[Knattspyrnudeild Vestra|Vestri]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|10
|-
| align="left"|[[Mynd:Víðir.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]
||| || || || || || || 8 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:VíkÓl.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingur Ó.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || 10 || 11
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|5|| 7 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 7 || 5 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 7 || 8 || 7 || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || 4 || 9 || 7 || 8 || 9 || 7 || 10 || bgcolor="gold"|1
|3
|1
|2
|-
| align="left"|[[Mynd:Völsungur.gif|21px]]||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||| || || || || || || || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þór.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Þór|Þór]]
||| || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 4 || 6 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þróttur R..png|20px]]||[[Þróttur]]
|7|| 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || ||
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|}
<small>Stjörnumerkt lið vann Bikarkeppni KSÍ það árið</small>
=== Titlar eftir bæjarfélagi ===
Titlarnir hafa skipts svona á milli bæja á Íslandi. Meistaratitillinn var í [[Reykjavík]] fyrstu 39 ár Íslandsmótsins, en þá fór hann á [[Akranes]]. 86 af 100 titlum hafa farið til [[Reykjavík]]ur og [[Akranes]]s og hafa 74 af 100 endað innan [[höfuðborgarsvæðið|höfuðborgarsvæðisins]].
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Borg/bær
! style="background:silver;" | Íbúafjöldi
! style="background:silver;" | Titlar af 103
! style="background:silver;" | %
! style="background:silver;" | Lið <ref>Fjöldi liða frá bænum sem hafa spilað í efstu deild</ref>
! style="background:silver;" | Titlar liða
|-
|[[Mynd:ISL Reykjavik COA.svg|18px]]||[[Reykjavík]]||138.772||72||||8||{{KR Reykjavík}} (26), {{Valur Reykjavík}} (22), {{Fram Reykjavík}} (18), {{Víkingur Reykjavík}} (8)
|-
|[[Mynd:Akranes.jpg|20px]]||[[Akranes]]||6.549||18||||1||{{ÍA Akranes}} (18)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Hafnarfjardar.png|20px]]||[[Hafnarfjörður]]||25.913||8||||3||{{FH Hafnarfjörður}} (8)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Reykjanesbaejar.png|20px]]||[[Reykjanesbær]]||14.091||4||||1||{{ÍBK Keflavík}} (4)
|-
|||[[Vestmannaeyjabær]]||4.264||3||||1||{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)
|-
|[[Mynd:Seal of Akureyri.png|20px]]||[[Akureyri]]||17.573||1||||1||{{KA Akureyri}} (1)
|-
|[[Mynd:Kvogur.jpg|20px]]||[[Kópavogur]]||30.357||2||||2||[[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik UBK|Breiðablik]] (3)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki_Gardabaejar.png|20px]]||[[Garðabær]]||14.180||1||||1||[[Mynd:Stjarnan.png|20px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] (1)
|-
|}
== Bestu, efnilegustu og markahæstu leikmenn ==
=== Leikmaður ársins ===
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Félag
|-
|1984
|Bjarni Sigurðsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1985
|Guðmundur Þorbjörnsson
|Valur
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|Valur
|-
|1989
|Þorvaldur Örlygsson
|KA
|-
|1990
|Sævar Jónsson
|Valur
|-
|1991
|Guðmundur Steinsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|1992
|Lúkas Kostic
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1993
|Sigurður Jónsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1994
|[[Sigursteinn Gíslason]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1995
|Ólafur Þórðarson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1996
|Gunnar Oddsson
|Leiftur
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|ÍBV
|-
|1998
|David Winnie
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|1999
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2000
|Hlynur Stefánsson
|ÍBV
|-
|2001
|[[Gunnlaugur Jónsson]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|2002
|Finnur Kolbeinsson
|Fylkir
|-
|2003
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2004
|[[Heimir Guðjónsson]]
|FH
|-
|2005
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2006
|Viktor Bjarki Arnarsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2007
|[[Helgi Sigurðsson (f. 1974)|Helgi Sigurðsson]]
|Valur
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|Keflavík
|-
|2009
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2010
|[[Alfreð Finnbogason]]
|Breiðablik
|-
|2011
|[[Hannes Þór Halldórsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2012
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2013
|[[Björn Daníel Sverrisson]]
|FH
|-
|2014
|[[Ingvar Jónsson]]
|Stjarnan
|-
|2015
|Emil Pálsson
|FH
|-
|2016
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|Valur
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|Valur
|-
|2019
|[[Óskar Örn Hauksson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2020
|Steven Lennon
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|KA
|-
|2023
|[[Birnir Snær Ingason]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2024
|[[Höskuldur Gunnlaugsson]]
|Breiðablik
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|Valur
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
Frá árinu 1983 hefur verðlaunagripurinn [[Gullskórinn (Ísland)|Gullskórinn]] verið veittur markahæsta leikmanni hvers tímabils í efstudeild.
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Mörk
!Félag
|-
|1980
|Matthias Hallgrimsson
|'''15'''
|Valur
|-
|1981
|Sigurlás Þorleifsson
Larus Gudmundsson
|''12''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1982
|Sigurlás Þorleifsson
Heimir Karlsson
|''10''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1983
|Ingi Björn Albertsson
|''14''
|Valur
|-
|1984
|Guðmundur Steinsson
|''10''
|Fram
|-
|1985
|Ómar Torfason
|''13''
|Fram
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|''19''
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|''12''
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|''13''
|Valur
|-
|1989
|Hörður Magnússon
|''12''
|FH
|-
|1990
|Hörður Magnússon
|''13''
|FH
|-
|1991
|Hörður Magnússon
Guðmundur Steinsson
|''13''
|FH
Víkingur
|-
|1992
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1993
|Þórður Guðjónsson
|''19''
|ÍA
|-
|1994
|Mihajlo Biberčić
|''14''
|ÍA
|-
|1995
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1996
|[[Ríkharður Daðason]]
|''14''
|KR
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''19''
|ÍBV
|-
|1998
|Steingrímur Jóhannesson
|''16''
|ÍBV
|-
|1999
|Steingrímur Jóhannesson
|''12''
|ÍBV
|-
|2000
|Guðmundur Steinarsson
Andri Sigþórsson
|''14''
|Keflavík
KR
|-
|2001
|Hjörtur Hjartarson
|''15''
|ÍA
|-
|2002
|Grétar Hjartarson
|''13''
|Grindavík
|-
|2003
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|''10''
|Þróttur R.
|-
|2004
|Gunnar Heiðar Þorvaldsson
|''12''
|ÍBV
|-
|2005
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''16'''
|FH
|-
|2006
|Marel Baldvinsson
|'''11'''
|Breiðablik
|-
|2007
|Jónas Grani Garðarsson
|'''13'''
|Fram
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|'''16'''
|Keflavík
|-
|2009
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|'''16'''
|KR
|-
|2010
|Gilles Mbang Ondo
|'''14'''
|Grindavík
|-
|2011
|Garðar Jóhannsson
|'''15'''
|Stjarnan
|-
|2012
|Atli Guðnason
|'''12'''
|FH
|-
|2013
|[[Atli Viðar Björnsson]]
[[Viðar Örn Kjartansson]]
Gary Martin
|'''13'''
|FH
Fylkir
KR
|-
|2014
|Gary Martin
|'''13'''
|KR
|-
|2015
|Patrick Pedersen
|'''13'''
|Valur
|-
|2016
|Garðar Gunnlaugsson
|'''14'''
|ÍA
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|'''19'''
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|'''17'''
|Valur
|-
|2019
|Gary Martin
|'''14'''
|Valur/ÍBV
|-
|2020
|Steven Lennon
|'''17'''
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|'''16'''
|Víkingur
|-
| rowspan="2" |2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|'''17'''
|KA
|-
|Guðmundur Magnússon
|17
|Fram
|-
|2023
|Emil Atlason
|'''17'''
|Stjarnan
|-
|2024
|Benoný Breki Andrésson
|21
|KR
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|18
|Valur
|}
=== '''Markahæstu leikmenn í sögunni''' ===
{| class="wikitable"
!Sæti
!Leikmaður
!Mörk
!Leikir
|-
|1
|'''Patrik Pedersen'''
|133 (14)
|197
|-
|-
|2
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|131 (19)
|241
|-
|3
|[[Atli Viðar Björnsson]]
|113 (0)
|264
|-
|4
|Steven Lennon
|101 (24)
|215
|-
|5
|Óskar Örn Hauksson
|88 (6)
|382
|-
|6
|Hörður Magnússon
|87 (17)
|188
|-
| rowspan="2" |7
|Steingrímur Jóhannesson
|81 (4)
|221
|-
|Guðmundur Steinarsson
|81 (23)
|225
|-
|8
|Hilmar Árni Halldórsson
|71 (21)
|192
|-
|9
|Albert Brynjar Ingason
|70 (9)
|219
|-
|10
|Atli Guðnason
|67 (1)
|285
|-
|11
|'''Hallgrímur Mar Steingrímsson'''
|66 (19)
|196
|-
|12
|Halldór Orri Björnsson
|61 (15)
|215
|-
| rowspan="3" |13
|'''Kristinn Steindórsson'''
|59 (3)
|207
|-
|'''Matthías Vilhjálmsson'''
|59 (5)
|197
|-
|Haraldur Ingólfsson
|59 (8)
|189
|-
|14
|Hörður Sveinsson
|58 (2)
|189
|-
| rowspan="2" |15
|Elfar Árni Aðalsteinsson
|57 (4)
|192
|-
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|57 (7)
|237
|-
|16
|Baldur Sigurðsson
|55 (0)
|264
|-
|17
|Pálmi Rafn Pálmason
|54 (10)
|242
|-
| rowspan="2" |18
|Ingimundur Níels Óskarsson
|50 (4)
|191
|-
|Björn Daníel Sverrisson
|50 (4)
|236
|-
| rowspan="2" |19
|'''[[Sigurður Egill Lárusson]]'''
|47 (4)
|255
|-
|Guðjón Pétur Lýðsson
|47 (14)
|226
|-
| rowspan="2" |20
|Einar Þór Daníelsson
|46 (2)
|200
|-
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|46 (5)
|267
|-
|21
|'''Höskuldur Gunnlaugsson'''
|45 (11)
|205
|-
|22
|'''Kennie Knak Chopart'''
|40 (0)
|237
|-
|23
|Almarr Ormarsson
|40 (1)
|271
|-
|24
|'''Ólafur Karl Finsen'''
|39 (7)
|188
|-
| rowspan="2" |25
|Matthías Guðmundsson
|37 (0)
|196
|-
|'''Haukur Páll Sigurðsson'''
|37 (0)
|283
|-
| rowspan="3" |26
|Arnþór Ari Atlason
|36 (0)
|207
|-
|Andri Marteinsson
|36 (0)
|234
|-
|'''Atli Sigurjónsson'''
|36 (0)
|238
|-
|27
|Magnús Sverrir Þorsteinsson
|35 (2)
|229
|-
| rowspan="2" |28
|Sigurbjörn Örn Hreiðarsson
|34 (14)
|240
|-
|Ágúst Þór Gylfason
|34 (18)
|195
|-
|29
|Þorsteinn Már Ragnarsson
|33 (0)
|204
|-
| rowspan="2" |30
|Jón Gretar Jónsson
|32 (1)
|210
|-
|Óli Stefán Flóventsson
|32 (1)
|212
|}
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tengt efni ==
* [[Pepsideild kvenna]]
* [[Þjálfarar í íslenskri knattspyrnu]]
* [[Evrópuleikir íslenskra félagsliða í knattspyrnu]]
* [[Knattspyrna á Íslandi]]
== Heimildir ==
* {{wpheimild | tungumál = En | titill = Landsbankadeildin | mánuðurskoðað = 14. febrúar | árskoðað = 2007}}
<div class="references-small"><references/></div>
{{S|1912}}
{{Leiktímabil í knattspyrnu karla}}
[[Flokkur:Knattspyrna]]
[[Flokkur:Landsbankadeild karla| ]]
[[Flokkur:Íslenskar knattspyrnudeildir]]
[[Flokkur:Íslensk knattspyrnumót]]
[[Flokkur:Úrvalsdeildir knattspyrnu í Evrópu]]
k4jeb9tjjtwxwvvbptfg3ww7wts1ri5
1961222
1961221
2026-04-25T21:08:38Z
CricketClan
80292
1961222
wikitext
text/x-wiki
{{Deild keppnisíþrótta
| titill = Besta deildin
| stofnár = [[1912]] <small>''(undir nafninu „meistaradeild“)<ref>[http://www.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=111&tegund=%25&AR=1912&kyn=1 Meistaraflokkar árið 1912] KSÍ</ref>''</small>
| liðafjöldi = 12
| ríki = {{ISL}} [[Ísland]]
| píramída stig = [[Íslenska karlaknattspyrnudeildakerfið|1. stig]]
| neðri deild = [[1. deild karla í knattspyrnu|1. deild karla]]
| núverandi meistarar = {{Lið Víkingur}} (8) (2025)
| sigursælasta lið = [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] (27)
| bikarar = [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Mjólkurbikarinn]]<br />[[Lengjubikarinn]]
| mótasíður = [http://pepsi.is/pepsideildin Heimasíða mótaraðarinnar]<br />
[http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=17548 Mótasíða KSÍ]
| mynd = BestaLeague.png
}}
'''Besta deild karla''' er efsta deild karla í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] á [[Ísland]]i. Deildin er rekin af [[Íslenska knattspyrnusambandið|Íslenska knattspyrnusambandinu]] og var stofnuð árið 1912. Deildin var í fyrstu spiluð undir nafninu "1. deild karla" og ekki nefnd úrvalsdeild fyrr en 1997. Deildin er mynduð af 12 félögum sem leika hver gegn öðrum í tvöfaldri umferð á heima- og útivöllum. Fjöldi stiga við lok hvers tímabils ákvarðar hvaða félagslið er [[Íslandsmeistari]] og hvaða tvö félög falla niður og eiga deildaskipti við þau tvö stigahæstu í [[1. deild karla í knattspyrnu|1.deild karla]]. Stigahæsta félag deildarinnar öðlast þátttökurétt í annarri umferð [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildar Evrópu]]. Það í öðru sæti öðlast þátttökurétt í [[Sambandsdeild Evrópu]]. Þriðja sæti deildarinnar getur einnig gefið þátttökurétt í evrópukeppni fari svo að efra félag hafi þegar öðlast þann rétt með sigri í [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Bikarkeppninni.]] Árið 2022 var nafni deildarinnar breytt í Besta deild karla, deildinni er skipt í tvo helminga, 6 lið í efri helmingi og 6 í neðri. Lið í neðri helmingi geta fallið niður í 1. deild.
== Núverandi lið (2026) ==
{| class="wikitable sortable"
! width=90 style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" |2025
! style="background:silver;" | Fyrsta tímabil
! style="background:silver;" | Fjöldi meistaratitla
frá 1912<ref>Fjöldi meistaratitla í efstu deild(''tímabilið 2025 innifalið'')[https://www.visir.is/g/20191271016d/svona-standa-kr-ingar-eftir-helstu-tulkunum-a-titlatolfraedi-islenska-fotboltans]
</ref>
!Fjöldi meistaratitla frá 1977*
! style="background:silver;" | Í deildinni frá
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Víkingur R.}}||1. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1918|1918]]||8
|6||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Valur}}||2. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1915]]||23**
|8**||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2005]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Stjarnan}}||3. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1990|1990]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Breiðablik}}||4. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1971]]||4
|4||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2006]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Fram}}||5. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1946|1946]]||18***
|3||[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið FH}}||6. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1975|1975]]||8
|8||[[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|2001]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KA}}||7. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1929|1929]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]]||8. sæti||[[Landsbankadeild_karla_í_knattspyrnu_2007|2007]]||18
|9||[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið ÍBV}}|| 9. sæti ||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]
|3
|3
|[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KR}}||10. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]||27
|7||[[1. deild karla í knattspyrnu 1979|1979]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]]||1. sæti í [[1. deild karla í knattspyrnu|1. Deild]]||[[1. deild karla í knattspyrnu 1989|1989]]||0
|0
|2026
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Keflavík}}||Vann umspil||1958
|4
|0
|2026
|}
Afturelding og [[Vestri (knattspyrna karla)|Vestri]] féllu úr deildinni 2025.
<nowiki>*</nowiki>Tímabilið 1977 var fyrst spiluð 10 liða deild
<nowiki>**</nowiki>Tímabilið 2020 var blásið af vegna COVID-19 þegar 22 af 24 umferðum höfðu farið fram. Valur var á toppnum og dæmdur sigurvegari.<ref>[https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2020/10/30/valur_er_islandsmeistari_2020/]</ref>
<nowiki>***</nowiki>Ekkert mót fór fram árin 1913 og 1914 en Fram dæmdur sigurvegari.
== Saga ==
{{Staðsetning liða í úrvalsdeild karla|Float=right}}
=== Meistarasaga ===
<div class="floatright">
<timeline>
ImageSize = width:300 height:2000
PlotArea = left:45 right:0 bottom:20 top:20
AlignBars = early
DateFormat = yyyy
Period = from:1912 till:2026
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1912
Colors=
id:KR value:black legend:KR
id:Fr value:blue legend:Fr
id:Vi value:magenta legend:Vi
id:Va value:red legend:Va
id:IA value:yellow legend:IA
id:Ke value:purple legend:Ke
id:ÍB value:white legend:ÍB
id:KA value:redorange legend:KA
id:FH value:orange legend:FH
id:BH value:green legend:BH
id:St value:darkblue legend:St
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:M shift:(25,-5) anchor:middle
from:1912 till:1913 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1913 till:1919 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1919 till:1920 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1920 till:1921 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1921 till:1924 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1924 till:1925 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1925 till:1926 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1926 till:1930 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1930 till:1931 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1931 till:1933 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1933 till:1934 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1934 till:1935 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1935 till:1939 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1939 till:1940 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1940 till:1941 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1941 till:1942 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1942 till:1946 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1946 till:1948 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1948 till:1951 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1951 till:1952 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1952 till:1953 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1953 till:1955 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1955 till:1956 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1956 till:1957 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1957 till:1959 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1959 till:1960 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1960 till:1961 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1961 till:1962 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1962 till:1963 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1963 till:1964 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1964 till:1965 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1965 till:1966 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1966 till:1968 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1968 till:1969 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1969 till:1970 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1970 till:1971 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1971 till:1972 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1972 till:1973 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1973 till:1974 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1974 till:1976 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1976 till:1977 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1977 till:1978 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1978 till:1979 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1979 till:1980 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1980 till:1981 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1981 till:1983 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1983 till:1985 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1985 till:1986 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1986 till:1987 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1987 till:1988 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1988 till:1989 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1989 till:1990 color:KA text:"[[Knattspyrnufélag Akureyrar]]"
from:1990 till:1991 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1991 till:1992 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1992 till:1997 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1997 till:1999 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1999 till:2001 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2001 till:2002 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:2002 till:2004 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2004 till:2007 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2007 till:2008 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2008 till:2010 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2010 till:2011 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2011 till:2012 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2012 till:2013 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2013 till:2014 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2014 till:2015 color:St text:"[[Stjarnan]]"
from:2015 till:2017 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2017 till:2019 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2019 till:2020 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2020 till:2021 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2021 till:2022 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2022 till:2023 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2023 till:2024 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2024 till:2025 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2025 till:2026 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
</timeline>
</div>
{| class="wikitable sortable" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- bgcolor="#CCCCCC" align="center"
|'''Tímabil'''
|''Lið''
|''Mætast''
|''Meistari''
|''Stig''
|''2. sæti''
|''Stig''
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1912|1912]]''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (1)''||3||{{Fram Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1913|1913]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (1)''||-||-||-
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1914|1914]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (2)''||-||-||-
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1915|1915]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (3)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1916|1916]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (4)''||3||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1917|1917]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1918|1918]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (6)''||6||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1919|1919]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (2)''||5||{{Fram Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1920|1920]] ''||3||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (1)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1921|1921]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (7)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1922|1922]] ''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (8)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||1
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1923|1923]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (9)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1924|1924]] ''||4||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (2)''||6||{{Fram Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1925|1925]] ''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}}(10)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1926|1926]] ''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (3)''||7||{{Fram Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1927|1927]] ''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (4)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1928|1928]] ''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (5)''||4||{{Valur Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1929|1929]] ''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (6)''||8||{{Valur Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1930|1930]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (1)''||8||{{KR Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1931|1931]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (7)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1932|1932]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (8)''||7||{{Valur Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1933|1933]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (2)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1934|1934]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (9)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1935|1935]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (3)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1936|1936]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (4)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1937|1937]]''||3||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1938|1938]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (6)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1939|1939]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (11)''||4||{{KR Reykjavík}}||3
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1940|1940]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (7)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1941|1941]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (10)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1942|1942]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (8)''||6||{{Fram Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1943|1943]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (9)''||8||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1944|1944]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (10)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1945|1945]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (11)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1946|1946]]''||6||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1947|1947]]''||5||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (13)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1948|1948]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (11)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1949|1949]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (12)''||5||{{Fram Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1950|1950]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (13)''||6||{{Fram Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1951|1951]]''||5||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (1)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1952|1952]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (14)''||7||{{ÍA Akranes}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1953|1953]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (2)''||4||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1954|1954]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (3)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1955|1955]]''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (15)''||9||{{ÍA Akranes}}||8
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1956|1956]]''||6||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1957|1957]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (4)''||10||{{Fram Reykjavík}}||7
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1958|1958]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (5)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1959|1959]]''||6||Tvisvar||'''{{KR Reykjavík}} (16)'''||20||{{ÍA Akranes}}||11
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1960|1960]]''||6||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (6)''||15||{{KR Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1961|1961]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (17)''||17||{{ÍA Akranes}}||15
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1962|1962]]''||6||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (14)''||13||{{Valur Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1963|1963]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (18)''||15||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1964|1964]]''||6||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (1)''||15||{{ÍA Akranes}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1965|1965]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (19)''||13||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1966|1966]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (13)''||14||{{ÍBK Keflavík}}||14
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1967|1967]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (14)''||14||{{Fram Reykjavík}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1968|1968]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (20)''||15||{{Fram Reykjavík}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1969|1969]]''||7||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (2)''||15||{{ÍA Akranes}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1970|1970]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (7)''||20||{{Fram Reykjavík}}||16
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1971|1971]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (3)''||20||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1972|1972]]''||8||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (15)''||22||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||18
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1973|1973]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (4)''||26||{{Valur Reykjavík}}||21
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1974|1974]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (8)''||23||{{ÍBK Keflavík}}||19
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1975|1975]]''||9||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (9)''||19||{{Fram Reykjavík}}||17
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1976|1976]]''||9||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (15)''||25||{{Fram Reykjavík}}||24
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1977|1977]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (10)''||28||{{Valur Reykjavík}}||27
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (16)''||35||{{ÍA Akranes}}||29
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1979|1979]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (1)''||24||{{ÍA Akranes}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1980|1980]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (17)''||28||{{Fram Reykjavík}}||25
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1981|1981]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (3)''||25||{{Fram Reykjavík}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1982|1982]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (4)''||23||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||22
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1983|1983]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (11)''||24||{{KR Reykjavík}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1984|1984]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (12)''||38||{{Valur Reykjavík}}||28
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1985|1985]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (18)''||38||{{ÍA Akranes}}||36
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1986|1986]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (16)''||38||{{Valur Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1987|1987]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (19)''||37||{{Fram Reykjavík}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1988|1988]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (17)''||49||{{Valur Reykjavík}}||41
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1989|1989]]''||10||Tvisvar||''{{KA Akureyri}} (1)''||34||{{FH Hafnarfjörður}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1990|1990]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (18)''||38||{{KR Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1991|1991]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (5)''||37||{{Fram Reykjavík}}||37
|- align="center"
|''[[Samskipadeild karla 1992|1992]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (13)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Getraunadeild karla 1993|1993]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (14)''||49||{{FH Hafnarfjörður}}||40
|- align="center"
|''[[Trópídeild karla 1994|1994]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (15)''||39||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1995|1995]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (16)''||49||{{KR Reykjavík}}||35
|- align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1996|1996]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (17)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1997|1997]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (2)''||40||{{ÍA Akranes}}||35
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1998|1998]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)''||38||{{KR Reykjavík}}||33
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1999|1999]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (21)''||45||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||38
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 2000|2000]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (22)''||37||{{Fylkir Reykjavík}}||35
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Símadeild karla 2001|2001]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (18)''||36||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||36
|- align="center"
|''[[Símadeild karla 2002|2002]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (23)''||36||{{Fylkir Reykjavík}}||34
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2003|2003]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (24)''||33||{{FH Hafnarfjörður}}||30
|- align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2004|2004]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (1)''||37||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||31
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2005|2005]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (2)''||48||{{Valur Reykjavík}}||32
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2006|2006]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (3)''||36||{{KR Reykjavík}}||30
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2007|2007]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (20)''||38||{{FH Hafnarfjörður}}||37
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2008|2008]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (4)''||47||{{ÍBK Keflavík}}||46
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla 2009|2009]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (5)''||51||{{KR Reykjavík}}||48
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla 2010|2010]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (1)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||44
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (25)''||47|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 44
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|2012]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (6)''||49|| {{Breiðablik}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|2013]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (26)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 47
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]''||12||Tvisvar||''{{Lið Stjarnan}} (1)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}||51
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|2015]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (7)''||48|| {{Breiðablik}}||46
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|2016]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (8)''||43|| {{Lið Stjarnan}} ||39
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (21)''||50|| {{Lið Stjarnan}} ||38
|--align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (22)''||46||{{Breiðablik}}||44
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (27)''||52||{{Breiðablik}}||38
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (23)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|2021]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (6)''||48||{{Breiðablik}}||47
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2022|2022]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (2)''||63||{{Víkingur Reykjavík}}||53
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2023|2023]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (7)''||66||{{Valur Reykjavík}}||55
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2024|2024]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (3)''||62||{{Víkingur Reykjavík}}||59
|}
===Stjörnukerfið===
Sex lið í deildinni, KR, Valur, Fram, ÍA, Víkingur og FH, bera stjörnur á búningi sínum, fyrir ofan félagsmerkið, en sérhver stjarna táknar fimm meistaratitla.
Stjörnufjöldi félaga:
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 25. titilinn]] {{Lið KR}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1928|1928]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1941|1941]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1955|1955]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1968|1968]] og [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] {{Lið Valur}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1937|1937]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1976|1976]] og [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|2007]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið Fram}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1917|1917]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1925|1925]] og [[1. deild karla í knattspyrnu 1972|1972]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið ÍA}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1958|1958]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1977|1977]] og [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|1994]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið Víkingur}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1991|1991]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið FH}} ([[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]])
== Styrktaraðilar ==
=== Nafn úrvalsdeildarinnar ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Tímabil<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Ár<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Styrktaraðili<span style="color: white;">'''
|-
|75||1912-1986 ||''-''
|-
|2||1987-88||Samvinnuferðar-Landsýn mótið
|-
|3||1989-91||Hörpudeildin
|-
|1||1992||Samskipadeild
|-
|1||1993||Getraunadeild
|-
|1||1994||Trópídeild
|-
|3||1995-1997||Sjóvá-Almennra deild
|-
|3||1998-2000||Landssímadeild
|-
|2||2001-2002||Símadeild
|-
|6||2003-2008||Landsbankadeild
|-
| 9 ||2009-2018||Pepsideild
|-
| 3
|2019-2021
|Pepsi Max deild
|-
| - ||2022-||Besta deildin
|}
=== Verðlaunafé ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" | Sæti
! style="background:silver;" | Verðlaunafé
|-
|1||1.000.000
|-
|2||700.000
|-
|3||500.000
|-
|4||300.000
|-
|5||300.000
|-
|6||300.000
|-
|7||300.000
|-
|8||300.000
|-
|9 ||200.000
|-
|10||200.000
|-
|11||200.000
|-
|12
|200.000
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://gamli.ksi.is/media/handbok-leikja-2017---vidaukar/33.-Verdlaunafe%CC%81-2017.pdf|titill=Verðlaunafé 2017|höfundur=KSÍ|útgefandi=KSÍ|mánuður=apríl|ár=2017|mánuðurskoðað=september|árskoðað=2019|safnár=2017}}</ref>
== Tölfræði ==
=== Sigursælustu félögin ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" | Titlar
! style="background:silver;" | Fyrsti titill
! style="background:silver;" | Síðasti titill
! style="background:silver;" | Varðir titlar
! style="background:silver;" | Unnið tvöfalt
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''||27||1912||2019||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''||23||1930||2020||8|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''||18||1951||2001||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''||18||1913||1990||8||Nei
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''||8||2004||2016||4||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''||8||1920||2025||1|| 2 sinnum
|-
|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||'''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]'''||4||1964||1973||0||Nei
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||'''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]'''||3||1979||1998||1|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]'''||3||2010||2024||0||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] ||'''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]'''||1||1989||1989||0||Nei
|-
|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]'''||1||2014||2014||0||Nei
|}
<small>''Sjá [[Listi yfir titla í íslenskum íþróttum|lista yfir titla í íslenskum íþróttum]]''</small>
=== Tími milli titla ===
Alls hefur 7 liðum í sögu Íslandsmótsins tekist að verja titil sinn, samtals 36 sinnum. Lengst hafa liðið 56 leiktímabil milli titla hjá félagi, en það vafasama met eiga Víkingar, sem unnu titilinn 1924 og ekki aftur fyrr en 1981.
Einungis 5 liðum hefur tekist að vinna Íslandsmótið oftar en tvisvar í röð. Framarar eiga þar metið, en þeir unnu Íslandsbikarinn 6 ár í röð frá 1913 til 1918. Valur (1933 - 1945) og Fram (1913 - 1925) hafa svo bæði afrekað það að vinna Íslandsbikarinn 10 sinnum á 13 árum.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Flestir titlar unnir í röð'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titilár || Ár í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1913 (''1'') - 1918 (''6'') || 6 í röð
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'' || 1992 (''13'') - 1996 (''17'') || 5 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1926 (''3'') - 1929 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1935 (''3'') - 1938 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1942 (''8'') - 1945 (''11'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1948 (''11'') - 1950 (''13'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1921 (''7'') - 1923 (''9'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]] ''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'' || 2004 (''1'') - 2006 (''3'') || 3 í röð
|-
|}
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse;margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+''Til vinstri: Lengstu eyðimerkurgöngur - Til hægri: Eyðimerkurgöngur í gangi'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]''' || 1924 ('''2''') - 1981 ('''3''') || 56 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]] '''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]''' || 1973 ('''4''') - ? (''5'') || 43 leiktímabil
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' || 1968 ('''20''') - 1999 ('''21''') || 30 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]''' || 1989 ('''1''') - ? (''2'') || 27 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1987 ('''19''') - 2007 ('''20''') || 19 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1990 ('''18''') - ? (''19'') || 26 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1979 ('''1''') - 1997 ('''2''') || 17 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1947 ('''13''') - 1962 ('''14''') || 14 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1998 ('''3''') - ? (''4'') || 18 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1925 ('''10''') - 1939 ('''11''') || 13 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''|| 2001 ('''18''') - ? (''19'') || 16 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1945 ('''11''') - 1956 ('''12''') || 10 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"| || ||
|-
|}
=== Þátttaka liða ===
Eftirfarandi tafla sýnir þáttöku liða sem hlutfall af 111 tímabilum. KR-ingar hafa spilað flest tímabil í efstu deild, eða 108 af 111. Þeir tóku ekki þátt [[Úrvalsdeild 1913|1913]], [[Úrvalsdeild 1914|1914]] og [[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]. Valsarar höfðu fram til ársins 1999, leikið öll sín tímabil í efstu deild. Liðin sem eru feitletruð eru í Bestu deildinni núna. Í töflunni er tímabilið 2022 tekið með.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Þátttaka á Íslandsmótinu í knattspyrnu'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| /111
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| /111
|-
|'''{{Lið KR}}''' || 108
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Þór Ak.}}|| 17
|-
|'''{{Lið Valur}}''' || 102
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Fjölnir}}|| 8
|-
|'''{{Lið Fram}}'''|| 99
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]|| 7
|-
|'''{{Lið Víkingur R.}}''' || 71
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið HK}}|| 5
|-
|'''{{Lið ÍA}}'''|| 69
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Víðir.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]|| 4
|-
|'''{{Lið Keflavík}}'''|| 54
|style="border-left:solid 1px #000000"|'''{{Lið Leiknir R.}}'''|| 3
|-
|'''{{Lið ÍBV}}'''|| 52
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:BÍBol.png|20px]] [[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]|| 3
|-
|'''{{Lið FH}}'''|| 38
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Víkingur Ó.}}|| 3
|-
|'''{{Lið Breiðablik}}'''|| 37
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:IBH.png|20px]] [[Íþróttabandalag Hafnarfjarðar|ÍBH]]|| 3
|-
|{{Lið Fylkir}}|| 24
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Völsungur.gif|20px]] [[Völsungur Húsavík|Völsungur]]|| 2
|-
|'''{{Lið KA}}'''|| 23
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Selfoss}}|| 2
|-
|'''{{Lið Stjarnan}}'''|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Haukar}}|| 2
|-
|{{Lið Grindavík}}|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið ÍR}} *|| 1
|-
|{{Lið Þróttur R.}}|| 19
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Skallagrímur}}|| 1
|-
|[[Mynd:IBA.png|20px]] [[Íþróttabandalag Akureyrar|ÍBA]]** || 17
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Grótta}}
|1
|}
<small>* ÍR spilaði eitt tímabil árið [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|1998]]. Árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]] spiluðu þeir einungis 1 leik gegn Fram og drógu sig úr keppni, þ.a.l. spiluðu þeir ekki heilt tímabil það árið.</small>
<nowiki>**</nowiki>ÍBA var leyst upp í frumeindir sýnar Þór og KA árið 1974.
=== Gengi frá 1978 ===
:{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|22
|23
|24
|-
| align="left"|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]
|10|| || 5 || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 5 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || 5 || 5 || 8 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 7 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6
| bgcolor="silver"|2
| bgcolor="silver"|2
|4
| bgcolor="silver"|2 |
| bgcolor="gold"|1
|4
|1
|-
| align="left"|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
|9|| || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2 || 6 || 8 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 6
|10
|5
|6
|-
| align="left"|[[Mynd:Fjölnir.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||| - || - || - || - || - || - || - || - || - || S<ref>Félagið stofnað þetta ár</ref> || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 9 || 6 || 4 || 10 || 11 || || 12
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
|6|| 6* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 6 || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 4 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 4 || 6 || 7 || 8 || 8 || 8 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5 || 9 || 10 || 10* || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || ||
|
|
|
|10
|9
|-
| align="left"|[[Mynd:Fylkir.png|20px]]||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||| || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="silver"|2 || 5* || bgcolor="silver"|2* || 4 || 4 || 5 || 8 || 4 || 9 || bgcolor="#cc9966"|3 || 9 || 7 || 7 || 7 || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || 8 || 6 ||bgcolor="FFCCCC"|12
|
|8
|12
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFG, Grindavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Grindavíkur|Grindavík]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || 7 || 7 || 7 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 7 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 9 || 10 || 10 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 5 || 10 || 11 || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Haukar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||| bgcolor="FFCCCC" |10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:HK-K.png|20px]]||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 9 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|9
|11
|
|9
|11
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|2|| bgcolor="silver" |2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || 7 || 8 || 12
|
|10
|9
|8
|11
|
|5
|-
| align="left"| ||[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]
||| || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || L<ref>Félagið var lagt niður þetta ár</ref> || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
|4|| bgcolor="gold" |1 || 6 || 6* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || 8 || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="silver"|2 || 7 || 5 || bgcolor="silver"|2 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 10 || 10 || 9 || 9
|6
|12
|
|
|8
|11
|
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍR.png|15px]]||[[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]
|8|| bgcolor="FFCCCC" |9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 4 || bgcolor="gold"|1 || 8 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || 4 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || 7
|7
|5
|7
|4
|2
|7
|7
|-
| align="left"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||[[Keflavik ÍF|Keflavík]]
|3|| 4 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || 5 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 8 || 6* || 4 || 8 || 6 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 5* || 4 || 4* || 6 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6 || 8 || 9 || 9 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || ||
|12
|
|
|10
|7
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|-
| align="left"|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
||| 5 || 7 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 6 || 4 || 5 || 5 || 4 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 5* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 6 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 8 || 4* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="gold"|1* || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4
|4
| bgcolor="gold"|1
|5
|bgcolor="#cc9966"|3
|4
|6
|8
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]
||| || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiknir.svg|20px]]||[[Leiknir Reykjavík|Leiknir R.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || ||
|
|
|
|8
|12
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFS.png|15px]]||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Skallagrimur.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Skallagrímur|Skallagrímur]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]
||| || || || || || || || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || 7 || 8 || 4 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 4 || bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2*
|4
|bgcolor="#cc9966"|3
|7
|5
|3
|4
|-
| align="left"|[[Mynd:Valur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]
| bgcolor="gold"|1|| bgcolor="#cc9966" |3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 5 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || 5 || 4* || 4* || 4* || 6 || 4 || 7 || 5 || 8 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 8 || 7 || 5 || 8 || 5 || 5 || 5* || 5* || bgcolor="gold"|1
| bgcolor="gold"|1
|6
| bgcolor="gold"|1
|5
|6
|2
|3
|-
| align="left"| ||[[Knattspyrnudeild Vestra|Vestri]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|10
|-
| align="left"|[[Mynd:Víðir.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]
||| || || || || || || 8 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:VíkÓl.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingur Ó.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || 10 || 11
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|5|| 7 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 7 || 5 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 7 || 8 || 7 || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || 4 || 9 || 7 || 8 || 9 || 7 || 10 || bgcolor="gold"|1
|3
|1
|2
|-
| align="left"|[[Mynd:Völsungur.gif|21px]]||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||| || || || || || || || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þór.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Þór|Þór]]
||| || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 4 || 6 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þróttur R..png|20px]]||[[Þróttur]]
|7|| 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || ||
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|}
<small>Stjörnumerkt lið vann Bikarkeppni KSÍ það árið</small>
=== Titlar eftir bæjarfélagi ===
Titlarnir hafa skipts svona á milli bæja á Íslandi. Meistaratitillinn var í [[Reykjavík]] fyrstu 39 ár Íslandsmótsins, en þá fór hann á [[Akranes]]. 86 af 100 titlum hafa farið til [[Reykjavík]]ur og [[Akranes]]s og hafa 74 af 100 endað innan [[höfuðborgarsvæðið|höfuðborgarsvæðisins]].
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Borg/bær
! style="background:silver;" | Íbúafjöldi
! style="background:silver;" | Titlar af 103
! style="background:silver;" | %
! style="background:silver;" | Lið <ref>Fjöldi liða frá bænum sem hafa spilað í efstu deild</ref>
! style="background:silver;" | Titlar liða
|-
|[[Mynd:ISL Reykjavik COA.svg|18px]]||[[Reykjavík]]||138.772||72||||8||{{KR Reykjavík}} (26), {{Valur Reykjavík}} (22), {{Fram Reykjavík}} (18), {{Víkingur Reykjavík}} (8)
|-
|[[Mynd:Akranes.jpg|20px]]||[[Akranes]]||6.549||18||||1||{{ÍA Akranes}} (18)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Hafnarfjardar.png|20px]]||[[Hafnarfjörður]]||25.913||8||||3||{{FH Hafnarfjörður}} (8)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Reykjanesbaejar.png|20px]]||[[Reykjanesbær]]||14.091||4||||1||{{ÍBK Keflavík}} (4)
|-
|||[[Vestmannaeyjabær]]||4.264||3||||1||{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)
|-
|[[Mynd:Seal of Akureyri.png|20px]]||[[Akureyri]]||17.573||1||||1||{{KA Akureyri}} (1)
|-
|[[Mynd:Kvogur.jpg|20px]]||[[Kópavogur]]||30.357||2||||2||[[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik UBK|Breiðablik]] (3)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki_Gardabaejar.png|20px]]||[[Garðabær]]||14.180||1||||1||[[Mynd:Stjarnan.png|20px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] (1)
|-
|}
== Bestu, efnilegustu og markahæstu leikmenn ==
=== Leikmaður ársins ===
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Félag
|-
|1984
|Bjarni Sigurðsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1985
|Guðmundur Þorbjörnsson
|Valur
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|Valur
|-
|1989
|Þorvaldur Örlygsson
|KA
|-
|1990
|Sævar Jónsson
|Valur
|-
|1991
|Guðmundur Steinsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|1992
|Lúkas Kostic
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1993
|Sigurður Jónsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1994
|[[Sigursteinn Gíslason]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1995
|Ólafur Þórðarson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1996
|Gunnar Oddsson
|Leiftur
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|ÍBV
|-
|1998
|David Winnie
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|1999
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2000
|Hlynur Stefánsson
|ÍBV
|-
|2001
|[[Gunnlaugur Jónsson]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|2002
|Finnur Kolbeinsson
|Fylkir
|-
|2003
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2004
|[[Heimir Guðjónsson]]
|FH
|-
|2005
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2006
|Viktor Bjarki Arnarsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2007
|[[Helgi Sigurðsson (f. 1974)|Helgi Sigurðsson]]
|Valur
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|Keflavík
|-
|2009
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2010
|[[Alfreð Finnbogason]]
|Breiðablik
|-
|2011
|[[Hannes Þór Halldórsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2012
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2013
|[[Björn Daníel Sverrisson]]
|FH
|-
|2014
|[[Ingvar Jónsson]]
|Stjarnan
|-
|2015
|Emil Pálsson
|FH
|-
|2016
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|Valur
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|Valur
|-
|2019
|[[Óskar Örn Hauksson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2020
|Steven Lennon
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|KA
|-
|2023
|[[Birnir Snær Ingason]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2024
|[[Höskuldur Gunnlaugsson]]
|Breiðablik
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|Valur
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
Frá árinu 1983 hefur verðlaunagripurinn [[Gullskórinn (Ísland)|Gullskórinn]] verið veittur markahæsta leikmanni hvers tímabils í efstudeild.
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Mörk
!Félag
|-
|1980
|Matthias Hallgrimsson
|'''15'''
|Valur
|-
|1981
|Sigurlás Þorleifsson
Larus Gudmundsson
|''12''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1982
|Sigurlás Þorleifsson
Heimir Karlsson
|''10''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1983
|Ingi Björn Albertsson
|''14''
|Valur
|-
|1984
|Guðmundur Steinsson
|''10''
|Fram
|-
|1985
|Ómar Torfason
|''13''
|Fram
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|''19''
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|''12''
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|''13''
|Valur
|-
|1989
|Hörður Magnússon
|''12''
|FH
|-
|1990
|Hörður Magnússon
|''13''
|FH
|-
|1991
|Hörður Magnússon
Guðmundur Steinsson
|''13''
|FH
Víkingur
|-
|1992
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1993
|Þórður Guðjónsson
|''19''
|ÍA
|-
|1994
|Mihajlo Biberčić
|''14''
|ÍA
|-
|1995
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1996
|[[Ríkharður Daðason]]
|''14''
|KR
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''19''
|ÍBV
|-
|1998
|Steingrímur Jóhannesson
|''16''
|ÍBV
|-
|1999
|Steingrímur Jóhannesson
|''12''
|ÍBV
|-
|2000
|Guðmundur Steinarsson
Andri Sigþórsson
|''14''
|Keflavík
KR
|-
|2001
|Hjörtur Hjartarson
|''15''
|ÍA
|-
|2002
|Grétar Hjartarson
|''13''
|Grindavík
|-
|2003
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|''10''
|Þróttur R.
|-
|2004
|Gunnar Heiðar Þorvaldsson
|''12''
|ÍBV
|-
|2005
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''16'''
|FH
|-
|2006
|Marel Baldvinsson
|'''11'''
|Breiðablik
|-
|2007
|Jónas Grani Garðarsson
|'''13'''
|Fram
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|'''16'''
|Keflavík
|-
|2009
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|'''16'''
|KR
|-
|2010
|Gilles Mbang Ondo
|'''14'''
|Grindavík
|-
|2011
|Garðar Jóhannsson
|'''15'''
|Stjarnan
|-
|2012
|Atli Guðnason
|'''12'''
|FH
|-
|2013
|[[Atli Viðar Björnsson]]
[[Viðar Örn Kjartansson]]
Gary Martin
|'''13'''
|FH
Fylkir
KR
|-
|2014
|Gary Martin
|'''13'''
|KR
|-
|2015
|Patrick Pedersen
|'''13'''
|Valur
|-
|2016
|Garðar Gunnlaugsson
|'''14'''
|ÍA
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|'''19'''
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|'''17'''
|Valur
|-
|2019
|Gary Martin
|'''14'''
|Valur/ÍBV
|-
|2020
|Steven Lennon
|'''17'''
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|'''16'''
|Víkingur
|-
| rowspan="2" |2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|'''17'''
|KA
|-
|Guðmundur Magnússon
|17
|Fram
|-
|2023
|Emil Atlason
|'''17'''
|Stjarnan
|-
|2024
|Benoný Breki Andrésson
|21
|KR
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|18
|Valur
|}
=== '''Markahæstu leikmenn í sögunni''' ===
{| class="wikitable"
!Sæti
!Leikmaður
!Mörk
!Leikir
|-
|1
|'''Patrik Pedersen'''
|133 (14)
|197
|-
|-
|2
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|131 (19)
|241
|-
|3
|[[Atli Viðar Björnsson]]
|113 (0)
|264
|-
|4
|Steven Lennon
|101 (24)
|215
|-
|5
|Óskar Örn Hauksson
|88 (6)
|382
|-
|6
|Hörður Magnússon
|87 (17)
|188
|-
| rowspan="2" |7
|Steingrímur Jóhannesson
|81 (4)
|221
|-
|Guðmundur Steinarsson
|81 (23)
|225
|-
|8
|Hilmar Árni Halldórsson
|71 (21)
|192
|-
|9
|Albert Brynjar Ingason
|70 (9)
|219
|-
|10
|Atli Guðnason
|67 (1)
|285
|-
|11
|'''Hallgrímur Mar Steingrímsson'''
|66 (19)
|196
|-
|12
|Halldór Orri Björnsson
|61 (15)
|215
|-
| rowspan="3" |13
|'''Kristinn Steindórsson'''
|59 (3)
|207
|-
|'''Matthías Vilhjálmsson'''
|59 (5)
|197
|-
|Haraldur Ingólfsson
|59 (8)
|189
|-
|14
|Hörður Sveinsson
|58 (2)
|189
|-
| rowspan="2" |15
|Elfar Árni Aðalsteinsson
|57 (4)
|192
|-
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|57 (7)
|237
|-
|16
|Baldur Sigurðsson
|55 (0)
|264
|-
|17
|Pálmi Rafn Pálmason
|54 (10)
|242
|-
| rowspan="2" |18
|Ingimundur Níels Óskarsson
|50 (4)
|191
|-
|Björn Daníel Sverrisson
|50 (4)
|236
|-
| rowspan="2" |19
|'''[[Sigurður Egill Lárusson]]'''
|47 (4)
|255
|-
|Guðjón Pétur Lýðsson
|47 (14)
|226
|-
| rowspan="2" |20
|Einar Þór Daníelsson
|46 (2)
|200
|-
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|46 (5)
|267
|-
|21
|'''Höskuldur Gunnlaugsson'''
|45 (11)
|205
|-
|22
|'''Kennie Knak Chopart'''
|40 (0)
|237
|-
|23
|Almarr Ormarsson
|40 (1)
|271
|-
|24
|'''Ólafur Karl Finsen'''
|39 (7)
|188
|-
| rowspan="2" |25
|Matthías Guðmundsson
|37 (0)
|196
|-
|'''Haukur Páll Sigurðsson'''
|37 (0)
|283
|-
| rowspan="3" |26
|Arnþór Ari Atlason
|36 (0)
|207
|-
|Andri Marteinsson
|36 (0)
|234
|-
|'''Atli Sigurjónsson'''
|36 (0)
|238
|-
|27
|Magnús Sverrir Þorsteinsson
|35 (2)
|229
|-
| rowspan="2" |28
|Sigurbjörn Örn Hreiðarsson
|34 (14)
|240
|-
|Ágúst Þór Gylfason
|34 (18)
|195
|-
|29
|Þorsteinn Már Ragnarsson
|33 (0)
|204
|-
| rowspan="2" |30
|Jón Gretar Jónsson
|32 (1)
|210
|-
|Óli Stefán Flóventsson
|32 (1)
|212
|}
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tengt efni ==
* [[Pepsideild kvenna]]
* [[Þjálfarar í íslenskri knattspyrnu]]
* [[Evrópuleikir íslenskra félagsliða í knattspyrnu]]
* [[Knattspyrna á Íslandi]]
== Heimildir ==
* {{wpheimild | tungumál = En | titill = Landsbankadeildin | mánuðurskoðað = 14. febrúar | árskoðað = 2007}}
<div class="references-small"><references/></div>
{{S|1912}}
{{Leiktímabil í knattspyrnu karla}}
[[Flokkur:Knattspyrna]]
[[Flokkur:Landsbankadeild karla| ]]
[[Flokkur:Íslenskar knattspyrnudeildir]]
[[Flokkur:Íslensk knattspyrnumót]]
[[Flokkur:Úrvalsdeildir knattspyrnu í Evrópu]]
4yh84ux1kb6z8vc1zjcp92yz0decdis
1961224
1961222
2026-04-25T21:19:32Z
CricketClan
80292
1961224
wikitext
text/x-wiki
{{Deild keppnisíþrótta
| titill = Besta deildin
| stofnár = [[1912]] <small>''(undir nafninu „meistaradeild“)<ref>[http://www.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=111&tegund=%25&AR=1912&kyn=1 Meistaraflokkar árið 1912] KSÍ</ref>''</small>
| liðafjöldi = 12
| ríki = {{ISL}} [[Ísland]]
| píramída stig = [[Íslenska karlaknattspyrnudeildakerfið|1. stig]]
| neðri deild = [[1. deild karla í knattspyrnu|1. deild karla]]
| núverandi meistarar = {{Lið Víkingur}} (8) (2025)
| sigursælasta lið = [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] (27)
| bikarar = [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Mjólkurbikarinn]]<br />[[Lengjubikarinn]]
| mótasíður = [http://pepsi.is/pepsideildin Heimasíða mótaraðarinnar]<br />
[http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=17548 Mótasíða KSÍ]
| mynd = BestaLeague.png
}}
'''Besta deild karla''' er efsta deild karla í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] á [[Ísland]]i. Deildin er rekin af [[Íslenska knattspyrnusambandið|Íslenska knattspyrnusambandinu]] og var stofnuð árið 1912. Deildin var í fyrstu spiluð undir nafninu "1. deild karla" og ekki nefnd úrvalsdeild fyrr en 1997. Deildin er mynduð af 12 félögum sem leika hver gegn öðrum í tvöfaldri umferð á heima- og útivöllum. Fjöldi stiga við lok hvers tímabils ákvarðar hvaða félagslið er [[Íslandsmeistari]] og hvaða tvö félög falla niður og eiga deildaskipti við þau tvö stigahæstu í [[1. deild karla í knattspyrnu|1.deild karla]]. Stigahæsta félag deildarinnar öðlast þátttökurétt í annarri umferð [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildar Evrópu]]. Það í öðru sæti öðlast þátttökurétt í [[Sambandsdeild Evrópu]]. Þriðja sæti deildarinnar getur einnig gefið þátttökurétt í evrópukeppni fari svo að efra félag hafi þegar öðlast þann rétt með sigri í [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Bikarkeppninni.]] Árið 2022 var nafni deildarinnar breytt í Besta deild karla, deildinni er skipt í tvo helminga, 6 lið í efri helmingi og 6 í neðri. Lið í neðri helmingi geta fallið niður í 1. deild.
== Núverandi lið (2026) ==
{| class="wikitable sortable"
! width=90 style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" |2025
! style="background:silver;" | Fyrsta tímabil
! style="background:silver;" | Fjöldi meistaratitla
frá 1912<ref>Fjöldi meistaratitla í efstu deild(''tímabilið 2025 innifalið'')[https://www.visir.is/g/20191271016d/svona-standa-kr-ingar-eftir-helstu-tulkunum-a-titlatolfraedi-islenska-fotboltans]
</ref>
!Fjöldi meistaratitla frá 1977*
! style="background:silver;" | Í deildinni frá
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Víkingur R.}}||1. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1918|1918]]||8
|6||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Valur}}||2. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1915]]||23**
|8**||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2005]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Stjarnan}}||3. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1990|1990]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Breiðablik}}||4. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1971]]||4
|4||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2006]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Fram}}||5. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1946|1946]]||18***
|3||2022
|- align="center"
| align="left" |{{Lið FH}}||6. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1975|1975]]||8
|8||[[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|2001]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KA}}||7. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1929|1929]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]]||8. sæti||[[Landsbankadeild_karla_í_knattspyrnu_2007|2007]]||18
|9||2024
|- align="center"
| align="left" |{{Lið ÍBV}}|| 9. sæti ||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]
|3
|3
|2025
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KR}}||10. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]||27
|7||[[1. deild karla í knattspyrnu 1979|1979]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]]||1. sæti í [[1. deild karla í knattspyrnu|1. Deild]]||[[1. deild karla í knattspyrnu 1989|1989]]||0
|0
|2026
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Keflavík}}||Vann umspil||1958
|4
|0
|2026
|}
Afturelding og [[Vestri (knattspyrna karla)|Vestri]] féllu úr deildinni 2025.
<nowiki>*</nowiki>Tímabilið 1977 var fyrst spiluð 10 liða deild.
<nowiki>**</nowiki>Tímabilið 2020 var blásið af vegna COVID-19 þegar 22 af 24 umferðum höfðu farið fram. Valur var á toppnum og dæmdur sigurvegari.<ref>[https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2020/10/30/valur_er_islandsmeistari_2020/]</ref>
<nowiki>***</nowiki>Ekkert mót fór fram árin 1913 og 1914 en Fram dæmdur sigurvegari.
== Saga ==
{{Staðsetning liða í úrvalsdeild karla|Float=right}}
=== Meistarasaga ===
<div class="floatright">
<timeline>
ImageSize = width:300 height:2000
PlotArea = left:45 right:0 bottom:20 top:20
AlignBars = early
DateFormat = yyyy
Period = from:1912 till:2026
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1912
Colors=
id:KR value:black legend:KR
id:Fr value:blue legend:Fr
id:Vi value:magenta legend:Vi
id:Va value:red legend:Va
id:IA value:yellow legend:IA
id:Ke value:purple legend:Ke
id:ÍB value:white legend:ÍB
id:KA value:redorange legend:KA
id:FH value:orange legend:FH
id:BH value:green legend:BH
id:St value:darkblue legend:St
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:M shift:(25,-5) anchor:middle
from:1912 till:1913 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1913 till:1919 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1919 till:1920 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1920 till:1921 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1921 till:1924 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1924 till:1925 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1925 till:1926 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1926 till:1930 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1930 till:1931 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1931 till:1933 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1933 till:1934 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1934 till:1935 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1935 till:1939 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1939 till:1940 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1940 till:1941 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1941 till:1942 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1942 till:1946 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1946 till:1948 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1948 till:1951 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1951 till:1952 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1952 till:1953 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1953 till:1955 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1955 till:1956 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1956 till:1957 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1957 till:1959 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1959 till:1960 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1960 till:1961 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1961 till:1962 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1962 till:1963 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1963 till:1964 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1964 till:1965 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1965 till:1966 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1966 till:1968 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1968 till:1969 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1969 till:1970 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1970 till:1971 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1971 till:1972 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1972 till:1973 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1973 till:1974 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1974 till:1976 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1976 till:1977 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1977 till:1978 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1978 till:1979 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1979 till:1980 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1980 till:1981 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1981 till:1983 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1983 till:1985 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1985 till:1986 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1986 till:1987 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1987 till:1988 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1988 till:1989 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1989 till:1990 color:KA text:"[[Knattspyrnufélag Akureyrar]]"
from:1990 till:1991 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1991 till:1992 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1992 till:1997 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1997 till:1999 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1999 till:2001 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2001 till:2002 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:2002 till:2004 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2004 till:2007 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2007 till:2008 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2008 till:2010 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2010 till:2011 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2011 till:2012 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2012 till:2013 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2013 till:2014 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2014 till:2015 color:St text:"[[Stjarnan]]"
from:2015 till:2017 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2017 till:2019 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2019 till:2020 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2020 till:2021 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2021 till:2022 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2022 till:2023 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2023 till:2024 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2024 till:2025 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2025 till:2026 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
</timeline>
</div>
{| class="wikitable sortable" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- bgcolor="#CCCCCC" align="center"
|'''Tímabil'''
|''Lið''
|''Mætast''
|''Meistari''
|''Stig''
|''2. sæti''
|''Stig''
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1912|1912]]''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (1)''||3||{{Fram Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1913|1913]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (1)''||-||-||-
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1914|1914]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (2)''||-||-||-
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1915|1915]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (3)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1916|1916]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (4)''||3||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1917|1917]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1918|1918]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (6)''||6||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1919|1919]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (2)''||5||{{Fram Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1920|1920]] ''||3||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (1)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1921|1921]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (7)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1922|1922]] ''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (8)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||1
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1923|1923]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (9)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1924|1924]] ''||4||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (2)''||6||{{Fram Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1925|1925]] ''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}}(10)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1926|1926]] ''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (3)''||7||{{Fram Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1927|1927]] ''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (4)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1928|1928]] ''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (5)''||4||{{Valur Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1929|1929]] ''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (6)''||8||{{Valur Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1930|1930]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (1)''||8||{{KR Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1931|1931]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (7)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1932|1932]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (8)''||7||{{Valur Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1933|1933]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (2)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1934|1934]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (9)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1935|1935]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (3)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1936|1936]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (4)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1937|1937]]''||3||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1938|1938]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (6)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1939|1939]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (11)''||4||{{KR Reykjavík}}||3
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1940|1940]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (7)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1941|1941]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (10)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1942|1942]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (8)''||6||{{Fram Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1943|1943]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (9)''||8||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1944|1944]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (10)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1945|1945]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (11)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1946|1946]]''||6||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1947|1947]]''||5||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (13)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1948|1948]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (11)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1949|1949]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (12)''||5||{{Fram Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1950|1950]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (13)''||6||{{Fram Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1951|1951]]''||5||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (1)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1952|1952]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (14)''||7||{{ÍA Akranes}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1953|1953]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (2)''||4||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1954|1954]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (3)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1955|1955]]''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (15)''||9||{{ÍA Akranes}}||8
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1956|1956]]''||6||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1957|1957]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (4)''||10||{{Fram Reykjavík}}||7
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1958|1958]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (5)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1959|1959]]''||6||Tvisvar||'''{{KR Reykjavík}} (16)'''||20||{{ÍA Akranes}}||11
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1960|1960]]''||6||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (6)''||15||{{KR Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1961|1961]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (17)''||17||{{ÍA Akranes}}||15
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1962|1962]]''||6||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (14)''||13||{{Valur Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1963|1963]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (18)''||15||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1964|1964]]''||6||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (1)''||15||{{ÍA Akranes}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1965|1965]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (19)''||13||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1966|1966]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (13)''||14||{{ÍBK Keflavík}}||14
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1967|1967]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (14)''||14||{{Fram Reykjavík}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1968|1968]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (20)''||15||{{Fram Reykjavík}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1969|1969]]''||7||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (2)''||15||{{ÍA Akranes}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1970|1970]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (7)''||20||{{Fram Reykjavík}}||16
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1971|1971]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (3)''||20||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1972|1972]]''||8||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (15)''||22||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||18
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1973|1973]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (4)''||26||{{Valur Reykjavík}}||21
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1974|1974]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (8)''||23||{{ÍBK Keflavík}}||19
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1975|1975]]''||9||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (9)''||19||{{Fram Reykjavík}}||17
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1976|1976]]''||9||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (15)''||25||{{Fram Reykjavík}}||24
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1977|1977]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (10)''||28||{{Valur Reykjavík}}||27
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (16)''||35||{{ÍA Akranes}}||29
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1979|1979]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (1)''||24||{{ÍA Akranes}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1980|1980]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (17)''||28||{{Fram Reykjavík}}||25
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1981|1981]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (3)''||25||{{Fram Reykjavík}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1982|1982]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (4)''||23||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||22
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1983|1983]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (11)''||24||{{KR Reykjavík}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1984|1984]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (12)''||38||{{Valur Reykjavík}}||28
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1985|1985]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (18)''||38||{{ÍA Akranes}}||36
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1986|1986]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (16)''||38||{{Valur Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1987|1987]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (19)''||37||{{Fram Reykjavík}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1988|1988]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (17)''||49||{{Valur Reykjavík}}||41
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1989|1989]]''||10||Tvisvar||''{{KA Akureyri}} (1)''||34||{{FH Hafnarfjörður}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1990|1990]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (18)''||38||{{KR Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1991|1991]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (5)''||37||{{Fram Reykjavík}}||37
|- align="center"
|''[[Samskipadeild karla 1992|1992]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (13)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Getraunadeild karla 1993|1993]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (14)''||49||{{FH Hafnarfjörður}}||40
|- align="center"
|''[[Trópídeild karla 1994|1994]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (15)''||39||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1995|1995]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (16)''||49||{{KR Reykjavík}}||35
|- align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1996|1996]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (17)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1997|1997]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (2)''||40||{{ÍA Akranes}}||35
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1998|1998]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)''||38||{{KR Reykjavík}}||33
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1999|1999]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (21)''||45||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||38
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 2000|2000]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (22)''||37||{{Fylkir Reykjavík}}||35
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Símadeild karla 2001|2001]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (18)''||36||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||36
|- align="center"
|''[[Símadeild karla 2002|2002]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (23)''||36||{{Fylkir Reykjavík}}||34
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2003|2003]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (24)''||33||{{FH Hafnarfjörður}}||30
|- align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2004|2004]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (1)''||37||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||31
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2005|2005]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (2)''||48||{{Valur Reykjavík}}||32
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2006|2006]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (3)''||36||{{KR Reykjavík}}||30
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2007|2007]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (20)''||38||{{FH Hafnarfjörður}}||37
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2008|2008]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (4)''||47||{{ÍBK Keflavík}}||46
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla 2009|2009]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (5)''||51||{{KR Reykjavík}}||48
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla 2010|2010]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (1)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||44
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (25)''||47|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 44
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|2012]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (6)''||49|| {{Breiðablik}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|2013]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (26)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 47
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]''||12||Tvisvar||''{{Lið Stjarnan}} (1)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}||51
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|2015]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (7)''||48|| {{Breiðablik}}||46
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|2016]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (8)''||43|| {{Lið Stjarnan}} ||39
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (21)''||50|| {{Lið Stjarnan}} ||38
|--align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (22)''||46||{{Breiðablik}}||44
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (27)''||52||{{Breiðablik}}||38
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (23)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|2021]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (6)''||48||{{Breiðablik}}||47
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2022|2022]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (2)''||63||{{Víkingur Reykjavík}}||53
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2023|2023]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (7)''||66||{{Valur Reykjavík}}||55
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2024|2024]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (3)''||62||{{Víkingur Reykjavík}}||59
|}
===Stjörnukerfið===
Sex lið í deildinni, KR, Valur, Fram, ÍA, Víkingur og FH, bera stjörnur á búningi sínum, fyrir ofan félagsmerkið, en sérhver stjarna táknar fimm meistaratitla.
Stjörnufjöldi félaga:
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 25. titilinn]] {{Lið KR}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1928|1928]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1941|1941]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1955|1955]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1968|1968]] og [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] {{Lið Valur}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1937|1937]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1976|1976]] og [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|2007]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið Fram}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1917|1917]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1925|1925]] og [[1. deild karla í knattspyrnu 1972|1972]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið ÍA}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1958|1958]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1977|1977]] og [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|1994]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið Víkingur}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1991|1991]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið FH}} ([[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]])
== Styrktaraðilar ==
=== Nafn úrvalsdeildarinnar ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Tímabil<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Ár<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Styrktaraðili<span style="color: white;">'''
|-
|75||1912-1986 ||''-''
|-
|2||1987-88||Samvinnuferðar-Landsýn mótið
|-
|3||1989-91||Hörpudeildin
|-
|1||1992||Samskipadeild
|-
|1||1993||Getraunadeild
|-
|1||1994||Trópídeild
|-
|3||1995-1997||Sjóvá-Almennra deild
|-
|3||1998-2000||Landssímadeild
|-
|2||2001-2002||Símadeild
|-
|6||2003-2008||Landsbankadeild
|-
| 9 ||2009-2018||Pepsideild
|-
| 3
|2019-2021
|Pepsi Max deild
|-
| - ||2022-||Besta deildin
|}
=== Verðlaunafé ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" | Sæti
! style="background:silver;" | Verðlaunafé
|-
|1||1.000.000
|-
|2||700.000
|-
|3||500.000
|-
|4||300.000
|-
|5||300.000
|-
|6||300.000
|-
|7||300.000
|-
|8||300.000
|-
|9 ||200.000
|-
|10||200.000
|-
|11||200.000
|-
|12
|200.000
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://gamli.ksi.is/media/handbok-leikja-2017---vidaukar/33.-Verdlaunafe%CC%81-2017.pdf|titill=Verðlaunafé 2017|höfundur=KSÍ|útgefandi=KSÍ|mánuður=apríl|ár=2017|mánuðurskoðað=september|árskoðað=2019|safnár=2017}}</ref>
== Tölfræði ==
=== Sigursælustu félögin ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" | Titlar
! style="background:silver;" | Fyrsti titill
! style="background:silver;" | Síðasti titill
! style="background:silver;" | Varðir titlar
! style="background:silver;" | Unnið tvöfalt
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''||27||1912||2019||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''||23||1930||2020||8|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''||18||1951||2001||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''||18||1913||1990||8||Nei
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''||8||2004||2016||4||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''||8||1920||2025||1|| 2 sinnum
|-
|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||'''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]'''||4||1964||1973||0||Nei
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||'''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]'''||3||1979||1998||1|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]'''||3||2010||2024||0||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] ||'''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]'''||1||1989||1989||0||Nei
|-
|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]'''||1||2014||2014||0||Nei
|}
<small>''Sjá [[Listi yfir titla í íslenskum íþróttum|lista yfir titla í íslenskum íþróttum]]''</small>
=== Tími milli titla ===
Alls hefur 7 liðum í sögu Íslandsmótsins tekist að verja titil sinn, samtals 36 sinnum. Lengst hafa liðið 56 leiktímabil milli titla hjá félagi, en það vafasama met eiga Víkingar, sem unnu titilinn 1924 og ekki aftur fyrr en 1981.
Einungis 5 liðum hefur tekist að vinna Íslandsmótið oftar en tvisvar í röð. Framarar eiga þar metið, en þeir unnu Íslandsbikarinn 6 ár í röð frá 1913 til 1918. Valur (1933 - 1945) og Fram (1913 - 1925) hafa svo bæði afrekað það að vinna Íslandsbikarinn 10 sinnum á 13 árum.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Flestir titlar unnir í röð'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titilár || Ár í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1913 (''1'') - 1918 (''6'') || 6 í röð
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'' || 1992 (''13'') - 1996 (''17'') || 5 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1926 (''3'') - 1929 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1935 (''3'') - 1938 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1942 (''8'') - 1945 (''11'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1948 (''11'') - 1950 (''13'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1921 (''7'') - 1923 (''9'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]] ''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'' || 2004 (''1'') - 2006 (''3'') || 3 í röð
|-
|}
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse;margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+''Til vinstri: Lengstu eyðimerkurgöngur - Til hægri: Eyðimerkurgöngur í gangi'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]''' || 1924 ('''2''') - 1981 ('''3''') || 56 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]] '''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]''' || 1973 ('''4''') - ? (''5'') || 43 leiktímabil
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' || 1968 ('''20''') - 1999 ('''21''') || 30 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]''' || 1989 ('''1''') - ? (''2'') || 27 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1987 ('''19''') - 2007 ('''20''') || 19 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1990 ('''18''') - ? (''19'') || 26 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1979 ('''1''') - 1997 ('''2''') || 17 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1947 ('''13''') - 1962 ('''14''') || 14 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1998 ('''3''') - ? (''4'') || 18 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1925 ('''10''') - 1939 ('''11''') || 13 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''|| 2001 ('''18''') - ? (''19'') || 16 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1945 ('''11''') - 1956 ('''12''') || 10 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"| || ||
|-
|}
=== Þátttaka liða ===
Eftirfarandi tafla sýnir þáttöku liða sem hlutfall af 111 tímabilum. KR-ingar hafa spilað flest tímabil í efstu deild, eða 108 af 111. Þeir tóku ekki þátt [[Úrvalsdeild 1913|1913]], [[Úrvalsdeild 1914|1914]] og [[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]. Valsarar höfðu fram til ársins 1999, leikið öll sín tímabil í efstu deild. Liðin sem eru feitletruð eru í Bestu deildinni núna. Í töflunni er tímabilið 2022 tekið með.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Þátttaka á Íslandsmótinu í knattspyrnu'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| /111
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| /111
|-
|'''{{Lið KR}}''' || 108
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Þór Ak.}}|| 17
|-
|'''{{Lið Valur}}''' || 102
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Fjölnir}}|| 8
|-
|'''{{Lið Fram}}'''|| 99
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]|| 7
|-
|'''{{Lið Víkingur R.}}''' || 71
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið HK}}|| 5
|-
|'''{{Lið ÍA}}'''|| 69
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Víðir.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]|| 4
|-
|'''{{Lið Keflavík}}'''|| 54
|style="border-left:solid 1px #000000"|'''{{Lið Leiknir R.}}'''|| 3
|-
|'''{{Lið ÍBV}}'''|| 52
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:BÍBol.png|20px]] [[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]|| 3
|-
|'''{{Lið FH}}'''|| 38
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Víkingur Ó.}}|| 3
|-
|'''{{Lið Breiðablik}}'''|| 37
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:IBH.png|20px]] [[Íþróttabandalag Hafnarfjarðar|ÍBH]]|| 3
|-
|{{Lið Fylkir}}|| 24
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Völsungur.gif|20px]] [[Völsungur Húsavík|Völsungur]]|| 2
|-
|'''{{Lið KA}}'''|| 23
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Selfoss}}|| 2
|-
|'''{{Lið Stjarnan}}'''|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Haukar}}|| 2
|-
|{{Lið Grindavík}}|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið ÍR}} *|| 1
|-
|{{Lið Þróttur R.}}|| 19
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Skallagrímur}}|| 1
|-
|[[Mynd:IBA.png|20px]] [[Íþróttabandalag Akureyrar|ÍBA]]** || 17
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Grótta}}
|1
|}
<small>* ÍR spilaði eitt tímabil árið [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|1998]]. Árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]] spiluðu þeir einungis 1 leik gegn Fram og drógu sig úr keppni, þ.a.l. spiluðu þeir ekki heilt tímabil það árið.</small>
<nowiki>**</nowiki>ÍBA var leyst upp í frumeindir sýnar Þór og KA árið 1974.
=== Gengi frá 1978 ===
:{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|22
|23
|24
|-
| align="left"|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]
|10|| || 5 || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 5 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || 5 || 5 || 8 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 7 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6
| bgcolor="silver"|2
| bgcolor="silver"|2
|4
| bgcolor="silver"|2 |
| bgcolor="gold"|1
|4
|1
|-
| align="left"|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
|9|| || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2 || 6 || 8 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 6
|10
|5
|6
|-
| align="left"|[[Mynd:Fjölnir.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||| - || - || - || - || - || - || - || - || - || S<ref>Félagið stofnað þetta ár</ref> || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 9 || 6 || 4 || 10 || 11 || || 12
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
|6|| 6* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 6 || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 4 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 4 || 6 || 7 || 8 || 8 || 8 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5 || 9 || 10 || 10* || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || ||
|
|
|
|10
|9
|-
| align="left"|[[Mynd:Fylkir.png|20px]]||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||| || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="silver"|2 || 5* || bgcolor="silver"|2* || 4 || 4 || 5 || 8 || 4 || 9 || bgcolor="#cc9966"|3 || 9 || 7 || 7 || 7 || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || 8 || 6 ||bgcolor="FFCCCC"|12
|
|8
|12
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFG, Grindavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Grindavíkur|Grindavík]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || 7 || 7 || 7 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 7 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 9 || 10 || 10 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 5 || 10 || 11 || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Haukar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||| bgcolor="FFCCCC" |10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:HK-K.png|20px]]||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 9 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|9
|11
|
|9
|11
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|2|| bgcolor="silver" |2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || 7 || 8 || 12
|
|10
|9
|8
|11
|
|5
|-
| align="left"| ||[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]
||| || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || L<ref>Félagið var lagt niður þetta ár</ref> || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
|4|| bgcolor="gold" |1 || 6 || 6* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || 8 || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="silver"|2 || 7 || 5 || bgcolor="silver"|2 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 10 || 10 || 9 || 9
|6
|12
|
|
|8
|11
|
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍR.png|15px]]||[[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]
|8|| bgcolor="FFCCCC" |9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 4 || bgcolor="gold"|1 || 8 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || 4 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || 7
|7
|5
|7
|4
|2
|7
|7
|-
| align="left"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||[[Keflavik ÍF|Keflavík]]
|3|| 4 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || 5 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 8 || 6* || 4 || 8 || 6 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 5* || 4 || 4* || 6 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6 || 8 || 9 || 9 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || ||
|12
|
|
|10
|7
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|-
| align="left"|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
||| 5 || 7 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 6 || 4 || 5 || 5 || 4 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 5* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 6 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 8 || 4* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="gold"|1* || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4
|4
| bgcolor="gold"|1
|5
|bgcolor="#cc9966"|3
|4
|6
|8
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]
||| || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiknir.svg|20px]]||[[Leiknir Reykjavík|Leiknir R.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || ||
|
|
|
|8
|12
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFS.png|15px]]||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Skallagrimur.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Skallagrímur|Skallagrímur]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]
||| || || || || || || || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || 7 || 8 || 4 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 4 || bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2*
|4
|bgcolor="#cc9966"|3
|7
|5
|3
|4
|-
| align="left"|[[Mynd:Valur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]
| bgcolor="gold"|1|| bgcolor="#cc9966" |3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 5 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || 5 || 4* || 4* || 4* || 6 || 4 || 7 || 5 || 8 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 8 || 7 || 5 || 8 || 5 || 5 || 5* || 5* || bgcolor="gold"|1
| bgcolor="gold"|1
|6
| bgcolor="gold"|1
|5
|6
|2
|3
|-
| align="left"| ||[[Knattspyrnudeild Vestra|Vestri]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|10
|-
| align="left"|[[Mynd:Víðir.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]
||| || || || || || || 8 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:VíkÓl.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingur Ó.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || 10 || 11
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|5|| 7 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 7 || 5 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 7 || 8 || 7 || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || 4 || 9 || 7 || 8 || 9 || 7 || 10 || bgcolor="gold"|1
|3
|1
|2
|-
| align="left"|[[Mynd:Völsungur.gif|21px]]||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||| || || || || || || || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þór.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Þór|Þór]]
||| || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 4 || 6 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þróttur R..png|20px]]||[[Þróttur]]
|7|| 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || ||
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|}
<small>Stjörnumerkt lið vann Bikarkeppni KSÍ það árið</small>
=== Titlar eftir bæjarfélagi ===
Titlarnir hafa skipts svona á milli bæja á Íslandi. Meistaratitillinn var í [[Reykjavík]] fyrstu 39 ár Íslandsmótsins, en þá fór hann á [[Akranes]]. 86 af 100 titlum hafa farið til [[Reykjavík]]ur og [[Akranes]]s og hafa 74 af 100 endað innan [[höfuðborgarsvæðið|höfuðborgarsvæðisins]].
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Borg/bær
! style="background:silver;" | Íbúafjöldi
! style="background:silver;" | Titlar af 103
! style="background:silver;" | %
! style="background:silver;" | Lið <ref>Fjöldi liða frá bænum sem hafa spilað í efstu deild</ref>
! style="background:silver;" | Titlar liða
|-
|[[Mynd:ISL Reykjavik COA.svg|18px]]||[[Reykjavík]]||138.772||72||||8||{{KR Reykjavík}} (26), {{Valur Reykjavík}} (22), {{Fram Reykjavík}} (18), {{Víkingur Reykjavík}} (8)
|-
|[[Mynd:Akranes.jpg|20px]]||[[Akranes]]||6.549||18||||1||{{ÍA Akranes}} (18)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Hafnarfjardar.png|20px]]||[[Hafnarfjörður]]||25.913||8||||3||{{FH Hafnarfjörður}} (8)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Reykjanesbaejar.png|20px]]||[[Reykjanesbær]]||14.091||4||||1||{{ÍBK Keflavík}} (4)
|-
|||[[Vestmannaeyjabær]]||4.264||3||||1||{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)
|-
|[[Mynd:Seal of Akureyri.png|20px]]||[[Akureyri]]||17.573||1||||1||{{KA Akureyri}} (1)
|-
|[[Mynd:Kvogur.jpg|20px]]||[[Kópavogur]]||30.357||2||||2||[[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik UBK|Breiðablik]] (3)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki_Gardabaejar.png|20px]]||[[Garðabær]]||14.180||1||||1||[[Mynd:Stjarnan.png|20px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] (1)
|-
|}
== Bestu, efnilegustu og markahæstu leikmenn ==
=== Leikmaður ársins ===
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Félag
|-
|1984
|Bjarni Sigurðsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1985
|Guðmundur Þorbjörnsson
|Valur
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|Valur
|-
|1989
|Þorvaldur Örlygsson
|KA
|-
|1990
|Sævar Jónsson
|Valur
|-
|1991
|Guðmundur Steinsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|1992
|Lúkas Kostic
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1993
|Sigurður Jónsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1994
|[[Sigursteinn Gíslason]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1995
|Ólafur Þórðarson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1996
|Gunnar Oddsson
|Leiftur
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|ÍBV
|-
|1998
|David Winnie
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|1999
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2000
|Hlynur Stefánsson
|ÍBV
|-
|2001
|[[Gunnlaugur Jónsson]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|2002
|Finnur Kolbeinsson
|Fylkir
|-
|2003
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2004
|[[Heimir Guðjónsson]]
|FH
|-
|2005
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2006
|Viktor Bjarki Arnarsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2007
|[[Helgi Sigurðsson (f. 1974)|Helgi Sigurðsson]]
|Valur
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|Keflavík
|-
|2009
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2010
|[[Alfreð Finnbogason]]
|Breiðablik
|-
|2011
|[[Hannes Þór Halldórsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2012
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2013
|[[Björn Daníel Sverrisson]]
|FH
|-
|2014
|[[Ingvar Jónsson]]
|Stjarnan
|-
|2015
|Emil Pálsson
|FH
|-
|2016
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|Valur
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|Valur
|-
|2019
|[[Óskar Örn Hauksson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2020
|Steven Lennon
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|KA
|-
|2023
|[[Birnir Snær Ingason]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2024
|[[Höskuldur Gunnlaugsson]]
|Breiðablik
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|Valur
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
Frá árinu 1983 hefur verðlaunagripurinn [[Gullskórinn (Ísland)|Gullskórinn]] verið veittur markahæsta leikmanni hvers tímabils í efstudeild.
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Mörk
!Félag
|-
|1980
|Matthias Hallgrimsson
|'''15'''
|Valur
|-
|1981
|Sigurlás Þorleifsson
Larus Gudmundsson
|''12''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1982
|Sigurlás Þorleifsson
Heimir Karlsson
|''10''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1983
|Ingi Björn Albertsson
|''14''
|Valur
|-
|1984
|Guðmundur Steinsson
|''10''
|Fram
|-
|1985
|Ómar Torfason
|''13''
|Fram
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|''19''
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|''12''
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|''13''
|Valur
|-
|1989
|Hörður Magnússon
|''12''
|FH
|-
|1990
|Hörður Magnússon
|''13''
|FH
|-
|1991
|Hörður Magnússon
Guðmundur Steinsson
|''13''
|FH
Víkingur
|-
|1992
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1993
|Þórður Guðjónsson
|''19''
|ÍA
|-
|1994
|Mihajlo Biberčić
|''14''
|ÍA
|-
|1995
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1996
|[[Ríkharður Daðason]]
|''14''
|KR
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''19''
|ÍBV
|-
|1998
|Steingrímur Jóhannesson
|''16''
|ÍBV
|-
|1999
|Steingrímur Jóhannesson
|''12''
|ÍBV
|-
|2000
|Guðmundur Steinarsson
Andri Sigþórsson
|''14''
|Keflavík
KR
|-
|2001
|Hjörtur Hjartarson
|''15''
|ÍA
|-
|2002
|Grétar Hjartarson
|''13''
|Grindavík
|-
|2003
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|''10''
|Þróttur R.
|-
|2004
|Gunnar Heiðar Þorvaldsson
|''12''
|ÍBV
|-
|2005
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''16'''
|FH
|-
|2006
|Marel Baldvinsson
|'''11'''
|Breiðablik
|-
|2007
|Jónas Grani Garðarsson
|'''13'''
|Fram
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|'''16'''
|Keflavík
|-
|2009
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|'''16'''
|KR
|-
|2010
|Gilles Mbang Ondo
|'''14'''
|Grindavík
|-
|2011
|Garðar Jóhannsson
|'''15'''
|Stjarnan
|-
|2012
|Atli Guðnason
|'''12'''
|FH
|-
|2013
|[[Atli Viðar Björnsson]]
[[Viðar Örn Kjartansson]]
Gary Martin
|'''13'''
|FH
Fylkir
KR
|-
|2014
|Gary Martin
|'''13'''
|KR
|-
|2015
|Patrick Pedersen
|'''13'''
|Valur
|-
|2016
|Garðar Gunnlaugsson
|'''14'''
|ÍA
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|'''19'''
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|'''17'''
|Valur
|-
|2019
|Gary Martin
|'''14'''
|Valur/ÍBV
|-
|2020
|Steven Lennon
|'''17'''
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|'''16'''
|Víkingur
|-
| rowspan="2" |2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|'''17'''
|KA
|-
|Guðmundur Magnússon
|17
|Fram
|-
|2023
|Emil Atlason
|'''17'''
|Stjarnan
|-
|2024
|Benoný Breki Andrésson
|21
|KR
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|18
|Valur
|}
=== '''Markahæstu leikmenn í sögunni''' ===
{| class="wikitable"
!Sæti
!Leikmaður
!Mörk
!Leikir
|-
|1
|'''Patrik Pedersen'''
|133 (14)
|197
|-
|-
|2
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|131 (19)
|241
|-
|3
|[[Atli Viðar Björnsson]]
|113 (0)
|264
|-
|4
|Steven Lennon
|101 (24)
|215
|-
|5
|Óskar Örn Hauksson
|88 (6)
|382
|-
|6
|Hörður Magnússon
|87 (17)
|188
|-
| rowspan="2" |7
|Steingrímur Jóhannesson
|81 (4)
|221
|-
|Guðmundur Steinarsson
|81 (23)
|225
|-
|8
|Hilmar Árni Halldórsson
|71 (21)
|192
|-
|9
|Albert Brynjar Ingason
|70 (9)
|219
|-
|10
|Atli Guðnason
|67 (1)
|285
|-
|11
|'''Hallgrímur Mar Steingrímsson'''
|66 (19)
|196
|-
|12
|Halldór Orri Björnsson
|61 (15)
|215
|-
| rowspan="3" |13
|'''Kristinn Steindórsson'''
|59 (3)
|207
|-
|'''Matthías Vilhjálmsson'''
|59 (5)
|197
|-
|Haraldur Ingólfsson
|59 (8)
|189
|-
|14
|Hörður Sveinsson
|58 (2)
|189
|-
| rowspan="2" |15
|Elfar Árni Aðalsteinsson
|57 (4)
|192
|-
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|57 (7)
|237
|-
|16
|Baldur Sigurðsson
|55 (0)
|264
|-
|17
|Pálmi Rafn Pálmason
|54 (10)
|242
|-
| rowspan="2" |18
|Ingimundur Níels Óskarsson
|50 (4)
|191
|-
|Björn Daníel Sverrisson
|50 (4)
|236
|-
| rowspan="2" |19
|'''[[Sigurður Egill Lárusson]]'''
|47 (4)
|255
|-
|Guðjón Pétur Lýðsson
|47 (14)
|226
|-
| rowspan="2" |20
|Einar Þór Daníelsson
|46 (2)
|200
|-
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|46 (5)
|267
|-
|21
|'''Höskuldur Gunnlaugsson'''
|45 (11)
|205
|-
|22
|'''Kennie Knak Chopart'''
|40 (0)
|237
|-
|23
|Almarr Ormarsson
|40 (1)
|271
|-
|24
|'''Ólafur Karl Finsen'''
|39 (7)
|188
|-
| rowspan="2" |25
|Matthías Guðmundsson
|37 (0)
|196
|-
|'''Haukur Páll Sigurðsson'''
|37 (0)
|283
|-
| rowspan="3" |26
|Arnþór Ari Atlason
|36 (0)
|207
|-
|Andri Marteinsson
|36 (0)
|234
|-
|'''Atli Sigurjónsson'''
|36 (0)
|238
|-
|27
|Magnús Sverrir Þorsteinsson
|35 (2)
|229
|-
| rowspan="2" |28
|Sigurbjörn Örn Hreiðarsson
|34 (14)
|240
|-
|Ágúst Þór Gylfason
|34 (18)
|195
|-
|29
|Þorsteinn Már Ragnarsson
|33 (0)
|204
|-
| rowspan="2" |30
|Jón Gretar Jónsson
|32 (1)
|210
|-
|Óli Stefán Flóventsson
|32 (1)
|212
|}
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tengt efni ==
* [[Pepsideild kvenna]]
* [[Þjálfarar í íslenskri knattspyrnu]]
* [[Evrópuleikir íslenskra félagsliða í knattspyrnu]]
* [[Knattspyrna á Íslandi]]
== Heimildir ==
* {{wpheimild | tungumál = En | titill = Landsbankadeildin | mánuðurskoðað = 14. febrúar | árskoðað = 2007}}
<div class="references-small"><references/></div>
{{S|1912}}
{{Leiktímabil í knattspyrnu karla}}
[[Flokkur:Knattspyrna]]
[[Flokkur:Landsbankadeild karla| ]]
[[Flokkur:Íslenskar knattspyrnudeildir]]
[[Flokkur:Íslensk knattspyrnumót]]
[[Flokkur:Úrvalsdeildir knattspyrnu í Evrópu]]
pyngggknbvl4c35j6qsqsfjomisc4fh
1961225
1961224
2026-04-25T21:20:52Z
CricketClan
80292
1961225
wikitext
text/x-wiki
{{Deild keppnisíþrótta
| titill = Besta deildin
| stofnár = [[1912]] <small>''(undir nafninu „meistaradeild“)<ref>[http://www.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=111&tegund=%25&AR=1912&kyn=1 Meistaraflokkar árið 1912] KSÍ</ref>''</small>
| liðafjöldi = 12
| ríki = {{ISL}} [[Ísland]]
| píramída stig = [[Íslenska karlaknattspyrnudeildakerfið|1. stig]]
| neðri deild = [[1. deild karla í knattspyrnu|1. deild karla]]
| núverandi meistarar = {{Lið Víkingur}} (8) (2025)
| sigursælasta lið = [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] (27)
| bikarar = [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Mjólkurbikarinn]]<br />[[Lengjubikarinn]]
| mótasíður = [http://pepsi.is/pepsideildin Heimasíða mótaraðarinnar]<br />
[http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=17548 Mótasíða KSÍ]
| mynd = BestaLeague.png
}}
'''Besta deild karla''' er efsta deild karla í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] á [[Ísland]]i. Deildin er rekin af [[Íslenska knattspyrnusambandið|Íslenska knattspyrnusambandinu]] og var stofnuð árið 1912. Deildin var í fyrstu spiluð undir nafninu "1. deild karla" og ekki nefnd úrvalsdeild fyrr en 1997. Deildin er mynduð af 12 félögum sem leika hver gegn öðrum í tvöfaldri umferð á heima- og útivöllum. Fjöldi stiga við lok hvers tímabils ákvarðar hvaða félagslið er [[Íslandsmeistari]] og hvaða tvö félög falla niður og eiga deildaskipti við þau tvö stigahæstu í [[1. deild karla í knattspyrnu|1.deild karla]]. Stigahæsta félag deildarinnar öðlast þátttökurétt í annarri umferð [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildar Evrópu]]. Það í öðru sæti öðlast þátttökurétt í [[Sambandsdeild Evrópu]]. Þriðja sæti deildarinnar getur einnig gefið þátttökurétt í evrópukeppni fari svo að efra félag hafi þegar öðlast þann rétt með sigri í [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|Bikarkeppninni.]] Árið 2022 var nafni deildarinnar breytt í Besta deild karla, deildinni er skipt í tvo helminga, 6 lið í efri helmingi og 6 í neðri. Lið í neðri helmingi geta fallið niður í 1. deild.
== Núverandi lið (2026) ==
{| class="wikitable sortable"
! width=90 style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" |2025
! style="background:silver;" | Fyrsta tímabil
! style="background:silver;" | <small>Fjöldi meistaratitla</small>
<small>frá 1912</small><ref>Fjöldi meistaratitla í efstu deild(''tímabilið 2025 innifalið'')[https://www.visir.is/g/20191271016d/svona-standa-kr-ingar-eftir-helstu-tulkunum-a-titlatolfraedi-islenska-fotboltans]
</ref>
!Fjöldi meistaratitla frá 1977*
! style="background:silver;" | Í deildinni frá
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Víkingur R.}}||1. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1918|1918]]||8
|6||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Valur}}||2. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1915]]||23**
|8**||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2005]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Stjarnan}}||3. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1990|1990]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Breiðablik}}||4. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1971]]||4
|4||[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2006]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Fram}}||5. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1946|1946]]||18***
|3||2022
|- align="center"
| align="left" |{{Lið FH}}||6. sæti||[[1. deild karla í knattspyrnu 1975|1975]]||8
|8||[[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|2001]]
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KA}}||7. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1929|1929]]||1
|1||[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]]||8. sæti||[[Landsbankadeild_karla_í_knattspyrnu_2007|2007]]||18
|9||2024
|- align="center"
| align="left" |{{Lið ÍBV}}|| 9. sæti ||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]
|3
|3
|2025
|- align="center"
| align="left" |{{Lið KR}}||10. sæti||[[Efsta deild karla í knattspyrnu 1912|1912]]||27
|7||[[1. deild karla í knattspyrnu 1979|1979]]
|- align="center"
| align="left" |[[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]]||1. sæti í [[1. deild karla í knattspyrnu|1. Deild]]||[[1. deild karla í knattspyrnu 1989|1989]]||0
|0
|2026
|- align="center"
| align="left" |{{Lið Keflavík}}||Vann umspil||1958
|4
|0
|2026
|}
Afturelding og [[Vestri (knattspyrna karla)|Vestri]] féllu úr deildinni 2025.
<nowiki>*</nowiki>Tímabilið 1977 var fyrst spiluð 10 liða deild.
<nowiki>**</nowiki>Tímabilið 2020 var blásið af vegna COVID-19 þegar 22 af 24 umferðum höfðu farið fram. Valur var á toppnum og dæmdur sigurvegari.<ref>[https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2020/10/30/valur_er_islandsmeistari_2020/]</ref>
<nowiki>***</nowiki>Ekkert mót fór fram árin 1913 og 1914 en Fram dæmdur sigurvegari.
== Saga ==
{{Staðsetning liða í úrvalsdeild karla|Float=right}}
=== Meistarasaga ===
<div class="floatright">
<timeline>
ImageSize = width:300 height:2000
PlotArea = left:45 right:0 bottom:20 top:20
AlignBars = early
DateFormat = yyyy
Period = from:1912 till:2026
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1912
Colors=
id:KR value:black legend:KR
id:Fr value:blue legend:Fr
id:Vi value:magenta legend:Vi
id:Va value:red legend:Va
id:IA value:yellow legend:IA
id:Ke value:purple legend:Ke
id:ÍB value:white legend:ÍB
id:KA value:redorange legend:KA
id:FH value:orange legend:FH
id:BH value:green legend:BH
id:St value:darkblue legend:St
PlotData=
bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:M shift:(25,-5) anchor:middle
from:1912 till:1913 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1913 till:1919 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1919 till:1920 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1920 till:1921 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1921 till:1924 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1924 till:1925 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1925 till:1926 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1926 till:1930 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1930 till:1931 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1931 till:1933 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1933 till:1934 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1934 till:1935 color:Kr text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1935 till:1939 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1939 till:1940 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1940 till:1941 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1941 till:1942 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1942 till:1946 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1946 till:1948 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1948 till:1951 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1951 till:1952 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1952 till:1953 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1953 till:1955 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1955 till:1956 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1956 till:1957 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1957 till:1959 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1959 till:1960 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1960 till:1961 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1961 till:1962 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1962 till:1963 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1963 till:1964 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1964 till:1965 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1965 till:1966 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1966 till:1968 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1968 till:1969 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:1969 till:1970 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1970 till:1971 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1971 till:1972 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1972 till:1973 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1973 till:1974 color:Ke text:"[[Keflavík ÍF]]"
from:1974 till:1976 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1976 till:1977 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1977 till:1978 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1978 till:1979 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1979 till:1980 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1980 till:1981 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1981 till:1983 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1983 till:1985 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1985 till:1986 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1986 till:1987 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1987 till:1988 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:1988 till:1989 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1989 till:1990 color:KA text:"[[Knattspyrnufélag Akureyrar]]"
from:1990 till:1991 color:Fr text:"[[Knattspyrnufélagið Fram]]"
from:1991 till:1992 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:1992 till:1997 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:1997 till:1999 color:ÍB text:"[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]]"
from:1999 till:2001 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2001 till:2002 color:IA text:"[[Knattspyrnufélag ÍA]]"
from:2002 till:2004 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2004 till:2007 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2007 till:2008 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2008 till:2010 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2010 till:2011 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2011 till:2012 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2012 till:2013 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2013 till:2014 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2014 till:2015 color:St text:"[[Stjarnan]]"
from:2015 till:2017 color:FH text:"[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]]"
from:2017 till:2019 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2019 till:2020 color:KR text:"[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]"
from:2020 till:2021 color:Va text:"[[Knattspyrnufélagið Valur]]"
from:2021 till:2022 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2022 till:2023 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2023 till:2024 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
from:2024 till:2025 color:BH text:"[[Breiðablik]]"
from:2025 till:2026 color:Vi text:"[[Knattspyrnufélagið Víkingur]]"
</timeline>
</div>
{| class="wikitable sortable" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- bgcolor="#CCCCCC" align="center"
|'''Tímabil'''
|''Lið''
|''Mætast''
|''Meistari''
|''Stig''
|''2. sæti''
|''Stig''
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1912|1912]]''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (1)''||3||{{Fram Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1913|1913]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (1)''||-||-||-
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1914|1914]]''||1||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (2)''||-||-||-
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1915|1915]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (3)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1916|1916]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (4)''||3||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1917|1917]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1918|1918]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (6)''||6||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1919|1919]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (2)''||5||{{Fram Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1920|1920]] ''||3||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (1)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1921|1921]]''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (7)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1922|1922]] ''||3||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (8)''||4||{{Víkingur Reykjavík}}||1
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1923|1923]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (9)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1924|1924]] ''||4||Einu sinni||''{{Víkingur Reykjavík}} (2)''||6||{{Fram Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1925|1925]] ''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}}(10)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1926|1926]] ''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (3)''||7||{{Fram Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1927|1927]] ''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (4)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1928|1928]] ''||3||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (5)''||4||{{Valur Reykjavík}}||2
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1929|1929]] ''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (6)''||8||{{Valur Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1930|1930]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (1)''||8||{{KR Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1931|1931]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (7)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1932|1932]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (8)''||7||{{Valur Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1933|1933]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (2)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1934|1934]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (9)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1935|1935]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (3)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1936|1936]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (4)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1937|1937]]''||3||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (5)''||4||{{KR Reykjavík}}||2
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1938|1938]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (6)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||3
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1939|1939]]''||4||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (11)''||4||{{KR Reykjavík}}||3
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1940|1940]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (7)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1941|1941]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (10)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1942|1942]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (8)''||6||{{Fram Reykjavík}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1943|1943]]''||5||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (9)''||8||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1944|1944]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (10)''||5||{{KR Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1945|1945]]''||4||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (11)''||6||{{KR Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1946|1946]]''||6||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||7
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1947|1947]]''||5||Einu sinni||''{{Fram Reykjavík}} (13)''||7||{{Valur Reykjavík}}||6
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1948|1948]]''||4||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (11)''||5||{{Víkingur Reykjavík}}||4
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1949|1949]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (12)''||5||{{Fram Reykjavík}}||5
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1950|1950]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (13)''||6||{{Fram Reykjavík}}||5
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1951|1951]]''||5||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (1)''||6||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1952|1952]]''||5||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (14)''||7||{{ÍA Akranes}}||6
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1953|1953]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (2)''||4||{{Valur Reykjavík}}||4
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1954|1954]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (3)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1955|1955]]''||6||Einu sinni||''{{KR Reykjavík}} (15)''||9||{{ÍA Akranes}}||8
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1956|1956]]''||6||Einu sinni||''{{Valur Reykjavík}} (12)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1957|1957]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (4)''||10||{{Fram Reykjavík}}||7
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1958|1958]]''||6||Einu sinni||''{{ÍA Akranes}} (5)''||9||{{KR Reykjavík}}||8
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1959|1959]]''||6||Tvisvar||'''{{KR Reykjavík}} (16)'''||20||{{ÍA Akranes}}||11
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1960|1960]]''||6||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (6)''||15||{{KR Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1961|1961]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (17)''||17||{{ÍA Akranes}}||15
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1962|1962]]''||6||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (14)''||13||{{Valur Reykjavík}}||13
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1963|1963]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (18)''||15||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1964|1964]]''||6||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (1)''||15||{{ÍA Akranes}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1965|1965]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (19)''||13||{{ÍA Akranes}}||13
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1966|1966]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (13)''||14||{{ÍBK Keflavík}}||14
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1967|1967]]''||6||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (14)''||14||{{Fram Reykjavík}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1968|1968]]''||6||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (20)''||15||{{Fram Reykjavík}}||12
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1969|1969]]''||7||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (2)''||15||{{ÍA Akranes}}||14
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1970|1970]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (7)''||20||{{Fram Reykjavík}}||16
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild 1971|1971]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (3)''||20||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1972|1972]]''||8||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (15)''||22||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||18
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1973|1973]]''||8||Tvisvar||''{{ÍBK Keflavík}} (4)''||26||{{Valur Reykjavík}}||21
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1974|1974]]''||8||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (8)''||23||{{ÍBK Keflavík}}||19
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1975|1975]]''||9||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (9)''||19||{{Fram Reykjavík}}||17
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1976|1976]]''||9||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (15)''||25||{{Fram Reykjavík}}||24
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1977|1977]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (10)''||28||{{Valur Reykjavík}}||27
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (16)''||35||{{ÍA Akranes}}||29
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1979|1979]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (1)''||24||{{ÍA Akranes}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1980|1980]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (17)''||28||{{Fram Reykjavík}}||25
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1981|1981]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (3)''||25||{{Fram Reykjavík}}||23
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1982|1982]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (4)''||23||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||22
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1983|1983]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (11)''||24||{{KR Reykjavík}}||20
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1984|1984]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (12)''||38||{{Valur Reykjavík}}||28
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1985|1985]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (18)''||38||{{ÍA Akranes}}||36
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1986|1986]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (16)''||38||{{Valur Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1987|1987]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (19)''||37||{{Fram Reykjavík}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1988|1988]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (17)''||49||{{Valur Reykjavík}}||41
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1989|1989]]''||10||Tvisvar||''{{KA Akureyri}} (1)''||34||{{FH Hafnarfjörður}}||32
|- align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1990|1990]]''||10||Tvisvar||''{{Fram Reykjavík}} (18)''||38||{{KR Reykjavík}}||38
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Úrvalsdeild karla 1991|1991]]''||10||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (5)''||37||{{Fram Reykjavík}}||37
|- align="center"
|''[[Samskipadeild karla 1992|1992]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (13)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Getraunadeild karla 1993|1993]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (14)''||49||{{FH Hafnarfjörður}}||40
|- align="center"
|''[[Trópídeild karla 1994|1994]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (15)''||39||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1995|1995]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (16)''||49||{{KR Reykjavík}}||35
|- align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1996|1996]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (17)''||40||{{KR Reykjavík}}||37
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Sjóvá-Almennra deild karla 1997|1997]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (2)''||40||{{ÍA Akranes}}||35
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1998|1998]]''||10||Tvisvar||''{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)''||38||{{KR Reykjavík}}||33
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landssímadeild karla 1999|1999]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (21)''||45||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||38
|- align="center"
|''[[Landssímadeild karla 2000|2000]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (22)''||37||{{Fylkir Reykjavík}}||35
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Símadeild karla 2001|2001]]''||10||Tvisvar||''{{ÍA Akranes}} (18)''||36||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||36
|- align="center"
|''[[Símadeild karla 2002|2002]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (23)''||36||{{Fylkir Reykjavík}}||34
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2003|2003]]''||10||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (24)''||33||{{FH Hafnarfjörður}}||30
|- align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2004|2004]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (1)''||37||{{ÍBV Vestmannaeyjar}}||31
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2005|2005]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (2)''||48||{{Valur Reykjavík}}||32
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2006|2006]]''||10||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (3)''||36||{{KR Reykjavík}}||30
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2007|2007]]''||10||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (20)''||38||{{FH Hafnarfjörður}}||37
|-align="center"
|''[[Landsbankadeild karla 2008|2008]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (4)''||47||{{ÍBK Keflavík}}||46
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla 2009|2009]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (5)''||51||{{KR Reykjavík}}||48
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla 2010|2010]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (1)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||44
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (25)''||47|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 44
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|2012]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (6)''||49|| {{Breiðablik}}||36
|- bgcolor="#efefef" align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|2013]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (26)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}|| 47
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]]''||12||Tvisvar||''{{Lið Stjarnan}} (1)''||52|| {{FH Hafnarfjörður}}||51
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|2015]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (7)''||48|| {{Breiðablik}}||46
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|2016]]''||12||Tvisvar||''{{FH Hafnarfjörður}} (8)''||43|| {{Lið Stjarnan}} ||39
|-align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (21)''||50|| {{Lið Stjarnan}} ||38
|--align="center"
|''[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (22)''||46||{{Breiðablik}}||44
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]]''||12||Tvisvar||''{{KR Reykjavík}} (27)''||52||{{Breiðablik}}||38
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]''||12||Tvisvar||''{{Valur Reykjavík}} (23)''||44||{{FH Hafnarfjörður}}||36
|--align="center"
|''[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|2021]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (6)''||48||{{Breiðablik}}||47
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2022|2022]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (2)''||63||{{Víkingur Reykjavík}}||53
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2023|2023]]''||12||Tvisvar||''{{Víkingur Reykjavík}} (7)''||66||{{Valur Reykjavík}}||55
|--align="center"
|''[[Besta deild karla í knattspyrnu 2024|2024]]''||12||Tvisvar||''{{Breiðablik}} (3)''||62||{{Víkingur Reykjavík}}||59
|}
===Stjörnukerfið===
Sex lið í deildinni, KR, Valur, Fram, ÍA, Víkingur og FH, bera stjörnur á búningi sínum, fyrir ofan félagsmerkið, en sérhver stjarna táknar fimm meistaratitla.
Stjörnufjöldi félaga:
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 25. titilinn]] {{Lið KR}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1928|1928]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1941|1941]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1955|1955]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1968|1968]] og [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 20. titilinn]] {{Lið Valur}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1937|1937]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1976|1976]] og [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|2007]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið Fram}} ([[Efsta deild karla í knattspyrnu 1917|1917]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1925|1925]] og [[1. deild karla í knattspyrnu 1972|1972]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 10. titilinn]] [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 15. titilinn]] {{Lið ÍA}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1958|1958]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1977|1977]] og [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|1994]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið Víkingur}} ([[1. deild karla í knattspyrnu 1991|1991]])
* [[File:Star*.svg|15px|Stjarna fyrir 5. titilinn]] {{Lið FH}} ([[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]])
== Styrktaraðilar ==
=== Nafn úrvalsdeildarinnar ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Tímabil<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Ár<span style="color: white;">'''
| width="33%" style="color:#000000; background:black; text-align:center;" |
'''<span style="background: black; color: white;">Styrktaraðili<span style="color: white;">'''
|-
|75||1912-1986 ||''-''
|-
|2||1987-88||Samvinnuferðar-Landsýn mótið
|-
|3||1989-91||Hörpudeildin
|-
|1||1992||Samskipadeild
|-
|1||1993||Getraunadeild
|-
|1||1994||Trópídeild
|-
|3||1995-1997||Sjóvá-Almennra deild
|-
|3||1998-2000||Landssímadeild
|-
|2||2001-2002||Símadeild
|-
|6||2003-2008||Landsbankadeild
|-
| 9 ||2009-2018||Pepsideild
|-
| 3
|2019-2021
|Pepsi Max deild
|-
| - ||2022-||Besta deildin
|}
=== Verðlaunafé ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" | Sæti
! style="background:silver;" | Verðlaunafé
|-
|1||1.000.000
|-
|2||700.000
|-
|3||500.000
|-
|4||300.000
|-
|5||300.000
|-
|6||300.000
|-
|7||300.000
|-
|8||300.000
|-
|9 ||200.000
|-
|10||200.000
|-
|11||200.000
|-
|12
|200.000
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://gamli.ksi.is/media/handbok-leikja-2017---vidaukar/33.-Verdlaunafe%CC%81-2017.pdf|titill=Verðlaunafé 2017|höfundur=KSÍ|útgefandi=KSÍ|mánuður=apríl|ár=2017|mánuðurskoðað=september|árskoðað=2019|safnár=2017}}</ref>
== Tölfræði ==
=== Sigursælustu félögin ===
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Lið
! style="background:silver;" | Titlar
! style="background:silver;" | Fyrsti titill
! style="background:silver;" | Síðasti titill
! style="background:silver;" | Varðir titlar
! style="background:silver;" | Unnið tvöfalt
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''||27||1912||2019||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''||23||1930||2020||8|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''||18||1951||2001||8|| 4 sinnum
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''||18||1913||1990||8||Nei
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''||8||2004||2016||4||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''||8||1920||2025||1|| 2 sinnum
|-
|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||'''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]'''||4||1964||1973||0||Nei
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||'''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]'''||3||1979||1998||1|| 1 sinni
|-
|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]'''||3||2010||2024||0||Nei
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] ||'''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]'''||1||1989||1989||0||Nei
|-
|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]'''||1||2014||2014||0||Nei
|}
<small>''Sjá [[Listi yfir titla í íslenskum íþróttum|lista yfir titla í íslenskum íþróttum]]''</small>
=== Tími milli titla ===
Alls hefur 7 liðum í sögu Íslandsmótsins tekist að verja titil sinn, samtals 36 sinnum. Lengst hafa liðið 56 leiktímabil milli titla hjá félagi, en það vafasama met eiga Víkingar, sem unnu titilinn 1924 og ekki aftur fyrr en 1981.
Einungis 5 liðum hefur tekist að vinna Íslandsmótið oftar en tvisvar í röð. Framarar eiga þar metið, en þeir unnu Íslandsbikarinn 6 ár í röð frá 1913 til 1918. Valur (1933 - 1945) og Fram (1913 - 1925) hafa svo bæði afrekað það að vinna Íslandsbikarinn 10 sinnum á 13 árum.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Flestir titlar unnir í röð'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titilár || Ár í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1913 (''1'') - 1918 (''6'') || 6 í röð
|-
|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'' || 1992 (''13'') - 1996 (''17'') || 5 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1926 (''3'') - 1929 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1935 (''3'') - 1938 (''6'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' || 1942 (''8'') - 1945 (''11'') || 4 í röð
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''|| 1948 (''11'') - 1950 (''13'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] ''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'' || 1921 (''7'') - 1923 (''9'') || 3 í röð
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]] ''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'' || 2004 (''1'') - 2006 (''3'') || 3 í röð
|-
|}
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse;margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+''Til vinstri: Lengstu eyðimerkurgöngur - Til hægri: Eyðimerkurgöngur í gangi'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| Titillaus ár || Fjöldi tímabila
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]''' || 1924 ('''2''') - 1981 ('''3''') || 56 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]] '''[[Keflavik ÍF|Keflavík]]''' || 1973 ('''4''') - ? (''5'') || 43 leiktímabil
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' || 1968 ('''20''') - 1999 ('''21''') || 30 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]''' || 1989 ('''1''') - ? (''2'') || 27 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1987 ('''19''') - 2007 ('''20''') || 19 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1990 ('''18''') - ? (''19'') || 26 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1979 ('''1''') - 1997 ('''2''') || 17 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1947 ('''13''') - 1962 ('''14''') || 14 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] '''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' || 1998 ('''3''') - ? (''4'') || 18 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' || 1925 ('''10''') - 1939 ('''11''') || 13 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''|| 2001 ('''18''') - ? (''19'') || 16 leiktímabil
|-
|[[Mynd:Valur.png|20px]] '''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' || 1945 ('''11''') - 1956 ('''12''') || 10 leiktímabil
|style="border-left:solid 1px #000000"| || ||
|-
|}
=== Þátttaka liða ===
Eftirfarandi tafla sýnir þáttöku liða sem hlutfall af 111 tímabilum. KR-ingar hafa spilað flest tímabil í efstu deild, eða 108 af 111. Þeir tóku ekki þátt [[Úrvalsdeild 1913|1913]], [[Úrvalsdeild 1914|1914]] og [[Úrvalsdeild karla 1978|1978]]. Valsarar höfðu fram til ársins 1999, leikið öll sín tímabil í efstu deild. Liðin sem eru feitletruð eru í Bestu deildinni núna. Í töflunni er tímabilið 2022 tekið með.
{| class="alternance" cellpadding="3" style="font-size:90%; background-color:#F2F2F2; text-align:left; border-collapse:collapse; margin-bottom:12px;" cellspacing="1" border="0" align=center
|+'''Þátttaka á Íslandsmótinu í knattspyrnu'''
|- style="color:#ffffff; background:#000000; text-align:center;"
!scope=col width=100|Félag|| /111
!scope=col width=100 style="border-left:solid 1px #FFFFFF"|Félag|| /111
|-
|'''{{Lið KR}}''' || 108
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Þór Ak.}}|| 17
|-
|'''{{Lið Valur}}''' || 102
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Fjölnir}}|| 8
|-
|'''{{Lið Fram}}'''|| 99
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]|| 7
|-
|'''{{Lið Víkingur R.}}''' || 71
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið HK}}|| 5
|-
|'''{{Lið ÍA}}'''|| 69
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Víðir.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]|| 4
|-
|'''{{Lið Keflavík}}'''|| 54
|style="border-left:solid 1px #000000"|'''{{Lið Leiknir R.}}'''|| 3
|-
|'''{{Lið ÍBV}}'''|| 52
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:BÍBol.png|20px]] [[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]|| 3
|-
|'''{{Lið FH}}'''|| 38
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Víkingur Ó.}}|| 3
|-
|'''{{Lið Breiðablik}}'''|| 37
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:IBH.png|20px]] [[Íþróttabandalag Hafnarfjarðar|ÍBH]]|| 3
|-
|{{Lið Fylkir}}|| 24
|style="border-left:solid 1px #000000"|[[Mynd:Völsungur.gif|20px]] [[Völsungur Húsavík|Völsungur]]|| 2
|-
|'''{{Lið KA}}'''|| 23
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Selfoss}}|| 2
|-
|'''{{Lið Stjarnan}}'''|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Haukar}}|| 2
|-
|{{Lið Grindavík}}|| 20
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið ÍR}} *|| 1
|-
|{{Lið Þróttur R.}}|| 19
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Skallagrímur}}|| 1
|-
|[[Mynd:IBA.png|20px]] [[Íþróttabandalag Akureyrar|ÍBA]]** || 17
|style="border-left:solid 1px #000000"|{{Lið Grótta}}
|1
|}
<small>* ÍR spilaði eitt tímabil árið [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|1998]]. Árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1944|1944]] spiluðu þeir einungis 1 leik gegn Fram og drógu sig úr keppni, þ.a.l. spiluðu þeir ekki heilt tímabil það árið.</small>
<nowiki>**</nowiki>ÍBA var leyst upp í frumeindir sýnar Þór og KA árið 1974.
=== Gengi frá 1978 ===
:{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|22
|23
|24
|-
| align="left"|[[Mynd:Breidablik.png|20px]]||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]
|10|| || 5 || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 5 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || 5 || 5 || 8 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 7 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6
| bgcolor="silver"|2
| bgcolor="silver"|2
|4
| bgcolor="silver"|2 |
| bgcolor="gold"|1
|4
|1
|-
| align="left"|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|20px]]||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
|9|| || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2 || 6 || 8 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 6
|10
|5
|6
|-
| align="left"|[[Mynd:Fjölnir.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||| - || - || - || - || - || - || - || - || - || S<ref>Félagið stofnað þetta ár</ref> || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 9 || 6 || 4 || 10 || 11 || || 12
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
|6|| 6* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 6 || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 4 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 4 || 6 || 7 || 8 || 8 || 8 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5 || 9 || 10 || 10* || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || ||
|
|
|
|10
|9
|-
| align="left"|[[Mynd:Fylkir.png|20px]]||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||| || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="silver"|2 || 5* || bgcolor="silver"|2* || 4 || 4 || 5 || 8 || 4 || 9 || bgcolor="#cc9966"|3 || 9 || 7 || 7 || 7 || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || 8 || 6 ||bgcolor="FFCCCC"|12
|
|8
|12
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFG, Grindavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Grindavíkur|Grindavík]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || 6 || 7 || 7 || 7 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 7 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || 9 || 10 || 10 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || || 5 || 10 || 11 || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Haukar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||| bgcolor="FFCCCC" |10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:HK-K.png|20px]]||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 9 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || || ||
|
|
|9
|11
|
|9
|11
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|2|| bgcolor="silver" |2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 5* || bgcolor="gold"|1 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || 7 || 8 || 12
|
|10
|9
|8
|11
|
|5
|-
| align="left"| ||[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]
||| || || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || L<ref>Félagið var lagt niður þetta ár</ref> || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]]||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
|4|| bgcolor="gold" |1 || 6 || 6* || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || 8 || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="silver"|2 || 7 || 5 || bgcolor="silver"|2 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 10 || 10 || 9 || 9
|6
|12
|
|
|8
|11
|
|-
| align="left"|[[Mynd:ÍR.png|15px]]||[[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]
|8|| bgcolor="FFCCCC" |9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 4 || bgcolor="gold"|1 || 8 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || 4 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || 7
|7
|5
|7
|4
|2
|7
|7
|-
| align="left"|[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]]||[[Keflavik ÍF|Keflavík]]
|3|| 4 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 8 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || 5 || 7 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4 || 8 || 6* || 4 || 8 || 6 || 6 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 5* || 4 || 4* || 6 || bgcolor="silver"|2 || 6 || 6 || 8 || 9 || 9 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || ||
|12
|
|
|10
|7
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|-
| align="left"|[[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]]||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
||| 5 || 7 || 8 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 4 || 6 || 4 || 5 || 5 || 4 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="silver"|2 || 5 || 5* || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="silver"|2 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1* || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 6 || 6 || bgcolor="silver"|2 || 8 || 4* || bgcolor="silver"|2 || 4 || bgcolor="gold"|1* || 4* || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="#cc9966"|3* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 4
|4
| bgcolor="gold"|1
|5
|bgcolor="#cc9966"|3
|4
|6
|8
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiftur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Leiftur|Leiftur]]
||| || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="#cc9966"|3 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Leiknir.svg|20px]]||[[Leiknir Reykjavík|Leiknir R.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || ||
|
|
|
|8
|12
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:UMFS.png|15px]]||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Skallagrimur.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Skallagrímur|Skallagrímur]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Stjarnan.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]
||| || || || || || || || || || || || 5 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || 6 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || 7 || 8 || 4 || 5 || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 4 || bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2
|bgcolor="silver"|2*
|4
|bgcolor="#cc9966"|3
|7
|5
|3
|4
|-
| align="left"|[[Mynd:Valur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]
| bgcolor="gold"|1|| bgcolor="#cc9966" |3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 5 || 5 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="silver"|2* || 5 || 4* || 4* || 4* || 6 || 4 || 7 || 5 || 8 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || bgcolor="silver"|2* || bgcolor="#cc9966"|3 || bgcolor="gold"|1 || 5 || 8 || 7 || 5 || 8 || 5 || 5 || 5* || 5* || bgcolor="gold"|1
| bgcolor="gold"|1
|6
| bgcolor="gold"|1
|5
|6
|2
|3
|-
| align="left"| ||[[Knattspyrnudeild Vestra|Vestri]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|10
|-
| align="left"|[[Mynd:Víðir.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]
||| || || || || || || 8 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:VíkÓl.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingur Ó.]]
||| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || 10 || 11
|
|
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|5|| 7 || 4 || bgcolor="gold"|1 || bgcolor="gold"|1 || 7 || 5 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 7 || 8 || 7 || bgcolor="gold"|1 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 7 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || 4 || 9 || 7 || 8 || 9 || 7 || 10 || bgcolor="gold"|1
|3
|1
|2
|-
| align="left"|[[Mynd:Völsungur.gif|21px]]||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||| || || || || || || || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þór.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Þór|Þór]]
||| || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || 4 || 7 || bgcolor="#cc9966"|3 || 6 || 4 || 6 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="#cc9966"|3 || 7 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|11 || || 8 || bgcolor="FFCCCC"|12 || || || || ||
|
|
|-
| align="left"|[[Mynd:Þróttur R..png|20px]]||[[Þróttur]]
|7|| 8 || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 6 || 8 || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || || || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || || || || bgcolor="FFCCCC"|9 || || bgcolor="FFCCCC"|10 || || || 10 || bgcolor="FFCCCC"|11 || || || || || || || bgcolor="FFCCCC"|12 || || ||
|
|
|-
!
! Tímabil
![[1. deild karla í knattspyrnu 1978|'78]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1979|'79]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1980|'80]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1981|'81]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1982|'82]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1983|'83]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1984|'84]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1985|'85]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|'86]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1987|'87]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1988|'88]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1989|'89]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1990|'90]]
! [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|'91]]
! [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|'92]]
! [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|'93]]
! [[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|'94]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|'95]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|'96]]
! [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|'97]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|'98]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|'99]]
! [[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|'00]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|'01]]
! [[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|'02]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|'03]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|'04]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|'05]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|'06]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|'07]]
! [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|'08]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'09]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|'10]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|'11]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|'12]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|'13]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|'14]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|'15]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|'16]]
! [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|'17]]
![[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|'18]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|'19]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|'20]]
![[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|'21]]
|}
<small>Stjörnumerkt lið vann Bikarkeppni KSÍ það árið</small>
=== Titlar eftir bæjarfélagi ===
Titlarnir hafa skipts svona á milli bæja á Íslandi. Meistaratitillinn var í [[Reykjavík]] fyrstu 39 ár Íslandsmótsins, en þá fór hann á [[Akranes]]. 86 af 100 titlum hafa farið til [[Reykjavík]]ur og [[Akranes]]s og hafa 74 af 100 endað innan [[höfuðborgarsvæðið|höfuðborgarsvæðisins]].
{| class="wikitable sortable"
! style="background:silver;" |
! style="background:silver;" | Borg/bær
! style="background:silver;" | Íbúafjöldi
! style="background:silver;" | Titlar af 103
! style="background:silver;" | %
! style="background:silver;" | Lið <ref>Fjöldi liða frá bænum sem hafa spilað í efstu deild</ref>
! style="background:silver;" | Titlar liða
|-
|[[Mynd:ISL Reykjavik COA.svg|18px]]||[[Reykjavík]]||138.772||72||||8||{{KR Reykjavík}} (26), {{Valur Reykjavík}} (22), {{Fram Reykjavík}} (18), {{Víkingur Reykjavík}} (8)
|-
|[[Mynd:Akranes.jpg|20px]]||[[Akranes]]||6.549||18||||1||{{ÍA Akranes}} (18)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Hafnarfjardar.png|20px]]||[[Hafnarfjörður]]||25.913||8||||3||{{FH Hafnarfjörður}} (8)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki Reykjanesbaejar.png|20px]]||[[Reykjanesbær]]||14.091||4||||1||{{ÍBK Keflavík}} (4)
|-
|||[[Vestmannaeyjabær]]||4.264||3||||1||{{ÍBV Vestmannaeyjar}} (3)
|-
|[[Mynd:Seal of Akureyri.png|20px]]||[[Akureyri]]||17.573||1||||1||{{KA Akureyri}} (1)
|-
|[[Mynd:Kvogur.jpg|20px]]||[[Kópavogur]]||30.357||2||||2||[[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik UBK|Breiðablik]] (3)
|-
|[[Mynd:Skjaldarmerki_Gardabaejar.png|20px]]||[[Garðabær]]||14.180||1||||1||[[Mynd:Stjarnan.png|20px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] (1)
|-
|}
== Bestu, efnilegustu og markahæstu leikmenn ==
=== Leikmaður ársins ===
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Félag
|-
|1984
|Bjarni Sigurðsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1985
|Guðmundur Þorbjörnsson
|Valur
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|Valur
|-
|1989
|Þorvaldur Örlygsson
|KA
|-
|1990
|Sævar Jónsson
|Valur
|-
|1991
|Guðmundur Steinsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|1992
|Lúkas Kostic
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1993
|Sigurður Jónsson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1994
|[[Sigursteinn Gíslason]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1995
|Ólafur Þórðarson
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|1996
|Gunnar Oddsson
|Leiftur
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|ÍBV
|-
|1998
|David Winnie
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|1999
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2000
|Hlynur Stefánsson
|ÍBV
|-
|2001
|[[Gunnlaugur Jónsson]]
|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
|-
|2002
|Finnur Kolbeinsson
|Fylkir
|-
|2003
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2004
|[[Heimir Guðjónsson]]
|FH
|-
|2005
|Allan Borgvardt
|FH
|-
|2006
|Viktor Bjarki Arnarsson
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2007
|[[Helgi Sigurðsson (f. 1974)|Helgi Sigurðsson]]
|Valur
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|Keflavík
|-
|2009
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2010
|[[Alfreð Finnbogason]]
|Breiðablik
|-
|2011
|[[Hannes Þór Halldórsson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2012
|Atli Guðnason
|FH
|-
|2013
|[[Björn Daníel Sverrisson]]
|FH
|-
|2014
|[[Ingvar Jónsson]]
|Stjarnan
|-
|2015
|Emil Pálsson
|FH
|-
|2016
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|Valur
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|Valur
|-
|2019
|[[Óskar Örn Hauksson]]
|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]
|-
|2020
|Steven Lennon
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|KA
|-
|2023
|[[Birnir Snær Ingason]]
|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|-
|2024
|[[Höskuldur Gunnlaugsson]]
|Breiðablik
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|Valur
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
Frá árinu 1983 hefur verðlaunagripurinn [[Gullskórinn (Ísland)|Gullskórinn]] verið veittur markahæsta leikmanni hvers tímabils í efstudeild.
{| class="wikitable"
!Tímabil
!Leikmaður
!Mörk
!Félag
|-
|1980
|Matthias Hallgrimsson
|'''15'''
|Valur
|-
|1981
|Sigurlás Þorleifsson
Larus Gudmundsson
|''12''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1982
|Sigurlás Þorleifsson
Heimir Karlsson
|''10''
|ÍBV
Víkingur
|-
|1983
|Ingi Björn Albertsson
|''14''
|Valur
|-
|1984
|Guðmundur Steinsson
|''10''
|Fram
|-
|1985
|Ómar Torfason
|''13''
|Fram
|-
|1986
|Guðmundur Torfason
|''19''
|Fram
|-
|1987
|Pétur Ormslev
|''12''
|Fram
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|''13''
|Valur
|-
|1989
|Hörður Magnússon
|''12''
|FH
|-
|1990
|Hörður Magnússon
|''13''
|FH
|-
|1991
|Hörður Magnússon
Guðmundur Steinsson
|''13''
|FH
Víkingur
|-
|1992
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1993
|Þórður Guðjónsson
|''19''
|ÍA
|-
|1994
|Mihajlo Biberčić
|''14''
|ÍA
|-
|1995
|[[Arnar Gunnlaugsson]]
|''15''
|ÍA
|-
|1996
|[[Ríkharður Daðason]]
|''14''
|KR
|-
|1997
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''19''
|ÍBV
|-
|1998
|Steingrímur Jóhannesson
|''16''
|ÍBV
|-
|1999
|Steingrímur Jóhannesson
|''12''
|ÍBV
|-
|2000
|Guðmundur Steinarsson
Andri Sigþórsson
|''14''
|Keflavík
KR
|-
|2001
|Hjörtur Hjartarson
|''15''
|ÍA
|-
|2002
|Grétar Hjartarson
|''13''
|Grindavík
|-
|2003
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|''10''
|Þróttur R.
|-
|2004
|Gunnar Heiðar Þorvaldsson
|''12''
|ÍBV
|-
|2005
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|''16'''
|FH
|-
|2006
|Marel Baldvinsson
|'''11'''
|Breiðablik
|-
|2007
|Jónas Grani Garðarsson
|'''13'''
|Fram
|-
|2008
|Guðmundur Steinarsson
|'''16'''
|Keflavík
|-
|2009
|[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]]
|'''16'''
|KR
|-
|2010
|Gilles Mbang Ondo
|'''14'''
|Grindavík
|-
|2011
|Garðar Jóhannsson
|'''15'''
|Stjarnan
|-
|2012
|Atli Guðnason
|'''12'''
|FH
|-
|2013
|[[Atli Viðar Björnsson]]
[[Viðar Örn Kjartansson]]
Gary Martin
|'''13'''
|FH
Fylkir
KR
|-
|2014
|Gary Martin
|'''13'''
|KR
|-
|2015
|Patrick Pedersen
|'''13'''
|Valur
|-
|2016
|Garðar Gunnlaugsson
|'''14'''
|ÍA
|-
|2017
|[[Andri Rúnar Bjarnason]]
|'''19'''
|Grindavík
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|'''17'''
|Valur
|-
|2019
|Gary Martin
|'''14'''
|Valur/ÍBV
|-
|2020
|Steven Lennon
|'''17'''
|FH
|-
|2021
|[[Nikolaj Hansen]]
|'''16'''
|Víkingur
|-
| rowspan="2" |2022
|[[Nökkvi Þeyr Þórisson|Nökkvi Þórisson]]
|'''17'''
|KA
|-
|Guðmundur Magnússon
|17
|Fram
|-
|2023
|Emil Atlason
|'''17'''
|Stjarnan
|-
|2024
|Benoný Breki Andrésson
|21
|KR
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|18
|Valur
|}
=== '''Markahæstu leikmenn í sögunni''' ===
{| class="wikitable"
!Sæti
!Leikmaður
!Mörk
!Leikir
|-
|1
|'''Patrik Pedersen'''
|133 (14)
|197
|-
|-
|2
|[[Tryggvi Guðmundsson]]
|131 (19)
|241
|-
|3
|[[Atli Viðar Björnsson]]
|113 (0)
|264
|-
|4
|Steven Lennon
|101 (24)
|215
|-
|5
|Óskar Örn Hauksson
|88 (6)
|382
|-
|6
|Hörður Magnússon
|87 (17)
|188
|-
| rowspan="2" |7
|Steingrímur Jóhannesson
|81 (4)
|221
|-
|Guðmundur Steinarsson
|81 (23)
|225
|-
|8
|Hilmar Árni Halldórsson
|71 (21)
|192
|-
|9
|Albert Brynjar Ingason
|70 (9)
|219
|-
|10
|Atli Guðnason
|67 (1)
|285
|-
|11
|'''Hallgrímur Mar Steingrímsson'''
|66 (19)
|196
|-
|12
|Halldór Orri Björnsson
|61 (15)
|215
|-
| rowspan="3" |13
|'''Kristinn Steindórsson'''
|59 (3)
|207
|-
|'''Matthías Vilhjálmsson'''
|59 (5)
|197
|-
|Haraldur Ingólfsson
|59 (8)
|189
|-
|14
|Hörður Sveinsson
|58 (2)
|189
|-
| rowspan="2" |15
|Elfar Árni Aðalsteinsson
|57 (4)
|192
|-
|[[Guðmundur Benediktsson]]
|57 (7)
|237
|-
|16
|Baldur Sigurðsson
|55 (0)
|264
|-
|17
|Pálmi Rafn Pálmason
|54 (10)
|242
|-
| rowspan="2" |18
|Ingimundur Níels Óskarsson
|50 (4)
|191
|-
|Björn Daníel Sverrisson
|50 (4)
|236
|-
| rowspan="2" |19
|'''[[Sigurður Egill Lárusson]]'''
|47 (4)
|255
|-
|Guðjón Pétur Lýðsson
|47 (14)
|226
|-
| rowspan="2" |20
|Einar Þór Daníelsson
|46 (2)
|200
|-
|Kristinn Freyr Sigurðsson
|46 (5)
|267
|-
|21
|'''Höskuldur Gunnlaugsson'''
|45 (11)
|205
|-
|22
|'''Kennie Knak Chopart'''
|40 (0)
|237
|-
|23
|Almarr Ormarsson
|40 (1)
|271
|-
|24
|'''Ólafur Karl Finsen'''
|39 (7)
|188
|-
| rowspan="2" |25
|Matthías Guðmundsson
|37 (0)
|196
|-
|'''Haukur Páll Sigurðsson'''
|37 (0)
|283
|-
| rowspan="3" |26
|Arnþór Ari Atlason
|36 (0)
|207
|-
|Andri Marteinsson
|36 (0)
|234
|-
|'''Atli Sigurjónsson'''
|36 (0)
|238
|-
|27
|Magnús Sverrir Þorsteinsson
|35 (2)
|229
|-
| rowspan="2" |28
|Sigurbjörn Örn Hreiðarsson
|34 (14)
|240
|-
|Ágúst Þór Gylfason
|34 (18)
|195
|-
|29
|Þorsteinn Már Ragnarsson
|33 (0)
|204
|-
| rowspan="2" |30
|Jón Gretar Jónsson
|32 (1)
|210
|-
|Óli Stefán Flóventsson
|32 (1)
|212
|}
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tengt efni ==
* [[Pepsideild kvenna]]
* [[Þjálfarar í íslenskri knattspyrnu]]
* [[Evrópuleikir íslenskra félagsliða í knattspyrnu]]
* [[Knattspyrna á Íslandi]]
== Heimildir ==
* {{wpheimild | tungumál = En | titill = Landsbankadeildin | mánuðurskoðað = 14. febrúar | árskoðað = 2007}}
<div class="references-small"><references/></div>
{{S|1912}}
{{Leiktímabil í knattspyrnu karla}}
[[Flokkur:Knattspyrna]]
[[Flokkur:Landsbankadeild karla| ]]
[[Flokkur:Íslenskar knattspyrnudeildir]]
[[Flokkur:Íslensk knattspyrnumót]]
[[Flokkur:Úrvalsdeildir knattspyrnu í Evrópu]]
m7xnbpbqqssft87zmszi754n9ky07ug
Hreindýr
0
38326
1961229
1952054
2026-04-25T22:16:49Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961229
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| color = pink
| name = Hreindýr
| status = VU
| trend = decreasing
| status_ref = <ref>Gunn, A. (2016). [https://doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T29742A22167140.en Rangifer tarandus.] ''The IUCN Red List of Threatened Species 2016'': e.T29742A22167140. Sótt 8. apríl 2019.</ref>
| image = Caribou.jpg
| image_width = 240px
|image_caption=Skógarhreindýr í Kanada
|regnum= [[Dýraríki]] (''Animalia'')
|phylum= [[Seildýr]] (''Chordata'')
|classis= [[Spendýr]] (''Mammalia'')
|ordo= [[Klaufdýr]] (''Artiodactyla'')
| familia = [[Hjartardýr]] (''Cervidae'')
| subfamilia = '''Odocoileinae'''
| genus = '''''Rangifer'''''
| genus_authority = [[Charles Hamilton Smith|C.H. Smith]], 1827
| species = '''''R. tarandus'''''
| binomial = ''Rangifer tarandus''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
}}
[[Mynd:Rangifer tarandus map.png|thumb|Útbreiðslukort.]]
'''Hreindýr''' ([[fræðiheiti]]: ''Rangifer tarandus'') eru [[hjartardýr]] sem finna má víða á norðurhveli jarðar. Þau eru einstaklega vel aðlöguð kulda og snjóþyngslum að vetrarlagi. Andstætt öllum öðrum hjartardýrum bera bæði kynin [[horn]]. Kvenkyns hreindýr nefnist ''simla'' (eða ''hreinkýr''), og karlkyns hreindýr nefnist ''hreinn'' (eða ''hreintarfur''). Oftast eru notaðar styttingarnar tarfur og kýr.
Hreindýr má finna á [[Ísland]]i, [[Noregur|Noregi]], norðurhluta [[Svíþjóð]]ar og [[Finnland]]s, á [[Svalbarði|Svalbarða]], á norðursvæði [[Evrópa|evrópska]] hluta [[Rússland]]s þar á meðal [[Novaya Zemlya]], í [[Asía|Asíu]] hluta Rússlands allt til [[Kyrrahaf]]s, í [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]], á [[Grænland]]i, í [[Kanada]] og [[Alaska]].
Tamin hreindýr er aðallega að finna í Norður-<nowiki/>[[Skandinavía|Skandinavíu]] og Rússlandi (bæði í evrópska hlutanum og í Síberíu). Villt hreindýr er að finna í Norður-Ameríku og á Grænlandi. Hreindýr í Norður Ameríku og á Grænlandi eru villt en einu núlifandi villtu hreindýrin í Evrópu er að finna á nokkrum stöðum hátt til fjalla í Suður-Noregi. Íslensku hreindýrin eru afkomendur taminna norskra hreindýra þó svo að þau séu nú villt.
== Lýsing ==
Mikil munur er á stærð dýra eftir undirtegundum. Í íslenska stofninum er fallþungi kúa yfirleitt 30 til 40 kg en tarfa allt að 80 og 100 kg. Tamin hreindýr í Skandinvíu eru iðulega stærri, fallþungi kúa 40 - 100 kg og tarfa 70 - 150 kg. [[Kanada|Kanadísk]] hreindýr eru enn stærri og er þar algengt að tarfarnir nái 300 kg fallþyngd. Bæði kynin hafa horn sem vaxa árlega og eru síðan felld. Þegar þau eru að vaxa eru þau mjúk og klædd dökkbrúnni, flauelskenndri og æðaríkri húð. Þegar hornin eru fullvaxin, dettur húðin af, hornin harðna og falla að lokum af dýrunum. Í skandinavísku undirtegundinni fella eldri tarfar hornin í desember, ungir tarfar snemma vors og kýrnar um mitt sumar.
Hreindýrin eru [[jórturdýr]] með fjóra maga. Þau eru jurtaætur og bíta [[Flétta|fléttur]], [[Stör|starir]], [[grös]], [[lyng]], [[blómplöntur]] og [[Sveppir|sveppi]]. Á veturna krafsa þau upp snjóinn til að komast að fæðu, sem aðallega er fléttur og [[skófir]].
[[Mynd:ReindeerLoosingVelvet.jpg|thumb|left|Hreindýrahorn í vexti, sjá má að mjúka húðin er að losna af hægra horni.]]
Feldur hreindýra er í tveimur lögum, þétt stutt undirhár og löng yfirhár. Hárin eru hol að innan, mjög þétt og einangra þess vegna vel. Feldurinn er oftast dökkbrúnn á sumrin en ljósari á veturna. Hreindýr fljóta vel í vatni og hika ekki við langa sundspretti yfir ár og vötn.
== Útbreiðsla ==
Hreindýr eru eindregin hjarðdýr en hóparnir eru misstórir eftir árstíma. Fullorðnir tarfar fara oft einförum utan [[Fengitími|fengitíma]]. Villt hreindýr fara oftast á milli beitarsvæða á vorin og haustin. Á sama hátt eru flest tamin hreindýr flutt milli beitarsvæða vor og haust. Tiltölulega stórar klaufir dýranna auðvelda þeim að komast um snjóbreiður og túndrur.
Um tvær miljónir hreindýra lifa í Norður-Ameríku. Í Evrópu og Asíu lifa um 5 miljónir, flest þeirra tamin eða hálftamin. Síðustu viltu hreindýrin í Evrópu er að finna í suðurhluta Noregs. Þau eru af undirtegundinni ''R. tarandus tarandus''. Tamin hreindýr í Skandinavíu eru flest blönduð af undirtegundunum ''tarandus'' og ''fennicus'' - finnsk skógarhreindýr.
=== Hreindýr á Íslandi ===
Hreindýr voru flutt til Íslands á árunum 1771 – 87 frá Finnmörku í Noregi. Þau voru sett á land í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]], á [[Suðurland|Suður]]- og [[Suðvesturland]]i, á [[Norðausturland]]i og á [[Austurland]]i. Þrír fyrstu hóparnir sem fluttir voru til landsins, til Vestmannaeyja og [[Rangárvallasýsla|Rangárvallasýslu]] árið [[1771]], [[Reykjanes]]s árið [[1777]] og til [[Norðurland]]s árið [[1784]], dóu allir út. Talið er að harðir vetur, hagleysa og ofbeit í vetrarhögum hafi ráðið þar mestu um. Hins vegar dafnaði sá hópur sem fluttur var til [[Vopnafjörður|Vopnafjarðar]] árið [[1787]] og halda þau nú til á hálendinu norðan og norðaustan við [[Vatnajökull|Vatnajökul]] og á Austfjörðum.
== Hreindýraveiðar ==
Hreindýr hafa verið veiðidýr manna allt frá [[steinöld]], meðal annars má finna hellamálverk af hreindýrum í [[Lascaux]]-hellinum. Alls staðar þar sem hreindýr voru villt voru þau veidd, oft rekin saman til slátrunar. Enn má finna t.d. í Noregi og á Grænlandi (bæði frá tímum norrænna mann þar og [[Inuítar|inuíta]]) steinhleðslur sem notaðar hafa verið til að reka dýrin þangað sem auðvelt var að slátra þeim.
Þar sem enn eru villt hreindýr eru þau veidd en þó alls staðar undir ströngu eftirliti. Í Norður-Ameríku hafa einungis frumbyggjarnir ([[indíánar]], [[inuítar]] og [[yipik]]) leyfi til að veiða dýrin. Árlega eru um 1200-1500 dýr felld á Íslandi samkvæmt ströngu kvótakerfi.<ref>[http://www.ruv.is/frett/a-fjorda-thusund-umsoknir-um-hreindyraveidi Á fjórða þúsund umsóknir um hreindýraveiði] Rúv, skoðað 20. feb. 2018.</ref>
== Hreindýrabúskapur ==
[[Mynd:Reindeer milking.jpg|thumb|right|250px|Hreindýr mjólkað á 19. öld, mynd frá Noregi]]
Hreindýrabúskapur hefur um aldaraðir gegnt mikilvægu hlutverki fyrir líf og afkomu allflestra frumbyggjaþjóða á norðurheimskautasvæðinu í Evrópu og Asíu. Sérstaklega er þar um að ræða [[Samar|Sama]], [[Nenet|Nenetsa]], [[Khant|Khanta]], [[Evenk|Evenka]], [[Jukaghir|Júkagíra]], [[Tjuktji|Tjúkta]] og [[Koryak|Korjaka]]. Sennilega hafa menn byrjað að temja hreindýr þegar á [[bronsöld]] (um 1500 árum f.Kr.). Aðallega er hreindýrabúskapur stundaður vegna kjöts, felds, og horna. Áður fyrr voru hreindýr einnig notuð sem mjólkurdýr og dráttardýr. Í Síberíu voru hreindýr líka höfð til reiðar enda eru hreindýrin í Síberíu talsvert stærri en þau skandinavísku. Hreindýrahjarðir hvers eiganda eru allt frá nokkrum hundruðum dýra til fleiri þúsunda. Hreindýrin eru eiginlega hálfvillt og ganga laus árið um kring þó eigendur hafi eftirlit með þeim og flytji þau milli beitisvæða allt eftir árstíma. Möluð hreindýrahorn eru seld sem lyf í Austur-Asíu.
== Undirtegundir ==
[[Mynd:Albino raindeer.jpg|thumb|right|250px|Hjörð af hreindýrum í Jämtland, Svíþjóð. Fyrstur fer hvítingi]]
* '''Skógarhreindýr''' (''R. tarandus caribou''), fundust áður á túndrum og skógarsvæðum í norðurhluta Norður-Ameríku allt frá Alaska í vestri til Nýfundnalands í austri og allt suður til [[New England|Nýja-Englands]]. Þau eru hins vegar horfin af stærstum hluta þessa svæðis og eru alls staðar í útrýmingarhættu nema í norðurhluta [[Quebec]] og [[Labrador]] í Kanada.
* '''Heimskautahreindýr''' (''R. tarandus eogroenlandicus'') var undirtegund á Austur-Grænlandi fram að aldamótum 1900, en er nú útdauð.
* '''Finnsk skógarhreindýr''' (''R. tarandus fennicus''), er að finna í suðurhluta Finnlands og í Norður-Rússlandi og í Síberíu.
* '''Grant-hreindýr''' (''R. tarandus granti'') er að finna í [[Alaska]] og [[Yukon]] og [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðum]] Kanada.
* '''Grænlandshreindýr''' eða '''túndruhreindýr''' (''R. tarandus groenlandicus''), er að finna í [[Nunavut]] og [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðum]] Kanada og á Vestur-<nowiki/>[[Grænland]]i.
* '''[[Peary hreindýr|Peary-hreindýr]]''' (''R. tarandus pearyi''), er að finna á eyjunum í norðurhluta Nunavut og Norðvesturhéruðum Kanada.
* '''Svalbarðahreindýr''' (''R. tarandus platyrhynchus''), er að finna á [[Svalbarði|Svalbarðseyjum]]. Þessi hreindýr eru minnst allra hreindýra.
* '''Villihreindýr''' (''R. tarandus tarandus''), er að finna í Skandinavíu, Norður-Síberíu og Norður-Kanada.
==Tilvísanir==
<references/>
== Heimildir ==
* Reindeer Roundup! A K-12 Educator's Guide to Reindeer in Alaska. 2004. Carrie Bucki with Greg Finstad and Tammy A. Smith.
* [http://reindeer.salrm.uaf.edu Reindeer Research Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210428223449/http://reindeer.salrm.uaf.edu/ |date=2021-04-28 }}, University of Alaska Fairbanks.
== Tenglar ==
{{wikiorðabók|hreindýr}}
{{Commons|Rangifer tarandus|Hreindýrum}}
{{wikilífverur|Rangifer tarandus|Hreindýrum}}
* [http://hreindyr.is/ www.hreindyr.is - Veiðistjórnunarsvið Umhverfisstofnunar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927180538/http://hreindyr.is/ |date=2007-09-27 }}
* [https://www.na.is/index.php/hreindyr Náttúrustofnun Austurlands - Fróðleikur um hreindýr]
* [http://keldur.is/sites/keldur.is/files/Snikjudyr%2Bhreindyr.pdf Sníkjudýr í hreindýrum á Íslandi (MA ritgerð Berglind Guðmundsdóttir)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130023706/http://keldur.is/sites/keldur.is/files/Snikjudyr%2Bhreindyr.pdf |date=2020-11-30 }}
* [http://www.rangifer.no/ Norræna hreindýraráðið]
* [http://www.reindeers.info Reindeers.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002091708/http://www.reindeers.info/ |date=2018-10-02 }} - Articles and information about Reindeer
* [http://www.nps.gov/archive/bela/html/rangifer.htm General information on Caribou and Reindeer]
* [http://www.rangifer.net/rangifer/index.cfm Human Role in Reindeer/Caribou Systems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051023182634/http://www.rangifer.net/rangifer/index.cfm |date=2005-10-23 }}
* [http://dnweb5.dirnat.no/wmsdn/Villrein_english.asp Villt hreindýr í Noregi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070209193314/http://dnweb5.dirnat.no/wmsdn/Villrein_english.asp |date=2007-02-09 }}
* [http://www.villreinfangst.no/ Villreinfangsten som verdensarv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722134854/http://villreinfangst.no/ |date=2013-07-22 }}
* [http://www.mnh.si.edu/arctic/html/caribou_reindeer.html Smithonian - Artic Studies Center - Mammals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070225113401/http://www.mnh.si.edu/arctic/html/caribou_reindeer.html |date=2007-02-25 }}
* [https://timarit.is/page/3277495 ''Hvað varð um hreindýrin á Reykjanesskaga?''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1947]
[[Flokkur:Hjartardýr]]
[[Flokkur:Norðurslóðir]]
[[Flokkur:Villt spendýr á Íslandi]]
hyttrxth6muv0f4ijdncn6mfoaw14d5
Spætufuglar
0
45216
1961201
1379416
2026-04-25T17:09:37Z
Akigka
183
1961201
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Spætufuglar
| image =Pic_maculé.jpg
| image_caption = [[Safaspæta]] (''Sphyrapicus varius'')
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Fuglar]] (''Aves'')
| ordo = '''''Piciformes'''''
| ordo_authority = [[Bernhard Meyer|Meyer]] & [[Johann Wolf|Wolf]], 1810
| subdivision_ranks = Ættir
| subdivision =
* [[Spókaætt]] (''[[Galbulidae]]'')
* [[Letifuglar]] (''[[Bucconidae]]'')
* [[Skeggjaætt]] (''[[Capitonidae]]'')
* [[Piparfuglar]] (''[[Ramphastidae]]'')
* [[Spætuætt]] (''[[Picidae]]'')
* [[Hunangsgaukar]] (''[[Indicatoridae]]'')
}}
'''Spætufuglar''' ([[fræðiheiti]]: ''Piciformes'') eru [[ættbálkur (flokkunarfræði)|ættbálkur]] [[fuglar|fugla]] sem telur um 400 tegundir í 60 ættkvíslum, þar á meðal [[spæta|spætur]]. Flestir spætufuglar nærast á [[skordýr]]um þótt [[túkan]]ar lifi á [[ávöxtur|ávöxtum]] og [[hunangsgaukur]]inn lifi á [[býflugnavax]]i. Nær allir spætufuglar eru með tvær klær sem vísa fram og tvær aftur líkt og [[páfagaukar]].
{{stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Spætufuglar| ]]
deta2sivpq50letgfn9gfyqvcigf33h
Fullkomið firðrúm
0
53281
1961210
1450938
2026-04-25T17:25:10Z
Akigka
183
1961210
wikitext
text/x-wiki
'''Fullkomið firðrúm''' er [[firðrúm]] sem hefur þann eiginleika að sérhver [[Cauchy-runa]] í því hefur [[markgildi]] sem einnig er í firðrúminu. Dæmi: Mengi [[rauntala|rauntalna]] er fullkomið, en ekki mengi [[ræðar tölur|ræðra talna]], því til er Cauchy-runa af ræðum tölum sem hefur óræða tölu sem markgildi.
== Tengt efni ==
* [[Banach-rúm]]
* [[Vigurrúm]]
* [[Þjappað mengi]]
[[Flokkur:Mengjafræði]]
7vfq8sq44lxl9fxm7jlyagxyihpmb8r
Cauchy-runa
0
53283
1961204
1380459
2026-04-25T17:23:30Z
Akigka
183
Akigka færði [[Cauchyruna]] á [[Cauchy-runa]]: fylgja íðorðasafninu
1380459
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Cauchy sequence illustration.png|right|thumb|250px|Ferill Cauchyrunu <math>(x_n),</math> sýndur með blárri línu, sem <math>n</math> móti <math>x_n.</math> Ef rýmið er endanlegt þá lokast ferillinn í endapunkti (markgildi).]]
[[Image:Cauchy sequence illustration2.png|right|thumb|250px|Ferill sem er ekki Cauchyruna. Ystu mörk ferilsins nálgast ekki.]]
'''Cauchyruna''' er [[runa]], nefnd eftir [[Augustin Louis Cauchy]], þar sem [[fjarlægð]] tveggja samliggjandi staka minnkar eftir því farið er lengra frá fyrsta stakinu.
Þetta má setja fram sem <math>x_1, x_2, x_3, \ldots </math>, í [[firðrúm]]i sem hefur þann eiginleika að fyrir sérhverja [[já- eða neikvæð tala|jákvæða]] [[rauntala|rauntölu]] ''ε'' > 0 er til [[náttúrleg tala]] ''N'', þ.a. fyrir alla vísa ''m'' og ''n'' sem eru stærri en ''N'' gildi:
:<math>d(x_m, x_n) < \varepsilon. </math>
þar sem <math>d(x_m,x_n)</math> táknar fjarlægðina milli <math>x_m</math> og <math>x_n</math>.
Í [[fullkomið mengi|fullkomnu]] firðrúmi hefur sérhver Cauchyruna [[markgildi]] í firðrúminu. Cauchyrunur gegna mikilvægu hlutverki í [[grannfræði]] og [[fallafræði]].
[[Flokkur:Stærðfræði]]
[[Flokkur:Mengjafræði]]
[[Flokkur:Fallafræði]]
1haypfklh7shq4qgofujft0m1sil1cs
1961208
1961204
2026-04-25T17:24:30Z
Akigka
183
1961208
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Cauchy sequence illustration.png|right|thumb|Ferill Cauchyrunu <math>(x_n),</math> sýndur með blárri línu, sem <math>n</math> móti <math>x_n.</math> Ef rýmið er endanlegt þá lokast ferillinn í endapunkti (markgildi).]]
[[Image:Cauchy sequence illustration2.png|right|thumb|250px|Ferill sem er ekki Cauchy-runa. Ystu mörk ferilsins nálgast ekki.]]
'''Cauchy-runa''' er [[runa]], nefnd eftir [[Augustin Louis Cauchy]], þar sem [[fjarlægð]] tveggja samliggjandi staka minnkar eftir því farið er lengra frá fyrsta stakinu.
Þetta má setja fram sem <math>x_1, x_2, x_3, \ldots </math>, í [[firðrúm]]i sem hefur þann eiginleika að fyrir sérhverja [[já- eða neikvæð tala|jákvæða]] [[rauntala|rauntölu]] ''ε'' > 0 er til [[náttúrleg tala]] ''N'', þ.a. fyrir alla vísa ''m'' og ''n'' sem eru stærri en ''N'' gildi:
:<math>d(x_m, x_n) < \varepsilon. </math>
þar sem <math>d(x_m,x_n)</math> táknar fjarlægðina milli <math>x_m</math> og <math>x_n</math>.
Í [[fullkomið mengi|fullkomnu]] firðrúmi hefur sérhver Cauchy-runa [[markgildi]] í firðrúminu. Cauchy-runur gegna mikilvægu hlutverki í [[grannfræði]] og [[fallafræði]].
[[Flokkur:Mengjafræði]]
[[Flokkur:Fallafræði]]
ktk2lzaqmifpwefx5g01jl3wj6smaw4
1961209
1961208
2026-04-25T17:24:54Z
Akigka
183
1961209
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Cauchy sequence illustration.png|right|thumb|Ferill Cauchyrunu <math>(x_n),</math> sýndur með blárri línu, sem <math>n</math> móti <math>x_n.</math> Ef rýmið er endanlegt þá lokast ferillinn í endapunkti (markgildi).]]
[[Image:Cauchy sequence illustration2.png|right|thumb|250px|Ferill sem er ekki Cauchy-runa. Ystu mörk ferilsins nálgast ekki.]]
'''Cauchy-runa''' er [[runa]], nefnd eftir [[Augustin Louis Cauchy]], þar sem [[fjarlægð]] tveggja samliggjandi staka minnkar eftir því farið er lengra frá fyrsta stakinu.
Þetta má setja fram sem <math>x_1, x_2, x_3, \ldots </math>, í [[firðrúm]]i sem hefur þann eiginleika að fyrir sérhverja [[já- eða neikvæð tala|jákvæða]] [[rauntala|rauntölu]] ''ε'' > 0 er til [[náttúrleg tala]] ''N'', þ.a. fyrir alla vísa ''m'' og ''n'' sem eru stærri en ''N'' gildi:
:<math>d(x_m, x_n) < \varepsilon. </math>
þar sem <math>d(x_m,x_n)</math> táknar fjarlægðina milli <math>x_m</math> og <math>x_n</math>.
Í [[fullkomið firðrúm|fullkomnu firðrúmi]] hefur sérhver Cauchy-runa [[markgildi]] í firðrúminu. Cauchy-runur gegna mikilvægu hlutverki í [[grannfræði]] og [[fallafræði]].
[[Flokkur:Mengjafræði]]
[[Flokkur:Fallafræði]]
tknwftpy3nibiabye8o97zs27t1gndd
Talmúð
0
61906
1961257
1495330
2026-04-26T10:59:00Z
Akigka
183
1961257
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Samuel_Hirszenberg_'Szkoła_talmudystów'.jpg|thumb|Talmúðskólinn, málverk eftir [[Samuel Hirszenberg]] frá um 1895-1908.]]
'''Talmúð''' ([[hebreska]]: תַּלְמוּד ''Talmūḏ'' „nám“) er eitt helstu helgirita [[gyðingdómur|gyðingdóms]] á eftir [[Hebreska Biblían|Hebresku Biblíunni]].<ref>{{vísindavefurinn|2584|Hvað er Talmúð?|höfundur=Stefán Jónsson og Ulrika Andersson|dags=13.11.2018}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC - Religions - Judaism: The Torah |url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/judaism/texts/torah.shtml |access-date=2025-10-01 |website=www.bbc.co.uk |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Youvan |first=Douglas C |date=August 2024 |title=Torah vs. Talmud: Divergent Paths in Jewish Thought and Practice Across Sects and Cultures |url=https://www.researchgate.net/publication/383565536 |journal=ResearchGate |doi=10.13140/RG.2.2.17472.14082}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tanakh {{!}} Sefaria |url=https://www.sefaria.org/texts/Tanakh |access-date=2025-10-01 |website=www.sefaria.org}}</ref> Talmúð er lögskýringarit í formi samræðna sem fara [[rabbíni|rabbínum]] á milli og fjalla um lög Gyðinga, siðareglur þeirra, siði og sögu. Talmúð er helsta heimildin um [[lög Gyðinga]] (הֲלָכָה ''Halakha'') og [[guðfræði gyðinga]].<ref>{{Cite book |last=Fishman |first=Talya |url=https://books.google.com/books?id=LXByzyf-mFIC&q=Becoming+the+People+of+the+Talmud |title=Becoming the People of the Talmud: Oral Torah as Written Tradition in Medieval Jewish Cultures |date=2011 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-0-8122-4313-0 |series= |location=}}</ref><ref name="Neusner">{{cite book |author-link=Jacob Neusner |last=Neusner |first=Jacob |title=The Formation of the Babylonian Talmud |url=https://books.google.com/books?id=c-lKAwAAQBAJ&q=%22primary+source+for+Jewish+law%22&pg=PR9|publisher=Wipf and Stock Publishers |date=2003 |page=ix |isbn=9781592442195}}</ref><ref>{{cite book|title=The Essential Talmud |last=Steinsaltz |first=Adin |author-link=Adin Steinsaltz |isbn=978-0-465-02063-8 |year=1976 |page=3 |url=https://books.google.com/books?id=dLxFo4zNEMQC&q=central%20pillar |publisher=BasicBooks}}</ref><ref>{{cite book |last1=Steinberg |first1=Paul |last2=Greenstein Potter |first2=Janet |title=Celebrating the Jewish Year: The Fall Holidays: Rosh Hashanah, Yom Kippur |url=https://books.google.com/books?id=rbfHFFfxj2MC&q=central%20and%20most%20important%20body|publisher=The Jewish Publication Society |year=2007 |page=42 |isbn=9780827608429}}</ref> Helstu hlutar Talmúð eru kennisetningar úr [[munnleg geymd|munnlegri geymd]] ([[Mishnah]]) og greiningar og athugasemdir rabbína við þær ([[Gemara]]). Talmúðinn geymir þannig rökræður þúsunda ólíkra rabbína og lögspekinga um alls kyns efni á borð við lög, siðfræði, heimspeki, hefðir, sögu og alþýðumenningu, meðal annars. Þar til [[Haskalah]]-hreyfingin kom fram undir lok 18. aldar var Talmúð miðlægur í allri menningu [[Gyðingar|Gyðinga]], undirstaða samfélags þeirra og leiðarvísir í [[daglegt líf|daglegu lífi]].<ref name="Safrai">{{cite book |last=Safrai |first=S.|translator-last=Weidenfeld |translator-first=George |year=1969 |title=A History of the Jewish People |section=The Era of the Mishnah and Talmud (70–640) |editor-last=Ben-Sasson |editor-first=H.H.|url=https://books.google.com/books?id=2kSovzudhFUC&q=talmud+primary&pg=PA379|publisher=Harvard University Press |publication-date=1976 |page=379 |isbn=9780674397316}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{stubbur|saga}}
[[Flokkur:Gyðingdómur]]
fwrcg20nkgj0e1x4lhwgs53tzooiizc
1961258
1961257
2026-04-26T10:59:15Z
Akigka
183
Akigka færði [[Talmúd]] á [[Talmúð]]
1961257
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Samuel_Hirszenberg_'Szkoła_talmudystów'.jpg|thumb|Talmúðskólinn, málverk eftir [[Samuel Hirszenberg]] frá um 1895-1908.]]
'''Talmúð''' ([[hebreska]]: תַּלְמוּד ''Talmūḏ'' „nám“) er eitt helstu helgirita [[gyðingdómur|gyðingdóms]] á eftir [[Hebreska Biblían|Hebresku Biblíunni]].<ref>{{vísindavefurinn|2584|Hvað er Talmúð?|höfundur=Stefán Jónsson og Ulrika Andersson|dags=13.11.2018}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC - Religions - Judaism: The Torah |url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/judaism/texts/torah.shtml |access-date=2025-10-01 |website=www.bbc.co.uk |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Youvan |first=Douglas C |date=August 2024 |title=Torah vs. Talmud: Divergent Paths in Jewish Thought and Practice Across Sects and Cultures |url=https://www.researchgate.net/publication/383565536 |journal=ResearchGate |doi=10.13140/RG.2.2.17472.14082}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tanakh {{!}} Sefaria |url=https://www.sefaria.org/texts/Tanakh |access-date=2025-10-01 |website=www.sefaria.org}}</ref> Talmúð er lögskýringarit í formi samræðna sem fara [[rabbíni|rabbínum]] á milli og fjalla um lög Gyðinga, siðareglur þeirra, siði og sögu. Talmúð er helsta heimildin um [[lög Gyðinga]] (הֲלָכָה ''Halakha'') og [[guðfræði gyðinga]].<ref>{{Cite book |last=Fishman |first=Talya |url=https://books.google.com/books?id=LXByzyf-mFIC&q=Becoming+the+People+of+the+Talmud |title=Becoming the People of the Talmud: Oral Torah as Written Tradition in Medieval Jewish Cultures |date=2011 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-0-8122-4313-0 |series= |location=}}</ref><ref name="Neusner">{{cite book |author-link=Jacob Neusner |last=Neusner |first=Jacob |title=The Formation of the Babylonian Talmud |url=https://books.google.com/books?id=c-lKAwAAQBAJ&q=%22primary+source+for+Jewish+law%22&pg=PR9|publisher=Wipf and Stock Publishers |date=2003 |page=ix |isbn=9781592442195}}</ref><ref>{{cite book|title=The Essential Talmud |last=Steinsaltz |first=Adin |author-link=Adin Steinsaltz |isbn=978-0-465-02063-8 |year=1976 |page=3 |url=https://books.google.com/books?id=dLxFo4zNEMQC&q=central%20pillar |publisher=BasicBooks}}</ref><ref>{{cite book |last1=Steinberg |first1=Paul |last2=Greenstein Potter |first2=Janet |title=Celebrating the Jewish Year: The Fall Holidays: Rosh Hashanah, Yom Kippur |url=https://books.google.com/books?id=rbfHFFfxj2MC&q=central%20and%20most%20important%20body|publisher=The Jewish Publication Society |year=2007 |page=42 |isbn=9780827608429}}</ref> Helstu hlutar Talmúð eru kennisetningar úr [[munnleg geymd|munnlegri geymd]] ([[Mishnah]]) og greiningar og athugasemdir rabbína við þær ([[Gemara]]). Talmúðinn geymir þannig rökræður þúsunda ólíkra rabbína og lögspekinga um alls kyns efni á borð við lög, siðfræði, heimspeki, hefðir, sögu og alþýðumenningu, meðal annars. Þar til [[Haskalah]]-hreyfingin kom fram undir lok 18. aldar var Talmúð miðlægur í allri menningu [[Gyðingar|Gyðinga]], undirstaða samfélags þeirra og leiðarvísir í [[daglegt líf|daglegu lífi]].<ref name="Safrai">{{cite book |last=Safrai |first=S.|translator-last=Weidenfeld |translator-first=George |year=1969 |title=A History of the Jewish People |section=The Era of the Mishnah and Talmud (70–640) |editor-last=Ben-Sasson |editor-first=H.H.|url=https://books.google.com/books?id=2kSovzudhFUC&q=talmud+primary&pg=PA379|publisher=Harvard University Press |publication-date=1976 |page=379 |isbn=9780674397316}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{stubbur|saga}}
[[Flokkur:Gyðingdómur]]
fwrcg20nkgj0e1x4lhwgs53tzooiizc
Spjall:Talmúð
1
61916
1961260
429590
2026-04-26T10:59:15Z
Akigka
183
Akigka færði [[Spjall:Talmúd]] á [[Spjall:Talmúð]]
429590
wikitext
text/x-wiki
þetta er mjög ófullkomið: Kaffispjall rabbína eða hvað?? [[Notandi:Thvj|Thvj]] 27. febrúar 2008 kl. 16:05 (UTC)
: Kaffispjall? Á ég að bæta því inn? =P --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 27. febrúar 2008 kl. 16:31 (UTC)
1md3wnidfoh98nodpjjm6fzl4bm2crp
Brúnrotta
0
63196
1961199
1953036
2026-04-25T17:05:03Z
Akigka
183
1961199
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Brúnrotta
| status = LR/lc
| status_system = iucn2.3
| image = Rattus_norvegicus_1.jpg
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'')
| ordo = [[Nagdýr]] (''Rodentia'')
| familia = [[Músaætt]] (''Muridae'')
| subfamilia = ''[[Murinae]]''
| genus = [[Rottur]] (''[[Rattus]]'')
| species = '''''Brúnrotta'''''
| binomial = ''Rattus norvegicus''
| binomial_authority = ([[John Berkenhout|Berkenhout]], [[1769]])
| range_map = Brown rat distribution.png
| range_map_caption = Heimkynni brúnrottna
}}
'''Brúnrotta''' ([[fræðiheiti]]: ''Rattus norvegicus'') er meðalstórt nagdýr. Brúnrotta er í kringum 24-30 cm löng og halinn 18-20 cm. Brúnrottur geta verið mismunandi að lit, einkum á bakið, þær geta verið gulgráar, mógráar, mórauðar eða rauðgráar að ofan og á síðum en að neðan eru þær yfirleitt ljósgráar. Aðalmunurinn á brúnrottunni og [[svartrotta|svartrottunni]] er að augu og eyru brúnrottunnar eru minni, skottið er ljóst að neðan og einnig er það hlutfallslega styttra. Brúnrottur eru algengar í þéttbýli og fólk getur rekist á þær í kjöllurum, holræsum, geymslum, hafnargörðum og á öskuhaugum.
Brúnrottur eru ekki með góða sjón og forðast dagsljósið, hins vegar eru þær harðgerðar og þola vel kulda og geta jafnvel lifað af langa frostavetur.
==Þyngd==
Kvendýrið verður 110-240 gr og karldýrið 220-380 gr. Fullorðnar rottur þurfa að éta um 10% af líkamsþyngd sinni á dag ef miðað er við þurrt korn og sé fæða þeirra öll þurrmeti þurfa þær að drekka um 25 ml af vatni á dag.
==Fæða==
Brúnrottur eru alætur en sækja mjög mikið í kornmeti. Þær eiga til að éta mikið af eggjum og ungum og leggja sig einnig mikið eftir hræjum. Ef rotta sér fæðu sem hún hefur aldrei kynnst áður er hún mjög varkár.
==Heimkynni==
Talið er að brúnrottan eigi uppruna sinn í Austur-Asíu fyrir um 54 milljónum ára og hafi þá aðallega verið skógardýr en síðan breiddist brúnrottur út um Evrópu og Ameríku og eiga í dag heimkynni í öllum heimsálfum fyrir utan Suðurskautslandið.
==Mökun==
Brúnrottur búa margar saman og í hverjum hóp er ráðandi karldýr sem fær forgang að fæðu, vatni og svefnstöðum og ver kvendýrin fyrir hinum karldýrunum. Kvenrottur verða frjóar aðeins 8-12 vikna gamlar og meðgöngutími er á milli 21 og 23 dagar. Rottur geta fjölgað sér allt árið ef aðstæður eru góðar og nóg til af mat.
==Tenglar==
* {{cite web|url=https://www1.mms.is/landspendyr/animal.php?id=3|title=Íslensku landspendýrin|website=Námsgagnastofnun|access-date=25.4.2026}}
* {{cite web|url=https://www.iucngisd.org/gisd/species.php?sc=159|title=Rattus norvegicus|website=Global Invasive Species Database|date=13.4.2011}}
* {{cite web|url=http://www.ratbehavior.org/history.htm|title=History of the Norway Rat (Rattus norvegicus)|website=Annes's rat page|access-date=25.4.2026}}
[[Flokkur:Rottur]]
[[Flokkur:Villt spendýr á Íslandi]]
bl8agq7eshxfrqq4o92fyoclofa3xva
1961200
1961199
2026-04-25T17:06:31Z
Akigka
183
1961200
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Brúnrotta
| status = LR/lc
| status_system = iucn2.3
| image = Rattus_norvegicus_1.jpg
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'')
| ordo = [[Nagdýr]] (''Rodentia'')
| familia = [[Músaætt]] (''Muridae'')
| subfamilia = ''[[Murinae]]''
| genus = [[Rottur]] (''[[Rattus]]'')
| species = '''''Brúnrotta'''''
| binomial = ''Rattus norvegicus''
| binomial_authority = ([[John Berkenhout|Berkenhout]], [[1769]])
| range_map = Brown rat distribution.png
| range_map_caption = Heimkynni brúnrottna
}}
'''Brúnrotta''' ([[fræðiheiti]]: ''Rattus norvegicus'') er meðalstórt nagdýr. Brúnrotta er í kringum 24-30 cm löng og halinn 18-20 cm. Brúnrottur geta verið mismunandi að lit, einkum á bakið, þær geta verið gulgráar, mógráar, mórauðar eða rauðgráar að ofan og á síðum en að neðan eru þær yfirleitt ljósgráar. Aðalmunurinn á brúnrottunni og [[svartrotta|svartrottunni]] er að augu og eyru brúnrottunnar eru minni, skottið er ljóst að neðan og einnig er það hlutfallslega styttra. Brúnrottur eru algengar í þéttbýli og fólk getur rekist á þær í kjöllurum, holræsum, geymslum, hafnargörðum og á öskuhaugum.
Brúnrottur eru ekki með góða sjón og forðast dagsljósið, hins vegar eru þær harðgerar og þola vel kulda og geta jafnvel lifað af langa frostavetur.
==Þyngd==
Kvendýrið verður 110-240 gr og karldýrið 220-380 gr. Fullorðnar rottur þurfa að éta um 10% af líkamsþyngd sinni á dag ef miðað er við þurrt korn og sé fæða þeirra öll þurrmeti þurfa þær að drekka um 25 ml af vatni á dag.
==Fæða==
Brúnrottur eru alætur en sækja mjög mikið í kornmeti. Þær eiga til að éta mikið af eggjum og ungum og leggja sig einnig mikið eftir hræjum. Ef rotta sér fæðu sem hún hefur aldrei kynnst áður er hún mjög varkár.
==Heimkynni==
Talið er að brúnrottan eigi uppruna sinn í Austur-Asíu fyrir um 54 milljónum ára og hafi þá aðallega verið skógardýr en síðan breiddist brúnrottur út um Evrópu og Ameríku og eiga í dag heimkynni í öllum heimsálfum fyrir utan Suðurskautslandið.
==Mökun==
Brúnrottur búa margar saman og í hverjum hóp er ráðandi karldýr sem fær forgang að fæðu, vatni og svefnstöðum og ver kvendýrin fyrir hinum karldýrunum. Kvenrottur verða frjóar aðeins 8-12 vikna gamlar og meðgöngutími er á milli 21 og 23 dagar. Rottur geta fjölgað sér allt árið ef aðstæður eru góðar og nóg til af mat.
==Tenglar==
* {{cite web|url=https://www1.mms.is/landspendyr/animal.php?id=3|title=Íslensku landspendýrin|website=Námsgagnastofnun|access-date=25.4.2026}}
* {{cite web|url=https://www.iucngisd.org/gisd/species.php?sc=159|title=Rattus norvegicus|website=Global Invasive Species Database|date=13.4.2011}}
* {{cite web|url=http://www.ratbehavior.org/history.htm|title=History of the Norway Rat (Rattus norvegicus)|website=Annes's rat page|access-date=25.4.2026}}
[[Flokkur:Rottur]]
[[Flokkur:Villt spendýr á Íslandi]]
jk86xn32wunfn85pmpu56px1xzz6lw1
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974
0
67173
1961214
1945929
2026-04-25T18:32:02Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961214
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:1974_world_cup.png|thumb|right|Löndin sem tóku þátt.]]
'''Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974''' eða '''HM 1974''' var haldið í [[Vestur-Þýskaland|Vestur-Þýskalandi]] dagana [[13. júní]] til [[7. júlí]]. Þetta var tíunda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla|heimsmeistarakeppnin]]. Heimamenn urðu heimsmeistarar eftir sigur á [[Holland|Hollendingum]] í úrslitaleik. Keppt var um nýjan verðlaunagrip en [[Brasilía|Brasilíumenn]] höfðu unnið þann fyrri til eignar á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM 1970]].
== Val á gestgjöfum ==
Á FIFA-þinginu árið 1966 var tekin ákvörðun um staðsetningu keppnanna árin 1974, [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|HM 1978]] og [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM 1982]]. Fyrir lá að fyrsta og síðasta keppnin yrðu í [[Evrópa|Evrópu]] en miðkeppnin í [[Norður-Ameríka|Norður-]] eða [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]]. Auk Vestur-Þjóðverja höfðu [[Spánn|Spánverjar]], [[Ítalía|Ítalir]] og Hollendingar lýst áhuga á að halda mótið 1974. Tvær síðarnefndu þjóðirnar drógu sig til baka og í kjölfarið ákváðu Spánverjar að gera slíkt hið sama gegn loforði um stuðning við að fá mótið 1982. Vestur-Þýskaland varð því sjálfkjörið í hlutverk gestgjafa.
== Undankeppni ==
99 lið kepptu um 14 laus sæti í úrslitakeppninni, auk gestgjafa og ríkjandi meistara. Norður-Ameríkukeppnin 1973, sem fram fór á [[Haítí]], var látin gilda sem forkeppni HM og komu heimamenn þar mjög á óvart með því að fara með sigur af hólmi. [[Mexíkó]] sat eftir þrátt fyrir að hafa keppt í sex undanförnum úrslitakeppnum. Saír varð fulltrúi Afríku í fyrsta og eina skiptið. [[Ástralía|Ástralir]] komust sömuleiðis í fyrsta sinn í úrslitakeppni eftir lokaeinvígi gegn [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] sem endaði með oddaleik í [[Hong Kong]].
[[Úrúgvæ]] og [[Argentína]] unnu sína riðla í Suður-Ameríkukeppninni og komust áfram ásamt [[Síle]] sem fór líklega auðveldustu leið allra liða í úrslitin. Eftir þriggja leikja einvígi við [[Perú]] komust Sílemenn í umspil við [[Sovétríkin]], fulltrúa Evrópu. Leikurinn átti að fara fram rétt í kjölfar [[valdaránið í Síle 1973|valdaránsins 1973]], Sovétmenn neituðu að mæta til leiks og voru dæmdir úr keppni.
[[Svíþjóð|Svíar]] þurftu oddaleik til sigurs gegn [[Austurríki|Austurríkismönnum]] þar sem markamunur liðanna í riðlakeppninni var sá sami, [[Ungverjaland|Ungverjar]] hlutu jafnmörg stig en sátu eftir. Stórsigrar [[Holland|Hollendinga]] á [[Noregur|Norðmönnum]] (9:1) og [[Ísland|Íslendingum]] (8:0) dugðu þeim til að slá út [[Belgía|Belga]] á markatölu. [[England|Englendingar]] náðu bara jafntefli gegn [[Pólland|Pólverjum]] á heimavelli í lokaleiknum og sátu eftir. [[Spánn|Spánverjar]] og [[Frakkland|Frakkar]] féllu sömuleiðis úr leik gegn [[Júgóslavía|Júgóslövum]] og Sovétmönnum.
== Lukkudýr ==
''Tip & Tap'' voru einkennistákn keppninnar. Það voru tveir teiknimyndadrengir í treyju sem svipaði til búnings þýska landsliðsins með skammstöfunina WM74 áletraða.
== Þátttökulið ==
Sextán þjóðir mættu til leiks frá fimm heimsálfum.
{{col-begin}}
{{col-3}}
* [[Mynd:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]
* [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
* [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]] (meistarar)
* [[Mynd:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]]
* [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
{{col-3}}
* [[Mynd:Flag of Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
* [[Mynd:Flag of Zaire.svg|20px]] [[Saír]]
* [[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]] [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]
* [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgaría]]
* [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
* [[Mynd:Flag of Italy.svg|20px]] [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalía]]
{{col-3}}
* [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]
* [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
* [[Mynd:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
* [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
* [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]] (gestgjafar)
{{col-end}}
==Leikvellir==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
![[Vestur-Berlín]]
![[München]], [[Bæjaraland|Bæjaralandi]]
![[Stuttgart]], [[Baden-Württemberg]]
|-
|[[Ólympíuleikvangurinn í Berlín|Ólympíuleikvangurinn]]
|[[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangurinn]]
| [[Mercedes-Benz Arena (Stuttgart)|Neckarstadion]]
|-
| Sætafjöldi: '''86,000'''
| Sætafjöldi: '''77,573'''
| Sætafjöldi: '''72,200'''
|-
|[[File:Berliner Olympiastadion innen.jpg|200px]]
|[[File:Munich - Frei Otto Tensed structures - 5302.jpg|200px]]
|[[File:Stuttgart stadium.jpg|alt=|200x200px]]
|-
![[Gelsenkirchen]], [[Norðurrín-Vestfalía|Norðurrín-Vestfalíu]]
![[Düsseldorf]], [[Norðurrín-Vestfalía|Norðurrín-Vestfalíu]]
![[Frankfurt]], [[Hessen]]
|-
| [[Parkstadion]]
| [[Rheinstadion]]
| [[Waldstadion (Frankfurt)|Waldstadion]]
|-
| Sætafjöldi: '''72,000'''
| Sætafjöldi: '''70,100'''
| Sætafjöldi: '''62,200'''
|-
| [[File:Parkstadion gelsenkirchen 2.jpg|200px]]
| [[File:Altes_Rheinstadion.jpg|200px]]
| [[File:Waldstadionold1.jpg|200px]]
|-
! [[Hamburg]]
! [[Hanover]], [[Neðra Saxland|Neðra Saxlandi]]
! [[Dortmund]], [[Norðurrín-Vestfalía|Norðurrín-Vestfalíu]]
|-
|[[Volksparkstadion]]
| [[Niedersachsenstadion]]
| [[Westfalenstadion]]
|-
|Sætafjöldi: '''61,300'''
| Sætafjöldi: '''60,400'''
| Sætafjöldi: '''53,600'''
|-
|[[File:Das_Volksparkstadion_1983.jpg|alt=|frameless|200x200px]]
|[[File:1998-05-24 Niedersachsenstadion Relegation Hannover 96 Tennis Borussia Berlin 0.jpg|alt=|200x200px]]
|[[Mynd:Dortmund Westfalenstadion, 18 Mai 1985, RVR Arcchiv (1304-85).jpg|alt=|200x200dp]]
|}
== Keppnin ==
=== Riðlakeppnin ===
Keppt var í fjórum riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fóru í milliriðla.
==== Riðill 1 ====
Það voru blendin viðbrögð þegar Vestur- og Austur-Þýskaland drógust saman í riðil. Þetta reyndist eini landsleikur liðanna tveggja í sögunni. Sárafáir Austur-Þjóverjar, flestir framámenn í Kommúnistaflokknum, fengu að fylgja liði sínu vestur yfir landamærin og sáu gríðarlega óvæntan sigur sinna manna á gestgjöfunum, 1:0. Austur-Þjóðverjar náðu því toppsætinu en Vestur-Þýskaland mátti sætta sig við annað sætið á undan Sílebúum og Áströlum. Vestur-Þjóðverjum þótti sárt að tapa fyrir nágrönnum sínum en gátu þó huggað sig við að annað sætið gaf þeim umtalsvert auðveldari milliriðil en ella hefði verið.
Carlos Caszely leikmaður Síle fékk þann vafasama heiður í leiknum gegn Vestur-Þjóðverjum að fá fyrstur allra að líta rauða spjaldið í sögu HM. Rauð spjöld fyrir brottvikningar voru kynnt til sögunnar fyrir HM í Mexókó fjórum árum fyrr, en voru aldrei notuð.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|M.munur
!width=30|Stig
|-
|- ! style="background:#00FF00;"
|1||[[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]]||[[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]||3||2||1||0||4||1||+3||'''5'''
|- ! style="background:#00FF00;"
|2||[[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]]||[[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]||3||2||0||1||4||1||+3||'''4'''
|-
|3||[[Mynd:Flag_of_Chile.svg|20px]]||[[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]]||3||0||2||1||1||2||-1||'''2'''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of_Australia.svg|20px]]||[[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]||3||0||1||2||0||5||-5||'''1'''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 14. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]
|úrslit= 1-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Paul Breitner|Breitner]] 18
|mörk2=
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í Berlín|Ólympíuleikvangurinn]], [[Berlín]]
|áhorfendur= 81.100
|dómari= Doğan Babacan, [[Tyrkland|Tyrklandi]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 14. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]] [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]
|úrslit= 2-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Colin Curran|Curran]] 58 (sjálfsm.), [[Joachim Streich|Streich]] 72
|mörk2=
|leikvangur= Volksparkstadion, [[Hamburg]]
|áhorfendur= 17.000
|dómari= Youssou N'Diaye, [[Senegal]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 18. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]
|úrslit= 3-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Wolfgang Overath|Overath]] 12, [[Bernhard Cullmann|Cullmann]] 34, [[Gerd Müller|Müller]] 53
|mörk2=
|leikvangur= Volksparkstadion, [[Hamborg]]
|áhorfendur= 53.000
|dómari= Mahmoud Mustafa Kamel, [[Egyptaland]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 18. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]]
|úrslit= 1-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]] [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Sergio Ahumada|Ahumada]] 69
|mörk2= [[Martin Hoffmann|Hoffmann]] 55
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í Berlín|Ólympíuleikvangurinn]], [[Berlín]]
|áhorfendur= 28.300
|dómari= Aurelio Angonese, [[Ítalía|Ítalíu]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 22. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ástralska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ástralía]]
|úrslit= 0-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í Berlín|Ólympíuleikvangurinn]], [[Berlín]]
|áhorfendur= 17.400
|dómari= Jafar Namdar, [[Íran]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 22. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]
|úrslit= 0-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]] [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Jürgen Sparwasser|Sparwasser]] 77
|leikvangur= Volksparkstadion, [[Hamborg]]
|áhorfendur= 60.200
|dómari= Ramón Barreto Ruíz, [[Úrúgvæ]]
|}}
==== Riðill 2 ====
Skotar sátu eftir með sárt ennið í riðli 2 og féllu úr leik þrátt fyrir að vera eina liðið í keppninni sem tapaði ekki leik. Landslið Saír reyndist algjör eftirbátur annarra liða og 9:0 tapið gegn Júgóslavíu varð eitt það stærsta í sögu keppninnar. Brasilíumenn gerðu tvö markalaus jafntefli og þóttu leika leiðinlegan og varnarsinnaðan bolta í hrópandi mótsögn við sigurlið þeirra fjórum árum fyrr.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|M.munur
!width=30|Stig
|-
|- ! style="background:#00FF00;"
|1||[[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]]||[[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]||3||1||2||0||10||1||+9||'''4'''
|- ! style="background:#00FF00;"
|2||[[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]]||[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]||3||1||2||0||3||0||+3||'''4'''
|-
|3||[[Mynd:Flag_of_Scotland.svg|20px]]||[[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]||3||1||2||0||3||1||+2||'''4'''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of_Zaire.svg|20px]]||[[Saír]]||3||0||0||3||0||14||-14||'''0'''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|úrslit= 0-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= Waldstadion, [[Frankfurt]]
|áhorfendur= 62.000
|dómari= Rudolf Scheurer, [[Sviss]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 14. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
|úrslit= 2-0
|lið2= [[Mynd:Flag of Zaire.svg|20px]] Saír
|skýrsla=
|mörk1= [[Peter Lorimer|Lorimer]] 26, [[Joe Jordan|Jordan]] 34
|mörk2=
|leikvangur= [[Westfalenstadion]], [[Dortmund]]
|áhorfendur= 25.800
|dómari= Gerhard Schulenburg, [[Vestur-Þýskaland]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 18. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
|úrslit= 0-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= Waldstadion, [[Frankfurt]]
|áhorfendur= 62.000
|dómari= Arie van Gemert, [[Holland]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag of Zaire.svg|20px]] Saír
|úrslit= 0-9
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Dušan Bajević|Bajević]] 8, 30, 81 [[Dragan Džajić|Džajić]] 14, [[Ivica Šurjak|Šurjak]] 18, [[Josip Katalinski|Katalinski]] 22, [[Vladislav Bogićević|Bogićević]] 35, [[Branko Oblak|Oblak]] 61, [[Ilija Petković|Petković]] 65
|leikvangur= Parkstadion, [[Gelsenkirchen]]
|áhorfendur= 31.700
|dómari= Omar Delgado Gómez, [[Kólumbía|Kólumbíu]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 22. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|úrslit= 1-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Joe Jordan|Jordan]] 88
|mörk2= [[Stanislav Karasi|Karasi]] 81
|leikvangur= Waldstadion, [[Frankfurt]]
|áhorfendur= 56.000
|dómari= Alfonso González Archundía, [[Mexíkó]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 22. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|úrslit= 3-0
|lið2= [[Mynd:Flag of Zaire.svg|20px]] Saír
|skýrsla=
|mörk1= [[Jairzinho]] 12, [[Rivellino]] 66, [[Valdomiro]] 79
|mörk2=
|leikvangur= Parkstadion, [[Gelsenkirchen]]
|áhorfendur= 36.200
|dómari= Nicolae Rainea, [[Rúmenía|Rúmeníu]]
|}}
==== Riðill 3 ====
Riðill 3 var talinn sá erfiðasti í keppninni, þar sem Svíþjóð var almennt álitið langsterkasta liðið úr neðsta styrkleikaflokki, sem að öðru leyti innihélt lið utan Evrópu og Suður-Ameríku. Búlgarir kepptu í sinni fjórðu úrslitakeppni í röð og líkt og í fyrri tilraunum mistókst þeim að vinna leik. Hollendingar og Svíar skildu jafnir í innbyrðisleik sínum og komust áfram í milliriðil.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|M.munur
!width=30|Stig
|-
|- ! style="background:#00FF00;"
|1||[[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]]||[[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]||3||2||1||0||6||1||+5||'''5'''
|- ! style="background:#00FF00;"
|2||[[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]]||[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]||3||1||2||1||3||0||+3||'''4'''
|-
|3||[[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]]||[[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgaría]]||3||0||2||1||2||5||+3||'''2'''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]]||[[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]||3||0||1||2||1||6||-5||'''1'''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
|úrslit= 0-2
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Johnny Rep|Rep]] 7, 86
|leikvangur= Niedersachsenstadion, [[Hanover]]
|áhorfendur= 55.100
|dómari= Károly Palotai, [[Ungverjaland]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|úrslit= 0-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgaría]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= Rheinstadion, [[Düsseldorf]]
|áhorfendur= 23.800
|dómari= Edison Peréz Núñez, [[Perú]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 19. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgaría]]
|úrslit= 1-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Hristo Bonev|Bonev]] 75
|mörk2= [[Ricardo Pavoni|Pavoni]] 87
|leikvangur= Niedersachsenstadion, [[Hanover]]
|áhorfendur= 13.400
|dómari= Jack Taylor, [[England]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 19. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|úrslit= 0-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Westfalenstadion]], [[Dortmund]]
|áhorfendur= 53.700
|dómari= Werner Winsemann, [[Kanada]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgaría]]
|úrslit= 1-4
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Ruud Krol|Krol]] 78 (sjálfsm.)
|mörk2= [[Johan Neeskens|Neeskens]] 5 (vítasp.), 44 (vítasp.), [[Johnny Rep|Rep]] 71, [[Theo de Jong|de Jong]] 88
|leikvangur= [[Westfalenstadion]], [[Dortmund]]
|áhorfendur= 53.300
|dómari= Tony Boskovic, [[Ástralía|Ástralíu]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]
|úrslit= 0-3
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Ralf Edström|Edström]] 46, 77, [[Roland Sandberg|Sandberg]] 74
|leikvangur= Rheinstadion, [[Düsseldorf]]
|áhorfendur= 28.300
|dómari= Erich Linemayr, [[Austurríki]]
|}}
==== Riðill 4 ====
[[Mynd:Bundesarchiv Bild 183-N0619-0038, Fußball-WM, Haiti - VR Polen 0-7.jpg|thumb|right|Grzegorz Lato skorar sjöunda og síðasta mark Pólverja í stórsigri á Haítí.]]Haítí tók þátt í úrslitakeppni HM í fyrsta og eina sinn í sögunni. Lið þeirra fékk óskabyrjun þegar það komst yfir á móti Ítölum, en fram að því hafði [[Dino Zoff]] haldið hreinu í 1.143 mínútur með landsliðinu, sem var heimsmet. Gleðin varð skammvinn og Haítí tapaði öllum þremur leikjum sínum og lauk keppni með markatöluna 14:2. Munaði þar mestu um 7:0 skell gegn Pólverjum, sem varð til þess að leikmenn óttuðust um líf sitt vegna reiði einræðisherrans [[Jean-Claude Duvalier]].
Best var frammistaða leikmanna Haítí gegn Ítölum sem unnu þá einungis með tveggja marka mun. Það reyndist dýrkeypt þeim síðarnefndu því Ítalir sátu eftir í riðlinum á kostnað Argentínu á markatölu. Pólverjar unnu alla þrjá leiki sína.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|M.munur
!width=30|Stig
|-
|- ! style="background:#00FF00;"
|1||[[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]]||[[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]||3||0||0||0||12||3||+5||'''6'''
|- ! style="background:#00FF00;"
|2||[[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]]||[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]||3||1||1||1||7||5||+2||'''3'''
|-
|3||[[Mynd:Flag_of_Italy.svg|20px]]||[[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalía]]||3||1||1||1||5||4||+1||'''3'''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of_Haiti.svg|20px]]||[[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]||3||0||0||3||2||14||-6||'''0'''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalía]]
|úrslit= 3-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Gianni Rivera|Rivera]] 52, [[Romeo Benetti|Benetti]] 66, [[Pietro Anastasi|Anastasi]] 79
|mörk2= [[Emmanuel Sanon|Sanon]] 46
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangurinn]], [[München]]
|áhorfendur= 53.000
|dómari= Vicente Llobregat, [[Venesúela]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
|úrslit= 3-2
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Grzegorz Lato|Lato]] 7, 62, [[Andrzej Szarmach|Szarmach]] 8
|mörk2= [[Ramón Heredia|Heredia]] 60, [[Carlos Babington|Babington]] 66
|leikvangur= Neckarstadion, [[Stuttgart]]
|áhorfendur= 32.700
|dómari= Clive Thomas, [[Wales]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 19. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|úrslit= 1-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[René Houseman|Houseman]] 20
|mörk2= [[Roberto Perfumo|Perfumo]] 35 (sjálfsm.)
|leikvangur= Neckarstadion, [[Stuttgart]]
|áhorfendur= 70.100
|dómari= Pavel Kazakov, [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 19. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
|úrslit= 7-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Grzegorz Lato|Lato]] 17, 87, [[Kazimierz Deyna|Deyna]] 18, [[Andrzej Szarmach|Szarmach]] 30, 34, 50, [[Jerzy Gorgoń|Gorgoń]] 31
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangurinn]], [[München]]
|áhorfendur= 25.300
|dómari= Govindasamy Suppiah, [[Singapúr]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|úrslit= 4-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Haítíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Haítí]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Héctor Yazalde|Yazalde]] 15, 68, [[René Houseman|Houseman]] 18, [[Rubén Ayala|Ayala]] 55
|mörk2= [[Emmanuel Sanon|Sanon]] 63
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangurinn]], [[München]]
|áhorfendur= 25.900
|dómari= Pablo Sánchez Ibáñez, [[Spánn|Spáni]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
|úrslit= 2-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítalía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Andrzej Szarmach|Szarmach]] 38, [[Kazimierz Deyna|Deyna]] 44
|mörk2= [[Fabio Capello|Capello]] 85
|leikvangur= Neckarstadion, [[Stuttgart]]
|áhorfendur= 70.100
|dómari= Hans-Joachim Weyland, [[Vestur-Þýskaland]]i
|}}
=== Milliriðlar ===
Keppt var í tveimur fjögurra liða riðlum. Sigurliðin fóru í úrslitaleikinn en liðin í öðru sæti léku um bronsverðlaunin.
==== A riðill ====
[[Mynd:Argentina vs brasil 1974.jpg|thumb|right|Argentína og Brasilía eigast við í milliriðlinum.]]Holland og Brasilía unnu bæði tvo fyrstu leiki sína í riðlinum, sem þýddi að liðin mættust í hreinum úrslitaleik um hvort þeirra kæmist í úrslitaleikinn. Hollendingar reyndust sterkari með mörkum frá Neeskens og Cruyff. Sigur Hollendinga á Argentínumönnum í fyrstu umferðinni þótti sérstaklega öruggur og snerti hollenski markvörðurinn boltann aðeins einu sinni allan leikinn.
[[Mynd:Wereldkampioenschap Voetbal 1974 in Munchen, Nederland tegen DDR, 2-0 spelmomen, Bestanddeelnr 254-9506.jpg|thumb|right|Hollendingar skora seinna mark sitt gegn Austur-Þjóðverjum.]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|M.munur
!width=30|Stig
|-
|- ! style="background:#00FF00;"
|1||[[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]]||[[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]||3||3||0||0||8||0||+8||'''6'''
|- ! style="background:gold;"
|2||[[Mynd:Flag of Brazil.svg|20px]]||[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]||3||2||0||1||3||3||0||'''4'''
|-
|3||[[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]]||[[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]||3||0||1||2||1||4||-3||'''1'''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]]||[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]||3||0||1||2||2||7||-5||'''1'''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|úrslit= 4-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Johan Cruyff|Cruyff]] 11, 90, [[Ruud Krol|Krol]] 25, [[Johnny Rep|Rep]] 73
|mörk2=
|leikvangur= Parkstadion, [[Gelsenkirchen]]
|áhorfendur= 56.548
|dómari= Bob Davidson, [[Skotland]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|úrslit= 1-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]] [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Rivelino]] 60
|mörk2=
|leikvangur= Niedersachsenstadion, [[Hanover]]
|áhorfendur= 59.863
|dómari= Clive Thomas, [[Wales]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|úrslit= 1-2
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Miguel Ángel Brindisi|Brindisi]] 35
|mörk2= [[Rivelino]] 32, [[Jairzinho]] 49
|leikvangur= Niedersachsenstadion, [[Hanover]]
|áhorfendur= 39.400
|dómari= Vital Loraux, [[Belgía|Belgíu]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]] [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]
|úrslit= 0-2
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Johan Neeskens|Neeskens]] 7, [[Rob Rensenbrink|Rensenbrink]] 59
|leikvangur= Parkstadion, [[Gelsenkirchen]]
|áhorfendur= 68.348
|dómari= Rudolf Scheurer, [[Sviss]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. júlí 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|úrslit= 1-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_East Germany.svg|20px]] [[Austur-þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austur-Þýskaland]]
|skýrsla=
|mörk1= [[René Houseman|Houseman]] 20
|mörk2= [[Joachim Streich|Streich]] 14
|leikvangur= Parkstadion, [[Gelsenkirchen]]
|áhorfendur= 54.254
|dómari= Jack Taylor, [[England]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. júlí 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|úrslit= 2-0
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Johan Neeskens|Neeskens]] 50, [[Johan Cruyff|Cruyff]] 65
|mörk2=
|leikvangur= [[Westfalenstadion]], [[Dortmund]]
|áhorfendur= 53.700
|dómari= Kurt Tschenscher, [[Vestur-Þýskaland]]i
|}}
==== B riðill ====
Líkt og í A-riðlinum var hreinn úrslitaleikur í lokaumferðinni eftir að Vestur-Þjóðverjar og Pólverjar unnu báða fyrstu leiki sína. Mark frá Gerd Müller skildi liðin af og heimamenn komust í úrslitaleikinn.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Lið
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|M.munur
!width=30|Stig
|-
|- ! style="background:#00FF00;"
|1||[[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]]||[[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]||3||3||0||0||7||2||+5||'''6'''
|- ! style="background:gold;"
|2||[[Mynd:Flag of Poland.svg|20px]]||[[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]||3||2||0||1||3||2||+1||'''4'''
|-
|3||[[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]]||[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]||3||1||0||2||4||6||-2||'''2'''
|-
|4||[[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]]||[[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]||3||0||0||3||2||6||-4||'''0'''
|-
|}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]
|úrslit= 0-2
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Paul Breitner|Breitner]] 39, [[Gerd Müller|Müller]] 82
|leikvangur= Rheinstadion, [[Düsseldorf]]
|áhorfendur= 67.385
|dómari= Armando Marques, [[Brasilía|Brasilíu]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|úrslit= 0-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Grzegorz Lato|Lato]] 43
|leikvangur= Attendance, [[Stuttgart]]
|áhorfendur= 44.955
|dómari= Ramón Barreto, [[Úrúgvæ]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
|úrslit= 2-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Kazimierz Deyna|Deyna]] 24 (vítasp.), [[Grzegorz Lato|Lato]] 62
|mörk2= [[Stanislav Karasi|Karasi]] 43
|leikvangur= Waldstadion, [[Frankfurt]]
|áhorfendur= 58.000
|dómari= Rudi Glöckner, [[Austur-Þýskaland]]i
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. júní 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]
|úrslit= 4-2
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Wolfgang Overath|Overath]] 51, [[Rainer Bonhof|Bonhof]] 52, [[Jürgen Grabowski|Grabowski]] 76, [[Uli Hoeneß|Hoeneß]] 89 (vítasp.)
|mörk2= [[Ralf Edström|Edström]] 24, [[Roland Sandberg|Sandberg]] 53
|leikvangur= Rheinstadion, [[Düsseldorf]]
|áhorfendur= 67.800
|dómari= Pavel Kazakov, [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. júlí 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
|úrslit= 0-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Gerd Müller|Müller]] 76
|leikvangur= Waldstadion, [[Frankfurt]]
|áhorfendur= 62.000
|dómari= Erich Linemayr, [[Austurríki]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. júlí 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|úrslit= 2-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavía]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Ralf Edström|Edström]] 29, [[Conny Torstensson|Torstensson]] 85
|mörk2= [[Ivica Šurjak|Šurjak]] 27
|leikvangur= Rheinstadion, [[Düsseldorf]]
|áhorfendur= 41.300
|dómari= Luis Pestarino, [[Argentína|Argentínu]]
|}}Leikur Þjóðverja og Pólverja fór fram við krefjandi aðsæður, því mikil rigning hafði gert völlinn nánast óleikhæfan. Vatnsflaumurinn gerði það að verkum að boltinn skoppaði og rann lítið sem ekkert og hafði það áhrif á leikstíl beggja liða. Pólverjar höfðu teflt fram mjög sigurstranglegu liði og talað var um liðið sem eitt besta lið Póllands frá upphafi. Markvörður Pólverja, [[Jan Tomaszewski]], átti stórleik og varði fjölmörg skot Vestur-Þjóðverja sem unnu að lokum 1-0 sigur með marki sem [[Gerd Müller]] skoraði á 76. mínútu leiksins.<ref>{{Cite web|url=https://backpagefootball.com/germany-v-poland-water-battle-frankfurt/99144/|title=Germany v Poland – The Water Battle of Frankfurt|last=Williams|first=Aidan|date=2015-09-04|website=Back Page Football|language=en-US|access-date=2024-12-02|archive-date=2024-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203213726/https://backpagefootball.com/germany-v-poland-water-battle-frankfurt/99144/|url-status=dead}}</ref> Sigurinn tryggði Vestur-Þjóðverjum sæti í úrslitaleiknum þar sem þeir unnu Hollendinga og urðu heimsmeistarar. Enn má finna til sölu litlar plastflöskur sem sagt er að innihaldi vatn frá [[Waldstadion|Waldstadion-leikvanginum]] þegar leikurinn var spilaður. Margar [[Samsæriskenning|samsæriskenningar]] eru til um sigur Vestur-Þjóðverja á Pólska liðinu. Samkvæmt einni samsæriskenningunni dældu vestur-þýskir vallarstarfsmenn vatni burt af öðrum vallarhelmingnum. [[Franz Beckenbauer]], leikmaður Vestur-Þjóðverja sagði síðar: „Við venjulegar aðstæður hefðum við líklega ekki átt möguleika. En þennan dag voru aðstæður langt frá því að vera venulegar.“<ref>{{Cite web|url=https://www.porta-polonica.de/en/atlas-of-remembrance-places/water-battle|title=The Water Battle|website=www.porta-polonica.de|language=en|access-date=2024-12-02}}</ref>
=== Bronsleikur ===
Pólverjar hlutu þriðja sætið, eftir sigur á Brasilíu. Í fyrsta sinn í sögu Heimsmeistarakeppninnar gilti sú regla að gripið hefði verið til vítaspyrnukeppni ef leiknum hefði lyktað með jafntefli eftir framlengingu í stað þess að liðin mættust að nýju. Ekki reyndi á þá reglu.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. júlí 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
|úrslit= 0-1
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólland]]
|skýrsla=
|mörk1=
|mörk2= [[Grzegorz Lato|Lato]] 76
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangurinn]], [[München]]
|áhorfendur= 77.100
|dómari= Aurelio Angonese
|}}
=== Úrslit ===
Hollendingar fengu óskabyrjun í úrslitaleiknum í Berlín þegar Johan Neeskens skoraði úr vítaspyrnu eftir aðeins einnar mínútu leik. Paul Breitner jafnaði metin, einnig úr vítaspyrnu, eftir nærri hálftíma leik. Skömmu fyrir leikhlé skoraði svo [[Gerd Müller]] það sem reyndist sigurmarkið. Upphaf leiksins tafðist vegna þess að vallarverðir höfðu gleymt að setja upp hornfána.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 7. júlí 1974
|lið1= [[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Holland]]
|úrslit= 1-2
|lið2= [[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Vestur-Þýskaland]]
|skýrsla=
|mörk1= [[Johan Neeskens|Neeskens]] 2
|mörk2= [[Paul Breitner|Breitner]] 25, [[Gerd Müller|Müller]] 43
|leikvangur= [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangurinn]], [[München]]
|áhorfendur= 75.200
|dómari= Jack Taylor
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
97 mörk voru skoruð í keppninni og skiptust þau niður á 53 leikmenn, þar af voru þrjú sjálfsmörk.
;7 mörk
*{{POL|1928}} [[Grzegorz Lato]]
;5 mörk
{{div col|colwidth=22em}}
*[[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Johan Neeskens]]
*{{POL|1928}} [[Andrzej Szarmach]]
{{div col end}}
;4 mörk
{{div col|colwidth=22em}}
*[[Mynd:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Johnny Rep]]
*{{SWE}} [[Ralf Edström]]
*[[Mynd:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Gerd Müller]]
{{div col end}}
== Veður ==
[[Mynd:Finale wereldkampioenschap voetbal 1974 in Munchen, West Duitsland tegen Nederla, Bestanddeelnr 927-3080.jpg|thumb|274x274dp|Vestur-Þjóðverjar fagna titlinum.]]
Veðrið setti mikinn svip á leikina. Mótið var haldið í [[júní]] og [[júlí]] og á þessum tíma var sumarveðrið í Vestur-Þýskalandi almennt milt með meðalhita á milli 20–25°C. Á mótinu komu bæði óvenju heitir og blautir dagar, sem sköpuðu ólíkar áskoranir fyrir leikmenn og þjálfara. Veðrið í [[München]], þar sem hluti leikjanna fór fram, var oft hlýtt og þurrt. Í öðrum borgum eins og [[Hamborg|Hamburg]] og [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] var veðrið mun breytilegra og ófyrirsjáanlegra og var bæði rigning og kalt.<ref>{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany-weather-july|title=July weather - Summer 2025 - Germany|last=Atlas|first=Weather|website=Weather Atlas|language=en-us|access-date=2024-11-26}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Veðrið gerði vallaraðstæður erfiðar og liðin þurftu að vera vel undirbúin til að aðlagast þessum aðstæðum. Blautir vellir hægðu á leikjunum og gerðu boltann sleipari og óútreiknanlegri. Þetta hafði mikil áhrif á leikstíl liðanna og heppni hafði stundum meira vægi en geta liðanna.<ref>{{Cite web|url=https://www.planetworldcup.com/CUPS/1974/wc74story.html|title=Planet World Cup - 1974 - Story of West Germany '74|website=www.planetworldcup.com|access-date=2024-11-26}}</ref>
Úrslitaleikurinn á milli Vestur-Þýskalands og Hollands fór fram í hita og sólskini sem skapaði líka áskoranir. Leikmenn áttu erfitt með að halda sama hraðanum allan leikinn og voru sýnilega þreyttir í hitanum. Fjölbreytt veðrið gerði mótið krefjandi bæði fyrir leikmenn og skipuleggjendur. Einnig sýndi það hversu mikilvægt það var að vera undirbúinn fyrir mismunandi veður á stórmótum <ref>{{Vefheimild|url=https://www.skysports.com/football/news/12098/11388288/world-cups-remembered-west-germany-1974|titill=World Cups remembered: West Germany 1974|höfundur=Stephen Joyce|útgefandi=Sky Sports|mánuður=Júní|ár=2018|mánuðurskoðað=Nóvember|árskoðað=2024}}</ref>
== Heimildir ==
* [https://www.rsssf.org/tables/74full.html RSSSF, Heimsmeistarakeppnin 1974 úrslitagrunnur]
[[Flokkur:Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla]]
[[Flokkur:1974]]
gbxmd45px8ezq6s30b2061d6akzfj3u
Sambandsflokkurinn
0
71593
1961262
1405987
2026-04-26T11:10:44Z
Akigka
183
1961262
wikitext
text/x-wiki
:''Gæti átt við færeyska stjórnmálaflokkinn [[Sambandsflokkurinn (færeyjar)|Sambandsflokkurinn]].''
'''Sambandsflokkurinn''' var [[Ísland|íslenskur]] [[stjórnmálaflokkur]] sem var stofnaður eftir [[Alþingiskosningar 1911]] af [[Hannes Hafstein|Hannesi Hafstein]] og ýmsum fylgismönnum [[Heimastjórnarflokkurinn|Heimastjórnarflokksins]], svo sem [[Guðmundur Björnsson|Guðmundi Björnssyni]] og [[Stefán Baldvin Stefánsson|Stefáni Baldvin Stefánssyni]].<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/thingmenn/thingflokkar/sambandsflokkurinn/|title=Sambandsflokkurinn|website=Alþingi|access-date=26.4.2026}}</ref> Tilgangur Sambandsflokksins var að koma með ný drög að [[sambandslögin|sambandslögunum]] 1912 („bræðingurinn“).<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/rikisstjorn/sogulegt-efni/heimastjorn-1904-1918/stjornmalin/|title=Stjórnmálin á tímum heimastjórnarinnar|author=Helgi Skúli Kjartansson|date=2004|website=Stjórnarráðið}}</ref> Hannes varð aftur ráðherra fyrir þennan flokk sama ár. Þegar Sambandsflokkurinn leið undir lok [[1914]] gengu flestir fylgismenn hans aftur í Heimastjórnarflokkinn.
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{stubbur|saga}}
[[Flokkur:Sjálfstæðisbarátta Íslendinga]]
[[Flokkur:Fyrrum íslenskir stjórnmálaflokkar]]
{{Sa|1911|1914}}
9zigjy7agaw1g6yini014si857ou4bf
Spjall:Cauchy-runa
1
78160
1961206
720730
2026-04-25T17:23:30Z
Akigka
183
Akigka færði [[Spjall:Cauchyruna]] á [[Spjall:Cauchy-runa]]: fylgja íðorðasafninu
720730
wikitext
text/x-wiki
== Íslenskun ==
Aðeins að reyna að þýða yfir á íslensku úr stærðfræðísku. Stærðfræðigreinarnar virðast leyfa sér að útskýra ekki efnið á aðgengilegan máta í innganginum heldur hella sér út í runur. --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] 13. ágúst 2009 kl. 15:37 (UTC)
c5zymwi4zemxmvgr9y924e1vd1rmmzm
Höfði á Höfðaströnd
0
89106
1961241
1908450
2026-04-26T00:54:59Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961241
wikitext
text/x-wiki
'''Höfði''' er bær á [[Höfðaströnd]] í austanverðum [[Skagafjörður|Skagafirði]], landnámsjörð [[Höfða-Þórður Bjarnarson|Höfða-Þórðar Bjarnarsonar]] og áður kirkjustaður. Höfði er norðan við [[Höfðavatn]], í hvammi suðvestan undir Höfðahólum, sem eru framhlaup úr fjallinu fyrir ofan.<ref name=":0">{{Vefheimild|url=https://www.glaumbaer.is/static/files/pdf/Rannsoknarskyrslur/bsk-2003-13.pdf|titill=Höfði á Höfðaströnd: Fornleifaskráning fyrir aðalskipulag|höfundur=Katrín Gunnarsdóttir|höfundur2=Sigríður Sigurðardóttir|útgefandi=Byggðasafn Skagafirðinga Glaumbæ|mánuður=Júlí|ár=2003|bls=7}}</ref>
Höfði var ysti bær í [[Höfðahreppur|Höfðahreppi]] hinum forna en þar utan við tók [[Fellshreppur]] við. Hálfur [[Þórðarhöfði]] tilheyrir Höfða en hinn helmingurinn [[Bær á Höfðaströnd|Bæ]]. Höfði á einnig Höfðamöl milli Höfðavatns og sjávar og hlutdeild og veiðirétt í Höfðavatni.<ref>{{Cite web|url=https://nafnid.arnastofnun.is/ornefnaskra/18996/pdf|title=Nafnið.is|website=nafnid.arnastofnun.is|language=en|access-date=2025-03-27}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
Kirkja sem verið hafði á Höfða frá fornu fari var lögð af [[1891]].<ref name=":0" />
Höfði kemur mjög við sögu í kvikmyndinni [[Bíódagar]] eftir [[Friðrik Þór Friðriksson]]. Friðrik er ættaður frá Höfða og þar var upphafsatriðið í kvikmynd hans [[Börn náttúrunnar]] einnig tekið upp.<ref>{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/alltaf-var-fang-til-ad-skrida-upp-i-ef-eitthvad-bjatadi-a|title=„Alltaf var fang til að skríða upp í ef eitthvað bjátaði á“|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
[[Flokkur:Íslenskir sveitabæir]]
[[Flokkur:Skagafjarðarsýsla]]
9rvuhb5aqd7md6waac74cjzj4yasow5
Hrauneyjafossvirkjun
0
106563
1961227
1956387
2026-04-25T22:07:02Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961227
wikitext
text/x-wiki
'''Hrauneyjafossvirkjun''' er [[vatnsaflsvirkjun]] staðsett á [[Sprengisandsleið]] í jaðri hálendisins. Hún var reist á árunum 1977-1981. Virkjunin er [[vatnsaflsvirkjun]] og nýtir 88 m vatnsfall við Hrauneyjar. Hrauneyjafossvirkjun var fyrst tekin í notkun árið 1981 og var þá 150 MW, árið 1990 fékk [[Iðnaðarráðherrar á Íslandi|iðnaðarráðherra]] heimild til að stækka virkjunina upp í 280 MW og er hún þriðja stærsta [[raforkuvirkjun]] landsins í dag. Virkjunin tekur vatn úr [[Tungnaá]] og [[Þórisvatn]]i, með [[dragá]]r-, [[jökulá]]r- og [[lindá]]r<nowiki/>innrennsli.
Inni í virkjuninni eru þrjár 70 MW vélasamstæður. Fyrsta vélin var tekin í notkun 28. október 1981, vél númer tvö 21. janúar 1982 og þriðja vélin 1. desember 1982. Vélarnar þrjár eru af gerðinni Francis með lóðrétta öxla.
Fremur lágreist jarðvegsstífla teygir sig eftir [[hraunflákar|hraunflákunum]] á suðurbakka árinnar. Um eins kílómetra langur aðrennslisskurður liggur frá [[lón]]inu í norður um lægð í [[Fossalda|Fossöldu]] að inntaki við norðurbrún öldunnar. Þaðan liggja þrjár [[stálpípur]] (4,8 m í þvermál) 272 m niður hlíðina að stöðvarhúsi. Frárennslisskurður er rúmlega eins kílómetra langur og liggur út í [[Sporðöldukvísl]] sem síðan rennur í Tungnaá. Tengivirki stöðvarinnar er innan dyra í stöðvarhúsinu og er það einangrað með [[gas]]i.
[[Mynd:Pre-2008 Suðurland map.png|thumb|Suðurhluti Íslands]]
[[Mynd:Hrauneyjafoss.jpg|thumb|Hrauneyjafoss]]
Tungnaá er [[Stífla|stífluð]] á fremur flötu landi um 1,5 km ofan við [[Hrauneyjafoss]] og um 5 km neðan við [[Sigöldustöð]]. Hæðarmunurinn er þar á milli um 15 m. Við stífluna myndast 8,8 km² [[lón|dægurmiðlunarlón]].
== Jarðlög og umhverfi ==
Jarðlög virkjunarstaðarins við Hrauneyjafoss eru öll mynduð í [[eldgos]]um. Jarðlögin skiptast í tvær myndanir. [[Móberg]], [[bólstraberg]] og [[jökulberg]] frá jökultímanum annars vegar og hraun runnin á eftir jökultíma hins vegar.
Stífla og lón verður að mestu á [[hraun]]i en önnur [[mannvirki]] á eða í móbergsmyndun
Hrauneyjafossvirkjun er í nágrenni við nokkrar af helstu náttúruperlum [[hálendi]]s Íslands eins og [[Landmannalaugar]], [[Þjórsárdalur|Þjórsárdal]], [[Hekla|Heklu]], [[Sprengisandur|Sprengisand]], [[Veiðivötn]] og [[Fjallabak]]. Virkjunin er um það bil 150 km frá [[Reykjavík]] og hefur Landsvirkjun lagt bundið slitlag á vegi þar á milli. Í nágrenni við virkjunina er Hálendismiðstöðin en hún er seinasti áningastaðurinn áður en haldið er upp á hálendi Íslands. Aðgengi að hálendinu ofan virkjunarinnar er talið hafa breyst mikið með tilkomu hennar og þess vegna er talið að hún hafi jákvæð áhrif á útivist og [[ferðamennska á Íslandi|ferðamennsku]] á þessi svæði.
Landsvirkjun annaðist uppgræðslu í kringum Hrauneyjarfossstöð frá árinu 1979–1994, notast var við grastegundina [[túnvingull|túnvingul]]. Talið er að markmiðum hafi verið náð hvað varðar heftingu [[sandfok]]s og fegrun á umhverfi starfsfólks virkjunarinnar.
[[Búðarhálsvirkjun]] virkjar um 40 metra fall í Tungnaá milli Hrauneyjafossvirkjunar og [[Sultartangavirkjun]]ar. Lón, Sporðöldulón, myndast þegar frárennslisfarvegur neðan Hrauneyjafossvirkjunar og Köldukvíslar stíflast. Lónið getur nýst til skammtímamiðlunar.
== Tenglar ==
* [https://www.forsaetisraduneyti.is/media/Skyrslur/leiga-a-vatns-og-jardhitarettindum.pdf Nefnd forsætisráðherra. (2010). Fyrirkomulag varðandi leigu á vatns- og jarðhitaréttindum í eigu íslenska ríkisins:Skýrsla nefndar forsætisráðherra sem skipuð var samkvæmt III. bráðabirgðaákvæði laga nr. 58/2008. (bls. 56). Reykjavík: Forsætisráðuneyti]
* [https://www.landsvirkjun.is/Fyrirtaekid/Aflstodvar/Hrauneyjafossstod Hrauneyjafossstöð á vef Landsvirkjunar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200319203035/https://www.landsvirkjun.is/Fyrirtaekid/Aflstodvar/Hrauneyjafossstod |date=2020-03-19 }}
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090813190038/www.landsvirkjun.is/starfsemin/virkjanir/hrauneyjafossstod/ Hrauneyjafosstöð. (e.þ.) Landsvikjun.]
* [http://www.hrauneyjar.is/is/ Hálendismiðstöðin Hrauneyja]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090813175317/www.landsvirkjun.is/starfsemin/virkjanir/ Aflstöðvar. (e.þ.) Landsvirkjun]
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090813175627/www.landsvirkjun.is/um-landsvirkjun/saga-landsvirkjunar/ Landsvirkjun]
* [http://www1.leitir.is/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=ICE01_PRIMO000406645&indx=5&recIds=ICE01_PRIMO000406645&recIdxs=4&elementId=4&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion&dscnt=0&vl%281UIStartWith0%29=exact&scp.scps=scope%3A%28%22ICE%22%29&vl%2851513903UI1%29=all_items&vl%282800050UI0%29=sub&tab=default_tab&dstmp=1333816576526&vl%28freeText0%29=Hrauneyjafossvirkjun+&vid=ICE&mode=Basic Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen. (1969). Virkjun Tungnaár við Hrauneyjafoss : áætlun um 135 MW virkjun, bls.25. Orkustofnun]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www1.leitir.is/primo_library/libweb/action/display.do?dscnt=1&elementId=5&recIdxs=5&frbrVersion&vl%282800050UI0%29=sub&scp.scps=scope%3A%28%22ICE%22%29&tab=default_tab&displayMode=full&dstmp=1333817333502&ct=display&mode=Basic&indx=6&recIds=ICE01_PRIMO000021993&renderMode=poppedOut&vl%281UIStartWith0%29=exact&vl%2851513903UI1%29=all_items&doc=ICE01_PRIMO000021993&vl%28freeText0%29=Hrauneyjafossvirkjun+&fn=search&vid=ICE&tabs=detailsTab&fromLogin=true Ásgeir Sigurðsson, Sigfinnur Snorrason og Svanur Pálsson (1997). Vatnsbúskapur Hrauneyjarfossvirkjunar árin 1981–1995, bls.3. Landsvirkjun.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
[[Flokkur:Hálendi]]
[[Flokkur:Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi]]
[[Flokkur:Virkjanir í eigu Landsvirkjunar]]
opo3cvo52fejo1oq7f2s9kylec2hsv5
Hof (guðshús)
0
114988
1961223
1924749
2026-04-25T21:13:04Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961223
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:The tempel of Uppakra Sweden 2.jpg|thumb|[[Uppakra]] hofið í [[Svíþjóð]], endurbyggt eftir forleifum. Hofið er talið hafa verið uppi á [[Járnöld|Vendel tímabilinu]], milli 500 og 800.]]
'''Hof''' er nafn trúarhúss í [[Norræn goðafræði|fornnorrænni trú]] og menningu. Örnefni benda til þess að hof hafi verið víða fyrir yfirtöku [[Abrahamísk trúarbrögð|abrahamískar]] menningar og trúar á norðurlöndum. Í dag nota íslendingar nafnið hof yfir trúarhús allra fornra menningarheima sem ekki heyra undir abrahamísk trúarbrögð. Mörg bæjarheiti á Íslandi draga nafn sitt af orðinu eins og til dæmis Hof í Öræfum og Hofstaðir í Mývatnssveit.
== Lýsing ==
Þær lýsingar sem við höfum af hofum eiga flestar uppruna sinn í Íslendingasögum. Aðrar heimildir eins og til dæmis verk Adams frá Bremen, lýsa hvernig heiðnir menn tilbáðu í skógum og lundum og höfðu ekki trúarlegar byggingar.<ref>Terry Gunnell, [http://www3.hi.is/~terry/articles/TerryGunnell-2001_Hof,Halls,Godar_and_Dwarves.pdf "''Hof'', Halls, ''Goðar'' and Dwarves: An Examination of the Ritual Space in the Pagan Icelandic Hall"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004190156/http://www3.hi.is/~terry/articles/TerryGunnell-2001_Hof,Halls,Godar_and_Dwarves.pdf |date=2011-10-04 }} ''Cosmos'' 17 2001. 3-36. Bls. 5</ref> Með ýtarlegri lýsingum á hofi er í Eyrbyggja sögu þar sem er sagt frá hofi byggðu af Þórólfi Mostrarskeggi á Hofstöðum í Breiðafirði:
:''„Voru dyr á hliðvegginum og nær öðrum endanum. Þar fyrir innan stóðu öndvegissúlurnar og voru þar í naglar. Þeir hétu reginnaglar. Þar var allt friðarstaður fyrir innan. Innar af hofinu var hús í þá líking sem nú er sönghús í kirkjum og stóð þar stalli á miðju gólfinu sem altari og lá þar á hringur einn mótlaus, tvítugeyringur, og skyldi þar að sverja eiða alla. Þann hring skyldi hofgoði hafa á hendi sér til allra mannfunda. Á stallanum skyldi og standa hlautbolli og þar í hlautteinn sem stökkull væri og skyldi þar stökkva með úr bollanum blóði því er hlaut var kallað. Það var þess konar blóð er sæfð voru þau kvikindi er goðunum var fórnað. Umhverfis stallann var goðunum skipað í afhúsinu.“''<ref>[http://sagadb.org/files/pdf/eyrbyggja_saga.pdf "Eyrbyggja saga"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130203145112/http://sagadb.org/files/pdf/eyrbyggja_saga.pdf |date=2013-02-03 }} Kafli 4. Sótt 04.03.13.</ref>
Í Vatnsdæla sögu er sagt frá Ingimundi Gamla sem "reisti hof mikið hundrað fóta langt"<ref>Vatnsdæla saga. Kafli 4. Sótt 04.03.13. http://sagadb.org/vatnsdaela_saga {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920024414/http://sagadb.org/vatnsdaela_saga |date=2012-09-20 }}</ref> (um 31,4 metrar) og í Kjalnesinga sögu reisir Þorgrímur Helgason hof „hundrað fóta langt en sextugt á breidd“.<ref>Kjalnesinga saga. Kafli 2. Sótt 04.03.13. http://sagadb.org/kjalnesinga_saga {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920025618/http://sagadb.org/kjalnesinga_saga |date=2012-09-20 }}</ref> Þetta gæti þýtt að hof reist á Íslandi hafi verið svipuð að stærð.
== Fornleifarannsóknir ==
Á 19. öld þegar áhugi á fornleifum fór vaxandi meðal fræðimanna voru þingstaðir, hof og dómhringir meðal helstu rannsóknarefna manna. Á þessum tíma höfðu sjálfstæðisbarátta Íslendinga og rómantíska hreyfingin mikil áhrif á hug manna. Lýstu sumir fræðimenn því yfir að rannsóknum þeirra væri ætlað að sannreyna tilvist staða nefnda í Íslendingasögum og með þeim hætti sýna fram á trúverðuleika sagnanna.<ref>Birna Lárusdóttir. ''Mannvist''. Reykjavík. Opna. 2011. Bls. 17.</ref> Raunin hefur verið sú að meintir dómhringir og hof, bæði á Íslandi og á meginlandinu, hafa oftast einfaldlega verið fjárhústóftir eða bæir. Eins og er talið að ekki hafa fundist neinar byggingar sem er vitað fyrir víst að hafi þjónað eingöngu sem hof.<ref>Terry Gunnell. Bls. 4.</ref>
=== Hofstaðir í Mývatnssveit ===
Með þekktari meintum hofum eru [[Hofstaðir í Mývatnssveit]]. Fyrstur til að grafa þar var danski fornleifafræðingurinn [[Daniel Bruun]] árið 1908. Hann fann skála sem var 45 metrar á lengd og 10-12 metra breidd, sem er næstum tvöfalt lengri en flestir aðrir skálar sem fundist hafa, og einnig var sérherbergi á norðurenda skálans. Suð-vestan við stóra skálann sáust leifar af því sem virtist vera annar, minni skáli sem var um 11 metrar að lengt og 9 metrar að breidd. Bruun gróf lítillega í skálann sem var svo rannsakaður nánar á árunum 1992-2002, kom í ljós leifar af eldstæði sem virtist benda til þess að búið hafði verið í þessum skála. Við suðurenda skálans fannst stór gryfja 7x6 metrar, sem þeir gátu ekki útskýrt öðruvísi en væri öskuhaugar, seinna hefur þó verið sýnt fram á að þarna eru leifar af jarðhúsi.<ref>Adolf Friðriksson og Orri Vésteinsson, [http://www.nabohome.org/uploads/fsi/FS026-91014_Hofstadir_i_Myvatnssveit_1996.pdf „Hofstaði í Mývatnssveit uppgraftarksýrsla 1996“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322142820/http://www.nabohome.org/uploads/fsi/FS026-91014_Hofstadir_i_Myvatnssveit_1996.pdf |date=2016-03-22 }}, bls. 5-6.</ref> Örnefnið „Hofstaðir“, stærð skálans og sérherbergið sem Bruun túlkaði sem innrahof leiddi til þess að hann taldi sig hafa fundið hof.<ref>Gavin Lucas og Thomas McGovern, [http://eja.sagepub.com/cgi/reprint/10/1/7.pdf „Bloody Slaughter: Ritual Decapitation and Display at the Viking Settlement of Hofstaðir, Iceland,“] ''European Journal of Archaeology'' 10:1. 2007. Bls. 8.</ref> Þó voru efasemdir um verk og túlkun Bruuns og árið 1965 gróf annar Dani að nafni [[Olaf Olsen]] á Hofstöðum. Túlkun Olsens var að [[Hofstaðir]] hefðu bæði verið bær og hof. Skilgreining hans á hofum var því að þau hefðu einfaldlega verið býli þar sem fólk bjó en einnig þar sem trúarlegar athafnir og veislur fóru fram.<ref>Terry Gunnell. Bls. 4 </ref> Það reyndist Olsen þó erfitt að aldursgreina þær minjar sem hann fann við uppgröftinn. Gjóskulög hafa þó sýnt fram á að elsti partu tóftarinnar er frá 9. öld og sá yngri frá þeirri 10. Nýlegur uppgröftur frá 1992-2001<ref>„Hofstaðir.“ Fornleifastofnun Íslands. Sótt 04.03.13. http://www.fornleif.is/midlun/netverkefni/arena/gogn/hofstadir/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> styður þessa hugmynd Olsens. Í þeim uppgreftri fannst mikið magn dýrabeina, þar á meðal ungnautgripir sem höfðu verið drepnir með höggi milli augnanna og þeir síðan hálshöggnir. Hornin voru skilin eftir á höfuðkúpunum og sýndu þær veðrun á yfirborði sem gefur í skyn að þær hafi verið geymdar lengi eftir að dýrin voru drepin.<ref>Gavin og McGovern. Bls. 10-11.</ref> Bendir þetta til trúarlegra athafna. Einnig kom í ljós að aðaleldstæðið var fremur lítið, miðað við rými skálans og að staðsetning hans var ekki góð fyrir bóndabæ. Skálinn lá fremur hátt yfir sjávarmáli við upphaf hlíðar, sem væntanlega hefur skapað vandræði að vetri til vegna snjóa og leysinga á vori. Yngri bæjarleifar liggja lægra í landi Hofsstaða og í allt að 200 metra fjarlægð frá skálanum. Hins vegar hefur staðsetning skálans gert hann sýnilegan og góðan aðkomustað fyrir sveitina í kring.<ref>Gavin og McGovern. Bls. 20-22.</ref> Þessar niðurstöður benda til þess að á Hofstöðum hafi verið bæði bær og samkomustaður eins og Olsen hélt fram. Olsen hélt því einnig fram að gryfjan við suðurendan hafi verið utandyra eldstæði þar sem þar fundust mikið af kolarleifum og dýrabeinum. Við nánari skoðun á gryfjunni við suðurenda tóftarinnar datt þessi kenning alveg út, en einnig fundust í gryfjunni vel varðveitt greiða úr beinum sem og perlur og annarskonar munir sem samræmdust daglegu lífi á víkingaöld.<ref>Paul Buckland, Phil Buckland, Ingrid Mainland, Tom McGovern
[http://www.nabohome.org/uploads/fsi/FS026-91014_Hofstadir_i_Myvatnssveit_1996.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322142820/http://www.nabohome.org/uploads/fsi/FS026-91014_Hofstadir_i_Myvatnssveit_1996.pdf|date=2016-03-22}}"Report of Area G Excavation Team" Bls. 4-5</ref> Áherslur uppgraftarins 1992-2002, sem gerður var á vegum Fornleifastofnunar Íslands og stjórnað af þeim [[Adolf Friðrikssyni|Adolf Friðriksson]] og [[Orra Vésteinssyni|Orri Vésteinsson]] breyttust nokkuð frá því að vera rannsókn á hofstað frá víkingaöld yfir að vera gott rannsóknarefni um hvernig byggingar þróuðust á vikingaöld. Þar sem gryfjan sem liggur sunnan við aðaltóftnina reyndist vera nokkuð eldri en aðaltóftin sjálf, eða samkvæmt rannsóknum á gjóskulögum er hún frá 9. öld, hafa menn haft uppi getgátur um að þarna hafi verið grafinn bráðabyrgðaskáli á meðan sá stóri var í byggingu en þetta tíðkaðist á vikingaröld. Einnig sýndu gjóskulagarannsóknin fram á að notkun þess hafi verið hætt vel fyrir 1100, sem rennir enn fremur stoðum undir þá kenningu. <ref>Adolf Friðriksson og Orri Vésteinsson, „Rannsókn á fornbýli á Hofstöðum í Mývatnssveit“ [http://www.nabohome.org/uploads/fsi/FS026-91014_Hofstadir_i_Myvatnssveit_1996.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322142820/http://www.nabohome.org/uploads/fsi/FS026-91014_Hofstadir_i_Myvatnssveit_1996.pdf|date=2016-03-22}} bls. 6.</ref>
== Deilur um tilvist hofa ==
Fram á miðja 20. öld voru fræðimenn gjarnan sannfærðir um að staðir með örnefnið „hof“ á Íslandi, í Noregi og Svíþjóð væru vísbendingar um helgihús heiðinna manna. Niðurstöður fornleifafræðirannsókna sýndu hins vegar að hér var yfirleitt aðeins um að ræða venjulega skála og bæjarstæði.<ref>Terry Gunnell. Bls. 3.</ref> Settu þá sumir fram þá tilgátu að heiðnu hofunum hefði verið breytt í kirkjur með komu kristinnar trúar. Sú kenning reyndist ólíkleg þar sem þær kirkjur sem hafa verið skoðaðar benda ekki til þess að þar hafi verið hof áður fyrr.<ref>Terry Gunnell. Bls. 4.</ref> Tillaga Olaf Olsens um að bæir stórbænda hafi verið notaðir sem hof virðist mest sannfærandi miðað við stöðu þekkingar í dag.
== Tilvísanir ==
{{wikiorðabók|hof|hof}}
<div class="references-small"><references/></div>
[[Flokkur:Víkingaöld]]
[[Flokkur:Fornleifauppgröftur á Íslandi]]
[[Flokkur:Fornnorræn menning]]
5pb5xuffr3whpzklqqr4cu9l2wd1t1r
Wikipedia:Grundvallargreinar/Stóri listinn/Listir
4
117969
1961188
1961175
2026-04-25T15:40:22Z
Akigka
183
responsive
1961188
wikitext
text/x-wiki
'''Listir''' er listi yfir greinar um listir sem ættu að vera til.
== Grunnatriði ==
{{div col|colwidth=15em}}
# [[List]]
# [[Fagurfræði]]
# [[Bauhaus|Bauhaus]]
# [[Gotneskur stíll]]
# [[Rómverskur stíll]]
# [[Rókokóstíll]]
{{div col end}}
== Byggingarlist ==
{{div col|colwidth=15em}}
# [[Byggingarlist]]
# [[Býsönsk byggingarlist]]
# [[Sjö undur veraldar]]
## [[Artemisarmusterið í Efesos]]
## [[Grafhýsið í Halikarnassos]]
## [[Hengigarðarnir í Babýlon]]
## [[Risinn á Ródos]]
## [[Pýramídinn mikli í Gísa]]
## [[Seifsstyttan í Ólympíu]]
## [[Vitinn í Faros við Alexandríu]]
===Byggingar og mannvirki===
# [[Abu Simbel-musterin]]
# [[Aït Benhaddou]]
# [[Akrópólishæð]]
# [[Alexander Nevsky-dómkirkjan]]
# [[Alhambra]]
# [[Altamira-hellar]]
# [[Angkor Wat]]
# [[Arg-é Bam]]
# [[Asvanstíflan]]
# [[Badshahi-moskan]]
# [[Bagan]]
# [[Belvedere-höll]]
# [[Bibliotheca Alexandrina]]
# [[Borobudur|Borobudur]]
# [[British Museum]]
# [[Buckinghamhöll]]
# [[Burj Khalifa]]
# [[Burj Al Arab]]
# [[Capitoline-hæð]]
# [[Catedral-Basílica de Nuestra Señora del Pilar]]
# [[Chichen Itza]]
# [[Chogha Zanbil]]
# [[Chrysler-byggingin]]
# [[Colosseum]]
# [[Dómkirkjan í Chartres]]
# [[Dómkirkjan í Flórens]]
# [[Dómkirkjan í Köln]]
# [[Dómkirkjan í Mexíkóborg]]
# [[Dómkirkjan í Mílanó]]
# [[Dómkirkjan í Santiago de Compostela]]
# [[Dógahöllin]]
# [[Edfu-musterið]]
# [[Eiffelturninn]]
# [[El Escorial]]
# [[Empire State-byggingin]]
# [[Estádio do Maracanã]]
# [[Fallingwater-húsið]]
# [[Flatiron-byggingin]]
# [[Forboðna borgin]]
# [[Getty Center]]
# [[Golden Gate-brúin]]
# [[Grafhýsi Ming-ættarinnar]]
# [[Guggenheim-safnið í Bilbao]]
# [[Guggenheim-safnið í New York]]
# [[Hawa Mahal]]
# [[Himeji-kastali]]
# [[Jakobsvegurinn]]
# [[Karnak-musterið]]
# [[Katrínarhöllin]]
# [[Katrínarklaustrið (Sínaí)]]
# [[Kazan-dómkirkjan]]
# [[Khajuraho]]
# [[Kirkja Maríu guðsmóður í Lourdes]]
# [[Kínamúrinn]]
# [[Kínverskir garðar]]
# [[Konfúsíusarmusterið í Qufu]]
# [[Krak des Chevaliers-kastalinn]]
# [[Kreml]]
# [[Leirherinn]]
# [[Louvre|Louvresafnið]]
# [[Masjid al-Haram]]
# [[Mogao-hellar]]
# [[Sankti Michel Fjall]]
# [[Moskan mikla í Djenné]]
# [[Mount Athos-klaustur]]
# [[Mudéjar-byggingar í Aragóníu]]
# [[Musterið í Luxor]]
# [[Naqsh-e Jahan Square|Naqsh-e Jahan Square]]
# [[Neuschwanstein]]
# [[Óperuhúsið í Ósló]]
# [[Óperuhúsið í Sydney]]
# [[Palazzo Pitti|Palazzo Pitti]]
# [[Pantheon]]
# [[Peterhof-höllin]]
# [[Petra|Petra]]
# [[Péturskirkjan]]
# [[Potala-höll]]
# [[Prambanan]]
# [[Pýramídarnir í Gísa]]
# [[Rauða virkið]]
# [[Registan]]
# [[Sagrada Família]]
# [[Searsturninn]]
# [[Shwedagon-pagóðan]]
# [[Sólhofið]]
# [[Steinhöggnu kirkjurnar í Lalibela]]
# [[Stonehenge]]
# [[Taj Mahal]]
# [[Topkapi-höll]]
# [[TWA-flugstöðin]]
# [[Umayyad-moskan]]
# [[Uxmal]]
# [[Valletta]]
# [[Vassilíkirkjan]]
# [[Versalir]]
# [[Vetrarhöllin]]
# [[Wembley-leikvangur]]
# [[Westminsterhöll]]
# [[Windsor-kastali]]
# [[World Trade Center]]
# [[Þinghúsið í Brasilíu]]
# [[Þinghúsið í Ungverjalandi]]
# [[Ægisif]]
{{div col end}}
== Bókmenntir ==
{{div col|colwidth=15em}}
# [[Bókmenntir]]
# [[Bókmenntasaga]]
# [[Skáldskapur]]
# [[Bók]]
## [[Ríkið (Platon)|Ríkið]]
## [[Þúsund og ein nótt]]
# [[Skáldsaga]]
## [[Don Kíkóti]]
## [[Hringadróttinssaga]]
# [[Ljóðlist]]
## [[Gilgamesharkviða]]
## [[Ilíonskviða]]
## [[Mahabarata]]
## [[Ódysseifskviða]]
## [[Shahname]]
# [[Smásaga]]
{{div col end}}
== Tónlist ==
{{div col|colwidth=15em}}
# [[Söngur]] / [[Lag]]
# [[Tónlist]]
# [[Tónlistarsaga]]
## [[Romantic music|Romantic music]]
## [[Klassísk tónlist á 20. öld]]
# Tónlistarstefnur
## [[Barokktónlist]]
## [[Klassísk tónlist]]
### [[Aría]], [[Cantata|Cantata]], [[Chorale|Chorale]], [[Concerto|Concerto]],
### [[Dirge|Dirge]], [[Etude|Etude]], [[Hymni|Hymni]], [[Ópera]],
### [[Sónata]], [[Sinfónía]]
## [[Djass]]
## [[Gamelan|Gamelan]]
## [[Hip hop]]
## [[Popptónlist]]
## [[Reggí]]
## [[Rokktónlist]]
## [[Ryþmablús]]
### [[Trúarleg tónlist]]
## [[Þjóðlagatónlist]]
### [[Þungarokk]]
# [[Hljóðfæri]], [[Málmblásturshljóðfæri]], [[Strengjahljóðfæri]],
## [[Altsaxófónn]], [[Bassagítar]], [[Bassatromma]],
## [[Barítónhorn]], [[Bjalla (hljóðfæri)|Bjöllur]], [[Bongótromma]],
## [[Celesta]], [[Enskt horn]], [[Fagott]],
## [[Fiðla]], [[Flauta]], [[Flugelhorn]], [[Franskt horn]],
## [[Gítar]], [[Harpa]], [[Harpsíkord]],
## [[Hljóðgervill]], [[Klarinett]], [[Klukknaspil]],
## [[Kontrabassi]], [[Kornett]], [[Munnharpa]],
## [[Óbó]], [[Pákur]], [[Píanó]],
## [[Pikkolóflauta]], [[Pípuorgel]], [[Rafmagnsgítar]],
## [[Rafmagnsorgel]], [[Rafmagnspíanó]],[[Recorder|Recorder]],
## [[Saxófón]], [[Selló]], [[Sítar]],
## [[Sneriltromma]], [[Súsafónn]], [[Strengjabassi]],
## [[Trombóna]], [[Tromma]], [[Trompet]],
## [[Túba]], [[Vindharpa]], [[Víbrafónn]],
## [[Víóla]], [[Xylófónn]]
===Hljómsveitir===
# [[A Perfect Circle]]
# [[Accept]]
# [[Air]]
# [[Allman Brothers Band]]
# [[Apocalyptica]]
# [[The Arcade Fire]]
# [[At The Drive-In]]
# [[Beastie Boys]]
# [[Birthday Party]]
# [[Blue Öyster Cult]]
# [[Bob Marley and The Wailers]]
# [[Boston (hljómsveit)|Boston]]
# [[Böhse Onkelz]]
# [[The Byrds]]
# [[Black Label Society]]
# [[Canned Heat]]
# [[Chicago (hljómsveit)|Chicago]]
# [[Converge]]
# [[Cradle of Filth]]
# [[Crash Test Dummies]]
# [[Creed]]
# [[Crosby, Stills, Nash And Young]]
# [[Cypress Hill]]
# [[Damageplan]]
# [[The Dandy Warhols]]
# [[The Darkness]]
# [[Dead Kennedys]]
# [[Down]]
# [[DragonForce]]
# [[Def Leppard]]
# [[Earth, Wind & Fire]]
# [[Einstürzende Neubauten]]
# [[Electric Light Orchestra]]
# [[Eurythmics]]
# [[Fairport Convention]]
# [[Focus]]
# [[Foreigner]]
# [[Fugazi]]
# [[Funkadelic]]
# [[Garbage]]
# [[Gerry & the Pacemakers]]
# [[Goo Goo Dolls]]
# [[Grandmaster Flash]]
# [[Grateful Dead]]
# [[Hammerfall]]
# [[Helloween]]
# [[Herman's Hermits]]
# [[HLH-Flokkurinn]]
# [[Incubus]]
# [[Jamiroquai]]
# [[Jane's Addiction]]
# [[Joy Division]]
# [[Killing Joke]]
# [[Killswitch Engage]]
# [[Kings of Leon]]
# [[Live]]
# [[Lynyrd Skynyrd]]
# [[Machine Head]]
# [[Manic Street Preachers]]
# [[Ministry]]
# [[Mogwai]]
# [[The Monkees]]
# [[Mötley Crüe]]
# [[Nektar]]
# [[Pavement]]
# [[Placebo]]
# [[Primal Scream]]
# [[Primus]]
# [[Procol Harum]]
# [[Ramones]]
# [[Refused]]
# [[Roxy Music]]
# [[Santana]]
# [[The Shadows]]
# [[Sick Of It All]]
# [[Silverchair]]
# [[Simple Minds]]
# [[Simply Red]]
# [[Spencer Davis Group]]
# [[Status Quo]]
# [[Steely Dan]]
# [[Steppenwolf]]
# [[The Stranglers]]
# [[The Strokes]]
# [[Supertramp]]
# [[Talking Heads]]
# [[Toto]]
# [[Velvet Underground]]
# [[Whitesnake]]
# [[The White Stripes]]
# [[White Zombie]]
# [[Wishbone Ash]]
{{div col end}}
== Sviðslistir ==
{{div col|colwidth=15em}}
# [[Sviðslistir]]
# [[Akróbatík]]
## [[Línudans]], [[Svifróla]]
# [[Comedy|Comedy]]
# [[Dans]], [[Ballett]], [[Kóreógrafía]]
## [[Bossa nova|Bossa nova]], [[Breikdans]], [[Foxtrot (dans)]],
## [[Hip hop (dans)]], [[Jitterbug|Jitterbug]], [[Jive]],
## [[Mambó]], [[Paso doble]], [[Kvikkstepp]],
## [[Rúmba]], [[Samba]], [[Tangó]],
## [[Tvist]], [[Vals]]
# [[Kvikmyndir]]
## [[Teiknimyndir]], [[Kvikmyndagerð]],
## [[Klipping (kvikmyndagerð)]], [[Foley artist|Foley artist]],
## [[Gaffer (filmmaking)|Gaffer]], [[Key grip|Key grip]], [[Þögul mynd]],
## [[Hljóðstjórn]], [[Leikhljóð]],
## [[Studio system|Studio system]], [[Technicolor|Technicolor]]
# [[Töfrabrögð]]
## [[Svartigaldur]], [[Spilagaldur]],
## [[Escape artist|Escape artist]], [[Andaglas]],
## [[Lófalestur]], [[Shell game|Shell game]],
## [[Tarot|Tarot]], [[Wicca|Wicca]], [[Galdur]]
# [[Óratóría]]
# [[Leiklist]]
## [[Áheyrnarpróf]], [[Broadway-leikhús]], [[Dansflokkur]],
## [[Fjölleikahús]], [[Leikskáld]], [[Einleikur]]
## [[Kabuki]], [[Pekingóperan]], [[Noh-leikhús]], [[Wayang]]
{{div col end}}
== Myndlist ==
{{div col|colwidth=15em}}
# [[Myndlist]]
# [[Listasaga]]
# [[Teiknimyndasaga]]
# [[Teikning]]
# [[Tíska]]
# [[Málverk]] / [[Palettumálverk]]
## List: [[Blái drengurinn]], [[Dauði Sókratesar]]
## [[Móna Lísa]], [[Næturverðirnir]]
## [[Hollensku meistararnir]], [[Ópið]]
# [[Höggmyndalist]]
## [[Hugsuðurinn]]
# [[Leirkeragerð]]
{{div col end}}
{{Greinar sem ættu að vera til}}
[[Flokkur:Wikipedia:Greinar sem ættu að vera til]]
nqpa7ec2i0bpu1408adh1f77xdyyyi2
NAACP
0
125694
1961231
1959084
2026-04-25T22:51:58Z
TKSnaevarr
53243
TKSnaevarr færði [[National Association for the Advancement of Colored People]] á [[NAACP]] yfir tilvísun
1959084
wikitext
text/x-wiki
'''Þjóðarsamtök til eflingar framfara þeldökks fólks''' (enska: '''National Association for the Advancement of Colored People''', skammstafað '''NAACP''') eru samtök sem berjast fyrir auknum réttindum [[Svartir Bandaríkjamenn|svartra Bandaríkjamanna]]. Samtök þessi voru stofnuð þann [[12. febrúar]] [[1909]] í tilefni af 100 ára fæðingardegi mikils barráttumanns fyrir jöfnum réttinda svartra og hvítra í Bandaríkjunum, [[Abraham Lincoln]]. Í dag er þetta ein stærstu og þekktustu mannréttindarsamtök Bandaríkjanna með um 500.000 meðlimi.<ref>{{vefheimild|höfundur=NAACP|titill=NAACP: 100 Years of History|url=http://www.naacp.org/pages/naacp-history|publisher=www.NAACP.org|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
== Saga ==
Uppruna samtakanna má rekja til óeirða í [[Springfield (Illinois)|Springfield]] í [[Illinois]]-fylki árið 1908. voru þessar óeirðir nefndar ''Springfield race riots''. Óeirðir þessar fólu í sér árásir hvítra á minnihlutahópa í borginni og þá einna helst blökkumenn. Þessar óeirðir ullu því að mikið af smáfyrirtækjum eyðilögðust og voru langflest þeirra í eigu svartra einstaklinga. Vegna óeirðanna hröklaðist stór hluti blökkumannasamfélagsins úr borginni. Þetta olli því að hópur hvítra frjálslyndra einstaklinga í [[New York-fylki|New York]], sem margir hverjir voru gyðingstrúar, tóku sig saman og stofnuðu félag, sem fyrst hét The National Negro Committee, í minningu um Abraham Lincoln sem var meðal annars frá Springfield. Seinna meir urðu samtökin einnig að mannréttindahreyfingu sem börðust fyrir auknum réttindum fleiri minnihlutahópa, annarra en blökkumanna.<ref>{{vefheimild|höfundur=WhatchMojo.com|titill=History of the NAACP and Civil Rights|url=https://www.youtube.com/watch?v=VYQswadO_3U|publisher=www.YouTube.com|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref><ref>{{vefheimild|höfundur=NAACP|titill=NAACP: 100 Years of History|url=http://www.naacp.org/pages/naacp-history|publisher=www.NAACP.org|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
== Hlutverk ==
Helsta hlutverk NAACP hefur verið það að standa vörð um réttindi blökkumanna í Bandaríkjunum. Þeirra stærstu verkefni voru helst þau að rífa niður múra [[aðskilnaðarstefna|aðskilnaðarstefnunnar]] sem ríkti í Bandaríkjunum allt fram til 1964. Um miðbik síðustu aldar tóku NAACP og hreyfing [[Martin Luther King, Jr.|Martin Luther King]] yngri, [[Southern Christian Leadership Conference]], höndum saman um það að berjast gegn aðskilnaðarstefnunni og eftir hina örlagaríku [[Washington-gangan|Washington-göngu]] (e. ''the March on Washington'') árið 1963 var sigrinum náð og árið eftir tóku gildi lög sem bönnuðu mismunun byggða á kynþætti í Bandaríkjunum.<ref>{{vefheimild|höfundur=National Association for the Advancement for Colored People|titill=NAACP: 100 Years of History|url=http://www.naacp.org/pages/naacp-history|publisher=www.NAACP.org|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref><ref>{{vefheimild|höfundur=Eric Foner and John A. Garraty.|titill=NAACP|url=http://www.history.com/topics/naacp|publisher=www.History.com|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
Nú í seinni tíð hefur hreyfingin einna helst staðið fyrir því að hvetja félagsmenn sína og aðra blökkumenn til þess að nýta kosningarétt sinn í einu og öllu og í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2000|forsetakosningunum árið 2000]] og svo aftur [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2008|2008]] mættu blökkumenn, sérstaklega yngri meðlimir, í metfjölda á kjörstað og höfðu þeir mikil áhrif á útkomu kosningarinnar. Árið 2000 studdu langflestir [[George W. Bush]] og var það einn af þeim þáttum sem ollu því hve spennandi þær kosningar urðu. Árið 2008 mætti segja að þessi hópur kjósenda, sem mætti enn betur á kjörstað heldur en árið 2000, hafi haft afgerandi áhrif á sigur [[Barack Obama]] í þeim kosningum.<ref>{{vefheimild|höfundur=WhatchMojo.com|titill=History of the NAACP and Civil Rights|url=https://www.youtube.com/watch?v=VYQswadO_3U|publisher=www.YouTube.com|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref> <ref>{{vefheimild|höfundur=Sam Roberts|titill=2008 Surge in Black Voters Nearly Erased Racial Gap|url=http://www.nytimes.com/2009/07/21/us/politics/21vote.html?_r=0|publisher=New York Times|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
== Heimildir ==
{{reflist|2}}
{{stubbur|félagsfræði}}
{{s|1909}}
[[Flokkur:Bandarísk félagasamtök]]
[[Flokkur:Borgararéttindi í Bandaríkjunum]]
7b88tgznwz4hu4bqha1uvn3gsn0lfwt
1961239
1961231
2026-04-26T00:38:02Z
TKSnaevarr
53243
1961239
wikitext
text/x-wiki
{{Félagasamtök
|nafn =Þjóðarsamtök til eflingar framfara þeldökks fólks<br>{{nobold|National Association for the Advancement of Colored People}}
|mynd = 2007 NAACP Primary.jpg
|skammstöfun= NAACP
|titill_leiðtoga2 = Formaður
|nafn_leiðtoga2 = [[Leon W. Russell]]
|titill_leiðtoga3 = Forseti og framkvæmdastjóri
|nafn_leiðtoga3 = [[Derrick Johnson (aðgerðasinni)|Derrick Johnson]]
|stofnun={{start date and age|1909|2|12}}
|titill_leiðtoga = Stofnendur
|nafn_leiðtoga = {{ubl
| [[W. E. B. Du Bois]]
| [[Mary White Ovington]]
| [[Moorfield Storey]]
| [[Ida B. Wells]]
| [[Lillian Wald]]
| [[Henry Moskowitz (aðgerðasinni)|Henry Moskowitz]]
}}
|markmið= „Að tryggja pólitískt, menntalegt, félagslegt og efnahagslegt réttlæti allra einstaklinga og uppræta kynþáttahatur og kynþáttamismunun.“
|höfuðstöðvar= [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]
|staðsetning=
|hnit=
|markaðsvæði=
|starfssvæði=
|skáli=
|meðlimir=300.000<ref>[https://www.naacp.org/wp-content/uploads/2018/01/NAACP2016AnnualReportWEB.pdf NAACP2016AnnualReport] ''naacp.org'' {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808054436/http://www.naacp.org/press/entry/naacp-passes-resolution-supporting-strong-clean-air-act |date=August 8, 2014|access-date= December 8, 2011}}</ref>
|tungumál=
|forstöðumaður=
|félagsforingi=
|lykilmenn=
|móðurfélag=
|verðlaun=
|fjöldi starfsfólks=
|fjöldi sjálfboðaliða=
|vefsíða={{URL|www.naacp.org}}
|fararstjóri=
}}
'''Þjóðarsamtök til eflingar framfara þeldökks fólks''' (enska: '''National Association for the Advancement of Colored People''', skammstafað '''NAACP''') eru samtök sem berjast fyrir auknum réttindum [[Svartir Bandaríkjamenn|svartra Bandaríkjamanna]]. Samtök þessi voru stofnuð þann [[12. febrúar]] [[1909]] í tilefni af 100 ára fæðingardegi mikils barráttumanns fyrir jöfnum réttinda svartra og hvítra í Bandaríkjunum, [[Abraham Lincoln]]. Í dag er þetta ein stærstu og þekktustu mannréttindarsamtök Bandaríkjanna með um 500.000 meðlimi.<ref>{{vefheimild|höfundur=NAACP|titill=NAACP: 100 Years of History|url=http://www.naacp.org/pages/naacp-history|publisher=www.NAACP.org|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
== Saga ==
Uppruna samtakanna má rekja til óeirða í [[Springfield (Illinois)|Springfield]] í [[Illinois]]-fylki árið 1908. voru þessar óeirðir nefndar ''Springfield race riots''. Óeirðir þessar fólu í sér árásir hvítra á minnihlutahópa í borginni og þá einna helst blökkumenn. Þessar óeirðir ullu því að mikið af smáfyrirtækjum eyðilögðust og voru langflest þeirra í eigu svartra einstaklinga. Vegna óeirðanna hröklaðist stór hluti blökkumannasamfélagsins úr borginni. Þetta olli því að hópur hvítra frjálslyndra einstaklinga í [[New York-fylki|New York]], sem margir hverjir voru gyðingstrúar, tóku sig saman og stofnuðu félag, sem fyrst hét The National Negro Committee, í minningu um Abraham Lincoln sem var meðal annars frá Springfield. Seinna meir urðu samtökin einnig að mannréttindahreyfingu sem börðust fyrir auknum réttindum fleiri minnihlutahópa, annarra en blökkumanna.<ref>{{vefheimild|höfundur=WhatchMojo.com|titill=History of the NAACP and Civil Rights|url=https://www.youtube.com/watch?v=VYQswadO_3U|publisher=www.YouTube.com|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref><ref>{{vefheimild|höfundur=NAACP|titill=NAACP: 100 Years of History|url=http://www.naacp.org/pages/naacp-history|publisher=www.NAACP.org|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
== Hlutverk ==
Helsta hlutverk NAACP hefur verið það að standa vörð um réttindi blökkumanna í Bandaríkjunum. Þeirra stærstu verkefni voru helst þau að rífa niður múra [[aðskilnaðarstefna|aðskilnaðarstefnunnar]] sem ríkti í Bandaríkjunum allt fram til 1964. Um miðbik síðustu aldar tóku NAACP og hreyfing [[Martin Luther King, Jr.|Martin Luther King]] yngri, [[Southern Christian Leadership Conference]], höndum saman um það að berjast gegn aðskilnaðarstefnunni og eftir hina örlagaríku [[Washington-gangan|Washington-göngu]] (e. ''the March on Washington'') árið 1963 var sigrinum náð og árið eftir tóku gildi lög sem bönnuðu mismunun byggða á kynþætti í Bandaríkjunum.<ref>{{vefheimild|höfundur=National Association for the Advancement for Colored People|titill=NAACP: 100 Years of History|url=http://www.naacp.org/pages/naacp-history|publisher=www.NAACP.org|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref><ref>{{vefheimild|höfundur=Eric Foner and John A. Garraty.|titill=NAACP|url=http://www.history.com/topics/naacp|publisher=www.History.com|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
Nú í seinni tíð hefur hreyfingin einna helst staðið fyrir því að hvetja félagsmenn sína og aðra blökkumenn til þess að nýta kosningarétt sinn í einu og öllu og í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2000|forsetakosningunum árið 2000]] og svo aftur [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2008|2008]] mættu blökkumenn, sérstaklega yngri meðlimir, í metfjölda á kjörstað og höfðu þeir mikil áhrif á útkomu kosningarinnar. Árið 2000 studdu langflestir [[George W. Bush]] og var það einn af þeim þáttum sem ollu því hve spennandi þær kosningar urðu. Árið 2008 mætti segja að þessi hópur kjósenda, sem mætti enn betur á kjörstað heldur en árið 2000, hafi haft afgerandi áhrif á sigur [[Barack Obama]] í þeim kosningum.<ref>{{vefheimild|höfundur=WhatchMojo.com|titill=History of the NAACP and Civil Rights|url=https://www.youtube.com/watch?v=VYQswadO_3U|publisher=www.YouTube.com|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref><ref>{{vefheimild|höfundur=Sam Roberts|titill=2008 Surge in Black Voters Nearly Erased Racial Gap|url=http://www.nytimes.com/2009/07/21/us/politics/21vote.html?_r=0|publisher=New York Times|mánuðurskoðað=12.nóvember|árskoðað=2014}}</ref>
== Heimildir ==
{{reflist|2}}
{{stubbur|félagsfræði}}
{{s|1909}}
[[Flokkur:Bandarísk félagasamtök]]
[[Flokkur:Borgararéttindi í Bandaríkjunum]]
1q3wp1t7chqlq275mxwvu6tg983vsfj
Spjall:NAACP
1
125754
1961233
1473437
2026-04-25T22:51:59Z
TKSnaevarr
53243
TKSnaevarr færði [[Spjall:National Association for the Advancement of Colored People]] á [[Spjall:NAACP]]
1473437
wikitext
text/x-wiki
Ég legg til að titill þessarar færslu verði "Mannréttindasamtök bandarískra blökkumanna", sem er þýðing á enska titlinum, en að enska nafnið komi fram strax í fyrstu línu færslunnar.
lre13y9ziksidizlehasgn0o8pcg2zm
Bauhaus
0
130105
1961226
1705403
2026-04-25T21:55:46Z
Akigka
183
1961226
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bauhaus.JPG|alt= Bauhaus-skólabyggingin í Dessau|thumb|352x352px|Bauhaus-skólabyggingin í Dessau]]
'''Staatliches Bauhaus''', einnig þekktur sem Bauhaus, var þýskur skóli þar sem kennd var [[hönnun]], [[arkitektúr]] og iðngreinar frá árinu 1919 til 1933. Skólinn var stofnaður í Weimar af [[Walter Gropius]], þýskum arkitekt, sem sameinaði tvo listaskóla undir merkjum Bauhaus. Helsta markmið skólans var að binda endi á hina fastheldnu skiptingu í myndlist og handverk og þjálfa nemendur jafnt í listgreinum og tæknilegri verkkunnáttu.<ref>{{harvnb|Britannica|2015}}</ref>
== Bakgrunnur & stofnun ==
Árið 1915 bað Henry Van de Velde, skólastjóri listiðnaðarskólans í [[Weimar]], Walter Gropius um að verða eftirmaður sinn.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=10}}</ref> Þegar [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]] var lokið 1918 leitaði Gropius staðfestingar á ráðningu sinni. Það gekk eftir og skömmu síðar sótti Gropius um að steypa listiðnaðarskólanum í Weimar (Sächsische Kunstgewerbeschule) og listaháskólanum í Weimar (Sächsische Hochschule für Bildende Kunst) saman í einn undir nafninu ''das Staatliche Bauhaus''.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=48}}</ref><ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=11}}</ref>
Hugtakið ''Bauhaus'' smíðaði Gropius sjálfur með því að skeyta saman þýsku sögninni ''bauen'', að byggja, og nafnorðinu ''Haus'', hús. Heitið var hugsað sem myndlíking fyrir hugsjónir skólans en Gropius trúði á kenningar um ''Gesamtkunstwerk'' eða heildarlistaverk þar sem hönnun var samruni allra list- og iðngreina og arkitektúr trónaði á toppnum.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=11}}</ref> Gropius hélt því fram að hönnun gæti endurskapað betra, heillegra og lýðræðislegra þjóðfélag.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=12}}</ref>
Í apríl 1919 var Gropius formlega ráðinn skólastjóri Bauhaus og síðar í sama mánuði birtist fræg stefnuyfirlýsing Gropiusar í þýskum dagblöðum og einnig var henni dreift í listaskóla.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=48}}</ref> Í fyrsta lagi vildi hann gera arkitektúr ráðandi á vettvangi hönnunar. Í öðru lagi vildi Gropius grafa undan hefðbundinni virðingarröð list- og iðngreina og gera iðngreinum jafnhátt undir höfði og myndlist. Þriðja markmiðið var svo að hleypa nýju lífi í iðnaðarframleiðslu með því að sameina krafta listamanna, iðnrekenda og handverksmanna.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=12}}</ref>
Rætur Bauhaus liggja í miðri nítjándu öld. Enski hönnuðurinn [[William Morris]] leiddi hreyfingu umbótasinna sem vildu brúa bilið milli listar og handverks með því að leggja áherslu á hágæða handunna muni sem væru hannaðir með ákveðna notkun að leiðarljósi. Undir lok nítjándu aldar urðu þessar hugsjónir að [[Arts and Crafts|Arts and Crafts-hreyfingunni]]. Bauhaus tók upp á sína arma hugmyndir þeirra um að góð hönnun ætti við á sérhverju sviði hversdagslífsins en hafnaði hins vegar áherslunni á staka munaðarvöru. Gropius gerði sér grein fyrir að ef hönnun ætti að geta haft einhver áhrif á tuttugustu öldinni yrði að vera hægt að fjöldaframleiða hana með vélum. Þessar hugmyndir Gropiusar hafa haft mikil áhrif á nútímahönnuði sem leggja yfirleitt meiri áherslu á hagnýta hluti eða skrautmuni fyrir fjöldaframleiðslu en staka hluti fyrir ríka yfirstétt.<ref>{{harvnb|Britannica|2015}}</ref>
== Námið ==
Markmið skólans var að þjálfa upp kynslóð af arkitektum og hönnuðum sem gætu staðið undir kröfum tuttugustu aldarinnar.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=7}}</ref> Nemendur á öllum aldri og af öllum þjóðernum voru hvattir til að sækja um.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=50}}</ref> Á þeim fjórtán árum sem Bauhaus starfaði sóttu um 1250 nemendur skólann en aðeins tæplega 500 útskrifuðust.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=10}}</ref><ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=7}}</ref> Nemendur hvaðanæva af Þýskalandi gengu í skólann og voru allt frá 17 ára til fertugs. Að minnsta kosti helmingur karlmannanna höfðu verið í fremstu víglínu í fyrri heimsstyrjöldinni.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=50}}</ref>
Skólinn átti alls ekki að vera akademískur og til að undirstrika muninn á Bauhaus og öðrum listaskólum var hefðbundnum titlum skipt út fyrir orðaforða miðaldagilda; kennarar voru „meistarar“ og nemendur voru „iðnsveinar“ og „lærlingar“.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=50}}</ref>
Námsskráin var byggð á „hagnýtri“ kennslu annars vegar og „formlegri“ hins vegar. Hagnýta hliðin sneri að efnisnotkun og vinnuferlum en sú formlega skiptist í þrennt. Í fyrsta lagi var ''athugun'' þar sem skoða átti náttúru og efnivið. Í öðru lagi var ''framsetning'' sem snerist um rúmfræði, smíði, teiknun og módelgerð. Í þriðja og síðasta lagi var ''samsetning'' þar sem viðfangsefnið var umfang, litir og hönnun.
Lærlingar þurftu að ljúka við þrjú námskeið til að útskrifast. Það fyrsta var undirbúningsnámskeið sem stóð í sex mánuði og miðaði að því að losa nemendur við alla hefðbundna kunnáttu sem þeim hafði áður hlotnast og kynna fyrir þeim kenningar og hætti vinnustofa skólans. Að loknum undirbúningi fengu nemendur aðgang að vinnustofunum. Kennslan í vinnustofunum varaði þrjú ár og að þeim loknum fékk nemandi prófskírteini.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=55–56}}</ref>
Eitt mesta ágreiningsefnið innan Bauhaus voru tengsl myndlistar og handverks. Eins og fram hafði komið í stefnuyfirlýsingu Gropiusar dró hann í efa hið venjubundna stigveldi listgreina þar sem handverk sat skör lægra en myndlist. Engu að síður voru myndlistarmenn stór hluti kennara skólans í Weimar og því var greinilega talsverð slagsíða í kennslunni.
Gropius sá fyrir sér að samruni hönnunar og iðnaðar væri árangursríkasta leiðin til framfara í hönnun. Þess vegna var námsskráin samin með komandi kynslóð iðnhönnuða í huga og mikil áhersla lögð á samvinnu efniviðar og framleiðsluferla. Undirbúningsnámskeiðið átti að móta grunninn og vinnustofurnar stefndu svo að áframhaldandi samþættingu myndlistar og handverks.
Hinn mikli meirihluti kennara með bakgrunn í myndlist kom þó að öðrum hugmyndum en þeim sem Gropius hafði hugsað sér. Í fyrstu var til að mynda þónokkur áhersla á óhlutbundna tjáningu og einstaklingsbundið myndmál.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=14–15}}</ref>
== Dessau ==
Yfirvöld í Weimar töldu sig greina sósíalískar tilhneigingar innan skólans og fannst þeim stafa ógn af hinum róttæka anda hans. Tortryggnin óx eftir nóvemberbyltinguna 1918 og loks var skólanum sagt að taka saman föggur sínar og flytja annað árið 1925.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=11}}</ref>
Árið 1926 opnaði Bauhaus í [[Dessau]] í nýju húsnæði sem var sérstaklega hannað af Gropiusi fyrir stofnunina. Öll húsgögn og innréttingar voru hönnuð af nemendum og kennurum skólans. Heildarhönnunina má túlka sem tákn hugsjónar Gropiusar um einingu listarinnar og lífsins.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=17}}</ref> Byggingarnar voru eins konar stefnuyfirlýsing Gopiusar og tákn alls þess sem Bauhaus stóð fyrir. Byggingasamstæðan sýndi samruna hins tæknilega, félagslega og fagurfræðilega sem Gropius hafði alltaf stefnt að.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=107}}</ref>
Skólinn samanstóð af þremur meginhlutum; skólanum sjálfum, vinnustofunum og heimavist nemenda. Skólabyggingin var þriggja hæða blokk sem tengd var við vinnustofurnar með brú. Brúin hýsti skrifstofur, klúbbherbergi og vinnuherbergi Gropiusar. Vinnustofuhlutinn var sá stærsti í samstæðunni. Hann var á þremur hæðum og önnur brú tengdi hann við heimavistina sem var sex hæða bygging með 28 herbergjum. Hvert herbergi var hugsað sem vinnu- og svefnherbergi og hafði eigin svalir. Í brúarhlutanum var matsalur, fyrirlestrasalur og svið. Veggina sem umluktu sviðið mátti fjarlægja og þannig breyta rýminu öllu í stóran sal. Að auki voru sjö hús byggð fyrir starfsfólk skólans.
Fyrsta ár Bauhaus í Dessau snerust flest vinnustofunámskeiðin um verkefni tengd byggingu skólans; til dæmis voru þar smíðuð húsgögn úr stálrörum fyrir samkomusalinn, í málmsmiðjunni var ljósabúnaður hannaður og veggmálaradeildin sá um innanhússarkitektúrinn.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=107}}</ref>
Eftir að Bauhaus flutti til Dessau varð skólinn þekktur sem miðstöð hinnar svokölluðu „fagurfræði vélarinnar“ sem hvatti til einfaldleika og stöðlunar forma. Eftir 1923 fór einnig að gæta áhrifa frá hinni hollensku [[De Stijl|De Stijl-hreyfingu]] og varð þeirra áhrifa vart í hönnun skólans á meðan hann var í Dessau.<ref>{{harvnb|Arthur|2000|page=17–18}}</ref>
== Endalok ==
Í ágúst 1932 náðu nasistar völdum í héraðinu Anhalt sem náði yfir Dessau. Í augum nasista var Bauhaus tákn [[Bolsévikar|bolsévisma]], úrkynjunar og eyðileggingar. [[Mies van der Rohe]], sem þá hafði tekið við skólastjóraembætti, og Fritz Hesse, borgarstjóri Dessau, reyndu að telja þeim hughvarf en röksemdafærslur dugðu skammt og skólanum var lokað í október 1932.
Þó tókst Mies að opna skólann á ný í [[Berlín]] og þá sem einkarekna stofnun. Hann tók á leigu símaverksmiðju sem ekki var lengur í notkun og hélt skólanum gangandi þar í sex órólega mánuði. Þá komst [[Adolf Hitler]] til valda og ofsóknir gegn Bauhaus héldu áfram. Þann 11. apríl 1933 hernam [[Gestapo]] skólann og leitaði dyrum og dyngjum að sönnunargögnum um kommúníska starfsemi. Nemendum og starfsfólki var meinað að snúa aftur til starfa. Mies reyndi í nokkrar vikur að fá hin nýju stjórnvöld til að opna skólann aftur en þau settu honum skilyrði sem hann gat ekki gengist við og að lokum var skólinn endanlega lagður niður í júlí 1933.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=152–153}}</ref>
Þrátt fyrir að hafa aðeins starfað í fjórtán ár og lokið með svo skyndilegum hætti hefur Bauhaus haft gríðarleg áhrif á nútímahönnun og arkitektúr. Eitt mikilvægasta framlagið er ef til vill áherslan á hið mannlega. Bauhaus kenndi nútímahönnuðum að reyna að skilja hvort tveggja sálfræðilegar og líffræðilegar þarfir mannsins. Gropius hélt því ávallt fram að hönnuður bæri fyrst og fremst ábyrgð gagnvart þeim sem notar hönnunina – hann gæti ekki komið á nýju lífsmynstri með byltingarkenndri hönnun fyrr en samfélagið væri tilbúið að veita henni viðtöku.<ref>{{harvnb|Naylor|1969|page=156}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Bauhaus|website=Encyclopædia Britannica|access-date=15. apríl 2015|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/56418/Bauhaus|ref={{harvid|Britannica|2015}}}}
* {{cite book|first=Judith Carmel|last=Arthur|title=Bauhaus|location=London|publisher=Carlton Books|year=2000}}
* {{cite book|first=Gillian|last=Naylor|title=The Bauhaus|location=London|publisher=Studio Vista|year=1969}}
[[Flokkur:Stofnað 1919]]
[[Flokkur:Lagt niður 1933]]
driqvgd0zzhnsloc3gree6ga27juiqn
Gulbambus
0
131863
1961180
1925662
2026-04-25T14:12:23Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961180
wikitext
text/x-wiki
{{taxobox
|name = ''Gulbambus''
|image = FargesiaMurieliae.jpg
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Einkímblöðungar]] (''Liliopsida'')
| ordo = [[Grasættbálkur]] (''Poales'')
| familia = [[Grasaætt]] (''Poaceae'')
| subfamilia = ''[[Bambus]]'' (''Bambusoideae'')
|supertribus = [[Bambusodae]]
|tribus = [[Bambuseae]]
|subtribus = [[Arundinariinae]]
|genus = '''''Fargesia'''''
|genus_authority = [[Franch.]]
|species = '''''F. murielae'''''
| binomial = ''Fargesia murielae''
|binomial_authority = (Gamble) T.P.Yi.
|synonyms=
{{collapsible list|bullets = true
|title=<small>Synonymy</small>
| ''Arundinaria murielae''Gamble
| ''Arundinaria spathacea'' (Franchet) D. McClint
| ''Fargesia spathacea'' Franchet
| ''Sinarundinaria murielae'' (Gamble) Nakai
| ''Thamnocalamus spathaceus'' auct.
}}
}}
'''Gulbambus''' ([[fræðiheiti]]: ''Fargesia murielae'' ) er [[tegund]] bambusa í [[Poaceae|grasaætt]]. Þetta er stór, hnausmyndandi [[sígrænn]] bambus, líkist mikið ''[[Fargesia nitida]]'' í sömu ættkvísl, en með gulum stönglum<ref>{{cite web|title=Fargesia murielae|url=http://titanarum.uconn.edu/199200039.html|publisher=Ecology & Evolutionary Biology Greenhouses|accessdate=30 April 2012|archive-date=18 júlí 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240718133316/http://titanarum.uconn.edu/199200039.html|url-status=dead}}</ref><ref name=RHSAZ>{{cite book|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|url=https://archive.org/details/azencyclopediaof0000unse|year=2008|publisher=Dorling Kindersley|location=United Kingdom|isbn=1405332964|pages=1136}}</ref>.
==Lýsing==
Gulbambus er talinn einn af fegurstu bambusum í ræktun. Hann er upprunninn úr fjöllum mið [[Kína]], kynntur af [[Ernest Henry Wilson]] 1913 og nefndur eftir dóttur hans. Enska heitið "umbrella bamboo" er vísun á lútandi vaxtarlag hans. Hann vex í 1,981–3,048 metrum yfir sjáfarmáli. Hann getur orðið 3 — 4 m að hæð með ummál að 1,3 sm. og þolir milli -18°C til - 29°C gráðu frost. Laufin eru lengri en þau eru breið, ydd og eru stök á laufstönglinum. Hann myndar fljótt þéttann hnaus af stönglum sem getur svo verið erfitt að sjá undir öllu blaðverkinu. Nýjir sprotar eru ljósbláir með með dekkri hlífðarblöðum og verða gulgrænir með aldrinum. Eins og allar aðrar tegundir í ættkvíslinni, hefur gulbambus ekki skriðula stöngla og þarf því ekki að girða hann af. Hann heldur grænu laufinu yfir veturinn, en mun að missa hluta að hausti<ref>{{cite web|last=Arnoldia|title=Muriel's Bamboo|url=http://arnoldia.arboretum.harvard.edu/pdf/articles/1998-58-3-nature-study-moves-into-the-twenty-first-century.pdf|accessdate=30 April 2012|archive-date=9 júní 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150609153921/http://arnoldia.arboretum.harvard.edu/pdf/articles/1998-58-3-nature-study-moves-into-the-twenty-first-century.pdf|url-status=dead}}</ref>
<ref>{{cite web|title=UK - Bamboos (Fargesia murielae)|url=http://www.uk-bamboos.co.uk/Detail-B/Fargesia_murieliae.htm|accessdate=30 April 2012}}</ref>.
==Búsvæði==
''Gulbambus'' hefur fundist í mörgum mismunandi búsvæðum í heimkynnum sínum, frá þurrum fjallshlíðum til frumskóga, en kann best við sig í hóflega frjósömum jarðvegi sem er rakur en vel drenaður. Gjarnan lítið eitt súr. Þessi tegund er algengust í suðaustur Asíu, Kína og Japan<ref>{{cite web|last=Hamilton|first=Susan L.|title=Bamboo (Phyllostachys spp.)|url=http://trace.tennessee.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1000&context=utk_agbulletin&sei-redir=1&referer=http%3A%2F%2Fscholar.google.com%2Fscholar%3Fq%3Dumbrella%2Bbamboo%2Bsite%253Aedu%26hl%3Den%26btnG%3DSearch%26as_sdt%3D1%252C33%26as_sdtp%3Don#search=%22umbrella%20bamboo%20site%3Aedu%22|accessdate=30 April 2012}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite web|last=Home and Garden information center|title=Home & Garden|url=http://www.hgic.umd.edu/_media/documents/hg28_000.pdf|accessdate=30 April 2012|archive-date=22 júní 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120622214303/http://www.hgic.umd.edu/_media/documents/hg28_000.pdf|url-status=dead}}</ref>.
==Blómgun==
Meðal alls þess sem vekur áhuga manns við þessa plöntu, þá er lífsferill hennar áhugaverðastur. Fólk er vant því að jurtir séu annaðhvort fjölærar (spíri af fræi, vaxi upp og blómstri svo ár eftir ár þar til þær loks deyi) eða einærar (spíri af fræi, vaxi upp, blómstri og svo deyi á einu sumri), en Gulbambus tekur sér 80 til 100 ár í vexti áður en hann blómstrar og deyr. Þessi 80 til 100 ár Gulbambuss eru ekki lengsta lotan, en er með þeim þekktustu og best skráðu. Það sem er enn sérstakara en langur blómgunarferill, er að plönturnar eru alveg samhæfðar í blómgun. Þá er verið að vísa til tilhneigingar flestra eða allra einstaklinga af tegund til að blómstra á nokkurnveginn sama tíma. Þessi óvenjulegi eiginleiki hefur fengil suma fræðinga til að telja að þessu sé stjórnað af nokkurskonar innri klukku en ekki veðurfarsþáttum<ref>{{cite web|last=Arnoldia|title=Muriel's Bamboo|url=http://arnoldia.arboretum.harvard.edu/pdf/articles/1998-58-3-nature-study-moves-into-the-twenty-first-century.pdf|accessdate=30 April 2012|archive-date=9 júní 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150609153921/http://arnoldia.arboretum.harvard.edu/pdf/articles/1998-58-3-nature-study-moves-into-the-twenty-first-century.pdf|url-status=dead}}</ref>.
==Ræktun==
[[Mynd:Fargesia murielae.jpg|miðja|thumb|Gulbambus í Lystigarðinum Akureyri (hægra megin við Björgvin Steindórsson)]]
Þessi tegund hefur verið ræktuð á Íslandi í áratugi með góðum árangri.<ref>{{Cite web |url=http://www.lystigardur.akureyri.is/default.aspx?modID=16&pId=1792&fl=2 |title=Geymd eintak |access-date=2015-11-30 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925013910/http://lystigardur.akureyri.is/default.aspx?modID=16&pId=1792&fl=2 |url-status=dead }}</ref>
== Tilvísanir ==
{{commonscat|Fargesia murieliae}}
{{Wikilífverur|Fargesia murieliae}}
{{reflist}}
[[Flokkur:Grasaætt]]
[[Flokkur:Bambus]]
24olwmh6e8u4e6c44jfmisorql18ma2
Emmanuel Macron
0
137666
1961228
1956226
2026-04-25T22:07:40Z
TKSnaevarr
53243
1961228
wikitext
text/x-wiki
{{Forseti
| nafn = Emmanuel Macron
| mynd = Emmanuel Macron February 2025.jpg
| myndatexti1 = Emmanuel Macron árið 2025.
| titill= [[Forseti Frakklands]]
| stjórnartíð_start = [[14. maí]] [[2017]]
| stjórnartíð_end =
| forsætisráðherra = [[Édouard Philippe]]<br>[[Jean Castex]]<br>[[Élisabeth Borne]]<br>[[Gabriel Attal]]<br>[[Michel Barnier]]<br>[[François Bayrou]]<br>[[Sébastien Lecornu]]
| forveri = [[François Hollande]]
| fæðingarnafn = Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1977|12|21}}
| fæðingarstaður = [[Amiens]], [[Frakkland]]i
| stjórnmálaflokkur = [[Endurreisn (stjórnmálaflokkur)|Endurreisn]]
| starf = Bankamaður, stjórnmálamaður
| bústaður = [[Élysée-höll]], [[París]]
| háskóli = [[Sciences Po]]<br>[[École nationale d'administration]]
| maki = {{gifting|[[Brigitte Macron|Brigitte Trogneux]]|2007}}
|undirskrift = Emmanuel Macron signature.svg
}}
'''Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron''' (fæddur 21. desember 1977 í [[Amiens]]) er [[Frakkland|franskur]] stjórnmálamaður og núverandi [[forseti Frakklands]].
==Æviágrip==
Macron gekk ungur í kaþólskan einkaskóla í Amiens en lærði síðan [[heimspeki]] í Nanterre-háskóla í París og stjórnsýslu við skólanna [[Sciences Po]] og [[École nationale d'administration]] (ENA).<ref>{{Vefheimild|titill=Hann hafði aldrei klappað á kýrrassa|url=https://heimildin.is/grein/10449/hann-hafdi-aldrei-klappad-kyrrassa/|útgefandi=[[Stundin]]|dags=5. mars 2020|skoðað=19. júní 2024|höfundur=Einar Már Jónsson}}</ref> Árin 2004 til 2008 vann hann í franska fjármálaráðuneytinu og gerðist síðar fjárfestir. Hann vann hjá [[Rothschild & Co]], þar sem hann tryggði kaup [[Nestlé]] á barnamatshluta [[Pfizer]] fyrir 12 milljarða Bandaríkjadala. Hann þénaði sjálfur 2,8 milljónir evra fyrir söluna. Þegar [[François Hollande]] varð forseti Frakklands árið 2012 var Macron skipaður efnahagsráðgjafi og svo efnahagsráðherra tveimur árum síðar.<ref name=rúv17>{{Vefheimild|titill=Nýr forseti er sjarmatröll og ólíkindatól|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/nyr-forseti-er-sjarmatroll-og-olikindatol|útgefandi=[[RÚV]]|dags=22. febrúar 2017|skoðað=19. júní 2024|höfundur=Pálmi Jónasson}}</ref>
Macron sagði sig úr stjórninni sumarið 2016 og stofnaði síðan í nóvember stjórnmálaflokkinn [[Endurreisn (stjórnmálaflokkur)|En Marche!]], sem hann sagði eiga að brjóta niður staðnað og innantómt valdakerfi í Frakklandi og byggja upp nýja hugmyndafræði, menningu og stjórnmál.<ref name=rúv17/>
Árið 2017 bauð Macron sig fram í [[Forsetakosningar í Frakklandi 2017|frönsku forsetakosningunum]] og komst í aðra umferð þar sem hann atti kappi við [[Marine Le Pen]]. Macron sigraði svo Le Pen í lokaumferðinni með um 65% atkvæða. Hann tók við embætti af [[François Hollande]] þann 14. maí, 2017.
Fjöldamótmæli [[Gulvestungar|gulvestunga]] brutust út á fyrsta kjörtímabili Macrons í október 2018. Mótmælin beindust upphaflega gegn nýjum eldsneytisskatti sem stjórn Macrons hugðist setja en tóku mótmælin brátt á sig mun breiðari mynd og fóru að beinast gegn háum framfærslukostnaði, hárri skattbyrði verkastétta og lágum launum í Frakklandi.<ref>{{Vefheimild|titill=Verslunargötur helstu túristaborgar heims í herkví rétt fyrir jól|url=https://kvennabladid.is/2018/12/10/verslunargotur-helstu-turistaborgar-heims-i-herkvi-rett-fyrir-jol/|útgefandi=''[[Kvennablaðið]]''|ár=2018|mánuður=10. desember|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=15. desember}}</ref> Mótmælin leiddu til þess að hætt var við eldsneytisskattinn sem var kveikjan að hreyfingunni.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson|titill=Fastur á milli steins og sleggju|url=https://www.visir.is/g/2018181209237|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2018|mánuður=7. desember|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=15. desember}}</ref> Í ávarpi til þjóðarinnar lofaði Macron jafnframt 100 evra hækkun á lágmarkslaunum og að fallið yrði frá áætlunum um aukna skattlagningu á lægstu tekjuhópa landsins.<ref>{{Vefheimild|titill=Lofar launahækkunum og skattaívilnunum|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/12/10/lofar_launahaekkunum_og_skattaivilnunum/|útgefandi=''[[mbl.is]]''|ár=2018|mánuður=10. desember|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=15. desember}}</ref>
Macron var endurkjörinn í [[Forsetakosningar í Frakklandi 2022|forsetakosningum Frakklands árið 2022]]. Hann hlaut 58,2% atkvæðanna í seinni umferð kosninganna þann 24. apríl á móti [[Marine Le Pen]].<ref>{{Vefheimild|titill=Emmanuel Macron hafði betur gegn Marine Le Pen|url=https://www.ruv.is/frett/2022/04/24/emmanuel-macron-hafdi-betur-gegn-marine-le-pen|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2022|mánuður=24. apríl|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=24. apríl|höfundur=Ólöf Ragnarsdóttir}}</ref> Í [[Þingkosningar í Frakklandi 2022|þingkosningum]] þann 19. júní sama ár töpuðu stuðningsflokkar Macrons hins vegar meirihluta sínum á franska þinginu.<ref>{{Vefheimild|titill=Sögulegt afhroð Frakklandsforseta|url=https://www.frettabladid.is/frettir/sogulegt-afhrod-frakklandsforseta/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]|ár=2022|mánuður=22. júní|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=25. júní|höfundur=Ragnar Jón Hrólfsson|safnslóð=https://web.archive.org/web/20220926154000/https://www.frettabladid.is/frettir/sogulegt-afhrod-frakklandsforseta/|safndags=26. september 2022}}</ref>
Macron rauf þing og boðaði til [[Þingkosningar í Frakklandi 2024|þingkosninga]] í júní 2024 eftir að flokkur hans galt afhroð í [[Evrópuþingskosningar 2024|Evrópuþingskosningum]], þar sem franska [[Þjóðfylkingin (Frakkland)|Þjóðfylkingin]] lenti í fyrsta sæti.<ref>{{Vefheimild|titill=Macron veðjar á að Frakkar séu í áfalli
|url=https://www.visir.is/g/20242582904d/macron-vedjar-a-ad-frakkar-seu-i-a-falli|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=10. júní 2024 |skoðað=19. júní 2024|höfundur=Heimir Már Pétursson}}</ref> Í seinni umferð þeirra kosninga tapaði flokkur Macrons fylgi og lenti í öðru sæti á eftir [[Nýja alþýðufylkingin|Nýju alþýðufylkingunni]], kosningabandalagi vinstriflokka.<ref>{{Vefheimild|titill=Attal segir af sér og Melénchon vill stjórnarmyndunarumboð|url=https://www.visir.is/g/20242594029d/attal-segir-af-ser-og-melenchon-vill-stjornarmyndunarumbod|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=7. júlí 2024|skoðað=8. júlí 2024|höfundur=Ólafur Björn Sverrisson}}</ref>
==Stjórnmálaskoðanir==
Macron er félagslega frjálslyndur og jákvæður gagnvart Evrópusamstarfi. Hann hefur kallað sig vinstrimann sem sé opinn fyrir hugmyndum frá hægri. Þegar hann stofnaði stjórnmálaflokkinn En Marche! sagði hann hreyfinguna og sjálfan sig hvorki vinstri- né hægrisinnuð. Hann er talinn hallur undir atvinnulífið og hefur talað fyrir því að auka hagvöxt með því að frelsa það úr viðjum skrifræðis og stöðnunar.<ref name=rúv17/>
==Einkalíf==
Macron er giftur [[Brigitte Macron|Brigitte Trogneux]] sem er 24 árum eldri en hann og var kennari hans í menntaskóla í Amiens.<ref name=rúv17/>
==Heimild==
{{commonscat|Emmanuel Macron}}
{{wpheimild|tungumál= en|titill= Emmanuel Macron|mánuðurskoðað= 24. apríl|árskoðað= 2017 }}
==Tilvísanir==
<references/>
{{Forseti Frakklands|fyrir=[[François Hollande]]|embættistíð=2017 — |eftir=Enn í embætti}}
{{DEFAULTSORT:Macron, Emmanuel}}
{{Forsetar Frakklands}}
{{Þjóðhöfðingjar aðildarríkja Evrópusambandsins}}
[[Flokkur:Forsetar Frakklands|Macron, Emmanuel]]
[[Flokkur:Fjármálaráðherrar Frakklands]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1977|Macron, Emmanuel]]
momdvoozupzjhpned42n8s29g28kf3l
Stokkrósaætt
0
139415
1961220
1792673
2026-04-25T20:16:59Z
Akigka
183
1961220
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| image = Tilia tomentosa.jpg
| image_caption = Linditré af tegundinni ''[[Tilia tomentosa]]''
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'')
| ordo = [[Stokkrósabálkur]] (''Malvales'')
| familia = Stokkrósaætt (''Malvaceae'')
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]<ref name=APGIII2009>{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x/pdf | format= PDF |accessdate=2013-07-06 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x }}</ref>
| subdivision_ranks = Undirættir
| subdivision =
* [[Bombacoideae]]
* [[Brownlowioideae]]
* [[Byttnerioideae]]
* [[Dombeyoideae]]
* [[Grewioideae]]
* [[Helicteroideae]]
* [[Malvoideae]]
* [[Sterculioideae]]
* [[Tilioideae]]
| synonyms =
*Bombacaceae Kunth
*Brownlowiaceae Cheek
*Byttneriaceae R.Br.
*Dombeyaceae Kunth
*Durionaceae Cheek
*Helicteraceae J.Agardh
*Hermanniaceae Marquis
*Hibiscaceae J.Agardh
*Lasiopetalaceae Rchb.
*Melochiaceae J.Agardh
*Pentapetaceae Bercht. & J.Presl
*Philippodendraceae A.Juss.
*Plagianthaceae J.Agardh
*Sparmanniaceae J.Agardh
*Sterculiaceae Vent.
*Theobromataceae J.Agardh
*Tiliaceae Juss.
| synonyms_ref = <ref name=GRIN>{{cite web | url = https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomyfamily.aspx?id=688 | title = Family: Malvaceae | work = [[Germplasm Resources Information Network]] (GRIN) [Online Database] | publisher = [[United States Department of Agriculture]] Agricultural Research Service, Beltsville, Maryland | date = 17 January 2017 | accessdate = 7 June 2017 | archive-date = 26 janúar 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160126114430/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomyfamily.aspx?id=688 | url-status = dead }}</ref>
}}
'''Stokkrósaætt''' ([[Fræðiheiti]] ''Malvaceae'') er ætt [[Blómplanta|blómplantna]] sem inniheldur 244 [[Ættkvísl (flokkunarfræði)|ættkvíslir]] með 4225 þekktum [[Tegund (líffræði)|tegundum]].<ref name="Christenhusz-Byng2016">{{cite journal |author1=Christenhusz, M. J. M. |author2=Byng, J. W. | year = 2016 | title = The number of known plants species in the world and its annual increase | journal = [[Phytotaxa]] | volume = 261 | pages = 201–217 | url = http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598 | doi = 10.11646/phytotaxa.261.3.1 | issue = 3 | doi-access = free |bibcode=2016Phytx.261..201C }}</ref><ref name="APW">{{cite web |title=Angiosperm Phylogeny Website |url=https://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/ |access-date=15 July 2014}}</ref> Þekktar jurtir af stokkrósaætt eru [[okra]], [[baðmull]] og [[kakó]]. Ættinni tilheyra líka þekktar [[skrautjurt]]ir eins og [[stokkrós]], [[malva]] og [[linditré]]. Meðal stærstu ættkvíslanna eru ''[[Hibiscus]]'' (434 tegundir), ''[[Pavonia]]'' (291 tegund), ''[[Sida]]'' (275 tegundir), ''[[Ayenia]]'' (216 tegundir), ''[[Dombeya]]'' (197 tegundir) og ''[[Sterculia]]'' (181 tegund).
== Heimildir ==
{{reflist}}
[[Flokkur:Stokkrósabálkur]]
mw64j2movs9weo40lykjyh1zjkoj497
Hræbokka
0
145480
1961198
1815522
2026-04-25T16:57:35Z
Akigka
183
1961198
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = ''Cynomya mortuorum''
| status =
| image = Cynomya mortuorum (male) - Collage.jpg
| image_caption =
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Liðdýr]] (''Arthropoda'')
| subphylum = [[Sexfætlur]] (''Hexapoda'')
| classis = [[Skordýr]] (''Insecta'')
| subclassis = [[Vængberar]] (''Pterygota'')
| superordo = [[Innvængjur]] (''Endopterygota'')
| ordo = [[Tvívængjur]] (''Diptera'')
| subordo = [[Eiginlegar flugur]] (''Brachycera'')
| superfamilia = ''[[Oestroidea]]''
| familia = [[Maðkaflugnaætt]] (''Calliphoridae'')
| genus = ''[[Cynomya]]''
| species = '''''C. mortuorum'''''
| binomial = ''Cynomya mortuorum''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1761)
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms = *''Cynomya vomitoria''<small> ([[Moses Harris|Harris]], 1780)</small><!-- misident. -->
*''Musca mortuorum'' <small>[[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1761</small>
*''Musca vomitoria'' <small>[[Moses Harris|Harris]], 1780</small><!-- misident. -->
}}
'''Hræbokka''' ([[fræðiheiti]]: ''Cynomya mortuorum'')<ref name = "COL"/><ref name = "dyn">[https://www.dyntaxa.se/taxon/info/244028?changeRoot=True Dyntaxa Cynomya mortuorum]</ref> er flugutegund<ref name = "source">''Systema Dipterorum''. Pape T. & Thompson F.C. (eds), 2011-01-06</ref> sem var fyrst lýst af [[Carl von Linné]] 1761. Engar undirtegundir eru skráðar í [[Catalogue of Life]].<ref name = "COL">{{vefheimild|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/cynomya+mortuorum/match/1|titill= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|sótt= 24 september 2012 |höfundar= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|dags= 2011|verk= |útgefandi=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>
Hræbokka finnst víðast á norðurhveli nema á Norður-Ameríku og þá á Íslandi nær öllu.<ref name = "NÍ">{{cite web|url=https://www.natt.is/is/biota/animalia/arthropoda/hexapoda/insecta/diptera/calliphoridae/hraebokka-cynomya-mortuorum|title=Hræbokka (Cynomya mortuorum)|website=Náttúrufræðistofnun|author=Erling Ólafsson|date=28. mars 2012}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
{{stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Maðkaflugnaætt]]
[[Flokkur:Skordýr á Íslandi]]
7fl71dvd7m92zfpsuz9f3z63a5v3ifs
Ríkisstofnanir á Íslandi
0
149582
1961178
1954476
2026-04-25T13:21:58Z
Stalfur
455
/* Umhverfis- og auðlindaráðuneytið: */
1961178
wikitext
text/x-wiki
'''Ríkisstofnanir á Íslandi''' eru tæplega 160 talsins en þá eru ótalin opinber [[Hlutafélag|hlutafélög]], sjálfseignarstofnanir eða [[Lögaðili|lögaðilar]] sem eru að hluta eða öllu leyti í eigu [[Ríkissjóður Íslands|ríkisins]].<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/|title=Stjórnarráðið {{!}} Skipulag og stjórnun ríkisstofnana|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2019-03-12}}</ref> Ríkisfyrirtæki í B-hluta og C-hluta telja á annan tug og sjálfstæðar stjórnsýslunefndir telja á sjöunda tuginn.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2022/07/08/Unnid-ad-einfoldun-a-stofnanakerfi-rikisins-/|title=Unnið að einföldun á stofnanakerfi ríkisins|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2022-07-08}}</ref>
Stofnanir eru mismunandi að stærð. Rúmlega helmingur stofnana í A-hluta hefur færri en 50 starfsmenn og fjórðungur er með færri en 20 starfsmenn. Tveir þriðju ríkisstofnana velta undir milljarði króna á ári.<ref>{{Cite journal|last=Jónsson|first=Þorlákur Axel|date=2020-01-06|title=Er búsetumunur á námsárangri þegar ólík þjóðfélagsstaða er tekin með í reikninginn?|journal=Tímarit um uppeldi og menntun|volume=28|issue=1|doi=10.24270/tuuom.2019.28.4|issn=2298-8408}}</ref> Langfjölmennasta stofnunin er [[Landspítali|Landspítalinn]] þar sem starfa tæplega 6.000 manns.
Flestar ríkisstofnanir heyra undir [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|mennta- og menningarmálaráðuneyti]], [[Heilbrigðisráðuneyti Íslands|heilbrigðisráðuneyti]] og [[Dómsmálaráðuneyti Íslands|dómsmálaráðuneyti]]. Í lögum um opinber fjármál er að finna skilgreiningu á flokkun á starfsemi og verkefnum ríkisins og er starfseminni skipt í þrjá hluta eftir eðli hennar, þ.e. í A-, B- og C-hluta.<ref>{{Cite web |url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/ |title=Geymd eintak |access-date=2019-03-06 |archive-date=2020-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622071919/https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/ |url-status=dead }}</ref>
==Hvað er ríkisstofnun?==
Uppbygging íslenska stjórnsýslukerfisins hefur mótast á fremur ómarkvissan hátt og staða einstakra stofnana innan stjórnsýslunnar verið óljós. Ekki liggur fyrir ein samræmd skilgreining á ríkisstofnun sem skipulagsformi.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/media/fjarmalaraduneyti-media/media/frettatengt2015/Glaerur-verkefnisstjornar-um-stofnanakerfi-rikisins.pdf|titill=Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana - Skýrsla verkefnisstjórnar (2015)|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=2015|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
Að mati fjármálaráðuneytisins liggur ekki ljóst fyrir hvað teljist vera ríkisstofnun. Þetta kom fram í svari fjármálaráðherra við fyrirspurn á 137. [[Alþingi|löggjafarþingi]] árið 2009, um hvaða ríkisstofnanir séu starfandi á Íslandi, hver er skipting þeirra eftir ráðuneytum, og fjöldi starfsmanna þeirra. <blockquote>"Hafa verður þann fyrirvara á að ekki er alltaf auðvelt að skilgreina hvaða aðilar teljast til ríkisstofnana. Almenna skilgreiningu á stofnun er hvergi að finna í lögum. Í flestum tilfellum er þó tekið fram í sérlögum að aðili sé ríkisstofnun."<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/137/s/0118.html|title=118/137 svar: ríkisstofnanir|website=Alþingi|language=is|access-date=2019-03-06}}</ref></blockquote>[[Fjárlög]] og ríkisreikningur hvers árs veita vísbendingar um ríkisstofnanir umfang þeirra og fjölda. Lögin um fjárreiður íslenska ríkisins taka til allra ríkisaðila. Ekki teljast þó allir ríkisaðilar stofnanir. Þannig er í fjárlögum listaðar upp sjálfseignarstofnanir og ýmsir fjárlagaliðir sem óljóst er hvort telja skuli verkefni, ríkisaðila (sem ekki eru stofnun) eða stofnunar. Að auki fara einkaaðilar, t.d. fyrirtæki og sjálfseignarstofnanir, í sumum tilfellum með ríkisvald.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=cdb48f3d-ce03-11e8-942c-005056bc4d74|titill=Ríkisreikningur 2017 samkvæmt lögum nr. 88/1987, um fjárreiður ríkisins|höfundur=|útgefandi=Fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
Forstöðumannalisti sem gefinn er út af fjármálaráðuneytinu á grundvelli laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins veitir nokkrar vísbendingar um fjölda ríkisstofnana. Samkvæmt listanum frá febrúar 2019 eru stofnanir 144 talsins. <ref>{{Vefheimild|url=https://ffr.is/wp-content/uploads/2019/02/FFR_felagaskra_febr%C3%BAar_2019.pdf|titill=Félagaskrá Félags forstöðumanna ríkisstofnana (FFR) febrúar 2019:|höfundur=Fjármálaráðuneytið|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
Hafa ber þó í huga að lögin um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins gefa ekki nákvæma skilgreiningu á því hverjir teljast forstöðumenn er skilgreiningarvandinn varðandi forstöðumenn og stofnanir hliðstæður. Vandinn er þríþættur:
* Að skilgreina hvaða einkenni opinberir aðilar þurfa að uppfylla til að teljast stofnun.
* Að afmarka opinbera aðila frá fyrirtækjum, stofnunum og félögum einstaklinga.
* Að afmarka undir hvaða þátt ríkisins aðilinn heyrir.
==Greiningar á stofnanakerfi ríkisins==
Á síðastliðnum 20 árum hafa verið unnar margar ítarlegar greiningar á stofnanakerfi ríkisins. Ýmsir starfshópar og nefndir hafa komið með tillögur um hvernig megi styrkja stofnanakerfið og yfirstjórnarhlutverk ráðuneyta og hafa ýmsar breytingar verið gerðar á grundvelli þeirra.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/|title=Stjórnarráðið {{!}} Skipulag og stjórnun ríkisstofnana|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2019-03-06}}</ref>
Í skýrslu verkefnisstjórnar frá árinu 2015 sem bar yfirskriftina „Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana“ segir að ýmsar tilraunir hafi verið gerðar af löggjafanum til að flokka og skilgreina ríkisstofnanir en sú vinna hefur hvorki verið markviss né samræmd. Fyrir vikið sé ekki er einfalt að ákvarða hvaða skipulagseiningar teljast ríkisstofnanir og því ekki einfalt að fá yfirsýn yfir hversu margar þær eru.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/media/fjarmalaraduneyti-media/media/frettatengt2015/Glaerur-verkefnisstjornar-um-stofnanakerfi-rikisins.pdf|titill=Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana Skýrsla verkefnisstjórnar (Glæra 12)|höfundur=|útgefandi=Fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=|safnár=2019}}</ref>
[[Ríkisstjórn Íslands]] samþykkti í júní 2022 að fela starfshópi sem [[Fjármála- og efnahagsráðherra Íslands|fjármála- og efnahagsráðherra]] setti á laggirnar að undirbúa og hrinda í framkvæmd einföldun á stofnanakerfi ríkisins.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2022/07/08/Unnid-ad-einfoldun-a-stofnanakerfi-rikisins-/|title=Unnið að einföldun á stofnanakerfi ríkisins|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2022-07-08}}</ref> Markmiðið er að bæta þjónustu, auka skilvirkni, stuðla að sveigjanleika í skipulagi og framþróun og auðvelda stafræna þróun ríkisins. Mun þetta verða unnið undir forystu ráðherranefndar um ríkisfjármál.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2022/07/08/faekka_stofnunum_til_ad_einfalda_kerfi_rikisins/|title=Fækka stofnunum til að einfalda kerfi ríkisins|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-07-08}}</ref>
==Ólík rekstrarform ríkisins==
Þrátt fyrir að stofnanir séu margar og mismunandi þá greina þær í þrennt eftir ólíkum rekstraformum ríkisins<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/media/fjarmalaraduneyti-media/media/frettatengt2015/Glaerur-verkefnisstjornar-um-stofnanakerfi-rikisins.pdf|titill=Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana Skýrsla verkefnisstjórnar|höfundur=|útgefandi=Fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>:
* Ríkisstofnanir sem eru fjármagnaðar að stærstum hluta af almennum skatttekjum og hafa ekki stöðu sjálfstæðs lögaðila.
* Sjálfstæðir lögaðilar, sem reknir eru á ábyrgð ríkissjóðs, hvort sem þeir eru fjármagnaðir með almennum skatttekjum eða ekki.
* Öll félög sem eru að meirihluta í eigu ríkisins og falla undir hlutafélagalög (ohf., hf. eða ehf).
==Skipting í A, B og C hluta ríkissjóðs==
Í lögum um opinber fjármál (123/2015) er starfsemi ríkisins skipt í þrjá hluta eftir eðli hennar, þ.e. í A-, B- og C-hluta. Þar er að finna skilgreiningu á flokkun á starfsemi og verkefnum ríkisins. Þessi flokkun er gerð á grundvelli alþjóðlegs hagskýrslustaðals um opinber fjármál.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2015.123.html|title=Lög um opinber fjármál.|website=Alþingi|language=is|access-date=2019-03-06}}</ref>
=== A-hluti ríkissjóðs ===
Til A-hluta ríkissjóðs telst sú starfsemi sem að stærstum hluta er fjármögnuð af skatttekjum ríkissjóðs: Hér skiptir ekki máli hvort ráðstöfun fjármuna sé bundin ákveðnum verkefnum. Flokkun í A-hluta starfsemi byggir bæði á verkefnunum og fjármögnun þeirra.Þetta eru t.d. rekstur æðstu stjórnar ríkisins, ráðuneyta og ríkisstofnana auk verkefna af samfélagslegum toga og fjárframlög til ýmissa aðila í hagkerfinu.
Ríkisaðilar í A-hluta geta engu að síður haft eigin rekstrartekjur og lögbundnar þjónustutekjur fyrir þjónustu sem þeir veita til að standa undir kostnaði af henni. Þá geta þeir þegið innlend eða erlend fjárframlög til að fjármagna hluta af kostnaði sínum, t.d. rannsóknarstyrki. Ef starfsemi ríkisaðila er að stærstum hluta fjármögnuð með tekjum af frjálsum viðskiptum er hún flokkuð utan A-hluta.
Ríkisstofnanir í A-hluta eru oftast með mikil tengsl við ráðuneyti þótt þeim sé ætlað að starfa sjálfstætt. Um stjórnun þeirra, fjármál, starfsmannahald og rekstur gilda sérstök lög og reglur ásamt sérlögum um hverja stofnun eða stofnanahópa. Yfir hverri stofnun er forstöðumaður, skipaður af ráðherra. Hjá sumum ríkistofnunum er stjórn sem fæst við stefnumótun og eftirlit með rekstrinum.
Undir A-hluta flokkast um 160 stofnanir ríkisins. Sem dæmi um stofnanir í A-hluta eru framhaldsskólar, háskólar, sjúkrahús, heilbrigðisstofnanir, sýslumanns- og lögreglustjóraembætti.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/|title=Stjórnarráðið {{!}} Stofnanir ríkisins|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2019-03-06|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622071919/https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/|url-status=dead}}</ref>
=== B-hluti ríkissjóðs ===
Í B-hluta ríkissjóðs eru ýmis fyrirtæki og lánastofnanir undir beinni stjórn ríkisins og með rekstur á ábyrgð ríkissjóðs. Þessar stofnanir starfa á markaði og standa að stærstum hluta undir kostnaði við starfsemi sína með tekjum af sölu á vöru eða þjónustu til almennings og fyrirtækja. Eftirtaldar stofnanir eru í B-hluta ríkisreiknings:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=cdb48f3d-ce03-11e8-942c-005056bc4d74|titill=Ríkisreikningur 2017 bls 44:|höfundur=Fjársýsla Ríkisins|útgefandi=Efnahags- og fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=2018|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
*[[Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins]]
*[[Bjargráðasjóður]]
*[[Byggðastofnun]]
*[[Happdrætti Háskóla Íslands]]
*[[Íbúðalánasjóður]]
*[[Íslenskar orkurannsóknir]]
*[[Lánasjóður íslenskra námsmanna]]
*[[Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins]]
*[[Orkusjóður]]
=== C-hluti ríkissjóðs ===
Til C-hluta ríkissjóðs teljast ýmis sameignar- eða hlutafélög í meirihlutaeigu ríkisins. Þau eru rekin á eigin ábyrgð og heyra þannig ekki beint undir ríkið. Eftirtaldir aðilar teljast til C-hluta ríkisreiknings:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=cdb48f3d-ce03-11e8-942c-005056bc4d74|titill=Ríkisreikningur 2017 (bls 44)|höfundur=Fjársýsla Ríkisins|útgefandi=Efnahags- og fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=2018|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
*[[Harpa (tónlistarhús)|Harpa tónlistar- og ráðstefnuhús ohf.]]
*[[Isavia|Isavia ohf.]]
*[[Íslandsbanki|Íslandsbanki hf.]]
*[[Íslandspóstur|Íslandspóstur ohf.]]
*[[Landsbankinn|Landsbankinn hf.]]
*[[Landskerfi bókasafna|Landskerfi bókasafna hf.]]
*[[Landsvirkjun]]
*[[Lindarhvoll|Lindarhvoll ehf.]]
*[[Matís ohf]].
*[[Neyðarlínan|Neyðarlínan hf.]]
*[[Nýr Landspítali|Nýr Landspítali ohf.]]
*[[Orkubú Vestfjarða|Orkubú Vestfjarða ohf.]]
*[[RARIK|Rarik ohf.]]
*[[Ríkisútvarpið ohf.]]
*[[Seðlabanki Íslands]]
*[[Viðlagatrygging Íslands]]
*[[Vigdísarholt ehf.]]
*[[Vísindagarðurinn ehf.]]
*[[Þróunarfélag Keflavíkurflugvallar ehf.]]
*[[Öryggisfjarskipti ehf.]]
== Ríkisstofnanir á lista fjármálaráðuneytisins um forstöðumenn stofnana==
Forstöðumannalisti sem gefinn er út af fjármálaráðuneytinu á grundvelli laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins veitir nokkrar vísbendingar um fjölda ríkisstofnana. Samkvæmt listanum frá mars 2021 eru stofnanir '''137 talsins'''. <ref>{{Vefheimild|url=https://ffr.is/wp-content/uploads/2021/03/FFR_felagaskra_mars_2021.pdf|titill=Félagaskrá Félags forstöðumanna ríkisstofnana|höfundur=Félag forstöðumanna ríkisstofnana|útgefandi=Félag forstöðumanna ríkisstofnana|mánuður=mars|ár=2021|mánuðurskoðað=13. mars|árskoðað=2021}}</ref> Þetta eru þó mun færri sá fjöldi sem nefndur er á vef Stjórnarráðsins. Þar eru stofnirnar sagðar vera fleiri en 160 og þá eru ótalin opinber hlutafélög, sjálfseignarstofnanir eða lögaðilar sem eru að hluta eða öllu leyti í eigu ríkisins.
=== Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið: ===
*[[Ferðamálastofa]]
*[[Fiskistofa Íslands]]
*[[Hafrannsóknastofnun]] - rannsókna- og ráðgjafastofnun hafs og vatna
*[[Hugverkastofan]] áður Einkaleyfastofan
*[[Matís ohf|Matís ohf.]]
*[[Matvælastofnun]]
*[[Neytendastofa]]
*[[Nýsköpunarmiðstöð Íslands]]
*[[Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins]]
*[[Orkustofnun]]
*[[Samkeppniseftirlitið]]
*Verðlagsstofa skiptaverðs
=== Dómsmálaráðuneyti: ===
*[[Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins]]
*[[Fangelsismálastofnun ríkisins]]
*[[Kærunefnd útlendingamála]]
*[[Landhelgisgæsla Íslands|Landhelgisgæslan]]
*[[Neyðarlínan]]
*[[Persónuvernd]]
*[[Sýslumaðurinn á Austurlandi]]
*[[Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu]]
*[[Sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra]]
*[[Sýslumaðurinn á Norðurlandi vestra]]
*[[Sýslumaðurinn á Suðurlandi]]
*[[Sýslumaðurinn á Suðurnesjum]]
*[[Sýslumaðurinn á Vestfjörðum]]
*[[Sýslumaðurinn á Vesturlandi]]
*[[Sýslumaðurinn í Vestmannaeyjum]]
*[[Útlendingastofnun]]
=== Félagsmálaráðuneytið ===
*[[Barnaverndarstofa]]
*[[Fjölmenningarsetur]]
*[[Greiningar- og ráðgjafastöð ríkisins]]
*[[Húsnæðis- og mannvirkjastofnun]]
*[[Umboðsmaður skuldara]]
*[[Úrskurðarnefnd velferðarmála]]
*[[Vinnueftirlit ríkisins]]
*[[Vinnumálastofnun]]
*[[Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga]]
*[[Íbúðalánasjóður]]?
=== Fjármála- og efnahagsráðuneytið: ===
*[[Bankasýsla ríkisins]]
*[[Fjársýsla ríkisins]]
*[[Framkvæmdasýsla ríkisins]]
*[[Náttúruhamfaratrygging Íslands]]
*[https://www.fsre.is/ Framkvæmdasýslan - Ríkiseignir]
*[[Fjármálaeftirlitið]]
*[[Ríkiskaup]]
*[[Skatturinn]]
*[[Skattrannsóknarstjóri ríkisins]]
*[[Yfirskattanefnd]]
=== Forsætisráðuneytið: ===
*[[Hagstofa Íslands]]
*[[Jafnréttisstofa]]
*[[Ríkislögmaður]]
*[[Forseti Íslands|Skrifstofa forseta Íslands]]
*[[Umboðsmaður barna]]
=== Heilbrigðisráðuneytið ===
*[[Geislavarnir ríkisins]]
*[[Heilbrigðisstofnun Austurlands]]
*[[Heibrigðisstofnun Norðurlands]]
*[[Heilbrigðisstofnun Suðurlands]]
*[[Heilbrigðisstofnun Vestfjarða|Heilbrigðisstofnun Vestfjarða]]
*[[Heilbrigðisstofnun Vesturlands]]
*[[Heilbrigðisstofnun Suðurnesja]]
*[[Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins]]
*[[Heyrnar- og talmeinastöð Íslands]]
*[[Embætti landlæknis]]
*[[Landspítali|Landspítalinn]]
*[[Lyfjastofnun]]
*[[Sjúkrahúsið á Akureyri]]
*[[Sjúkratryggingar Íslands]]
*[[Tryggingastofnun ríkisins]]
=== Mennta- og Menningarmálaráðuneytið: ===
*[[Borgarholtsskóli]]
*[[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]]
*[[Fjölbrautaskóli Snæfellinga|Fjölbrautarskóli Snæfellinga]]
*[[Fjölbrautaskóli Suðurlands]]
*[[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]]
*[[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi|Fjölbrautaskóli Vesturlands]]
*[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]]
*[[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]]
*[[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]]
*[[Fjölmiðlanefnd]]
*[[Flensborgarskóli í Hafnarfirði]]
*[[Framhaldsskólinn á Húsavík]]
*[[Framhaldsskólinn á Laugum]]
*[[Framhaldsskólinn í A-Skaftafellssýslu]]
*[[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]]
*[[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]]
*[[Gljúfrasteinn|Gljúfrasteinn – hús skáldsins]]
*[[Háskóli Íslands]]
*[[Háskólinn á Akureyri]]
*[[Hljóðbókasafn Íslands]]
*[[Hólaskóli, Háskólinn á Hólum|Hólaskóli - Háskólinn á Hólum]]
*[[Íslenski dansflokkurinn]]
*[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]
*[[Kvikmyndamiðstöð Íslands]]
*[[Kvikmyndasafn Íslands]]
*[[Landbúnaðarháskóli Íslands]]
*[[Landsbókasafn Íslands – Háskólabókasafn|Landsbókasafn Íslands]]
*[[Landskerfi bókasafna]]
*[[Lánasjóður íslenskra námsmanna]]
*[[Listasafn Íslands]]
*[[Menntamálastofnun]]
*[[Menntaskólinn að Laugarvatni]]
*[[Menntaskólinn á Akureyri]]
*[[Menntaskólinn á Egilsstöðum]]
*[[Menntaskólinn á Ísafirði]]
*[[Menntaskólinn á Tröllaskaga]]
*[[Menntaskólinn í Kópavogi]]
*[[Menntaskólinn í Reykjavík]]
*[[Menntaskólinn við Hamrahlíð]]
*[[Menntaskólinn við Sund]]
*[[Minjastofnun Íslands]]
*[[Náttúruminjasafn Íslands]]
*[[Rannsóknamiðstöð Íslands]]
*[[Ríkisútvarpið]] ofh.
*[[Samskiptamiðstöð heyrnarlausra og heyrnarskertra]]
*[[Sinfóníuhljómsveit Íslands]]
*[[Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum]]
*[[Tilraunastöð HÍ í meinafræði að Keldum|Tilraunastöð Háskóla Íslands í meinafræði að Keldum]]
*[[Verkmenntaskóli Austurlands]]
*[[Verkmenntaskólinn á Akureyri]]
*[[Þjóðleikhúsið]]
*[[Þjóðminjasafn Íslands]]
*[[Þjóðskjalasafn Íslands]]
=== Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið: ===
*[[Byggðastofnun]]
*[[Póst- og fjarskiptastofnun]]
*[[Rannsóknarnefnd samgönguslysa]]
*[[Samgöngustofa]]
*[[Vegagerðin]]
*[[Þjóðskrá Íslands]]
=== Umhverfis- og auðlindaráðuneytið: ===
*[[Íslenskar orkurannsóknir]]
*[[Landgræðsla ríkisins]]
*[[Landmælingar Íslands]]
*[[Náttúrufræðistofnun Íslands]]
*[[Náttúruverndarstofnun]]
*[[Skipulagsstofnun]]
*[[Skógræktin]]
*[[Stofnun Vilhjálms Stefánssonar]]
*[[Umhverfis- og orkustofnun]]
*[[Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála]]
*[[Úrvinnslusjóður]]
*[[Vatnajökulsþjóðgarður]]
*[[Veðurstofa Íslands]]
*[[Þjóðgarðurinn á Þingvöllum]]
==Ítarefni==
[https://stjornsyslustofnun.hi.is Stjórnsýslustofnun Háskóla Íslands]
==Tilvísanir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Íslenskar ríkisstofnanir| ]]
o97wzhd5hw24zw21fnk6ns1rt3bff42
1961179
1961178
2026-04-25T13:22:11Z
Stalfur
455
/* Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið: */
1961179
wikitext
text/x-wiki
'''Ríkisstofnanir á Íslandi''' eru tæplega 160 talsins en þá eru ótalin opinber [[Hlutafélag|hlutafélög]], sjálfseignarstofnanir eða [[Lögaðili|lögaðilar]] sem eru að hluta eða öllu leyti í eigu [[Ríkissjóður Íslands|ríkisins]].<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/|title=Stjórnarráðið {{!}} Skipulag og stjórnun ríkisstofnana|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2019-03-12}}</ref> Ríkisfyrirtæki í B-hluta og C-hluta telja á annan tug og sjálfstæðar stjórnsýslunefndir telja á sjöunda tuginn.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2022/07/08/Unnid-ad-einfoldun-a-stofnanakerfi-rikisins-/|title=Unnið að einföldun á stofnanakerfi ríkisins|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2022-07-08}}</ref>
Stofnanir eru mismunandi að stærð. Rúmlega helmingur stofnana í A-hluta hefur færri en 50 starfsmenn og fjórðungur er með færri en 20 starfsmenn. Tveir þriðju ríkisstofnana velta undir milljarði króna á ári.<ref>{{Cite journal|last=Jónsson|first=Þorlákur Axel|date=2020-01-06|title=Er búsetumunur á námsárangri þegar ólík þjóðfélagsstaða er tekin með í reikninginn?|journal=Tímarit um uppeldi og menntun|volume=28|issue=1|doi=10.24270/tuuom.2019.28.4|issn=2298-8408}}</ref> Langfjölmennasta stofnunin er [[Landspítali|Landspítalinn]] þar sem starfa tæplega 6.000 manns.
Flestar ríkisstofnanir heyra undir [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|mennta- og menningarmálaráðuneyti]], [[Heilbrigðisráðuneyti Íslands|heilbrigðisráðuneyti]] og [[Dómsmálaráðuneyti Íslands|dómsmálaráðuneyti]]. Í lögum um opinber fjármál er að finna skilgreiningu á flokkun á starfsemi og verkefnum ríkisins og er starfseminni skipt í þrjá hluta eftir eðli hennar, þ.e. í A-, B- og C-hluta.<ref>{{Cite web |url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/ |title=Geymd eintak |access-date=2019-03-06 |archive-date=2020-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622071919/https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/ |url-status=dead }}</ref>
==Hvað er ríkisstofnun?==
Uppbygging íslenska stjórnsýslukerfisins hefur mótast á fremur ómarkvissan hátt og staða einstakra stofnana innan stjórnsýslunnar verið óljós. Ekki liggur fyrir ein samræmd skilgreining á ríkisstofnun sem skipulagsformi.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/media/fjarmalaraduneyti-media/media/frettatengt2015/Glaerur-verkefnisstjornar-um-stofnanakerfi-rikisins.pdf|titill=Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana - Skýrsla verkefnisstjórnar (2015)|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=2015|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
Að mati fjármálaráðuneytisins liggur ekki ljóst fyrir hvað teljist vera ríkisstofnun. Þetta kom fram í svari fjármálaráðherra við fyrirspurn á 137. [[Alþingi|löggjafarþingi]] árið 2009, um hvaða ríkisstofnanir séu starfandi á Íslandi, hver er skipting þeirra eftir ráðuneytum, og fjöldi starfsmanna þeirra. <blockquote>"Hafa verður þann fyrirvara á að ekki er alltaf auðvelt að skilgreina hvaða aðilar teljast til ríkisstofnana. Almenna skilgreiningu á stofnun er hvergi að finna í lögum. Í flestum tilfellum er þó tekið fram í sérlögum að aðili sé ríkisstofnun."<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/137/s/0118.html|title=118/137 svar: ríkisstofnanir|website=Alþingi|language=is|access-date=2019-03-06}}</ref></blockquote>[[Fjárlög]] og ríkisreikningur hvers árs veita vísbendingar um ríkisstofnanir umfang þeirra og fjölda. Lögin um fjárreiður íslenska ríkisins taka til allra ríkisaðila. Ekki teljast þó allir ríkisaðilar stofnanir. Þannig er í fjárlögum listaðar upp sjálfseignarstofnanir og ýmsir fjárlagaliðir sem óljóst er hvort telja skuli verkefni, ríkisaðila (sem ekki eru stofnun) eða stofnunar. Að auki fara einkaaðilar, t.d. fyrirtæki og sjálfseignarstofnanir, í sumum tilfellum með ríkisvald.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=cdb48f3d-ce03-11e8-942c-005056bc4d74|titill=Ríkisreikningur 2017 samkvæmt lögum nr. 88/1987, um fjárreiður ríkisins|höfundur=|útgefandi=Fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
Forstöðumannalisti sem gefinn er út af fjármálaráðuneytinu á grundvelli laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins veitir nokkrar vísbendingar um fjölda ríkisstofnana. Samkvæmt listanum frá febrúar 2019 eru stofnanir 144 talsins. <ref>{{Vefheimild|url=https://ffr.is/wp-content/uploads/2019/02/FFR_felagaskra_febr%C3%BAar_2019.pdf|titill=Félagaskrá Félags forstöðumanna ríkisstofnana (FFR) febrúar 2019:|höfundur=Fjármálaráðuneytið|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
Hafa ber þó í huga að lögin um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins gefa ekki nákvæma skilgreiningu á því hverjir teljast forstöðumenn er skilgreiningarvandinn varðandi forstöðumenn og stofnanir hliðstæður. Vandinn er þríþættur:
* Að skilgreina hvaða einkenni opinberir aðilar þurfa að uppfylla til að teljast stofnun.
* Að afmarka opinbera aðila frá fyrirtækjum, stofnunum og félögum einstaklinga.
* Að afmarka undir hvaða þátt ríkisins aðilinn heyrir.
==Greiningar á stofnanakerfi ríkisins==
Á síðastliðnum 20 árum hafa verið unnar margar ítarlegar greiningar á stofnanakerfi ríkisins. Ýmsir starfshópar og nefndir hafa komið með tillögur um hvernig megi styrkja stofnanakerfið og yfirstjórnarhlutverk ráðuneyta og hafa ýmsar breytingar verið gerðar á grundvelli þeirra.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/|title=Stjórnarráðið {{!}} Skipulag og stjórnun ríkisstofnana|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2019-03-06}}</ref>
Í skýrslu verkefnisstjórnar frá árinu 2015 sem bar yfirskriftina „Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana“ segir að ýmsar tilraunir hafi verið gerðar af löggjafanum til að flokka og skilgreina ríkisstofnanir en sú vinna hefur hvorki verið markviss né samræmd. Fyrir vikið sé ekki er einfalt að ákvarða hvaða skipulagseiningar teljast ríkisstofnanir og því ekki einfalt að fá yfirsýn yfir hversu margar þær eru.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/media/fjarmalaraduneyti-media/media/frettatengt2015/Glaerur-verkefnisstjornar-um-stofnanakerfi-rikisins.pdf|titill=Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana Skýrsla verkefnisstjórnar (Glæra 12)|höfundur=|útgefandi=Fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=|safnár=2019}}</ref>
[[Ríkisstjórn Íslands]] samþykkti í júní 2022 að fela starfshópi sem [[Fjármála- og efnahagsráðherra Íslands|fjármála- og efnahagsráðherra]] setti á laggirnar að undirbúa og hrinda í framkvæmd einföldun á stofnanakerfi ríkisins.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2022/07/08/Unnid-ad-einfoldun-a-stofnanakerfi-rikisins-/|title=Unnið að einföldun á stofnanakerfi ríkisins|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2022-07-08}}</ref> Markmiðið er að bæta þjónustu, auka skilvirkni, stuðla að sveigjanleika í skipulagi og framþróun og auðvelda stafræna þróun ríkisins. Mun þetta verða unnið undir forystu ráðherranefndar um ríkisfjármál.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2022/07/08/faekka_stofnunum_til_ad_einfalda_kerfi_rikisins/|title=Fækka stofnunum til að einfalda kerfi ríkisins|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-07-08}}</ref>
==Ólík rekstrarform ríkisins==
Þrátt fyrir að stofnanir séu margar og mismunandi þá greina þær í þrennt eftir ólíkum rekstraformum ríkisins<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/media/fjarmalaraduneyti-media/media/frettatengt2015/Glaerur-verkefnisstjornar-um-stofnanakerfi-rikisins.pdf|titill=Einfaldara ríkiskerfi með markvissari stjórnun stofnana Skýrsla verkefnisstjórnar|höfundur=|útgefandi=Fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>:
* Ríkisstofnanir sem eru fjármagnaðar að stærstum hluta af almennum skatttekjum og hafa ekki stöðu sjálfstæðs lögaðila.
* Sjálfstæðir lögaðilar, sem reknir eru á ábyrgð ríkissjóðs, hvort sem þeir eru fjármagnaðir með almennum skatttekjum eða ekki.
* Öll félög sem eru að meirihluta í eigu ríkisins og falla undir hlutafélagalög (ohf., hf. eða ehf).
==Skipting í A, B og C hluta ríkissjóðs==
Í lögum um opinber fjármál (123/2015) er starfsemi ríkisins skipt í þrjá hluta eftir eðli hennar, þ.e. í A-, B- og C-hluta. Þar er að finna skilgreiningu á flokkun á starfsemi og verkefnum ríkisins. Þessi flokkun er gerð á grundvelli alþjóðlegs hagskýrslustaðals um opinber fjármál.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2015.123.html|title=Lög um opinber fjármál.|website=Alþingi|language=is|access-date=2019-03-06}}</ref>
=== A-hluti ríkissjóðs ===
Til A-hluta ríkissjóðs telst sú starfsemi sem að stærstum hluta er fjármögnuð af skatttekjum ríkissjóðs: Hér skiptir ekki máli hvort ráðstöfun fjármuna sé bundin ákveðnum verkefnum. Flokkun í A-hluta starfsemi byggir bæði á verkefnunum og fjármögnun þeirra.Þetta eru t.d. rekstur æðstu stjórnar ríkisins, ráðuneyta og ríkisstofnana auk verkefna af samfélagslegum toga og fjárframlög til ýmissa aðila í hagkerfinu.
Ríkisaðilar í A-hluta geta engu að síður haft eigin rekstrartekjur og lögbundnar þjónustutekjur fyrir þjónustu sem þeir veita til að standa undir kostnaði af henni. Þá geta þeir þegið innlend eða erlend fjárframlög til að fjármagna hluta af kostnaði sínum, t.d. rannsóknarstyrki. Ef starfsemi ríkisaðila er að stærstum hluta fjármögnuð með tekjum af frjálsum viðskiptum er hún flokkuð utan A-hluta.
Ríkisstofnanir í A-hluta eru oftast með mikil tengsl við ráðuneyti þótt þeim sé ætlað að starfa sjálfstætt. Um stjórnun þeirra, fjármál, starfsmannahald og rekstur gilda sérstök lög og reglur ásamt sérlögum um hverja stofnun eða stofnanahópa. Yfir hverri stofnun er forstöðumaður, skipaður af ráðherra. Hjá sumum ríkistofnunum er stjórn sem fæst við stefnumótun og eftirlit með rekstrinum.
Undir A-hluta flokkast um 160 stofnanir ríkisins. Sem dæmi um stofnanir í A-hluta eru framhaldsskólar, háskólar, sjúkrahús, heilbrigðisstofnanir, sýslumanns- og lögreglustjóraembætti.<ref>{{Cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/|title=Stjórnarráðið {{!}} Stofnanir ríkisins|website=www.stjornarradid.is|language=is|access-date=2019-03-06|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622071919/https://www.stjornarradid.is/verkefni/rekstur-og-eignir-rikisins/skipulag-og-stjornun-rikisstofnana/stofnanir-rikisins/|url-status=dead}}</ref>
=== B-hluti ríkissjóðs ===
Í B-hluta ríkissjóðs eru ýmis fyrirtæki og lánastofnanir undir beinni stjórn ríkisins og með rekstur á ábyrgð ríkissjóðs. Þessar stofnanir starfa á markaði og standa að stærstum hluta undir kostnaði við starfsemi sína með tekjum af sölu á vöru eða þjónustu til almennings og fyrirtækja. Eftirtaldar stofnanir eru í B-hluta ríkisreiknings:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=cdb48f3d-ce03-11e8-942c-005056bc4d74|titill=Ríkisreikningur 2017 bls 44:|höfundur=Fjársýsla Ríkisins|útgefandi=Efnahags- og fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=2018|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
*[[Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins]]
*[[Bjargráðasjóður]]
*[[Byggðastofnun]]
*[[Happdrætti Háskóla Íslands]]
*[[Íbúðalánasjóður]]
*[[Íslenskar orkurannsóknir]]
*[[Lánasjóður íslenskra námsmanna]]
*[[Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins]]
*[[Orkusjóður]]
=== C-hluti ríkissjóðs ===
Til C-hluta ríkissjóðs teljast ýmis sameignar- eða hlutafélög í meirihlutaeigu ríkisins. Þau eru rekin á eigin ábyrgð og heyra þannig ekki beint undir ríkið. Eftirtaldir aðilar teljast til C-hluta ríkisreiknings:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=cdb48f3d-ce03-11e8-942c-005056bc4d74|titill=Ríkisreikningur 2017 (bls 44)|höfundur=Fjársýsla Ríkisins|útgefandi=Efnahags- og fjármálaráðuneytið|mánuður=|ár=2018|mánuðurskoðað=6. mars|árskoðað=2019|safnár=}}</ref>
*[[Harpa (tónlistarhús)|Harpa tónlistar- og ráðstefnuhús ohf.]]
*[[Isavia|Isavia ohf.]]
*[[Íslandsbanki|Íslandsbanki hf.]]
*[[Íslandspóstur|Íslandspóstur ohf.]]
*[[Landsbankinn|Landsbankinn hf.]]
*[[Landskerfi bókasafna|Landskerfi bókasafna hf.]]
*[[Landsvirkjun]]
*[[Lindarhvoll|Lindarhvoll ehf.]]
*[[Matís ohf]].
*[[Neyðarlínan|Neyðarlínan hf.]]
*[[Nýr Landspítali|Nýr Landspítali ohf.]]
*[[Orkubú Vestfjarða|Orkubú Vestfjarða ohf.]]
*[[RARIK|Rarik ohf.]]
*[[Ríkisútvarpið ohf.]]
*[[Seðlabanki Íslands]]
*[[Viðlagatrygging Íslands]]
*[[Vigdísarholt ehf.]]
*[[Vísindagarðurinn ehf.]]
*[[Þróunarfélag Keflavíkurflugvallar ehf.]]
*[[Öryggisfjarskipti ehf.]]
== Ríkisstofnanir á lista fjármálaráðuneytisins um forstöðumenn stofnana==
Forstöðumannalisti sem gefinn er út af fjármálaráðuneytinu á grundvelli laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins veitir nokkrar vísbendingar um fjölda ríkisstofnana. Samkvæmt listanum frá mars 2021 eru stofnanir '''137 talsins'''. <ref>{{Vefheimild|url=https://ffr.is/wp-content/uploads/2021/03/FFR_felagaskra_mars_2021.pdf|titill=Félagaskrá Félags forstöðumanna ríkisstofnana|höfundur=Félag forstöðumanna ríkisstofnana|útgefandi=Félag forstöðumanna ríkisstofnana|mánuður=mars|ár=2021|mánuðurskoðað=13. mars|árskoðað=2021}}</ref> Þetta eru þó mun færri sá fjöldi sem nefndur er á vef Stjórnarráðsins. Þar eru stofnirnar sagðar vera fleiri en 160 og þá eru ótalin opinber hlutafélög, sjálfseignarstofnanir eða lögaðilar sem eru að hluta eða öllu leyti í eigu ríkisins.
=== Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið: ===
*[[Ferðamálastofa]]
*[[Fiskistofa Íslands]]
*[[Hafrannsóknastofnun]] - rannsókna- og ráðgjafastofnun hafs og vatna
*[[Hugverkastofan]] áður Einkaleyfastofan
*[[Matís ohf|Matís ohf.]]
*[[Matvælastofnun]]
*[[Neytendastofa]]
*[[Nýsköpunarmiðstöð Íslands]]
*[[Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins]]
*[[Samkeppniseftirlitið]]
*Verðlagsstofa skiptaverðs
=== Dómsmálaráðuneyti: ===
*[[Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins]]
*[[Fangelsismálastofnun ríkisins]]
*[[Kærunefnd útlendingamála]]
*[[Landhelgisgæsla Íslands|Landhelgisgæslan]]
*[[Neyðarlínan]]
*[[Persónuvernd]]
*[[Sýslumaðurinn á Austurlandi]]
*[[Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu]]
*[[Sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra]]
*[[Sýslumaðurinn á Norðurlandi vestra]]
*[[Sýslumaðurinn á Suðurlandi]]
*[[Sýslumaðurinn á Suðurnesjum]]
*[[Sýslumaðurinn á Vestfjörðum]]
*[[Sýslumaðurinn á Vesturlandi]]
*[[Sýslumaðurinn í Vestmannaeyjum]]
*[[Útlendingastofnun]]
=== Félagsmálaráðuneytið ===
*[[Barnaverndarstofa]]
*[[Fjölmenningarsetur]]
*[[Greiningar- og ráðgjafastöð ríkisins]]
*[[Húsnæðis- og mannvirkjastofnun]]
*[[Umboðsmaður skuldara]]
*[[Úrskurðarnefnd velferðarmála]]
*[[Vinnueftirlit ríkisins]]
*[[Vinnumálastofnun]]
*[[Þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga]]
*[[Íbúðalánasjóður]]?
=== Fjármála- og efnahagsráðuneytið: ===
*[[Bankasýsla ríkisins]]
*[[Fjársýsla ríkisins]]
*[[Framkvæmdasýsla ríkisins]]
*[[Náttúruhamfaratrygging Íslands]]
*[https://www.fsre.is/ Framkvæmdasýslan - Ríkiseignir]
*[[Fjármálaeftirlitið]]
*[[Ríkiskaup]]
*[[Skatturinn]]
*[[Skattrannsóknarstjóri ríkisins]]
*[[Yfirskattanefnd]]
=== Forsætisráðuneytið: ===
*[[Hagstofa Íslands]]
*[[Jafnréttisstofa]]
*[[Ríkislögmaður]]
*[[Forseti Íslands|Skrifstofa forseta Íslands]]
*[[Umboðsmaður barna]]
=== Heilbrigðisráðuneytið ===
*[[Geislavarnir ríkisins]]
*[[Heilbrigðisstofnun Austurlands]]
*[[Heibrigðisstofnun Norðurlands]]
*[[Heilbrigðisstofnun Suðurlands]]
*[[Heilbrigðisstofnun Vestfjarða|Heilbrigðisstofnun Vestfjarða]]
*[[Heilbrigðisstofnun Vesturlands]]
*[[Heilbrigðisstofnun Suðurnesja]]
*[[Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins]]
*[[Heyrnar- og talmeinastöð Íslands]]
*[[Embætti landlæknis]]
*[[Landspítali|Landspítalinn]]
*[[Lyfjastofnun]]
*[[Sjúkrahúsið á Akureyri]]
*[[Sjúkratryggingar Íslands]]
*[[Tryggingastofnun ríkisins]]
=== Mennta- og Menningarmálaráðuneytið: ===
*[[Borgarholtsskóli]]
*[[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]]
*[[Fjölbrautaskóli Snæfellinga|Fjölbrautarskóli Snæfellinga]]
*[[Fjölbrautaskóli Suðurlands]]
*[[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]]
*[[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi|Fjölbrautaskóli Vesturlands]]
*[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]]
*[[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]]
*[[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]]
*[[Fjölmiðlanefnd]]
*[[Flensborgarskóli í Hafnarfirði]]
*[[Framhaldsskólinn á Húsavík]]
*[[Framhaldsskólinn á Laugum]]
*[[Framhaldsskólinn í A-Skaftafellssýslu]]
*[[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]]
*[[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]]
*[[Gljúfrasteinn|Gljúfrasteinn – hús skáldsins]]
*[[Háskóli Íslands]]
*[[Háskólinn á Akureyri]]
*[[Hljóðbókasafn Íslands]]
*[[Hólaskóli, Háskólinn á Hólum|Hólaskóli - Háskólinn á Hólum]]
*[[Íslenski dansflokkurinn]]
*[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]
*[[Kvikmyndamiðstöð Íslands]]
*[[Kvikmyndasafn Íslands]]
*[[Landbúnaðarháskóli Íslands]]
*[[Landsbókasafn Íslands – Háskólabókasafn|Landsbókasafn Íslands]]
*[[Landskerfi bókasafna]]
*[[Lánasjóður íslenskra námsmanna]]
*[[Listasafn Íslands]]
*[[Menntamálastofnun]]
*[[Menntaskólinn að Laugarvatni]]
*[[Menntaskólinn á Akureyri]]
*[[Menntaskólinn á Egilsstöðum]]
*[[Menntaskólinn á Ísafirði]]
*[[Menntaskólinn á Tröllaskaga]]
*[[Menntaskólinn í Kópavogi]]
*[[Menntaskólinn í Reykjavík]]
*[[Menntaskólinn við Hamrahlíð]]
*[[Menntaskólinn við Sund]]
*[[Minjastofnun Íslands]]
*[[Náttúruminjasafn Íslands]]
*[[Rannsóknamiðstöð Íslands]]
*[[Ríkisútvarpið]] ofh.
*[[Samskiptamiðstöð heyrnarlausra og heyrnarskertra]]
*[[Sinfóníuhljómsveit Íslands]]
*[[Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum]]
*[[Tilraunastöð HÍ í meinafræði að Keldum|Tilraunastöð Háskóla Íslands í meinafræði að Keldum]]
*[[Verkmenntaskóli Austurlands]]
*[[Verkmenntaskólinn á Akureyri]]
*[[Þjóðleikhúsið]]
*[[Þjóðminjasafn Íslands]]
*[[Þjóðskjalasafn Íslands]]
=== Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið: ===
*[[Byggðastofnun]]
*[[Póst- og fjarskiptastofnun]]
*[[Rannsóknarnefnd samgönguslysa]]
*[[Samgöngustofa]]
*[[Vegagerðin]]
*[[Þjóðskrá Íslands]]
=== Umhverfis- og auðlindaráðuneytið: ===
*[[Íslenskar orkurannsóknir]]
*[[Landgræðsla ríkisins]]
*[[Landmælingar Íslands]]
*[[Náttúrufræðistofnun Íslands]]
*[[Náttúruverndarstofnun]]
*[[Skipulagsstofnun]]
*[[Skógræktin]]
*[[Stofnun Vilhjálms Stefánssonar]]
*[[Umhverfis- og orkustofnun]]
*[[Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála]]
*[[Úrvinnslusjóður]]
*[[Vatnajökulsþjóðgarður]]
*[[Veðurstofa Íslands]]
*[[Þjóðgarðurinn á Þingvöllum]]
==Ítarefni==
[https://stjornsyslustofnun.hi.is Stjórnsýslustofnun Háskóla Íslands]
==Tilvísanir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Íslenskar ríkisstofnanir| ]]
qpd7y974w4fo1fwsc201oapoeih8s5q
Huperzia
0
151041
1961236
1853804
2026-04-25T23:13:12Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961236
wikitext
text/x-wiki
{{Skáletrað}}
{{Taxobox
| image = Huperzia selago.jpg
| image_caption = ''Huperzia selago'' í Austurríki
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Jafnar]] (Lycopodiophyta)
| classis = [[Lycopodiopsida]]
| ordo = [[Jafnabálkur]] (Lycopodiales)
| familia = [[Jafnaætt]] (''Huperziaceae'')
| genus = ''Huperzia''
| genus_authority = [[Johann Jacob Bernhardi|Bernh.]]
| subdivision_ranks = Tegundir
| subdivision = Um 400 tegundir; sjá texta
}}
'''Huperzia''' er [[Ættkvísl (flokkunarfræði)|ættkvísl]] af [[jafnaætt]]. Hún var áður talin til hinnar skyldu tegundar ''[[Lycopodium]]''. Ein tegund; [[skollafingur]] er algeng á Íslandi
Ættkvíslin er með heimsútbreiðslu, með um 400 tegundir. Sumir grasaftæðingar vilja skifta henni upp í tvær ættkvíslir, ''Huperzia'' sem innihéldi 10-15 tegundir sem væru frá tempraða til heimskautabeltinu, og hinar í ''Phlegmariurus'', að mestu í hitabelti til heittempraða beltisins og aðallega ásetar. ''Huperzia'' og ættingjar eru stundum settar í ættina [[Huperziaceae]] í sumum flokkunum, eða í útvíkkaða [[Lycopodiaceae]] samkvæmt öðrum.
==Valdar tegundir==
{|
|- valign=top
|
*''[[Huperzia acerosa]]''
*''[[Huperzia appressa]]''
*''[[Huperzia arctica]]'' (Tolm.) Sipl.
*''[[Huperzia ascendens]]
*''[[Huperzia attenuata]]''
*''[[Huperzia australiana]]''
*''[[Huperzia austroecuadorica]]''
*''[[Huperzia balansae]]''
*''[[Huperzia billardieri]]''
*''[[Huperzia brachiata]]''
*''[[Huperzia bradeorum]]''
*''[[Huperzia brevifolia]]''
*''[[Huperzia campiana]]''
*''[[Huperzia capellae]]''
*''[[Huperzia capillaris]]''
*''[[Huperzia carinata]]''
*''[[Huperzia chamaeleon]]''
*''[[Huperzia columnaris]]''
*''[[Huperzia compacta]]''
*''[[Huperzia crassa]]''
*''[[Huperzia cumingii]]''
*''[[Huperzia cuneifolia]]''
*''[[Huperzia curvifolia]]''
*''[[Huperzia dacrydioides]]''
*''[[Huperzia dentata]]''
*''[[Huperzia dichaeoides]]''
*''[[Huperzia dichotoma]]'' (''Phlegmariurus dichotomus'')
*''[[Huperzia ericifolia]]''
*''[[Huperzia espinosana]]''
*''[[Huperzia eversa]]''
*''[[Huperzia filiformis]]''
|
*''[[Huperzia foliacea]]''
*''[[Huperzia fordii]]''
*''[[Huperzia funiformis]]''
*''[[Huperzia haleakalae]]'' (Brack.) Holub
*''[[Huperzia hastata]]''
*''[[Huperzia heteroclita]]''
*''[[Huperzia hippuridea]]''
*''[[Huperzia hippuris]]''
*''[[Huperzia hoffmannii]]''
*''[[Huperzia holstii]]''
*''[[Huperzia homocarpa]]''
*''[[Huperzia horizontalis]]''
*''[[Huperzia hystrix]]''
*''[[Huperzia lancifolia]]''
*''[[Huperzia lindenii]]''
*''[[Huperzia linifolia]]''
*''[[Huperzia llanganatensis]]''
*''[[Huperzia lockyeri]]''
*''[[Huperzia loxensis]]''
*''[[Huperzia lucidula]]''
*''[[Huperzia mannii]]''
*''[[Huperzia megastachya]]''
*''[[Huperzia mesoamericana]]''
*''[[Huperzia mingcheensis]]'' (''Phlegmariurus mingcheensis'')
*''[[Huperzia mollicoma]]''
*''[[Huperzia myrsinites]]''
*''[[Huperzia nummulariifolia]]''
*''[[Huperzia nutans]]'' <small>(Brack.) Rothm., 1944</small>
*''[[Huperzia ophioglossoides]]''
*''[[Huperzia pflanzii]]''
*''[[Huperzia phlegmaria]]''
|
*''[[Huperzia phlegmarioides]]''
*''[[Huperzia pithyodes]]''
*''[[Huperzia pittieri]]''
*''[[Huperzia polycarpos]]''
*''[[Huperzia polydactyla]]''
*''[[Huperzia porophila]]''
*''[[Huperzia prolifera]]''
*''[[Huperzia reflexa]]''
*''[[Huperzia rosenstockiana]]''
*''[[Huperzia rufescens]]''
*''[[Huperzia sarmentosa]]''
*''[[Huperzia scabrida]]''
*''[[Huperzia selago]]'' - [[Skollafingur]]
*''[[Huperzia serrata]]''<ref>{{cite web | url = http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=HUSE2 | work = USDA PLANTS | title = Huperzia serrata (Thunb.) Trevis. | access-date = 2019-05-05 | archive-date = 2013-05-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130505024637/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=HUSE2 | url-status = dead }}</ref> - uppspretta [[Huperzine A]]
*''[[Huperzia sieboldii]]''
*''[[Huperzia squarrosa]]''
*''[[Huperzia subulata]]''
*''[[Huperzia talamancana]]''
*''[[Huperzia talpiphila]]''
*''[[Huperzia tauri]]''
*''[[Huperzia taxifolia]]''
*''[[Huperzia tenuis]]''
*''[[Huperzia tetragona]]''
*''[[Huperzia tetrasticha]]''
*''[[Huperzia tubulosa]]''
*''[[Huperzia unguiculata]]''
*''[[Huperzia varia]]''
*''[[Huperzia verticillata]]''
*''[[Huperzia wilsonii]]''
|}
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
*[http://homepages.caverock.net.nz/~bj/fern/huperzia.htm Species information for ''Huperzia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704181432/http://homepages.caverock.net.nz/~bj/fern/huperzia.htm |date=2008-07-04 }}
*[http://botit.botany.wisc.edu/courses/img/bot/401/Lycophyta_(Microphyllophyta)/Lycopodiaceae/Huperzia Picture gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610111056/http://botit.botany.wisc.edu/courses/img/bot/401/Lycophyta_(Microphyllophyta)/Lycopodiaceae/Huperzia/ |date=2011-06-10 }}
*[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=115890 Flora of North America: ''Huperzia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131015012336/http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=115890 |date=2013-10-15 }}
*[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=125040 Flora of North America: ''Phlegmariurus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131013191556/http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=125040 |date=2013-10-13 }}
[[Flokkur:Jafnaætt]]
ifk63val0ozzb4rhqjsp5a4i8qhnq6x
Glæsibær (verslunarmiðstöð)
0
153300
1961177
1907679
2026-04-25T12:15:02Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961177
wikitext
text/x-wiki
'''Glæsibær''' er verslunarmiðstöð við Álfheima 74 í [[Reykjavík]]. Glæsibær var tekinn í notkun í desember árið 1970 og var á þeim tíma stærsta verslunarmiðstöð á Íslandi eða 8300 fermetrar.<ref name=":0">[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=232912&pageId=3155756&lang=is&q=Gl%E6sib%E6r%20%C1lfheimum „9000 viðskiptavinir á einum degi þegar mest er“], ''Frjáls verslun'', 31. árg. 1971-1972, 3. tbl. </ref>
Kaupmennirnir [[Sigurliði Kristjánsson]] og [[Valdimar Þórðarson]] byggðu Glæsibæ en þeir voru þekktir undir nöfnunum [[Silli og Valdi]] sem jafnframt var heiti á matvöruverslunum í þeirra eigu. Matvöruverslun Silla og Valda í Glæsibæ þótti afar glæsileg en hún var þúsund fermetrar<ref name=":0" /> og þar sáust ýmsar nýjungar sem ekki höfðu sést áður á Íslandi, til dæmis innkaupavagnar með barnasætum auk þess sem vöruúrval var mikið.<ref>„Þjóðminjasafn.is, [https://www.thjodminjasafn.is/syningar-vidburdir/adrar-syningar/ljosmynd-manadarins/visir-ad-verslunarmidstodvum-i-reykjavik „Vísir að verslunarmiðstöðvum í Reykjavík“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190803103244/https://www.thjodminjasafn.is/syningar-vidburdir/adrar-syningar/ljosmynd-manadarins/visir-ad-verslunarmidstodvum-i-reykjavik |date=2019-08-03 }} (skoðað 3. ágúst 2019)</ref> Matvöruverslunin í Glæsibæ var rekin undir merkjum Silla til ársins 1974 en þá tók [[Sláturfélag Suðurlands]] við rekstri hennar. Síðar hafa matvöruverslanir undir merkjum [[10-11]] og [[Iceland (verslunarkeðja)|Iceland]] verið starfsræktar í Glæsibæ.
Fjöldi annarra verslana hafa verið í Glæsibæ og ein þeirra, Snyrtivöruverslunin Glæsibæ er eina verslunin sem starfrækt hefur verið í verslunarmiðstöðinni samfellt frá upphafi.<ref name=":1">[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/704285/ „Glæsibær glæsilegur að nýju“], ''Morgunblaðið'', 14. desember 2002 (skoðað 3. ágúst 2019)</ref>
Árið 2002 voru gerðar gagngerar endurbætur á Glæsibæ og verslunarmiðstöðin stækkuð til muna, m.a. með viðbyggingu sem t.d. hýsir nú læknastofur og líkamsræktarstöð auk annarra fyrirtækja.<ref name=":1" /> Árið 2006 tók Heilsugæslustöðin í Glæsibæ til starfa en hún þjónar íbúum nærliggjandi hverfa.<ref>Heilsugæslan.is, [https://www.heilsugaeslan.is/um-hh/frettasafn/stok-frett/2006/02/06/Opnun-Heilsugaeslunnar-Glaesibae/ „Opnun heilsugæslunnar í Glæsibæ“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190803103238/https://www.heilsugaeslan.is/um-hh/frettasafn/stok-frett/2006/02/06/Opnun-Heilsugaeslunnar-Glaesibae/ |date=2019-08-03 }} (skoðað 3. ágúst 2019)</ref> Árið 2018 var opnuð stór [[Nexus]]-verslun í Glæsibæ.
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
[[Flokkur:Laugardalshverfi]]
[[Flokkur:Íslenskar verslunarmiðstöðvar]]
{{s|1970}}
3m76z5lseoam3oq637g28iivzbuuot9
Helga Jónsdóttir
0
153387
1961217
1899115
2026-04-25T19:01:20Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961217
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Helga Jónsdóttir
| búseta =
| mynd = Helga Jónsdóttir.jpg
| myndastærð = 300px
| myndatexti =
| alt =
| fæðingarnafn =
| fæðingardagur = 1957
| fæðingarstaður =
| dauðadagur =
| dauðastaður =
| orsök_dauða =
| virkur =
| þekktur_fyrir =
| þekkt_fyrir =
| þjóðerni =
| starf = Prófessor í hjúkrunarfræði á Heilbrigðisvísindasviði [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]
| titill =
| verðlaun =
| laun =
| trú =
| maki =
| börn =
| foreldrar =
| háskóli =
| stjórnmálaflokkur =
| niðurmál =
| hæð =
| þyngd =
| tilvitnun =
| undirskrift =
| heimasíða =
}}
'''Helga Jónsdóttir''' (f. 1957) er [[prófessor]] í [[hjúkrunarfræði]] á Heilbrigðisvísindasviði [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og forstöðumaður hjúkrunar langveikra fullorðinna í samtengdu starfi á Landspítala.<ref name="HelgaJónsdóttir">{{vefheimild|url=https://www.hi.is/starfsfolk/helgaj|titill=Háskóli Íslands. Helga Jónsdóttir. (e.d.). Prófessor, Forstöðumaður fræðasviðs hjúkrunar langveikra fullorðinna|mánuðurskoðað=7. ágúst|árskoðað=2019}}</ref>
== Ferill ==
Helga lauk BS prófi í hjúkrunarfræði frá Háskóla Íslands árið 1981, meistaraprófi í hjúkrunarfræði frá [[Minnesota-háskóli|Háskólanum í Minnesota]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] árið 1988 og [[Doktorsgráða|doktorsprófi]] í hjúkrunarfræði frá sama skóla árið 1995. Á árunum 1981-1986 vann Helga við klíníska hjúkrun á Landspítala, [[Sjúkrahúsið á Akureyri|Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri]], Sjúkrahúsinu á Húsavík og Háskólasjúkrahúsinu í Osló. Árið 1990 var hún ráðin til Hjúkrunarfræðideildar Háskóla Íslands sem [[lektor]], 1996 sem [[dósent]] og frá árinu 2003 sem prófessor. Samhliða því að sinna störfum prófessors er hún forstöðumaður fræðasviðs langveikra fullorðinna á Landspítala.<ref name="HelgaJónsdóttir" />
== Rannsóknir ==
Helga hefur fengist við bæði [[Eigindlegar rannsóknir|eigindlegar]] og [[Megindlegar rannsóknir|megindlegar]] rannsóknir og kannað reynslu, einkenni og líðan fólks með ýmsa langvinna sjúkdóma, einkum lungna- og taugasjúkdóma og fjölskyldur þeirra. Þá hefur hún þróað og rannsakað hjúkrunarþjónustu byggða á samráði við þessa einstaklinga.<ref name="heiðursvísindamaður">{{vefheimild|url=https://www.landspitali.is/um-landspitala/fjolmidlatorg/frettir/stok-frett/2019/05/02/Helga-Jonsdottir-er-heidursvisindamadur-Landspitala-2019/|titill=Landspítali. (2019). Helga Jónsdóttir er heiðursvísindamaður Landspítala 2019|mánuðurskoðað=7. ágúst|árskoðað=2019}}</ref><ref>[https://scholar.google.com/citations?user=DaoSbwEAAAAJ&hl=en&oi=ao Google Scholar. Helga Jonsdottir, Professor].</ref>
Í doktorsverkefni Helgu lýsti hún reynslu lungnasjúklinga og þróaði rannsóknaraðferð sem var grunnur frekari rannsókna á hjúkrunarstarfinu með sérstaka áherslu á hjúkrun lungnasjúklinga. Síðar útfærði hún kenningalegan ramma um hjúkrunina í samráði við samstarfsfólk sem ber heitið samráð til eflingar heilbrigðis. Hefur sá rammi einkum verið hagnýttur og rannsakaður í göngudeildarþjónustu fyrir langvinna lungnasjúklinga og fjölskyldur þeirra og í heilsugæsluumhverfi. Reykleysismeðferð fyrir lungnasjúklinga og innúðalyfjanotkun eru einnig viðfangsefni í rannsóknum Helgu.<ref>Háskóli Íslands. (e.d.). [https://www.hi.is/visindin/sjalfsumonnun_folks_med_byrjandi_lungnateppu Sjálfsumönnun fólks með byrjandi lungnateppu]. Sótt 7. ágúst 2019</ref> Rannsóknir á taugasjúklingum hafa einkum snúist um þróun aðferða við kínískt mat og meðferð einstaklinga með gaumstol eftir [[heilablóðfall]] og fjölskyldur þeirra, klínískar leiðbeiningar um hjúkrun og þróun æfingabúnaðar til að hvetja virkni einstaklinga sem fengið hafa heilablóðfall og fjölskyldur þeirra ásamt rannsókn á lífslokameðferð fyrir taugasjúklinga.<ref name="heiðursvísindamaður" /> Leiðtogaþjálfun hjúkrunarfræðinga er alþjóðlegt kennslu- og rannsóknarverkefni, NurseLEAD, sem Helga tekur þátt í fyrir hönd Hjúkrunarfræðideildar.<ref>NurseLead. (e.d.). [https://www.nurselead.org/consortium/ Consortium]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 7. ágúst 2019</ref>
Helga hefur leiðbeint fjölda meistara- og doktorsnema og nýdoktora við Háskóla Íslands.<ref name="heiðursvísindamaður" /> Auk framangreindra rannsókna hafa þær rannsóknir einnig beinst m.a. að því að lýsa einkennum og reynslu ýmissa skjólstæðingahópa s.s. einstaklinga sem hafa farið í hjartastopp og fengið samfallsbrot á hrygg, einstaklingum með [[psoriasis]] og [[Parkinsonsveiki|parkinson]] sjúkdómana, afdrifum og eftirfylgd gjörgæslusjúklinga og lífsgæðum fólks með langvinna verki og notkun á heilbrigðisþjónustu.
Rannsóknir Helgu eru unnar í nánu samstarfi við klíníska sérfræðinga í hjúkrun og fleiri greinum heilbrigðisvísinda bæði innlenda og erlenda. Má þar nefna starfsfólk á lungna- og taugasviði Landspítala, Háskólasjúkrahúsinu í [[Utrecht]], í [[Holland|Hollandi]], St. Catherine University í Minnesota, í Bandaríkjunum, rannsakanda á Nýja Sjálandi og hjúkrunarrannsakendur á nokkrum helstu háskólum á Norðurlöndunum.<ref>Háskóli Íslands. (e.d.). [https://notendur.hi.is/helgaj/Rannsoknir.htm Helga Jónsdóttir prófessor í hjúkrunarfræði og forstöðumaður fræðasviðs hjúkrunar langveikra. Rannsóknir í gangi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190807190238/https://notendur.hi.is/helgaj/Rannsoknir.htm |date=2019-08-07 }}. Sótt 7. ágúst 2019</ref>
== Ýmis störf og verkefni ==
Helga var deildarforseti Hjúkrunarfræðideildar 2013-2017<ref>Háskóli Íslands. (2016). [https://english.hi.is/news/leadership_in_nursing_at_the_university_of_iceland Leadership in nursing at the University of Iceland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190807190251/https://english.hi.is/news/leadership_in_nursing_at_the_university_of_iceland |date=2019-08-07 }}. Sótt 7. ágúst 2019</ref> og hefur gengt fjölda trúnaðarstarfa fyrir deildina,<ref>Háskóli Íslands. (e.d.) [https://www.hi.is/heilbrigdisvisindasvid_hjukrunarfraedideild/nefndir_og_rad Nefndir og ráð. Skipan í Embætti og nefndir við Hjúkrunarfræðideild]. Sótt 7. ágúst 2019</ref> s.s. að undirbúna stofnun Rannsóknastofnunar í hjúkrunarfræði og stýra stofnunni, formaður Rannsóknanámsnefndar deildarinnar þar sem hún hefur tekið virkan þátt í að koma á fót og þróa framhaldsnám í hjúkrunarfræði og undirbúið og stýrt sérskipulögðu BS námi fyrir hjúkrunarfræðinga. Hún hefur setið í fagráði Rannís og var formaður fagráðs um klínískar rannsóknir og lýðheilsu árin 2013 til 2014.<ref name="hjúkrunarakademían">{{vefheimild|url=https://www.hi.is/frettir/helga_hlytur_inngongu_i_bandarisku_hjukrunarakademiuna|titill=Háskóli Íslands. (2017). Helga hlýtur inngöngu í bandarísku hjúkrunarakademíuna|mánuðurskoðað=7. ágúst|árskoðað=2019}}</ref>
== Viðurkenningar ==
Helga var tekin inn í Amerísku vísindaakademíuna í hjúkrun ([[:en:American Academy of Nursing|Fellow of the American Academy of Nursing, FAAN]]) árið 2017.<ref name="hjúkrunarakademían" /> Hún var valin heiðursvísindamaður Landspítala árið 2019.<ref name="heiðursvísindamaður" /> Árið 2010 var Helga ein af 100 fyrrverandi nemendum Háskólans í Minnesota sem fékk viðurkenningu hollvinasamtaka hjúkrunarfræðideildarinnar fyrir framlag til hjúkrunarfræðinnar.<ref>Minnesota Nursing. A publication of the University of Minnesota School of Nursing. (2009). [https://www.nursing.umn.edu/sites/nursing.umn.edu/files/nursing-magazine-fall-winter-2009.pdf Distinguished Alumni (bls. 24)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331085147/https://www.nursing.umn.edu/sites/nursing.umn.edu/files/nursing-magazine-fall-winter-2009.pdf |date=2020-03-31 }}. Sótt 7. ágúst 2019</ref> Hún fékk viðurkenningu Fagdeildar lungnahjúkrunarfræðinga fyrir framlag til þróunar hjúkrunar lungnasjúklinga árið 2013 . Á 100 ára afmæli [[Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga|Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga]] hlaut Helga sérstakan styrk til áframhaldandi rannsókna á þekkingu og þróun hjúkrunar á Íslandi.<ref>Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga. [https://issuu.com/vefumsjon/docs/hjukrun_arsskyrsla_2018_vefur_9a80f7f5d2bb19 Ársskýrsla 2018-2019. Sjóðir (bls. 13)]. Sótt 7. ágúst 2019</ref>
== Heimildir ==
{{reflist}}
== Helstu ritverk ==
'''Greinar'''
*Jonsdottir, H. & Ingadottir, Þ.I. (2018). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1479972317743758 Reluctance of patients with chronic obstructive pulmonary disease in its early stages and their families to participate in a partnership-based self-management trial: A search for explanation.] Chronic Respiratory Disease, 15(3), 315–322.
*Klinke, M.K., Hjaltason, H., Tryggvadottir, G.B. & Jónsdóttir, H. (2018). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10749357.2017.1394632?journalCode=ytsr20 Hemispatial neglect following right hemisphere stroke: Clinical course and sensitivity of diagnostic tasks]. Topics in Stroke Rehabilitation, 25 (2), 120-130.
*Jónasdóttir, R.R., Jones, C., Sigurdsson, G.H. & Jónsdóttir H. (2018). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jan.13485 Structured nurse-led follow-up for patients after discharge from the intensive care unit: prospective quasi-experimental study]. Journal of Advanced Nursing, 17, 709-723.
*Jonasdottir, R.J. Jonsdottir, H., Gudmundsdottir, B. & Sigurðsson, G.H. (2018). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0964339717300800?via%3Dihub Psychological recovery after intensive care: outcomes of a long-term quasi-experimental study of structured nurse-led follow-up]. Intensive & Critical Care Nursing, 44, 59-66.
*Bragadottir, G.H., Ingadottir, T.S. Halldorsdottir, B.S. & Jonsdottir, H. (2018). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jocn.13843 Patients and families realizing their future with chronic obstructive pulmonary disease - a qualitative study]. Journal of Clinical Nursing, 27(1-2), 57-64.
*Klinke, M.K., Hjaltason, H., Hafsteindóttir Th.B. & Jónsdóttir, H. (2016). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26750434 Spatial neglect in stroke patients after discharge from rehabilitation to own home: a mixed method study]. Disability & Rehabilitation, 38(25), 2429-2444.
*Klinke, M.K., Zahavi, D., Hjaltason, H., Thorsteinsson, B. & Jónsdóttir, H. (2015). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1049732314566328 “Getting the left right” – the experience of hemi-spatial neglect after stroke]. Qualitative Health Research, 25(12), 1623–1636.
*Jonsdottir, H., Amundadottir, O.R., Gudmundsson, G., Halldorsdottir, B.S., Hrafnkelsson, B., Ingadottir, Þ.S., Jonsdottir, R., Jonsson, J.S., Sigurjonsdottir, E.D. & Stefansdottir, I.K. (2015). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jan.12728 Effectiveness of a partnership based self-management program for patients with mild and moderate chronic obstructive pulmonary disease: A pragmatic randomized controlled trial]. Journal of Advanced Nursing, 71(11), 2634–2649.
*Klinke, M.E. & Jonsdottir, H. (2014). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1479972314546764 Smoking addiction in chronic obstructive pulmonary disease: Integrating neurobiology and phenomenology through a review of the literature]. Chronic Respiratory Disease, 11(4) 229–236.
*Klinke, M.E., Thorsteinsson, B. & Jonsdottir, H. (2014). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1049732314533425 Advancing phenomenological research: Applications of “body schema”, “body image” and “affordances” in neglect]. Qualitative Health Research, 24(6), 824-836.
*Jonsdottir H. (2013). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jocn.12100 Self-management programmes for people living with chronic obstructive pulmonary disease: A call for a reconceptualization]. Journal of Clinical Nursing, 22(5-6), 621–637.
*Jonsdottir, H. & Ingadottir T.S. (2011). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1049732311403498 Health in partnership: Family nursing practice for people with breathing difficulties]. Qualitative Health Research, 21(7), 927–935.
*Ingadottir, T.S. & Jonsdottir, H. (2010). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20846229 Partnership-based nursing practice for people with chronic obstructive pulmonary disease and their families: Influences on health related quality of life and hospital admissions]. Journal of Clinical Nursing, 19, 2795–2805.
*Litchfield, M. & Jonsdottir, H. (2008). [https://journals.lww.com/advancesinnursingscience/Abstract/2008/01000/A_Practice_Discipline_That_s_Here_and_Now.9.aspx A practice discipline that’s here-and-now]. Advances in Nursing Science, 31(1), 79-91.
*Jonsdottir, H. (2007). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840707309210 Research-as-if-practice. A study of family nursing partnership with couples experiencing severe breathing difficulties]. Journal of Family Nursing, 13(4), 443-460.
*Jonsdottir, R. & Jonsdottir H. (2007). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1471-6712.2007.00472.x The experience of women with advanced chronic obstructive pulmonary disease of repeatedly relapsing to smoking]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 21(3), 297-304.
*Ingadottir, T.S. & Jonsdottir, H. (2006). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1471-6712.2006.00375.x Techonological dependency – The experience of using home ventilators and long-term oxygen therapy: Patients’ and families’ perspective]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 20(1), 18-25.
*Jonsdottir, H. Jonsdottir, R., Geirsdottir, Th. Sveinsdottir, K.S. & Sigurdardottir, Th. (2004). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-2648.2004.03248.x Multicomponent individualized smoking cessation intervention for patients with lung disease]. Journal of Advanced Nursing, 48(6), 594-604.
*Jonsdottir, H., Litchfield, M. & Pharris, M.D. (2004). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1365-2648.2004.03088_1.x The relational core of nursing practice as partnership]. Journal of Advanced Nursing, 47(3), 241-250.
*Jonsdottir, H. (1998). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/089431849801100408 Life patterns of people with Chronic Obstructive Pulmonary Disease: Isolation and being closed in]. Nursing Science Quarterly, 11(4), 160-166.
'''Bækur og bókakaflar'''
*Jonsdottir H. (2019). [https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-10964-6 The state of leadership in nursing science in Iceland]. To be published in Þ.B. Hafsteinsdottir, H. Jónsdóttir, M. Kirkevold, H. Leino-Kilpi, K. Lomborg & I.R. Hallberg, (eds.), Leadership in nursing: Experiences from the European Nordic Countries. Geneva, Switzerland, Springer Publ.
*Jonasdottir, J.J. & Jonsdottir H. (2019). [https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-10964-6 A nurse-managed follow-up practice for patients after discharge from the intensive care unit: Development, testing and implementation]. To be published in Þ.B. Hafsteinsdottir, H. Jónsdóttir, M. Kirkevold, H. Leino-Kilpi, K. Lomborg & I.R. Hallberg, (eds.), Leadership in nursing: Experiences from the European Nordic Countries. Geneva, Switzerland, Springer Publ.
*Klinke, M.E. & Jonsdottir H. (2019). [https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-10964-6 Complexity leadership in the collaboration between academia and clinical nursing: Searching for harmon]y. To be published in Þ.B. Hafsteinsdottir, H. Jónsdóttir, M. Kirkevold, H. Leino-Kilpi, K. Lomborg & I.R. Hallberg, (eds.), Leadership in nursing: Experiences from the European Nordic Countries. Geneva, Switzerland, Springer Publ.
*Svavarsdottir, E.K. & Jonsdottir, H. (eds.)(2011). Family nursing in action. Reykjavik, Iceland: University of Iceland Press.
*Jonsdottir, H. & Ingadottir, T.S. (2011). [https://www.researchgate.net/profile/Helga_Jonsdottir2/publication/236262867_Fra_innsaei_til_inngripa_THekkingarthroun_i_hjukrunar-_og_ljosmodurfraedi/links/5640898f08aec502e46d9f3f/Fra-innsaei-til-inngripa-THekkingarthroun-i-hjukrunar-og-ljosmodurfraedi.pdf Nursing practice partnership with families living with advanced lung disease]. In E.K. Svavarsdottir & H. Jonsdottir, (eds.), Family nursing in action (pp. 357-375). Reykjavik: University of Iceland Press.
*Jónsdóttir, H. ed. (2006). From insight to action: Kowledge developemnt in nursing and midwifery. [Frá innsæi til inngripa: Þekkingarþróun í hjúkrunar- og ljósmóðurfræði]. Reykjavík: The Literary Association and the Faculty of Nursing, University of Iceland.
*Jónsdóttir, H. (1999). Changing the organization of nursing care: Implementation of primary care in nursing care for lung patients [Breyting á skipulagsformi hjúkrunar: Innleiðing og árangur einstaklingshæfðrar hjúkrunar í hjúkrun lungnasjúklinga]. Reykjavík: University of Iceland Press and Institue of Nursing Research.
{{f|1957}}
[[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]]
[[Flokkur:Íslenskir hjúkrunarfræðingar]]
fjyspmwarbv4lovw6ds2va3tg6y99ys
Guðrún Þorgerður Larsen
0
154621
1961186
1941840
2026-04-25T15:25:12Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961186
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Guðrún Þorgerður Larsen
| búseta =
| mynd = Guðrún Larsen 4.jpg
| myndastærð = 250px
| myndatexti =
| alt =
| fæðingarnafn =
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1945|11|1}}
| fæðingarstaður = Glerárþorpi við Akureyri
| dauðadagur =
| dauðastaður =
| orsök_dauða =
| virkur =
| þekktur_fyrir =
| þekkt_fyrir =
| þjóðerni =
| starf = Jarðfræðingur, emeritus vísindamaður við Jarðvísindastofnun [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]
| titill =
| verðlaun =
| laun =
| trú =
| maki =
| börn =
| foreldrar =
| háskóli =
| stjórnmálaflokkur =
| niðurmál =
| hæð =
| þyngd =
| tilvitnun =
| undirskrift =
| heimasíða =
}}
'''Guðrún Þorgerður Larsen''' (f. 1. nóvember 1945)<ref>Mbl.is. (2015, 31. nóvember). [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1573212/ Til hamingju með daginn]. Sótt 21. október 2019.</ref> er vísindamaður emeritus við Jarðvísindastofnun Háskólans, Verkfræði- og náttúruvísindasviði [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]].<ref>Háskóli Íslands. [https://www.hi.is/starfsfolk/glare Guðrún Þorgerður Larsen. Prófessor emeritus]. Sótt 21. október 2019.</ref>
== Ferill ==
Guðrún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólanum á Akureyri]] vorið 1964.<ref>Menntaskólinn á Akureyri. [https://www.ma.is/is/moya/page/studentar-1964 Stúdentar 1964] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191021231944/https://www.ma.is/is/moya/page/studentar-1964 |date=2019-10-21 }}. Sótt 21. október 2019.</ref> Hún lauk BS-prófi í [[jarðfræði]] 1975<ref name="Guðrún">{{Vefheimild|url=https://notendur.hi.is/~glare/|titill=Guðrún Þ. Larsen| skoðað-dags = 21. október 2019}}</ref> og 4. árs prófi í gjóskulagafræði 1978. Framhaldsnám við [[Edinborgarháskóli|Edinborgarháskóla]] að hluta 1998 til 2002. Sumarið 1974 vann Guðrún við rannsóknir á Heklugosi við Raunvísindastofnun Háskólans og sumarið eftir við rannsóknir á gossögu Kötlu. Veturinn 1975-1976 kenndi hún stærðfræði við [[Kvennaskólinn í Reykjavík|Kvennaskólann í Reykjavík]] en í júní 1976 hóf hún störf á [[Norræna eldfjallasetrið|Norrænu eldfjallastöðinni]] þar sem hún vann til 1990, fyrst sem styrkþegi og síðar sem sérfræðingur með starfsaðstöðu. Frá 1990 til 2004 gegndi hún rannsóknastöðu á Jarðfræðistofu Raunvísindastofnunar Háskólans<ref name="Ásusjóður">{{Vefheimild|url=https://www.hi.is/frettir/gudrun_larsen_hlytur_verdlaun_asusjods|titill=Háskóli Íslands. (2016). Guðrún Larsen hlýtur verðlaun Ásusjóðs| skoðað-dags = 21. október 2019}}</ref> og frá 2004 til 2015 á Jarðvísindastofnun Háskólans þar sem hún hefur nú aðstöðu sem vísindamaður á eftirlaunum.<ref>Háskóli Íslands. [http://www.jardvis.hi.is/starfsfolk_jardvisindastofnunar_haskolans Jarðvísindastofnun. Emerítusar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191025044528/http://jardvis.hi.is/starfsfolk_jardvisindastofnunar_haskolans |date=2019-10-25 }}. Sótt 21. október 2019.</ref> Guðrún byggði ásamt öðrum upp kennslu í eldfjallafræði við Jarð- og landfræðiskor sem þá hét og kenndi að hluta 1988-2005. Hún hefur jafnframt leiðbeint jarðfræðinemum í BS-, MS- og doktorsverkefnum á sviði eldfjallafræði.
== Rannsóknasvið ==
Meginviðfangsefni rannsókna Guðrúnar hafa verið á sviði [[eldfjallafræði]], einkum gjóskulagarannsóknir og gjóskutímatal, stór sprengigos og gossaga eldstöðvakerfa á Eystra gosbeltinu á Suðurlandi og eldstöðva undir Vatnajökli á nútíma. Markmiðið er að auka þekkingu á eldvirkni eftir að ísöld lauk, einkum á Eystra gosbeltinu sem er virkasta eldgosasvæði landsins, á umhverfisbreytingum af völdum eldvirkni og hættu af henni í framtíðinni.<ref name="Guðrún" />
Guðrún er höfundur eða meðhöfundur að rúmlega 120 fræðigreinum og bókarköflum í erlendum og íslenskum tímaritum og bókum<ref name="Guðrún" /> og í vefriti um eldvirkni á Íslandi.<ref name="Volcanoes">{{Vefheimild|url=http://icelandicvolcanos.is/|titill=Catalogue of Icelandic Volcanoes| skoðað-dags = 21. október 2019}}</ref> Hún er auk þess höfundur eða meðhöfundur að yfir 30 rannsóknarskýrslum og smáritum, um 300 fræðilegum ráðstefnuágripum og einnig meðhöfundur að nokkrum jarðfræðikortum. Auk ýmissa samvinnuverkefna innanlands og utan hefur hún tekið þátt í fjölþjóðlegum samvinnuverkefnum styrktum af Evrópusambandinu, t.d. HOLSMEER (Late HOLocene Shallow Marine Environments of EuRope 2000-2004, Fifth Framework Programme),<ref>[http://projects.amap.no/project/late-holocene-and-shallow-marine-environments-of-europe-holsmeer/ Late Holocene and Shallow Marine Environments of Europe (HOLSMEER)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191021231944/http://projects.amap.no/project/late-holocene-and-shallow-marine-environments-of-europe-holsmeer/ |date=2019-10-21 }}. Sótt 21. október 2019.</ref> PACLIVA (PAtterns of CLImate Variability in the north Atlantic 2002-2006, Fifth Framework Programme)<ref>[https://cordis.europa.eu/project/rcn/67535/factsheet/en European Commission. Patterns of climate variability in the north atlantic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191022045045/https://cordis.europa.eu/project/rcn/67535/factsheet/en |date=2019-10-22 }}. Sótt 21. október 2019.</ref> og Millennium (European Climate of the last Millennium, 2006-2009, Sixth Framework Programme).<ref>[https://cordis.europa.eu/project/rcn/78551/factsheet/en European Commission. European climate of the last millennium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191021233439/https://cordis.europa.eu/project/rcn/78551/factsheet/en |date=2019-10-21 }}. Sótt 21. október 2019.</ref>
Þegar tilefni hefur gefist hafa rannsóknir Guðrúnar tengst atvinnu- og þjóðlífi. Hún hefur unnið við hættumat á vegum Almannavarnadeildar [[Ríkislögreglustjórinn|Ríkislögreglustjóra]] vegna [[eldgos|eldgosa]] í [[Mýrdalsjökull|Mýrdalsjökli]] og [[Eyjafjallajökull|Eyjafjallajökli]],<ref>Magnús T. Guðmundsson o.fl. 2005. [https://notendur.hi.is/mtg/pdf/2005RLS-haettumat-kafli_I.pdf Yfirlit um hættu vegna eldgosa og hlaupa frá vesturhluta Mýrdalsjökuls og Eyjafjallajökli] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191021231938/https://notendur.hi.is/mtg/pdf/2005RLS-haettumat-kafli_I.pdf |date=2019-10-21 }}. Í: Magnús T. Guðmundsson og Ágúst G. Gylfason (ritstj.): ''Hættumat vegna eldgosa og hlaupa frá vestanverðum Mýrdalsjökli og Eyjafjallajökli'': 11-44. Ríkislögreglustjórinn, Háskólaútgáfan, Reykjavík. Sótt 21. október 2019.</ref> setið fundi vísindanefndar almannavarna og kynnt niðurstöður þar og á almennum fundum eftir því sem þörf hefur krafið, flutt fræðsluerindi um eldvirkni, sprengigos, valdar eldstöðvar, einstök eldgos og afleiðingar gosa og gjóskufalls til upplýsingar fyrir almannavarnanefndir, almenning, og erlend og íslensk fagfélög og hópa.<ref name="Guðrún" /> Nýjasta verkefnið á þessu sviði var vefrit um eldvirkni á Íslandi, Catalogue of Icelandic Volcanoes, í samvinnu Veðurstofu Íslands, Jarðvísindastofnunar Háskóla Íslands og Almannavarnadeildar Ríkislögreglustjóra.<ref name="Volcanoes" />
== Ýmis störf og verkefni ==
Guðrún var einn af ritstjórum vefrits um eldvirkni á Íslandi, ''Catalogue of Icelandic Volcanoes'', ásamt Evgeníu Ilyinskaya og Magnúsi T. Gudmundssyni.<ref>Catalogue of Icelandic Volcanoes. Contributors to the Catalogue of Icelandic Volcanoes. [http://icelandicvolcanos.is/v20190424/addInfo.html?page=Contributors Editors]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 21. október 2019.</ref> Hún hefur verið gestaritstjóri tímarita og haft umsjón með ráðstefnuheftum, einnig komið að skipulagningu fjölþjóðlegra ráðstefna á Íslandi, síðast 30th Nordic Geological Winter Meeting í Reykjavík, janúar 2012.<ref>[http://www.jfi.is/wp-content/uploads/wp/NGWM-2012-Abstract-vol.pdf 30th Nordic Geological Winter Meeting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191021231939/http://www.jfi.is/wp-content/uploads/wp/NGWM-2012-Abstract-vol.pdf |date=2019-10-21 }}. Reykjavík, Iceland 9–12 January 2012. Sótt 21. október 2019.</ref>
== Viðurkenningar ==
*Árið 2016 hlaut Guðrún viðurkenningu Verðlaunasjóðs Ásu Guðmundsdóttur Wright sem er veitt íslenskum vísindamanni er hefur náð framúrskarandi árangri á sérsviði sínu í vísindum eða fræðum og miðlað þekkingu sinni til framfara í íslensku þjóðfélagi. Viðurkenninguna hlaut hún fyrir rannsóknir sínar á eldvirkni og gossögu íslenskra eldstöðva, einkum sprengigosum og gjóskulögum, meðal annars frá eldstöðvum undir Vatnajökli sem hún telur að muni sýna áframhaldandi virkni næstu ár eða ártugi.<ref name="Ásusjóður" />
*Árið 2018 var hún valin heiðursfélagi í INQUA’s International Focus Group on Tephrochronology and Volcanism (INTAV).<ref>INTAV. International Focus Group on Tephrochronology. [http://www.comp.tmu.ac.jp/tephra/intavtmu/pg772.html Honorary life members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191022122907/http://www.comp.tmu.ac.jp/tephra/intavtmu/pg772.html |date=2019-10-22 }}. Sótt 21. október 2019.</ref>
*Árið 2026 sæmdi forseti Íslands, [[Halla Tómasdóttir]], Guðrúnu heiðursmerki [[Hin íslenska fálkaorða|hinnar íslensku fálkaorðu]] fyrir framlag til jarðvísinda og almannavarna.<ref>Forseti Íslands (2026, 1. janúar). [https://www.forseti.is/fréttir/2026-01-01-fálkaorðan/ Fálkaorðan]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 6. janúar 2026.</ref>
== Einkalíf ==
Guðrún er gift Aðalsteini Eiríkssyni fyrrverandi skólameistara Kvennaskólans í Reykjavík. Þau eiga tvö börn og fimm barnabörn.<ref>Mbl.is. (2015, 10. október). [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1570775/ Skólamaður frá Núpi. Aðalsteinn Eiríksson, fyrrv. skólameistari - 75 ára]. Sótt 21. október 2019.</ref>
== Tilvísanir ==
<references/>
[[Flokkur:Íslenskir jarðfræðingar]]
[[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]]
[[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum á Akureyri]]
{{f|1945}}
9mo5n36lrglxhec1yzhxmoptvtv08y1
Thurgood Marshall
0
160261
1961240
1918470
2026-04-26T00:40:42Z
TKSnaevarr
53243
/* Ferill */
1961240
wikitext
text/x-wiki
{{Forsætisráðherra
| nafn = Thurgood Marshall
| búseta =
| mynd = Thurgood-marshall-2.jpg
| myndastærð =
| titill= Dómari við Hæstarétt Bandaríkjanna
| stjórnartíð_start = [[30. ágúst]] [[1967]]
| stjórnartíð_end = [[1. október]] [[1991]]
| tilnefndur_af = [[Lyndon B. Johnson]]
| forveri = [[Tom C. Clark]]
| eftirmaður = [[Clarence Thomas]]
| fæddur = [[2. júlí]] [[1908]]
| fæðingarstaður = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]
| stjórnmálaflokkur = [[Demókrataflokkurinn]]
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1993|1|24|1908|7|2}}
| dánarstaður = [[Bethesda, Maryland]], Bandaríkjunum
| starf = Lögfræðingur, dómari
| háskóli = [[Lincoln-háskóli (Pennsylvanía)|Lincoln-háskóli]]<br>[[Howard-háskóli]]
| maki = Vivian Buster Burey (g. 1929; d. 1955)<br>Cecilia Suyat (g. 1955)
| börn = 2
}}
'''Thurgood Marshall''' (2. júlí 1908 – 24. janúar 1993) var bandarískur lögmaður og baráttumaður borgaralegra réttinda, sem starfaði innan Hæstarétts Bandaríkjanna frá október 1967 fram í október 1991. Marshall var jafnframt fyrsti einstaklingurinn af afrískum uppruna til að gegna þar embætti dómara.
Marshall stundaði lögfræðinám við [[Howard University School of Law]] og útskrifaðist þaðan árið 1933. Að námi loknu setti hann af stað sína eigin lögfræðistofu innan [[Baltimore]] í [[Maryland]]-fylki áður en hann stofnaði [[NAACP Legal Defense and Educational Fund]] í [[New York-borg]]. Sú stofnun er í dag í fremsta flokki samtaka sem taka fyrir borgaraleg réttindi sem og lög fyrirtækja í Bandaríkjunum. Þar starfaði Thurgood sem framkvæmdastjóri stofnunarinnar. Á þeim tíma mætti hann fyrir Hæstarétt með nokkur þekkt mál. Má þar til að mynda málin [[Smith gegn Allwright]], [[Shelley gegn Kraemer]], og [[Brown v. Board of Education|Brown gegn Menntamálaráðneyti Topeka]].
Það var svo árið 1961 að þáverandi forseti Bandaríkjanna [[John F. Kennedy]] skipaði Marshall í [[United States Court of Appeals for the Second Circuit]]. Fjórum árum seinna eða árið 1965 gerir þáverandi forseti Bandaríkjanna, [[Lyndon B. Johnson]], Marshall að [[Ríkislögmaður Bandaríkjanna|ríkislögmanni Bandaríkjanna]] (e. ''Solicitor General''). Árið 1967 tilnefndi Johnson svo Marshall sem arftaka fráfarandi hæstaréttalögmanns [[Tom C. Clark]]. Marshall lauk svo starfsferli sínum eins og áður sagði í október árið 1991, á þeim tíma þegar [[George H. W. Bush]] gegndi forsetaembætti.<ref>{{Bókaheimild|titill=A War for the Soul of America: A History of the Culture Wars|höfundur=Andrew Hartman|ár=2019|bls=104-105|útgefandi=The University of Chicago Press}}</ref>
== Ferill ==
Ferill Thurgood Marshall hófst eftir útskrift hans úr lögfræðinni. Hann settist að í Baltimore og stofnaði þar sína fyrstu lögfræðistofu. Að því loknu tók við 25 ára samstarf hans við [[NAACP|Þjóðarsamtök til eflingar framfara þeldökks fólks]] (NAACP) árið 1934 með því að veita samtökunum aðstoð í máli gegn lögfræðiskóla sem sakaður hafði verið um að hafa neitað námsmanni inngöngu í skólann vegna þess að hann var hörundsdökkur. Málið er í dag þekkt sem {{ill|Murray gegn Pearson|en|Murray_v._Pearson}}. Tveimur árum síðar, eftir að Marshall tókst að vinna þetta tiltekna mál, var hann gerður að meðlimi samtakanna þar sem hann fékk stöðu sína sem einn af helstu starfsmönnum ríkisdeildarinnar.
=== Murray gegn Pearson ===
Thurgood Marshall var lögmaður [[Donald Gaines Murray]] í máli hans. Þar sem lögfræðiskólinn í Maryland fylki neitaði að taka inn hörundsdökka nemendur, neyddust þeir nemendur sem voru dökkir á hörund og vildu læra lögfræði, því til þess að gera slíkt í menntaskólanum Morgan College, The Princess Anne akademíunni, eða fara yfir í ríki þar sem háskólar tóku vel á móti öllum, óháð húðlit. Thurgood Marshall vann málið með því að notast við aðferð sem hönnuð var af [[Nathan Margold]]. Með því að notaðist við aðferðafræði Margold, gat Marshall fært rök fyrir að lögin sem þá voru í gildi hjá lögfræðiskóla Maryland væru ekki í samræmi við núverandi lög um jafnrétti milli hvítra og hörundsdökkra og að þessi aðskilnaður innan háskólans var ekki fullstyrktur. Sambærilegt atvik átti sér stað í dómsmálinu [[Plessy gegn Ferguson]]. Ríkið tapaði málinu þar sem háskólann skorti gögn til að sanna afstöðu sína í málinu. Einnig hafði það stangast á við lögin sem samin voru í þeim tilgangi að verja rétt allra manna til menntunar, þrátt fyrir kynþátt þeirra.
Önnur dómsmál sem Marshall átti aðild að í Hæstarétti Bandaríkjanna eru [[Chambers gegn Flórída]], [[Sweatt gegn Painter]] og [[McLaurin v. Oklahoma State Regents|McLaurin gegn ríkisstjórnarmönnum Oklahoma]]. Þó er eitt af hans allra þekktustu málum líkt og áður hefur komið fram Brown gegn Menntamálaráðuneyti Topeka þar sem þetta var enn eitt málið sem var unnið út frá Plessy gegn Ferguson dómsmálinu.
==== Vinasamband Thurgoods og Hoover ====
Thurgood Marshall og [[J. Edgar Hoover]] mynduðu vinasamband sín á milli og nýtti Marshall sér það í baráttunni fyrir málstað hörundsdökkra. Samband þeirra átti einnig að styrkja bandalagið milli NAACP og [[Bandaríska alríkislögreglan|Bandarísku alríkislögreglunnar]] en til þess þurfti Marshall að hrósa Hoover fyrir allt sem hann gerði tengt baráttu jafnrétti hörundsdökkra. Á sama tíma fordæmdi Marshall jafnréttisbaráttumanninn [[T.R.M Howard]] til að þóknast Hoover eftir að Howard fordæmdi Hoover og alríkislögregluna fyrir að mistakast að hafa uppi á morðingjunum í máli [[George W. Lee]] og [[Emmett Till]]. Tveimur árum síðar var Marshall hins vegar fenginn til að halda ræðu á fundinum [[Regional Council of Negro Leadership]] í [[Mound Bayou]] áður en dómurinn í máli Brown gegn Menntamálaráðuneyti Topeka hafði verið staðfestur. Marshall hætti því við að halda ræðuna til þess að eiga ekki á hættu á að tapa málinu og tapa þannig vinaskap sínum við Hoover.
Marshall lést af hjartabilun á sjúkrahúsinu National Naval Medical Center í [[Bethesda]] í Maryland þann 23. janúar 1993, þá 84 ára að aldri. Eftir að hafa verið lagður til hvílu innan byggingu Hæstaréttar Bandaríkjanna, var hann jarðsettur í kirkjugarðinum í Arlington. Hann lætur eftir sig sína seinni eiginkonu og tvo syni þeirra.
==Tilvísanir==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Marshall, Thurgood}}
{{fd|1908|1993}}
[[Flokkur:Demókratar]]
[[Flokkur:Dómarar við hæstarétt Bandaríkjanna]]
44t25azoyor2tnp5es2auj8s7szg6ul
Jamie Carragher
0
161417
1961251
1914321
2026-04-26T04:06:55Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961251
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|nafn=Jamie Carragher
| mynd = Jamie Carragher Liverpool vs Bolton 2011 (cropped).jpg
|fullt nafn= James Lee Duncan Carragher
|fæðingardagur={{fæðingardagur og aldur|1978|1|28}}
|fæðingarbær= [[Bootle]], [[Merseyside]]
|fæðingarland=[[England]]
|hæð=1,82 m
|staða=Varnarmaður
|núverandi lið=
|númer=
|ár=1996-2013
|lið=[[Liverpool (knattspyrnufélag)|Liverpool ]]
|leikir (mörk)=508 (4)
|landsliðsár=1999-2010
|landslið=[[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]
|landsliðsleikir (mörk)=38 (0)
}}
'''James Lee Duncan Carragher''' (fæddur [[28. janúar]] árið [[1978]]) er fyrrum enskur knattspyrnumaður. „''Carra'' eins og hann er kallaður var áður varnarmaður hjá [[Liverpool FC | Liverpool]] en eftir tímabilið 12/13 valdi hann að leggja skóna á hilluna. Hann spilaði með [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]]i og þreytti frumraun sína gegn [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]] í [[ágúst]] árið [[2001]].
Þrátt fyrir að Carra hafi alist upp sem [[Everton FC | Everton]] stuðningsmaður, þá fékk leikstíll hans á vellinum sem og eðli hans og atvinnumennska og dugnaður, aðdáendur Liverpool til að elska hann sem einn af bestu leikmönnum Liverpool allra tíma. Stuðningsmenn Liverpool syngja reglulega „''We All Dream Of A Team Of Carraghers'' við lag [[Bítlarnir|Bítlanna]] „''Yellow Submarine'' á heimavelli og útileikjum.
== Titlar==
=== Liverpool ===
* [[Enski bikarinn]]: 2000–01, 2005–06
* [[Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu|Evrópukeppni félagsliða ]]: 2000–01
* [[Evrópukeppni bikarhafa]]: 2001, 2005
* [[Meistaradeild Evrópu]]: 2004–05
* [[Enski deildabikarinn]]: 2000–01, 2002–03, 2011–12
* '''Samfélagsskjöldurinn''': 2001, 2006
==Heimildir==
*https://jamiecarragher23.com/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
*https://uk.sports.yahoo.com/football/jamie-carragher.html
*https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-466902/McClaren-act-Carragher-threat.html
{{DEFAULTSORT:Carragher, Jamie}}
{{f|1978}}
[[Flokkur:Enskir knattspyrnumenn]]
lirvdqnlaivg6trohuha1gqloranr1e
Brahmagupta
0
164027
1961243
1721800
2026-04-26T01:00:31Z
TKSnaevarr
53243
1961243
wikitext
text/x-wiki
'''Brahmagupta''' (um 598 – um 668) var [[Indland|indverskur]] [[stærðfræði]]ngur og [[stjörnufræði]]ngur sem ritaði tvær bækur um stjörnufræði: ''[[Brāhmasphuṭasiddhānta]]'' („rétt stofnuð kenning [[Brahma]]“) frá 628 sem fjallar um stærðfræðilega stjörnufræði, og ''[[Khaṇḍakhādyaka]]'' („ætur biti“) frá 665 sem fjallar um hagnýta stjörnufræðiútreikninga, báðar skrifaðar á [[sanskrít]].
Brahmagupta var sá fyrsti sem setti fram reiknireglur með [[núll]]i. Engar [[sönnun (stærðfræði)|sannanir]] koma fyrir í bókum hans svo ekki er vitað hvernig hann fann reglurnar út. Verk hans voru þýdd á [[arabíska|arabísku]] á [[8. öld]] og þaðan bárust hugmyndir hans til Evrópu. Þær áttu þátt í útbreiðslu [[tugakerfi]]sins.
{{stubbur}}
[[Flokkur:Fólk fætt á 6. öld]]
[[Flokkur:Fólk dáið á 7. öld]]
[[Flokkur:Indverskir stærðfræðingar]]
asat57e90xkk2l43p1lwdqn0hnzhd5w
Bojko Borísov
0
165620
1961181
1960840
2026-04-25T14:29:05Z
TKSnaevarr
53243
1961181
wikitext
text/x-wiki
{{Stjórnmálamaður
| nafn = Bojko Borísov
| nafn_á_frummáli = {{Nobold|Бойко Борисов}}
| mynd = Бойко Борисов (52111618357).jpg
| titill= Forsætisráðherra Búlgaríu
| stjórnartíð_start = 4. maí 2017
| stjórnartíð_end = 12. maí 2021
| forveri = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}
| eftirmaður = [[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}
| forseti = [[Rúmen Radev]]
| stjórnartíð_start2 = 7. nóvember 2014
| stjórnartíð_end2 = 27. janúar 2017
| forveri2 = [[Georgi Blíznasjkí]] {{small|(starfandi)}}
| eftirmaður2 = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}
| forseti2 = [[Rosen Plevnelíev]]<br>[[Rúmen Radev]]
| stjórnartíð_start3 = 27. júlí 2009
| stjórnartíð_end3 = 13. mars 2013
| forveri3 = [[Sergej Stanísjev]]
| eftirmaður3 = [[Marín Rajkov]] {{small|(starfandi)}}
| forseti3 = [[Georgí Parvanov]]<br>[[Rosen Plevnelíev]]
| myndatexti1 = Bojko Borísov árið 2022.
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1959|6|13}}
| fæðingarstaður = [[Bankja]], [[Búlgaría|Búlgaríu]]
| þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]]
| maki = Stela Borísova (skilin)<br>Tsvetelína Boríslavova (skilin)
| stjórnmálaflokkur = [[GERB]]
| börn = 1
| háskóli =
| undirskrift =Accession Treaty 2011 Boïko Borissov signature.svg
}}
'''Bojko Metodíev Borísov''' ([[búlgarska]]: Бойко Методиев Борисов; f. 13. júní 1959) er [[Búlgaría|búlgarskur]] stjórnmálamaður sem var [[forsætisráðherra Búlgaríu]] frá 2009 til 2013, 2014 til 2017, og 2017 til 2021. Borisov er formaður hægrisinnaða [[GERB]]-flokksins og var áður borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] frá 2005 til 2009.
Borísov er einnig fyrrum atvinnumaður í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] og hefur spilað með knattspyrnuliðinu [[FC Vitosha Bistritsa]]. Árið 2013 varð hann elsti leikmaður sögunnar í atvinnumannadeild í Búlgaríu þegar hann lék í 54 mínútur með annarrar deildar liði Vitosha Bistritsa, þá 54 ára gamall.<ref>{{Vefheimild|titill=Úr ráðherrastóli í atvinnumennskuna|url=https://www.ruv.is/frett/ur-radherrastoli-i-atvinnumennskuna|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2013|mánuður=26. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref>
==Æviágrip==
Bojko Borísov hefur starfað sem slökkviliðsmaður og á yngri árum vann hann jafnframt sem lífvörður [[Todor Zhívkov|Todors Zhívkov]], síðasta kommúnistaleiðtoga Búlgaríu.<ref>{{Vefheimild|titill=Borgaralegi flokkurinn Gerb sigraði í búlgörsku þingkosningunum|url=https://www.visir.is/g/2017170329006|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Hann starfaði hjá búlgarska innanríkisráðuneytinu frá 2001 til 2005.<ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=358547|title=Обясненията за показните убийства|date=12 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=96301|title=Акциите на МВР - приказка без край|date=30 October 2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=318013&p=1|title=Джеф Стайн не приема поканата на Бойко Борисов}}</ref><ref>{{cite web|url=http://dnevnik.bg/show/?storyid=273794|title=Бойко Борисов забравил спомените си за "Топлофикация"|access-date=2021-11-17|archive-date=2022-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209091809/https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2006/07/24/273794_/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=380113|title=Бойко Борисов: Като искате от мен отговорност, дайте ми права}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=411196|title=Много координатори - хилаво почистване|date=2 January 2008}}</ref>
Árið 2005 var Borísov þingframbjóðandi fyrir Þjóðarhreyfingu fyrrverandi búlgarska keisarans [[Simeon Sachsen-Coburg-Gotha|Símons 2.]]. Hann náði kjöri en ákvað að halda áfram störfum í innanríkisráðuneytinu frekar en að taka sæti á þingi. Borísov var kjörinn borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] síðar sama ár.<ref>{{Cite book
|last1=Lilov|first1=Grigor|year=2013
|title=Най-богатите българи |edition=1
|location=Sofia |publisher="Кайлас" ЕООД |isbn=978-954-92098-9-1
|url=http://knigabg.com/index.php?page=book&id=34089
|page=15}}</ref> Árið 2009 leiddi Borísov nýja hægriflokkinn [[GERB]] (nafnið er búlgörsk skammstöfun fyrir nafnið „Borgarar í þágu evrópskrar þróunar Búlgaríu“) til sigurs í þingkosningum og varð forsætisráðherra Búlgaríu. Hann sagði af sér í mars 2013 vegna fjöldamótmæla gegn bágu efnahagsástandi og spillingu í landinu. Þegar kosningar voru haldnar á ný í maí sama ár hlaut GERB um þriðjung atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Útlit fyrir pólitíska pattstöðu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2013/05/12/utlit_fyrir_politiska_pattstodu/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2013|mánuður=12. maí|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref>
Stjórn Borísovs var stundum sett í samhengi við [[Lýðhyggja|popúlískar]] og [[Valdboðsstefna|valdboðssinnaðar]] stjórnir sem komust til valda annars staðar í Austur-Evrópu á svipuðum tíma. Miðað við leiðtoga á borð við [[Viktor Orbán]] í Ungverjalandi og [[Jarosław Kaczyński]] í Póllandi beitti Borísov sér ekki verulega gegn útlendingum eða hinsegin fólki. Engu að síður þótti Borísov ná sterkari tökum á þjóðfélagslífi Búlgaríu en eðlilegt var í lýðræðisríki.<ref>{{cite book|author=[[Eiríkur Bergmann]]|title=Þjóðarávarpið: Popúlísk þjóðernishyggja í hálfa öld|year=2021|publisher=[[JPV|JPV útgáfa]]|location=[[Reykjavík]]|isbn=978-9935-29-078-6|page=278}}</ref>
Borísov sagði aftur af sér og kallaði til snemmbúinna þingkosninga í janúar árið 2017 eftir að frambjóðandi GERB-flokksins bað ósigur í forsetakosningum Búlgaríu í nóvember árið áður á móti [[Rúmen Radev]], frambjóðanda [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]].<ref>{{Vefheimild|titill=Spáð spennandi kosningum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/spad-spennandi-kosningum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> GERB fékk flest atkvæði í kosningunum sem haldnar voru í mars 2017 og Borísov sneri því aftur á forsætisráðherrastól að þeim loknum.<ref>{{Vefheimild|titill=Borisov hélt velli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/borisov-helt-velli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref>
Á þriðja kjörtímabili sínu frá árinu 2017 átti Borísov í harðsvírugum deilum við Radev forseta, sem sakaði Borísov um að leyfa [[spilling]]u að blómstra í Búlgaríu og um að reyna að vængstífa stjórnarandstöðuna. Borísov sakaði Radev á móti um að reyna að grafa undan ríkisstjórninni með því að beita neitunarvaldi sínu ítrekað gegn lagafrumvörpum GERB-flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref>
Í júní 2020 brutust út [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæli gegn stjórn Borísovs]] sem vörðuðu ýmis spillingarmál. Kveikjan að mótmælunum varð þegar öryggislögreglan NSO stöðvaði búlgarskan þingmann á leið á baðströnd við [[Svartahaf]] nærri heimili [[Ahmed Dogan|Ahmeds Dogans]], fyrrverandi leiðtoga [[Réttinda- og frelsishreyfingin|Réttinda- og frelsishreyfingarinnar]]. Dogan var sakaður um að sölsa undir sig land í eigu hins opinbera og þiggja vernd á kostnað búlgarskra skattgreiðenda. Eftir að Rúmen Radev lét þau orð falla að Dogan ætti ekki að njóta friðhelgi frá ákæru gerðu saksóknarar rassíu á skrifstofur forseta og handtóku tvo starfsmenn hans. Mótmælendurnir kröfðust afsagnar Borísovs og sökuðu hann um valdníðslu og spillingu, auk þess sem hann og ríkissaksóknarinn [[Ívan Gesjev]] voru sakaðir um að ganga mála olígarka sem réðu landinu á bak við tjöldin.<ref name=stjórnarskrá/> Auk þess var óánægja víðtæk vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Kórónaveirufaraldurinn 2019–2021|alþjóðlega kórónaveirufaraldrinum]], en smittíðni í landinu hafði hækkað verulega eftir að stjórnin lét aflétta samkomutakmörkunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Mikil mótmæli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2020/07/13/mikil-motmaeli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=13. júní|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref>
Borísov stakk upp á breytingum á stjórnarskrá Búlgaríu til að koma til móts við mótmælendurna en tillögur hans féllu í grýttan jarðveg.<ref name=stjórnarskrá>{{Vefheimild|titill=Tillögu Borisovs um nýja stjórnarskrá hafnað|url=https://www.ruv.is/frett/2020/08/14/tillogu-borisovs-um-nyja-stjornarskra-hafnad|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=14. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Borísov hafnaði kröfum um afsögn sína og sat til loka kjörtímabils síns árið 2021, en baðst lausnar eftir að GERB tapaði verulegu fylgi í kosningum í apríl.<ref>{{Vefheimild|titill=Líkur á stjórnarskiptum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/04/04/likur-a-stjornarskiptum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=4. apríl|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Vegna pattstöðu sem myndaðist á búlgarska þinginu eftir kosningarnar voru þær endurteknar tvisvar á árinu, fyrst í júlí og síðan í nóvember. Staða GERB-flokksins batnaði þó ekki þegar kosningarnar voru endurteknar.<ref>{{Vefheimild|titill=Glænýr flokkur gegn spillingu sigurvegari þingkosninga|url=https://www.ruv.is/frett/2021/11/15/glaenyr-flokkur-gegn-spillingu-sigurvegari-thingkosninga|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref>
GERB-flokkur Borísovs hlaut aðeins um 12% atkvæða í þingkosningum Búlgaríu árið 2026, þar sem nýr flokkur Rúmens Radev vann afgerandi sigur.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref>
==Einkahagir==
Borísov er fráskilinn og á eitt barn með fyrrverandi konu sinni.
Önnur sambýliskona Borísovs til langs tíma var Tsvetelína Boríslavova, heiðursræðismaður [[Ísland]]s í Búlgaríu og lengi viðskiptafélagi [[Björgólfur Thor Björgólfsson|Björgólfs Thors Björgólfssonar]], sem rak um skeið með henni fjárfestingabankann EIBank.<ref>{{Tímarit.is|6881787|Ræðismaður fyrir Ísland orðuð við skipulagða glæpastarfsemi|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=10. október 2017|höfundur=Aðalheiður Ámundadóttir|blaðsíða=6}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla|
titill=Forsætisráðherra Búlgaríu|
frá=[[27. júlí]] [[2009]]|
til=[[13. mars]] [[2013]]|
fyrir=[[Sergej Stanísjev]]|
eftir=[[Marín Rajkov]]<br>{{small|(starfandi)}}|
}}
{{Erfðatafla|
titill=Forsætisráðherra Búlgaríu|
frá=[[7. nóvember]] [[2014]]|
til=[[27. janúar]] [[2017]]|
fyrir=[[Georgí Blíznasjkí]]<br>{{small|(starfandi)}}|
eftir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}|
}}
{{Erfðatafla|
titill=Forsætisráðherra Búlgaríu|
frá=[[4. maí]] [[2017]]|
til=[[12. maí]] [[2021]]|
fyrir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}|
eftir=[[Stefan Janev]]<br>{{small|(starfandi)}}|
}}
{{Töfluendir}}
{{DEFAULTSORT:Borisov, Bojko}}
{{f|1959}}
[[Flokkur:Búlgarskir knattspyrnumenn]]
[[Flokkur:Forsætisráðherrar Búlgaríu]]
m0dazm5wmphizbpwxygsuqbj0v5cvwh
1961182
1961181
2026-04-25T14:30:23Z
TKSnaevarr
53243
/* Tilvísanir */
1961182
wikitext
text/x-wiki
{{Stjórnmálamaður
| nafn = Bojko Borísov
| nafn_á_frummáli = {{Nobold|Бойко Борисов}}
| mynd = Бойко Борисов (52111618357).jpg
| titill= Forsætisráðherra Búlgaríu
| stjórnartíð_start = 4. maí 2017
| stjórnartíð_end = 12. maí 2021
| forveri = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}
| eftirmaður = [[Stefan Janev]] {{small|(starfandi)}}
| forseti = [[Rúmen Radev]]
| stjórnartíð_start2 = 7. nóvember 2014
| stjórnartíð_end2 = 27. janúar 2017
| forveri2 = [[Georgi Blíznasjkí]] {{small|(starfandi)}}
| eftirmaður2 = [[Ognjan Gerdzjíkov]] {{small|(starfandi)}}
| forseti2 = [[Rosen Plevnelíev]]<br>[[Rúmen Radev]]
| stjórnartíð_start3 = 27. júlí 2009
| stjórnartíð_end3 = 13. mars 2013
| forveri3 = [[Sergej Stanísjev]]
| eftirmaður3 = [[Marín Rajkov]] {{small|(starfandi)}}
| forseti3 = [[Georgí Parvanov]]<br>[[Rosen Plevnelíev]]
| myndatexti1 = Bojko Borísov árið 2022.
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1959|6|13}}
| fæðingarstaður = [[Bankja]], [[Búlgaría|Búlgaríu]]
| þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]]
| maki = Stela Borísova (skilin)<br>Tsvetelína Boríslavova (skilin)
| stjórnmálaflokkur = [[GERB]]
| börn = 1
| háskóli =
| undirskrift =Accession Treaty 2011 Boïko Borissov signature.svg
}}
'''Bojko Metodíev Borísov''' ([[búlgarska]]: Бойко Методиев Борисов; f. 13. júní 1959) er [[Búlgaría|búlgarskur]] stjórnmálamaður sem var [[forsætisráðherra Búlgaríu]] frá 2009 til 2013, 2014 til 2017, og 2017 til 2021. Borisov er formaður hægrisinnaða [[GERB]]-flokksins og var áður borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] frá 2005 til 2009.
Borísov er einnig fyrrum atvinnumaður í [[Knattspyrna|knattspyrnu]] og hefur spilað með knattspyrnuliðinu [[FC Vitosha Bistritsa]]. Árið 2013 varð hann elsti leikmaður sögunnar í atvinnumannadeild í Búlgaríu þegar hann lék í 54 mínútur með annarrar deildar liði Vitosha Bistritsa, þá 54 ára gamall.<ref>{{Vefheimild|titill=Úr ráðherrastóli í atvinnumennskuna|url=https://www.ruv.is/frett/ur-radherrastoli-i-atvinnumennskuna|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2013|mánuður=26. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref>
==Æviágrip==
Bojko Borísov hefur starfað sem slökkviliðsmaður og á yngri árum vann hann jafnframt sem lífvörður [[Todor Zhívkov|Todors Zhívkov]], síðasta kommúnistaleiðtoga Búlgaríu.<ref>{{Vefheimild|titill=Borgaralegi flokkurinn Gerb sigraði í búlgörsku þingkosningunum|url=https://www.visir.is/g/2017170329006|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Hann starfaði hjá búlgarska innanríkisráðuneytinu frá 2001 til 2005.<ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=358547|title=Обясненията за показните убийства|date=12 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=96301|title=Акциите на МВР - приказка без край|date=30 October 2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=318013&p=1|title=Джеф Стайн не приема поканата на Бойко Борисов}}</ref><ref>{{cite web|url=http://dnevnik.bg/show/?storyid=273794|title=Бойко Борисов забравил спомените си за "Топлофикация"|access-date=2021-11-17|archive-date=2022-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209091809/https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2006/07/24/273794_/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=380113|title=Бойко Борисов: Като искате от мен отговорност, дайте ми права}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.bg/show/?storyid=411196|title=Много координатори - хилаво почистване|date=2 January 2008}}</ref>
Árið 2005 var Borísov þingframbjóðandi fyrir Þjóðarhreyfingu fyrrverandi búlgarska keisarans [[Simeon Sachsen-Coburg-Gotha|Símons 2.]]. Hann náði kjöri en ákvað að halda áfram störfum í innanríkisráðuneytinu frekar en að taka sæti á þingi. Borísov var kjörinn borgarstjóri [[Sófía|Sófíu]] síðar sama ár.<ref>{{Cite book
|last1=Lilov|first1=Grigor|year=2013
|title=Най-богатите българи |edition=1
|location=Sofia |publisher="Кайлас" ЕООД |isbn=978-954-92098-9-1
|url=http://knigabg.com/index.php?page=book&id=34089
|page=15}}</ref> Árið 2009 leiddi Borísov nýja hægriflokkinn [[GERB]] (nafnið er búlgörsk skammstöfun fyrir nafnið „Borgarar í þágu evrópskrar þróunar Búlgaríu“) til sigurs í þingkosningum og varð forsætisráðherra Búlgaríu. Hann sagði af sér í mars 2013 vegna fjöldamótmæla gegn bágu efnahagsástandi og spillingu í landinu. Þegar kosningar voru haldnar á ný í maí sama ár hlaut GERB um þriðjung atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Útlit fyrir pólitíska pattstöðu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2013/05/12/utlit_fyrir_politiska_pattstodu/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2013|mánuður=12. maí|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember}}</ref>
Stjórn Borísovs var stundum sett í samhengi við [[Lýðhyggja|popúlískar]] og [[Valdboðsstefna|valdboðssinnaðar]] stjórnir sem komust til valda annars staðar í Austur-Evrópu á svipuðum tíma. Miðað við leiðtoga á borð við [[Viktor Orbán]] í Ungverjalandi og [[Jarosław Kaczyński]] í Póllandi beitti Borísov sér ekki verulega gegn útlendingum eða hinsegin fólki. Engu að síður þótti Borísov ná sterkari tökum á þjóðfélagslífi Búlgaríu en eðlilegt var í lýðræðisríki.<ref>{{cite book|author=[[Eiríkur Bergmann]]|title=Þjóðarávarpið: Popúlísk þjóðernishyggja í hálfa öld|year=2021|publisher=[[JPV|JPV útgáfa]]|location=[[Reykjavík]]|isbn=978-9935-29-078-6|page=278}}</ref>
Borísov sagði aftur af sér og kallaði til snemmbúinna þingkosninga í janúar árið 2017 eftir að frambjóðandi GERB-flokksins bað ósigur í forsetakosningum Búlgaríu í nóvember árið áður á móti [[Rúmen Radev]], frambjóðanda [[Sósíalistaflokkurinn (Búlgaría)|Sósíalistaflokksins]].<ref>{{Vefheimild|titill=Spáð spennandi kosningum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/spad-spennandi-kosningum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> GERB fékk flest atkvæði í kosningunum sem haldnar voru í mars 2017 og Borísov sneri því aftur á forsætisráðherrastól að þeim loknum.<ref>{{Vefheimild|titill=Borisov hélt velli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/borisov-helt-velli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=27. mars|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref>
Á þriðja kjörtímabili sínu frá árinu 2017 átti Borísov í harðsvírugum deilum við Radev forseta, sem sakaði Borísov um að leyfa [[spilling]]u að blómstra í Búlgaríu og um að reyna að vængstífa stjórnarandstöðuna. Borísov sakaði Radev á móti um að reyna að grafa undan ríkisstjórninni með því að beita neitunarvaldi sínu ítrekað gegn lagafrumvörpum GERB-flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://news.bg/politics/borisov-se-vazmuti-vsyako-izkazvane-na-radev-e-protiv-upravlenieto.html|title=Борисов се възмути: Всяко изказване на Радев е против управлението|last=news.bg|date=2019-05-09|website=News.bg|language=bg|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.webcafe.bg/newscafe/politika/id_1562940051_Borisov_Radev_opita_da_napravi_predizboren_podarak_na_BSP|title=Борисов: Радев опита да направи предизборен подарък на БСП {{!}} webcafe.bg|website=www.webcafe.bg|access-date=2019-08-21}}</ref>
Í júní 2020 brutust út [[Mótmælin í Búlgaríu 2020|fjöldamótmæli gegn stjórn Borísovs]] sem vörðuðu ýmis spillingarmál. Kveikjan að mótmælunum varð þegar öryggislögreglan NSO stöðvaði búlgarskan þingmann á leið á baðströnd við [[Svartahaf]] nærri heimili [[Ahmed Dogan|Ahmeds Dogans]], fyrrverandi leiðtoga [[Réttinda- og frelsishreyfingin|Réttinda- og frelsishreyfingarinnar]]. Dogan var sakaður um að sölsa undir sig land í eigu hins opinbera og þiggja vernd á kostnað búlgarskra skattgreiðenda. Eftir að Rúmen Radev lét þau orð falla að Dogan ætti ekki að njóta friðhelgi frá ákæru gerðu saksóknarar rassíu á skrifstofur forseta og handtóku tvo starfsmenn hans. Mótmælendurnir kröfðust afsagnar Borísovs og sökuðu hann um valdníðslu og spillingu, auk þess sem hann og ríkissaksóknarinn [[Ívan Gesjev]] voru sakaðir um að ganga mála olígarka sem réðu landinu á bak við tjöldin.<ref name=stjórnarskrá/> Auk þess var óánægja víðtæk vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Kórónaveirufaraldurinn 2019–2021|alþjóðlega kórónaveirufaraldrinum]], en smittíðni í landinu hafði hækkað verulega eftir að stjórnin lét aflétta samkomutakmörkunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Mikil mótmæli í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2020/07/13/mikil-motmaeli-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=13. júní|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref>
Borísov stakk upp á breytingum á stjórnarskrá Búlgaríu til að koma til móts við mótmælendurna en tillögur hans féllu í grýttan jarðveg.<ref name=stjórnarskrá>{{Vefheimild|titill=Tillögu Borisovs um nýja stjórnarskrá hafnað|url=https://www.ruv.is/frett/2020/08/14/tillogu-borisovs-um-nyja-stjornarskra-hafnad|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2020|mánuður=14. ágúst|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Borísov hafnaði kröfum um afsögn sína og sat til loka kjörtímabils síns árið 2021, en baðst lausnar eftir að GERB tapaði verulegu fylgi í kosningum í apríl.<ref>{{Vefheimild|titill=Líkur á stjórnarskiptum í Búlgaríu|url=https://www.ruv.is/frett/2021/04/04/likur-a-stjornarskiptum-i-bulgariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=4. apríl|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Vegna pattstöðu sem myndaðist á búlgarska þinginu eftir kosningarnar voru þær endurteknar tvisvar á árinu, fyrst í júlí og síðan í nóvember. Staða GERB-flokksins batnaði þó ekki þegar kosningarnar voru endurteknar.<ref>{{Vefheimild|titill=Glænýr flokkur gegn spillingu sigurvegari þingkosninga|url=https://www.ruv.is/frett/2021/11/15/glaenyr-flokkur-gegn-spillingu-sigurvegari-thingkosninga|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2021|mánuður=15. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. nóvember|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref>
GERB-flokkur Borísovs hlaut aðeins um 12% atkvæða í þingkosningum Búlgaríu árið 2026, þar sem nýr flokkur Rúmens Radev vann afgerandi sigur.<ref>{{Vefheimild|titill=Flokkabandalag fyrrverandi forseta hlýtur meirihluta þingsæta samkvæmt útgönguspám|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-19-flokkabandalag-fyrrverandi-forseta-hlytur-meirihluta-thingsaeta-samkvaemt-utgonguspam-473197|dags= 19. apríl 2026 |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað=20. apríl 2026|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref>
==Einkahagir==
Borísov er fráskilinn og á eitt barn með fyrrverandi konu sinni.
Önnur sambýliskona Borísovs til langs tíma var Tsvetelína Boríslavova, heiðursræðismaður [[Ísland]]s í Búlgaríu og lengi viðskiptafélagi [[Björgólfur Thor Björgólfsson|Björgólfs Thors Björgólfssonar]], sem rak um skeið með henni fjárfestingabankann EIBank.<ref>{{Tímarit.is|6881787|Ræðismaður fyrir Ísland orðuð við skipulagða glæpastarfsemi|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=10. október 2017|höfundur=Aðalheiður Ámundadóttir|blaðsíða=6}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla|
titill=Forsætisráðherra Búlgaríu|
frá=27. júlí 2009|
til=13. mars 2013|
fyrir=[[Sergej Stanísjev]]|
eftir=[[Marín Rajkov]]<br>{{small|(starfandi)}}|
}}
{{Erfðatafla|
titill=Forsætisráðherra Búlgaríu|
frá=7. nóvember 2014|
til=27. janúar 2017|
fyrir=[[Georgí Blíznasjkí]]<br>{{small|(starfandi)}}|
eftir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}|
}}
{{Erfðatafla|
titill=Forsætisráðherra Búlgaríu|
frá=4. maí 2017|
til=12. maí 2021|
fyrir=[[Ognjan Gerdzjíkov]]<br>{{small|(starfandi)}}|
eftir=[[Stefan Janev]]<br>{{small|(starfandi)}}|
}}
{{Töfluendir}}
{{DEFAULTSORT:Borisov, Bojko}}
{{f|1959}}
[[Flokkur:Búlgarskir knattspyrnumenn]]
[[Flokkur:Forsætisráðherrar Búlgaríu]]
cckqcop1p0yawg2k01ifyt5hlkit5x0
Grái pótíntáti
0
169710
1961194
1769477
2026-04-25T16:42:26Z
Akigka
183
1961194
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/22689646/163600335 |title=Common Potoo ''Nyctibius griseus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2020 |access-date=19 October 2021}}</ref>
| image = Urutau na cidade 03.jpg
| image_caption = Grái pótíntáti í Paranavaí, Paraná, Brasilíu [[File:Common Potoo (Nyctibius griseus) (W1CDR0000523 BD1).ogg|thumb|left|Söngur gráa pótintáta, tekið upp í Kólumbíu]]
| domain =
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Fuglar]] (''Aves'')
| ordo = [[Húmgapar]] (''Caprimulgiformes'')
| familia = [[Gípaætt]] (''Nyctibiidae'')
| genus = [[Nyctibius]]
| species = '''N. griseus'''
| binomial = Nyctibius griseus
| binomial_authority = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin, JF]], 1789)
| range_map = Nyctibius griseus map.svg
| range_map_caption =
| image2 =
| image2_caption =
| synonyms =
}}
'''Grái pótintáti''' ([[fræðiheiti]]: ''Nyctibius griseus'') er fugl af [[gípaætt]] og ein af sjö tegundum innan ættkvíslarinnar ''[[Nyctibius]]''. Einkenni hans eru stór gul augu og breiður munnur. Grái pótintáti er næturfugl og skyldur [[náttfari (fugl)|náttförum]], en skortir burstirnar sem eru kringum munn náttfara.<ref>{{Cite book |last=Booth |first=Rosemary J. |chapter=Caprimulgiformes (Nightjars and Allies) |date=2015 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.1016/b978-1-4557-7397-8.00024-4 |title=Fowler's Zoo and Wild Animal Medicine, Volume 8 |pages=199–205 |publisher=Elsevier |doi=10.1016/b978-1-4557-7397-8.00024-4 |isbn=978-1-4557-7397-8 |access-date=2020-10-03}}</ref>
Grái pótintáti lifir á [[Trínidad og Tóbagó]] og í öllum löndum [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] nema [[Síle]], þótt hann hafi sést þar sem flækingur. Hann finnst líka í austurhluta [[Níkaragva]], [[Kosta Ríka]] og [[Panama]].<ref name=NOPO-BOW>{{cite journal |last=Voudouris |first=P. |date=2020 |title=Common Potoo (''Nyctibius griseus''), version 1.0 |editor-last=Schulenberg |editor-first=T.S. |journal=Birds of the World |location=Ithaca, NY, USA |publisher=Cornell Lab of Ornithology |doi=10.2173/bow.compot1.01 }}</ref><ref name=SACCcountries>{{cite web |author1=Remsen, J. V. Jr. |author2=J. I. Areta |author3=E. Bonaccorso |author4=S. Claramunt |author5=A. Jaramillo |author6=D. F. Lane |author7=J. F. Pacheco |author8=M. B. Robbins |author9=F. G. Stiles |author10=K. J. Zimmer |version=24 |date=August 2021 |title=Species Lists of Birds for South American Countries and Territories |url=https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm |access-date=August 24, 2021 }}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{Stubbur|fugl}}
[[Flokkur:Fuglar]]
l5mxleac230ikdkloati6buhhcea049
1961195
1961194
2026-04-25T16:43:00Z
Akigka
183
1961195
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Grái pótintáti
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/22689646/163600335 |title=Common Potoo ''Nyctibius griseus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2020 |access-date=19 October 2021}}</ref>
| image = Urutau na cidade 03.jpg
| image_caption = Grái pótíntáti í Paranavaí, Paraná, Brasilíu [[File:Common Potoo (Nyctibius griseus) (W1CDR0000523 BD1).ogg|thumb|left|Söngur gráa pótintáta, tekið upp í Kólumbíu]]
| domain =
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Fuglar]] (''Aves'')
| ordo = [[Húmgapar]] (''Caprimulgiformes'')
| familia = [[Gípaætt]] (''Nyctibiidae'')
| genus = ''[[Nyctibius]]''
| species = '''N. griseus'''
| binomial = Nyctibius griseus
| binomial_authority = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin, JF]], 1789)
| range_map = Nyctibius griseus map.svg
| range_map_caption =
| image2 =
| image2_caption =
| synonyms =
}}
'''Grái pótintáti''' ([[fræðiheiti]]: ''Nyctibius griseus'') er fugl af [[gípaætt]] og ein af sjö tegundum innan ættkvíslarinnar ''[[Nyctibius]]''. Einkenni hans eru stór gul augu og breiður munnur. Grái pótintáti er næturfugl og skyldur [[náttfari (fugl)|náttförum]], en skortir burstirnar sem eru kringum munn náttfara.<ref>{{Cite book |last=Booth |first=Rosemary J. |chapter=Caprimulgiformes (Nightjars and Allies) |date=2015 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.1016/b978-1-4557-7397-8.00024-4 |title=Fowler's Zoo and Wild Animal Medicine, Volume 8 |pages=199–205 |publisher=Elsevier |doi=10.1016/b978-1-4557-7397-8.00024-4 |isbn=978-1-4557-7397-8 |access-date=2020-10-03}}</ref>
Grái pótintáti lifir á [[Trínidad og Tóbagó]] og í öllum löndum [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] nema [[Síle]], þótt hann hafi sést þar sem flækingur. Hann finnst líka í austurhluta [[Níkaragva]], [[Kosta Ríka]] og [[Panama]].<ref name=NOPO-BOW>{{cite journal |last=Voudouris |first=P. |date=2020 |title=Common Potoo (''Nyctibius griseus''), version 1.0 |editor-last=Schulenberg |editor-first=T.S. |journal=Birds of the World |location=Ithaca, NY, USA |publisher=Cornell Lab of Ornithology |doi=10.2173/bow.compot1.01 }}</ref><ref name=SACCcountries>{{cite web |author1=Remsen, J. V. Jr. |author2=J. I. Areta |author3=E. Bonaccorso |author4=S. Claramunt |author5=A. Jaramillo |author6=D. F. Lane |author7=J. F. Pacheco |author8=M. B. Robbins |author9=F. G. Stiles |author10=K. J. Zimmer |version=24 |date=August 2021 |title=Species Lists of Birds for South American Countries and Territories |url=https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm |access-date=August 24, 2021 }}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{Stubbur|fugl}}
[[Flokkur:Fuglar]]
fjklikdr1ek352ykhlpad6ou60gxi72
Listi yfir markahæstu og leikjahæstu knattspyrnumenn
0
174857
1961249
1960104
2026-04-26T02:28:15Z
~2026-25315-34
115893
/* Markahæstu menn */
1961249
wikitext
text/x-wiki
Eftirfarandi eru listar yfir marka- og leikjahæstu leikmenn karla[[knattspyrna|knattspyrnunnar]] og markahæstu konur knattspyrnunnar:
== Markahæstu menn==
===Markahæstu menn karlaknattspyrnunnar===
<small>''Uppfært 23/4 2026.''</small>
{| class:"sortable wikitable" style="font-size:100%;" style="text-align:center;"
|-
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikmaður
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Mörk
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Meðaltal
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Ár
|-
!1.||align=left|{{PRT}}[[Cristiano Ronaldo]]||'''987'''||1353||0,72||2001-
|-
!2.||align=left|{{ARG}}[[Lionel Messi]] ||''932''||1203||0,77 || 2003-
|-
|3.||align=left|{{AUT}} [[Josef Bican]]||''812''||522||1,56||1930-1957
|-
|4.||align=left|{{BRA}} [[Romário]]||''772''||994||0,78||1985-2009
|-
|5.||align=left|{{BRA}} [[Pele]]||''767''||831||0,92||1956-1977
|-
!6.||align=left|{{POL}} [[Robert Lewandowski]]||'''749'''||1103||0,69||2005
|-
|7.||align=left|{{HUN}}[[Ferenc Puskás]] ||''746''||759||0,99||1943-1967
|-
|8.||align=left|{{GER}}[[Gerd Müller]]||''735''||793||0,93|| 1962-1981
|-
|9.||align=left|{{NLD}}[[Abe Lenstra]]||''676''||777||0,87|| 1936-1963
|-
|10.||align=left|{{PRT}}[[Eusébio]]||''621''||639||0,97|| 1957-1980
|-
!11.||align=left|{{URY}} [[Luis Suárez]]||'''607'''||1044||0.60||2005
|}
===Markahæstu menn hjá einu liði í karlaknattspyrnu===
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
|-
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikmaður
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Mörk
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Meðaltal
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Ár
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Félag
|-
|1.||align=left|{{ARG}} [[Lionel Messi]]||''672''||778||0,86||2003-2021||align=left|{{ESP}}[[FC Barcelona|Barcelona]]
|-
|2.||align=left|{{BRA}}[[Pelé]]||''643''||656||0,98||1956-1974||align=left|{{BRA}}[[Santos FC|Santos]]
|-
|3.||align=left|{{GER}}[[Gerd Müller]]||''563''||605||0,93||1964-1979||align=left|{{GER}}[[Bayern München]]
|-
|4.||align=left|{{PRT}} [[Fernando Peyroteo]]||''544''||334||1,63||1937-1949||align=left|{{PRT}} [[Sporting Clube de Portugal|Sporting]]
|-
|5.||align=left|{{AUT}}[[Josef Bican]]||''535''||272||1,97||1936-1949||align=left|{{CZE}}[[Slavia Praha]]
|-
|6.||align=left|{{SKO}}[[Jimmy McGrory]]||''522''||501||1,04||1922-1938||align=left|{{SKO}}[[Glasgow Celtic|Celtic]]
|-
|7.||align=left|{{NLD}} [[Abe Lenstra]]||''517''||571||0,91||1933-1955||align=left|{{NLD}} [[SC Heerenveen|Heerenveen]]
|-
|}
===Markahæstu menn karlaknattspyrnunnar eftir landi===
{|class:"wikitable" style="font-size:100%;" style="text-align:center;"
|-
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikmaður
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Mörk
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Meðaltal
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Ár
|-
!1.||align=left|{{PRT}} [[Cristiano Ronaldo]]||''987''||1353||0,72||2001
|-
!2.||align=left|{{ARG}} [[Lionel Messi]]||''932''||1203||0,77||2003
|-
|3.||align=left|{{AUT}} [[Josef Bican]]||''812''||522||1,56||1931-1957
|-
|4.||align=left|{{BRA}} [[Romário]]||''772''||994||0.78||1985-2009
|-
!5.||align=left|{{POL}} [[Robert Lewandowski]]||'''749'''||1103||0.69||2005
|-
|6.||align=left|{{HUN}} [[Ferenc Puskás]]||''746''||754||0,99||1943-1966
|-
|7.||align=left|{{GER}} [[Gerd Müller]]||''735''||793||0,93||1962-1981
|-
|8.||align=left|{{NLD}} [[Abe Lenstra]]||''676''||777||0,87||1936-1963
|-
!9.||align=left|{{URY}} [[Luis Suárez]]||''607''||1044||0,60||2005
|-
|10.||align=left|{{SWE}} [[Zlatan Ibrahimovic]]||''580''||999||0,58||1999-2023
|-
|11.||align=left|{{ZMB}} [[Godfrey Chitalu]]||''569''||811||0,70||1964-1982
|-
!12.||align=left|{{FRA}} [[Karim Benzema]]||'''557'''||1043||0,52||2004
|-
|13.||align=left|{{SKO}} [[Jimmy McGrory]]||''550''||547||1,01||1922-1938
|-
|14.||align=left|{{MEX}} [[Hugo Sanchez]]||''541''||895||0,60||1976-1998
|-
!15.||align=left|{{ENG}} [[Harry Kane]]||''528''||789||0,61||2009
|-
|16.||align=left|{{CMR}}[[Roger Milla]]||''481''||871||0,59||1968-1996
|-
|17.||align=left|{{SRB}} [[Stepjan Bobek]]||''480''||554||0,87||1944-1959
|-
|18.||align=left|{{BEL}} [[Jeff Mermans]]||''476''||612||0,78||1937-1960
|-
!19.||align=left|{{PYF}} [[Teaonui Tehau]]||'''470'''||405||1.25||2008
|-
|20.||align=left|{{MDV}} [[Ali Ashfaq]]||''469''||562||0,83||2001-2023
|-
|21.||align=left|{{SGP}} [[Aleksander Durić]]||''469''||792||0,59||1992-2019
|-
|22.||align=left|{{ESP}} [[Raul]]||''465''||1064||0,44||1994-2015
|-
!23.||align=left|{{BIH}} [[Edin Džeko]]||'''461'''||1074||0,43||2003
|-
|24.||align=left|{{ECU}} [[Alberto Spencer]]||''451''||662||0,68||1953-1972
|-
|25.||align=left|{{IRL}} [[John Alldridge]]||''441''||851||0,52||1979-1998
|-
|26.||align=left|{{ISR}} [[Eran Zahavi]]||'''438'''||804||0,54||2006-2025
|-
|27.||align=left|{{SYR}} [[Firas Al-Khatib]]||''434''||587||0,74||1999-2019
|-
|28.||align=left|{{SKN}} [[Keith Gumbs]]||''425''||518||0,82||1989-2014
|-
|29.||align=left|{{PRY}} [[Oscar Cardozo]]||''425''||955||0,45||2003-2025
|-
|30.||align=left|{{LTU}} [[Ričardas Beniušis]]||''415''||700||0,59||1998-2023
|-
|31.||align=left|{{MNE}} [[Dejan Damjanovic]]||''412''||796||0,52||1997-2023
|-
|32.||align=left|[[File:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Juan Plata]]||''411''||598||0,69||1988-2010
|-
|33.||align=left|{{WAL}} [[Ian Rush]]||''410''||898||0,46||1978-2000
|-
!34.||align=left|{{GAB}} [[Pierre-Emerick Aubameyang|Pierre Aubameyang]]||'''409'''||821||0.50||2007
|-
!35.||align=left|{{EGY}} [[Mohamed Salah]]||'''408'''||828||0.49||2010
|-
|36.||align=left|{{THA}} [[Piyang Pue-on]]||''404''||579||0,70||1979-1997
|-
|37.||align=left|{{UKR}} [[Andríj Sjevtsjenko]]||''402''||730||0,55||1994-2012
|-
|}
== Leikjahæstu menn==
===Leikjahæstu menn karlaknattspyrnunnar===
<small>Uppfært 12/1/2026</small>
{|class:"wikitable" style="font-size:100℅;" style="text-align:center;"
|-
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikmaður
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Staða
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Ár
|-
!1.||align=left|{{BRA}} [[Fabio]]||GK||1421||1997
|-
|2.||align=left|{{ENG}}[[Peter Shilton]]||GK||1390||1966–1997
|-
!3.||align=left|{{PRT}}[[Cristiano Ronaldo]]||FW||1341||2001
|-
|4.||align=left|{{BRA}}[[Rogério Ceni]]||GK||1234||1990-2015
|-
!5.||align=left|{{ARG}} [[Lionel Messi]]||FW||1192||2003
|-
|6.||align=left|{{ITA}}[[Gianluigi Buffon]]||GK||1175||1995–2023
|-
!7.||align=left|{{CRO}} [[Luka Modric]]||MF||1152||2001
|-
|8.||align=left|{{JPN}} [[Yasuhito Endo]]||MF||1148||1998-2023
|-
|9.||align=left|{{BRA}}[[Roberto Carlos]]||DF||1139||1991–2015
|-
|10.||align=left|{{ESP}}[[Xavi]]||MF||1135||1997–2019
|-
!11.||align=left|{{PRT}} [[João Moutinho]]||MF||1124||2003
|-
|12.||align=left|{{ESP}}[[Iker Casillas]]||GK||1119||1998–2020
|-
|13.||align=left|{{ENG}}[[Ray Clemence]]||GK||1118||1965–1988
|-
|14.||align=left|{{ARG}}[[Javier Zanetti]]||DF||1114||1992–2014
|}
===Leikjahæstu menn hjá einu liði===
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
|-
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikmaður
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Staða
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Ár
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Félag
|-
|1.||align=left|{{BRA}}[[Rogerio Ceni]]||GK||1197||1990-2015||align=left|{{BRA}}[[São Paulo FC|São Paulo]]
|-
|2.||align=left|{{NIL}}[[Noel Bailie]]||DF||1013||1989-2011||align=left|{{NIL}}[[Linfield FC|Linfield]]
|-
|3.||align=left|{{WAL}}[[Ryan Giggs]]||MF||963||1991-2014||align=left|{{ENG}}[[Manchester United]]
|-
|4.||align=left|{{BRA}}[[Fabio]]||GK||955||1997-2021||align=left|{{BRA}}[[Crizeiro Esporte Clube|Cruzeiro]]
|-
|5.||align=left|{{ENG}} [[Dean Lewington]]||DF||917||2004-2025||align=left|{{ENG}} [[MK Dons]]
|-
|6.||align=left|{{ITA}}[[Paolo Maldini]]||DF||902||1984-2009||align=left|{{ITA}}[[AC Milan|Milan]]
|-
|}
===Leikjahæstu menn eftir landi===
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikmaður
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Staða
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"| Ár
|-
!1.||align=left|{{BRA}} [[Fabio]]||GK||1421||1997
|-
|2. ||align=left|{{ENG}} [[Peter Shilton]]||GK||1390||1966-1997
|-
!3. ||align=left|{{PRT}} [[Cristiano Ronaldo]]||FW||1341||2001-
|-
!4.||align=left|{{ARG}} [[Lionel Messi]]||FW||1192||2003
|-
|5. ||align=left|{{ITA}} [[Gianluigi Buffon]]||GK||1175||1995-2023
|-
!6.||align=left|{{CRO}} [[Luka Modric]]||MF||1152||2001
|-
|7.||align=left|{{JPN}} [[Yasuhito Endo]]||MF||1148||1998-2023
|-
|8. ||align=left|{{ESP}} [[Xavi]]||MF||1135||1997-2019
|-
|9. ||align=left|{{NIL}} [[Pat Jennings]]||GK||1095||1963-1986
|-
!10.||align=left|{{POL}} [[Robert Lewandowski]]||FW||1081||2005
|-
!11.||align=left|{{BIH}} [[Edin Džeko]]||FW||1068||2003
|-
|12. ||align=left|{{JAM}} [[Barry Hayles]]||FW||1038||1994-2023
|-
!13.||align=left|{{URY}} [[Luis Suárez]]||FW||1036||2005
|-
|14. ||align=left|{{WAL}} [[Ryan Giggs]]||MF||1036||1990-2014
|-
!15.||align=left|{{FRA}} [[Karim Benzema]]||FW||1026||2004
|-
|16. ||align=left|{{SKO}} [[Graham Alexander]]||GK||1025||1991-2012
|-
|17. ||align=left|{{BEL}} [[Timmy Simons]]||DF||1019||1994-2018
|-
|18. ||align=left|{{NLD}} [[Clarence Seedorf]]||MF||1017||1992-2014
|-
!19.||align=left|{{PRY}} [[Roque Santa Cruz]]||FW||1017||1997
|-
|20.||align=left|{{SWE}} [[Zlatan Ibrahimovic]]||FW||999||1999-2023
|-
!21.||align=left|{{GER}} [[Manuel Neuer]]||GK||997||2009
|-
!22.||align=left|{{CHL}} [[Alexis Sanchez]]||FW||976||2005
|-
|23. ||align=left|{{CZE}} [[Petr Čech]]||GK||963||1998-2019
|-
|24. ||align=left|{{IRL}} [[Dennis Irwin]]||DF||961||1983-2005
|-
|25||align=left|{{EST}} [[Konstantin Vassiljev]]||FW||949||2000-2024
|-
|26. ||align=left|{{MEX}} [[Oswaldo Sanchez]]||GK||948||1993-2014
|-
!27.||align=left|{{SRB}} [[Dušan Tadić]]||MF||935||2006
|-
|28. ||align=left|{{HND}} [[Noel Valladares]]||GK||930||1997-2016
|-
|29. ||align=left|{{AUT}} [[Karl Koller]]||MF||922||1949-1966
|-
!30.||align=left|{{SUI}} [[Yann Sommer]]||GK||919||2006
|-
!31.||align=left|{{DNK}} [[Kasper Schmeichel]]||GK||919||2004
|-
!32.||align=left|{{RUS}} [[Igor Akinfeev]]||GK||917||2002
|-
|33. ||align=left|{{NOR}} [[John Arne Riise]]||DF||906||1996-2017
|-
|34.||align=left|{{DMA}} [[Jefferson Louis]]||FW||904||1999-2025
<!--|-
!35.||align=left|{{}} [[]]||||900||-->
|}
== ==
==Markahæstu konur==
===Markahæstu konur knattspyrnunnar===
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;" |Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;" |Leikvinna
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;" |Mörk
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;" |Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;" |Meðaltal
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;" |Ár
|-
!1.||align=left|{{ALB}} [[Megi Doçi]]||'''873'''||403||2,17||2010
|-
|2.||align=left|{{EST}} [[Anastassia Morkovkina]]||''827''||529||1,64||1995-2017
|-
|3.||align=left|{{ITA}} [[Patrizia Panico]]||''757''||852||0,89||1993-2016
|-
|4.||align=left|{{FRO}} [[Rannvá Andreasen]]||''733''||669||1,10||1995-2023
|-
|5.||align=left|{{HUN}} [[Anita Pádár]]||''703''||664||1,06||1993-2016
|-
|}
===Markahæstu konur hjá einu liði===
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Leikvinna
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Mörk
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Meðaltal
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Ár
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Félag
|-
!1.||align=left|{{ALB}} [[Megi Doçi]]||''792''||292||2,71||2013||align=left|{{ALB}} [[FK Vllaznia|Vllaznia]]
|-
|2.||align=left|{{FRO}} [[Rannvá Andreasen]]||''705''||607||1,16||1995-2023||align=left|{{FRO}} [[Kí Klaksvík kvinnu|Kí Klaksvík]]
|-
|3.||align=left|{{EST}} [[Anastassia Morkovkina]]||''659''||356||2,00||2000-2017||align=left|{{EST}} [[Pärnu JK|Pärnu]]
|-
|}
===Markahæstu konur eftir landi===
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Sæti
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Leikvinna
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Mörk
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Leikir
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|meðaltal
!style="background:blue; color:white; border:1px solid red;"|Ár
|-
!1.||align=left|{{ALB}} [[Megi Doçi]]||''873''||403||2,17||2010
|-
|2. ||align=left|{{EST}} [[Anastassia Morkovkina]]||''813''||497||1,64||1995-2017
|-
|3. ||align=left|{{ITA}} [[Patrizia Panico]]||''757''||852||0,89||1993-2016
|-
|4. ||align=left|{{FRO}} [[Rannvá Andreasen]]||''733''||669||1,10||1995-2023
|-
|5. ||align=left|{{HUN}} [[Anita Pádár]]||''703''||664||1,06||1993-2016
|-
|6. ||align=left|{{GER}} [[Inka Grings]]||''597''||503||1,19||1995-2014
|-
!7. ||align=left|{{SVN}} [[Mateja Zver]]||''561''||645||0,91||2001
|-
!8.||align=left|{{BRA}} [[Marta Vieira da Silva|Marta]]||'''510'''||777||0,67||2000
|-
|9.||align=left|{{ISL}} [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]||''504''||426||1,19||2000-2019
|-
!10.||align=left|{{HRV}} [[Lorena Balić]]||''478''||271||1,90||2013
|-
!11||align=left|{{FRA}} [[Eugénie Lu Sommer]]||''471''||757||0,64||2007
|-
|12. ||align=left|{{RUS}} [[Olga Letyushova]]||''457''||549||0,83||1990-2015
|-
|13. ||align=left|{{SWE}} [[Lotta Schelin]]||''437''||578||0,76||2000-2018
|-
!14.||align=left|{{CYP}} [[Krystyna Freda]]||''429''||229||2,00||2015
|-
!15.||align=left|{{NLD}} [[Vivianne Miedema]]||''413''||479||0,86||2011
|-
!16.||align=left|{{BGD}} [[Sabina Khatun]]||''412''||165||2.34|||2009
|-
!17. ||align=left|{{NOR}} [[Ada Hegerberg]]||''409''||481||0,89||2009
|-
!18.||align=left|{{DNK}} [[Pernille Harder]]||'''407'''||607||0,69||2007
|-
!19.||align=left|{{ESP}} [[Jenni Hermoso]]||'''400'''||741||0,57||2004
|-
!20.||align=left|{{SLV}} [[Damaris Quelez]]||''400''||193||2,30||2009
|}
==Heimildir==
* {{wpheimild|tungumál= en|titill= List of footballers with 500 or more goals|mánuðurskoðað= 24. janúar.|árskoðað= 2024 }}
* {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of men's footballers with the most official appearances |mánuðurskoðað= 24. January.|árskoðað= 2024 }}
[[Flokkur:Knattspyrna]]
1htvaswbgwczr4omdl6io3flunwkkn2
Andrew Robertson
0
174864
1961184
1941229
2026-04-25T14:57:26Z
Berserkur
10188
1961184
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
| nafn = Andrew Robertson
| mynd = First Minister meets with Scottish National Football Team (cropped 2).jpg
| fullt nafn = Andrew Henry Robertson<ref>{{cite web |url=https://tournament.fifadata.com/documents/FCWC/2019/pdf/FCWC_2019_SQUADLISTS.PDF |title=FIFA Club World Cup Qatar 2019: List of Players: Liverpool FC |publisher=FIFA |page=7 |date=5 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121123420/https://tournament.fifadata.com/documents/FCWC/2019/pdf/FCWC_2019_SQUADLISTS.PDF |archive-date=21 January 2020}}</ref>
| fæðingardagur = {{birth date and age|1994|3|11|df=y}}
| hæð = 1,78m
| staða = Vinstri Bakvörður
| núverandi lið = [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
| númer = 26
| ár1 = 2012–2013
| lið1 = [[Queen's Park F.C.|Queen's Park]]
| ár2 = 2013–2014
| lið2 = [[Dundee United F.C.|Dundee United]]
| ár3 = 2014–2017
| lið3 = [[Hull City A.F.C.|Hull City]]
| ár4 = 2017–2026
| lið4 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
|fæðingarbær= [[Glasgow]]
| fæðingarland = Skotland
| leikir (mörk)1 = 34 (2)
| leikir (mörk)2 = 36 (3)
| leikir (mörk)3 = 99 (3)
| leikir (mörk)4 = 273 (11)
|landsliðsár= 2013–2015<br>2014-
|landslið= Skotland U21 <br />[[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|Skotland]]
|landsliðsleikir (mörk)= 4 (0)<br> 92 (4)
| mfuppfært = 25. apríl 2026 (UTC)
| lluppfært = 25. apríl 2026 (UTC)
}}
[[Mynd:LFC Parade 2019 01 Andy Robertson.jpg|thumb|Andy Robertson fagnar meistaradeildartitli með Liverpool (2019).]]
'''Andrew Henry Robertson''' (fæddur [[11. mars]] [[1994]]) er skoskur knattspyrnumaður sem spilar sem vinstri bakvörður með [[Liverpool (knattspyrnufélag)|Liverpool]] í ensku úrvalsdeildinni og er fyrirliði [[Skoska karlalandsliðið í knattspyrnu|skoska landsliðsins]]. Robertson er talinn vera einn besti bakvörður heims.<ref>{{Cite news|url=https://www.football365.com/news/opinion-top-10-full-backs-liverpool-robertson-manchester-city-james|title=Liverpool pair ranked among the top 10 full-backs and wing-backs of the Premier League season|date=25 May 2022|work=Football365|access-date=22 February 2023}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/gary-neville-andy-robertson-best-full-back-premier-league-b2080623.html|title=Gary Neville hails Andy Robertson as ‘best full back in the league by a mile’|date=17 May 2022|work=The Independent|access-date=22 February 2023}}</ref>
Robertson spilaði 9 ár með Liverpool og vann ensku úrvalsdeildina tvisvar, meistaradeildina, tvo EFL-bikara og einn FA-bikar. Einnig vann hann evrópska ofurbikarinn og samfélagsskjöldinn.
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Robertson, Andrew}}
[[Flokkur:Skoskir knattspyrnumenn]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1994]]
m96zdoa0eimsu8ixwipfp30725vatkn
Haus Labs
0
175385
1961213
1861523
2026-04-25T18:01:10Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961213
wikitext
text/x-wiki
{{Fyrirtæki
| nafn = Haus Labs by Lady Gaga
| merki = Haus Labs logo.svg
| merkjatexti = Merki Haus Labs (2022)
| gerð = Hlutafélag
| slagorð =
| hjáheiti =
| stofnað = {{Start date and age|2019|09|17}}
| örlög =
| stofnandi = [[Lady Gaga]]
| staðsetning = [[El Segundo]], [[Kalifornía]], [[BNA]]
| lykilpersónur = {{Unbulleted list|Lady Gaga (Stofnandi)|Ben Jones (Framkvæmdastjóri)|Sarah Tanno (alþjóðlegur liststjóri)}}
| starfsemi = [[Snyrtivörur]]
| heildareignir =
| tekjur = {{ágóði}} [[Bandaríkjadalur|US$]] 141,7 milljónir<ref name="2020revenue"/> (2020)
| hagnaður_f_skatta =
| hagnaður_e_skatta =
| eiginfjárhlutfall =
| móðurfyrirtæki =
| starfsfólk =
| vefur = {{URL|hauslabs.com}}
| dótturfyrirtki =
}}
'''Haus Labs by Lady Gaga''' (eða einfaldlega '''Haus Labs'''; áður þekkt sem '''Haus''' '''Laboratories''') er [[Bandaríkin|bandarískt]] [[Grænkeri|vegan]] og grimmdarlaust snyrtivörumerki stofnað af [[Lady Gaga]]. Fyrirtækið og vörulínan voru sett á markað 17. september 2019 og þetta var fyrsta stóra snyrtivörulínan sem var sett á markað eingöngu á [[Amazon.com|Amazon]], og vörulínan var fáanleg í níu löndum, þar á meðal í [[Frakkland|Frakklandi]], [[Þýskaland|Þýskalandi]], [[Japan]], [[Bretland|Bretlandi]] og Bandaríkjunum. Haus Labs var svo endurútgefið 9. júní 2022 og var þá selt í verslunum [[Sephora]]. Fyrirtækið auglýsir vörur sínar sem „ofurhlaðinn hreinan listrænan farða sem er knúinn áfram af nýsköpun“.
Haus Laboratories var upphaflega stofnað árið 2012 sem vörumerki fyrir ilmvatn, í tengslum við [[Coty|Coty Inc.]] sem er bandarískt fjölþjóðlegt snyrtivörurfyrirtæki og var stofnað árið 1904 og er þekkt fyrir að eiga nokkur vörumerki. Fyrsta ilmvatn þeirra, [[Lady Gaga Fame|Fame]], kom út sama ár, en annað ilmvatnið, [[Eau de Gaga]], kom út árið 2014.
== Saga ==
=== Bakgrunnur ===
Á árunum 2012 til 2014 gaf Gaga út tvö ilmvötn, [[Lady Gaga Fame|Fame]] og [[Eau de Gaga]], í gegnum Haus Laboratories í samstarfi við [[Coty|Coty, Inc]].<ref>{{Cite web|url=https://news.yahoo.com/lady-gaga-unveils-steven-klein-artwork-eau-gaga-094023300.html|title=Lady Gaga unveils new Steven Klein artwork for Eau de Gaga|date=2014-08-11|publisher=Yahoo! News|access-date=2020-07-28}}</ref>
Í febrúar 2018 sótti Gaga um vörumerkin „Haus Beauty“ og „Haus Labs“ í gegnum fyrirtækið sitt Ate My Heart Inc.<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/lady-gaga-haus-beauty-website-launches-makeup-line-rumors-2018-12|title=Lady Gaga just gave fans another sign that she is launching a makeup line in 2019|last=Taylor|first=Kate|website=Business Insider|language=en-US|access-date=2023-02-27}}</ref> Þá,
Í kjölfarið á [[Met Gala]] hátíðinni í maí 2019 fóru aðdáendur hennar að gruna að farðinn sem hún var með á hátíðinni væri sýnishorn á því sem væri á leiðinni. Auk þess hafði hún notað myllumerkið #HausBeauty á nokkrum færslum á Instagram. Haus Laboratories er fyrsta vörumerki Gaga sem einstaklingur.<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.in/beauty/content/haus-laboratories-lady-gaga-new-beauty-makeup-brand-all-details|title=Haus Laboratories: All the facts about Lady Gaga's new beauty brand|last=Rogers|first=Sam|date=2019-07-10|website=Vogue India|access-date=2020-07-28}}</ref> Hún hafði áður unnið með MAC Cosmetics í markaðsherferð árið 2011 fyrir Viva Glam varalitinn í myndbandi sem Nick Knight leikstýrði.<ref>{{Cite web|url=https://www.seventeen.com/beauty/celeb-beauty/news/a13089/lady-gaga-mac-cosmetics-spokesperson-2011|title=Lady Gaga Named MAC Spokesperson — AGAIN!|date=2010-12-17|website=Seventeen|access-date=2020-07-28}}</ref>
{{Tilvitnun2|texti=Ég hef vettvang í heiminum. Guð gaf mér þessa rödd af ástæðu, ég veit ekki hvers vegna, ég spyr sjálfa mig þessarar spurningar reglulega, en ég er alls ekki að fara að gefa út snyrtivörumerki sem mun ala á óöryggi og ótta í fólki. Þetta snýst um frelsun.|höfundur=Lady Gaga að tala um snyrtivörumerkið í viðtali hjá The Business of Fashion<ref name="BOFInterview"/>|hvaðan=|breidd=##|hæð=##|staðsetning=left eða right|leturstærð=í pt eða %|línubil=í pt eða %}}Vörumerkið er innblásið af fyrstu dögum Gaga sem tónlistarmaður í Manhattan og það ber þann anda að fagna því sem gerir fólk einstakt og að tjá það í gegnum djarfan farða og líkamslist, sanngildi og inngildingu. Ákvörðunin um að selja farðann á [[Amazon.com|Amazon]] var byggð á boðskap Haus Labs um sjálfsviðurkenningu og sjálfstrausti. Gaga sagði í viðtali við ''The Business of Fashion'' tímaritið að samstarfið við Amazon kom til vegna þess að þau voru eini söluaðilinn sem vildi leyfa henni að markaðssetja snyrtivörumekri með þessum meginreglum og sagði að án þess að mega bera boðskap um sjálfsviðurkeningu væri samningur ekki í boði.<ref name="BOFInterview">{{Cite web|url=https://www.businessoffashion.com/articles/bof-exclusive/lady-gaga-haus-laboratories-beauty-brand-details|title=Revealed: Lady Gaga's New Beauty Line|last=Strugatz|first=Rachel|date=2019-07-10|website=The Business of Fashion|access-date=2019-07-28|archive-date=2019-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190727014117/https://www.businessoffashion.com/articles/bof-exclusive/lady-gaga-haus-laboratories-beauty-brand-details|url-status=dead}}</ref>
Teymið sem Gaga safnaði saman fyrir vörumerkið samanstendur af 15 einstaklingum. Meðal þeirra eru fyrrverandi starfsmenn frá Milk Makeup og Benefit Cosmetics, sem er í eigu LVMH. Sarah Tanno, förðunarfræðingur Gaga, starfar sem alþjóðlegur liststjóri vörumerkisins og Ben Jones, fyrrverandi framkvæmdastjóri The Honest Copmany og Zynga er framkvæmdastjóri Haus Labs. Vörumerkið hefur einnig fengið stuðning frá Lightspeed Venture Partners, sem er fjárfestir í fyrirtækjum eins og Goop og Stitch Fix.<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.co.uk/article/lady-gaga-haus-laboratories-everything-you-need-to-know|title=Could Lady Gaga's New Make-Up Line Be The Next Fenty Beauty?|last=Rogers|first=Sam|date=2019-07-10|website=Vogue UK|access-date=2019-07-28}}</ref>
=== Útgáfa fegurðarlínu (2019-2022) ===
Þann 15. júlí 2019 gátu meðlimir [[Amazon Prime]] forpantað fyrstu vörur Haus Labs. Einnig var hægt að forpanta í gegnum vefsíðu fyrirtækisins hauslabs.com. Vörurnar komu á markað í september.<ref>{{Cite web|url=https://www.cosmopolitan.com/style-beauty/beauty/a28400070/lady-gaga-haus-laboratories-amazon-preorder/|title=Attention: You Can Now Preorder Lady Gaga's Haus Labs Makeup Products Online—TY, Amazon Prime Day!|last=Shunatona|first=Brooke|date=2019-07-15|website=Cosmopolitan|access-date=2019-07-28}}</ref>
Þann 16. september 2019 hélt Gaga útgáfuveislu í Santa Monica, sem kallaðist „Haus Party“, fyrir vörurnar og 500 gestir mættu. Í ræðu sinni sagði hún „við erum ekki bara að gefa út farða. Þetta er glæsileg árás á heiminn til að gera hann viðurkennandi, auðmjúkan, hugrakkan og umfram allt valdefldan til að vera góðhjartaður. Það skiptir ekki máli hvernig þú skilgreinir þig, öll eru velkomin hjá Haus Laboratories“.<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/lady-gaga-hosts-haus-party-unveil-beauty-brand-haus-laboratories-1240259|title=Inside Lady Gaga's "Haus Party" to Unveil Cosmetics Line|last=Schmidt|first=Ingrid|last2=Weinberg|first2=Lindsay|date=2019-09-17|website=Hollywood Reporter|access-date=2019-07-28}}</ref>
Vörurnar voru gerðar fáanlegar samtímis á Amazon í níu löndum, þar á meðal í Bandaríkjunum, Frakklandi og Þýskalandi, en viðskiptavinir í öðrum löndum gátu pantað frá vefverslun vörumerkisins, á hauslabs.com.<ref name="BOFInterview"/> Fyrstu vörurnar voru m.a. varablýantur, varagloss og liquid-to-powder glitrandi augnskuggi.
=== Vörumerkjabreyting (2022-nú) ===
Þann 9. júní 2022 var Haus labs endurnefnt frá Haus Laboratories yfir í Haus Labs by Lady Gaga samhliða herferð um vörumerkjabreytingu sem fólst meðal annars í því að [[Sephora]] varð smásöluaðili fyrir vörurnar í staðinn fyrir Amazon.<ref>{{Cite web|url=https://www.beautyindependent.com/launching-amazon-lady-gaga-haus-labs-shifts-sephora-distribution/|title=After Launching On Amazon, Lady Gaga's Haus Labs Shifts To Sephora. What Does The Move Say About Beauty Distribution Today?|last=Brown|first=Rachel|date=2022-05-16|website=Beauty Independent|access-date=2023-07-08}}</ref> Fyrstu vörurnar undir nýja nafinu voru gerðar fáanlegar í völdum verslunum með áætlanir um að koma í yfir 500 verslanir í Bandaríkjunum og Kanada um haustið.<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/culture/product-recommendations/lady-gaga-haus-labs-relaunch-sephora-1235068882/|title=Lady Gaga's Haus Labs Enters New Chapter at Sephora: 'The Future Is Beautiful'|last=Muhammad|first=Latifah|date=2022-09-05|website=Billboard|access-date=2023-07-08}}</ref> Samkvæmt Gaga voru 2.700 „óhrein“ innihaldsefni fjarlægð í vörumerkjabreytingunni, og var þeim skipt út fyrir gagnleg innihaldsefni eins og hýalúrónsýra og vegan kollagen.<ref>{{Cite web|url=https://www.wmagazine.com/beauty/lady-gaga-haus-labs-rebrand|title=Lady Gaga Goes Scientist-Chic While Promoting Haus Lab’s Relaunch|last=Twersky|first=Carolyn|date=2022-10-06|website=W Magazine|access-date=2023-07-08}}</ref>
Í nóvember 2022 sem hluti af endurútgáfuherferð þeirra var tilkynnt um Nicole Sokol sem varaformann fyrirtækisins. Sokol var skipaður til að einbeita sér að vöruáætlun, vöruþróun, vöruflutningi og vöruhönnun.<ref>{{Cite web|url=https://www.beautypackaging.com/contents/view_breaking-news/2022-11-03/haus-labs-by-lady-gaga-taps-nicole-sokol-as-vice-president-product-development/|title=Haus Labs by Lady Gaga Taps Nicole Sokol as Vice President, Product Development. (2022)|website=Beauty Packaging|access-date=2022-12-30}}</ref>
== Viðskipti ==
=== Markaðssetning ===
Þann 9. júlí 2019 birtist einnar mínútu langt myndband frá vörumerkinu sem var titlað „Our Haus. Your Rules.“ og var það upphaf markaðsetningarinnar. Myndbandinu var leikstýrt af Daniel Sannwals og í því hvatti Gaga fólk til að fagna því sem gerir það einstakt og að tjá það í gegnum djarfa förðun.<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-haus-laboratories-launch|title=Everything You Need to Know About Lady Gaga's New Haus Laboratories Collection|last=Noble|first=Audrey|date=2019-07-11|website=Vogue|access-date=2020-07-28}}</ref>
„Babylon“ (Haus Labs útgáfa) var lagið sem var notað í undirspil á myndbandinu. Lagið var síðar gefið út á endurhljóðblöndunar-plötunni ''[[Dawn of Cromatica]]'' þann 3. september 2021. Gaga sá um upptökustjórn lagsins ásamt Bloodpop og Tchami.<ref>{{Cite web|url=https://ew.com/music/lady-gaga-chromatica-behind-the-scenes/|title=Lady Gaga's Chromatica team reveals the history and future of her new era|last=Nolfi|first=Joey|date=2020-06-12|website=Entertainment Weekly|access-date=2020-07-28}}</ref>
Í kynningu á fyrsta hluta Cosmic Love Holiday Collection gaf Haus Labs út myndband með Gaga ásamt öðrum fyrirsætum með nýju vörurnar á sér.<ref>{{Cite web|url=https://www.papermag.com/haus-labs-cosmic-love-launch-2641385386|title=Lady Gaga's Haus Holiday Collection Is Here|last=Sharma|first=Jeena|date=2019-11-18|website=Paper|access-date=2020-07-28}}</ref>
Þann 18. maí 2020 gaf vörumerkið út myndband af Gaga, Alaska Thunderfuck og Aquaria, þáttakendum úr ''[[RuPaul's Drag Race]]'' þáttunum, og [[YouTube]] stjörnunum Aaliyah Jay og Partick Starrr og fleirum þar sem þau mæmuðu við lagið „Stupid Love“ til að kynna nýja augnskuggapallettu undir sama nafni.<ref>{{Cite web|url=http://www.gaytimes.co.uk/culture/lady-gaga-releases-new-stupid-love-video-with-drag-race-stars-aquaria-and-alaska/|title=Lady Gaga releases new Stupid Love video with Drag Race stars Aquaria and Alaska|last=Megarry|first=Daniel|date=2020-05-18|website=Gay Times|access-date=2020-07-28|archive-date=2020-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200729023633/http://www.gaytimes.co.uk/culture/lady-gaga-releases-new-stupid-love-video-with-drag-race-stars-aquaria-and-alaska/|url-status=dead}}</ref>
Þann 31. júlí 2020 kom út myndband með Gaga þar sem hún auglýsti augnblýantinn Eye-Dentify.<ref>{{Cite web|url=https://www.fashiongonerogue.com/lady-gaga-haus-laboratories-gel-eyeliner-campaign/|title=Lady Gaga stuns in Haus Laboratories gel eyeliner campaign|date=2020-08-03|publisher=Fashion Gone Rogue|access-date=2020-08-06}}</ref>
=== Sölutölur ===
Samkvæmt tiskutímaritinu ''WWD'' var Haus Labs þriðja söluhæsta snyrtivörumerki í eigu frægrar manneskju árið 2020, með tekjur yfir 141,7 milljónir bandaríkjadala, á eftir [[Kylie Cosmetics]], næsthæst, og [[Fenty Beauty]], söluhæsta vörumerkið í þeim flokki.<ref name="2020revenue">{{Cite web|url=https://wwd.com/beauty-industry-news/beauty-features/fenty-beauty-kylie-cosmetics-top-celebrity-brand-rankings-1234715227/|title=Fenty Beauty, Kylie Cosmetics Top Celebrity Brand Rankings|last=Manso|first=James|date=2021-01-30|website=Women's Wear Daily|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210130170958/https://wwd.com/beauty-industry-news/beauty-features/fenty-beauty-kylie-cosmetics-top-celebrity-brand-rankings-1234715227/|archive-date=2021-01-30|access-date=2021-01-30}}</ref>
== Verðlaun ==
Haus Laboratories vann verðlaunin fyrir besta nýja vörumerkið á Allure Readers' Choice Awards árið 2020, en Edge Precision Brow Pencil frá fyrirtækinu vann verðlaun fyrir besta augabrúnablýant í flokknum Best Eye Makeup Products of 2021 á árlegu Best of Beauty-verðlaununum.<ref>{{Cite web|url=https://www.allure.com/story/readers-choice-winners#newbrand|title=These Are the Winners of Our Allure Readers' Choice Awards for 2020|website=Allure|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126020903/https://www.allure.com/story/readers-choice-winners|archive-date=2021-01-26|access-date=2021-09-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.allure.com/gallery/best-of-beauty-eye-makeup-product-winners|title=Best of Beauty 2021: The Best Eye Makeup Products of 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915234935/https://www.allure.com/gallery/best-of-beauty-eye-makeup-product-winners|archive-date=2021-09-15|access-date=2021-09-15}}</ref>
== Góðgerðarstarf ==
Haus Laboratories gekk til liðs við [[Born This Way Foundation]], sem eru góðgerðarsamtök sem voru stofnuð árið 2012 af Gaga og móður hennar til að auka vitund um geðheilsu, þar sem að framlög upp á einn dollara af hverri greiddri færslu á vefsíðu Haus Labs rynni til samtakanna.<ref>{{Cite web|url=https://www.hauslabs.com/pages/born-this-way-foundation|title=Building a kinder + braver world, together|publisher=Haus Laboratories|access-date=July 30, 2020}}</ref> Sama upphæð, einn dollari, af hverjum kaupum á Love for Sale augnskuggapallettunni myndi renna til góðgerðarsamtaka [[Tony Bennett|Tony Bennetts]], Exploring the Arts sem var stofnuð árið 1999.<ref name="VoguePalette">{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-interview-haus-laboratories-eye-palette|title="This Is Me Singing to You Through Makeup Instead of My Voice": Lady Gaga Opens Up About Her Lyrical New Eye Palette|last=Ellenberg|first=Celia|website=Vogue|archive-url=https://archive.today/20210928165318/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-interview-haus-laboratories-eye-palette|archive-date=2021-09-28|access-date=2021-08-10}}</ref>
== Heimildir ==
{{wpheimild | tungumál = En | titill = Haus Labs | mánuðurskoðað = 8. júlí | árskoðað = 2023}}
== Tilvísanir ==
<references group="" responsive="1"></references>
{{Lady Gaga}}
[[Flokkur:Lady Gaga]]
[[Flokkur:Snyrtivörur]]
[[Flokkur:Stofnað 2019]]
k07zolysyer1fn02qd5zw58fu72wis9
Zara Larsson
0
177855
1961189
1956271
2026-04-25T16:34:33Z
~2026-25125-48
115885
Laga stafaetningqvillur
1961189
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Zara Larsson
| mynd = Zara Larsson Midnight Sun European Tour (cropped).jpg
| mynd_texti = Larsson árið 2025
| fæðingarnafn = Zara Maria Larsson<ref name="ISWC">{{cite web|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|title=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|website=[[International Standard Musical Work Code|ISWC]]|access-date=7 October 2019|archive-date=23 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|url-status=live}}</ref>
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1997|12|16}}
| fæðingarstaður = [[Stokkhólmur]], [[Svíþjóð]]
| starf = Söngvari
| ár = 2008–í dag
| verðlaun =
| module = {{Tónlistarfólk
| embed = yes
| hljóðfæri = Rödd
| stefna = {{flatlist|
* [[Popptónlist|Popp]]
* [[Danstónlist|dans]]
* [[Raftónlist|rafpopp]]<ref name="Monger">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|title=Zara Larsson Bio|last=Monger|first=James|work=[[Allmusic]]|access-date=9. mars 2018|language=en|archive-date=28. janúar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128161300/https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|url-status=live}}</ref>}}
| útgefandi = {{flatlist|
* Sommer House
* [[Epic Records|Epic]]
* [[Sony Music]]
* [[TEN Music Group|TEN]]
* [[Universal Music Group|Universal Sweden]]}}
| vefsíða = {{URL|zaralarssonofficial.com}}
}}
}}
'''Zara Maria Larsson'''<ref>{{Vefheimild|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|titill=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|útgefandi=ISWC|mánuðurskoðað=7. október|árskoðað=2019|safnslóð=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|safnmánuður=23. janúar|safnár=2018}}</ref> (f. 16. desember 1997) er sænskur baukur. Hún varð fyrst baukur árið 2008 þegar hún var 10 ára eftir að hafa unnið aðra þáttaröðina af hæfileikaþáttarins ''Talang'', sem er sænska útgáfan af ''[[Got Talent]]'' þáttunum.<ref>{{Cite news|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=10 year-old Zara Larsson Wins "Sweden's Got Talent"|work=Flixxy.com|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131194459/http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|archive-date=31 January 2017}}</ref> Hún er þekkt fyrir baukana sína eins og „bauka Life“ (2015), „Never Forget You“ (2015), „Girls Like“ (2016) ásamt [[Tinie Tempah]], „Ain't My Fault“ (2016), „Symphony“ (2017) ásamt [[Clean Bandit]], og „Ruin My Life“ (2018).
Árið 2012 skrifaði Larsson undir samning við [[TEN Music Group]] og gat í kjölfarið út fyrstu stuttskífu sína, ''Introducing'', í janúar 2013. Með stuttskífunni kom út fyrsta frumsamda smáskífa Larsson, „Uncover“, sem fór á topp vinsældalista í [[Skandinavía|Skandinavíu]] og hefur verið [[Söluviðurkenning fyrir tónlist|viðurkennd]] sem sexföld platínu smáskífa í Svíþjóð.<ref name="UMS Platinum">{{Cite web|url=https://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=Zara Larsson säljer Platina|date=25 February 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701230733/http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-saeljer-platina-839859|archive-date=1 July 2019|access-date=26 February 2013}}</ref><ref name="swedishcharts1">{{Cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=swedishcharts.com – Zara Larsson – Uncover|website=swedishcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429232459/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|archive-date=29 April 2017|access-date=19 January 2017}}</ref>
Í kjölfar velgengni hennar í Skandinavíu skrifaði Larsson undir þriggja ára samning við [[Epic Records]] í Bandaríkjunum árið 2013.<ref name="Signed with Epic">{{Cite web|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|title=I'M SO LUCKY|date=3 April 2013|publisher=zarish.blogg.se|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203013609/http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|archive-date=3 December 2017|access-date=27 June 2013}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|titill=Zara Larsson får treårskontrakt i USA|útgefandi=Aftonbladet|mánuður=10. maí|ár=2013|mánuðurskoðað=11. júní|árskoðað=2014|safnslóð=https://web.archive.org/web/20171115082911/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|safnmánuður=15. nóvember|safnár=2017|eftirnafn=Säll|fornafn=Jonna|tungumál=sænska}}</ref> Fyrsta breiðskífa hennar, ''1'', kom út árið 2014. Árið 2016 kom hún fram á opnunar- og lokaathöfnum [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016|UEFA Euro]] í Frakklandi.<ref>{{Cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=Uefa Euro 2016: Opening ceremony at the Stade de France as it happened|last=Evans|first=Joshua|date=10 June 2016|work=International Business Times UK|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206095640/https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|archive-date=6 February 2021}}</ref> Önnur breiðskífa hennar og fyrsta alþjóðlega platan, ''So Good'', kom út í mars 2017. Þriðja breiðskífa hennar, ''Poster Girl'', kom út í mars 2021. Báðar plöturnar náðu alþjóðlegri velgengni. Fjórða breiðskífa hennar, ''Venus'', kom út þann 9. febrúar 2024. Fimmta breiðskífa hennar, ''Midnight Sun'', kom út 26. september 2025.
== Útgefið efni ==
=== Breiðskífur ===
* ''1'' (2014)
* ''So Good'' (2017)
* ''Poster Girl'' (2021)
* ''Venus'' (2024)
* ''Midnight Sun'' (2025)
== Tónleikaför ==
=== Ferðalög ===
* So Good World Tour (2017–2018)
* Don't Worry Bout Me Tour (2019)
* Poster Girl Tour (2021–2022) <ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|title=LIVE IS BACK!!! I can't tell you how excited I am to be on stage again 😭😭😭😭 Tickets on sale Friday. tag a friend you wanna go with|website=Twitter|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918052623/https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|archive-date=18 September 2021|access-date=26 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|title=Zara Larsson Bringing 'Poster Girl' Launch Party to Roblox|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706190814/https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|archive-date=6. júlí 2021|access-date=2. júlí 2021}}</ref>
* Venus Tour (2024)
* Midnight Sun Tour (2025–2026)
=== Opnunaratriði ===
* [[Cher Lloyd]] - I Wish Tour (2013–2014)
* [[Clean Bandit]] - North American Tour (2017)
* [[Ed Sheeran]] - ÷ Tour (2019)
* [[Kygo]] – Kygo World Tour (2024–2025)
* [[Tate McRae]] – Miss Possessive Tour (2025)
=== Tónleikar á Íslandi ===
Þann 13. október 2017 hóf Larsson tónleikaferðalagið sitt So Good World Tour í [[Laugardalshöll]] í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171218396d/zara-thakkar-tonleikargestum-fyrir-ad-hafa-synt-ast|title=Zara þakkar tónleikargestum fyrir að hafa sýnt ást - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2017-10-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Árið 2021 hitaði hún upp fyrir breska söngvarann [[Ed Sheeran]] þegar hann hélt sína tónleika á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] í ágúst 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2019/01/31/storstjornur_hita_upp_fyrir_sheeran/|title=Stórstjörnur hita upp fyrir Sheeran|date=31. janúar 2019|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Þann 16. mars 2024 hélt hún tónleika í Eldborg í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] sem var síðasta stoppið á Venus Tour tónleikaferðalaginu, en tónleikarnir áttu upphaflega að fara fram í Laugardalshöll.<ref>{{Cite web|url=https://www.harpa.is/zara-larsson/|title=Zara Larsson|last=|website=Harpa|language=is-IS|access-date=2023-12-29|archive-date=2023-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229030843/https://www.harpa.is/zara-larsson/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232480330d/zara-larsson-med-tonleika-i-hollinni|title=Zara Larsson með tónleika í Höllinni - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2023-10-26|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2024/03/17/zara_larsson_heillud_af_eldgosinu/|title=Zara Larsson heilluð af eldgosinu|date=2024-03-17|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-12}}</ref>
== Heimildir ==
{{wpheimild | tungumál = En | titill = Zara Larsson | mánuðurskoðað = 29. desember | árskoðað = 2023}}
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* {{Opinber vefsíða}}
* {{Instagram|zaralarsson}}
* {{IMDb name|3706357}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{f|1997}}
[[Flokkur:Sænskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Sænskir söngvarar]]
dlzzf7m97zi7oplkovnhps96rlh43ei
1961190
1961189
2026-04-25T16:36:16Z
~2026-25125-48
115885
Myndini
1961190
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Zara Larsson
| mynd = FortniteLogo.svg
| mynd_texti = Larsson árið 2025
| fæðingarnafn = Zara Maria Larsson<ref name="ISWC">{{cite web|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|title=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|website=[[International Standard Musical Work Code|ISWC]]|access-date=7 October 2019|archive-date=23 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|url-status=live}}</ref>
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1997|12|16}}
| fæðingarstaður = [[Stokkhólmur]], [[Svíþjóð]]
| starf = Söngvari
| ár = 2008–í dag
| verðlaun =
| module = {{Tónlistarfólk
| embed = yes
| hljóðfæri = Rödd
| stefna = {{flatlist|
* [[Popptónlist|Popp]]
* [[Danstónlist|dans]]
* [[Raftónlist|rafpopp]]<ref name="Monger">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|title=Zara Larsson Bio|last=Monger|first=James|work=[[Allmusic]]|access-date=9. mars 2018|language=en|archive-date=28. janúar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128161300/https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|url-status=live}}</ref>}}
| útgefandi = {{flatlist|
* Sommer House
* [[Epic Records|Epic]]
* [[Sony Music]]
* [[TEN Music Group|TEN]]
* [[Universal Music Group|Universal Sweden]]}}
| vefsíða = {{URL|zaralarssonofficial.com}}
}}
}}
'''Zara Maria Larsson'''<ref>{{Vefheimild|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|titill=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|útgefandi=ISWC|mánuðurskoðað=7. október|árskoðað=2019|safnslóð=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|safnmánuður=23. janúar|safnár=2018}}</ref> (f. 16. desember 1997) er sænskur baukur. Hún varð fyrst baukur árið 2008 þegar hún var 10 ára eftir að hafa unnið aðra þáttaröðina af hæfileikaþáttarins ''Talang'', sem er sænska útgáfan af ''[[Got Talent]]'' þáttunum.<ref>{{Cite news|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=10 year-old Zara Larsson Wins "Sweden's Got Talent"|work=Flixxy.com|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131194459/http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|archive-date=31 January 2017}}</ref> Hún er þekkt fyrir baukana sína eins og „bauka Life“ (2015), „Never Forget You“ (2015), „Girls Like“ (2016) ásamt [[Tinie Tempah]], „Ain't My Fault“ (2016), „Symphony“ (2017) ásamt [[Clean Bandit]], og „Ruin My Life“ (2018).
Árið 2012 skrifaði Larsson undir samning við [[TEN Music Group]] og gat í kjölfarið út fyrstu stuttskífu sína, ''Introducing'', í janúar 2013. Með stuttskífunni kom út fyrsta frumsamda smáskífa Larsson, „Uncover“, sem fór á topp vinsældalista í [[Skandinavía|Skandinavíu]] og hefur verið [[Söluviðurkenning fyrir tónlist|viðurkennd]] sem sexföld platínu smáskífa í Svíþjóð.<ref name="UMS Platinum">{{Cite web|url=https://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=Zara Larsson säljer Platina|date=25 February 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701230733/http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-saeljer-platina-839859|archive-date=1 July 2019|access-date=26 February 2013}}</ref><ref name="swedishcharts1">{{Cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=swedishcharts.com – Zara Larsson – Uncover|website=swedishcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429232459/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|archive-date=29 April 2017|access-date=19 January 2017}}</ref>
Í kjölfar velgengni hennar í Skandinavíu skrifaði Larsson undir þriggja ára samning við [[Epic Records]] í Bandaríkjunum árið 2013.<ref name="Signed with Epic">{{Cite web|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|title=I'M SO LUCKY|date=3 April 2013|publisher=zarish.blogg.se|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203013609/http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|archive-date=3 December 2017|access-date=27 June 2013}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|titill=Zara Larsson får treårskontrakt i USA|útgefandi=Aftonbladet|mánuður=10. maí|ár=2013|mánuðurskoðað=11. júní|árskoðað=2014|safnslóð=https://web.archive.org/web/20171115082911/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|safnmánuður=15. nóvember|safnár=2017|eftirnafn=Säll|fornafn=Jonna|tungumál=sænska}}</ref> Fyrsta breiðskífa hennar, ''1'', kom út árið 2014. Árið 2016 kom hún fram á opnunar- og lokaathöfnum [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016|UEFA Euro]] í Frakklandi.<ref>{{Cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=Uefa Euro 2016: Opening ceremony at the Stade de France as it happened|last=Evans|first=Joshua|date=10 June 2016|work=International Business Times UK|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206095640/https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|archive-date=6 February 2021}}</ref> Önnur breiðskífa hennar og fyrsta alþjóðlega platan, ''So Good'', kom út í mars 2017. Þriðja breiðskífa hennar, ''Poster Girl'', kom út í mars 2021. Báðar plöturnar náðu alþjóðlegri velgengni. Fjórða breiðskífa hennar, ''Venus'', kom út þann 9. febrúar 2024. Fimmta breiðskífa hennar, ''Midnight Sun'', kom út 26. september 2025.
== Útgefið efni ==
=== Breiðskífur ===
* ''1'' (2014)
* ''So Good'' (2017)
* ''Poster Girl'' (2021)
* ''Venus'' (2024)
* ''Midnight Sun'' (2025)
== Tónleikaför ==
=== Ferðalög ===
* So Good World Tour (2017–2018)
* Don't Worry Bout Me Tour (2019)
* Poster Girl Tour (2021–2022) <ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|title=LIVE IS BACK!!! I can't tell you how excited I am to be on stage again 😭😭😭😭 Tickets on sale Friday. tag a friend you wanna go with|website=Twitter|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918052623/https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|archive-date=18 September 2021|access-date=26 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|title=Zara Larsson Bringing 'Poster Girl' Launch Party to Roblox|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706190814/https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|archive-date=6. júlí 2021|access-date=2. júlí 2021}}</ref>
* Venus Tour (2024)
* Midnight Sun Tour (2025–2026)
=== Opnunaratriði ===
* [[Cher Lloyd]] - I Wish Tour (2013–2014)
* [[Clean Bandit]] - North American Tour (2017)
* [[Ed Sheeran]] - ÷ Tour (2019)
* [[Kygo]] – Kygo World Tour (2024–2025)
* [[Tate McRae]] – Miss Possessive Tour (2025)
=== Tónleikar á Íslandi ===
Þann 13. október 2017 hóf Larsson tónleikaferðalagið sitt So Good World Tour í [[Laugardalshöll]] í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171218396d/zara-thakkar-tonleikargestum-fyrir-ad-hafa-synt-ast|title=Zara þakkar tónleikargestum fyrir að hafa sýnt ást - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2017-10-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Árið 2021 hitaði hún upp fyrir breska söngvarann [[Ed Sheeran]] þegar hann hélt sína tónleika á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] í ágúst 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2019/01/31/storstjornur_hita_upp_fyrir_sheeran/|title=Stórstjörnur hita upp fyrir Sheeran|date=31. janúar 2019|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Þann 16. mars 2024 hélt hún tónleika í Eldborg í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] sem var síðasta stoppið á Venus Tour tónleikaferðalaginu, en tónleikarnir áttu upphaflega að fara fram í Laugardalshöll.<ref>{{Cite web|url=https://www.harpa.is/zara-larsson/|title=Zara Larsson|last=|website=Harpa|language=is-IS|access-date=2023-12-29|archive-date=2023-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229030843/https://www.harpa.is/zara-larsson/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232480330d/zara-larsson-med-tonleika-i-hollinni|title=Zara Larsson með tónleika í Höllinni - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2023-10-26|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2024/03/17/zara_larsson_heillud_af_eldgosinu/|title=Zara Larsson heilluð af eldgosinu|date=2024-03-17|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-12}}</ref>
== Heimildir ==
{{wpheimild | tungumál = En | titill = Zara Larsson | mánuðurskoðað = 29. desember | árskoðað = 2023}}
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* {{Opinber vefsíða}}
* {{Instagram|zaralarsson}}
* {{IMDb name|3706357}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{f|1997}}
[[Flokkur:Sænskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Sænskir söngvarar]]
isv1bdshwp92ehgkce9llggrh6gpynr
1961191
1961190
2026-04-25T16:36:49Z
~2026-25125-48
115885
1961191
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Zara Larsson
| mynd = FortniteLogo.svg
| mynd_texti = Larsson árið 2025
| fæðingarnafn = Zara Maria Larsson<ref name="ISWC">{{cite web|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|title=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|website=[[International Standard Musical Work Code|ISWC]]|access-date=7 October 2019|archive-date=23 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|url-status=live}}</ref>
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1997|12|16}}
| fæðingarstaður = [[Stokkhólmur]], [[Svíþjóð]]
| starf = Söngvari
| ár = 2008–í dag
| verðlaun =
| module = {{Tónlistarfólk
| embed = yes
| hljóðfæri = Rödd
| stefna = {{flatlist|
* [[Popptónlist|Popp]]
* [[Danstónlist|dans]]
* [[Raftónlist|rafpopp]]<ref name="Monger">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|title=Zara Larsson Bio|last=Monger|first=James|work=[[Allmusic]]|access-date=9. mars 2018|language=en|archive-date=28. janúar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128161300/https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|url-status=live}}</ref>}}
| útgefandi = {{flatlist|
* Sommer House
* [[Epic Records|Epic]]
* [[Sony Music]]
* [[TEN Music Group|TEN]]
* [[Universal Music Group|Universal Sweden]]}}
| vefsíða = {{URL|zaralarssonofficial.com}}
}}
}}
'''Zara ai mcdonalds'''<ref>{{Vefheimild|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|titill=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|útgefandi=ISWC|mánuðurskoðað=7. október|árskoðað=2019|safnslóð=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|safnmánuður=23. janúar|safnár=2018}}</ref> (f. 16. desember 1997) er sænskur baukur. Hún varð fyrst baukur árið 2008 þegar hún var 10 ára eftir að hafa unnið aðra þáttaröðina af hæfileikaþáttarins ''Talang'', sem er sænska útgáfan af ''[[Got Talent]]'' þáttunum.<ref>{{Cite news|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=10 year-old Zara Larsson Wins "Sweden's Got Talent"|work=Flixxy.com|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131194459/http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|archive-date=31 January 2017}}</ref> Hún er þekkt fyrir baukana sína eins og „bauka Life“ (2015), „Never Forget You“ (2015), „Girls Like“ (2016) ásamt [[Tinie Tempah]], „Ain't My Fault“ (2016), „Symphony“ (2017) ásamt [[Clean Bandit]], og „Ruin My Life“ (2018).
Árið 2012 skrifaði Larsson undir samning við [[TEN Music Group]] og gat í kjölfarið út fyrstu stuttskífu sína, ''Introducing'', í janúar 2013. Með stuttskífunni kom út fyrsta frumsamda smáskífa Larsson, „Uncover“, sem fór á topp vinsældalista í [[Skandinavía|Skandinavíu]] og hefur verið [[Söluviðurkenning fyrir tónlist|viðurkennd]] sem sexföld platínu smáskífa í Svíþjóð.<ref name="UMS Platinum">{{Cite web|url=https://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=Zara Larsson säljer Platina|date=25 February 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701230733/http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-saeljer-platina-839859|archive-date=1 July 2019|access-date=26 February 2013}}</ref><ref name="swedishcharts1">{{Cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=swedishcharts.com – Zara Larsson – Uncover|website=swedishcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429232459/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|archive-date=29 April 2017|access-date=19 January 2017}}</ref>
Í kjölfar velgengni hennar í Skandinavíu skrifaði Larsson undir þriggja ára samning við [[Epic Records]] í Bandaríkjunum árið 2013.<ref name="Signed with Epic">{{Cite web|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|title=I'M SO LUCKY|date=3 April 2013|publisher=zarish.blogg.se|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203013609/http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|archive-date=3 December 2017|access-date=27 June 2013}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|titill=Zara Larsson får treårskontrakt i USA|útgefandi=Aftonbladet|mánuður=10. maí|ár=2013|mánuðurskoðað=11. júní|árskoðað=2014|safnslóð=https://web.archive.org/web/20171115082911/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|safnmánuður=15. nóvember|safnár=2017|eftirnafn=Säll|fornafn=Jonna|tungumál=sænska}}</ref> Fyrsta breiðskífa hennar, ''1'', kom út árið 2014. Árið 2016 kom hún fram á opnunar- og lokaathöfnum [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016|UEFA Euro]] í Frakklandi.<ref>{{Cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=Uefa Euro 2016: Opening ceremony at the Stade de France as it happened|last=Evans|first=Joshua|date=10 June 2016|work=International Business Times UK|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206095640/https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|archive-date=6 February 2021}}</ref> Önnur breiðskífa hennar og fyrsta alþjóðlega platan, ''So Good'', kom út í mars 2017. Þriðja breiðskífa hennar, ''Poster Girl'', kom út í mars 2021. Báðar plöturnar náðu alþjóðlegri velgengni. Fjórða breiðskífa hennar, ''Venus'', kom út þann 9. febrúar 2024. Fimmta breiðskífa hennar, ''Midnight Sun'', kom út 26. september 2025.
== Útgefið efni ==
=== Breiðskífur ===
* ''1'' (2014)
* ''So Good'' (2017)
* ''Poster Girl'' (2021)
* ''Venus'' (2024)
* ''Midnight Sun'' (2025)
== Tónleikaför ==
=== Ferðalög ===
* So Good World Tour (2017–2018)
* Don't Worry Bout Me Tour (2019)
* Poster Girl Tour (2021–2022) <ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|title=LIVE IS BACK!!! I can't tell you how excited I am to be on stage again 😭😭😭😭 Tickets on sale Friday. tag a friend you wanna go with|website=Twitter|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918052623/https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|archive-date=18 September 2021|access-date=26 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|title=Zara Larsson Bringing 'Poster Girl' Launch Party to Roblox|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706190814/https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|archive-date=6. júlí 2021|access-date=2. júlí 2021}}</ref>
* Venus Tour (2024)
* Midnight Sun Tour (2025–2026)
=== Opnunaratriði ===
* [[Cher Lloyd]] - I Wish Tour (2013–2014)
* [[Clean Bandit]] - North American Tour (2017)
* [[Ed Sheeran]] - ÷ Tour (2019)
* [[Kygo]] – Kygo World Tour (2024–2025)
* [[Tate McRae]] – Miss Possessive Tour (2025)
=== Tónleikar á Íslandi ===
Þann 13. október 2017 hóf Larsson tónleikaferðalagið sitt So Good World Tour í [[Laugardalshöll]] í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171218396d/zara-thakkar-tonleikargestum-fyrir-ad-hafa-synt-ast|title=Zara þakkar tónleikargestum fyrir að hafa sýnt ást - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2017-10-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Árið 2021 hitaði hún upp fyrir breska söngvarann [[Ed Sheeran]] þegar hann hélt sína tónleika á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] í ágúst 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2019/01/31/storstjornur_hita_upp_fyrir_sheeran/|title=Stórstjörnur hita upp fyrir Sheeran|date=31. janúar 2019|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Þann 16. mars 2024 hélt hún tónleika í Eldborg í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] sem var síðasta stoppið á Venus Tour tónleikaferðalaginu, en tónleikarnir áttu upphaflega að fara fram í Laugardalshöll.<ref>{{Cite web|url=https://www.harpa.is/zara-larsson/|title=Zara Larsson|last=|website=Harpa|language=is-IS|access-date=2023-12-29|archive-date=2023-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229030843/https://www.harpa.is/zara-larsson/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232480330d/zara-larsson-med-tonleika-i-hollinni|title=Zara Larsson með tónleika í Höllinni - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2023-10-26|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2024/03/17/zara_larsson_heillud_af_eldgosinu/|title=Zara Larsson heilluð af eldgosinu|date=2024-03-17|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-12}}</ref>
== Heimildir ==
{{wpheimild | tungumál = En | titill = Zara Larsson | mánuðurskoðað = 29. desember | árskoðað = 2023}}
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* {{Opinber vefsíða}}
* {{Instagram|zaralarsson}}
* {{IMDb name|3706357}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{f|1997}}
[[Flokkur:Sænskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Sænskir söngvarar]]
2iceo4yz8uhfwu240keeqw60beg4rpp
1961192
1961191
2026-04-25T16:37:37Z
~2026-25125-48
115885
1961192
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Zara Larsson
| mynd = FortniteLogo.svg
| mynd_texti = Larsson árið 2025
| fæðingarnafn = Zara Maria Larsson<ref name="ISWC">{{cite web|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|title=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|website=[[International Standard Musical Work Code|ISWC]]|access-date=7 October 2019|archive-date=23 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|url-status=live}}</ref>
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1997|12|16}}
| fæðingarstaður = [[Stokkhólmur]], [[Svíþjóð]]
| starf = Söngvari
| ár = 2008–í dag
| verðlaun =
| module = {{Tónlistarfólk
| embed = yes
| hljóðfæri = Rödd
| stefna = {{flatlist|
* [[Popptónlist|Popp]]
* [[Danstónlist|dans]]
* [[Raftónlist|rafpopp]]<ref name="Monger">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|title=Zara Larsson Bio|last=Monger|first=James|work=[[Allmusic]]|access-date=9. mars 2018|language=en|archive-date=28. janúar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128161300/https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|url-status=live}}</ref>}}
| útgefandi = {{flatlist|
* Sommer House
* [[Epic Records|Epic]]
* [[Sony Music]]
* [[TEN Music Group|TEN]]
* [[Universal Music Group|Universal Sweden]]}}
| vefsíða = {{URL|zaralarssonofficial.com}}
}}
}}
'''Zara ai mcdonalds'''<ref>{{Vefheimild|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|titill=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|útgefandi=ISWC|mánuðurskoðað=7. október|árskoðað=2019|safnslóð=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|safnmánuður=23. janúar|safnár=2018}}</ref> (f. 16. desember 1997) er sænskur baukur. Hún varð fyrst baukur árið 2008 þegar hún var 10 ára eftir að hafa unnið aðra þáttaröðina af hæfileikaþáttarins ''Talang'', sem er sænska útgáfan af ''[[Got Talent|bum Talent]]'' þáttunum.<ref>{{Cite news|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=10 year-old Zara Larsson Wins "Sweden's Got Talent"|work=Flixxy.com|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131194459/http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|archive-date=31 January 2017}}</ref> Hún er þekkt fyrir baukana sína eins og „bauka Life“ (2015), „Never Forget You“ (2015), „Girls Like“ (2016) ásamt [[Tinie Tempah]], „Ain't My Fault“ (2016), „Symphony“ (2017) ásamt [[Clean Bandit]], og „Ruin My Life“ (2018).
Árið 2012 skrifaði Larsson undir samning við [[TEN Music Group]] og gat í kjölfarið út fyrstu stuttskífu sína, ''Introducing'', í janúar 2013. Með stuttskífunni kom út fyrsta frumsamda smáskífa Larsson, „Uncover“, sem fór á topp vinsældalista í [[Skandinavía|Skandinavíu]] og hefur verið [[Söluviðurkenning fyrir tónlist|viðurkennd]] sem sexföld platínu smáskífa í Svíþjóð.<ref name="UMS Platinum">{{Cite web|url=https://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=Zara Larsson säljer Platina|date=25 February 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701230733/http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-saeljer-platina-839859|archive-date=1 July 2019|access-date=26 February 2013}}</ref><ref name="swedishcharts1">{{Cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=swedishcharts.com – Zara Larsson – Uncover|website=swedishcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429232459/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|archive-date=29 April 2017|access-date=19 January 2017}}</ref>
Í kjölfar velgengni hennar í Skandinavíu skrifaði Larsson undir þriggja ára samning við [[Epic Records]] í Bandaríkjunum árið 2013.<ref name="Signed with Epic">{{Cite web|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|title=I'M SO LUCKY|date=3 April 2013|publisher=zarish.blogg.se|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203013609/http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|archive-date=3 December 2017|access-date=27 June 2013}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|titill=Zara Larsson får treårskontrakt i USA|útgefandi=Aftonbladet|mánuður=10. maí|ár=2013|mánuðurskoðað=11. júní|árskoðað=2014|safnslóð=https://web.archive.org/web/20171115082911/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|safnmánuður=15. nóvember|safnár=2017|eftirnafn=Säll|fornafn=Jonna|tungumál=sænska}}</ref> Fyrsta breiðskífa hennar, ''1'', kom út árið 2014. Árið 2016 kom hún fram á opnunar- og lokaathöfnum [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016|UEFA Euro]] í Frakklandi.<ref>{{Cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=Uefa Euro 2016: Opening ceremony at the Stade de France as it happened|last=Evans|first=Joshua|date=10 June 2016|work=International Business Times UK|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206095640/https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|archive-date=6 February 2021}}</ref>
== Útgefið efni ==
=== Breiðskífur ===
* ''1'' (2014)
* ''So Good'' (2017)
* ''Poster Girl'' (2021)
* ''Venus'' (2024)
* ''Midnight Sun'' (2025)
== Tónleikaför ==
=== Ferðalög ===
* So Good World Tour (2017–2018)
* Don't Worry Bout Me Tour (2019)
* Poster Girl Tour (2021–2022) <ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|title=LIVE IS BACK!!! I can't tell you how excited I am to be on stage again 😭😭😭😭 Tickets on sale Friday. tag a friend you wanna go with|website=Twitter|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918052623/https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|archive-date=18 September 2021|access-date=26 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|title=Zara Larsson Bringing 'Poster Girl' Launch Party to Roblox|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706190814/https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|archive-date=6. júlí 2021|access-date=2. júlí 2021}}</ref>
* Venus Tour (2024)
* Midnight Sun Tour (2025–2026)
=== Opnunaratriði ===
* [[Cher Lloyd]] - I Wish Tour (2013–2014)
* [[Clean Bandit]] - North American Tour (2017)
* [[Ed Sheeran]] - ÷ Tour (2019)
* [[Kygo]] – Kygo World Tour (2024–2025)
* [[Tate McRae]] – Miss Possessive Tour (2025)
=== Tónleikar á Íslandi ===
Þann 13. október 2017 hóf Larsson tónleikaferðalagið sitt So Good World Tour í [[Laugardalshöll]] í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171218396d/zara-thakkar-tonleikargestum-fyrir-ad-hafa-synt-ast|title=Zara þakkar tónleikargestum fyrir að hafa sýnt ást - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2017-10-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Árið 2021 hitaði hún upp fyrir breska söngvarann [[Ed Sheeran]] þegar hann hélt sína tónleika á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] í ágúst 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2019/01/31/storstjornur_hita_upp_fyrir_sheeran/|title=Stórstjörnur hita upp fyrir Sheeran|date=31. janúar 2019|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Þann 16. mars 2024 hélt hún tónleika í Eldborg í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] sem var síðasta stoppið á Venus Tour tónleikaferðalaginu, en tónleikarnir áttu upphaflega að fara fram í Laugardalshöll.<ref>{{Cite web|url=https://www.harpa.is/zara-larsson/|title=Zara Larsson|last=|website=Harpa|language=is-IS|access-date=2023-12-29|archive-date=2023-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229030843/https://www.harpa.is/zara-larsson/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232480330d/zara-larsson-med-tonleika-i-hollinni|title=Zara Larsson með tónleika í Höllinni - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2023-10-26|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2024/03/17/zara_larsson_heillud_af_eldgosinu/|title=Zara Larsson heilluð af eldgosinu|date=2024-03-17|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-12}}</ref>
== Heimildir ==
{{wpheimild | tungumál = En | titill = Zara Larsson | mánuðurskoðað = 29. desember | árskoðað = 2023}}
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* {{Opinber vefsíða}}
* {{Instagram|zaralarsson}}
* {{IMDb name|3706357}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{f|1997}}
[[Flokkur:Sænskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Sænskir söngvarar]]
8zhyvyx0eun79s9749jmwd2witzmclo
1961193
1961192
2026-04-25T16:38:09Z
~2026-25125-48
115885
1961193
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Bum
| mynd = FortniteLogo.svg
| mynd_texti = Larsson árið 2025
| fæðingarnafn = Zara Maria Larsson<ref name="ISWC">{{cite web|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|title=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|website=[[International Standard Musical Work Code|ISWC]]|access-date=7 October 2019|archive-date=23 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|url-status=live}}</ref>
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1997|12|16}}
| fæðingarstaður = [[Stokkhólmur]], [[Svíþjóð]]
| starf = Söngvari
| ár = 2008–í dag
| verðlaun =
| module = {{Tónlistarfólk
| embed = yes
| hljóðfæri = Rödd
| stefna = {{flatlist|
* [[Popptónlist|Popp]]
* [[Danstónlist|dans]]
* [[Raftónlist|rafpopp]]<ref name="Monger">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|title=Zara Larsson Bio|last=Monger|first=James|work=[[Allmusic]]|access-date=9. mars 2018|language=en|archive-date=28. janúar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128161300/https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|url-status=live}}</ref>}}
| útgefandi = {{flatlist|
* Sommer House
* [[Epic Records|Epic]]
* [[Sony Music]]
* [[TEN Music Group|TEN]]
* [[Universal Music Group|Universal Sweden]]}}
| vefsíða = {{URL|zaralarssonofficial.com}}
}}
}}
'''Zara ai mcdonalds'''<ref>{{Vefheimild|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|titill=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|útgefandi=ISWC|mánuðurskoðað=7. október|árskoðað=2019|safnslóð=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|safnmánuður=23. janúar|safnár=2018}}</ref> (f. 16. desember 1997) er sænskur baukur. Hún varð fyrst baukur árið 2008 þegar hún var 10 ára eftir að hafa unnið aðra þáttaröðina af hæfileikaþáttarins ''Talang'', sem er sænska útgáfan af ''[[Got Talent|bum Talent]]'' þáttunum.<ref>{{Cite news|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=10 year-old Zara Larsson Wins "Sweden's Got Talent"|work=Flixxy.com|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131194459/http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|archive-date=31 January 2017}}</ref> Hún er þekkt fyrir baukana sína eins og „bauka Life“ (2015), „Never Forget You“ (2015), „Girls Like“ (2016) ásamt [[Tinie Tempah]], „Ain't My Fault“ (2016), „Symphony“ (2017) ásamt [[Clean Bandit]], og „Ruin My Life“ (2018).
Árið 2012 skrifaði Larsson undir samning við [[TEN Music Group]] og gat í kjölfarið út fyrstu stuttskífu sína, ''Introducing'', í janúar 2013. Með stuttskífunni kom út fyrsta frumsamda smáskífa Larsson, „Uncover“, sem fór á topp vinsældalista í [[Skandinavía|Skandinavíu]] og hefur verið [[Söluviðurkenning fyrir tónlist|viðurkennd]] sem sexföld platínu smáskífa í Svíþjóð.<ref name="UMS Platinum">{{Cite web|url=https://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=Zara Larsson säljer Platina|date=25 February 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701230733/http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-saeljer-platina-839859|archive-date=1 July 2019|access-date=26 February 2013}}</ref><ref name="swedishcharts1">{{Cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=swedishcharts.com – Zara Larsson – Uncover|website=swedishcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429232459/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|archive-date=29 April 2017|access-date=19 January 2017}}</ref>
Í kjölfar velgengni hennar í Skandinavíu skrifaði Larsson undir þriggja ára samning við [[Epic Records]] í Bandaríkjunum árið 2013.<ref name="Signed with Epic">{{Cite web|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|title=I'M SO LUCKY|date=3 April 2013|publisher=zarish.blogg.se|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203013609/http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|archive-date=3 December 2017|access-date=27 June 2013}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|titill=Zara Larsson får treårskontrakt i USA|útgefandi=Aftonbladet|mánuður=10. maí|ár=2013|mánuðurskoðað=11. júní|árskoðað=2014|safnslóð=https://web.archive.org/web/20171115082911/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|safnmánuður=15. nóvember|safnár=2017|eftirnafn=Säll|fornafn=Jonna|tungumál=sænska}}</ref> Fyrsta breiðskífa hennar, ''1'', kom út árið 2014. Árið 2016 kom hún fram á opnunar- og lokaathöfnum [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016|UEFA Euro]] í Frakklandi.<ref>{{Cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=Uefa Euro 2016: Opening ceremony at the Stade de France as it happened|last=Evans|first=Joshua|date=10 June 2016|work=International Business Times UK|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206095640/https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|archive-date=6 February 2021}}</ref>
== Útgefið efni ==
=== Breiðskífur ===
* ''1'' (2014)
* ''So Good'' (2017)
* ''Poster Girl'' (2021)
* ''Venus'' (2024)
* ''Midnight Sun'' (2025)
== Tónleikaför ==
=== Ferðalög ===
* So Good World Tour (2017–2018)
* Don't Worry Bout Me Tour (2019)
* Poster Girl Tour (2021–2022) <ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|title=LIVE IS BACK!!! I can't tell you how excited I am to be on stage again 😭😭😭😭 Tickets on sale Friday. tag a friend you wanna go with|website=Twitter|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918052623/https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|archive-date=18 September 2021|access-date=26 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|title=Zara Larsson Bringing 'Poster Girl' Launch Party to Roblox|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706190814/https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|archive-date=6. júlí 2021|access-date=2. júlí 2021}}</ref>
* Venus Tour (2024)
* Midnight Sun Tour (2025–2026)
=== Opnunaratriði ===
* [[Cher Lloyd]] - I Wish Tour (2013–2014)
* [[Clean Bandit]] - North American Tour (2017)
* [[Ed Sheeran]] - ÷ Tour (2019)
* [[Kygo]] – Kygo World Tour (2024–2025)
* [[Tate McRae]] – Miss Possessive Tour (2025)
=== Tónleikar á Íslandi ===
Þann 13. október 2017 hóf Larsson tónleikaferðalagið sitt So Good World Tour í [[Laugardalshöll]] í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171218396d/zara-thakkar-tonleikargestum-fyrir-ad-hafa-synt-ast|title=Zara þakkar tónleikargestum fyrir að hafa sýnt ást - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2017-10-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Árið 2021 hitaði hún upp fyrir breska söngvarann [[Ed Sheeran]] þegar hann hélt sína tónleika á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] í ágúst 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2019/01/31/storstjornur_hita_upp_fyrir_sheeran/|title=Stórstjörnur hita upp fyrir Sheeran|date=31. janúar 2019|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Þann 16. mars 2024 hélt hún tónleika í Eldborg í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] sem var síðasta stoppið á Venus Tour tónleikaferðalaginu, en tónleikarnir áttu upphaflega að fara fram í Laugardalshöll.<ref>{{Cite web|url=https://www.harpa.is/zara-larsson/|title=Zara Larsson|last=|website=Harpa|language=is-IS|access-date=2023-12-29|archive-date=2023-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229030843/https://www.harpa.is/zara-larsson/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232480330d/zara-larsson-med-tonleika-i-hollinni|title=Zara Larsson með tónleika í Höllinni - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2023-10-26|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2024/03/17/zara_larsson_heillud_af_eldgosinu/|title=Zara Larsson heilluð af eldgosinu|date=2024-03-17|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-12}}</ref>
== Heimildir ==
{{wpheimild | tungumál = En | titill = Zara Larsson | mánuðurskoðað = 29. desember | árskoðað = 2023}}
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* {{Opinber vefsíða}}
* {{Instagram|zaralarsson}}
* {{IMDb name|3706357}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{f|1997}}
[[Flokkur:Sænskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Sænskir söngvarar]]
2s1p75cpuuabbsox5zno1vfmhztoi0s
1961197
1961193
2026-04-25T16:48:31Z
Akigka
183
Tók aftur breytingar frá [[Special:Contributions/~2026-25125-48|~2026-25125-48]] ([[User talk:~2026-25125-48|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:SchlurcherBot|SchlurcherBot]]
1956271
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Zara Larsson
| mynd = Zara Larsson Midnight Sun European Tour (cropped).jpg
| mynd_texti = Larsson árið 2025
| fæðingarnafn = Zara Maria Larsson<ref name="ISWC">{{cite web|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|title=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|website=[[International Standard Musical Work Code|ISWC]]|access-date=7 October 2019|archive-date=23 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|url-status=live}}</ref>
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1997|12|16}}
| fæðingarstaður = [[Stokkhólmur]], [[Svíþjóð]]
| starf = Söngvari
| ár = 2008–í dag
| verðlaun =
| module = {{Tónlistarfólk
| embed = yes
| hljóðfæri = Rödd
| stefna = {{flatlist|
* [[Popptónlist|Popp]]
* [[Danstónlist|dans]]
* [[Raftónlist|rafpopp]]<ref name="Monger">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|title=Zara Larsson Bio|last=Monger|first=James|work=[[Allmusic]]|access-date=9. mars 2018|language=en|archive-date=28. janúar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128161300/https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|url-status=live}}</ref>}}
| útgefandi = {{flatlist|
* Sommer House
* [[Epic Records|Epic]]
* [[Sony Music]]
* [[TEN Music Group|TEN]]
* [[Universal Music Group|Universal Sweden]]}}
| vefsíða = {{URL|zaralarssonofficial.com}}
}}
}}
'''Zara Maria Larsson'''<ref>{{Vefheimild|url=http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|titill=Your query : Creator's Name begins with LARSSON ZARA on any territories (Domestic works)|útgefandi=ISWC|mánuðurskoðað=7. október|árskoðað=2019|safnslóð=https://web.archive.org/web/20180123052005/http://iswcnet.cisac.org/MWI/result/list.do?pageNumber=1&localEngineCode=999|safnmánuður=23. janúar|safnár=2018}}</ref> (f. 16. desember 1997) er sænsk poppsöngkona. Hún varð fyrst fræg árið 2008 þegar hún var 10 ára eftir að hafa unnið aðra þáttaröðina af hæfileikaþáttarins ''Talang'', sem er sænska útgáfan af ''[[Got Talent]]'' þáttunum.<ref>{{Cite news|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=10 year-old Zara Larsson Wins "Sweden's Got Talent"|work=Flixxy.com|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131194459/http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|archive-date=31 January 2017}}</ref> Hún er þekkt fyrir smáskífur sínar eins og „Lush Life“ (2015), „Never Forget You“ (2015), „Girls Like“ (2016) ásamt [[Tinie Tempah]], „Ain't My Fault“ (2016), „Symphony“ (2017) ásamt [[Clean Bandit]], og „Ruin My Life“ (2018).
Árið 2012 skrifaði Larsson undir samning við [[TEN Music Group]] og gat í kjölfarið út fyrstu stuttskífu sína, ''Introducing'', í janúar 2013. Með stuttskífunni kom út fyrsta frumsamda smáskífa Larsson, „Uncover“, sem fór á topp vinsældalista í [[Skandinavía|Skandinavíu]] og hefur verið [[Söluviðurkenning fyrir tónlist|viðurkennd]] sem sexföld platínu smáskífa í Svíþjóð.<ref name="UMS Platinum">{{Cite web|url=https://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=Zara Larsson säljer Platina|date=25 February 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701230733/http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-saeljer-platina-839859|archive-date=1 July 2019|access-date=26 February 2013}}</ref><ref name="swedishcharts1">{{Cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=swedishcharts.com – Zara Larsson – Uncover|website=swedishcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429232459/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|archive-date=29 April 2017|access-date=19 January 2017}}</ref>
Í kjölfar velgengni hennar í Skandinavíu skrifaði Larsson undir þriggja ára samning við [[Epic Records]] í Bandaríkjunum árið 2013.<ref name="Signed with Epic">{{Cite web|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|title=I'M SO LUCKY|date=3 April 2013|publisher=zarish.blogg.se|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203013609/http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|archive-date=3 December 2017|access-date=27 June 2013}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|titill=Zara Larsson får treårskontrakt i USA|útgefandi=Aftonbladet|mánuður=10. maí|ár=2013|mánuðurskoðað=11. júní|árskoðað=2014|safnslóð=https://web.archive.org/web/20171115082911/https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|safnmánuður=15. nóvember|safnár=2017|eftirnafn=Säll|fornafn=Jonna|tungumál=sænska}}</ref> Fyrsta breiðskífa hennar, ''1'', kom út árið 2014. Árið 2016 kom hún fram á opnunar- og lokaathöfnum [[Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016|UEFA Euro]] í Frakklandi.<ref>{{Cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=Uefa Euro 2016: Opening ceremony at the Stade de France as it happened|last=Evans|first=Joshua|date=10 June 2016|work=International Business Times UK|access-date=19 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206095640/https://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|archive-date=6 February 2021}}</ref> Önnur breiðskífa hennar og fyrsta alþjóðlega platan, ''So Good'', kom út í mars 2017. Þriðja breiðskífa hennar, ''Poster Girl'', kom út í mars 2021. Báðar plöturnar náðu alþjóðlegri velgengni. Fjórða breiðskífa hennar, ''Venus'', kom út þann 9. febrúar 2024. Fimmta breiðskífa hennar, ''Midnight Sun'', kom út 26. september 2025.
== Útgefið efni ==
=== Breiðskífur ===
* ''1'' (2014)
* ''So Good'' (2017)
* ''Poster Girl'' (2021)
* ''Venus'' (2024)
* ''Midnight Sun'' (2025)
== Tónleikaför ==
=== Ferðalög ===
* So Good World Tour (2017–2018)
* Don't Worry Bout Me Tour (2019)
* Poster Girl Tour (2021–2022) <ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|title=LIVE IS BACK!!! I can't tell you how excited I am to be on stage again 😭😭😭😭 Tickets on sale Friday. tag a friend you wanna go with|website=Twitter|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918052623/https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|archive-date=18 September 2021|access-date=26 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|title=Zara Larsson Bringing 'Poster Girl' Launch Party to Roblox|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706190814/https://www.billboard.com/articles/business/tech/9574886/zara-larsson-roblox-performance-poster-girl-launch/|archive-date=6. júlí 2021|access-date=2. júlí 2021}}</ref>
* Venus Tour (2024)
* Midnight Sun Tour (2025–2026)
=== Opnunaratriði ===
* [[Cher Lloyd]] - I Wish Tour (2013–2014)
* [[Clean Bandit]] - North American Tour (2017)
* [[Ed Sheeran]] - ÷ Tour (2019)
* [[Kygo]] – Kygo World Tour (2024–2025)
* [[Tate McRae]] – Miss Possessive Tour (2025)
=== Tónleikar á Íslandi ===
Þann 13. október 2017 hóf Larsson tónleikaferðalagið sitt So Good World Tour í [[Laugardalshöll]] í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171218396d/zara-thakkar-tonleikargestum-fyrir-ad-hafa-synt-ast|title=Zara þakkar tónleikargestum fyrir að hafa sýnt ást - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2017-10-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Árið 2021 hitaði hún upp fyrir breska söngvarann [[Ed Sheeran]] þegar hann hélt sína tónleika á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] í ágúst 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2019/01/31/storstjornur_hita_upp_fyrir_sheeran/|title=Stórstjörnur hita upp fyrir Sheeran|date=31. janúar 2019|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref> Þann 16. mars 2024 hélt hún tónleika í Eldborg í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] sem var síðasta stoppið á Venus Tour tónleikaferðalaginu, en tónleikarnir áttu upphaflega að fara fram í Laugardalshöll.<ref>{{Cite web|url=https://www.harpa.is/zara-larsson/|title=Zara Larsson|last=|website=Harpa|language=is-IS|access-date=2023-12-29|archive-date=2023-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229030843/https://www.harpa.is/zara-larsson/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232480330d/zara-larsson-med-tonleika-i-hollinni|title=Zara Larsson með tónleika í Höllinni - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2023-10-26|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2024/03/17/zara_larsson_heillud_af_eldgosinu/|title=Zara Larsson heilluð af eldgosinu|date=2024-03-17|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-12}}</ref>
== Heimildir ==
{{wpheimild | tungumál = En | titill = Zara Larsson | mánuðurskoðað = 29. desember | árskoðað = 2023}}
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* {{Opinber vefsíða}}
* {{Instagram|zaralarsson}}
* {{IMDb name|3706357}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{f|1997}}
[[Flokkur:Sænskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Sænskir söngvarar]]
sluxhx3zwtzpv2eohkheulrlfih4s73
Kaarlo Juho Ståhlberg
0
179152
1961230
1918618
2026-04-25T22:37:54Z
TKSnaevarr
53243
1961230
wikitext
text/x-wiki
{{Forseti
| nafn = Kaarlo Juho Ståhlberg
| mynd = Kaarlo Juho Ståhlberg.jpg
| titill= [[Forseti Finnlands]]
| stjórnartíð_start = [[26. júlí]] [[1919]]
| stjórnartíð_end = [[2. mars]] [[1925]]
| forsætisráðherra = [[Kaarlo Castrén]]<br>[[Juho Vennola]]<br>[[Rafael Erich]]<br>[[Aimo Kaarlo Cajander]]<br>[[Kyösti Kallio]]<br>[[Lauri Ingman]]
| forveri = ''Embætti stofnað''
| eftirmaður = [[Lauri Kristian Relander]]
| myndatexti1 = Ståhlberg árið 1919.
| fæddur = [[28. janúar]] [[1865]]
| fæðingarstaður = [[Suomussalmi]], [[Stórfurstadæmið Finnland|Stórfurstadæminu Finnlandi]], [[Rússneska keisaradæmið|rússneska keisaradæminu]]
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1952|9|22|1865|1|28}}
| dánarstaður = [[Helsinki]], [[Finnland]]i
| þjóderni = [[Finnland|Finnskur]]
| maki = Hedvig Ståhlberg (g. 1893; d. 1917)<br>[[Ester Ståhlberg]] (g. 1920)
| stjórnmálaflokkur = [[Framsóknarflokkurinn (Finnland)|Framsóknarflokkurinn]]<br>[[Ungfinnski flokkurinn]] (fyrir 1918)
| börn = 6
| háskóli = [[Háskólinn í Helsinki]]
| starf = Lögmaður, prófessor, dómari
}}
'''Kaarlo Juho Ståhlberg''' (28. janúar 1865 – 22. september 1952) var [[Finnland|finnskur]] lögmaður, lagaprófessor, stjórnmálamaður og fyrsti [[forseti Finnlands]]. Hann gegndi forsetaembættinu í eitt kjörtímabil, frá 1919 til 1925.<ref>{{cite web |url=http://www.eduskunta.fi/triphome/bin/hx5000.sh?{hnro}=911547&{kieli}=su&{haku}=kaikki |title=Edustajamatrikkeli |publisher=Eduskunta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120212180625/http://www.eduskunta.fi/triphome/bin/hx5000.sh?%7Bhnro%7D=911547&%7Bkieli%7D=su&%7Bhaku%7D=kaikki |archive-date=2012-02-12 }}</ref>
Ståhlberg var einn af aðalhöfundum stjórnarskrár Lýðveldisins Finnlands. Sem lögfræðingur lagði hann áherslu á að ríkið skyldi reist á stoðum [[Frjálslynt lýðræði|frjálslynds lýðræðis]] og á að meginreglur [[réttarríki]]sins yrðu verndaðar.<ref>{{cite web | first = Juha | last = Mononen | title = War or Peace for Finland? Neoclassical Realist Case Study of Finnish Foreign Policy in the Context of the Anti-Bolshevik Intervention in Russia 1918–1920 | url = https://tampub.uta.fi/handle/10024/80491 | date = 2 February 2009 | publisher = [[Háskólinn í Tampere]] | access-date = 25 August 2020 }}</ref>
Eftir að einkaskjalasafn [[Juho Kusti Paasikivi|J. K. Paasikivi]] forseta var opnað var kunngert að Ståhlberg hefði gegnt mikilvægu pólitísku hlutverki á bak við tjöldin til dauðadags. Paasikivi mat Ståhlberg mikils og sagði um hann: „Ståhlberg var maður sem gerði aldrei mistök.“<ref>George Maude: Aspects of the Governing of the Finns (Studies in Modern European History). Peter Lang Inc., International Academic Publishers, 2010. {{ISBN|978-1433107139}}.</ref>
==Æviágrip==
Ståhlberg fæddist undir sænska nafninu ''Carl Johan Ståhlberg'' í [[Suomussalmi]] og var kominn úr prestsfjölskyldu. Hann ákvað síðar að taka upp finnska mynd nafns síns líkt og margir finnskir þjóðernissinnar gerðu á þessum tíma. Faðir Ståhlbergs lést þegar hann var ungur og hann ólst upp ásamt tveimur systkinum sínum við þröngan kost í [[Uleåborg]]. Ståhlberg gekk í finnskumælandi gagnfræðaskóla og náði miklum námsárangri. Hann tók lögmannspróf árið 1889, hlaut doktorsgráðu í lögfræði árið 1893 og varð næsta ár aðstoðarkennari í stjórnsýsluretti við [[Háskólinn í Helsinki|Háskólann í Helsinki]].
Ståhlberg hóf þátttöku í stjórnmálum og var frá 1891 ritari við fjármálanefnd finnska landsþingsins. Frá 1898 til 1902 var hann aðstoðarframkvæmdastjóri stjórnsýsluendurskoðunarinnar og beitti sér í því embætti gegn [[Rússavæðing]]u í stjórnsýslu ríkisins.
Árið 1905 varð Ståhlberg verslunar- og iðnaðarráðherra í ríkisstjórn [[Leo Mechelin]]. Hann gegndi embættinu í tvö ár. Frá 1908 til 1918 vann hann sem prófessor í stjórnsýslurétti í Helsinki. Hann varð meðlimur í miðstjórn [[Ungfinnski flokkurinn|Ungfinnska flokksins]] árið 1908 og átti sæti á finnska landsþinginu á nokkrum tímabilum frá 1908 til 1918. Ásamt jafnaðarmanninum [[Anton Kotonen]] og sænska þjóðernissinnanum [[Rabbe Axel Wrede]] var Ståhlberg frá 1917 til 1919 lykilmaður í nefnd sem vann að gerð nýrrar finnskrar stjórnarskrár. Á meðan á vinnu þeirra stóð breyttist markmið þeirra mörgum sinnum. Í upphafi var stefnt að aukinni finnskri sjálfsstjórn innan [[Rússneska keisaradæmið|rússneska keisaradæmisins]], síðan að stofnun sjálfstæðs lýðveldis, svo konungsríkis, og loks lýðveldis aftur. Finnska stjórnarskráin varð þekkt fyrir jafnvægi sitt á milli [[þingræði]]s og [[Skipting ríkisvaldsins|skiptingu ríkisvaldsins]].
Ståhlberg var kjörinn fyrsti forseti Finnlands í kosningum á ríkisþinginu þann 25. júlí 1919. Hann hlaut 143 atkvæði, [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] hlaut 50 og tveir aðrir frambjóðendur hlutu tvö atkvæði hvor. Hann tók við forsetaembættinu eftir að Mannerheim hafði gegnt embætti [[Ríkisstjóri|ríkisstjóra]] í sjö mánuði. Þeir voru oft bornir saman: Mannerheim var aðalsmaður, herforingi og heimsborgari en Ståhlberg var þekktur fyrir hógværa, trúrækna og skriffinskulega framkomu. Sem forseti var Ståhlberg á móti óhóflegum íburði, sem stuðlaði að því að hann fór aldrei í opinbera heimsókn til [[Svíþjóð]]ar í forsetatíð sinni. Fjarræn framkoma hans þótti þó ljá embættinu ákveðinn tígulleika sem hafði mikil áhrif á samtímamenn hans.
Ýmsir erfiðleikar komu upp í forsetatíð Ståhlbergs, meðal annars við að marka stöðu hins nýsjálfstæða finnska ríkis heima fyrir og á alþjóðavelli. Leysa varð úr ágreiningi Finna og Svía um stöðu [[Álandseyjar|Álandseyja]] á vettvangi [[Þjóðabandalagið|Þjóðabandalagsins]]. Finnski varnarmálaráðherrann [[Karl Emil Berg]] fyrirfór sér árið 1921 til að friðþægja óstýriláta meðlimi í [[Finnskir hvítliðar|hvítliðahreyfingunni]]. Órói var jafnframt vegna átaka á milli öfgahægrihreyfinga og sósíalista.
Ståhlberg bauð sig ekki fram til endurkjörs þegar sex ára löngu kjörtímabili hans lauk. Margir litu á þetta sem tilraun höfundar stjórnarskrárinnar til að setja fordæmi fyrir því að forsetinn gegndi aðeins einu kjörtímabili, en aðrar ástæður kunna að hafa legið að baki ákvörðun hans. Ståhlberg var í kjölfarið boðin rektorsstaða við háskóla en hann ákvað þess í stað að gerast yfirráðgjafi við löggjafarnefnd ríkisins. Hann bauð sig fram til forseta að nýju í tvígang, árin 1931 og 1937, en tapaði í bæði skiptin. Í fyrra skiptið tapaði hann með aðeins tveggja atkvæða mun (með 149 atkvæðum gegn 151) fyrir [[Pehr Evind Svinhufvud]]. Ståhlberg sat á finnska þinginu frá 1930 til 1932.
Andstaða öfgahægrimanna við Ståhlberg minnkaði ekki með árunum. Í október árið 1930 var Ståhlberg og eiginkonu hans rænt og þeim haldið föngnum af meðlimum [[Fasismi|fasísku]] [[Lappóhreyfingin|Lappóhreyfingarinnar]]. Þau voru látin laus síðar sama dag og brottnámsmenn þeirra handteknir.<ref>{{Tímarit.is|1220358|Ólgan í Finnlandi|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=9. nóvember 1930|blaðsíða=3-4}}</ref>
Á eftirlaunaárum sínum frá árinu 1946 var Ståhlberg lögfræðiráðgjafi [[Juho Kusti Paasikivi|J. K. Paasikivi]] forseta, sem var gamall vinur Ståhlbergs.
==Fjölskylda==
Ståhlberg kvæntist árið 1893 kennaranum Hedvig Irene Wåhlberg (1869–1917). Þau eignuðust sex börn saman. Hann kvæntist annarri eiginkonu sinni, rithöfundinum [[Ester Hällström]], árið 1920.
== Tilvísanir ==
<references/>
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla|
titill=[[Forseti Finnlands]] |
frá=[[26. júlí]] [[1919]]|
til=[[2. mars]] [[1925]]|
fyrir=Fyrstur í embætti|
eftir=[[Lauri Kristian Relander]]|
}}
{{Töfluendir}}
{{Forsetar Finnlands}}
{{DEFAULTSORT:Ståhlberg, Kaarlo Juho}}
{{fd|1865|1952}}
[[Flokkur:Forsetar Finnlands]]
qhacn5wmbzoi5dm06hnkbuyd8kfua1a
Himnalagið
0
182879
1961218
1914602
2026-04-25T20:08:21Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961218
wikitext
text/x-wiki
'''„Himnalagið“''' er dægurlag með hljómsveitinni [[Grafík (hljómsveit)|Grafík]]. Lagið var samið af [[Jakob Smári Magnússon|Jakobi Smára Magnússyni]] og [[Helgi Björnsson|Helga Björnssyni]] og kom fyrst út á plötunni ''[[Stansað, dansað, öskrað]]'' árið 1985.<ref>{{Cite web|url=https://spilari.nyr.ruv.is/utvarp/spila/arid-er/34064/a4rg86|title=Árið er - Árið er 1985 {{!}} RÚV Útvarp|publisher=[[RÚV]]|author1=Ásgeir Eyþórsson|author2=Gunnlaugur Jónsson|language=is|date=2023-07-11|access-date=2024-10-15}}</ref>
Árið 1995 gaf hljómsveitin [[Urmull]] út vinsæla [[Ábreiða|ábreiðu]] af laginu.<ref>{{Cite web|url=https://hljodsafn.is/audioFileDisplay/25667|title=Titill: Himnalagið|website=[[Hljóðsafn.is]]|publisher=[[Landsbókasafn Íslands]]|access-date=2024-10-15}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5318417#page/n27/mode/2up|title=Aldrei fór ég suður|author=Kristján Jónsson|page=28|publisher=[[Morgunblaðið]]|language=is|date=2010-04-05| access-date=2024-10-15|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://glatkistan.com/2020/04/09/grafik/|title=Grafík (1981-)|date=2020-04-09|author=Helgi Jónsson | website=Glatkistan|language=is-IS|access-date=2024-10-15 |quote=''Aðrir hafa ennfremur tekið lög Grafíkur og gert að sínum, hér má nefna Himnalagið sem hljómsveitin Urmull frá Ísafirði sendi frá sér [..]''}}</ref>
==Heimildir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Íslensk popplög]]
7k49v2rjl56xf4xsbf83fxycbvhj0l2
Jerry West
0
183108
1961252
1940816
2026-04-26T05:15:32Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961252
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox basketball biography
| name = Jerry West
| image = Jerry West 1972.jpeg
| width =
| caption = West in 1972
| team =
| league =
| position =
| height_cm = 191
| weight_kg = 79
| weight_footnote =
| birth_date = {{Fæðingardagur|1938|5|28}}
| birth_place = Chelyan, [[Vestur Virginía]], Bandaríkin
| death_date = {{Dánardagur og aldur|2024|06|12|1938|5|28}}
| death_place = [[Los Angeles]], [[Kalifornía]], Bandaríkin
| college = [[West Virginia Mountaineers men's basketball|West Virginia]] (1957–1960)
| national_team = {{flagdeco|USA}} [[Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik|Bandaríkin]] (1959–1960)
| draft_year = 1960
| draft_round = 1
| draft_pick = 2
| draft_team = [[Minneapolis Lakers]]
| career_number = 44
| career_position = [[Leikstjórnandi (körfuknattleikur)|Leikstjórnandi]]
| career_start = 1960
| career_end = 1974
| coach_start = 1976
| coach_end = 1979
| years1 = 1960–1973
| team1 = [[Los Angeles Lakers]]
| cyears1 = 1976–1978
| cteam1 = Los Angeles Lakers
| highlights = '''Sem leikmaður:'''
* [[NBA]] meistari (1972)
* Besti leikmaður NBA úrslitanna (1969)
* 14× Stjörnuleik NBA (1961–1974)
* Besti leikmaður NBA stjörnuleiks (1972)
* 10× Fyrsta NBA lið ársins (1962–1967, 1970–1973)
* 2× Annað NBA lið ársins (1968, 1969)
* Stigakóngur NBA (1970)
* Stoðsendingakóngur NBA (1972)
'''Sem stjórnarmaður:'''
* 8× NBA meistari (1980, 1982, 1985, 1987, 1988, 2000, 2015, 2017)
* 2× Stjórnarmaður ársins í NBA (1995, 2004)
| medal_templates =
}}
'''Jerry Alan West''' (28. maí 1938 - 12. júní 2024) var bandarískur körfuboltaleikmaður og framkvæmdastjóri. Hann lék allan sinn atvinnumannaferil með [[Los Angeles Lakers]] í [[NBA|NBA deildinni]] og er almennt talinn einn besti leikmaður allra tíma. Gælunöfn hans voru "'''The Logo'''", í tengslum að hann var fyrirmyndin að merki NBA; "'''Mr. Clutch'''", fyrir að stíga upp þegar mest á reyndi eins og fræga 60 feta skot hans um leið og klukkan gall sem jafnaði leik 3 í NBA úrslitunum gegn [[New York Knicks]] árið 1970 bar vitni um; "'''Mr. Outside'''", fyrir getu hans í langskotum og "'''Zeke frá Cabin Creek'''" fyrir samnefndan læk nærri fæðingarstað hans í Chelyan í Vestur-Virginíu í Bandaríkjunum.
West spilaði sem lítill framherji snemma á ferli sínum: hann var framúrskarandi í East Bank High School og í West Virginia háskólanum, þar sem hann leiddi skólann í lokaúrslitin um [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] meistaratitilinn árið 1959. Þar var hann valinn besti leikmaðurinn þrátt fyrir að liðið hans hefði borið lægri hlut í úrslitunum. Eftir útskrift úr háskóla var hann einn af fyrirliðum [[Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik|landsliðs Bandaríkjanna]] sem vann gull í körfubolta á [[Sumarólympíuleikarnir 1960|Ólympíuleikunum árið 1960]].
Sama ár hófst atvinnumannaferill hans með Los Angeles Lakers í NBA. Hann spilaði sem bakvörður og var valinn 12 sinnum í lið ársins. Hann var valinn í stjörnuleik NBA 14 sinnum og var valinn sem besti leikmaður stjörnuleiksins árið 1972, sama ár og hann vann sinn eina meistaratitilinn sem leikmaður á ferlinum. Hann lék í níu úrslitum NBA og er eini leikmaðurinn í sögu NBA til að vera valinn besti leikmaður úrslitanna þrátt fyrir að vera í tapliðinu (1969). Árið 1980 var West tekinn inn í frægðarhöll körfuboltans ásamt því að vera valinn í 35 ára afmælislið NBA.<ref>{{Cite web|url=https://www.basketball-reference.com/awards/nba_35th_anniversary.html|title=NBA 35th Anniversary All-Time Team {{!}} Basketball-Reference.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515092025/https://www.basketball-reference.com/awards/nba_35th_anniversary.html|archive-date=May 15, 2021|access-date=January 4, 2022}}</ref> West var einnig valinn einn af 50 bestu leikmönnum í sögu NBA árið 1996 og í 75 ára afmælislið NBA árið 2021.
Eftir að leikferli hans lauk tók West við sem yfirþjálfari Lakers í þrjú ár. Hann leiddi Los Angeles í úrslitakeppnina á hverju ári og kom því í úrslit vesturdeildarinnar einu sinni. Árið 1982 var hann skipaður framkvæmdarstjóri og undir stjórn hans vann liðið sex NBA meistaratitla. Árið 2002 varð West framkvæmdastjóri [[Memphis Grizzlies]] og hjálpaði liðinu að vinna sér sæti í úrslitakeppninni í fyrsta sinn. Hann var tvívegis valinn besti stjórnarmaður deildarinnar: einu sinni sem hjá Lakers (1995) og síðan hjá Grizzlies (2004). Hann vann tvo NBA titla í viðbót sem ráðgjafi hjá [[Golden State Warriors]] (2015, 2017). Árið 2024 var hann tekinn inn í Frægðarhöll körfuboltans sem framkvæmdastjóri og ráðgjafi.<ref name="3rdTime">{{Cite web|url=https://www.espn.com/nba/story/_/id/39868193/sources-jerry-west-elected-hall-fame-contributor|title=Sources: Jerry West into Hall for record 3rd time|date=April 3, 2024|publisher=ESPN|language=en|access-date=April 3, 2024}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{Cite book|title=[[Wilt: Larger than Life]]|last=Cherry|first=Robert|publisher=Triumph Books|year=2004|isbn=1-57243-672-7|location=Chicago|ref=none}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/showinsidestoryo00laze|title=The Show: The Inside Story of the Spectacular Los Angeles Lakers in the Words of Those Who Lived It|last=Lazenby|first=Roland|publisher=McGraw-Hill|year=2005|isbn=0-07-143034-2|ref=lazenby2005|author-link=Roland Lazenby}}
* {{Cite book|title=Jerry West: The Life and Legend of a Basketball Icon|last=Lazenby|first=Roland|publisher=Random House|year=2010|isbn=978-0-345-51083-9|pages=422|ref=none}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/mrclutchjerrywes0000west|title=Mr. Clutch: The Jerry West Story|last=West|first=Jerry|last2=Libby|first2=Bill|publisher=Associated Features; Prentice Hall|year=1969|isbn=0-13-604710-6|location=Englewood Cliffs, NJ|lccn=73-82904|ref=none|url-access=registration}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/rivalrybillrusse0000tayl|title=The Rivalry: Bill Russell, Wilt Chamberlain, and the Golden Age of Basketball|last=Taylor|first=John|publisher=Random House|year=2005|isbn=1-4000-6114-8|location=New York City|ref=none|url-access=registration}}
== Ytri tenglar ==
* [http://www.nba.com/history/players/west_bio.html Jerry West á nba.com]
* [https://jerrywest.lib.wvu.edu/ Jerry West Digital Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108054218/https://jerrywest.lib.wvu.edu/ |date=2024-11-08 }} hjá West Virginia & Regional History Center
* [https://www.basketball-reference.com/coaches/westje01c.html Þjálfaraferill] á Basketball-reference.com]
* [https://web.archive.org/web/20080316203120/http://wvustats.com/mbasketball/player.php?team_id=308&person_id=365 Tölfræði úr Háskólaboltanum]
{{DEFAULTSORT:West, Jerry}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1938]]
[[Flokkur:Fólk dáið árið 2024]]
[[Flokkur:Bandarískir íþróttastjórnendur]]
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]]
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]]
[[Flokkur:Bandarískir Ólympíuverðlaunahafar]]
[[Flokkur:NBA leikmenn]]
[[Flokkur:NBA þjálfarar]]
dt3bqbty0nf0x4dmjfbdv6i8yreqhaj
Himnasending
0
185597
1961219
1910151
2026-04-25T20:09:28Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961219
wikitext
text/x-wiki
'''Himnasending''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 4. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 10 lög. Platan kom út árið [[1992]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3537699?iabr=on|title=Í skýjunum|date=1992-12-03|publisher=Pressan|page=B.4|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1774980?iabr=on||title=Kemst Nýdönsk hærra? Himnasending |date=1992-11-15|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=14 B|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1776344?iabr=on||title=Himnasending |date=1992-12-06|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=14 B|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref>
== Lagalisti ==
{| class="wikitable" style="width:100%"
! style="text-align:left;" | Nr.
! style="text-align:left;" | Titill
! style="text-align:left;" | Lag
! style="text-align:left;" | Texti
! style="text-align:right;" | Lengd
|-
| 1
| Ilmur
| Daníel Ágúst, Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:46
|-
| 2
| Himnasending
| Björn Jörundur, Daníel Ágúst
| Björn Jörundur, Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 04:13
|-
| 3
| Horfðu til himins
| Jón
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 04:15
|-
| 4
| Freistingar
| Björn Jörundur
| Daníel Ágúst, Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:52
|-
| 5
| Fluga
| Jón
| Jón
| style="text-align:right;" | 04:10
|-
| 6
| Hugarflug
| Stefán
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 03:06
|-
| 7
| Hlébarði
| Ólafur
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 03:05
|-
| 8
| Elding
| Daníel Ágúst, Björn Jörundur
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 04:01
|-
| 9
| Engill
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur, Jón
| style="text-align:right;" | 03:46
|-
| 10
| Styr
| Jón
| Björn Jörundur, Jón
| style="text-align:right;" | 03:06
|}
{| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;"
| style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 37:20
|}
== Aðilar ==
'''Nýdönsk'''
*[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir
*Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir
*[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir
*[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir
*Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir
'''Aðstoð'''
*Louisa Mullenger - bakrödd í "Horfðu til himins"
*Karmen Lowe - bakrödd í "Horfðu til himins"
'''Upptökur'''
*Stjórn upptöku: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] og [[Nýdönsk]]
*Upptökur og hljóðblöndun: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]]
*Aðstoð í hljóðveri: Philippe Garcia og Ian Huffam
*Tölvuvinnsla: Richard Pierce
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
==Heimildir==
*[https://hljodsafn.is/albumDisplay/69 Himnasending] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230324132057/https://hljodsafn.is/albumDisplay/69 |date=2023-03-24 }} á hljodsafn.is
[[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1992]]
[[Flokkur:Nýdönsk]]
[[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]]
[[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]]
l71k0qor4jfwsjoifobrlbp3ht3amzp
Hunang (breiðskífa)
0
185598
1961235
1910233
2026-04-25T23:03:35Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961235
wikitext
text/x-wiki
'''Hunang''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 5. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 10 lög. Platan kom út árið [[1993]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1798239?iabr=on|title=Rökrétt framhald|date=1993-12-23|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=48|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3539603?iabr=on|title=Áhættuskortur |date=1993-11-25|publisher=[[Pressan]]|page=B4|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2619422?iabr=on|title=Hunang frá hjartanu |date=1993-11-11|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=29|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-06}}</ref>
== Lagalisti ==
{| class="wikitable" style="width:100%"
! style="text-align:left;" | Nr.
! style="text-align:left;" | Titill
! style="text-align:left;" | Lag
! style="text-align:left;" | Texti
! style="text-align:right;" | Lengd
|-
| 1
| Mjallhvít
| Daníel Ágúst
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 05:07
|-
| 2
| Undirheimar
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur, Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 03:37
|-
| 3
| Neptúnus
| Jón
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 03:26
|-
| 4
| Kvikindi
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:53
|-
| 5
| Hunang
| Daníel Ágúst
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 04:12
|-
| 6
| Grjót
| Stefán
| Daníel Ágúst
| style="text-align:right;" | 02:27
|-
| 7
| Sviti
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:34
|-
| 8
| Ljósaskipti
| Ólafur
| Daníel Ágúst, Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 04:04
|-
| 9
| Hamingja
| Björn Jörundur, Ólafur, Stefán, Daníel Ágúst
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:38
|-
| 10
| Foss
| Björn Jörundur, Stefán, Ólafur, Daníel Ágúst
| Daníel Ágúst, Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:06
|}
{| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;"
| style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 39:03
|}
== Aðilar ==
'''Nýdönsk'''
*[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir
*Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir
*[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir
*[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir
*Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir
'''Aðstoð'''
*[[Hilmar Örn Hilmarsson]]: Taktgaldur í "Kvikindi"
'''Upptökur'''
*Upptökur: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] og [[Sigurður Bjóla]]
*Hljóðblöndun: [[Nýdönsk]], [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] og [[Sigurður Bjóla]]
*Aðstoð í hljóðveri: Paul Nixon
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
==Heimildir==
*[https://hljodsafn.is/albumDisplay/70 Hunang]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is
[[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1993]]
[[Flokkur:Nýdönsk]]
[[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]]
[[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]]
22szzg0cmgvmlt5dffz784ewlpd2e7n
Húsmæðragarðurinn
0
185600
1961248
1910468
2026-04-26T01:27:39Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961248
wikitext
text/x-wiki
'''Húsmæðragarðurinn''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 6. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 11 lög. Platan kom út árið [[1998]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2422629?iabr=on|title=Upprisan felst í Húsmæðragarðinum|date=1998-11-07|publisher=Dagur|page=34|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1919679?iabr=on|title=Hversdagspopp |date=1998-11-15|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=58|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-08}}</ref>
== Lagalisti ==
{| class="wikitable" style="width:100%"
! style="text-align:left;" | Nr.
! style="text-align:left;" | Titill
! style="text-align:left;" | Lag
! style="text-align:left;" | Texti
! style="text-align:right;" | Lengd
|-
| 1
| Hei þú
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur, Valdimar Bragason
| style="text-align:right;" | 04:48
|-
| 2
| Þú ert svo
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:47
|-
| 3
| Blómarósahafið
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 05:06
|-
| 4
| Húsmæðragarðurinn
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur, Jón
| style="text-align:right;" | 03:58
|-
| 5
| Óskilamunir
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:56
|-
| 6
| Óskýrar minningar
| Jón
| Björn Jörundur, Ken Thomas
| style="text-align:right;" | 04:05
|-
| 7
| Holur innan hausinn
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:48
|-
| 8
| Ljósið skín
| Jón
| Björn Jörundur, Ken Thomas
| style="text-align:right;" | 03:04
|-
| 9
| Í sama klefa
| Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 03:49
|-
| 10
| Innan um fólk
| Ólafur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 04:33
|-
| 11
| Átrúnaðargoðin
| Jón, Ólafur, Björn Jörundur
| Björn Jörundur
| style="text-align:right;" | 06:41
|}
{| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;"
| style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 47:58
|}
== Aðilar ==
'''Nýdönsk'''
*[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir
*Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir
*[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir
*Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir
'''Upptökur'''
*Upptökur og hljóðblöndun: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]]
*Aðstoð við upptökur: Árni Gústafsson
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
==Heimildir==
*[https://hljodsafn.is/albumDisplay/3467 Húsmæðragarðurinn]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is
[[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1998]]
[[Flokkur:Nýdönsk]]
[[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]]
[[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]]
eefiw1o0cuwlycs2kucth5aux4frvct
JaVale McGee
0
186800
1961250
1951267
2026-04-26T03:34:52Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1961250
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox basketball biography
| name = JaVale McGee
| image = 34McGee2010.jpg
| image_size =
| caption = McGee árið 2010
| position = Miðherji
| height_ft = 7
| height_in = 0
| weight_lb = 270
| league = CBA
| team = Beijing Ducks
| number = 0
| birth_date = {{birth date and age|1988|1|19}}
| birth_place = Flint, [[Michigan]], Bandaríkin
| national_team = {{flagdeco|USA}} [[Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik|Bandaríkin]] (2021)
| college = Nevada (2006–2008)
| draft_year = 2008
| draft_round = 1
| draft_pick = 18
| draft_team = [[Washington Wizards]]
| career_start = 2008
| career_end =
| years1 = 2008–2012
| team1 = [[Washington Wizards]]
| years2 = 2011–2015
| team2 = [[Denver Nuggets]]
| years3 = 2014–2015
| team3 = [[Philadelphia 76ers]]
| years4 = 2015–2016
| team4 = [[Dallas Mavericks]]
| years5 = 2016–2018
| team5 = [[Golden State Warriors]]
| years6 = 2018–20120
| team6 = [[Los Angeles Lakers]]
| years7 = 2020–2021
| team7 = [[Cleveland Cavaliers]]
| years8 = 2021
| team8 = Denver Nuggets
| years9 = 2021–2022
| team9 = [[Phoenix Suns]]
| years10 = 2022–2023
| team10 = Dallas Mavericks
| years11 = 2023–2024
| team11 = [[Sacramento Kings]]
| years12 = 2025
| team12 = [[Vaqueros de Bayamón]]
| years13 = 2025–2026
| team13 = [[Illawarra Hawks]]
| years14 = 2026–nú
| team14 = [[Beijing Ducks]]
| highlights =
'''Landslið:'''
*[[Sumarólympíuleikarnir|Ólympíumeistari]] (2021)
'''Félagslið:'''
* 3× [[NBA]] meistari (2017, 2018, 2020)
*[[Baloncesto Superior Nacional|BSN]] meistari (2025)
*Varnarmaður ársins í BSN (2025)
| medal_templates =
}}
'''JaVale Lindy McGee''' (fæddur 19. janúar 1988) er bandarískur atvinnumaður í körfubolta. Eftir að hafa spilað háskólakörfubolta fyrir Nevada og var hann valinn af [[Washington Wizards]] í nýliðavali NBA árið 2008. Á 16 ára ferli í NBA hefur JaVale unnið NBA meistaratitilinn þrívegis; með [[Golden State Warriors]] árin 2017 og 2018 og með [[Los Angeles Lakers]] árið 2020.<ref>{{Cite news |date=2023-10-26 |title=Kings signing JaVale McGee, per sources: What role will he fill? |url=https://www.nytimes.com/athletic/4824058/2023/08/31/kings-javale-mcgee-signing/ |access-date=2025-06-26 |author1=Shams Charania|author2=Sam Amick|work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Árið 2021 vann hann til gullverðlauna með landsliði Bandaríkjanna á Ólympíuleikunum.<ref name="espn-2021"/>
Móðir JaVale er fyrrum körfuknattleikskonan Pamela McGee sem vann gull með Bandaríkjunum á Ólympíuleikunum árið 1984.<ref name="espn-2021">{{Cite web|url=https://www.espn.com/olympics/story/_/id/31977111/pamela-javale-mcgee-become-first-mom-son-gold-medal-duo-olympics-history|title=Golden Child: Pamela and JaVale McGee become first mother and son to win Olympic golds|author=Ashton Edmunds
|date=2021-08-07|website=ESPN.com|language=en|access-date=2025-06-26}}</ref>
Árið 2025 varð hann [[Púertó Ríkó]]-meistari með [[Vaqueros de Bayamón]] er það lagði [[Leones de Ponce]] í úrslitum [[Baloncesto Superior Nacional]]-deildarinnar.<ref>{{cite news |title=¡Vaqueros Campeones! |url=https://www.bsnpr.com/vaqueros-campeones/ |access-date=13 August 2025 |work=bsnpr.com |date=11 August 2025 |language=es }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:McGee, JaVale}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1988]]
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]]
[[Flokkur:NBA leikmenn]]
[[Flokkur:Bandarískir Ólympíuverðlaunahafar]]
3rksnwuz6novix29c70num0mfotgy19
Alexander Isak
0
187371
1961183
1958804
2026-04-25T14:45:16Z
Berserkur
10188
1961183
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|nafn= Alexander Isak
|mynd= [[Mynd:UEFA EURO qualifiers Sweden vs Spain 20191015 Alexander Isak 56 (cropped).jpg|200px]]
|fullt nafn= Alexander Isak
|fæðingardagur= {{fæðingardagur og aldur|1999|9|21|}}
|fæðingarbær= [[Stokkhólmur]]
|fæðingarland= [[Svíþjóð]]
|hæð= 1,92 m
|staða= Sóknarmaður
|núverandi lið= [[Liverpool FC]]
|númer= 9
|ár í yngri flokkum= 2005–2016
|yngriflokkalið= [[AIK]]
|ár1= 2016-2017
|ár2=2017–2019
|ár3=2017–2019
|ár4=2019
|ár5=2019-2022
|ár6=2022-2025
|ár7=2025-
|lið1= [[AIK]]
|lið2=[[Borussia Dortmund II]]
|lið3=[[Borussia Dortmund]]
|lið4=[[Willem II]]
|lið5=[[Real Sociedad]]
|lið6=[[Newcastle United]]
|lið7=[[Liverpool FC]]
|leikir (mörk)1=24 (10)
|leikir (mörk)2=12 (5)
|leikir (mörk)3=5 (0)
|leikir (mörk)4=16 (13)
|leikir (mörk)5=105 (33)
|leikir (mörk)6=86 (54)
|leikir (mörk)7=13 (3)
|landsliðsár= 2015–2016 <br />2016-2017 <br />2016–2018<br>2017-
|landslið= Svíþjóð U17<br>Svíþjóð U19<br> Svíþjóð U21 <br />[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|landsliðsleikir (mörk)= 19 (6) <br />6 (2) <br />7 (0)<br> 56 (16)
}}
'''Alexander Isak''' (f. 21. september [[1999]]) er sænskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir [[Liverpool FC]] og [[sænska karlalandsliðið í knattspyrnu]].
Isak hóf feril sinn með [[AIK]] í Stokkhólmi, 17 ára gamall. Hann hélt síðan til Evrópu. Gekk til liðs við [[Borussia Dortmund]] og [[Real Sociedad]].
===Newcastle United===
Isak varð næstmarkahæstur í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2024-2025 með 23 mörk fyrir [[Newcastle United]]. Hann skoraði í sigri Newcastle á Liverpool í [[FA-bikarinn|FA-bikarnum]] sama tímabili þegar Newcastle vann sinn fyrst bikar í yfir 50 ár. <ref>[https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/733028/newcastle-united-liverpool Liverpool - Newcastle United]ESPN, sótt 4. september 2025</ref> Eftir þrjú tímabil með [[Newcastle United]] 2022-2025 hugðist hann fara á nýjar slóðir. Hann tók ekki þátt í undirbúningstímabilinu með liðinu sumarið 2025. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/c3d1dv1gpdjo Isak wants to explore move away from Newcastle] BBC, sótt 4. september 2025</ref> Isak neitaði að æfa með liðinu þegar óskir hans um skipti til annars félag gengu ekki í gegn. Samband hans við [[Eddie Howe]] versnaði en það hafði alltaf verið gott. <ref>[https://www.mbl.is/sport/enski/2025/09/12/tjair_sig_um_brottfor_isaks/ Tjáir sig um brottför Isaks] Mbl.is, sótt 14. september, 2025</ref>
===Liverpool FC===
Isak gerði 6 ára samning við Liverpool 1. september 2025. <ref>[https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-complete-signing-alexander-isak Liverpool complete signing Alexander Isak] Liverpoolfc.com, sótt 1. september 2025</ref> Isak gekk brösuglega til að byrja með og glímdi við meiðsli og markaþurrð. Í lok desember skoraði hann mark gegn Tottenham Hotspur en það vildi ekki betur til en að hann klemmdist undir varnarmanni og fótbrotnaði. Hann var því frá í nokkra mánuði. <ref>[https://fotbolti.net/news/22-12-2025/isak-buinn-i-adgerd-og-verdur-fra-i-nokkra-manudi Isak búinn í aðgerð og verður frá í nokkra mánuði] Fótbolti.net, sótt 22. desember 2025 </ref>
==Titlar==
;Real Sociedad
Copa del Rey: 2019-2020
;Newcastle United: FA-bikarinn 2024-2025
==Tenglar==
*[https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/alexander-isak Isak á síðu Liverpool FC]
==Tilvísanir==
{{F|1999}}
[[Flokkur:Sænskir knattspyrnumenn]]
lz1gnqnkqmptg3ayiioy3ay6gbzcl3w
1961185
1961183
2026-04-25T14:59:45Z
Berserkur
10188
/* Titlar */
1961185
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|nafn= Alexander Isak
|mynd= [[Mynd:UEFA EURO qualifiers Sweden vs Spain 20191015 Alexander Isak 56 (cropped).jpg|200px]]
|fullt nafn= Alexander Isak
|fæðingardagur= {{fæðingardagur og aldur|1999|9|21|}}
|fæðingarbær= [[Stokkhólmur]]
|fæðingarland= [[Svíþjóð]]
|hæð= 1,92 m
|staða= Sóknarmaður
|núverandi lið= [[Liverpool FC]]
|númer= 9
|ár í yngri flokkum= 2005–2016
|yngriflokkalið= [[AIK]]
|ár1= 2016-2017
|ár2=2017–2019
|ár3=2017–2019
|ár4=2019
|ár5=2019-2022
|ár6=2022-2025
|ár7=2025-
|lið1= [[AIK]]
|lið2=[[Borussia Dortmund II]]
|lið3=[[Borussia Dortmund]]
|lið4=[[Willem II]]
|lið5=[[Real Sociedad]]
|lið6=[[Newcastle United]]
|lið7=[[Liverpool FC]]
|leikir (mörk)1=24 (10)
|leikir (mörk)2=12 (5)
|leikir (mörk)3=5 (0)
|leikir (mörk)4=16 (13)
|leikir (mörk)5=105 (33)
|leikir (mörk)6=86 (54)
|leikir (mörk)7=13 (3)
|landsliðsár= 2015–2016 <br />2016-2017 <br />2016–2018<br>2017-
|landslið= Svíþjóð U17<br>Svíþjóð U19<br> Svíþjóð U21 <br />[[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]]
|landsliðsleikir (mörk)= 19 (6) <br />6 (2) <br />7 (0)<br> 56 (16)
}}
'''Alexander Isak''' (f. 21. september [[1999]]) er sænskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir [[Liverpool FC]] og [[sænska karlalandsliðið í knattspyrnu]].
Isak hóf feril sinn með [[AIK]] í Stokkhólmi, 17 ára gamall. Hann hélt síðan til Evrópu. Gekk til liðs við [[Borussia Dortmund]] og [[Real Sociedad]].
===Newcastle United===
Isak varð næstmarkahæstur í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2024-2025 með 23 mörk fyrir [[Newcastle United]]. Hann skoraði í sigri Newcastle á Liverpool í [[FA-bikarinn|FA-bikarnum]] sama tímabili þegar Newcastle vann sinn fyrst bikar í yfir 50 ár. <ref>[https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/733028/newcastle-united-liverpool Liverpool - Newcastle United]ESPN, sótt 4. september 2025</ref> Eftir þrjú tímabil með [[Newcastle United]] 2022-2025 hugðist hann fara á nýjar slóðir. Hann tók ekki þátt í undirbúningstímabilinu með liðinu sumarið 2025. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/c3d1dv1gpdjo Isak wants to explore move away from Newcastle] BBC, sótt 4. september 2025</ref> Isak neitaði að æfa með liðinu þegar óskir hans um skipti til annars félag gengu ekki í gegn. Samband hans við [[Eddie Howe]] versnaði en það hafði alltaf verið gott. <ref>[https://www.mbl.is/sport/enski/2025/09/12/tjair_sig_um_brottfor_isaks/ Tjáir sig um brottför Isaks] Mbl.is, sótt 14. september, 2025</ref>
===Liverpool FC===
Isak gerði 6 ára samning við Liverpool 1. september 2025. <ref>[https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-complete-signing-alexander-isak Liverpool complete signing Alexander Isak] Liverpoolfc.com, sótt 1. september 2025</ref> Isak gekk brösuglega til að byrja með og glímdi við meiðsli og markaþurrð. Í lok desember skoraði hann mark gegn Tottenham Hotspur en það vildi ekki betur til en að hann klemmdist undir varnarmanni og fótbrotnaði. Hann var því frá í nokkra mánuði. <ref>[https://fotbolti.net/news/22-12-2025/isak-buinn-i-adgerd-og-verdur-fra-i-nokkra-manudi Isak búinn í aðgerð og verður frá í nokkra mánuði] Fótbolti.net, sótt 22. desember 2025 </ref>
==Titlar==
;Real Sociedad
[[Copa del Rey]]: 2019-2020
;Newcastle United
[[FA-bikarinn]]: 2024-2025
==Tenglar==
*[https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/alexander-isak Isak á síðu Liverpool FC]
==Tilvísanir==
{{F|1999}}
[[Flokkur:Sænskir knattspyrnumenn]]
9km515nlu9cr42lzf2qfphwm33hxrtn
Todor Zhívkov
0
190763
1961187
1961156
2026-04-25T15:38:16Z
TKSnaevarr
53243
/* Æviágrip */
1961187
wikitext
text/x-wiki
{{Stjórnmálamaður
| nafn = Todor Zhívkov
| nafn_á_frummáli = {{nobold|Тодор Живков}}
| mynd = Todor Zhivkov , eerste secretaris Communistische Partij en president van Bulgari, Bestanddeelnr 924-8077 (cropped).jpg
| titill= Aðalritari miðnefndar búlgarska kommúnistaflokksins
| stjórnartíð_start = 4. mars 1954
| stjórnartíð_end = 10. nóvember 1989
| forveri = [[Valko Tsjervenkov]]
| eftirmaður = [[Petar Mladenov]]
| titill2 = Formaður ríkisráðs Búlgaríu
| stjórnartíð_start2 = 7. júlí 1971
| stjórnartíð_end2 = 17. nóvember 1989
| forveri2 = [[Georgí Trajkov]]
| eftirmaður2 = [[Petar Mladenov]]
| titill3 = Forsætisráðherra Búlgaríu
| stjórnartíð_start3 = 19. nóvember 1962
| stjórnartíð_end3 = 7. júlí 1971
| forveri3 = [[Anton Júgov]]
| eftirmaður3 = [[Stanko Todorov]]
| myndatexti1 = Todor Zhívkov árið 1971.
| fæddur = {{fæðingardagur|1911|9|7}}
| fæðingarstaður = [[Pravets]], [[Búlgaría|Búlgaríu]]
| dánardagur = {{dánardagur og aldur|1998|8|5|1911|9|7}}
| dánarstaður = [[Sófía|Sófíu]], [[Búlgaría|Búlgaríu]]
| þjóderni = [[Búlgaría|Búlgarskur]]
| maki = {{gifting|Mara Malíva-Zhívkova|1936|1971|orsök=dó}}
| stjórnmálaflokkur = [[Kommúnistaflokkur Búlgaríu]]
| börn = Ljúdmíla, Vladímír
| undirskrift =SigTodorZhivkov.svg
}}
'''Todor Hrístov Zhívkov''' ([[búlgarska]]: Тодор Христов Живков; 7. september 1911 – 5. ágúst 1998) var [[Búlgaría|búlgarskur]] stjórnmálamaður sem var leiðtogi [[Alþýðulýðveldið Búlgaría|Alþýðulýðveldisins Búlgaríu]] frá 1956 til 1989 sem aðalritari miðnefndar [[Kommúnistaflokkur Búlgaríu|Kommúnistaflokks Búlgaríu]]. Zhívkov var næstþaulsetnasti þjóðarleiðtoginn í [[austurblokkin]]ni, þaulsetnasti leiðtoginn innan [[Varsjárbandalagið|Varsjárbandalagsins]] og þaulsetnasti leiðtogi í sögu Búlgaríu sem ekki var af kóngaættum.
==Æviágrip==
Todor Zhívkov fæddist árið 1911 í þorpinu [[Pravets]] og var kominn af fátæku bændafólki. Hann gekk í æskulýðshreyfingu [[Kommúnistaflokkur Búlgaríu|búlgarska kommúnistaflokksins]] árið 1928 og varð meðlimur í flokknum árið 1932. Hann var orðinn hátt settur í flokknum á árunum 1932 til 1941 og var einn helsti forystumaður flokksdeildarinnar í [[Sófía|Sófíu]]. Sem slíkur tók Zhívkov virkan þátt í andspyrnuhreyfingu kommúnista gegn hernámi [[Þriðja ríkið|nasista]] í Búlgaríu á árum [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]].<ref name=mbl70>{{Tímarit.is|1414782|Forsætisráðherra Búlgaríu í heimsókn í kvöld|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=24. september 1970|blaðsíða=12}}</ref>
Þegar kommúnistar tóku völdin í Búlgaríu eftir lok stríðsins hlaut hann ábyrgðarstöður innan flokksins. Hann var formaður flokksnefndarinnar í Sófíu frá 1948 til 1949 og var kjörinn í miðstjórn Kommúnistaflokksins árið 1945. Hann átti sæti í forsætisnefnd flokksins frá árinu 1951 og varð forsætisráðherra Alþýðulýðveldisins Búlgaríu árið 1962.<ref name=mbl70/> Zhívkov varð aðalritari Kommúnistaflokksins árið 1954.<ref name=abl/>
Sem leiðtogi Búlgaríu var Zhívkov ávallt mjög vilhallur [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]]. Sjálfur lýsti hann sambandi ríkjanna sem „tveimur lungum í sama líkama með sömu blóðrás“.<ref name=mbl80>{{Tímarit.is|1532689|„Regnhlífarmorðið“ rifjað upp|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=19. október 1980|blaðsíða=62–63}}</ref> Zhívkov fór eitt sinn fram á það að Búlgaría yrði formlega limuð inn í Sovétríkin en þáverandi leiðtogi Sovétríkjanna, [[Níkíta Khrústsjov]], afþakkaði tilboðið.<ref name=guðni>{{Tímarit.is|6220301|Kommúnistar kveðja|blað=[[Þjóðlíf]]|útgáfudagsetning=1. febrúar 1991|blaðsíða=24|höfundur=[[Guðni Thorlacius Jóhannesson]]}}</ref>
Heima fyrir studdist Zhívkov við svokallaða Tsjavdar-klíku, sem hafði tögl og hagldir í stjórnmálanefnd Kommúnistaflokksins. Klíkan var kennd við skæruliðasveit sem Zhívkov hafði stýrt á stríðsárunum, en margir félagar Zhívkovs úr stríðinu deildu völdum með honum á stjórnarárum hans. Zhívkov studdist einnig við hóp manna í stjórnmálanefndinni sem hann kom til metorða á fyrstu valdaárum sínum. Búlgarski herinn gerði misheppnaða valdaránstilraun gegn Zhívkov árið 1965 en eftir það voru völd hans sjaldan í hættu. Zhívkov hreinsaði reglulega til í forystuliði Kommúnistaflokksins til þess að forðast frekari ógnir gegn sér.<ref name=fall>{{Tímarit.is|1714330|Fall Zhívkovs|blað=[[Morgunblaðið]]|höfundur=Guðmundur Halldórsson|útgáfudagsetning=10. desember 1989|blaðsíða=20-21}}</ref>
Zhívkov kom í opinbera heimsókn til [[Ísland]]s árið 1970. Hann var fyrsti leiðtogi austantjaldsríkis sem kom í opinbera heimsókn til landsins.<ref name=abl>{{Tímarit.is|3190288|Forsætisráðherra Búlgaríu í opinberri heimsókn|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=24. september 1970|blaðsíða=1}}</ref> Hann fundaði með [[Jóhann Hafstein|Jóhanni Hafstein]] forsætisráðherra og sat fyrir svörum blaðamanna í [[Ráðherrabústaðurinn|Ráðherrabústaðnum]], þar sem hann varði meðal annars hernaðarinngrip [[Varsjárbandalagið|Varsjárbandalagsins]] í Tékkóslóvakíu í [[Vorið í Prag|vorinu í Prag]] 1968.<ref>{{Tímarit.is|1414835|„Við leyfum aldrei að kommúnísku skipulagi sé steypt“|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=26. september 1970|blaðsíða=1}}</ref>
Talið er að Zhívkov hafi fyrirskipað morðið á búlgarska rithöfundinum [[Georgí Markov]] í London árið 1978. Markov hafði verið einn vinsælasti rithöfundur Búlgaríu en hafði flúið land og hlotið starf hjá búlgarskri deild [[BBC]]. Hann vann einnig hjá bandarísku útvarpsstöðinni [[Radio Free Europe]], sem útvarpaði áróðri frá Vesturlöndum til austantjaldsríkja. Markov lést úr eitrun úr efninu [[rísín]] fjórum dögum eftir að hafa verið stunginn með [[regnhlíf]] af vegfaranda á Waterloobrú í London.<ref name=mbl80/> Í útsendingum sínum á búlgörsku og í ritum sínum hafði Markov reglulega gagnrýnt Zhívkov. Þeir Zhívkov höfðu áður verið nánir vinir en Markov hafði fallið í ónáð í Búlgaríu vegna umfjöllunar sinnar um spillingu í búlgarska stjórnkerfinu.<ref>{{Tímarit.is|1718066|Regnhlífarmorðið rannsakað|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=18. febrúar 1990|blaðsíða=12–13|höfundur=Guðmundur Halldórsson}}</ref>
==Fall frá völdum==
Árið 1984 gerði Zhívkov víðtækar breytingar á valdaforystunni í Búlgaríu og boðaði aðgerðir til þess að rétta við efnahag landsins.<ref>{{Tímarit.is|1587413|Breytingar í Búlgaríu|blað=[[Morgunblaðið]]|höfundur=Guðmundur Halldórsson|útgáfudagsetning=31. janúar 1984|blaðsíða=16}}</ref> Óánægja með spillingu og slæmt efnahagsástand jókst í Búlgaríu á níunda áratugnum. Efnahagsaðgerðir sem stjórn Zhívkovs boðaði báru lítinn árangur og ekki tókst að bæta úr þrálátum vöruskorti í landinu. Á svipuðum tíma hóf Zhívkov aukin afskipti af minnihlutahópi Tyrkja í Búlgaríu og hvatti tyrkneskumælandi landsmenn til að taka upp búlgörsk nöfn og aðlaga sig að búlgarskri menningu. Í maí 1989 hvatti Zhívkov tyrkneskumælandi landsmenn til að flytjast til Tyrklands, sem leiddi til þess að um 300.000 manns flúði land, þar til Tyrkir lokuðu landamærum sínum að Búlgaríu. Brottför svo margra úr landinu olli röskun í búlgörsku efnahagslífi og þegar um 60.000 manns ákváðu að snúa aftur til Búlgaríu olli það enn frekari erfiðleikum.<ref name=fall/>
Glundroðinn sem fylgdi fjöldaflótta búlgörsku Tyrkjanna sannfærði [[Petar Mladenov]], utanríkisráðherra í stjórn Búlgaríu, að nauðsynlegt væri að losna við Zhívkov. Margir meðlimir stjórnmálanefndar kommúnistaflokksins voru orðnir óánægðir með Zhívkov, einkum vegna tilraunar hans til að upphefja son sinn, Vladímír, og koma honum í áhrifastöður. Mladenov fékk varnarmálaráðherrann [[Dobrí Dzhúrov]], forsætisráðherrann [[Georgí Atanasov]] og utanríkisverslunarráðherrann [[Andrej Lúkanov]] til liðs við sig og hóf að leggja á ráðin um að steypa Zhívkov af stóli. Eftir að hafa reynt að tryggja stuðning hersins, draga úr áhrifum lífvarðasveitar Zhívkovs og fá grænt ljós frá Sovétmönnum létu samsærismennirnir til skarar skríða. Á fundi stjórnmálanefndarinnar 9. nóvember 1989 lögðu þeir fram vantrauststillögu gegn Zhívkov sem var að endingu samþykkt með eins atkvæðis mun. Zhívkov neyddist til að leggja niður völd og Mladenov var kjörinn nýr leiðtogi flokksins.<ref name=fall/>
Kommúnistastjórn Búlgaríu leið undir lok innan við ári eftir að Zhívkov var steypt af stóli. Eftir fall kommúnistastjórnarinnar var Zhívkov settur í stofufangelsi og kærður fyrir fjárdrátt og margvíslega spillingu. Zhívkov hélt því fram að hann hefði haft efasemdir um þjóðarskipulag kommúnistastjórnarinnar frá því á miðjum sjötta áratugnum en að hann hafi neyðst til að viðhalda því vegna þrýstings frá Sovétríkjunum.<ref name=guðni/> Árið 1992 var Zhívkov dæmdur í sjö ára fangelsi fyrir að hafa dregið sér fé upp á 21,5 milljónir [[Búlgarskt lef|búlgarskra lefa]] úr ríkissjóði og notað það til að kaupa 67 bifreiðar frá Vesturlöndum og og 72 lúxusíbúðir fyrir ættingja sína og vini.<ref>{{Tímarit.is|1770829|Ég komst í sögubækurnar og þar verð ég|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=5. september 1992|blaðsíða=19}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Zhívkov, Todor}}
{{fd|1911|1998}}
[[Flokkur:Forsætisráðherrar Búlgaríu]]
[[Flokkur:Kommúnistaleiðtogar]]
[[Flokkur:Þjóðhöfðingjar Búlgaríu]]
p2u0fc3o8d14y6xvjczppr2zbg54bau
Spjall:Frummaður
1
190791
1961202
2026-04-25T17:18:55Z
Akigka
183
Nýr hluti: /* Sameina? */
1961202
wikitext
text/x-wiki
== Sameina? ==
Á en:wp vísar [[:en:Archaic humans]] á ''[[:en:Homo]]. Spurning hvort hér ætti að gera það sama og breyta í tilvísun til [[Mannættkvísl]]? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 25. apríl 2026 kl. 17:18 (UTC)
mah04zsw21ayebfsz5843kmdhceus31
Spjall:Riða á Íslandi
1
190792
1961203
2026-04-25T17:21:05Z
Akigka
183
Nýr hluti: /* Sameina? */
1961203
wikitext
text/x-wiki
== Sameina? ==
Spurning hvort þessi grein ætti fremur heima sem kafli í greininni [[Riða]]? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 25. apríl 2026 kl. 17:21 (UTC)
376ckr07uurdfme7irymgxrbr9vpza0
Cauchyruna
0
190793
1961205
2026-04-25T17:23:30Z
Akigka
183
Akigka færði [[Cauchyruna]] á [[Cauchy-runa]]: fylgja íðorðasafninu
1961205
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Cauchy-runa]]
goncotwxqun6f9rmcpg4iwegka1ygmu
Spjall:Cauchyruna
1
190794
1961207
2026-04-25T17:23:30Z
Akigka
183
Akigka færði [[Spjall:Cauchyruna]] á [[Spjall:Cauchy-runa]]: fylgja íðorðasafninu
1961207
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Spjall:Cauchy-runa]]
i1v4ove2q14bop9syyaw7rdjlnqrgb7
Charlotte Sting
0
190795
1961215
2026-04-25T18:38:59Z
Alvaldi
71791
Bjó til síðu með „{{Infobox basketball club | name = Charlotte Sting | logo = | leagues = [[Women's National Basketball Association|WNBA]] | conference = Austur | founded = 1997 | dissolved = 2007 | location = [[Charlotte (Norður-Karólínu)|Charlotte]], [[Norður-Karólína]], Bandaríkin | colors = Appelsínugulur, blár, silfur, svartur, hvítur<br />{{color box|#F9423A}} {{color box|#1B365D}} {{color box|#8D9093...“
1961215
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox basketball club
| name = Charlotte Sting
| logo =
| leagues = [[Women's National Basketball Association|WNBA]]
| conference = Austur
| founded = 1997
| dissolved = 2007
| location = [[Charlotte (Norður-Karólínu)|Charlotte]], [[Norður-Karólína]], Bandaríkin
| colors = Appelsínugulur, blár, silfur, svartur, hvítur<br />{{color box|#F9423A}} {{color box|#1B365D}} {{color box|#8D9093}} {{color box|#010101}} {{color box|#FFFFFF}}
| ownership = Robert L. Johnson
| championships =
}}
'''Charlotte Sting''' var bandarískt atvinnumannalið í körfubolta sem lék í [[WNBA]]-deildinni á árunum 1997 til 2006. Það var eitt af átta upprunalegu liðum deildarinnar og var staðsett í [[Charlotte (Norður-Karólínu)|Charlotte]] í [[Norður-Karólína]]-fylki.<ref name=Oct1996>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/108315544/womans-nba-on-its-way/|first=Rick|last=Bonnell|work=The Charlotte Observer|title=Woman's NBA on its way|date=October 31, 1996|accessdate=August 25, 2022|page=1B|via=[[Newspapers.com]]}}</ref>
Sting var upphaflega systurlið [[Charlotte Hornets]],<ref name="Oct1996"/> þar til Hornets fluttu til [[New Orleans]] árið 2002. Robert L. Johnson, stofnandi [[BET|Black Entertainment Television]], keypti liðið í janúar 2003, stuttu eftir að hann var tilkynntur sem aðaleigandi [[Charlotte Bobcats]] sem kom í staðinn Hornets í Charlotte-borg.<ref name=Dec2002>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/108325304/nba-taps-johnson-to-own-new-team/|first=Rick|last=Bonnell|work=The Charlotte Observer|title=NBA taps Johnson to own new team|date=December 18, 2002|accessdate=August 25, 2022|page=1A|via=[[Newspapers.com]]}}</ref>
Eftir að 2006 tímabilinu lauk skiluðu eigendur liðsins eignarhaldi þess til deildarinnar. Eftir að engir nýjir eigendur fundust lagðist liðið af snemma árs 2007 áður en næsta tímabil byrjaði.
==Þjálfarar==
*Marynell Meadors (1997–1999)
*an Hughes (1999)
*T.R. Dunn (2000)
*Anne Donovan (2001–2002)
*Trudi Lacey (2003–2005)
*Muggsy Bogues (2005 – 2006)
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{s|1997}}
[[Flokkur:Lagt niður 2007]]
[[Flokkur:Bandarísk körfuknattleiksfélög]]
[[Flokkur:WNBA lið]]
p1ndgd5rmk42sow6gaqa2oedvrjquq6
1961216
1961215
2026-04-25T18:40:01Z
Alvaldi
71791
1961216
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox basketball club
| name = Charlotte Sting
| logo =
| leagues = [[Women's National Basketball Association|WNBA]]
| conference = Austur
| founded = 1997
| dissolved = 2007
| location = [[Charlotte (Norður-Karólínu)|Charlotte]], [[Norður-Karólína]], Bandaríkin
| colors = Appelsínugulur, blár, silfur, svartur, hvítur<br />{{color box|#F9423A}} {{color box|#1B365D}} {{color box|#8D9093}} {{color box|#010101}} {{color box|#FFFFFF}}
| ownership = Robert L. Johnson
| championships =
}}
'''Charlotte Sting''' var bandarískt atvinnumannalið í körfubolta sem lék í [[WNBA]]-deildinni á árunum 1997 til 2006. Það var eitt af átta upprunalegu liðum deildarinnar og var staðsett í [[Charlotte (Norður-Karólínu)|Charlotte]] í [[Norður-Karólína]]-fylki.<ref name=Oct1996>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/108315544/womans-nba-on-its-way/|first=Rick|last=Bonnell|work=The Charlotte Observer|title=Woman's NBA on its way|date=October 31, 1996|accessdate=August 25, 2022|page=1B|via=[[Newspapers.com]]}}</ref>
Sting var upphaflega systurlið [[Charlotte Hornets]],<ref name="Oct1996"/> þar til Hornets fluttu til [[New Orleans]] árið 2002. Robert L. Johnson, stofnandi [[BET|Black Entertainment Television]], keypti liðið í janúar 2003, stuttu eftir að hann var tilkynntur sem aðaleigandi [[Charlotte Bobcats]] sem kom í staðinn Hornets í Charlotte-borg.<ref name=Dec2002>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/108325304/nba-taps-johnson-to-own-new-team/|first=Rick|last=Bonnell|work=The Charlotte Observer|title=NBA taps Johnson to own new team|date=December 18, 2002|accessdate=August 25, 2022|page=1A|via=[[Newspapers.com]]}}</ref>
Eftir að 2006 tímabilinu lauk skiluðu eigendur liðsins eignarhaldi þess til deildarinnar. Eftir að engir nýjir eigendur fundust lagðist liðið af snemma árs 2007 áður en næsta tímabil byrjaði.
==Þjálfarar==
*Marynell Meadors (1997–1999)
*an Hughes (1999)
*T.R. Dunn (2000)
*Anne Donovan (2001–2002)
*Trudi Lacey (2003–2005)
*Muggsy Bogues (2005 – 2006)
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{WNBA}}
{{s|1997}}
[[Flokkur:Lagt niður 2007]]
[[Flokkur:Bandarísk körfuknattleiksfélög]]
[[Flokkur:WNBA lið]]
kywr3ib88mphcz9fc5rpmlq6bmjmfs3
National Association for the Advancement of Colored People
0
190796
1961232
2026-04-25T22:51:59Z
TKSnaevarr
53243
TKSnaevarr færði [[National Association for the Advancement of Colored People]] á [[NAACP]] yfir tilvísun
1961232
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[NAACP]]
kkrhh481s444ozi0flcln5y18vbt4br
Spjall:National Association for the Advancement of Colored People
1
190797
1961234
2026-04-25T22:51:59Z
TKSnaevarr
53243
TKSnaevarr færði [[Spjall:National Association for the Advancement of Colored People]] á [[Spjall:NAACP]]
1961234
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Spjall:NAACP]]
r7tj01z5vifqhhgopaaty54scuft930
Flokkur:Fólk dáið árið 550
14
190798
1961245
2026-04-26T01:03:17Z
TKSnaevarr
53243
Bjó til síðu með „[[Flokkur:550]] [[Flokkur:Fólk dáið á 6. öld|550]]“
1961245
wikitext
text/x-wiki
[[Flokkur:550]]
[[Flokkur:Fólk dáið á 6. öld|550]]
qbitlnp53lkcdtlyl3na2f1jdqun0v1
Flokkur:Fólk fætt árið 475
14
190799
1961246
2026-04-26T01:04:55Z
TKSnaevarr
53243
Bjó til síðu með „[[Flokkur:475]] [[Flokkur:Fólk fætt á 5. öld|475]]“
1961246
wikitext
text/x-wiki
[[Flokkur:475]]
[[Flokkur:Fólk fætt á 5. öld|475]]
91m3768ayn06ge43mkb4ld3thacul8j
Talmúd
0
190800
1961259
2026-04-26T10:59:15Z
Akigka
183
Akigka færði [[Talmúd]] á [[Talmúð]]
1961259
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Talmúð]]
9etsbceue5ttk9xz4087a37bqy7fkb4
Spjall:Talmúd
1
190801
1961261
2026-04-26T10:59:15Z
Akigka
183
Akigka færði [[Spjall:Talmúd]] á [[Spjall:Talmúð]]
1961261
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Spjall:Talmúð]]
j2cwjdmayj8i3teo4uys3js8u3seu7n