Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 679 1961620 1953438 2026-04-29T14:40:02Z TKSnaevarr 53243 1961620 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Vladímír Pútín | mynd = Владимир Путин (08-03-2024) (cropped) (higher res).jpg | myndatexti1 = Pútín árið 2024. | titill = [[Forseti Rússlands]] | stjórnartíð_start =7. maí 2012 | stjórnartíð_end = | forveri = [[Dmítríj Medvedev]] | forsætisráðherra = [[Dmítríj Medvedev]]<br>[[Míkhaíl Míshústín]] | stjórnartíð_start2 = 31. desember 1999 | stjórnartíð_end2 = 7. maí 2008 | forveri2 = [[Borís Jeltsín]] | eftirmaður2 = [[Dmítríj Medvedev]] | forsætisráðherra2 = [[Míkhaíl Kasjanov]]<br>[[Míkhaíl Fradkov]]<br>[[Víktor Zúbkov]] | titill3 = [[Forsætisráðherra Rússlands]] | stjórnartíð_start4 = 15. ágúst 1999 | stjórnartíð_end4 = 7. maí 2000 | forseti4 = [[Borís Jeltsín]] | forveri4 = [[Sergej Stepashín]] | eftirmaður4 = [[Míkhaíl Kasjanov]] | stjórnartíð_start3 = 8. maí 2008 | stjórnartíð_end3 = 7. maí 2012 | forseti3 = [[Dmítríj Medvedev]] | forveri3 = [[Víktor Zúbkov]] | eftirmaður3 = [[Dmítríj Medvedev]] | fæðingarnafn = Vladímír Vladímírovítsj Pútín | fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1952|10|7}} | fæðingarstaður = [[Leníngrad]], [[Sovétlýðveldið Rússland|rússneska sovétlýðveldinu]], [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] | stjórnmálaflokkur = [[Sameinað Rússland]] | starf = Leyniþjónustumaður, stjórnmálamaður | trú = [[Rússneska rétttrúnaðarkirkjan]] | maki = {{gifting|[[Ljúdmíla Pútína|Ljúdmíla Skrjebevna]]|1983|2014|orsök=skildu}} | börn = 2 | þjóderni = [[Rússland|Rússneskur]] | háskóli = [[Ríkisháskólinn í Sankti Pétursborg]] | bústaður = [[Kreml (Moskva)|Kreml]], [[Moskva|Moskvu]] | undirskrift = Putin signature.svg | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Владимир Путин}} }} '''Vladímír Vladímírovítsj Pútín''' ([[rússneska]]: Владимир Владимирович Путин; f. 7. október 1952) er annar [[forseti Rússlands]]. Hann útskrifaðist frá lögfræðideild [[Ríkisháskólinn í Sankti-Pétursborg|Ríkisháskólans í Leníngrad]] árið 1975 og hóf störf hjá [[KGB]]. Á árunum 1985–1990 starfaði hann í [[Austur-Þýskaland]]i. Frá árinu 1991 gegndi hann ýmsum embættum, meðal annars í Ríkisháskólanum í Leníngrad, borgarstjórn [[Sankti Pétursborg]]ar og frá 1996 hjá stjórnvöldum í [[Kreml (Moskva)|Kreml]]. Í júlí 1998 var hann skipaður yfirmaður [[FSB]] (arftaka [[KGB]]) og frá mars 1999 var hann samtímis ritari Öryggisráðs rússneska sambandslýðveldisins. Frá 31. desember 1999 var hann settur [[forseti Rússlands|forseti rússneska sambandslýðveldisins]] en 26. mars 2000 var hann kosinn forseti. Hann var endurkjörinn 14. mars 2004. Hann varð forsætisráðherra frá 2008 til 2012 og var síðan aftur kjörinn forseti árin 2012, 2018 og 2024. Vladímír Pútín talar auk [[rússneska|rússnesku]], [[þýska|þýsku]] og [[enska|ensku]]. Hann var giftur Ljúdmílu Aleksandrovnu Pútínu til ársins 2014. Þau eiga saman tvær dætur, Maríu (f. 1985) og Jekaterínu (f. 1986). ==Æviágrip== Pútín fæddist þann 7. október 1952 í [[Leníngrad]] í [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] og var yngstur þriggja barna foreldra sinna. Þegar hann var tólf ára byrjaði hann að æfa [[sambó]] og [[júdó]]. Hann er í dag með [[svart belti]] í júdó og er landsmeistari í са́мбо (stafsett á latnesku letri: sambó). Pútín lærði [[Þýska|þýsku]] í gagnfræðiskóla í Sankti Pétursborg og talar hana reiprennandi. Pútín hóf laganám í ríkisháskóla Leníngrad árið 1970 og útskrifaðist árið 1975. Á háskólaárunum gekk hann í [[Sovéski kommúnistaflokkurinn|sovéska kommúnistaflokkinn]] og var meðlimur hans til ársins 1991. ===Störf hjá KGB=== Árið 1975 gekk Pútín til liðs við leyniþjónustuna [[KGB]]. Hann vann í gagnnjósnum og fylgdist með útlendingum og erindrekum í Leníngrad. Frá 1985 til 1990 vann hann í [[Dresden]] í [[Austur-Þýskaland]]i.<ref name=íljósisögunnar>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/slagsmalahundurinn-sem-vard-forseti | titill= Slagsmálahundurinn sem varð forseti | höfundur=[[Vera Illugadóttir]]| útgefandi=[[RÚV]] | ár=2016|mánuður=12. febrúar|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=25. desember}}</ref> Opinberlega var Pútín staðsettur þar sem túlkur en umdeilt er hvað hann fékkst við þar í raun og veru. Samkvæmt sumum heimildum var vera Pútíns í Dresden viðburðalítil og starf hans gekk út á fátt annað en að fylgjast með fjölmiðlum og safna úrklippum. Aðrar heimildir herma að Pútín hafi fengist við að fá Þjóðverja til að njósna fyrir Sovétríkin og jafnvel að hann hafi átt í samstarfi við kommúníska hryðjuverkahópinn [[Rote Armee Fraktion]].<ref>{{Vefheimild|url=https://visindi.is/hvad-starfadi-putin-a-sovettimanum/| titill=Hvað starfaði Pútín á Sovéttímanum?|útgefandi=''[[Lifandi vísindi]]''| ár=2022|mánuður=26. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=10. mars}}</ref> Samkvæmt opinberri ævisögu Pútíns brenndi hann leyniskjöl KGB í borginni til þess að koma í veg fyrir að þau féllu í hendur mótmælenda þegar [[Berlínarmúrinn]] féll.<ref name=leyniþjónustan>{{Vefheimild|titill=Úr leyniþjónustunni í forsetahöllina|höfundur=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir|url=https://www.visir.is/g/20222235430d/ur-leynithjonustunni-i-forsetahollina|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2022|mánuður=16. mars|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=16. mars}}</ref> Eftir að austur-þýska kommúnistastjórnin féll sneri Pútin aftur til Leníngrad árið 1990. Þegar [[Sovéska valdaránstilraunin 1991|reynt var að fremja valdarán]] gegn [[Míkhaíl Gorbatsjov]] árið 1991 segist Pútín hafa sagt af sér og staðið með ríkisstjórninni. Hann varð síðan eftir hrun Sovétríkjanna aðstoðarmaður [[Anatolíj Sobtsjak]], borgarstjóra Pétursborgar frá 1991 til 1996. ===Forstjóri FSB og forsætisráðherra=== Árið 1996 var Pútín kallaður til starfa í Moskvu og varð árið 1998 forstjóri nýju rússnesku leyniþjónustunnar, [[Alríkislögregla Rússneska Sambandsríkisins|FSB]].<ref name=vísindavefur>{{Vísindavefurinn|28941|Hvað getið þið sagt mér um Vladimír Pútín?|höfundur=Jón Ólafsson|dags=9. janúar 2015|skoðað=23. mars 2024}}</ref> Þar sem [[Borís Jeltsín]], þáverandi forseti Rússlands, var rúinn vinsældum og mátti ekki gegna þriðja kjörtímabilinu sem forseti samkvæmt þágildandi lögum fóru bandamenn hans á þessum tíma að svipast eftir sigurvænlegum frambjóðanda sem gæti tekið við af honum og hlíft valdaklíkunni við spillingarákærum.<ref name=leyniþjónustan/> Sagt er að ólígarkinn [[Borís Berezovskíj]] hafi fyrstur stungið upp á Pútín sem rétta manninum í starfið.<ref name=vísindavefur/> Þann 15. ágúst árið 1999 útnefndi Jeltsín Pútín [[Forsætisráðherra Rússlands|forsætisráðherra]] í stjórn sinni og lýsti því jafnframt yfir að hann vildi að Pútín yrði eftirmaður sinn.<ref>{{Tímarit.is|2988013|Krónprinsinn Vladímír Pútín |útgáfudagsetning=10. ágúst 1999|blað=[[DV]]|blaðsíða=8}}</ref> Pútín var nánast óþekktur þegar hann varð forsætisráðherra og fáir bjuggust við því að hann myndi endast lengi í embættinu, enda hafði Jeltsín margsinnis skipt um forsætisráðherra á undanförnum árum. Það var einkum með framgöngu sinni í [[Seinna Téténíustríðið|seinna Téténíustríðinu]] sem Pútín vann sér upphaflega hylli rússnesku þjóðarinnar. Í september 1999 voru gerðar sprengjuárásir á íbúðablokkir í [[Moskva|Moskvu]] og [[Volgodonsk]] sem Rússar sögðu hryðjuverkamenn frá [[Téténía|Téténíu]] bera ábyrgð á.<ref>{{Vísindavefurinn|4531|Hvernig og hvers vegna hófst stríðið milli Tsjetsjena og Rússa?|höfundur=Guðmundur Ólafsson|dags=27. september 2004|skoðað=23. mars 2024}}</ref> Rússar brugðust við árásunum með því að rjúfa friðarsamkomulag sem gert hafði verið við Téténa árið 1997 og hefja innrás í Téténíu 28. september 1999. Pútín hélt fjölda vígreifra sjónvarpsávarpa á tíma innrásarinnar og uppskar fljótt miklar vinsældir hjá rússneskri alþýðu, sem var full hefndarþorsta vegna hryðjuverkaárásanna.<ref name=vera2>{{Vefheimild|titill=Dularfullar sprengingar urðu tilefni innrásar|url=https://www.ruv.is/frett/dularfullar-sprengingar-urdu-tilefni-innrasar|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2017|mánuður=21. apríl|höfundur=[[Vera Illugadóttir]]|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=18. apríl}}</ref> Frá upphafi hafa verið uppi kenningar um að leyniþjónustan FSB hafi sviðsett sprengjuárásirnar í Moskvu og Volgodonsk í þágu Pútíns til að skapa átyllu fyrir stríði í Téténíu. Þessi kenning styðst meðal annars við það að tveir starfsmenn FSB sáust koma pokum með dufti sem líktist sprengiefninu [[RDX]] fyrir í kjallara íbúðablokkar í [[Rjazan]]. Þeir voru handteknir en lögreglu svo skipað að láta þá lausa.<ref name=leyniþjónustan/> Einn þeirra sem taldi Pútín hafa sviðsett árásirnar var fyrrum FSB-liðinn [[Aleksandr Lítvínenko]], sem flúði í útlegð til Bretlands árið 2000. Lítvínenko lést árið 2006 eftir að eitrað var fyrir honum með [[Geislavirkni|geislavirka]] efninu Pólon-210.<ref>{{Vefheimild|titill=WSJ; Herða verður refsiaðgerðir gegn Pútín vegna morðsins á Litvinenko|url=https://vardberg.is/frettir/wsj-herda-verdur-refsiadgerdir-gegn-putin-vegna-mordsins-a-litvinenko/|útgefandi=[[Varðberg]]|ár=2016|mánuður=22. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=18. mars}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Rússnesk stjórnvöld talin hafa myrt Litvinenko|url=https://www.visir.is/g/20212158912d|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2021|mánuður=21. september|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=18. mars|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> Rússar gerðu linnulausar loftárásir á téténsku höfuðborgina [[Groznyj]] í um fjóra mánuði og höfðu nánast alfarið lagt hana í rúst þegar síðustu téténsku skæruliðarnir hörfuðu þaðan í lok janúar árið 2000.<ref>{{Vefheimild|titill=Tilgangslaus eyðilegging?|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/519846/|útgefandi=[[mbl.is]]| dags = 20. febrúar 2000| skoðað-dags = 22. mars 2022|aðgengi=áskrift}}</ref> ===Forseti (2000–2008)=== [[Mynd:Putin and Yeltsin cropped.jpg|thumb|left|Pútín sver forsetaeiðinn árið 2000 við hlið [[Borís Jeltsín]], fráfarandi forseta.]] Þann 31. desember 1999 sagði Jeltsín af sér og Pútín varð þar með [[starfandi forseti]] Rússlands í hans stað. Eitt af því fyrsta sem Pútín gerði í embætti var að skrifa undir tilskipun þess efnis að Jeltsín og fjölskylda hans yrðu ekki lögsótt fyrir spillingarmál sem höfðu komið upp í forsetatíð hans.<ref>{{Tímarit.is|3710738|Rússland, Rússland|útgáfudagsetning=18. desember 2003|blað=[[Fréttablaðið]]|blaðsíða=22|höfundur=[[Þorvaldur Gylfason]]}}</ref> Afsögn Jeltsíns leiddi til þess að forsetakosningar voru haldnar þremur mánuðum fyrr en stjórnarandstaðan hafði gert ráð fyrir. Pútín vann kosningarnar í fyrstu umferð með 53% greiddra atkvæða. Hann tók forsetaeiðinn þann 7. maí árið 2000. Árið 2003 var samningur gerður við Téténa þar sem Téténía varð sjálfstjórnarhérað innan rússneska sambandsríkisins undir stjórn [[Akhmad Kadyrov|Akhmads Kadyrov]], stríðsherra sem hafði gengið til liðs við Pútín í seinna Téténíustríðinu. Pútín gerði einnig samninga við rússneska [[Fáveldi|olígarka]] um stuðning þeirra við ríkisstjórn hans í skiptum fyrir að þeir héldu flestum völdum sínum. Olígarkar sem héldu ekki tryggð við stjórn Pútíns, til dæmis olíujöfurinn [[Míkhaíl Khodorkovskíj]], áttu hættu á handtöku.<ref>{{cite book|author=[[Eiríkur Bergmann]]|title=Neo-nationalism: The Rise of Nativist Populism|year=2020|page=168|publisher=Palgrave Macmillan|location=Sviss|isbn=978-3-030-41772-7|doi=10.1007/978-3-030-41773-4}}</ref> Efnahagur Rússlands náði sér smám saman á strik upp úr árinu 1999 eftir [[Fjármálakreppan í Rússlandi 1998|efnahagskreppu sem ríkt hafði í kjölfar hruns Sovétríkjanna]]. Á fyrstu tveimur kjörtímabilum Pútíns jókst kaupmáttur Rússa um 72 prósent,<ref name=stundin>{{Vefheimild |titill=Hvað tekur við af Pútín? | dags = 21. apríl 2018| skoðað-dags = 13. júní 2018|útgefandi=''[[Stundin]]''|url=https://stundin.is/grein/6558/|höfundur=Valur Gunnarsson}}</ref> einkum vegna hækkunar á olíuverði.<ref name=skoðanakönnun>{{Vefheimild |titill=Skoðanakönnun um Pútín |mánuður=6. mars|ár=2018|mánuðurskoðað=9. september|árskoðað=2018|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|höfundur=Gunnar Hólmsteinn Ársælsson|url=https://kjarninn.is/skodun/2018-03-05-skodanakonnun-um-putin/}}</ref> Pútín vann endurkjör árið 2004 með 71% greiddra atkvæða. ===Forsætisráðherra (2008–2012)=== [[Stjórnarskrá Rússlands|Rússneska stjórnarskráin]] meinaði Pútín að bjóða sig fram í þriðja skipti í röð í forsetakosningunum árið 2008. Því studdi Pútín fyrrverandi kosningastjóra sinn, [[Dmítríj Medvedev]], til embættisins.<ref name=vísindavefur/><ref>{{Tímarit.is|4177533|Pútín krýnir Medvedev sem arftaka sinn á forsetastóli |útgáfudagsetning=11. desember 2007|mánuðurskoðað=25. mars|blað=[[Morgunblaðið]]|höfundur=Davíð Logi Sigurðsson|blaðsíða=16}}</ref> Eftir sigur Medvedev gerðist Pútín sjálfur forsætisráðherra á ný og hélt þannig flestum völdum sínum á fjögurra ára forsetatíð Medvedev. Á þessum tíma brutust út fjöldamótmæli eftir þingkosningar þann 4. desember árið 2011 þar sem tugþúsundir Rússa mótmæltu meintu kosningasvindli.<ref>{{Vefheimild |titill=Mótmæli um allt Rússland | dags = 10. desember 2011| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/frettir/forsida/2011/12/10/motmaeli_um_allt_russland/}}</ref> Forsetatíð Medvedevs var óvenjuleg meðal rússneskra leiðtoga því Pútín naut áfram verulegra valda sem forsætisráðherra. Fyrri forsætisráðherrar Rússlands höfðu jafnan verið algjörlega undirgefnir þjóðhöfðingjanum en valdatíð Medvedevs einkenndist þess í stað af nokkurs konar tvímenningabandalagi þeirra Pútíns. Haft var fyrir satt meðal flestra stjórnmálaskýrenda að annaðhvort væru þeir Medvedev og Pútín báðir jafnvoldugir í stjórninni eða þá að Pútín væri í reynd enn æðsti valdsmaður Rússlands og Medvedev forseti væri lítið meira en staðgengill eða strengjabrúða hans.<ref>{{Vefheimild |titill=Telja aðeins rými fyrir einn keisara í Rússlandi| dags = 10. desember 2008|mánuðurskoðað=8. október|árskoðað=2021|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1197300/|aðgengi=áskrift}}</ref><ref>{{Vefheimild |titill=Samþykkja að lengja kjörtímabil forseta Rússlands| dags = 10. desember 2008|mánuðurskoðað=4. mars|árskoðað=2008|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|url=https://www.visir.is/g/2008222131541}}</ref> ===Forseti (2012–2018)=== Árið 2012 bauð Pútín sig aftur fram til forseta með stuðningi Medvedev. Pútín vann kosningarnar þann 4. mars 2012 með 63.6% greiddra atkvæða. Þeir Medvedev skiptust því aftur á hlutverkum og Medvedev varð forsætisráðherra. Mikið var um ásakanir um kosningasvindl í forsetakjörinu og talsvert var um mótmæli gegn Pútín í og eftir kosningarnar. Alræmdasta uppákoman var mótmælagjörningur pönkhljómsveitarinnar [[Pussy Riot]] þann 21. febrúar, en meðlimir hennar voru í kjölfarið handteknir.<ref>{{Vefheimild |titill=Réttarhöld hafin yfir Pussy Riot | dags = 30. júlí 2012| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=[[RÚV]]|url=https://www.ruv.is/frett/rettarhold-hafin-yfir-pussy-riot}}</ref> Um 8.000 – 20.000 mótmælendur komu saman í Moskvu þann 6. maí. Um áttatíu þeirra særðust í átökum við lögreglu og um 450 voru handteknir. Gagnmótmæli um 130.000 stuðningsmanna Pútín voru haldin á [[Lúzhníkí-leikvangurinn|Lúzhníkí-leikvanginum]] sama dag. Eftir að Pútín settist á forsetastól á ný skrifaði hann undir lög sem þjörmuðu nokkuð að samfélagi hinsegin fólks í Rússlandi. Lögin beindust gegn „áróðri [[Samkynhneigð|samkynhneigðra]]“<ref>{{Vefheimild |titill=Lög gegn sam­kyn­hneigðum í Rússlandi | dags = 25. janúar 2013| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2013/01/25/log_gegn_samkynhneigdum_i_russlandi/}}</ref> og bönnuðu meðal annars notkun regnbogafánans og birtingu verka um samkynhneigð. Eftir að [[Víktor Janúkovytsj]] forseta [[Úkraína|Úkraínu]], bandamanni Pútíns, var [[Úkraínska byltingin 2014|steypt af stóli í byltingu]] árið 2014 sendi Pútín rússneska hermenn inn á [[Krímskagi|Krímskaga]] og hertók hann. Á meðan á hernáminu stóð var haldin umdeild atkvæðagreiðsla þar sem Krímverjar kusu að slíta sig frá Úkraínu og gerast sjálfstjórnarhérað í rússneska sambandsríkinu.<ref>{{Vefheimild |titill=Krímskagi formlega orðinn hluti af Rússlandi | dags = 21. mars 2014| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|url=https://www.visir.is/g/2014140329782|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> Í kjölfarið brutust út átök í austurhluta Úkraínu milli úkraínsku ríkisstjórnarinnar og aðskilnaðarsinna í [[Donbas]]-héruðunum sem vildu einnig ganga til liðs við Rússland. Ríkisstjórn Pútín hefur sent hermenn til stuðnings skæruliðunum í Donbas en hefur jafnan neitað að um rússneska hermenn sé að ræða. Vegna brots á fullveldi Úkraínu hafa mörg ríki beitt Rússa efnahagsþvingunum frá árinu 2014, þar á meðal Ísland. [[Mynd:Guðni Th. Jóhannesson and Vladimir Putin (2017-03-30) 01.jpg|thumb|right|Pútín (til hægri) ásamt [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannessyni]], forseta Íslands.]] Þann 27. febrúar 2015 var leiðtogi rússnesku stjórnarandstöðunnar, [[Borís Nemtsov]], skotinn til bana stuttu frá [[Kreml (Moskva)|Kreml í Moskvu]], fáeinum dögum áður en hann ætlaði að taka þátt í friðargöngu til að mótmæla rússneskum hernaðarafskiptum í Úkraínu. Pútín skipaði sjálfur rannsóknarnefnd til að finna morðingjann.<ref>{{Vefheimild |titill=Pútín hefur umsjón með rannsókninni | dags = 28. febrúar 2015| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=[[RÚV]]|url=https://www.ruv.is/frett/putin-hefur-umsjon-med-rannsokninni/}}</ref> Opinber skýring rannsóknarnefndarinnar er sú að morðið hafi verið framið af stuðningsmönnum [[Ramzan Kadyrov|Ramzans Kadyrov]], forseta Téténíu og eins heitasta stuðningsmanns Pútíns. Tæpum þremur vikum fyrir morðið hafði Nemtsov lýst því yfir að hann óttaðist að Pútín myndi koma sér fyrir kattarnef.<ref>{{Vefheimild |titill=Morðið hafi verið þaulskipulagt | dags = 28. febrúar 2015| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=[[RÚV]]|url=https://www.ruv.is/frett/mordid-hafi-verid-thaulskipulagt}}</ref> Þann 30. september 2015 skipaði Pútín inngrip rússneska hersins í [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|sýrlensku borgarastyrjöldina]] til stuðnings [[Bashar al-Assad]] Sýrlandsforseta. Rússar hófu beina þátttöku í styrjöldinni í lok mánaðarins með loftárásum bæði á [[íslamska ríkið]] og á uppreisnarhópa sem nutu stuðnings alþjóðabandalags Bandaríkjanna.<ref>{{Vefheimild|titill=Hvað eru Rúss­ar að gera í Sýr­landi?|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2015/09/30/hvad_eru_russar_ad_gera_i_syrlandi/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2017|mánuður=30. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=22. september}}</ref> Inngrip Rússa í styrjöldina hefur styrkt stöðu Assads verulega og stuðlað að því að sýrlenski stjórnarherinn hefur frá árinu 2015 smám saman endurheimt mikinn hluta þess landsvæðis sem glataðist til uppreisnarmanna í byrjun stríðsins.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Sunna Ósk Loga­dótt­ir|titill=Rúss­ar leiddu Assad í átt að sigri|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/03/18/russar_leiddu_assad_i_att_ad_sigri/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2018|mánuður=18. mars|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=22. september}}</ref> Ríkisstjórn Pútíns hefur verið ásökuð um að hafa haft afskipti af [[Forsetakosningarnar í Bandaríkjunum 2016|bandarísku forsetakosningunum árið 2016]].<ref>{{Vefheimild |titill=Tókst að sá ágrein­ingi meðal Banda­ríkja­manna | dags = 18. febrúar 2018| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/02/18/tokst_ad_sa_agreiningi_medal_bandarikjamanna/}}</ref> Í janúar árið 2017 lýsti bandarísk rannsóknarnefnd því yfir að fullvíst væri að Pútín hefði sett á fót áróðursherferð gegn [[Hillary Clinton]] og til stuðnings [[Donald Trump]] í kosningunum. Pútín hefur ætíð neitað að hafa haft nokkur afskipti af kosningunum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/11/19/af_hverju_skiljid_thid_okkur_ekki/|titill=„Af hverju skiljið þið okk­ur ekki?“|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2018|mánuður=19. nóvember|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=19. nóvember}}</ref> Bandamaður Pútíns, olígarkinn [[Jevgeníj Prígozhín]], hefur hins vegar viðurkennt að fyrirtæki hans hafi reynt að hafa áhrif á kosningar í Bandaríkjunum í þágu Rússlands.<ref>{{Vefheimild|titill=„Kokkur Pútíns“ viðurkennir afskipti af kosningum|url=https://www.mbl.is/frettir/burdargrein/2022/11/07/kokkur_putins_vidurkennir_afskipti_af_kosningum/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=7. nóvember 2022|skoðað=14. febrúar 2023}}</ref> ===Forseti (2018–2024)=== [[Mynd:Vladimir Putin and Sergey Shoigu - Saint-Petersburg 2017-07-30 (1).jpg|thumb|right|Pútín ásamt varnarmálaráðherranum [[Sergej Shojgú]] árið 2017.]] Pútín var endurkjörinn árið 2018 og vann sitt fjórða kjörtímabil sem forseti Rússlands með um 76% greiddra atkvæða.<ref name=kosning2018>{{Vefheimild |titill=Pútín fagnaði í Moskvu | dags = 18. mars 2018| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/03/18/putin_fagnadi_i_moskvu/}}</ref> Í aðdraganda kosninganna hafði helsta leiðtoga rússnesku stjórnarandstöðunnar, [[Aleksej Navalnyj]], verið bannað að gefa kost á sér vegna skil­orðsbund­ins fang­els­is­dóms sem hann hafði vegna meints fjár­mála­m­is­ferl­is.<ref name= kosning2018/> Eftirlitsmönnum kom ekki um allt saman um það hvort kosningarnar hefðu farið sómasamlega fram, en almennt voru þeir þó á sama máli um að samkeppnin við Pútín hefði verið lítil sem engin.<ref>{{Vefheimild |titill=Eftirlitsmenn kvörtuðu yfir þúsundum kosningalagabrota | dags = 20. mars 2018| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|url=https://www.visir.is/g/2018180329988|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson}}</ref> Pútín hitti [[Donald Trump]] Bandaríkjaforseta á leiðtogafundi í [[Helsinki]] þann 18. júlí 2018. Stuttu fyrir fund forsetanna hafði ákæra verið lögð fram í Bandaríkjunum gegn 12 rússneskum leyniþjónustumönnum fyrir tölvuárás á flokksþing [[Demókrataflokkurinn|Demókrataflokksins]] og forsetaframboð Hillary Clinton árið 2016.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Jónas Atli Gunnarsson|titill=Trump og Pútín hittast loksins í Helsinki | dags = 16. júlí 2018| skoðað-dags = 20. júlí 2018|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|url=https://kjarninn.is/frettir/2018-07-16-trump-og-putin-erfidum-fundi-i-helsinki/}}</ref> Á fundinum ítrekaði Pútín að Rússar hefðu ekkert haft að gera með tölvuárásirnar og Trump lýsti yfir að hann sæi „enga ástæðu“ til að draga orð Pútíns í efa.<ref>{{Vefheimild |titill=Trump tekur upp hanskann fyrir Rússa | dags = 16. júlí 2018| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|url=https://www.frettabladid.is/frettir/trump-tekur-upp-hanskann-fyrir-russa|höfundur=Daníel Freyr Birkisson|safnslóð=https://web.archive.org/web/20190327123036/https://www.frettabladid.is/frettir/trump-tekur-upp-hanskann-fyrir-russa|safndags=27. mars 2019}}</ref> Trump bauð Pútín í opinbera heimsókn til [[Washington (borg)|Washington]] í kjölfar fundarins.<ref>{{Vefheimild |titill=Trump býður Pútín í Banda­ríkja­heim­sókn| dags = 19. júlí 2018| skoðað-dags = 25. mars 2018|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|url=https://www.frettabladid.is/frettir/trump-tekur-upp-hanskann-fyrir-russa}}</ref> Mótmæli gegn Pútín brutust út víða um Rússland og vinsældir hans dvínuðu nokkuð í september árið 2018 vegna fyrirhugaðrar hækkunar á eftirlaunaaldri í Rússlandi.<ref>{{Vefheimild |titill=Hækk­un eft­ir­launa­ald­urs mót­mælt|mánuður=2. september|ár= 2018|mánuðurskoðað=9. september |árskoðað=2018|útgefandi=mbl.is|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/09/02/haekkun_eftirlaunaaldurs_motmaelt/}}</ref><ref>{{Vefheimild |titill=Boðar óvinsælar breytingar á eftirlaunaaldri| dags = 29. ágúst 2018|mánuðurskoðað=9. september|árskoðað= 2018|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|url=https://www.frettabladid.is/frettir/boar-ovinsaelar-breytingar-a-eftirlaunaaldri|höfundur=Lovísa Arnardóttir|safnslóð=https://web.archive.org/web/20190327123158/https://www.frettabladid.is/frettir/boar-ovinsaelar-breytingar-a-eftirlaunaaldri|safndags=27. mars 2019}}</ref> Þann 15. janúar árið 2020 tilkynnti Pútín umfangsmiklar breytingar sem hann vildi gera á [[Stjórnarskrá Rússlands|rússnesku stjórnarskránni]] sem ætlað var að færa völd frá forsetaembættinu til þings­ins og rík­is­ráðs lands­ins. Breytingarnar, sem Pútin hugðist leggja í þjóðaratkvæðagreiðslu, munu gera eftirmann hans nokkuð valdaminni í forsetaembættinu en Pútín hefur verið. Sama dag og Pútín tilkynnti fyrirhuguðu breytingarnar baðst Dmítríj Medvedev lausnar fyrir ríkisstjórn sína og ríkisskattstjórinn [[Míkhaíl Míshústín]] var skipaður nýr forsætisráðherra.<ref>{{Vefheimild |titill=Rík­is­stjórn Rúss­lands sagði af sér| dags = 15. janúar 2020| skoðað-dags = 15. janúar 2020|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2020/01/15/rikisstjorn_russlands_sagdi_af_ser/|höfundur=Arnar Þór Ingólfsson}}</ref> Rússneska þingið samþykkti einnig með 383 atkvæðum gegn engu að þurrka út embættistíma Pútíns með stjórnarskrárbreytingunum. Samkvæmt þeirri breytingu mun Pútín geta gegnt embætti forseta til ársins 2036 ef hann ákveður að gefa aftur kost á sér.<ref>{{Vefheimild |titill=Fellir ellikerling Pútín?|mánuður=8. apríl|ár= 2020|mánuðurskoðað=8. apríl|árskoðað=2020|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|url=https://kjarninn.is/skodun/2020-04-07-fellir-ellikerling-putin/|höfundur=Gunnar Hólmsteinn Ársælsson}}</ref> Breytingarnar voru samþykktar í þjóðaratkvæðagreiðslu þann 1. júlí 2020.<ref>{{Vefheimild|titill=Yfirgnæfandi meirihluti samþykkti breytingar Pútíns|url=https://www.ruv.is/frett/2020/07/01/yfirgnaefandi-meirihluti-samthykkti-breytingar-putins|útgefandi=RÚV|höfundur=Dagný Hulda Erlendsdóttir|ár=2020|mánuður=1. júlí|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=4. júlí}}</ref> Með stjórnarskrárbreytingunum var hjónaband einnig skilgreint sem samband milli karls og konu, fært var inn ákvæði sem felur í sér viðurkenningu á „forfeðrum sem létu [Rússum] eftir hugsjónir sínar og trú á guði“, bannað var að gera lítið úr framlagi [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] og bannað að leggja til að Rússar láti nokkurn tímann af hendi landsvæði sem þeir ráða yfir (til að mynda umdeild landsvæði eins og [[Kúrileyjar]] og [[Krímskagi|Krímskaga]]).<ref>{{Vefheimild|titill=Pútín vill guð og „hefðbundið“ hjónaband í stjórnarskrá|url=https://www.visir.is/g/202010952d|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|höfundur=Kjartan Kjartansson|ár=2020|mánuður=3. mars|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=4. júlí}}</ref> ===Innrásin í Úkraínu (2022–)=== {{aðalgrein|Stríð Rússlands og Úkraínu|Innrás Rússa í Úkraínu 2022–}} [[File:Обращение Президента Российской Федерации 2022-02-24.webm|thumb|Sjónvarpsávarp Pútíns til rússnesku þjóðarinnar þann 24. febrúar 2022. Innrás Rússa í Úkraínu hófst fáeinum mínútum eftir ávarpið.]] Undir lok ársins 2021 og í byrjun ársins 2022 söfnuðu Rússar tæplega 200.000 manna herliði við landamæri Úkraínu, sem vakti ótta í Úkraínu og á Vesturlöndum um að Pútín hygðist fyrirskipa innrás í landið.<ref>{{Vefheimild|titill=Óttinn við innrás Rússa í Úkraínu magnast enn|url=https://www.ruv.is/frett/2021/12/04/ottinn-vid-innras-russa-i-ukrainu-magnast-enn|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson|ár=2021|mánuður=4. desember|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=22. febrúar}}</ref> Rússnesk stjórnvöld þvertóku ítrekað fyrir að innrás væri yfirvofandi en ráðamenn þar lögðu jafnframt fram kröfur um að Úkraínu yrði meinaður aðgangur að [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalaginu]] um alla framtíð og að bandalagið fjarlægði alla hermenn og öll vopn sín úr [[Austur-Evrópa|Austur-Evrópu]].<ref>{{Vefheimild|titill=Segja Rússa nær því að gera innrás í Úkraínu|url=https://www.visir.is/g/20222224189d/segja-russa-naer-thvi-ad-gera-innras-i-ukrainu|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|höfundur=Samúel Karl Ólason|ár=2022|mánuður=17. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=22. febrúar}}</ref> Þann 21. febrúar viðurkenndi Pútín sjálfstæði [[Alþýðulýðveldið Donetsk|Alþýðulýðveldanna Donetsk]] og [[Alþýðulýðveldið Lúhansk|Lúhansk]], héraða rússneskumælandi aðskilnaðarsinna sem höfðu klofið sig frá Úkraínu árið 2014 með stuðningi Rússa.<ref>{{Vefheimild|titill=Pútín viðurkennir sjálfstæði Donetsk og Luhansk|url=https://www.ruv.is/frett/2022/02/21/putin-vidurkennir-sjalfstaedi-donetsk-og-luhansk|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Ólöf Ragnarsdóttir|ár=2022|mánuður=22. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=22. febrúar}}</ref> Pútín sendi í kjölfarið rússneska hermenn yfir úkraínsku landamærin til að gegna „friðargæslu“ í Donetsk og Lúhansk.<ref>{{Vefheimild|titill=Hefur þegar skipað hernum inn í Donetsk og Luhansk|url=https://www.ruv.is/frett/2022/02/21/hefur-thegar-skipad-hernum-inn-i-donetsk-og-luhansk|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Ólöf Ragnarsdóttir|ár=2022|mánuður=21. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=22. febrúar}}</ref> Í ræðu sem Pútín hélt við viðurkenningu sína á sjálfstæði héraðanna efaðist hann um sögulegar forsendur fyrir Úkraínu sem sjálfstæðu ríki og sakaði stjórnvöld þar um að fremja þjóðarmorð.<ref>{{Vefheimild|titill=Eldræða Pútíns réttlætir innrás Rússa í Úkraínu - herlið sent af stað|url=https://stundin.is/grein/14821/eldmessa-putins-rettlaetir-innras-russa-i-ukrainu/|útgefandi=''[[Stundin]]''|höfundur=Jón Trausti Reynisson|ár=2022|mánuður=21. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=22. febrúar}}</ref> Þann 24. febrúar hóf Pútín allsherjar [[Innrás Rússa í Úkraínu 2022|innrás í Úkraínu]].<ref>{{Vefheimild|titill=Vakt­in: Alls­herj­ar­inn­rás Rúss­a í Úkra­ín­u|url=https://www.visir.is/g/20222226904d/sprengjum-rignir-yfir-kaenugard|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2022|mánuður=24. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=24. febrúar|höfundur=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir, Atli Ísleifsson og Samúel Karl Ólason}}</ref> Rússland hefur tekið þátt í mörgum stríðum (t.d. líka í Sýrlandi) að skipan Pútíns, en stríðið í Úkraínu hefur sérstaklega sætt gagnrýni, upp úr innrásinni í febrúar 2022. Vegna þess hefur meðal annars hann persónulega sætt viðskiptaþvingunum, og lagt hefur verið til að ákæra hann fyrir stríðsglæpadómstólnum.<ref>{{Vefheimild|titill=Reglur gilda líka í stríði|url=https://kjarninn.is/skyring/reglur-gilda-lika-i-stridi/|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|ár=2022|mánuður=17. mars|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=21. september|höfundur=Erla María Markúsdóttir}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Undirbúa sérstaka saksókn gegn Pútín og fylgismönnum|url=https://www.ruv.is/frett/2022/08/25/undirbua-serstaka-saksokn-gegn-putin-og-fylgismonnum|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2022|mánuður=25. ágúst|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=21. september|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Dómarar [[Alþjóðlegi sakamáladómstóllinn|Alþjóðlega sakamáladómstólsins]] í [[Haag]] gáfu út handtökuskipun á hendur Pútín (og [[María Lvova-Belova|Maríu Lvova-Belova]], umboðsmanni barna í Rússlandi) þann 17. mars 2023 vegna tilkynninga um að fjölda úkraínskra barna hefði verið rænt í innrásinni og þau flutt til Rússlands.<ref>{{Vefheimild|titill=Gefa út handtökuskipun á hendur Pútín|url=https://www.visir.is/g/20232390943d/gefa-ut-handtokuskipun-a-hendur-putin|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=17. mars 2023|skoðað=2022|mánuðurskoðað=17. mars 2023|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> Þann 21. september tilkynnti Pútín að gripið yrði til takmarkaðrar herkvaðningar til þess að halda hernaðinum í Úkraínu áfram. Gripið var til þessa úrræðis samhliða því sem Úkraínumenn höfðu endurheimt mikið landsvæði af Rússum í gagnsókn í [[Kharkívfylki]] í austurhluta landsins. Á sama tíma hafði verið tilkynnt að leppstjórnir Rússa í Donetsk, Lúhansk, [[Khersonfylki|Kherson]] og [[Zaporízjzja-fylki|Zaporízjzja]] myndu halda atkvæðagreiðslur um það að gerast hluti af Rússneska sambandsríkinu líkt og hafði verið gert á Krímskaga árið 2014.<ref>{{Vefheimild|titill=Pútín svarar með her­kvaðningu og blæs til stór­sóknar í Úkraínu|url=https://www.frettabladid.is/frettir/allt-ad-300-thusund-hermenn-verda-sendir-til-ukrainu/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|ár=2022|mánuður=21. september|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=21. september|höfundur=Einar Þór Sigurðsson|safnslóð=https://web.archive.org/web/20230324222646/https://www.frettabladid.is/frettir/allt-ad-300-thusund-hermenn-verda-sendir-til-ukrainu/|safndags=24. mars 2024}}</ref> Leppstjórnir Rússa á hernámssvæðum þeirra í Donetsk, Lúhansk, Kherson og Zaporízjzja hófu atkvæðagreiðslur um að gerast hluti af Rússlandi þann 23. september.<ref>{{Vefheimild|titill=Atkvæðagreiðsla um innlimun hafin í fjórum héruðum|url=https://www.ruv.is/frett/2022/09/23/atkvaedagreidsla-um-innlimun-hafin-i-fjorum-herudum|útgefandi=[[RÚV]]|dags=23. september 2022|skoðað=27. september 2022|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Fjórum dögum síðar tilkynntu héraðsstjórnir á hernumdu svæðunum í Lúhansk og suðurhlutum Kherson og Zaporízjzja að yfirgnæfandi meirihlutar kjósenda hefðu samþykkt að héruðin skyldu sameinast Rússlandi.<ref>{{Vefheimild|titill=Segja innlimun samþykkta með yfirgnæfandi stuðningi|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/09/27/segja_innlimun_samthykkta_med_yfirgnaefandi_studnin/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=27. september 2022|skoðað=27. september 2022}}</ref> Ýmsir erlendir þjóðarleiðtogar fordæmdu atkvæðagreiðslurnar og sögðu niðurstöður þeirra hafa verið ákveðnar fyrirfram. [[Volodymyr Zelenskyj]] Úkraínuforseti sagði þær markleysu og að þær myndu engu breyta um þær fyrirætlanir Úkraínumanna að endurheimta héruðin.<ref>{{Vefheimild|titill=Þakkar þjóðarleiðtogum fyrir fordæmingu atkvæðagreiðslu|url=https://www.ruv.is/frett/2022/09/21/thakkar-thjodarleidtogum-fyrir-fordaemingu-atkvaedagreidslu|útgefandi=[[RÚV]]|dags=21. september 2022|skoðað=27. september 2022|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Pútín tilkynnti formlega innlimun héraðanna fjögurra í Rússland þann 30. september 2022 á stórviðburði á [[Rauða torgið|Rauða torginu]] í Moskvu. Þegar Pútín tilkynnti þetta stjórnuðu Rússar engu af héruðunum fjórum í heild sinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Bölsótaðist út í Vesturlönd|url=https://www.visir.is/g/20222318081d/bolsotadist-ut-i-vesturlond|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=30. september 2022|skoðað=30. september 2022|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> ===Forseti (2024–)=== Pútín var kjörinn til fimmta kjörtímabils síns sem forseti í forsetakosningum í mars árið 2024. Samkvæmt opinberum tölum hlaut hann um 88 prósent greiddra atkvæða.<ref>{{Vefheimild |titill=Pútín fagnar sigri |dags=17. mars 2024| skoðað-dags = 21. mars 2024|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|url=https://www.visir.is/g/20242544148d/putin-fagnar-sigri|höfundur=Jón Þór Stefánsson}}</ref> Þann 22. mars 2024 var framin [[Hryðjuverkaárásin á Crocus City Hall|hryðjuverkaárás í tónleikahöllinni Crocus City Hall]] á útjaðri Moskvu þar sem að minnsta kosti 137 manns létust.<ref>{{Vefheimild|titill=ISIS lýsir yfir á­byrgð á á­rásinni í Moskvu |url=https://www.visir.is/g/20242547140d/isis-lysir-yfir-a-byrgd-a-a-rasinni-i-moskvu|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=22. mars 2024|skoðað=26. mars 2024|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> Hryðjuverkasamtökin [[ISIS-K]], undirsamtök [[Íslamska ríkið|Íslamska ríkisins]], lýstu yfir ábyrgð á árásinni og birtu myndbönd af vettvangi hennar á fréttaveitu sinni.<ref>{{Vefheimild|titill=ISIS birtir hryllingsmyndbönd af á­rásinni|url=https://www.visir.is/g/20242547656d/isis-birtir-hryllingsmyndbond-af-arasinni|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=24. mars 2024|skoðað=26. mars 2024|höfundur=Ólafur Björn Sverrisson}}</ref> Þrátt fyrir að Íslamska ríkið hafi lýst ábyrgð á hendur sér hefur stjórn Pútíns bendlað Úkraínu við hryðjuverkið. Þann 25. mars sagði Pútín íslamska öfgamenn hafa framið árásina en endurtók staðhæfingar um að þeir hefðu átt í tengslum við Úkraínu.<ref>{{Vefheimild|titill=Pútin viðurkennir aðild íslamskra öfgamanna að hryðjuverkinu|url=https://vardberg.is/frettir/putin-vidurkennir-adild-islamskra-ofgamanna-ad-hrydjuverkinu/|útgefandi=[[Varðberg]]|dags=25. mars 2024|skoðað=25. mars 2024}}</ref> ==Ímynd og orðspor Pútíns== [[Mynd:Vladimir Putin beefcake-2.jpg|thumb|right|Vladímír Pútín í fríi árið 2007]] Pútín hefur notið mikilla vinsælda meðal rússneskrar alþýðu nánast frá því að hann tók við embætti.<ref>{{Vefheimild |titill=Maður eins og Pútín| dags = 27. ágúst 2002|mánuðurskoðað=9. september|árskoðað= 2018|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/684613/}}</ref> Í skoðanakönnunum hefur Pútín oftast mælst með stuðning yfir 60% Rússa og hæst hefur stuðningur við hann mælst um tæp 90%.<ref name=vísindavefur/> Aðdáendur Pútíns þakka honum fyrir að koma á efnahagslegum stöðugleika eftir fjármálakreppu tíunda áratugarins og fyrir að gera Rússland að marktæku alþjóðaveldi á ný eftir tímabil auðmýkingar sem fylgdi í kjölfar hruns Sovétríkjanna.<ref name=stundin/> Pútín hefur verið duglegur að rækta karlmennskuímynd sína og hefur sett á svið ýmsa gjörninga til þess að viðhalda henni. Meðal annars hefur hann „fyrir tilviljun“ fundið gríska forngripi frá sjöttu öld er hann stakk sér til köfunarsunds í Svartahafi og haldið aftur af hlébarða í dýragarði sem ætlaði að ráðast á fréttamenn. Hann hefur nokkrum sinnum birt myndir af sér berum að ofan í fríi úti í náttúrunni í Síberíu.<ref>{{Vefheimild |titill=Fimm skrýtnir gerningar Vladimír Pútíns og hálfguðshugmyndin | dags = 18. desember 2014|mánuðurskoðað=9. september|árskoðað= 2018|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|url=https://kjarninn.is/greinasafn/fimm-skrytnir-gerningar-vladimir-putins-og-halfgudshugmyndin/}}</ref> Pútín er þaulsætnasti leiðtogi Rússa frá tímum [[Jósef Stalín|Stalíns]]. Á stjórnartíð hans hefur þróun í átt að lýðræði í Rússlandi sem hófst á tíunda áratugnum eftir [[fall Sovétríkjanna]] að mestu leyti verið snúið við. Vegna skorts á frjálsum kosningum, fjölmiðlafrelsi og virkri stjórnarandstöðu í Rússlandi hefur í síauknum mæli verið litið á Pútín sem [[einræðisherra]] á síðari árum.<ref>{{Tímarit.is|5755026|Áhrifamenn okkar tíma|blað=[[Orðlaus]]|útgáfudagsetning=1. apríl 2005|blaðsíða=32}}</ref><ref>{{Vefheimild |titill=Pútín er dæmigerður einræðisherra í útrás| dags = 18. desember 2014| skoðað-dags = 24. mars 2022|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|url=https://www.visir.is/g/2014279399d|höfundur=Heimir Már Pétursson}}</ref><ref>{{Vefheimild |titill=Kallar Pútín einræðisherra| dags = 24. febrúar 2022| skoðað-dags = 24. mars 2022|útgefandi=[[mbl.is]]|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/02/24/kallar_putin_einraedisherra/}}</ref><ref>{{Vefheimild |titill=Segir Pútín einangraðan, rússneskan einræðisherra|mánuður=2. mars |ár=2022| skoðað-dags = 24. mars 2022|útgefandi=[[RÚV]]|url=https://www.ruv.is/frett/2022/03/02/segir-putin-einangradan-russneskan-einraedisherra|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> ==Eignir Pútíns== Vladímír Pútín er talinn með auðugustu mönnum heims. Samkvæmt úttekt Samtaka rannsóknarblaðamanna [[OCCRP]] og tímaritsins ''[[Forbes]]'' frá árinu 2017 nema auðæfi Pútíns og nánustu bandamanna hans um 24 milljörðum Bandaríkjadala, eða rúmum 2.500 milljörðum íslenskra króna. Mestöll þessi auðæfi eru formlega skráð á fólk í innra hring Pútíns, meðal annars vini, ættingja og pólitíska bandamenn hans.<ref>{{Vefheimild |titill=Gríðarleg auðæfi Pútíns og klíku hans|mánuður=1. nóvember|ár=2017| skoðað-dags = 24. mars 2022|útgefandi=[[RÚV]]|url=https://www.ruv.is/frett/gridarleg-audaefi-putins-og-kliku-hans|höfundur=Pálmi Jónasson}}</ref> Margir af nánustu bandamönnum Pútíns voru nefndir sem eigendur aflandsfélaga í skattaskjólum í [[Panamaskjölin|Panamaskjölunum]] árið 2016.<ref>{{Vefheimild |titill=Í landi þar sem spilling er daglegt brauð| dags = 24. apríl 2016| skoðað-dags = 24. mars 2022|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|url=https://kjarninn.is/skyring/2016-04-24-i-landi-thar-sem-spilling-er-daglegt-braud/|höfundur=Ómar Þorgeirsson}}</ref> Gjarnan er fjallað um olígarka í innsta hring Pútíns, sem efnast hafa á tengslum sínum við forsetann, sem „pyngjur Pútíns.“<ref>{{Vefheimild |titill=„Pyngja Pútíns“ sett á ís og farið á eftir vinum forsetans| dags = 19. mars 2022| skoðað-dags = 24. mars 2022|útgefandi=''[[Stundin]]''|url=https://stundin.is/grein/14887/veski-putins-sett-a-is-og-farid-a-eftir-vinum-forsetans/|höfundur=Aðalsteinn Kjartansson}}</ref> ==Fjölskylduhagir== Vladímír Pútín kvæntist [[Ljúdmíla Pútína|Ljúdmílu Skrjebevnu]] árið 1983. Hún er fædd árið 1958 og ólst upp í [[Kalíníngrad]]. Hún flutti ásamt eiginmanni sínum til Þýskalands á níunda áratugnum og þar eignuðust þau tvær dætur, Maríu árið 1985 og Jekaterínu árið 1986. Eftir að Pútín komst til valda hélt hann fjölskyldu sinni úr sviðsljósinu og eiginkona hans og dætur birtust afar sjaldan með honum opinberlega. Þar sem Ljúdmíla sást sjaldan með Pútín voru orðrómar lengi á kreiki að þau væru aðeins hjón að nafninu til. Árið 2013 tilkynnti Pútín formlega að þau Ljúdmíla hefðu gengið frá skilnaði sínum.<ref>{{Vefheimild|titill=Húsbóndinn í Kreml|mánuður=6. mars|ár=2022| skoðað-dags = 18. apríl 2022|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|url=https://kjarninn.is/skyring/husbondinn-i-kreml/|höfundur=Borgþór Arngrímsson}}</ref> Auk Maríu og Jekaterínu er talið að Pútín eigi eina laundóttur, Lúízu Rozovu Krívonogíkh, sem fædd er árið 2003. Móðir hennar er milljarðamæringurinn Svetlana Krívonogíkh, sem bæði rússneskir og vestrænir fjölmiðlar hafa fullyrt að sé ástkona Pútíns.<ref>{{Vefheimild|titill=Þetta eru dætur Pútíns|mánuður=7. apríl|ár=2022| skoðað-dags = 18. apríl 2022|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|url=https://www.frettabladid.is/frettir/thetta-eru-daetur-putins/|höfundur=Jón Þór Stefánsson|safnslóð=https://web.archive.org/web/20220408175717/https://www.frettabladid.is/frettir/thetta-eru-daetur-putins/|safndags=8. apríl 2022}}</ref> ==Heimildir== * {{Cite book|author=[[Catherine Belton]]|title=Menn Pútíns: Hvernig KGB tók völdin í Rússlandi og bauð síðan Vesturlöndum byrginn|publisher=[[Ugla útgáfa]]|year=2022|place=Reykjavík|isbn=9789935217455|translator=Elínu Guðmundsdóttur|translator-link=Elín Guðmundsdóttir}} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Rússlands]] | frá = [[15. ágúst]] [[1999]] | til = [[7. maí]] [[2000]] | fyrir = [[Sergej Stepashín]] | eftir = [[Míkhaíl Kasjanov]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Rússlands]] | frá = [[31. desember]] [[1999]] | til = [[7. maí]] [[2008]] | fyrir = [[Borís Jeltsín]] | eftir = [[Dmítríj Medvedev]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Rússlands]] | frá = [[8. maí]] [[2008]] | til = [[7. maí]] [[2012]] | fyrir = [[Víktor Zúbkov]] | eftir = Dmítríj Medvedev }} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Rússlands]] | frá = [[7. maí]] [[2012]] | til = | fyrir = Dmítríj Medvedev | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{Forsetar Rússlands}} {{DEFAULTSORT:Pútín, Vladímír}} [[Flokkur:Forsetar Rússlands]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Rússlands]] [[Flokkur:Fólk eftirlýst af Alþjóðlega sakamáladómstólnum]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1952]] [[Flokkur:Starfsmenn FSB]] [[Flokkur:Starfsmenn KGB]] b3l5ynco1fl7l6v9u1mueg3gsktlafy 0 832 1961704 1960754 2026-04-30T11:05:24Z ~2026-26148-76 116030 að það megi nota wikepedia og að þetta er í lagi 1961704 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Vigdís Finnbogadóttir | búseta =Reykjavík | mynd = Vigdis Finnbogadottir (1985).jpg | myndatexti1 = Vigdís árið 1985. | titill= [[Forseti Íslands]] | stjórnartíð_start = [[1. ágúst]] [[1980]] | stjórnartíð_end = [[1. ágúst]] [[1996]] | forsætisráðherra = [[Gunnar Thoroddsen]]<br>[[Steingrímur Hermannsson]]<br>[[Þorsteinn Pálsson]]<br>[[Davíð Oddsson]] | forveri = [[Kristján Eldjárn]] | eftirmaður = [[Ólafur Ragnar Grímsson]] | fæðingarnafn = Vigdís Finnbogadóttir | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1930|4|15}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]]i | dánardagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = | þekktur_fyrir = | starf = Frönskukennari, leikhússtjóri Leikfélags Reykjavíkur | laun = | trú = | háskóli = [[Parísarháskóli]]<br>[[Université Grenoble-Alpes|Háskólinn í Grenoble]]<br>[[Kaupmannahafnarháskóli]]<br>[[Háskóli Íslands]] | maki = Ragnar Arinbjarnar (g. 1954; skilin 1961) | börn =Ástríður Magnúsdóttir (f. 1972) | foreldrar = Finnbogi Rútur Þorvaldsson og [[Sigríður Eiríksdóttir]] | vefsíða =[https://vigdis.is/is/forsida/ vigdis.is] | niðurmál = | hæð = | þyngd = | undirskrift = }} '''Vigdís Finnbogadóttir ''' (fædd [[15. apríl]] [[1930]]) er fjórði [[forseti Íslands]] og gegndi hún embættinu frá [[1980]] til [[1996]]. Hún var fyrsta konan í heiminum sem kosin var í [[lýðræði]]slegum [[kosningar|kosningum]] til að gegna hlutverki [[þjóðhöfðingi|þjóðhöfðingja]]. Það er í lagi að nota wikepedia, þetta er allt satt. Af hverju myndi einhver nenna að skrifa svona mikið um Vigdísi og ekki hafa það alvöru upplýsingar == Fjölskylda == Vigdís fæddist í [[Tjarnargata|Tjarnargötu]] 14 í Reykjavík og ólst þar upp fyrstu árin. Þegar hún var fjögurra ára fluttist fjölskyldan að [[Ásvallagata|Ásvallagötu]] 79 í Vesturbæ Reykjavíkur. Á sumrin var Vigdís í sveit í Eystra-Geldingaholti í [[Gnúpverjahreppur|Gnúpverjahreppi]] í [[Árnessýsla|Árnessýslu]]. Foreldrar Vigdísar voru hjónin Finnbogi Rútur Þorvaldsson (1891-1973) prófessor í verkfræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og [[Sigríður Eiríksdóttir]] (1894-1986) hjúkrunarfræðingur og formaður Hjúkrunarfélags Íslands. Vigdís átti einn bróður, Þorvald Finnbogason stúdent en hann lést af slysförum árið 1952, aðeins tvítugur að aldri. Árið 1954 giftist Vigdís Ragnari Arinbjarnar (1929-1997) lækni en þau skildu sjö árum síðar. Árið 1972 varð Vigdís fyrst einhleypra kvenna á Íslandi til að ættleiða barn, er hún ættleiddi dóttur sína Ástríði Magnúsdóttur (f. [[1972]]).<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/fjolskylda-2/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - fjölskylda|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Menntun == Vigdís gekk í [[Landakotsskóli|Landakotsskóla]] og [[Gagnfræðaskóli Reykvíkinga|Gagnfræðaskóla Vesturbæjar]]. Hún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] árið [[1949]] og stundaði nám í frönsku og frönskum bókmenntum með leikbókmenntir sem sérsvið við [[Université Grenoble-Alpes|háskólana í Grenoble]] og [[Sorbonne]] í París í [[Frakkland]]i á árunum [[1949]]-[[1953]]. Einnig stundaði hún nám í leiklistarsögu í Danmörku og Svíþjóð um nokkurra ára skeið. Hún lauk [[BA-próf]]i í [[franska|frönsku]] og [[enska|ensku]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið [[1968]] og einnig námi í uppeldis- og kennslufræði.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/nam/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - menntun|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Starfsferill fram að forsetakjöri == Vigdís starfaði sem ritstjóri leikskrár og blaðafulltrúi [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] [[1954]]-[[1957|57]], var frönskukennari við Menntaskólann í Reykjavík og [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|Menntaskólann við Hamrahlíð]] á árunum [[1962]]-[[1972]]. Hún sá um frönskukennslu í [[Ríkissjónvarpið|sjónvarpinu]] frá [[1970]]-[[1971]], kenndi franskar leikbókmenntir við Háskóla Íslands [[1972]]-[[1980]] og var leikhússtjóri [[Leikfélag Reykjavíkur|Leikfélags Reykjavíkur]] sem þá var til húsa í [[Iðnó]], frá 1972-1980. Vigdís var forseti [[Alliance française]] á Íslandi frá [[1975]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1976]] og sat í stjórn [[Listahátíð í Reykjavík|Listahátíðar í Reykjavík]] 1976-<nowiki/>[[1978]]. Vigdís var einn af stofnendum leikhópsins [[Leikhópurinn Gríma|Grímu]] árið 1961 og þýddi einnig fjölda leikrita. Samhliða þessum störfum vann Vigdís um árabil sem leiðsögumaður hjá [[Ferðaskrifstofa ríkisins|Ferðaskrifstofu ríkisins]] og hafði þar umsjón með skipulagningu menningartengdrar ferðaþjónustu auk umsjónar með námskeiðum fyrir verðandi leiðsögumenn. <ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/starfsferill/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - starfsferill|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Forsetaframboð == [[Mynd:Coat of Arms of Vigdis Finnbogadottir (Order of the Seraphim).svg|thumb|left|Skjaldarmerki Vigdísar í konunglegu sænsku Serafim-orðunni.]] Í áramótaávarpi sínu á nýársdag árið 1980 tilkynnti [[Kristján Eldjárn]] forseti Íslands að hann hyggðist ekki gefa kost á sér áfram.<ref>''Morgunblaðið'', „Forseti Íslands herra Kristján Eldjárn: Þrjú kjörtímabil eru hæfilegur tími í embætti“, 3. janúar 1980, (skoðað 21. maí 2019)</ref> Í kjölfarið fór fram umræða um mögulegan eftirmann Kristjáns og meðal þeirra sem nefnd voru var Vigdís Finnbogadóttir sem þá gegndi starfi leikhússtjóra Leikfélags Reykjavíkur en Vigdís varð þjóðþekkt nokkrum árum fyrr er hún annaðist frönskukennslu í Sjónvarpinu. Nafn Vigdísar var fyrst nefnt opinberlega í lesendabréfi frá Laufeyju Jakobsdóttur sem birtist í [[Dagblaðið (1975)|Dagblaðinu]] [[15. janúar]] 1980.<ref>''Dagblaðið'', „Vigdís verði forseti“, 15. janúar 1980 (skoðað 21. maí 2019)</ref> Í fyrstu var Vigdís ekki á því að gefa kost á sér en lét að lokum tilleiðast eftir hvatningu úr ýmsum áttum. Vigdís tilkynnti framboð sitt þann [[1. febrúar]] 1980 og varð þar með fyrsta konan til að gefa kost á sér til embættis forseta Íslands.<ref>''Dagblaðið'', [[„Vigdís gefur kost á sér í forsetaframboð“]], 1. febrúar 1980 (skoðað 23. maí 2019)</ref> Segja má að framboð Vigdísar megi að nokkru leyti rekja til [[Kvennafrídagurinn|kvennafrídagsins]] 24. október 1975 en dagurinn markaði þáttaskil í íslenskri kvennabaráttu en fjöldi kvenna lagði niður störf þennan dag til að vekja athygli á mikilvægi vinnuframlags kvenna bæði innan og utan heimilis. Áhrif kvennafrídagsins sáust víða í þjóðfélaginu og í fjölda fyrirtækja og stofnana lá starfsemi niðri. Mikil vitundarvakning varð á meðal kvenna í kjölfar dagsins og blés hann þeim baráttuanda í brjóst. Vigdís hefur sagt í viðtölum að markmið með framboðinu hafi ekki endilega verið að ná kjöri heldur hafi hún fyrst og fremst vilja sýna fram á að kona ætti erindi í forsetaframboð ekki síður en karl.<ref>[https://timarit.is/page/6264432?iabr=on#page/n26/mode/2up/search/vigd%C3%ADs%20finnbogad%C3%B3ttir/inflections/true „Sannaði að konur eru líka menn“], ''Fréttatíminn'', 19. júní 2015 (skoðað 12. mars 2020)</ref> == Kosningabaráttan == Þrír frambjóðendur voru í kjöri auk Vigdísar en það voru þeir [[Albert Guðmundsson]] alþingismaður, [[Guðlaugur Þorvaldsson]] ríkissáttasemjari og [[Pétur J. Thorsteinsson (sendiherra)|Pétur J. Thorsteinsson]] sendiherra. Fljótlega varð ljóst að baráttan stóð einkum milli Vigdísar og Guðlaugs.<ref>''Morgunblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=117875&pageId=1528523&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20VIGD%CDS%20Finnbogad%F3ttir „Frambjóðendur til forsetakjörs“]. 29. júní 1980. (skoðað 23. maí 2019)</ref><ref>''Dagblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=228339&pageId=3093677&lang=is&q=VIGD%CDS%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir „Vigdís hefur naumt forskot á Guðlaug“] 12. maí 1980, (skoðað 23. maí 2019)</ref> Kosningabaráttan þótti nokkuð hörð og mætti Vigdís annars konar viðmóti heldur en meðframbjóðendur hennar. Kynferði hennar og sú staðreynd að hún var einhleyp og einstæð móðir var tíðrætt umtalsefni.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/frambod-og-kjor/frambod-vigdisar/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - framboð|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> Vigdís þurfti einnig að þola ýmsar nærgöngular spurningar, m.a. um [[brjóstakrabbamein]] sem hún hafði greinst með nokkrum árum fyrr. Á framboðsfundi var hún t.d. spurð að því hvort það myndi há henni í embætti að vera aðeins með eitt brjóst. Vigdís þótti svara vel fyrir sig er hún sagði: „það stóð nú aldrei til að hafa þjóðina á brjósti.“<ref>''Visir.is,'' [https://www.visir.is/g/2016161109012 „Það stóð nú aldrei til að hafa þjóðina á brjósti“], (8. nóvember 2016, skoðað 22. maí 2019)</ref><ref>Björn Reynir Halldórsson. [http://visindavefur.is/svar.php?id=63285. „Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?]“ Vísindavefurinn, 24. mars 2015. (Sótt 22. maí 2019) </ref> Vigdísi var einnig legið á hálsi fyrir að vera heldur vinstri sinnuð og sumir höfðu áhyggjur af því að þátttaka hennar í starfi [[Samtök herstöðvaandstæðinga|Samtaka herstöðvarandstæðinga]] á árum áður myndi lita störf hennar í embætti forseta Íslands og jafnvel tefla varnarsamningi Íslands og Bandaríkjanna í tvísýnu.<ref>''Morgunblaðið,'' [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1528162 „Ég er talin vinstri sinnuð af því ég vil ekki kyngja því, sem mér líkar ekki.“] 21. júní 1980 (skoðað 23. maí 2019)</ref> Svo fór að þann [[29. júní]] [[1980]] var Vigdís Finnbogadóttir kjörin forseti Íslands, fyrst kvenna í heiminum sem kjörin var þjóðhöfðingi í lýðræðislegum kosningum. Vigdís hlaut 33,8% atkvæða en sá frambjóðandi sem næstur kom, Guðlaugur Þorvaldsson hlaut 32,3% og því munaði aðeins einu og hálfu prósentustigi á frambjóðendunum tveimur. Kjör Vigdísar vakti mikla athygli erlendis og greindu margir helstu fjölmiðlar heimsins frá kosningu hennar og þeirri staðreynd að kona hafði verið kjörin forseti í fyrsta sinn í lýðræðislegum kosningum. Vigdís var endurkjörin án atkvæðagreiðslu 1984 og 1992 en árið 1988 hlaut hún mótframboð frá [[Sigrún Þorsteinsdóttir|Sigrúnu Þorsteinsdóttur]] húsmóður í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]] en það var í fyrsta sinn sem sitjandi forseti Íslands fékk mótframboð. Vigdís sigraði með fáheyrðum yfirburðum og hlaut 92,7% atkvæða.<ref>''Morgunblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1683823&lang=0 „Vigdís Finnbogadóttir forseti endurkjörin með 92,7% atkvæða“], 28. júní 1988, (skoðað 21. maí 2019)</ref> == Forsetatíð == [[Mynd:FinbogadottirJuliana1985.jpg|thumb|right|Vigdís (í miðjunni) árið 1985 í heimsókn hjá [[Beatrix Hollandsdrottning]]u (til vinstri) og [[Júlíana Hollandsdrottning|Júlíönu drottningarmóður]].]] [[Mynd:President Ronald Reagan walks with President Vigdis Finnbogadottir of Iceland.jpg|thumb|right|Vigdís árið 1986 ásamt [[Ronald Reagan]] Bandaríkjaforseta á göngu fyrir utan Bessastaði.]] Vigdís lagði áherslu á að vera ópólitískur forseti og forðaðist að blanda sér í deilumál á vettvangi stjórnmálanna. Í ræðum og ávörpum lagði hún áherslu á þau gildi sem sameina fólk og segja má að einkunnarorð hennar í embætti hafi verið upphafsorðin í ljóði [[Snorri Hjartarson|Snorra Hjartarsonar]], ''Land, þjóð og tunga'' og helstu hugðarefni hennar hafi endurspeglast í þeim kjörorðum. [[Skógrækt]] og [[landgræðsla]] voru Vigdísi ofarlega í huga og hún var ötull talsmaður landræktar. Á ferðum sínum um landið fékk hún börn og unglinga gjarnan til liðs við sig í gróðursetningu. Unga kynslóðin var henni hugleikin og í ræðum minnti hún oft á mikilvægi þess að hlú að æskunni og hvatti þá sem eldri eru til að vera góðar fyrirmyndir. Síðast en ekki síst lagði hún áherslu á mikilvægi þess að standa vörð um íslenska tungu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/forseti-islands-3/land-thjod-og-tunga/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - Land, þjóð og tunga|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> Í forsetatíð Vigdísar varð sú breyting á embættinu að starfsvettvangur forseta Íslands varð ekki nánast eingöngu innanlands eins og verið hafði, heldur ferðaðist Vigdís í mun meira mæli út fyrir landsteinana en forverar hennar. Henni var boðið í heimsóknir víða erlendis og hún lagði kapp á að nýta athyglina sem kjör hennar vakti í þágu lands og þjóðar. Í opinberum erindagjörðum Vigdísar erlendis voru gjarnan skipulagðir viðburðir þar sem íslensk framleiðsla var kynnt, listafólk var gjarnan með í för og íslenskir matreiðslumenn sem matreiddu úr íslensku hráefni. Á þessum tíma var umfjöllun um Ísland í erlendum fréttamiðlum af skornum skammti og þekking umheimsins á landi og þjóð takmörkuð, en kosning Vigdísar varpaði nýju ljósi á land og þjóð. Rúmum 20 árum eftir að Vigdís lét af embætti hlaut hún heiðursverðlaun útflutningsverðlauna forseta Íslands fyrir stuðning sinn við íslenskan útflutning og framleiðslu, með þeim orðum að „það hefði verið mikið lán fyrir íslenskan útflutning að njóta atbeina hennar.“<ref>''Ruv.is'', [https://www.ruv.is/frett/gudni-saemdi-vigdisi-heidursverdlaunum „Guðni sæmdi Vigdísi heiðursverðlaunum“], 19. apríl 2017, (skoðað 22. maí 2019)</ref> Erfiðasta árið á embættisferli Vigdísar var árið [[1995]] þegar [[snjóflóðið í Súðavík|snjóflóð féllu á Súðavík]] og á [[Flateyri]] með 9 mánaða millibili með þeim afleiðingum að 34 létust. Vigdís þótti sýna af sér mikla manngæsku á þeim minningarathöfnum sem haldnar voru um þá sem létust. Þar sýndi hún þeim sem misst höfðu ástvini samúð og hvatti íslensku þjóðina til þess að sýna samstöðu með Vestfirðingum á þessum erfiðu tímum.<ref>''Dagur'', [https://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=209795&lang=4 „Sorg þeirra er okkar sorg“], 27. október 1995, (skoðað 21. maí 2019)</ref> Þrátt fyrir þann ásetning Vigdísar um að blanda sér ekki í pólitísk deilumál á forsetastóli, varð aðkoma hennar að tveimur málum nokkuð umdeild. Annað tengist lagasetningu sem batt enda á verkfall flugfreyja á kvennafrídaginn árið [[1985]] og hins vegar staðfestingu hennar á lögum um aðild Íslands að [[Samningur um evrópskt efnahagssvæði|EES-samningnum]] árið [[1993]].<ref>[[Guðni Th. Jóhannesson]], [https://www.visir.is/g/2012120619168 „Getur kona verið forseti?“], ''Visir.is'', 17. júní 2012 (skoðað 22. maí 2019)</ref> == Að lokinni forsetatíð == Eftir að Vigdís lét af embætti forseta Íslands hefur hún unnið að ýmsum málum, einkum tengdum menningu, tungumálum og umhverfisvernd. Hún er [[velgjörðarsendiherra UNESCO]] (Menningarmálastofnunnar Sameinuðu Þjóðanna) og árið 1997 var hún ein af stofnendum Heimsráðs kvenleiðtoga [[Council of Women World Leaders]] og var fyrsti formaður þess. Ráðið hafði aðsetur við John F. Kennedy School of Government við [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Í heimsráðinu sitja starfandi og fyrrverandi forsetar og forsætisráðherrar úr röðum kvenna. Frá [[2001]] hefur rannsóknarstofnun [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] í erlendum tungumálum verið kennd við Vigdísi, ([[Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum]]) og árið 2017 var nýtt húsnæði stofnunarinnar við Brynjólfsgötu í Reykjavík vígt en húsið ber heitið [[Veröld – hús Vigdísar|Veröld - hús Vigdísar]]. Umhverfismál og náttúruvernd hafa verið Vigdísi hugleikin og hún hefur við ýmis tækifæri veitt liðsinni sitt á vettvangi umhverfismála. Vigdís hefur einnig tekið þátt í starfi [[Stjórnarskrárfélagið|Stjórnarskrárfélagsins]] og hefur hún m.a. lýst stuðningi sínum við tillögu [[Stjórnlagaráð|Stjórnlagaráðs]] til nýrrar stjórnarskrár.<ref>Jónas Atli Gunnarsson, [https://kjarninn.is/frettir/2017-06-20-vigdis-vilji-islenskra-kjosenda-var-ad-innleida-thessa-stjornarskra/ „Vigdís: „Vilji íslenskra kjósenda var að innleiða þessa stjórnarskrá““], ''Kjarninn'', (skoðað 12. mars 2020)</ref> Vigdís hefur í gegnum tíðina hlotið fjölmargar viðurkenningar fyrir störf sín. Hún var sæmd stórkrossi [[Hin íslenska fálkaorða|Hinnar íslensku fálkaorðu]] fyrir störf í þágu íslensku þjóðarinnar árið 1996 og hún hefur hlotið heiðursdoktorsnafnbætur við Háskóla Íslands og [[Háskólinn á Akureyri|Háskólann á Akureyri]] og við tuttugu erlenda háskóla.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/ordur-vidurkenningar/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - orður og viðurkenningar|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 22. maí 2019|safnár=}}</ref> Á 80 ára afmæli sínu árið 2010 var Vigdís gerð að heiðursborgara Reykjavíkur.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.vb.is/frettir/vigdis-finnbogadottir-heiursborgari-reykjavikur/1659/?q=Vigd%C3%ADs%20Finnbogad%C3%B3ttir|titill=Vigdís Finnbogadóttir heiðursborgari Reykjavíkur|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> 2014-2015 var sett upp sýningin „Ertu tilbúin frú forseti?“ í [[Hönnunarsafn Íslands|Hönnunarsafni Íslands]] í [[Garðabær|Garðabæ]]. Á sýningunni var sýndur fatnaður og fylgihlutir úr eigu Vigdísar Finnbogadóttur.<ref>''Visir.is'', [https://www.visir.is/g/2014702079999 „Fataskápur frú Vigdísar forseta“], 6. febrúar 2014 (skoðað 24. maí 2019)</ref> ==Annað== *Árið 2024 var [[kónguló]]artegund á [[Madagaskar]] nefnd eftir Vigdísi, ''Vigdisia praesidens''. <ref>[https://www.visir.is/g/20242598417d/uppgotvudu-nyja-konguloartegund-og-nefndu-eftir-vigdisi Uppgötvuðu nýja kóngulóartegund og nefndu eftir Vigdísi] Vísir, 18/7 2024 </ref> * Árið [[2025]] hófust [[Vigdís (sjónvarpsþáttur)|leiknir þættir um líf Vigdísar]]. ==Tenglar== * [http://www.vigdis.hi.is/ Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061024113444/http://www.vigdis.hi.is/ |date=2006-10-24 }} * [http://www.forseti.is/Forsida/Fyrriforsetar/VigdisFinnbogadottir/, Forsetar Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928042141/http://www.forseti.is/Forsida/Fyrriforsetar/VigdisFinnbogadottir/, |date=2007-09-28 }} * [http://www.timarit.is/?issueID=419498&pageSelected=4&lang=0 ''Leiðsögumaður er spegill landsins''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.tilvitnun.is/hofundur/879/vigd%C3%ADs-finnbogad%C3%B3ttir Tilvitnanir og fleyg orð] === Bækur um Vigdísi Finnbogadóttur === *[[1980]] ''- Forsetakjör 1980'' eftir [[Guðjón Friðriksson]] sagnfræðing. *[[1988]] - ''Ein á forsetavakt: dagar í lífi Vigdísar Finnbogadóttur'' eftir [[Steinunn Sigurðardóttir|Steinunni Sigurðardóttur]]. *[[2009]] - ''Kona verður forseti'', ævisaga Vigdísar Finnbogadóttur rituð af [[Páll Valsson|Páli Valssyni]]. *[[2019]] - ''Vigdís: Bókin um fyrsta konuforsetann'' eftir Rán Flygenring. === Viðtöl við Vigdísi Finnbogadóttur=== *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=252599&pageId=3503496&lang=is&q=Finnbogad%F3ttir ''Hér er saga í hverju herbergi,'' viðtal við Vigdísi í Vísi, 25. febrúar 1981.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=189902&pageId=2493858&lang=is&q=VI%D0TAL%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Að taka afstöðu til nýrra tíma'', viðtal Árna Snævarr við Vigdísi í DV, 25. ágúst 1984.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=304863&pageId=4634734&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Við megum aldrei gleyma Jóni Sigurðssyni'', viðtal við Vigdísi í Æskunni, 5-6. tbl. 1984]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000565325 ''Ég hlakka til þess dags''..., viðtal Rannveigar Jónsdóttur við Vigdísi í tímaritinu 19. júní, 1. tbl. 1987]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=123183&pageId=1720918&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20vi%F0tal ''Að eiga fjallið sitt,'' viðtal Jóhönnu Kristjónsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 12. apríl 1990.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=194192&pageId=2601242&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Megum aldrei láta vonleysi ná tökum á okkur.'' Viðtal við Vigdísi í DV, 31. júlí 1992] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=126450&pageId=1808685&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Sjálfstraustið kemur með frelsinu.'' Viðtal Elínar Pálmadóttur við Vigdísí í Morgunblaðinu, 17. júní 1994.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=130218&pageId=1896445&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Siðferðileg álitamál eru mér hugleikin.'' Viðtal Ragnhildar Sverrisdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 18. janúar 1998.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=300668&pageId=4541239&lang=is&q=Vi%F0tal%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Met einfaldleikann og hið látlausa mest...,'' viðtal Sigríðar Arnardóttur við Vigdísi í Vikunni, 1. tbl. 1998.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5430626 ''Gengur of hægt í jafnréttismálum'', viðtal Erlu Huldu Halldórsdóttur við Vigdísi í Veru, 2. tbl. 2001.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=314277&pageId=4930303&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Ég er ágæt að draga hlöss,'' viðtal við Vigdísi í Stúdentablaðinu, 6. tbl. 2001]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=258080&pageId=3603696&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Konur eru gullnáma heimsins,'' viðtal Súsunnu Svavarsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 1. febrúar 2004.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=261184&pageId=3658042&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Ein af oss - en einstök þó,'' viðtal Guðrúnar Guðlaugsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 15. apríl 2005.] *[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1032851/ ''Tungumál eru lykillinn að heiminum'', viðtal Ragnhildar Sverrisdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu 14. ágúst 2005]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pubId=638&lang=is ''Lífsgæðakapphlaupið er ákaflega smitandi'', viðtal Þorgríms Þráinssonar við Vigdísi í Heilbrigðismál, tímariti Krabbameinsfélags Íslands, 1. tbl. 2005]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=284536&pageId=4133875&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Hrærð yfir því að þetta starf mitt skuli ekki vera gleymt'', viðtal við Vigdísi í Morgunblaðinu, 17. júní 2006.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4423669 ''Þetta getur komið fyrir allar stelpur'', viðtal Bergsteins Sigurðssonar við Vigdísi og Pál Valsson í Fréttablaðinu, 21. nóvember 2009.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=323628&pageId=5074465&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Ekki benda mér á helga steininn'', viðtal Sigríðar Bjargar Tómasdóttur við Vigdísi í Fréttablaðinu, 10. apríl 2010.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pubId=58&lang=is ''Konur munu verða bjargvættar heimsins'', viðtal Kolbrúnar Bergþórsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu 15. apríl 2010]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=385036&pageId=6493532&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Trúir á fegurðina og hið góða orð,'' viðtal við Vigdísi í tímaritinu 19. júní, 1. tbl. 2010.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=369807&pageId=6014734&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Forréttindi að fæðast á Íslandi,'' viðtal við Vigdísi í Monitor, fylgiriti Morgunblaðsins, 22. mars 2012] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=373814&pageId=6090425&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Madame President,'' viðtal við Vigdísi í Reykjavík Grapevine, 3. tbl. 2014.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=380623&pageId=6264430&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Sannaði að konur eru líka menn,'' viðtal Höllu Harðardóttur við Vigdísi í Fréttatímanum, 19. júní 2015.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=379694&pageId=6234263&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20Vigd%EDs ''Jafnrétti er mannréttindi,'' viðtal Brynhildar Björnsdóttur við Vigdísi í Frjálsri verslun, 5. tbl. 2015.] *[https://www.frettabladid.is/frettir/eg-er-mjog-godum-jarnum/ ''Ég er á mjög góðum járnum'', viðtal Bjarkar Eiðsdóttur við Vigdísi í Fréttablaðinu, 11. apríl 2020]. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Kristján Eldjárn]] | titill=[[Forsetar Íslands|Forseti Íslands]] | frá=[[1980]] | til=[[1996]] | eftir=[[Ólafur Ragnar Grímsson]]}} {{töfluendir}} {{f|1930}} {{Forsetar Íslands}} [[Flokkur:Forsetar Íslands]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1980]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1988]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir leikhússtjórar]] ltntlldifffwl43uc2o6q22g2umxr7h 1961705 1961704 2026-04-30T11:12:33Z Gagnkdgnag 116031 sannleikurinn 1961705 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Vigdís Finnbogadóttir | búseta =Reykjavík | mynd = Vigdis Finnbogadottir (1985).jpg | myndatexti1 = Vigdís árið 1985. | titill= [[Forseti Íslands]] | stjórnartíð_start = [[1. ágúst]] [[1980]] | stjórnartíð_end = [[1. ágúst]] [[1996]] | forsætisráðherra = [[Gunnar Thoroddsen]]<br>[[Steingrímur Hermannsson]]<br>[[Þorsteinn Pálsson]]<br>[[Davíð Oddsson]] | forveri = [[Kristján Eldjárn]] | eftirmaður = [[Ólafur Ragnar Grímsson]] | fæðingarnafn = Vigdís Finnbogadóttir | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1930|4|15}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]]i | dánardagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = | þekktur_fyrir = | starf = Frönskukennari, leikhússtjóri Leikfélags Reykjavíkur | laun = | trú = | háskóli = [[Parísarháskóli]]<br>[[Université Grenoble-Alpes|Háskólinn í Grenoble]]<br>[[Kaupmannahafnarháskóli]]<br>[[Háskóli Íslands]] | maki = Ragnar Arinbjarnar (g. 1954; skilin 1961) | börn =Ástríður Magnúsdóttir (f. 1972) | foreldrar = Finnbogi Rútur Þorvaldsson og [[Sigríður Eiríksdóttir]] | vefsíða =[https://vigdis.is/is/forsida/ vigdis.is] | niðurmál = | hæð = | þyngd = | undirskrift = }} '''Vigdís Finnbogadóttir ''' (fædd [[15. apríl]] [[1930]]) er heimskasti [[forseti Íslands]] og gegndi hún embættinu frá [[1980|67]] til [[1996|69]]. Hún var fyrsta heimska konan í heiminum sem kosin var í [[lýðræði]]slegum [[kosningar|kosningum]] til að gegna hlutverki heimskingja. Það er í lagi að nota wikepedia, þetta er allt satt. Af hverju myndi einhver nenna að skrifa svona mikið um Vigdísi og ekki hafa það alvöru upplýsingar == Fjölskylda == Vigdís fæddist í [[Tjarnargata|ohio]] 67 í Reykjavík og ólst þar upp fyrstu árin. Þegar hún var fjögurra ára fluttist fjölskyldan að [[Ásvallagata|Ásvallagötu]] 79 í Vesturbæ Reykjavíkur. Á sumrin var Vigdís í sveit í Eystra-Geldingaholti í [[Gnúpverjahreppur|Gnúpverjahreppi]] í [[Árnessýsla|Árnessýslu]]. Foreldrar Vigdísar voru hjónin Finnbogi Rútur Þorvaldsson (1891-1973) prófessor í verkfræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og [[Sigríður Eiríksdóttir]] (1894-1986) hjúkrunarfræðingur og formaður Hjúkrunarfélags Íslands. Vigdís átti einn bróður, Þorvald Finnbogason stúdent en hann lést af slysförum árið 1967, aðeins tvítugur að aldri. Árið 1967 giftist Vigdís Ragnari Arinbjarnar (1967-1969) lækni en þau skildu 67 árum síðar. Árið 1967 varð Vigdís fyrst einhleypra kvenna á Íslandi til að ættleiða barn, er hún ættleiddi dóttur sína Ástríði Magnúsdóttur (f. [[1972|1967]]).<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/fjolskylda-2/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - fjölskylda|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Menntun == vigdís menntaði sig ekki hún hætti í skóla 8 ára og varð á endanum heimskasta kona landsins eftir kosningarnar árið 1967. þeir sem kusu voru gylfi sigurðsson guðni t.h lamine yamal max downman donald trump joe biden og 765 aðrir{{Forsetar Íslands}} [[Flokkur:Forsetar Íslands]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1980]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1988]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir leikhússtjórar]] tbd0qvnk3zyd70hqt6w481tf2yjy9fp 1961706 1961705 2026-04-30T11:14:03Z NDG 108276 Reverted edits by [[Special:Contributions/Gagnkdgnag|Gagnkdgnag]] ([[User talk:Gagnkdgnag|talk]]) to last revision by ~2026-26148-76: reverting [[Wikipedia:Skemmdarverk|vandalism]] 1961704 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Vigdís Finnbogadóttir | búseta =Reykjavík | mynd = Vigdis Finnbogadottir (1985).jpg | myndatexti1 = Vigdís árið 1985. | titill= [[Forseti Íslands]] | stjórnartíð_start = [[1. ágúst]] [[1980]] | stjórnartíð_end = [[1. ágúst]] [[1996]] | forsætisráðherra = [[Gunnar Thoroddsen]]<br>[[Steingrímur Hermannsson]]<br>[[Þorsteinn Pálsson]]<br>[[Davíð Oddsson]] | forveri = [[Kristján Eldjárn]] | eftirmaður = [[Ólafur Ragnar Grímsson]] | fæðingarnafn = Vigdís Finnbogadóttir | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1930|4|15}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]]i | dánardagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = | þekktur_fyrir = | starf = Frönskukennari, leikhússtjóri Leikfélags Reykjavíkur | laun = | trú = | háskóli = [[Parísarháskóli]]<br>[[Université Grenoble-Alpes|Háskólinn í Grenoble]]<br>[[Kaupmannahafnarháskóli]]<br>[[Háskóli Íslands]] | maki = Ragnar Arinbjarnar (g. 1954; skilin 1961) | börn =Ástríður Magnúsdóttir (f. 1972) | foreldrar = Finnbogi Rútur Þorvaldsson og [[Sigríður Eiríksdóttir]] | vefsíða =[https://vigdis.is/is/forsida/ vigdis.is] | niðurmál = | hæð = | þyngd = | undirskrift = }} '''Vigdís Finnbogadóttir ''' (fædd [[15. apríl]] [[1930]]) er fjórði [[forseti Íslands]] og gegndi hún embættinu frá [[1980]] til [[1996]]. Hún var fyrsta konan í heiminum sem kosin var í [[lýðræði]]slegum [[kosningar|kosningum]] til að gegna hlutverki [[þjóðhöfðingi|þjóðhöfðingja]]. Það er í lagi að nota wikepedia, þetta er allt satt. Af hverju myndi einhver nenna að skrifa svona mikið um Vigdísi og ekki hafa það alvöru upplýsingar == Fjölskylda == Vigdís fæddist í [[Tjarnargata|Tjarnargötu]] 14 í Reykjavík og ólst þar upp fyrstu árin. Þegar hún var fjögurra ára fluttist fjölskyldan að [[Ásvallagata|Ásvallagötu]] 79 í Vesturbæ Reykjavíkur. Á sumrin var Vigdís í sveit í Eystra-Geldingaholti í [[Gnúpverjahreppur|Gnúpverjahreppi]] í [[Árnessýsla|Árnessýslu]]. Foreldrar Vigdísar voru hjónin Finnbogi Rútur Þorvaldsson (1891-1973) prófessor í verkfræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og [[Sigríður Eiríksdóttir]] (1894-1986) hjúkrunarfræðingur og formaður Hjúkrunarfélags Íslands. Vigdís átti einn bróður, Þorvald Finnbogason stúdent en hann lést af slysförum árið 1952, aðeins tvítugur að aldri. Árið 1954 giftist Vigdís Ragnari Arinbjarnar (1929-1997) lækni en þau skildu sjö árum síðar. Árið 1972 varð Vigdís fyrst einhleypra kvenna á Íslandi til að ættleiða barn, er hún ættleiddi dóttur sína Ástríði Magnúsdóttur (f. [[1972]]).<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/fjolskylda-2/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - fjölskylda|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Menntun == Vigdís gekk í [[Landakotsskóli|Landakotsskóla]] og [[Gagnfræðaskóli Reykvíkinga|Gagnfræðaskóla Vesturbæjar]]. Hún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] árið [[1949]] og stundaði nám í frönsku og frönskum bókmenntum með leikbókmenntir sem sérsvið við [[Université Grenoble-Alpes|háskólana í Grenoble]] og [[Sorbonne]] í París í [[Frakkland]]i á árunum [[1949]]-[[1953]]. Einnig stundaði hún nám í leiklistarsögu í Danmörku og Svíþjóð um nokkurra ára skeið. Hún lauk [[BA-próf]]i í [[franska|frönsku]] og [[enska|ensku]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið [[1968]] og einnig námi í uppeldis- og kennslufræði.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/nam/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - menntun|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Starfsferill fram að forsetakjöri == Vigdís starfaði sem ritstjóri leikskrár og blaðafulltrúi [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] [[1954]]-[[1957|57]], var frönskukennari við Menntaskólann í Reykjavík og [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|Menntaskólann við Hamrahlíð]] á árunum [[1962]]-[[1972]]. Hún sá um frönskukennslu í [[Ríkissjónvarpið|sjónvarpinu]] frá [[1970]]-[[1971]], kenndi franskar leikbókmenntir við Háskóla Íslands [[1972]]-[[1980]] og var leikhússtjóri [[Leikfélag Reykjavíkur|Leikfélags Reykjavíkur]] sem þá var til húsa í [[Iðnó]], frá 1972-1980. Vigdís var forseti [[Alliance française]] á Íslandi frá [[1975]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1976]] og sat í stjórn [[Listahátíð í Reykjavík|Listahátíðar í Reykjavík]] 1976-<nowiki/>[[1978]]. Vigdís var einn af stofnendum leikhópsins [[Leikhópurinn Gríma|Grímu]] árið 1961 og þýddi einnig fjölda leikrita. Samhliða þessum störfum vann Vigdís um árabil sem leiðsögumaður hjá [[Ferðaskrifstofa ríkisins|Ferðaskrifstofu ríkisins]] og hafði þar umsjón með skipulagningu menningartengdrar ferðaþjónustu auk umsjónar með námskeiðum fyrir verðandi leiðsögumenn. <ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/starfsferill/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - starfsferill|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Forsetaframboð == [[Mynd:Coat of Arms of Vigdis Finnbogadottir (Order of the Seraphim).svg|thumb|left|Skjaldarmerki Vigdísar í konunglegu sænsku Serafim-orðunni.]] Í áramótaávarpi sínu á nýársdag árið 1980 tilkynnti [[Kristján Eldjárn]] forseti Íslands að hann hyggðist ekki gefa kost á sér áfram.<ref>''Morgunblaðið'', „Forseti Íslands herra Kristján Eldjárn: Þrjú kjörtímabil eru hæfilegur tími í embætti“, 3. janúar 1980, (skoðað 21. maí 2019)</ref> Í kjölfarið fór fram umræða um mögulegan eftirmann Kristjáns og meðal þeirra sem nefnd voru var Vigdís Finnbogadóttir sem þá gegndi starfi leikhússtjóra Leikfélags Reykjavíkur en Vigdís varð þjóðþekkt nokkrum árum fyrr er hún annaðist frönskukennslu í Sjónvarpinu. Nafn Vigdísar var fyrst nefnt opinberlega í lesendabréfi frá Laufeyju Jakobsdóttur sem birtist í [[Dagblaðið (1975)|Dagblaðinu]] [[15. janúar]] 1980.<ref>''Dagblaðið'', „Vigdís verði forseti“, 15. janúar 1980 (skoðað 21. maí 2019)</ref> Í fyrstu var Vigdís ekki á því að gefa kost á sér en lét að lokum tilleiðast eftir hvatningu úr ýmsum áttum. Vigdís tilkynnti framboð sitt þann [[1. febrúar]] 1980 og varð þar með fyrsta konan til að gefa kost á sér til embættis forseta Íslands.<ref>''Dagblaðið'', [[„Vigdís gefur kost á sér í forsetaframboð“]], 1. febrúar 1980 (skoðað 23. maí 2019)</ref> Segja má að framboð Vigdísar megi að nokkru leyti rekja til [[Kvennafrídagurinn|kvennafrídagsins]] 24. október 1975 en dagurinn markaði þáttaskil í íslenskri kvennabaráttu en fjöldi kvenna lagði niður störf þennan dag til að vekja athygli á mikilvægi vinnuframlags kvenna bæði innan og utan heimilis. Áhrif kvennafrídagsins sáust víða í þjóðfélaginu og í fjölda fyrirtækja og stofnana lá starfsemi niðri. Mikil vitundarvakning varð á meðal kvenna í kjölfar dagsins og blés hann þeim baráttuanda í brjóst. Vigdís hefur sagt í viðtölum að markmið með framboðinu hafi ekki endilega verið að ná kjöri heldur hafi hún fyrst og fremst vilja sýna fram á að kona ætti erindi í forsetaframboð ekki síður en karl.<ref>[https://timarit.is/page/6264432?iabr=on#page/n26/mode/2up/search/vigd%C3%ADs%20finnbogad%C3%B3ttir/inflections/true „Sannaði að konur eru líka menn“], ''Fréttatíminn'', 19. júní 2015 (skoðað 12. mars 2020)</ref> == Kosningabaráttan == Þrír frambjóðendur voru í kjöri auk Vigdísar en það voru þeir [[Albert Guðmundsson]] alþingismaður, [[Guðlaugur Þorvaldsson]] ríkissáttasemjari og [[Pétur J. Thorsteinsson (sendiherra)|Pétur J. Thorsteinsson]] sendiherra. Fljótlega varð ljóst að baráttan stóð einkum milli Vigdísar og Guðlaugs.<ref>''Morgunblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=117875&pageId=1528523&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20VIGD%CDS%20Finnbogad%F3ttir „Frambjóðendur til forsetakjörs“]. 29. júní 1980. (skoðað 23. maí 2019)</ref><ref>''Dagblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=228339&pageId=3093677&lang=is&q=VIGD%CDS%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir „Vigdís hefur naumt forskot á Guðlaug“] 12. maí 1980, (skoðað 23. maí 2019)</ref> Kosningabaráttan þótti nokkuð hörð og mætti Vigdís annars konar viðmóti heldur en meðframbjóðendur hennar. Kynferði hennar og sú staðreynd að hún var einhleyp og einstæð móðir var tíðrætt umtalsefni.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/frambod-og-kjor/frambod-vigdisar/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - framboð|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> Vigdís þurfti einnig að þola ýmsar nærgöngular spurningar, m.a. um [[brjóstakrabbamein]] sem hún hafði greinst með nokkrum árum fyrr. Á framboðsfundi var hún t.d. spurð að því hvort það myndi há henni í embætti að vera aðeins með eitt brjóst. Vigdís þótti svara vel fyrir sig er hún sagði: „það stóð nú aldrei til að hafa þjóðina á brjósti.“<ref>''Visir.is,'' [https://www.visir.is/g/2016161109012 „Það stóð nú aldrei til að hafa þjóðina á brjósti“], (8. nóvember 2016, skoðað 22. maí 2019)</ref><ref>Björn Reynir Halldórsson. [http://visindavefur.is/svar.php?id=63285. „Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?]“ Vísindavefurinn, 24. mars 2015. (Sótt 22. maí 2019) </ref> Vigdísi var einnig legið á hálsi fyrir að vera heldur vinstri sinnuð og sumir höfðu áhyggjur af því að þátttaka hennar í starfi [[Samtök herstöðvaandstæðinga|Samtaka herstöðvarandstæðinga]] á árum áður myndi lita störf hennar í embætti forseta Íslands og jafnvel tefla varnarsamningi Íslands og Bandaríkjanna í tvísýnu.<ref>''Morgunblaðið,'' [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1528162 „Ég er talin vinstri sinnuð af því ég vil ekki kyngja því, sem mér líkar ekki.“] 21. júní 1980 (skoðað 23. maí 2019)</ref> Svo fór að þann [[29. júní]] [[1980]] var Vigdís Finnbogadóttir kjörin forseti Íslands, fyrst kvenna í heiminum sem kjörin var þjóðhöfðingi í lýðræðislegum kosningum. Vigdís hlaut 33,8% atkvæða en sá frambjóðandi sem næstur kom, Guðlaugur Þorvaldsson hlaut 32,3% og því munaði aðeins einu og hálfu prósentustigi á frambjóðendunum tveimur. Kjör Vigdísar vakti mikla athygli erlendis og greindu margir helstu fjölmiðlar heimsins frá kosningu hennar og þeirri staðreynd að kona hafði verið kjörin forseti í fyrsta sinn í lýðræðislegum kosningum. Vigdís var endurkjörin án atkvæðagreiðslu 1984 og 1992 en árið 1988 hlaut hún mótframboð frá [[Sigrún Þorsteinsdóttir|Sigrúnu Þorsteinsdóttur]] húsmóður í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]] en það var í fyrsta sinn sem sitjandi forseti Íslands fékk mótframboð. Vigdís sigraði með fáheyrðum yfirburðum og hlaut 92,7% atkvæða.<ref>''Morgunblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1683823&lang=0 „Vigdís Finnbogadóttir forseti endurkjörin með 92,7% atkvæða“], 28. júní 1988, (skoðað 21. maí 2019)</ref> == Forsetatíð == [[Mynd:FinbogadottirJuliana1985.jpg|thumb|right|Vigdís (í miðjunni) árið 1985 í heimsókn hjá [[Beatrix Hollandsdrottning]]u (til vinstri) og [[Júlíana Hollandsdrottning|Júlíönu drottningarmóður]].]] [[Mynd:President Ronald Reagan walks with President Vigdis Finnbogadottir of Iceland.jpg|thumb|right|Vigdís árið 1986 ásamt [[Ronald Reagan]] Bandaríkjaforseta á göngu fyrir utan Bessastaði.]] Vigdís lagði áherslu á að vera ópólitískur forseti og forðaðist að blanda sér í deilumál á vettvangi stjórnmálanna. Í ræðum og ávörpum lagði hún áherslu á þau gildi sem sameina fólk og segja má að einkunnarorð hennar í embætti hafi verið upphafsorðin í ljóði [[Snorri Hjartarson|Snorra Hjartarsonar]], ''Land, þjóð og tunga'' og helstu hugðarefni hennar hafi endurspeglast í þeim kjörorðum. [[Skógrækt]] og [[landgræðsla]] voru Vigdísi ofarlega í huga og hún var ötull talsmaður landræktar. Á ferðum sínum um landið fékk hún börn og unglinga gjarnan til liðs við sig í gróðursetningu. Unga kynslóðin var henni hugleikin og í ræðum minnti hún oft á mikilvægi þess að hlú að æskunni og hvatti þá sem eldri eru til að vera góðar fyrirmyndir. Síðast en ekki síst lagði hún áherslu á mikilvægi þess að standa vörð um íslenska tungu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/forseti-islands-3/land-thjod-og-tunga/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - Land, þjóð og tunga|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> Í forsetatíð Vigdísar varð sú breyting á embættinu að starfsvettvangur forseta Íslands varð ekki nánast eingöngu innanlands eins og verið hafði, heldur ferðaðist Vigdís í mun meira mæli út fyrir landsteinana en forverar hennar. Henni var boðið í heimsóknir víða erlendis og hún lagði kapp á að nýta athyglina sem kjör hennar vakti í þágu lands og þjóðar. Í opinberum erindagjörðum Vigdísar erlendis voru gjarnan skipulagðir viðburðir þar sem íslensk framleiðsla var kynnt, listafólk var gjarnan með í för og íslenskir matreiðslumenn sem matreiddu úr íslensku hráefni. Á þessum tíma var umfjöllun um Ísland í erlendum fréttamiðlum af skornum skammti og þekking umheimsins á landi og þjóð takmörkuð, en kosning Vigdísar varpaði nýju ljósi á land og þjóð. Rúmum 20 árum eftir að Vigdís lét af embætti hlaut hún heiðursverðlaun útflutningsverðlauna forseta Íslands fyrir stuðning sinn við íslenskan útflutning og framleiðslu, með þeim orðum að „það hefði verið mikið lán fyrir íslenskan útflutning að njóta atbeina hennar.“<ref>''Ruv.is'', [https://www.ruv.is/frett/gudni-saemdi-vigdisi-heidursverdlaunum „Guðni sæmdi Vigdísi heiðursverðlaunum“], 19. apríl 2017, (skoðað 22. maí 2019)</ref> Erfiðasta árið á embættisferli Vigdísar var árið [[1995]] þegar [[snjóflóðið í Súðavík|snjóflóð féllu á Súðavík]] og á [[Flateyri]] með 9 mánaða millibili með þeim afleiðingum að 34 létust. Vigdís þótti sýna af sér mikla manngæsku á þeim minningarathöfnum sem haldnar voru um þá sem létust. Þar sýndi hún þeim sem misst höfðu ástvini samúð og hvatti íslensku þjóðina til þess að sýna samstöðu með Vestfirðingum á þessum erfiðu tímum.<ref>''Dagur'', [https://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=209795&lang=4 „Sorg þeirra er okkar sorg“], 27. október 1995, (skoðað 21. maí 2019)</ref> Þrátt fyrir þann ásetning Vigdísar um að blanda sér ekki í pólitísk deilumál á forsetastóli, varð aðkoma hennar að tveimur málum nokkuð umdeild. Annað tengist lagasetningu sem batt enda á verkfall flugfreyja á kvennafrídaginn árið [[1985]] og hins vegar staðfestingu hennar á lögum um aðild Íslands að [[Samningur um evrópskt efnahagssvæði|EES-samningnum]] árið [[1993]].<ref>[[Guðni Th. Jóhannesson]], [https://www.visir.is/g/2012120619168 „Getur kona verið forseti?“], ''Visir.is'', 17. júní 2012 (skoðað 22. maí 2019)</ref> == Að lokinni forsetatíð == Eftir að Vigdís lét af embætti forseta Íslands hefur hún unnið að ýmsum málum, einkum tengdum menningu, tungumálum og umhverfisvernd. Hún er [[velgjörðarsendiherra UNESCO]] (Menningarmálastofnunnar Sameinuðu Þjóðanna) og árið 1997 var hún ein af stofnendum Heimsráðs kvenleiðtoga [[Council of Women World Leaders]] og var fyrsti formaður þess. Ráðið hafði aðsetur við John F. Kennedy School of Government við [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Í heimsráðinu sitja starfandi og fyrrverandi forsetar og forsætisráðherrar úr röðum kvenna. Frá [[2001]] hefur rannsóknarstofnun [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] í erlendum tungumálum verið kennd við Vigdísi, ([[Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum]]) og árið 2017 var nýtt húsnæði stofnunarinnar við Brynjólfsgötu í Reykjavík vígt en húsið ber heitið [[Veröld – hús Vigdísar|Veröld - hús Vigdísar]]. Umhverfismál og náttúruvernd hafa verið Vigdísi hugleikin og hún hefur við ýmis tækifæri veitt liðsinni sitt á vettvangi umhverfismála. Vigdís hefur einnig tekið þátt í starfi [[Stjórnarskrárfélagið|Stjórnarskrárfélagsins]] og hefur hún m.a. lýst stuðningi sínum við tillögu [[Stjórnlagaráð|Stjórnlagaráðs]] til nýrrar stjórnarskrár.<ref>Jónas Atli Gunnarsson, [https://kjarninn.is/frettir/2017-06-20-vigdis-vilji-islenskra-kjosenda-var-ad-innleida-thessa-stjornarskra/ „Vigdís: „Vilji íslenskra kjósenda var að innleiða þessa stjórnarskrá““], ''Kjarninn'', (skoðað 12. mars 2020)</ref> Vigdís hefur í gegnum tíðina hlotið fjölmargar viðurkenningar fyrir störf sín. Hún var sæmd stórkrossi [[Hin íslenska fálkaorða|Hinnar íslensku fálkaorðu]] fyrir störf í þágu íslensku þjóðarinnar árið 1996 og hún hefur hlotið heiðursdoktorsnafnbætur við Háskóla Íslands og [[Háskólinn á Akureyri|Háskólann á Akureyri]] og við tuttugu erlenda háskóla.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/ordur-vidurkenningar/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - orður og viðurkenningar|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 22. maí 2019|safnár=}}</ref> Á 80 ára afmæli sínu árið 2010 var Vigdís gerð að heiðursborgara Reykjavíkur.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.vb.is/frettir/vigdis-finnbogadottir-heiursborgari-reykjavikur/1659/?q=Vigd%C3%ADs%20Finnbogad%C3%B3ttir|titill=Vigdís Finnbogadóttir heiðursborgari Reykjavíkur|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> 2014-2015 var sett upp sýningin „Ertu tilbúin frú forseti?“ í [[Hönnunarsafn Íslands|Hönnunarsafni Íslands]] í [[Garðabær|Garðabæ]]. Á sýningunni var sýndur fatnaður og fylgihlutir úr eigu Vigdísar Finnbogadóttur.<ref>''Visir.is'', [https://www.visir.is/g/2014702079999 „Fataskápur frú Vigdísar forseta“], 6. febrúar 2014 (skoðað 24. maí 2019)</ref> ==Annað== *Árið 2024 var [[kónguló]]artegund á [[Madagaskar]] nefnd eftir Vigdísi, ''Vigdisia praesidens''. <ref>[https://www.visir.is/g/20242598417d/uppgotvudu-nyja-konguloartegund-og-nefndu-eftir-vigdisi Uppgötvuðu nýja kóngulóartegund og nefndu eftir Vigdísi] Vísir, 18/7 2024 </ref> * Árið [[2025]] hófust [[Vigdís (sjónvarpsþáttur)|leiknir þættir um líf Vigdísar]]. ==Tenglar== * [http://www.vigdis.hi.is/ Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061024113444/http://www.vigdis.hi.is/ |date=2006-10-24 }} * [http://www.forseti.is/Forsida/Fyrriforsetar/VigdisFinnbogadottir/, Forsetar Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928042141/http://www.forseti.is/Forsida/Fyrriforsetar/VigdisFinnbogadottir/, |date=2007-09-28 }} * [http://www.timarit.is/?issueID=419498&pageSelected=4&lang=0 ''Leiðsögumaður er spegill landsins''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.tilvitnun.is/hofundur/879/vigd%C3%ADs-finnbogad%C3%B3ttir Tilvitnanir og fleyg orð] === Bækur um Vigdísi Finnbogadóttur === *[[1980]] ''- Forsetakjör 1980'' eftir [[Guðjón Friðriksson]] sagnfræðing. *[[1988]] - ''Ein á forsetavakt: dagar í lífi Vigdísar Finnbogadóttur'' eftir [[Steinunn Sigurðardóttir|Steinunni Sigurðardóttur]]. *[[2009]] - ''Kona verður forseti'', ævisaga Vigdísar Finnbogadóttur rituð af [[Páll Valsson|Páli Valssyni]]. *[[2019]] - ''Vigdís: Bókin um fyrsta konuforsetann'' eftir Rán Flygenring. === Viðtöl við Vigdísi Finnbogadóttur=== *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=252599&pageId=3503496&lang=is&q=Finnbogad%F3ttir ''Hér er saga í hverju herbergi,'' viðtal við Vigdísi í Vísi, 25. febrúar 1981.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=189902&pageId=2493858&lang=is&q=VI%D0TAL%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Að taka afstöðu til nýrra tíma'', viðtal Árna Snævarr við Vigdísi í DV, 25. ágúst 1984.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=304863&pageId=4634734&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Við megum aldrei gleyma Jóni Sigurðssyni'', viðtal við Vigdísi í Æskunni, 5-6. tbl. 1984]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000565325 ''Ég hlakka til þess dags''..., viðtal Rannveigar Jónsdóttur við Vigdísi í tímaritinu 19. júní, 1. tbl. 1987]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=123183&pageId=1720918&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20vi%F0tal ''Að eiga fjallið sitt,'' viðtal Jóhönnu Kristjónsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 12. apríl 1990.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=194192&pageId=2601242&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Megum aldrei láta vonleysi ná tökum á okkur.'' Viðtal við Vigdísi í DV, 31. júlí 1992] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=126450&pageId=1808685&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Sjálfstraustið kemur með frelsinu.'' Viðtal Elínar Pálmadóttur við Vigdísí í Morgunblaðinu, 17. júní 1994.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=130218&pageId=1896445&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Siðferðileg álitamál eru mér hugleikin.'' Viðtal Ragnhildar Sverrisdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 18. janúar 1998.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=300668&pageId=4541239&lang=is&q=Vi%F0tal%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Met einfaldleikann og hið látlausa mest...,'' viðtal Sigríðar Arnardóttur við Vigdísi í Vikunni, 1. tbl. 1998.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5430626 ''Gengur of hægt í jafnréttismálum'', viðtal Erlu Huldu Halldórsdóttur við Vigdísi í Veru, 2. tbl. 2001.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=314277&pageId=4930303&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Ég er ágæt að draga hlöss,'' viðtal við Vigdísi í Stúdentablaðinu, 6. tbl. 2001]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=258080&pageId=3603696&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Konur eru gullnáma heimsins,'' viðtal Súsunnu Svavarsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 1. febrúar 2004.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=261184&pageId=3658042&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Ein af oss - en einstök þó,'' viðtal Guðrúnar Guðlaugsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 15. apríl 2005.] *[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1032851/ ''Tungumál eru lykillinn að heiminum'', viðtal Ragnhildar Sverrisdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu 14. ágúst 2005]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pubId=638&lang=is ''Lífsgæðakapphlaupið er ákaflega smitandi'', viðtal Þorgríms Þráinssonar við Vigdísi í Heilbrigðismál, tímariti Krabbameinsfélags Íslands, 1. tbl. 2005]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=284536&pageId=4133875&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Hrærð yfir því að þetta starf mitt skuli ekki vera gleymt'', viðtal við Vigdísi í Morgunblaðinu, 17. júní 2006.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4423669 ''Þetta getur komið fyrir allar stelpur'', viðtal Bergsteins Sigurðssonar við Vigdísi og Pál Valsson í Fréttablaðinu, 21. nóvember 2009.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=323628&pageId=5074465&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Ekki benda mér á helga steininn'', viðtal Sigríðar Bjargar Tómasdóttur við Vigdísi í Fréttablaðinu, 10. apríl 2010.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pubId=58&lang=is ''Konur munu verða bjargvættar heimsins'', viðtal Kolbrúnar Bergþórsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu 15. apríl 2010]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=385036&pageId=6493532&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Trúir á fegurðina og hið góða orð,'' viðtal við Vigdísi í tímaritinu 19. júní, 1. tbl. 2010.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=369807&pageId=6014734&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Forréttindi að fæðast á Íslandi,'' viðtal við Vigdísi í Monitor, fylgiriti Morgunblaðsins, 22. mars 2012] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=373814&pageId=6090425&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Madame President,'' viðtal við Vigdísi í Reykjavík Grapevine, 3. tbl. 2014.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=380623&pageId=6264430&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Sannaði að konur eru líka menn,'' viðtal Höllu Harðardóttur við Vigdísi í Fréttatímanum, 19. júní 2015.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=379694&pageId=6234263&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20Vigd%EDs ''Jafnrétti er mannréttindi,'' viðtal Brynhildar Björnsdóttur við Vigdísi í Frjálsri verslun, 5. tbl. 2015.] *[https://www.frettabladid.is/frettir/eg-er-mjog-godum-jarnum/ ''Ég er á mjög góðum járnum'', viðtal Bjarkar Eiðsdóttur við Vigdísi í Fréttablaðinu, 11. apríl 2020]. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Kristján Eldjárn]] | titill=[[Forsetar Íslands|Forseti Íslands]] | frá=[[1980]] | til=[[1996]] | eftir=[[Ólafur Ragnar Grímsson]]}} {{töfluendir}} {{f|1930}} {{Forsetar Íslands}} [[Flokkur:Forsetar Íslands]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1980]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1988]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir leikhússtjórar]] ltntlldifffwl43uc2o6q22g2umxr7h 1961710 1961706 2026-04-30T11:31:25Z Berserkur 10188 1961710 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Vigdís Finnbogadóttir | búseta =Reykjavík | mynd = Vigdis Finnbogadottir (1985).jpg | myndatexti1 = Vigdís árið 1985. | titill= [[Forseti Íslands]] | stjórnartíð_start = [[1. ágúst]] [[1980]] | stjórnartíð_end = [[1. ágúst]] [[1996]] | forsætisráðherra = [[Gunnar Thoroddsen]]<br>[[Steingrímur Hermannsson]]<br>[[Þorsteinn Pálsson]]<br>[[Davíð Oddsson]] | forveri = [[Kristján Eldjárn]] | eftirmaður = [[Ólafur Ragnar Grímsson]] | fæðingarnafn = Vigdís Finnbogadóttir | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1930|4|15}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]]i | dánardagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = | þekktur_fyrir = | starf = Frönskukennari, leikhússtjóri Leikfélags Reykjavíkur | laun = | trú = | háskóli = [[Parísarháskóli]]<br>[[Université Grenoble-Alpes|Háskólinn í Grenoble]]<br>[[Kaupmannahafnarháskóli]]<br>[[Háskóli Íslands]] | maki = Ragnar Arinbjarnar (g. 1954; skilin 1961) | börn =Ástríður Magnúsdóttir (f. 1972) | foreldrar = Finnbogi Rútur Þorvaldsson og [[Sigríður Eiríksdóttir]] | vefsíða =[https://vigdis.is/is/forsida/ vigdis.is] | niðurmál = | hæð = | þyngd = | undirskrift = }} '''Vigdís Finnbogadóttir ''' (fædd [[15. apríl]] [[1930]]) er fjórði [[forseti Íslands]] og gegndi hún embættinu frá [[1980]] til [[1996]]. Hún var fyrsta konan í heiminum sem kosin var í [[lýðræði]]slegum [[kosningar|kosningum]] til að gegna hlutverki [[þjóðhöfðingi|þjóðhöfðingja]]. == Fjölskylda == Vigdís fæddist í [[Tjarnargata|Tjarnargötu]] 14 í Reykjavík og ólst þar upp fyrstu árin. Þegar hún var fjögurra ára fluttist fjölskyldan að [[Ásvallagata|Ásvallagötu]] 79 í Vesturbæ Reykjavíkur. Á sumrin var Vigdís í sveit í Eystra-Geldingaholti í [[Gnúpverjahreppur|Gnúpverjahreppi]] í [[Árnessýsla|Árnessýslu]]. Foreldrar Vigdísar voru hjónin Finnbogi Rútur Þorvaldsson (1891-1973) prófessor í verkfræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og [[Sigríður Eiríksdóttir]] (1894-1986) hjúkrunarfræðingur og formaður Hjúkrunarfélags Íslands. Vigdís átti einn bróður, Þorvald Finnbogason stúdent en hann lést af slysförum árið 1952, aðeins tvítugur að aldri. Árið 1954 giftist Vigdís Ragnari Arinbjarnar (1929-1997) lækni en þau skildu sjö árum síðar. Árið 1972 varð Vigdís fyrst einhleypra kvenna á Íslandi til að ættleiða barn, er hún ættleiddi dóttur sína Ástríði Magnúsdóttur (f. [[1972]]).<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/fjolskylda-2/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - fjölskylda|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Menntun == Vigdís gekk í [[Landakotsskóli|Landakotsskóla]] og [[Gagnfræðaskóli Reykvíkinga|Gagnfræðaskóla Vesturbæjar]]. Hún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] árið [[1949]] og stundaði nám í frönsku og frönskum bókmenntum með leikbókmenntir sem sérsvið við [[Université Grenoble-Alpes|háskólana í Grenoble]] og [[Sorbonne]] í París í [[Frakkland]]i á árunum [[1949]]-[[1953]]. Einnig stundaði hún nám í leiklistarsögu í Danmörku og Svíþjóð um nokkurra ára skeið. Hún lauk [[BA-próf]]i í [[franska|frönsku]] og [[enska|ensku]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið [[1968]] og einnig námi í uppeldis- og kennslufræði.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/nam/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - menntun|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Starfsferill fram að forsetakjöri == Vigdís starfaði sem ritstjóri leikskrár og blaðafulltrúi [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] [[1954]]-[[1957|57]], var frönskukennari við Menntaskólann í Reykjavík og [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|Menntaskólann við Hamrahlíð]] á árunum [[1962]]-[[1972]]. Hún sá um frönskukennslu í [[Ríkissjónvarpið|sjónvarpinu]] frá [[1970]]-[[1971]], kenndi franskar leikbókmenntir við Háskóla Íslands [[1972]]-[[1980]] og var leikhússtjóri [[Leikfélag Reykjavíkur|Leikfélags Reykjavíkur]] sem þá var til húsa í [[Iðnó]], frá 1972-1980. Vigdís var forseti [[Alliance française]] á Íslandi frá [[1975]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1976]] og sat í stjórn [[Listahátíð í Reykjavík|Listahátíðar í Reykjavík]] 1976-<nowiki/>[[1978]]. Vigdís var einn af stofnendum leikhópsins [[Leikhópurinn Gríma|Grímu]] árið 1961 og þýddi einnig fjölda leikrita. Samhliða þessum störfum vann Vigdís um árabil sem leiðsögumaður hjá [[Ferðaskrifstofa ríkisins|Ferðaskrifstofu ríkisins]] og hafði þar umsjón með skipulagningu menningartengdrar ferðaþjónustu auk umsjónar með námskeiðum fyrir verðandi leiðsögumenn. <ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/fram-ad-forsetatid-2/starfsferill/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - starfsferill|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> == Forsetaframboð == [[Mynd:Coat of Arms of Vigdis Finnbogadottir (Order of the Seraphim).svg|thumb|left|Skjaldarmerki Vigdísar í konunglegu sænsku Serafim-orðunni.]] Í áramótaávarpi sínu á nýársdag árið 1980 tilkynnti [[Kristján Eldjárn]] forseti Íslands að hann hyggðist ekki gefa kost á sér áfram.<ref>''Morgunblaðið'', „Forseti Íslands herra Kristján Eldjárn: Þrjú kjörtímabil eru hæfilegur tími í embætti“, 3. janúar 1980, (skoðað 21. maí 2019)</ref> Í kjölfarið fór fram umræða um mögulegan eftirmann Kristjáns og meðal þeirra sem nefnd voru var Vigdís Finnbogadóttir sem þá gegndi starfi leikhússtjóra Leikfélags Reykjavíkur en Vigdís varð þjóðþekkt nokkrum árum fyrr er hún annaðist frönskukennslu í Sjónvarpinu. Nafn Vigdísar var fyrst nefnt opinberlega í lesendabréfi frá Laufeyju Jakobsdóttur sem birtist í [[Dagblaðið (1975)|Dagblaðinu]] [[15. janúar]] 1980.<ref>''Dagblaðið'', „Vigdís verði forseti“, 15. janúar 1980 (skoðað 21. maí 2019)</ref> Í fyrstu var Vigdís ekki á því að gefa kost á sér en lét að lokum tilleiðast eftir hvatningu úr ýmsum áttum. Vigdís tilkynnti framboð sitt þann [[1. febrúar]] 1980 og varð þar með fyrsta konan til að gefa kost á sér til embættis forseta Íslands.<ref>''Dagblaðið'', [[„Vigdís gefur kost á sér í forsetaframboð“]], 1. febrúar 1980 (skoðað 23. maí 2019)</ref> Segja má að framboð Vigdísar megi að nokkru leyti rekja til [[Kvennafrídagurinn|kvennafrídagsins]] 24. október 1975 en dagurinn markaði þáttaskil í íslenskri kvennabaráttu en fjöldi kvenna lagði niður störf þennan dag til að vekja athygli á mikilvægi vinnuframlags kvenna bæði innan og utan heimilis. Áhrif kvennafrídagsins sáust víða í þjóðfélaginu og í fjölda fyrirtækja og stofnana lá starfsemi niðri. Mikil vitundarvakning varð á meðal kvenna í kjölfar dagsins og blés hann þeim baráttuanda í brjóst. Vigdís hefur sagt í viðtölum að markmið með framboðinu hafi ekki endilega verið að ná kjöri heldur hafi hún fyrst og fremst vilja sýna fram á að kona ætti erindi í forsetaframboð ekki síður en karl.<ref>[https://timarit.is/page/6264432?iabr=on#page/n26/mode/2up/search/vigd%C3%ADs%20finnbogad%C3%B3ttir/inflections/true „Sannaði að konur eru líka menn“], ''Fréttatíminn'', 19. júní 2015 (skoðað 12. mars 2020)</ref> == Kosningabaráttan == Þrír frambjóðendur voru í kjöri auk Vigdísar en það voru þeir [[Albert Guðmundsson]] alþingismaður, [[Guðlaugur Þorvaldsson]] ríkissáttasemjari og [[Pétur J. Thorsteinsson (sendiherra)|Pétur J. Thorsteinsson]] sendiherra. Fljótlega varð ljóst að baráttan stóð einkum milli Vigdísar og Guðlaugs.<ref>''Morgunblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=117875&pageId=1528523&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20VIGD%CDS%20Finnbogad%F3ttir „Frambjóðendur til forsetakjörs“]. 29. júní 1980. (skoðað 23. maí 2019)</ref><ref>''Dagblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=228339&pageId=3093677&lang=is&q=VIGD%CDS%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir „Vigdís hefur naumt forskot á Guðlaug“] 12. maí 1980, (skoðað 23. maí 2019)</ref> Kosningabaráttan þótti nokkuð hörð og mætti Vigdís annars konar viðmóti heldur en meðframbjóðendur hennar. Kynferði hennar og sú staðreynd að hún var einhleyp og einstæð móðir var tíðrætt umtalsefni.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/frambod-og-kjor/frambod-vigdisar/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - framboð|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> Vigdís þurfti einnig að þola ýmsar nærgöngular spurningar, m.a. um [[brjóstakrabbamein]] sem hún hafði greinst með nokkrum árum fyrr. Á framboðsfundi var hún t.d. spurð að því hvort það myndi há henni í embætti að vera aðeins með eitt brjóst. Vigdís þótti svara vel fyrir sig er hún sagði: „það stóð nú aldrei til að hafa þjóðina á brjósti.“<ref>''Visir.is,'' [https://www.visir.is/g/2016161109012 „Það stóð nú aldrei til að hafa þjóðina á brjósti“], (8. nóvember 2016, skoðað 22. maí 2019)</ref><ref>Björn Reynir Halldórsson. [http://visindavefur.is/svar.php?id=63285. „Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?]“ Vísindavefurinn, 24. mars 2015. (Sótt 22. maí 2019) </ref> Vigdísi var einnig legið á hálsi fyrir að vera heldur vinstri sinnuð og sumir höfðu áhyggjur af því að þátttaka hennar í starfi [[Samtök herstöðvaandstæðinga|Samtaka herstöðvarandstæðinga]] á árum áður myndi lita störf hennar í embætti forseta Íslands og jafnvel tefla varnarsamningi Íslands og Bandaríkjanna í tvísýnu.<ref>''Morgunblaðið,'' [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1528162 „Ég er talin vinstri sinnuð af því ég vil ekki kyngja því, sem mér líkar ekki.“] 21. júní 1980 (skoðað 23. maí 2019)</ref> Svo fór að þann [[29. júní]] [[1980]] var Vigdís Finnbogadóttir kjörin forseti Íslands, fyrst kvenna í heiminum sem kjörin var þjóðhöfðingi í lýðræðislegum kosningum. Vigdís hlaut 33,8% atkvæða en sá frambjóðandi sem næstur kom, Guðlaugur Þorvaldsson hlaut 32,3% og því munaði aðeins einu og hálfu prósentustigi á frambjóðendunum tveimur. Kjör Vigdísar vakti mikla athygli erlendis og greindu margir helstu fjölmiðlar heimsins frá kosningu hennar og þeirri staðreynd að kona hafði verið kjörin forseti í fyrsta sinn í lýðræðislegum kosningum. Vigdís var endurkjörin án atkvæðagreiðslu 1984 og 1992 en árið 1988 hlaut hún mótframboð frá [[Sigrún Þorsteinsdóttir|Sigrúnu Þorsteinsdóttur]] húsmóður í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]] en það var í fyrsta sinn sem sitjandi forseti Íslands fékk mótframboð. Vigdís sigraði með fáheyrðum yfirburðum og hlaut 92,7% atkvæða.<ref>''Morgunblaðið'', [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1683823&lang=0 „Vigdís Finnbogadóttir forseti endurkjörin með 92,7% atkvæða“], 28. júní 1988, (skoðað 21. maí 2019)</ref> == Forsetatíð == [[Mynd:FinbogadottirJuliana1985.jpg|thumb|right|Vigdís (í miðjunni) árið 1985 í heimsókn hjá [[Beatrix Hollandsdrottning]]u (til vinstri) og [[Júlíana Hollandsdrottning|Júlíönu drottningarmóður]].]] [[Mynd:President Ronald Reagan walks with President Vigdis Finnbogadottir of Iceland.jpg|thumb|right|Vigdís árið 1986 ásamt [[Ronald Reagan]] Bandaríkjaforseta á göngu fyrir utan Bessastaði.]] Vigdís lagði áherslu á að vera ópólitískur forseti og forðaðist að blanda sér í deilumál á vettvangi stjórnmálanna. Í ræðum og ávörpum lagði hún áherslu á þau gildi sem sameina fólk og segja má að einkunnarorð hennar í embætti hafi verið upphafsorðin í ljóði [[Snorri Hjartarson|Snorra Hjartarsonar]], ''Land, þjóð og tunga'' og helstu hugðarefni hennar hafi endurspeglast í þeim kjörorðum. [[Skógrækt]] og [[landgræðsla]] voru Vigdísi ofarlega í huga og hún var ötull talsmaður landræktar. Á ferðum sínum um landið fékk hún börn og unglinga gjarnan til liðs við sig í gróðursetningu. Unga kynslóðin var henni hugleikin og í ræðum minnti hún oft á mikilvægi þess að hlú að æskunni og hvatti þá sem eldri eru til að vera góðar fyrirmyndir. Síðast en ekki síst lagði hún áherslu á mikilvægi þess að standa vörð um íslenska tungu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/forseti-islands-3/land-thjod-og-tunga/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - Land, þjóð og tunga|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> Í forsetatíð Vigdísar varð sú breyting á embættinu að starfsvettvangur forseta Íslands varð ekki nánast eingöngu innanlands eins og verið hafði, heldur ferðaðist Vigdís í mun meira mæli út fyrir landsteinana en forverar hennar. Henni var boðið í heimsóknir víða erlendis og hún lagði kapp á að nýta athyglina sem kjör hennar vakti í þágu lands og þjóðar. Í opinberum erindagjörðum Vigdísar erlendis voru gjarnan skipulagðir viðburðir þar sem íslensk framleiðsla var kynnt, listafólk var gjarnan með í för og íslenskir matreiðslumenn sem matreiddu úr íslensku hráefni. Á þessum tíma var umfjöllun um Ísland í erlendum fréttamiðlum af skornum skammti og þekking umheimsins á landi og þjóð takmörkuð, en kosning Vigdísar varpaði nýju ljósi á land og þjóð. Rúmum 20 árum eftir að Vigdís lét af embætti hlaut hún heiðursverðlaun útflutningsverðlauna forseta Íslands fyrir stuðning sinn við íslenskan útflutning og framleiðslu, með þeim orðum að „það hefði verið mikið lán fyrir íslenskan útflutning að njóta atbeina hennar.“<ref>''Ruv.is'', [https://www.ruv.is/frett/gudni-saemdi-vigdisi-heidursverdlaunum „Guðni sæmdi Vigdísi heiðursverðlaunum“], 19. apríl 2017, (skoðað 22. maí 2019)</ref> Erfiðasta árið á embættisferli Vigdísar var árið [[1995]] þegar [[snjóflóðið í Súðavík|snjóflóð féllu á Súðavík]] og á [[Flateyri]] með 9 mánaða millibili með þeim afleiðingum að 34 létust. Vigdís þótti sýna af sér mikla manngæsku á þeim minningarathöfnum sem haldnar voru um þá sem létust. Þar sýndi hún þeim sem misst höfðu ástvini samúð og hvatti íslensku þjóðina til þess að sýna samstöðu með Vestfirðingum á þessum erfiðu tímum.<ref>''Dagur'', [https://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=209795&lang=4 „Sorg þeirra er okkar sorg“], 27. október 1995, (skoðað 21. maí 2019)</ref> Þrátt fyrir þann ásetning Vigdísar um að blanda sér ekki í pólitísk deilumál á forsetastóli, varð aðkoma hennar að tveimur málum nokkuð umdeild. Annað tengist lagasetningu sem batt enda á verkfall flugfreyja á kvennafrídaginn árið [[1985]] og hins vegar staðfestingu hennar á lögum um aðild Íslands að [[Samningur um evrópskt efnahagssvæði|EES-samningnum]] árið [[1993]].<ref>[[Guðni Th. Jóhannesson]], [https://www.visir.is/g/2012120619168 „Getur kona verið forseti?“], ''Visir.is'', 17. júní 2012 (skoðað 22. maí 2019)</ref> == Að lokinni forsetatíð == Eftir að Vigdís lét af embætti forseta Íslands hefur hún unnið að ýmsum málum, einkum tengdum menningu, tungumálum og umhverfisvernd. Hún er [[velgjörðarsendiherra UNESCO]] (Menningarmálastofnunnar Sameinuðu Þjóðanna) og árið 1997 var hún ein af stofnendum Heimsráðs kvenleiðtoga [[Council of Women World Leaders]] og var fyrsti formaður þess. Ráðið hafði aðsetur við John F. Kennedy School of Government við [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Í heimsráðinu sitja starfandi og fyrrverandi forsetar og forsætisráðherrar úr röðum kvenna. Frá [[2001]] hefur rannsóknarstofnun [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] í erlendum tungumálum verið kennd við Vigdísi, ([[Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum]]) og árið 2017 var nýtt húsnæði stofnunarinnar við Brynjólfsgötu í Reykjavík vígt en húsið ber heitið [[Veröld – hús Vigdísar|Veröld - hús Vigdísar]]. Umhverfismál og náttúruvernd hafa verið Vigdísi hugleikin og hún hefur við ýmis tækifæri veitt liðsinni sitt á vettvangi umhverfismála. Vigdís hefur einnig tekið þátt í starfi [[Stjórnarskrárfélagið|Stjórnarskrárfélagsins]] og hefur hún m.a. lýst stuðningi sínum við tillögu [[Stjórnlagaráð|Stjórnlagaráðs]] til nýrrar stjórnarskrár.<ref>Jónas Atli Gunnarsson, [https://kjarninn.is/frettir/2017-06-20-vigdis-vilji-islenskra-kjosenda-var-ad-innleida-thessa-stjornarskra/ „Vigdís: „Vilji íslenskra kjósenda var að innleiða þessa stjórnarskrá““], ''Kjarninn'', (skoðað 12. mars 2020)</ref> Vigdís hefur í gegnum tíðina hlotið fjölmargar viðurkenningar fyrir störf sín. Hún var sæmd stórkrossi [[Hin íslenska fálkaorða|Hinnar íslensku fálkaorðu]] fyrir störf í þágu íslensku þjóðarinnar árið 1996 og hún hefur hlotið heiðursdoktorsnafnbætur við Háskóla Íslands og [[Háskólinn á Akureyri|Háskólann á Akureyri]] og við tuttugu erlenda háskóla.<ref>{{Vefheimild|url=https://vigdis.is/is/ordur-vidurkenningar/|titill=Vigdís Finnbogadóttir - orður og viðurkenningar|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 22. maí 2019|safnár=}}</ref> Á 80 ára afmæli sínu árið 2010 var Vigdís gerð að heiðursborgara Reykjavíkur.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.vb.is/frettir/vigdis-finnbogadottir-heiursborgari-reykjavikur/1659/?q=Vigd%C3%ADs%20Finnbogad%C3%B3ttir|titill=Vigdís Finnbogadóttir heiðursborgari Reykjavíkur|höfundur=|útgefandi=| dags = | skoðað-dags = 21. maí 2019|safnár=}}</ref> 2014-2015 var sett upp sýningin „Ertu tilbúin frú forseti?“ í [[Hönnunarsafn Íslands|Hönnunarsafni Íslands]] í [[Garðabær|Garðabæ]]. Á sýningunni var sýndur fatnaður og fylgihlutir úr eigu Vigdísar Finnbogadóttur.<ref>''Visir.is'', [https://www.visir.is/g/2014702079999 „Fataskápur frú Vigdísar forseta“], 6. febrúar 2014 (skoðað 24. maí 2019)</ref> ==Annað== *Árið 2024 var [[kónguló]]artegund á [[Madagaskar]] nefnd eftir Vigdísi, ''Vigdisia praesidens''. <ref>[https://www.visir.is/g/20242598417d/uppgotvudu-nyja-konguloartegund-og-nefndu-eftir-vigdisi Uppgötvuðu nýja kóngulóartegund og nefndu eftir Vigdísi] Vísir, 18/7 2024 </ref> * Árið [[2025]] hófust [[Vigdís (sjónvarpsþáttur)|leiknir þættir um líf Vigdísar]]. ==Tenglar== * [http://www.vigdis.hi.is/ Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061024113444/http://www.vigdis.hi.is/ |date=2006-10-24 }} * [http://www.forseti.is/Forsida/Fyrriforsetar/VigdisFinnbogadottir/, Forsetar Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928042141/http://www.forseti.is/Forsida/Fyrriforsetar/VigdisFinnbogadottir/, |date=2007-09-28 }} * [http://www.timarit.is/?issueID=419498&pageSelected=4&lang=0 ''Leiðsögumaður er spegill landsins''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.tilvitnun.is/hofundur/879/vigd%C3%ADs-finnbogad%C3%B3ttir Tilvitnanir og fleyg orð] === Bækur um Vigdísi Finnbogadóttur === *[[1980]] ''- Forsetakjör 1980'' eftir [[Guðjón Friðriksson]] sagnfræðing. *[[1988]] - ''Ein á forsetavakt: dagar í lífi Vigdísar Finnbogadóttur'' eftir [[Steinunn Sigurðardóttir|Steinunni Sigurðardóttur]]. *[[2009]] - ''Kona verður forseti'', ævisaga Vigdísar Finnbogadóttur rituð af [[Páll Valsson|Páli Valssyni]]. *[[2019]] - ''Vigdís: Bókin um fyrsta konuforsetann'' eftir Rán Flygenring. === Viðtöl við Vigdísi Finnbogadóttur=== *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=252599&pageId=3503496&lang=is&q=Finnbogad%F3ttir ''Hér er saga í hverju herbergi,'' viðtal við Vigdísi í Vísi, 25. febrúar 1981.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=189902&pageId=2493858&lang=is&q=VI%D0TAL%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Að taka afstöðu til nýrra tíma'', viðtal Árna Snævarr við Vigdísi í DV, 25. ágúst 1984.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=304863&pageId=4634734&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Við megum aldrei gleyma Jóni Sigurðssyni'', viðtal við Vigdísi í Æskunni, 5-6. tbl. 1984]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000565325 ''Ég hlakka til þess dags''..., viðtal Rannveigar Jónsdóttur við Vigdísi í tímaritinu 19. júní, 1. tbl. 1987]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=123183&pageId=1720918&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20vi%F0tal ''Að eiga fjallið sitt,'' viðtal Jóhönnu Kristjónsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 12. apríl 1990.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=194192&pageId=2601242&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Megum aldrei láta vonleysi ná tökum á okkur.'' Viðtal við Vigdísi í DV, 31. júlí 1992] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=126450&pageId=1808685&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Sjálfstraustið kemur með frelsinu.'' Viðtal Elínar Pálmadóttur við Vigdísí í Morgunblaðinu, 17. júní 1994.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=130218&pageId=1896445&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Siðferðileg álitamál eru mér hugleikin.'' Viðtal Ragnhildar Sverrisdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 18. janúar 1998.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=300668&pageId=4541239&lang=is&q=Vi%F0tal%20Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Met einfaldleikann og hið látlausa mest...,'' viðtal Sigríðar Arnardóttur við Vigdísi í Vikunni, 1. tbl. 1998.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5430626 ''Gengur of hægt í jafnréttismálum'', viðtal Erlu Huldu Halldórsdóttur við Vigdísi í Veru, 2. tbl. 2001.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=314277&pageId=4930303&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Ég er ágæt að draga hlöss,'' viðtal við Vigdísi í Stúdentablaðinu, 6. tbl. 2001]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=258080&pageId=3603696&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Konur eru gullnáma heimsins,'' viðtal Súsunnu Svavarsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 1. febrúar 2004.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=261184&pageId=3658042&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Ein af oss - en einstök þó,'' viðtal Guðrúnar Guðlaugsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu, 15. apríl 2005.] *[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1032851/ ''Tungumál eru lykillinn að heiminum'', viðtal Ragnhildar Sverrisdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu 14. ágúst 2005]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pubId=638&lang=is ''Lífsgæðakapphlaupið er ákaflega smitandi'', viðtal Þorgríms Þráinssonar við Vigdísi í Heilbrigðismál, tímariti Krabbameinsfélags Íslands, 1. tbl. 2005]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=284536&pageId=4133875&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Hrærð yfir því að þetta starf mitt skuli ekki vera gleymt'', viðtal við Vigdísi í Morgunblaðinu, 17. júní 2006.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4423669 ''Þetta getur komið fyrir allar stelpur'', viðtal Bergsteins Sigurðssonar við Vigdísi og Pál Valsson í Fréttablaðinu, 21. nóvember 2009.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=323628&pageId=5074465&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Ekki benda mér á helga steininn'', viðtal Sigríðar Bjargar Tómasdóttur við Vigdísi í Fréttablaðinu, 10. apríl 2010.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pubId=58&lang=is ''Konur munu verða bjargvættar heimsins'', viðtal Kolbrúnar Bergþórsdóttur við Vigdísi í Morgunblaðinu 15. apríl 2010]. *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=385036&pageId=6493532&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Trúir á fegurðina og hið góða orð,'' viðtal við Vigdísi í tímaritinu 19. júní, 1. tbl. 2010.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=369807&pageId=6014734&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Forréttindi að fæðast á Íslandi,'' viðtal við Vigdísi í Monitor, fylgiriti Morgunblaðsins, 22. mars 2012] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=373814&pageId=6090425&lang=is&q=VIGD%CDS%20FINNBOGAD%D3TTIR ''Madame President,'' viðtal við Vigdísi í Reykjavík Grapevine, 3. tbl. 2014.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=380623&pageId=6264430&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir ''Sannaði að konur eru líka menn,'' viðtal Höllu Harðardóttur við Vigdísi í Fréttatímanum, 19. júní 2015.] *[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=379694&pageId=6234263&lang=is&q=Vigd%EDs%20Finnbogad%F3ttir%20Vigd%EDs ''Jafnrétti er mannréttindi,'' viðtal Brynhildar Björnsdóttur við Vigdísi í Frjálsri verslun, 5. tbl. 2015.] *[https://www.frettabladid.is/frettir/eg-er-mjog-godum-jarnum/ ''Ég er á mjög góðum járnum'', viðtal Bjarkar Eiðsdóttur við Vigdísi í Fréttablaðinu, 11. apríl 2020]. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Kristján Eldjárn]] | titill=[[Forsetar Íslands|Forseti Íslands]] | frá=[[1980]] | til=[[1996]] | eftir=[[Ólafur Ragnar Grímsson]]}} {{töfluendir}} {{f|1930}} {{Forsetar Íslands}} [[Flokkur:Forsetar Íslands]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1980]] [[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 1988]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir leikhússtjórar]] ptxk34812yusnuv7cpiytfwhstvtcld 0 1100 1961606 1904318 2026-04-29T12:13:56Z ~2026-25950-30 116000 hæ 1961606 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn = Sódóma Reykjavík | plagat = sodoma reykjavik vhs.jpg | caption = VHS hulstur | upprunalegt heiti = | leikstjóri = [[Óskar Jónasson]] | framleiðandi = [[Jón Ólafsson (f. 1954)|Jón Ólafsson]] | handritshöfundur = Óskar Jónasson | leikarar = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - Axel * [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] - Garðar * [[Helgi Björnsson]] - Moli * [[Helga Braga Jónsdóttir]] - Símadama * [[Sóley Elíasdóttir]] - Unnur * [[Þóra Friðriksdóttir]] - Mamma * [[Þröstur Guðbjartsson]] - Elli * [[Margrét Hugrún Gústavsdóttir]] - Mæja * [[Sigurjón Kjartansson]] - Orri * [[Stefán Sturla Sigurjónsson]] - Brjánsi * [[Eggert Þorleifsson]] - Aggi flinki | dreifingaraðili = [[Skífan]] | útgáfudagur = {{ISL}} 1992 | sýningartími = 78 mín. | aldurstakmark = Bönnuð innan 12 | tungumál = [[Íslenska]] | ráðstöfunarfé = | verðlaun = | imdb_id = 108176 | iksg_id = 27 }} '''''Sódóma Reykjavík''''' er fyrsta kvikmynd [[Óskar Jónasson|Óskars Jónassonar]] í fullri lengd. Hún fjallar um leit [[Bifvélavirki|bifvélavirkjans]] og [[Lúði|erkilúðans]] Axels ([[Björn Jörundur Friðbjörnsson]]) að [[fjarstýring]]u fyrir [[sjónvarp]]stæki móður sinnar. Hluta handrits myndarinnar skrifaði Óskar Jónasson þegar hann dvaldi upp í sveit í sumarbústað. == Viðtökur == [[Mynd:Sodoma 11.jpg|thumb|left|úr Sódóma Reykjavík]] Um 38.500 manns sáu Sódómu í kvikmyndhúsum á Íslandi þegar hún var frumsýnd sumarið 1992, sem má telja mjög gott miðað við að mannfjöldinn á [[Íslandi]] var um 260.000. Allar götur síðan hefur myndin verið ein vinsælasta kvikmynd, sem gerð hefur verið á Íslandi, og öðlast stöðu „költ” myndar hjá hverri kynslóðinni af annarri. Kvikmyndinni var einnig vel tekið erlendis og var til dæmis líkt við kvikmyndina [[After Hours]]. Hún var sýnd á kvikmyndahátíðinni í Cannes árið 1993 og í Asíu var sýndur áhugi á að gera japanska endurgerð, þótt ekkert hafi orðið úr því. hæ == Heimildir == * [http://imdb.com/title/tt0108176/fullcredits Internet Movie Database] * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=121675 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=105343 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=183558 == Tenglar == {{wikiquote}} * {{imdb|title/tt0108176|Sódóma Reykjavík}} {{K|1992}} {{kvikmyndir eftir Óskar Jónasson}} [[Flokkur:Íslenskar gamanmyndir]] p7rbeapc6gsdsa3rvz8zo89tg5rey6j 1961607 1961606 2026-04-29T12:15:00Z ~2026-25950-30 116000 hæ 1961607 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn = Sódóma Reykjavík | plagat = sodoma reykjavik vhs.jpg | caption = VHS hulstur | upprunalegt heiti = | leikstjóri = [[Óskar Jónasson]] | framleiðandi = [[Jón Ólafsson (f. 1954)|Jón Ólafsson]] | handritshöfundur = Óskar Jónasson | leikarar = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - Axel * [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] - Garðar * [[Helgi Björnsson]] - Moli * [[Helga Braga Jónsdóttir]] - Símadama * [[Sóley Elíasdóttir]] - Unnur * [[Þóra Friðriksdóttir]] - Mamma * [[Þröstur Guðbjartsson]] - Elli * [[Margrét Hugrún Gústavsdóttir]] - Mæja * [[Sigurjón Kjartansson]] - Orri * [[Stefán Sturla Sigurjónsson]] - Brjánsi * [[Eggert Þorleifsson]] - Aggi flinki | dreifingaraðili = [[Skífan]] | útgáfudagur = {{ISL}} 1992 | sýningartími = 78 mín. | aldurstakmark = Bönnuð innan 12 | tungumál = [[Íslenska]] | ráðstöfunarfé = | verðlaun = | imdb_id = 108176 | iksg_id = 27 }} '''''Sódóma Reykjavík''''' er fyrsta kvikmynd [[Óskar Jónasson|Óskars Jónassonar]] í fullri lengd. Hún fjallar um leit [[Bifvélavirki|bifvélavirkjans]] og [[Lúði|erkilúðans]] Axels ([[Björn Jörundur Friðbjörnsson]]) að [[fjarstýring]]u fyrir [[sjónvarp]]stæki móður sinnar. Hluta handrits myndarinnar skrifaði Óskar Jónasson þegar hann dvaldi upp í sveit í sumarbústað. == Viðtökur == [[Mynd:Sodoma 11.jpg|thumb|left|úr Sódóma Reykjavík]] Um 38.500 manns sáu Sódómu í kvikmyndhúsum á Íslandi þegar hún var frumsýnd sumarið 1992, sem má telja mjög gott miðað við að mannfjöldinn á [[Íslandi]] var um 260.000. Allar götur síðan hefur myndin verið ein vinsælasta kvikmynd, sem gerð hefur verið á Íslandi, og öðlast stöðu „költ” myndar hjá hverri kynslóðinni af annarri. Kvikmyndinni var einnig vel tekið erlendis og var til dæmis líkt við kvikmyndina [[After Hours]]. Hún var sýnd á kvikmyndahátíðinni í Cannes árið 1993 og í Asíu var sýndur áhugi á að gera japanska endurgerð, þótt ekkert hafi orðið úr því. ekki góð mynd == Heimildir == * [http://imdb.com/title/tt0108176/fullcredits Internet Movie Database] * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=121675 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=105343 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=183558 == Tenglar == {{wikiquote}} * {{imdb|title/tt0108176|Sódóma Reykjavík}} {{K|1992}} {{kvikmyndir eftir Óskar Jónasson}} [[Flokkur:Íslenskar gamanmyndir]] 72grjfbrkkowt9xplst91c2qchdz81e 1961608 1961607 2026-04-29T12:15:58Z ~2026-25950-30 116000 hæ 1961608 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn = Sódóma Reykjavík | plagat = sodoma reykjavik vhs.jpg | caption = VHS hulstur | upprunalegt heiti = | leikstjóri = [[Óskar Jónasson]] | framleiðandi = [[Jón Ólafsson (f. 1954)|Jón Ólafsson]] | handritshöfundur = Óskar Jónasson | leikarar = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - Axel * [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] - Garðar * [[Helgi Björnsson]] - Moli * [[Helga Braga Jónsdóttir]] - Símadama * [[Sóley Elíasdóttir]] - Unnur * [[Þóra Friðriksdóttir]] - Mamma * [[Þröstur Guðbjartsson]] - Elli * [[Margrét Hugrún Gústavsdóttir]] - Mæja * [[Sigurjón Kjartansson]] - Orri * [[Stefán Sturla Sigurjónsson]] - Brjánsi * [[Eggert Þorleifsson]] - Aggi flinki | dreifingaraðili = [[Skífan]] | útgáfudagur = {{ISL}} 1992 | sýningartími = 78 mín. | aldurstakmark = Bönnuð innan 12 | tungumál = [[Íslenska]] | ráðstöfunarfé = | verðlaun = | imdb_id = 108176 | iksg_id = 27 }} '''''Sódóma Reykjavík''''' er fyrsta kvikmynd [[Óskar Jónasson|Óskars Jónassonar]] í fullri lengd. Hún fjallar um leit [[Bifvélavirki|bifvélavirkjans]] og [[Lúði|erkilúðans]] Axels ([[Björn Jörundur Friðbjörnsson]]) að [[fjarstýring]]u fyrir [[sjónvarp]]stæki móður sinnar. Hluta handrits myndarinnar skrifaði Óskar Jónasson þegar hann dvaldi upp í sveit í sumarbústað. == Viðtökur == [[Mynd:Sodoma 11.jpg|thumb|left|úr Sódóma Reykjavík]] Um 38.500 manns sáu Sódómu í kvikmyndhúsum á Íslandi þegar hún var frumsýnd sumarið 1992, sem má telja mjög gott miðað við að mannfjöldinn á [[Íslandi]] var um 260.000. Allar götur síðan hefur myndin verið ein vinsælasta kvikmynd, sem gerð hefur verið á Íslandi, og öðlast stöðu „költ” myndar hjá hverri kynslóðinni af annarri. Kvikmyndinni var einnig vel tekið erlendis og var til dæmis líkt við kvikmyndina [[After Hours]]. Hún var sýnd á kvikmyndahátíðinni í Cannes árið 1993 og í Asíu var sýndur áhugi á að gera japanska endurgerð, þótt ekkert hafi orðið úr því. þessi mynd er hræðinleg. == Heimildir == * [http://imdb.com/title/tt0108176/fullcredits Internet Movie Database] * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=121675 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=105343 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=183558 == Tenglar == {{wikiquote}} * {{imdb|title/tt0108176|Sódóma Reykjavík}} {{K|1992}} {{kvikmyndir eftir Óskar Jónasson}} [[Flokkur:Íslenskar gamanmyndir]] nervz9en0tr31r182y5232drvtwx0fk 1961609 1961608 2026-04-29T12:40:10Z Berserkur 10188 Tók aftur breytingar frá [[Special:Contributions/~2026-25950-30|~2026-25950-30]] ([[User talk:~2026-25950-30|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Snaevar-bot|Snaevar-bot]] 1904318 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn = Sódóma Reykjavík | plagat = sodoma reykjavik vhs.jpg | caption = VHS hulstur | upprunalegt heiti = | leikstjóri = [[Óskar Jónasson]] | framleiðandi = [[Jón Ólafsson (f. 1954)|Jón Ólafsson]] | handritshöfundur = Óskar Jónasson | leikarar = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - Axel * [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] - Garðar * [[Helgi Björnsson]] - Moli * [[Helga Braga Jónsdóttir]] - Símadama * [[Sóley Elíasdóttir]] - Unnur * [[Þóra Friðriksdóttir]] - Mamma * [[Þröstur Guðbjartsson]] - Elli * [[Margrét Hugrún Gústavsdóttir]] - Mæja * [[Sigurjón Kjartansson]] - Orri * [[Stefán Sturla Sigurjónsson]] - Brjánsi * [[Eggert Þorleifsson]] - Aggi flinki | dreifingaraðili = [[Skífan]] | útgáfudagur = {{ISL}} 1992 | sýningartími = 78 mín. | aldurstakmark = Bönnuð innan 12 | tungumál = [[Íslenska]] | ráðstöfunarfé = | verðlaun = | imdb_id = 108176 | iksg_id = 27 }} '''''Sódóma Reykjavík''''' er fyrsta kvikmynd [[Óskar Jónasson|Óskars Jónassonar]] í fullri lengd. Hún fjallar um leit [[Bifvélavirki|bifvélavirkjans]] og [[Lúði|erkilúðans]] Axels ([[Björn Jörundur Friðbjörnsson]]) að [[fjarstýring]]u fyrir [[sjónvarp]]stæki móður sinnar. Hluta handrits myndarinnar skrifaði Óskar Jónasson þegar hann dvaldi upp í sveit í sumarbústað. == Viðtökur == [[Mynd:Sodoma 11.jpg|thumb|left|úr Sódóma Reykjavík]] Um 38.500 manns sáu Sódómu í kvikmyndhúsum á Íslandi þegar hún var frumsýnd sumarið 1992, sem má telja mjög gott miðað við að mannfjöldinn á [[Íslandi]] var um 260.000. Allar götur síðan hefur myndin verið ein vinsælasta kvikmynd, sem gerð hefur verið á Íslandi, og öðlast stöðu „költ” myndar hjá hverri kynslóðinni af annarri. Kvikmyndinni var einnig vel tekið erlendis og var til dæmis líkt við kvikmyndina [[After Hours]]. Hún var sýnd á kvikmyndahátíðinni í Cannes árið 1993 og í Asíu var sýndur áhugi á að gera japanska endurgerð, þótt ekkert hafi orðið úr því. == Heimildir == * [http://imdb.com/title/tt0108176/fullcredits Internet Movie Database] * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=121675 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=105343 * http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=183558 == Tenglar == {{wikiquote}} * {{imdb|title/tt0108176|Sódóma Reykjavík}} {{K|1992}} {{kvikmyndir eftir Óskar Jónasson}} [[Flokkur:Íslenskar gamanmyndir]] 02mi6mt4nru1z63tkqw5fx6s9sjk6qo 0 2145 1961682 1952972 2026-04-30T00:45:16Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961682 wikitext text/x-wiki '''Trúfrelsi''' er [[Frelsi (heimspeki)|frelsi]] einstaklinga til að velja hvaða [[trúfélag]]i þeir vilja tilheyra eða að standa utan trúfélaga eða að hafna trú á yfirnáttúrulegar verur ([[trúleysi]]). Þýðir að öllum er frjálst er iðka hvaða trú sem er, svo fremur sem það brjóti ekki á [[réttindi|réttindum]] annarra. Í sumum löndum er þó ekkert eða lítið trúfrelsi og geta einstaklingar verið drepnir fyrir það sem þeir trúa á, hvort sem sá verknaður er unnin af hálfu [[Stjórnvöld|stjórnvalda]] eða æstra múga. Í [[stjórnarskrá]]m flestra [[iðnríki|iðnríkja]] er getið þess að algjört trúfrelsi skuli ríkja en í mörgum þeirra hallast stjórnvöld frekar að einu ákveðnu trúfélagi og getur það gengið svo langt að harðar [[milliríkjadeilur]] og jafnvel [[stríð]] eru hafin vegna [[trúarbrögð|trúarbragða]]. Á [[Ísland]]i ríkir trúfrelsi, en [[Þjóðkirkja Íslands]] nýtur „verndar og stuðnings“ [[ríkisstjórn Íslands|ríkisstjórnarinnar]] skv. [[Stjórnarskrá Íslands|stjórnarskránni]] og laun [[prestur|presta]] eru greidd úr [[ríkissjóður|ríkissjóði]]. == Tenglar == * [http://www2.ohchr.org/english/law/religion.htm Yfirlýsing Allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna 25. nóvember 1981 um trúfrelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101012142615/http://www2.ohchr.org/english/law/religion.htm |date=2010-10-12 }}. Skoðað 16. október 2010. * [http://www.sidmennt.is/trufrelsi Trúfrelsisstefna Siðmenntar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.forum18.org Forum 18 News Service] {{Stubbur}} [[Flokkur:Trúfrelsi| ]] [[Flokkur:Mannréttindi]] cf07qfmmim16420yuv4jyng35qs76lu 0 4833 1961625 1731413 2026-04-29T15:23:21Z Bjarki Geir Benediktsson 45799 Vantar tilvitnun í skilgreiningu sendiráð, eða lagabǿkstaf sem verið er að fylgja. 1961625 wikitext text/x-wiki '''Fullveldi''' (e. sovereignity) felur í sér fullt vald ríkis til að stjórna sjálfu sér (og eftir atvikum öðru landsvæði). Fullvalda ríki fer með æðstu stjórn, [[dómsvald]], [[löggjafarvald]] og [[framkvæmdavald]], yfir [[land]]svæði og [[þjóð]]. Í hverju ríki er fullveldishafinn þ.e. sá sem fer með fullveldið, sá einstaklingur, samkoma eða stofnun sem fer með löggjafarvaldið t.d. [[þjóðhöfðingi]] eða þjóðþing, allt eftir [[stjórnarfar]]i. Fullveldis-hafinn getur framselt vald sitt tímabundið, t.d. til erlendra ríkja eða yfirþjóðlegra stofnana, en getur tekið það til baka að vild. Fullvalda ríki er jafnframt sjálfstætt ríki. Ekkert ríki getur talist fullvalda án [[sjálfstæði|sjálfstæðis]]. [[Ísland]] hlaut fullveldi [[1. desember]] [[1918]] undan [[Danmörk]]u og hlaut um leið sjálfstæði sem Konungsveldið Ísland. Við þetta fékk ríkisstjórn Íslands fullt ríkisvald þótt þjóðhöfðinginn væri áfram [[Danakonungar|Danakonungur]]. Ísland opnaði sendiráð í Kaupmannahöfn 1920 og var viðurkennt sem sjálfstætt ríki af Danmörku, en eingöngu sjálfstæð ríki geta verið með sendiráð{{Citation needed}}. Ísland fól Danmörku að framkvæma tímabundið visst ríkisvald í umboði sínu, t.d. var Hæstiréttur Íslands stofnaður 1920 og framkvæmdi Danmörk viss utanríkis- og varnarmál allt til 1940. Það ár opnaði Ísland sendiráð í Bretlandi og Svíþjóð. Dönsk sendiráð flögguðu bæði danska og íslenska fánanum og báru tvö skjaldarmerki 1918-44. En Danmörk gerði enga milliríkjasamninga sem bundu Ísland og framkvæmdu engin utanríkismál nema með umboði frá Íslandi. Frá 1918 fékk Ísland sjálfstæða aðild að alþjóðastofnunum eins og Alþjóðahafrannsóknarráðinu ICES 1938. Staða Íslands þá var hliðstæð stöðu bresku samveldislandanna í dag. Bretadrottning er t.d. þjóðhöfðingi Kanada og annarra samveldislanda. Þegar Íslandi var breytt úr konungsveldi í lýðveldi [[17. júní]] [[1944]] breyttist stjórnarfarið en ekki fullveldið. Framsal Íslands á vissu ríkisvaldi á konungstímabilinu 1918-1940 er hliðstætt framsali þess í dag á ríkisvaldi til alþjóðastofnana eins og Eftirlitsstofnun EFTA og EFTA-dómstólsins.<ref>''Utanríkismál og saga utanríkisþjónustunnar'', Pétur J. Thorsteinsson, Reykjavík 1992.</ref> Hugtakið fullveldi skilgreindi ríki í [[alþjóðastjórnmál]]um frá lokum [[Þrjátíu ára stríðið|þrjátíu ára stríðsins]] með undirritun [[Vestfalíufriðurinn|Vestfalíufriðarins]] og ætíð síðan. Eftir því sem líða tók á 20. öldina tók milliríkjasamstarf á sig nýjar myndir eins og í tilfelli [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] og í krafti [[hnattvæðing]]arinnar urðu [[stórfyrirtæki]] valdameiri en áður þekktist. [[Boutros Boutros-Ghali]], aðalritari [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]], sagði í ræðu árið 1992 að tími hins algilda og útilokandi fullveldis væri liðinn og það sem meira væri hefði hugtakið aldrei staðið undir nafni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.un.org/Docs/SG/agpeace.html|titill=An Agenda for Peace - Preventive diplomacy, peacemaking and peace-keeping|ár=1992}}</ref> == Tengt efni== * [[Fullvalda ríki]] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur|stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnmálafræði]] 6ufikn3ny3eyf6ug8e510grczcupgf7 0 5077 1961690 1943238 2026-04-30T05:02:24Z CommonsDelinker 1159 Skipti út La_Expulsión_en_el_Puerto_de_Denia._Vicente_Mostre.jpg fyrir [[Mynd:La_Expulsión_en_el_Puerto_de_Denia._Vicente_Mestre.jpg]] (eftir [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vegna þess að: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3 1961690 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1606]]|[[1607]]|[[1608]]|[[1609]]|[[1610]]|[[1611]]|[[1612]]| [[1591–1600]]|[[1601–1610]]|[[1611–1620]]| [[16. öldin]]|[[17. öldin]]|[[18. öldin]]| }} Árið '''1609''' ('''MDCIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var [[ár]] sem hófst á [[fimmtudagur|fimmtudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]] eða [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[júlíska tímatalið|júlíska tímatalinu]]. == Ísland == * ''[[Crymogæa]]'' eftir [[Arngrímur Jónsson lærði|Arngrím lærða]] kom út í [[Hamborg]]. * [[Vestmannaeyjar]] urðu sjálfstæð [[sýsla]]. * Þrír létust í [[snjóflóð]]i við [[Urðir]] í Svarfaðadal. === Fædd === === Dáin === * [[16. október]] - [[Ormur Þorleifsson]]s, stórbóndi á Snæfellsnesi. == Erlendis== [[Mynd:Galilee.jpg|thumb|right|Galileo Galilei hóf rannsóknir sínar með stjörnukíki þetta ár og gaf þær út árið eftir.]] ===Janúar=== * [[12. janúar]] - Upphaf [[galdrafárið í Baskalandi|galdrafársins í Baskalandi]], umfangsmestu galdraofsókna sem [[Spænski rannsóknarrétturinn]] réðist í. * [[15. janúar]] - Eitt af fyrstu [[fréttablað|fréttablöðum]] heims ''[[Avisa Relation oder Zeitung]]'', kom fyrst út í [[Ágsborg]]. * [[31. janúar]] - [[Amsterdambanki]] var stofnaður. ===Febrúar=== * [[28. febrúar]] - [[Vasilíj Sjúiskíj]] Rússakeisari og [[Karl 9. Svíakonungur]] gerðu með sér bandalag gegn [[Pólsk-litháíska samveldið|Pólsk-litháíska samveldinu]]. * [[Febrúar]] - [[Jan Karol Chodkiewicz]] lagði bæinn [[Pärnu]] í [[Eistland]]i undir sig. * [[Febrúar]] - Pólska þingið, [[sejm]], gaf þátttakendum í [[Zebrzydowski-uppreisnin]]ni upp sakir. ===Mars=== * [[11. mars]] - [[Sigmundur 3. Vasa]] lýsti [[Rússland]]i stríð á hendur. * [[12. mars]] - [[Bermúda]] varð ensk nýlenda. * [[24. mars]] - [[Pólsk-litháíska samveldið]] sigraði flota [[Svíþjóð|Svía]] í [[orrustan við Salis|orrusunni við Salis]]. * [[25. mars]] - [[Jóhann Vilhjálmur hertogi af Cléves-Jülich-Berg]] lést barnlaus sem leiddi til upphafs [[Jülich-erfðastríðið|Jülich-erfðastríðsins]]. * [[Mars (mánuður)|Mars]] - [[Holland]] og [[Spánn]] gerðu með sér tólf ára vopnahlé. ===Apríl=== * [[4. apríl]] - [[Filippus 3. Spánarkonungur|Filippus 3.]] gaf út tilskipun um að kristnir [[mári|Márar]] skyldu reknir frá [[Spánn|Spáni]]. * [[8. apríl|8.]]-[[29. apríl]] - [[Shimazu Yoshihiro]] lagði [[Ryūkyū-eyjar]] undir lénið [[Satsuma]] í [[Japan]]. ===Maí=== * [[15. maí]] - [[Svíþjóð|Svíar]] sigruðu her [[Falski Dímitríj|falska Dímitríj 2.]] í [[orrustan við Kamenka|orrustunni við Kamenka]]. * [[23. maí]] - Önnur stofnskrá [[Virginía (fylki)|Virginíu]] var formlega staðfest. Í stað ráðs kom landstjóri með alræðisvald. * [[25. maí]] - [[Sigmundur 3. Vasa]] flutti úr konungshöllinni í [[Wawel]] til [[Varsjá]]r. ===Júní=== * [[17. júní]] - Svíar sigruðu her falska Dímitríj 2. í [[orrustan við Torzhok|orrustunni við Torzhok]]. * [[29. júní]] - Spænski flotinn með aðstoð þess franska sökkti 21 skipi Ottómana við [[Túnis]]. ===Júlí=== [[Mynd:Catholic_League_(Germany).svg|thumb|right|Fáni kaþólska bandalagsins]] * [[6. júlí]] - [[Rúdolf 2. keisari]] veitti [[Bæheimur|Bæheimi]] [[trúfrelsi]]. * [[10. júlí]] - [[Kaþólska bandalagið]] var stofnað í [[München]]. * [[15. júlí]] - Svíar unnu lokasigur á kósakkaher falska Dímítríj 2. í [[orrustan við Tver|orrustunni við Tver]]. * [[21. júlí]] - [[Jakob 1. Englandskonungur]] skipaði skoska biskupinn [[George Montgomery]] yfir nefnd sem átti að gera öll lönd í [[Ulster]] upptæk vegna [[Jarlaflóttinn|Jarlaflóttans]] og byggja þau mótmælendum. * [[23. júlí]] - [[Fellibylur]] tvístraði níu skipa flota enskra landnema á leið til [[Virginía (fylki)|Virginíu]]. * [[28. júlí]] - [[Bermúda]] var byggð enskum skipbrotsmönnum af skipinu ''[[Sea Venture]]''. * [[30. júlí]] - Franski landkönnuðurinn [[Samuel de Champlain]] tók þátt í orrustu milli [[húronindíánar|húronindíána]] og [[írókesar|írókesa]] og skaut tvo höfðingja írókesa til bana. ===Ágúst=== * [[20. ágúst]] - Íbúar [[Silesía|Silesíu]] fá trúfrelsi. * [[25. ágúst]] - [[Galileo Galilei]] sýndi nokkrum [[Feneyjar|feneyskum]] kaupmönnum [[stjörnukíkir|stjörnukíki]] sem hann notaði til að skoða [[tungl]] [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíters]] og afsanna þannig [[jarðmiðjukenningin|jarðmiðjukenninguna]]. * [[28. ágúst]] - [[Henry Hudson]] uppgötvaði [[Delawareflói|Delawareflóa]]. ===September=== [[Mynd:La Expulsión en el Puerto de Denia. Vicente Mestre.jpg|thumb|right|Kristnir márar stíga á skip í höfninni í Denia í Valensíu.]] * [[2. september]] - [[Henry Hudson]] kom í [[New York-flói|New York-flóa]]. * [[12. september]] - [[Henry Hudson]] kom að ósum [[Hudsonfljót]]s. * [[20. september]] - [[Hollenska Austur-Indíafélagið]] setti upp skrifstofu í [[Hirado]] í Japan. * [[22. september]] - Allir kristnir [[márar]] voru reknir frá Spáni til [[Marokkó]]. Allt að þriðjungur íbúa suðurhéraða Spánar hvarf á brott. * [[29. september]] - Sigmundur 3. Vasa rauf vopnahlé við Rússa og [[umsátrið um Smolensk (1609-1611)|settist um Smolensk]]. ===Október=== * [[12. október]] - Vísan ''[[Þrjár blindar mýs]]'' eftir [[Thomas Ravenscroft]] kom út á prenti í [[London]]. * [[28. október]] - Svíar unnu sigur á her falska Dímítríjs 2. í [[orrustan við Troitsko|orrustunni við Troitsko]]. ===Nóvember=== * [[30. nóvember]] - Galileo Galilei gerði kort af [[tunglið|tunglinu]] með aðstoð sjónauka. ===Desember=== * [[8. desember]] - Fyrsti lessalur bókasafnsins [[Biblioteca Ambrosiana]] í [[Mílanó]] opnaði almenningi. Það var eitt fyrsta almenningsbókasafnið. * [[29. desember]] - [[Jesúítar]] stofnuðu trúboðsstöðina [[San Ignacio Guazú]] í [[Paragvæ]] og fengu leyfi Spánarkonungs til að halda þar 3-8000 [[guaraníindíánar|guaraníindíánum]] frá [[þrælahald]]i. === Ódagsettir atburðir === [[Mynd:Kepler_astronomia_nova.jpg|thumb|right|Síða úr ''Astronomia Nova'' eftir Johannes Kepler sem sýnir þrjár eldri kenningar um hreyfingar himintungla.]] * [[William Keeling]] uppgötvaði [[Kókoseyjar]]. * [[Johannes Kepler]] setti fram lögmál sín um hreyfingar [[reikistjarna]]nna í ''Astronomia Nova''. * [[Varsjá]] tók við af [[Kraká]] sem höfuðborg [[Pólsk-litháíska samveldið|Pólsk-litháíska samveldisins]] * Óperan ''[[Orfeus (ópera)|Orfeus]]'' eftir [[Claudio Monteverdi]] kom út. * ''[[Sonnettur Shakespeares]]'' voru fyrst gefnar út á prenti í [[London]]. * [[Holland|Hollendingar]] hófu verslun í [[Makassar]] á [[Sulawesi]] í [[Indónesía|Indónesíu]]. == Fædd == * [[22. mars]] - [[Jóhann 2. Kasimír Vasa]], konungur Póllands (d. [[1672]]). * [[18. mars]] - [[Friðrik 3. Danakonungur]] (d. [[1670]]). * [[16. maí]] - [[Ferdinand kardináli]], spænskur herforingi (d. [[1641]]). * [[29. júní]] - [[Pierre-Paul Riquet]], franskur verkfræðingur (d. [[1680]]). * [[28. júlí]] - [[Judith Leyster]], hollenskur listmálari (d. [[1660]]). * [[18. október]] - [[Josias Rantzau]], þýskur herforingi (d. [[1650]]). * [[19. október]] - [[Giovanni Bona]], ítalskur kardináli (d. [[1674]]). * [[15. nóvember]] - [[Henríetta María Englandsdrottning]] (d. [[1669]]). ===Ódagsett=== * [[Hannibal Sehested]], ríkisstjóri [[Noregur|Noregs]] (d. [[1666]]). == Dáin == [[Mynd:Self-portrait_on_an_Easel_in_a_Workshop_by_Annibale_Carracci_(detail).jpg|thumb|right|Sjálfsmynd af Annibale Carracci frá því um 1605.]] [[3. febrúar]] - [[Ferdínand 1. de' Medici]], stórhertogi Toskana (f. [[1549]]). * [[15. júlí]] - [[Annibale Carracci]], ítalskur listamaður (f. [[1560]]). * [[20. júlí]] - [[Federico Zuccari]], ítalskur listamaður (f. [[1542]]). * [[20. ágúst]] - [[Joseph Duchesne]], franskur efnafræðingur. * [[17. september]] - [[Judah Löw]], tékkneskur rabbíni. (f. [[1520]]) * [[19. október]] - [[Jacobus Arminius]], hollenskur guðfræðingur. * [[16. desember]] - [[Arild Huitfeldt]], danskur sagnaritari (f. [[1546]]). *[[Lauritz Tygesen Kruse]], danskur embættismaður sem var höfuðsmaður á Íslandi ==Tenglar== {{commonscat}} [[Flokkur:1609]] [[Flokkur:1601-1610]] kc8tec29c0heigu7hyho9r3fxstgvb9 0 10777 1961695 1897738 2026-04-30T09:22:39Z TKSnaevarr 53243 /* Útlendan Kabinda */ 1961695 wikitext text/x-wiki {{Land |nafn = Lýðveldið Angóla |nafn_á_frummáli = República de Angola |nafn_í_eignarfalli = Angóla |fáni = Flag_of_Angola.svg |alt = |skjaldarmerki = Emblem of Angola.svg |alt1 = |staðsetningarkort = Location_Angola_AU_Africa.svg |alt2 = |kjörorð = Virtus unita fortior<br />([[latína]]: „Eining veitir styrk“) |þjóðsöngur = [[Angola Avante!]] |tungumál = [[portúgalska]] |höfuðborg = [[Lúanda]] |stjórnarfar = Lýðveldi |titill_leiðtoga = [[Forseti Angóla|Forseti]] |nöfn_leiðtoga = [[João Lourenço]] |staða = [[Sjálfstæði]] |atburður1 = frá [[Portúgal]] |dagsetning1 = [[11. nóvember]], [[1975]] |stærðarsæti = 23 |flatarmál = 1.246.700 |hlutfall_vatns = 0% |fólksfjöldi = 25.789.024 |mannfjöldaár = 2014 |mannfjöldasæti = 51 |íbúar_á_ferkílómetra = 20,69 |VLF_ár = 2018 |VLF_sæti = 64 |VLF = 198,821 |VLF_á_mann = 6.850 |VLF_á_mann_sæti = 107 |VÞL = {{hækkun}} 0.581 |VÞL_ár = 2017 |VÞL_sæti = 149 |gjaldmiðill = [[kwanza]] |tímabelti = [[UTC]]+1 |tld = ao |símakóði = 244 }} '''Angóla''' er [[land]] í [[Sunnanverð Afríka|sunnanverðri Afríku]] með strönd að [[Atlantshaf]]i og landamæri að [[Namibía|Namibíu]] í suðri, [[Sambía|Sambíu]] í austri og [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó|Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó]] í norðri. Útlendan [[Kabinda]] er auk þess við landamæri [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldisins Kingó]]. Angóla var áður [[Portúgal|portúgölsk]] [[nýlenda]] með umtalsverðar [[náttúruauðlind]]ir, meðal annars [[olía|olíu]] og [[demantar|demanta]]. Landið átti í stöðugri [[borgarastyrjöld]] frá því að það fékk [[sjálfstæði]] árið [[1975]] til ársins [[2002]]. [[Kosningar]] voru síðast haldnar í landinu árið [[2022]]. Angóla var upphaflega byggt [[koisanmál|koisanmælandi]] íbúum en [[bantúmál|bantúmenn]] hófu að setjast að á svæðinu í [[fornöld]] og stofnuðu þar nokkur konungsríki. [[Konungsríkið Kongó]] var stofnað á [[14. öldin|14. öld]] með höfuðborg í [[M'banza-Kongo]] þar sem nú er norðurhluti Angóla. Portúgalir hófu verslun við þetta ríki sent á [[15. öldin|15. öld]]. Portúgalski landkönnuðurinn [[Paulo Dias de Novais]] stofnaði [[Lúanda]] sem verslunarstað árið [[1575]]. Portúgalir reistu þar virki nokkrum árum síðar og smám saman lögðu þeir strendur landsins undir sig. [[Þrælaverslunin]] var mikilvægur hluti af verslun milli Portúgala og Kongómanna. Á [[Berlínarráðstefnan|Berlínarráðstefnunni]] [[1885]] fengu Portúgalir allt landið í sinn hlut. Kröfur um sjálfstæði urðu háværari eftir miðja [[20. öldin|20. öld]] og [[Portúgalska nýlendustríðið]] hófst árið [[1961]] með baráttu skæruliðasamtakanna [[FNLA|Þjóðfylkingarinnar til frelsunar Angóla]] (FNLA) og [[UNITA|Þjóðarsamtaka til algers sjálfstæðis Angóla]] (UNITA) gegn nýlendustjórninni. Eftir [[Nellikubyltingin|Nellikubyltinguna]] í Portúgal [[1974]] fékk Angóla sjálfstæði. Brátt hófst blóðug [[Borgarastyrjöldin í Angóla|borgarastyrjöld]] milli þriggja skæruliðahreyfinga sem varð fljótlega [[leppstríð]] stórveldanna í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]]. Árið [[2002]] var samið um vopnahlé. Kosningar voru haldnar [[2008]] og ný stjórnarskrá samþykkt [[2010]]. Frá lokum borgarastyrjaldarinnar hefur efnahagur landsins vaxið hratt, enda á landið miklar náttúruauðlindir. Helsta útflutningsafurð landsins er [[hráolía]], en auk þess flytur Angóla út [[úran]], [[demantur|demanta]], [[gull]] og [[báxít]]. Þrátt fyrir þetta eru lífsgæði almennings í Angóla slæm og ójöfnuður er mikill. [[Lífslíkur]] og [[barnadauði]] eru með því sem verst gerist í heiminum. Portúgalska er opinbert tungumál í Angóla en auk hennar eru töluð mörg frumbyggjamál: stærst þeirra eru [[umbundu]], [[kimbundu]] og [[kikongo]]. Yfir helmingur íbúa aðhyllist [[rómversk-kaþólska]] trú og um fjórðungur [[mótmælendatrú]]. ==Heiti== Heitið ''Angola'' er nafn sem [[Portúgal]]ir notuðu yfir landið og síðar [[Portúgalska Angóla|nýlendu sína]] á svæðinu. Það kemur fyrst fyrir í skrá [[Dias de Novais]] frá 1571. Þeir drógu heitið af titlinum ''ngola'' sem konungar ríkisins [[Konungsríkið Ndongo|Ndongo]] notuðu. Á þeim tíma var Ndongo að nafninu til undir [[Konungsríkið Kongó|Konungsríkinu Kongó]] en sóttist eftir auknu sjálfstæði. == Landafræði == === Lofslag === Loftlslag í Angóla einkennist af rigningartíma og þurrkatíma. Í norður hlutanum er regntíminn yfirleitt í sjö mánuði frá september til april en í suðurhlutanum er regntíminn styttri eða frá nóvember til febrúar. Hitinn lækkar eftir því sem fjær dregur miðbaug og meiri hæð yfir sjávarmáli og hækkar almennt eftir því sem nær dregur Atlantshafinu. == Stjórnmál == ===Stjórnsýsluskipting=== Angóla skiptist frá 2015 í 18 héruð og 162 sveitarfélög sem aftur skiptast í 559 byggðir. Héruðin eru: <div style="float:right">[[Mynd:Angola_Provinces_numbered_300px.png|200px]]</div> {{div col|colwidth=20em}} #[[Bengo-hérað|Bengo]] #[[Benguela-hérað|Benguela]] #[[Bié-hérað|Bié]] #[[Kabinda-hérað]] #[[Cuando Cubango]] #[[Cuanza Norte]] #[[Cuanza Sul]] #[[Cunene-hérað|Cunene]] #[[Huambo-hérað|Huambo]] #[[Huíla Province|Huíla]] #[[Luanda-hérað|Luanda]] #[[Lunda Norte]] #[[Lunda Sul]] #[[Malanje-hérað|Malanje]] #[[Moxico-hérað|Moxico]] #[[Namibe-hérað|Namibe]] #[[Uíge-hérað|Uíge]] #[[Zaire-hérað|Zaire]] {{div col end}} ===Útlendan Kabinda=== [[Mynd:Flag_of_Cabinda_(FLEC_propose).svg|thumb|right|Tillaga að fána sjálfstæðs Kabinda.]] [[Kabinda-hérað]] hefur þá sérstöðu að vera [[útlenda]] sem er alveg aðskilin frá Angóla með 60 km breiðri ræmu af landsvæði [[Austur-Kongó]] meðfram [[Kongófljót]]i. Það er 7.283 km² að stærð. Kabinda á landamæri að [[Vestur-Kongó]] í norðri og Austur-Kongó í austri og suðri. Höfuðstaður héraðsins er borgin [[Kabinda]]. Samkvæmt manntali frá 1995 voru íbúar Kabinda-héraðs um 600.000, en þar af bjuggu 400.000 í nágrannaríkjunum. Mannfjöldaáætlanir eru mjög óáreiðanlegar. Kabinda er að mestu vaxið regnskógi og þaðan berst harðviður, kaffi, kakó, hrágúmmí og pálmaolía. Kabinda er þó þekktast fyrir stórar olíulindir undan ströndinni og hefur verið kallað „Kúveit Afríku“ vegna þeirra. Olíuútflutningur er meira en helmingur af útflutningsverðmætum héraðsins. Mest af þessari olíu fannst meðan landið var enn undir nýlendustjórn Portúgala af fyrirtækinu [[Cabinda Gulf Oil Company]] frá 1968. Allt frá því Portúgal gaf völdin í landinu eftir við skæruliðahópa sjálfstæðissinna hafa aðskilnaðarsinnar andsnúnir stjórn Angóla stundað skæruhernað í Kabinda. [[Framvörður fyrir frelsun útlendunnar Kabinda]] lýsti yfir sjálfstæði frá Angóla og stofnun [[Lýðveldið Kabinda|Lýðveldisins Kabinda]] árið 1975. Eitt af einkennum aðskilnaðarhreyfinga í Kabinda er hvernig þær hafa klofnað í stöðugt minni einingar. {{commonscat|Angola|Angóla}} {{Afríka}} {{Stubbur|afríka}} [[Flokkur:Angóla| ]] ipkszq832lqgn6kjetfsy11kusbcksx 0 10935 1961635 1954430 2026-04-29T17:48:09Z TKSnaevarr 53243 1961635 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sameinuðu arabísku furstadæmin | nafn_á_frummáli = {{nobold|الإمارات العربيّة المتّحدة <br />Al-Imārāt al-‘Arabīyah al-Muttahidah}} | fáni = Flag of the United Arab Emirates.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of the United Arab Emirates.svg | nafn_í_eignarfalli = Sameinuðu arabísku furstadæmanna | þjóðsöngur = [[Ishy Bilady]] | staðsetningarkort = United_Arab_Emirates_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Abú Dabí]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Sambandsríki]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sameinuðu arabísku furstadæmanna|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Sameinuðu arabísku furstadæmanna|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = Yfirlýst | dagsetning1 = [[2. desember]] [[1971]] | flatarmál = 83.600 | stærðarsæti = 114 | hlutfall_vatns = 0 | mannfjöldasæti = 92 | fólksfjöldi = 9.890.400 | mannfjöldaár = 2020 | íbúar_á_ferkílómetra = 99 | VLF_ár = 2020 | VLF_sæti = 34 | VLF = 647,65 | VLF_á_mann = 70.441 | VLF_á_mann_sæti = 7 | VÞL = {{hækkun}} 0.890 | VÞL_ár = 2019 | VÞL_sæti = 31 | gjaldmiðill = [[SAF-díram]] (AED) | tímabelti = [[UTC]]+4 | tld = ae | símakóði = 971 }} '''Sameinuðu arabísku furstadæmin''' eru sambandsríki sjö [[Furstadæmi|furstadæma]] á suðausturhorni [[Arabíuskaginn|Arabíuskagans]]. Furstadæmin eru [[Abú Dabí]], [[Adsman]], [[Dúbæ]], [[Fúdsaíra]], [[Ras al-Kaíma]], [[Sjarja]] og [[Úmm al-Kúvaín]]. Þau eiga landamæri að [[Sádí-Arabía|Sádí-Arabíu]] og [[Óman]] og strönd að [[Persaflói|Persaflóa]]. Sameinuðu arabísku furstadæmin eru þriðji stærsti [[Olía|olíuframleiðandinn]] við Persaflóa, á eftir [[Íran]] og Sádí-Arabíu. Ríkið var stofnað árin [[1971]] og [[1972]] af [[Sáttastrandarríkin|Sáttastrandarríkjunum]] sjö sem áður voru undir vernd [[Bretland|Bretlands]]. Yfir hverju furstadæmanna sjö ríkir [[emír]]. Emírarnir koma saman í [[sambandsráð Sameinuðu arabísku furstadæmanna|sambandsráðinu]] sem er æðsti [[löggjafi]] og [[framkvæmdavald]] landsins. Einn af emírunum er skipaður [[forseti]] af ráðinu. Höfuðborgin er Abú Dabí en Dúbæ er fjölmennasta borgin. [[Arabíska]] er opinbert tungumál landsins og [[íslam]] opinber trúarbrögð. Íbúar eru um níu milljónir en voru innan við 100.000 árið 1963. Stór hluti íbúa eru [[farandverkamaður|farandverkafólk]] og í landinu búa 2,2 karlmenn á móti hverri konu. [[Verkalýðsfélag|Verkalýðsfélög]] eru bönnuð og [[verkfallsréttur]] ekki viðurkenndur. Olíulindir fundust í landinu á [[1951-1960|6. áratug 20. aldar]] og útflutningur [[hráolía|hráolíu]] hófst frá Abú Dabí árið [[1962]]. Olía og tengdar afurðir eru langstærsta útflutningsgrein landsins. Olíubirgðir Sameinuðu arabísku furstadæmanna eru taldar vera þær sjöundu mestu í heimi. Fyrsti forseti landsins, [[Zayed bin Sultan Al Nahyan]], sá til þess að olíuauðnum var varið til að byggja upp innviði, [[heilbrigðisþjónusta|heilbrigðisþjónustu]] og [[menntun]]. Sameinuðu arabísku furstadæmin eru [[hátekjuland]] með tiltölulega háa [[Vísitala um þróun lífsgæða|lífsgæðavísitölu]]. Efnahagslíf furstadæmanna er það fjölbreyttasta meðal ríkja innan [[Persaflóasamstarfsráðið|Persaflóasamstarfsráðsins]]. Fjölmennasta borgin, [[Dúbaí]], er alþjóðleg miðstöð fyrir flugsamgöngur og alþjóðaviðskipti. Landið reiðir sig því mun síður á olíu en áður og áhersla hefur verið lögð á að byggja upp [[ferðaþjónusta|ferðaþjónustu]] og viðskipti. [[Tekjuskattur]] er ekki innheimtur í Sameinuðu arabísku furstadæmunum, en þar eru fyrirtækjaskattar og [[virðisaukaskattur]] upp á 5% var lagður á árið 2018. Sameinuðu arabísku furstadæmin eru [[miðveldi]] í sínum heimshluta. Landið er aðili að [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Arababandalagið|Arababandalaginu]], [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]], [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]] og [[Persaflóasamstarfsráðið|Persaflóasamstarfsráðinu]]. == Landfræði == [[Mynd:Tc-map.png|thumb|left|Kort af Sameinuðu arabísku furstadæmunum. ]] [[Mynd:Dunebashing_group_Dubai.jpg|thumb|right|Eyðimerkurlandslag í útjaðri Dúbaí.]] Sameinuðu arabísku furstadæmin eru staðsett á hernaðarlega mikilvægu svæði rétt sunnan við [[Hormússund]], þar sem mikið af hráolíu frá olíulindum við [[Persaflói|Persaflóa]] er flutt í gegn. Landið á bæði strönd að [[Ómanflói|Ómanflóa]] og Persaflóa. Landið liggur milli 22°30' og 26°10' lengdargráðu norður og 51° og 56°25′ breiddargráðu austur. Það á 530 km löng landamæri að Sádi-Arabíu í vestri og suðri, og 450 km löng landamæri við Óman í austri. Auk þess á landið 19 km löng landamæri að Katar við víkina [[Khawr al Udayd]] í norðvestri, en það er umdeilt hvort landið nær það langt vestur. Samkvæmt [[Jeddah-sáttmálinn (1974)|Jeddah-sáttmálanum]] frá 1974 á Sádi-Arabía land að Persaflóa austan við Katar. Sá samningur var hins vegar aldrei fullgiltur af stjórn furstadæmanna. Að auki gera furstadæmin tilkall til eyja í Persaflóa sem Íran annars vegar og Katar hins vegar gera einnig tilkall til. Þessar landamæradeilur eru enn óútkljáðar. Landmesta furstadæmið er Abú Dabí sem nær yfir 87% af landsvæði furstadæmanna, eða 67.340 km². Minnsta furstadæmið er Adsman sem nær yfir 259 km². Strönd Sameinuðu arabísku furstadæmanna á suðurströnd Persaflóa er 650 km löng. Mest af ströndinni eru [[saltflöt|saltflatir]] sem ná langt inn í land. Stærsta náttúrulega [[höfn]] landsins er í Dúbaí en aðrar hafnir hafa verið búnar til með dýpkunum. Fjöldi eyja er í Persaflóa undan strönd landsins. Breytileg sandrif og kóralrif skapa hættu fyrir sjófarendur. Sjávarfallastraumar og stormar geta gert siglingar við strönd landsins erfiðar. Furstadæmin eiga líka strönd að Ómanflóa við [[Al Bāţinah]], en norðan við hana er [[Musandamskag]] sem er [[útlenda]] Ómans. Sunnan og vestan við furstadæmin rennur eyðimörkin saman við [[Rub al-Khali]]-eyðimörkina í Sádi-Arabíu. Í eyðimörkinni við Abú Dabí eru tvær mikilvægar vinjar með nægilegt vatn neðanjarðar til að standa undir varanlegri byggð og ræktun. [[Liwa-vinin]] er í suðri, nálægt landamærunum að Sádi-Arabíu. Um 100 km norðaustan við Liwa er [[Al-Buraimi]] beggja vegna landamæranna að Óman. [[Zakher-vatn]] er manngert vatn við landamæri Óman. Áður en Bretar drógu sig frá landinu 1971 skiptu þeir landsvæðinu milli furstadæmanna þannig að sem minnst hætta væri á ágreiningi sem gæti komið í veg fyrir myndun sambandsríkis. Furstarnir samþykktu þessa skiptingu að mestu, en landamerkjadeilur milli Abú Dabí og Dúbaí og Dúbaí og Sjarja voru ekki leystar fyrr en eftir að landið fékk sjálfstæði. Flóknastar urðu deilurnar um landamæri í [[Al Hajar-fjöll]]um þar sem fimm furstadæmanna deildu um yfir 10 útlendur. === Plöntur og dýralíf === [[Mynd:1501200713074_Acacia_tortilis.jpg|thumb|right|Akasíutré í Fúdsaíra.]] Í vinjunum eru ræktaðir [[döðlupálmi|döðlupálmar]], [[akasíur]] og [[tröllatré]]. Í eyðimörkinni er lítið um gróður sem er aðallega [[grasætt|grös]] og þyrnirunnar. Stærri spendýrum var nærri útrýmt með veiðum en á 8. áratugnum hóf [[Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan]] verndun villtra dýra á eyjunni [[Bani Yas]], sem kom í veg fyrir útdauða dýra á borð við [[arabíuóryx]], [[drómedari|drómedara]] og [[hlébarði|hlébarða]]. Í hafinu við strönd landsins lifir fjöldi fiskitegunda auk sjávarspendýra. === Veðurfar === Ríkjandi loftslag í Sameinuðu arabísku furstadæmunum er [[hlýtemprað loftslag|hlýtemprað eyðimerkurloftslag]] með heit sumur og hlýja vetur. Júlí og ágúst eru heitustu mánuðirnir en þá fer meðaldagshiti yfir 45° við ströndina. Í Al-Hajar-fjöllum er hitinn mun lægri vegna hæðarmunar. Meðalnæturhiti í janúar og febrúar er milli 10 og 14°. Síðsumars gengur [[Sharqi-vindur]] yfir landið úr suðaustri og skapar oft sandstorma. Meðalúrkoma við ströndina er minni en 120 mm en sum staðar í fjalllendi er hún yfir 350 mm. Við ströndina fellur regn í sem skammvinnt úrhelli í sumarmánuðunum og skapar flóð í þurrum flóðdölum. Stundum ganga öflugir [[sandstormur|sandstormar]] yfir landið. Þann 28. desember 2004 féll snjór í landinu í fyrsta skipti í manna minnum í fjallinu [[Jebel Jais]]. Nokkrum árum síðar sást aftur snjór og haglél. ==Stjórnmál== ===Stjórnsýslueiningar=== [[File:UAE en-map.png|frameless|center|upright=2.7|Location of the Emirates]] Sameinuðu arabísku furstadæmin eru sjö talsins. [[Dúbaí]] er fjölmennasta furstadæmið með 35,6% af öllum íbúafjölda landsins. [[Abú Dabí]] er með 31,2%, þannig að yfir tveir þriðju hlutar landsmanna búa annað hvort í Abú Dabí eða Dúbaí. Stærð Abú Dabí er 67.340 km² sem er 86,7% af stærð landsins, fyrir utan eyjarnar. Strandlengja þess er 400 km og skiptist í þrjú meginhéruð. Strandlengja Dúbaí er aðeins 72 km og stærð furstadæmisins 3.885 km² sem jafngildir um 5% af heildarstærð landsins, fyrir utan eyjarnar. Sjarja á 16 km langa strönd við Persaflóa og er 80 km² að stærð. Norðurfurstadæmin, Fúdsaíra, Ras al-Kaíma og Úmm al-Kúvaín eru samanlagt 3.881 km² að stærð. Tvö svæði heyra undir samstjórn. Eitt er undir stjórn Ómans og Adsman og hitt undir stjórn Fúdsaíra og Sjarja. [[Madha]] er ómönsk útlenda innan landamæra furstadæmanna. Það er hálfa vegu milli [[Musandam]]-skagans og Ómans í Sjarja. Madha er 75 km² að stærð og landamæri þess voru ákveðin árið 1969. Norðausturhorn Madha er næst veginum milli Khor Fakkan og Fúdsaíra, í aðeins 10 metra fjarlægð. Innan Madha er [[Nahwa]] sem er útlenda SAF og tilheyrir líka Sjarja. Hún er um 8 km á slóða vestan við bæinn Nýju-Madha. Þar eru um 40 hús með eigin heilsugæslu og símstöð. {|class="wikitable sortable" style="margin:auto;" |- style="background:#efefef; " ! rowspan=2 class="unsortable"|Fáni ! rowspan=2 | Furstadæmi ! rowspan=2 | Höfuðborg ! colspan=2 | Íbúar ! colspan=3 | Stærð |- ! 2018 ! % ! (km²) ! (mi²) ! % |- | [[File:Flag of Abu Dhabi.svg|border|40px]] | [[Abú Dabí (furstadæmi)|Abú Dabí]] | [[Abú Dabí]] ||align="right"| 2.784.490 ||align="right"| 29,0% ||align="right"| 67.340 ||align="right"| 26.000 ||align="right"| 86,7% |- | [[File:Flag of Ajman.svg|border|40px]] | [[Adsman (furstadæmi)|Adsman]] | [[Adsman]] ||align="right"| 372.922 ||align="right"| 3,9% ||align="right"| 259 ||align="right"| 100 ||align="right"| 0,3% |- | [[File:Flag of Dubai.svg|border|40px]] | [[Dúbaí (furstadæmi)|Dúbaí]] | [[Dúbaí]] ||align="right"| 4.177.059 ||align="right"| 42,8% ||align="right"| 3.885 ||align="right"| 1.500 ||align="right"| 5,0% |- | [[File:Flag of Fujairah (1952–1972).svg|border|40px]] | [[Fúdsaíra (furstadæmi)|Fúdsaíra]] |[[Fúdsaíra]] ||align="right"| 152.000 ||align="right"| 1,6% ||align="right"| 1.165 ||align="right"| 450 ||align="right"| 1,5% |- | [[File:Flag of Ras al-Khaimah.svg|border|40px]] | [[Ras al-Kaíma (furstadæmi)|Ras al-Kaíma]] |[[Ras al-Kaíma]] ||align="right"| 416.600 ||align="right"| 4,3% ||align="right"| 2.486 ||align="right"| 950 ||align="right"| 3,2% |- | [[File:Flag of Sharjah and Ras Al Khaimah.svg|border|40px]] | [[Sjarja (furstadæmi)|Sjarja]] | [[Sjarja]] ||align="right"| 2.374.132 ||align="right"| 24,7% ||align="right"| 2.590 ||align="right"| 1.000 ||align="right"| 3,3% |- | [[File:Flag of Umm al-Qaiwain.svg|border|40px]] | [[Úmm al-Kúvaín (furstadæmi)|Úmm al-Kúvaín]] |[[Úmm al-Kúvaín]]||align="right"| 72.000 ||align="right"| 0,8% ||align="right"| 777 ||align="right"| 300 ||align="right"| 1% |- class="sortbottom" style="background:#ccc;" | [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|border|40px]] |'''SAF''' |Abú Dabí ||align="right"| 9.599.353 ||align="right"| 100% ||align="right"| 77.700 ||align="right"| 30.000 ||align="right"| 100% |} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == {{wikiorðabók}} * [http://www.timarit.is/?issueID=418465&pageSelected=7&lang=0 ''Sjóræningjaströndin við Persaflóa''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sameinuðu arabísku furstadæmin]] tqams5ez04yggts6ur37szf2zcode4q 0 11429 1961645 1948752 2026-04-29T19:04:15Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961645 wikitext text/x-wiki {{land |nafn_á_frummáli = Svalbard |nafn_í_eignarfalli = Svalbarða |land=Noregs |fáni = Flag of Norway.svg |skjaldarmerki = Logo of the Governor of Svalbard.svg |staðsetningarkort = Norway-Svalbard.svg |tungumál = [[norska]] |höfuðborg = [[Longyearbyen]] |þjóðsöngur = [[Kongesangen]] |stjórnarfar = Noregsstjórn |titill_leiðtoga1 = [[Noregskonungur|Konungur]] |titill_leiðtoga2 = [[Sýslumaðurinn á Svalbarða|Sýslumaður]] |nafn_leiðtoga1 = [[Haraldur 5.]] |nafn_leiðtoga2 = [[Lars Fause]] |flatarmál = 61.022 |mannfjöldaár = 2020 |fólksfjöldi = 2.939 |íbúar_á_ferkílómetra = 0,04 |staða = Landsvæði í [[Noregur|Noregi]] |atburður1 = [[Svalbarðasamningurinn]] |dagsetning1 = 9. febrúar 1920 |atburður2 = [[Svalbarðalögin]] |dagsetning2 = 17. júlí 1925 |gjaldmiðill = [[norsk króna]] (NOK) |tímabelti = [[UTC]]+1 (+2 [[Evrópskur sumartími|á sumrin]]) |tld = no |símakóði = 47 }} '''Svalbarði''' ([[norska]]: ''Svalbard'') er [[eyjaklasi]] í [[Norður-Íshaf]]i, um það bil miðja vegu milli meginlands [[Evrópa|Evrópu]] og [[Norðurpóllinn|Norðurpólsins]]. Eyjarnar eru milli 74. og 81. breiddargráðu norður og 10. til 35. lengdargráðu austur. [[Spitsbergen]] er stærsta eyjan, en þar á eftir koma [[Norðausturlandið]] og [[Edge-eyja]]. Stærsta byggðin á eyjunum er [[Longyearbyen]].<ref name="SA-2021">{{cite journal |last1=Dickie |first1=Gloria |title=The World's Northernmost Town Is Changing Dramatically|format=Original title: "The Polar Crucible" |journal=Scientific American |date=1.6.2021 |volume=324|issue=6|pages=44–53|url=https://www.scientificamerican.com/article/the-worlds-northernmost-town-is-changing-dramatically/}}</ref> Eyjarnar voru fyrst notaðar sem veiðistöð af hvalveiðimönnum sem sigldu langt norður í höf á 17. og 18. öld, en sem yfirgáfu þær síðar. [[Kolanám]] hófst þar í upphafi 20. aldar og nokkrar varanlegar byggðir voru stofnaðar. [[Svalbarðasamningurinn]] frá 1920 kveður á um yfirráð Noregs yfir eyjunum og með [[Svalbarðalögin|Svalbarðalögunum]] 1925 lýstu Norðmenn Svalbarða hluta af norska konungsríkinu. Svalbarði var gerður að [[fríverslunarsvæði]] og [[herlaust svæði|herlausu svæði]]. Norska fyrirtækið [[Store Norske Spitsbergen Kulkompani]] og rússneska fyrirtækið [[Arktikugol]] eru einu námafyrirtækin sem enn starfa á eyjunum, en rannsóknarstarfsemi og ferðaþjónusta hafa í seinni tíð orðið mikilvægari. [[Háskólamiðstöðin á Svalbarða]] (UNIS) og [[Fræbankinn á Svalbarða]] leika lykilhlutverk í efnahagslífi eyjanna. Fyrir utan [[Longyearbyen]] eru helstu byggðir á eyjunum rússneski námabærinn [[Barentsburg]], rannsóknarstöðin [[Ny-Ålesund]] og námabærinn [[Sveagruva]]. Aðrar byggðir eru norðar en eina fólkið sem þar býr eru hópar vísindamanna sem dvelja þar tímabundið. Engir vegir liggja milli byggðanna. [[Snjósleði|Snjósleðar]], flugvélar og bátar eru helstu samgöngutækin. [[Svalbarðaflugvöllur]] í Longyearbyen er aðalsamgöngumiðstöð eyjanna.<ref>{{cite journal|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2840513|title=Svalbarði: Ný samgöngumiðstöð á Norðurslóðum?|journal=Þjóðviljinn|year=1974|number=80|date=21.5.1974|volume=39|page=12}}</ref> Um 60% af eyjunum eru þakin [[jökull|jöklum]] og þar eru mörg fjöll og firðir. Þar ríkir [[íshafsloftslag]] þótt hitastig sé mun hærra en annars staðar á sömu breiddargráðum. [[Flóra Svalbarða]] nýtir sér [[miðnætursól]]ina til að bæta upp fyrir [[skammdegi]]ð á veturnar. Margar tegundir sjófugla verpa á Svalbarða og þar er að finna [[tófa|tófu]], [[hreindýr]] og [[ísbjörn|ísbirni]], auk [[sjávarspendýr]]a. Á Svalbarða eru sjö þjóðgarðar og 22 friðlönd sem ná yfir 2/3 hluta af landi eyjanna.<ref>{{cite web|title=The national parks on Svalbard|website=Norwegian national parks|url=https://www.norgesnasjonalparker.no/en/nationalparks/svalbard/}}</ref> [[Noregur]] fer með yfirráð á Svalbarða samkvæmt Svalbarðasamningnum frá 1920, en eyjarnar eru ekki stjórnsýslulegur hluti Noregs og falla ekki undir neitt norskt fylki. Þess í stað fer [[ríkisstjórn Noregs]] með stjórn eyjanna beint í gegnum skipaðan [[sýslumaðurinn á Svalbarða|sýslumann]]. Svalbarði er utan við [[Schengen-svæðið]], [[Evrópska efnahagssvæðið]] og [[Norræna vegabréfasambandið]]. [[Svalbarði og Jan Mayen]] eiga saman ISO 3166-1-landakóðann SJ þótt stjórn þeirra sé alveg aðskilin. Í Svalbarðasamningnum er kveðið á um að allir aðilar (nú yfir 40 talsins) skuli hafa rétt til að nýta auðlindir Svalbarða og að allar eyjarnar skuli vera herlaust svæði. Nú á dögum eru það eingöngu [[Rússland|Rússar]] sem nýta sér þetta ákvæði og stunda [[kol]]anám á Svalbarða. Einnig hafa [[Ísland|íslensk]] stjórnvöld vísað í þetta ákvæði varðandi [[fiskveiðar]] íslenskra skipa í grennd við Svalbarða. Svalbarði er nyrsta svæði í heimi þar sem er föst búseta. == Heiti == Nafnið Svalbarði kemur fyrir í fyrsta kafla [[Landnámabók]]ar þar sem segir að frá [[Langanes]]i á Íslandi sé fjögurra dægra sigling norður til Svalbarða. Í [[Konungsannáll|Konungsannál]] frá 14. öld er sagt frá „Svalbarðsfundi“ árið 1194.<ref name="konungsannall" /> Nafnið merkir „köld strönd“ og gæti hafa átt við eitthvað annað land, til dæmis [[Jan Mayen]] eða [[Grænland]]. Með [[Svalbarðalögin|Svalbarðalögunum]] 1925 var ákveðið að láta eyjaklasann heita þessu norræna nafni, fremur en Spitsbergen. Það var hluti af því að staðfesta yfirráð Norðmanna.<ref name="Berg2013">{{cite journal |last1=Berg |first1=Roald |title=From "Spitsbergen" to "Svalbard". Norwegianization in Norway and in the "Norwegian Sea", 1820–1925 |journal=Acta Borealia |date=December 2013 |volume=30 |issue=2 |pages=154–173 |doi=10.1080/08003831.2013.843322|s2cid=145567480 }}</ref> Nafnið Spitsbergen kemur frá hollenska landkönnuðinum [[Willem Barents]] sem sá hvassa fjallstinda (''spitse bergen'') á vesturströnd aðaleyjunnar. Barents vissi ekki að um eyjaklasa væri að ræða og nafnið Spitsbergen hefur því verið notað bæði um eyjaklasann og aðaleyjuna.<ref>[http://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic48-3-248.pdf ''In Search of Het Behouden Huys: A Survey of the Remains of the House of Willem Barentsz on Novaya Zemlya'', LOUWRENS HACQUEBORD, p. 250] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327084815/http://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic48-3-248.pdf |date=27 March 2009 }}.</ref> == Saga == === Landkönnun === [[Mynd:1598_map_of_the_Polar_Regions_by_Willem_Barentsz.jpg|thumb|right|Kort af Norðurslóðum eftir þriðja leiðangur Barents 1596 þar sem Svalbarði er nefndur ''Het nieuwe land'' („nýja landið“).]] Elsta heimildin sem minnist á Svalbarða er ''[[Landnámabók]]'' frá 12. öld sem segir að frá [[Langanes]]i sé fjögurra dægra sigling til Svalbarða „í hafsbotn“.<ref>{{cite book|title=Landnámabók (Sturlubók)|chapter=1. kafli|url=https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm}}</ref> Í [[Konungsannáll|Konungsannál]] frá 14. öld stendur við árið 1194 „Svalbarðsfundur“.<ref name="konungsannall">{{vefheimild|url=https://heimskringla.no/wiki/Konungsann%C3%A1ll|vefsíða=Heimskringla.no|titill=Konungsannáll|skoðað=12.10.2023}}</ref> Nafnið merkir einfaldlega „köld strönd“ og gæti átt við eitthvað annað land en það sem kallað er Svalbarði í dag. Rússar hafa haldið því fram að [[Pómorar]] sem búa við strendur [[Hvítahaf]]s hafi uppgötvað Svalbarða á 16. öld eða fyrr, en heimildir skortir fyrir þeirri staðhæfingu og engar minjar hafa fundist sem staðfesta veru norrænna manna eða Pómora á Svalbarða fyrir lok 16. aldar þótt það sé umdeilt.<ref>{{cite journal|author=Hultgreen, T.|year=2002|title=When did the Pomors come to Svalbard?|journal=Acta Borealia|volume=19|number=2|pages=125-145|url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/080038302321117551}}</ref> Fyrsti landkönnuðurinn sem sá Svalbarða svo vitað sé með vissu var [[Willem Barents]] sem kom auga á Svalbarða í síðasta leiðangri hans til [[Novaja Semlja]] í júní árið 1596. Hann gaf eyjunum, sem hann taldi vera eitt land, nafnið Spitsbergen („hvöss fjöll“ á hollensku). Eyjarnar voru merktar á kort sem fylgdi frásögn af leiðangrinum og urðu brátt hluti af almennum landakortum. Árið 1607 kom [[Henry Hudson]] til eyjanna og kannaði þær. Hann sagði frá því að þar væru miklar hvalavöður, sem dró að [[hvalveiði]]skip.<ref name="hacquebord">{{cite journal|author=Hacquebord, L., Steenhuisen, F., & Waterbolk, H.|year=2003|title=English and Dutch whaling trade and whaling stations in Spitsbergen (Svalbard) before 1660|journal=International Journal of Maritime History|volume=15|number=2|pages=117-134|doi=10.1177/084387140301500207}}</ref> === Hvalveiðar === [[Mynd:Walvisvangst_bij_de_kust_van_Spitsbergen_-_Dutch_whalers_near_Spitsbergen_(Abraham_Storck,_1690).jpg|thumb|right|Hvalveiðiskip við strönd Svalbarða á málverki eftir [[Abraham Storck]] frá 1690.]] Þegar árið 1604 hélt leiðangur í veiðiferð til [[Bjarnarey (Svalbarða)|Bjarnareyjar]] undir stjórn enska selfangarans [[Steven Bennet]] á vegum [[Moskvufélagið|Moskvufélagsins]]. Þeir sáu þúsundir rostunga, en náðu aðeins að drepa nokkra vegna lítillar reynslu af slíkum veiðum. Veiðin gekk betur árið eftir og næstu ár kom hann þangað árlega þar til rostungsstofninum hafði verið útrýmt á eyjunni.<ref>{{cite book|author=Conway, M.|year=2012|title=No man's land: a history of Spitsbergen from its discovery in 1596 to the beginning of the scientific exploration of the country|publisher=Cambridge University Press}}</ref> [[Jonas Poole]] sem var í ferðum á vegum félagsins sagði frá miklum hvalavöðum við Svalbarða og Moskvufélagið sendi brátt hvalveiðiskip þangað til að veiða [[norðhvalur|norðhvali]] fyrir verðmætt [[lýsi]]ð. Félagið reyndi að hrekja hollensk og spænsk hvalveiðiskip þaðan og gera tilkall til einkaréttar á veiðinni, sem leiddi til átaka. Það flækti enn málin að [[Kristján 4.]] gerði tilkall til eyjanna fyrir hönd [[Danaveldi]]s vegna yfirráða yfir [[Noregur|Noregi]] og Grænlandi. Árið 1614 ákváðu hollensku og ensku skipin að skipta aðaleyjunni á milli sín. Sama ár var hvalveiðifélagið [[Noordsche Compagnie]] stofnað í Hollandi. Allar þjóðirnar notuðust í fyrstu við [[Baskar|baskneska]] hvalveiðimenn, en þegar leið á dró úr því. Þegar Moskvufélagið lenti í fjárhagsörðugleikum nokkrum árum síðar náðu Hollendingar yfirhöndinni. Þeir stofnuðu hvalveiðibæinn [[Smeerenburg]] á [[Amsterdameyja|Amsterdameyju]] árið 1619.<ref name="hacquebord" /> Eftir miðja 17. öld tók hvölum að fækka við strönd Svalbarða og hvalveiðiskipin færðu sig utar. Með stærri skipum var hægt að flensa hvalina við skipshlið og flytja spikið til meginlandsins til bræðslu. Á 18. öld minnkuðu hvalveiðar Hollendinga og Bretar tóku við, en eftir aldamótin 1800 var norðhvalur nær horfinn af miðunum við Svalbarða. Um 1830 var hvalveiðum hætt.<ref>{{cite book|author=Vaughan, R.|year=1983|chapter=Historical survey of the European whaling industry|title=Arctic Whaling. Proceedings of the International symposium Arctic Whaling (February 1983|page=131|url=https://research.rug.nl/files/3409408/Arcticwhaling-complete.pdf#page=123}}</ref> === Pómorar === [[Mynd:Auguste_Mayer_La_Recherche.png|thumb|right|Teikning af Pómorakrossi á Svalbarða eftir [[Auguste Mayer]] úr leiðangri Paul Gaimard til Norðurslóða 1838.]] Fræðimenn greinir á um það hvenær [[Pómorar]] frá ströndum [[Hvítahaf]]s tóku fyrst að stunda skinnaveiðar á Svalbarða. Á 7. áratug 20. aldar framkvæmdi sovéski fornleifafræðingurinn [[Vadím F. Starkov]] fjölda rannsókna á veiðistöðvum Pómora og notaði aldursgreiningu á viðarleifum til að rökstyðja að þeir hefðu komið þar fyrir miðja 16. öld.<ref>{{cite journal|title=When Did the Pomors Come to Svalbard?|year=2002|joural=Acta Borealia|volume=19|number=2|pages=125-145|doi=10.1080/080038302321117551|author=Tora Hultgreen}}</ref> Þetta var notað til að styðja við tilkall [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] til auðlindanýtingar á Svalbarða. Niðurstaðan hefur verið gagnrýnd á þeim forsendum að aldur timbursins segi ekki til um aldur stöðvarinnar. Gagnrýnendur benda líka á að engar frásagnir um Pómora sé að finna í ritheimildum frá 17. öld, sem Starkov útskýrði með því að þá hefði veiði þeirra hnignað.<ref>{{cite journal |last1=Albrethsen |first1=S. E. |last2=Arlov |first2=T. B. |date=1988 |title=The Discovery of Svalbard - A Problem Reconsidered |url=http://www.sarks.fi/fa/PDF/FA5_105.pdf |journal=Fennoscandia archaeologica |publisher=Archaeological Society of Finland |volume=5 |archive-date=2024-12-31 |access-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231220926/http://www.sarks.fi/fa/PDF/FA5_105.pdf |url-status=dead }}</ref> Flestir viðurkenna þó að frá lokum 17. aldar, eftir að landvinnslu hvalfangara lauk, hafi Pómorar byrjað að fara reglulega í veiðiferðir til Svalbarða, þar sem þeir veiddu rostunga, seli, hreindýr, refi og ísbirni. Þeir reistu veiðikofa og einkennandi og áberandi viðarkrossa, og höfðust þar við yfir vetrartímann. Flestir urðu þeir undir lok 18. aldar þegar 100 til 150 Pómorar héldu sig á Svalbarða yfir veturinn. Veiðar Pómora gengu ekki jafnhart gegn dýrastofnum og hvalveiðarnar höfðu gert og héldust því í jafnvægi.<ref>{{cite book |last=Arlov |first=Thor B. |title=A short history of Svalbard |year=1994 |url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007032002001 |publisher=[[Norwegian Polar Institute]] |location=Oslo |isbn=82-90307-55-1}}</ref> Síðustu heimildir um vetrardvöl Pómora eru frá vetrinum 1851 til 1852. Eftir það lögðust veiðarnar af meðal annars vegna minnkandi rostungsstofna. Norðmenn kynntust Svalbarða gegnum [[Pómoraverslunin]]a í Norður-Noregi á 18. öld. Fyrstu Norðmennirnir sem vitað er að fóru til Svalbarða voru [[Samar]] sem fengnir voru með í rússneskan leiðangur þangað 1795 frá höfninni í [[Hammerfest]].<ref>{{cite book |last=Carlheim-Gyllensköld|first=V. |title=På åttionda breddgraden. En bok om den svensk-ryska gradmätningen på Spetsbergen; den förberedande expeitionen sommaren 1898, dess färd rundt spetsbergens kuster, äfventyr i båtar och på isen; ryssars och skandinavers forna färder; m.m., m.m. |year=1900 |publisher=Albert Bonniers förlag| location=Stockholm}}</ref> Ári áður höfðu norskir veiðimenn haldið til veiða á Bjarnarey. Frá 3. áratug 19. aldar hófu Norðmenn reglulegar veiðar á Svalbarða, en [[Tromsø]] tók við af Hammerfest sem helsta höfnin. Á síðari hluta 19. aldar sigldu 27 norsk skip til Svalbarða að meðaltali. Veturinn 1872 til 1873 létust 17 norskir selveiðimenn úr blýeitrun í veiðikofa sem nefndist [[Svenskhuset]] á Svalbarða.<ref>{{cite news |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2664864.ece |title=Arctic mystery resolved after 135 years |date=19 September 2008 |last=Goll |first=Sven |work=[[Aftenposten]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629061200/http://www.aftenposten.no/english/local/article2664864.ece |archive-date=29 June 2011}}</ref> === Rannsóknarleiðangrar === [[Mynd:Andrees_Station3.jpg|thumb|right|Loftbelgsstöð sem leiðangur Andrées reisti á Danska eyja 1897.]] Á síðari hluta 18. aldar héldu nokkrir stórir rannsóknarleiðangrar til Svalbarða ýmist til að kortleggja [[Norðurslóðir]] eða freista þess að finna [[Norðausturleiðin]]a. Árið 1773 leiddi [[Constantine Phipps]] leiðangur á vegum [[breski flotinn|breska flotans]] til Svalbarða þar sem skip hans, ''[[Carcass]]'' og ''[[Racehorse]]'' festust í ísnum við [[Sjöeyjar]], en náðu að losa sig og komast heilu og höldnu til baka.<ref>{{cite journal|author=Fjågesund, P.|year=2008|title=When Science Came to the Arctic: Constantine Phipps’s Expedition to Spitsbergen in 1773|journal=Journal of Northern Studies|number=2|pages=77-91|url=https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:412660/FULLTEXT01.pdf}}</ref> Árið 1827 kom norski jarðfræðingurinn [[Baltazar Mathias Keilhau]] til Svalbarða og rannsakaði landið innan við ströndina.<ref>{{cite book|author=Keilhau B. M.|year=1831|title=Reise i øst- og vest-finmarken samt til beeren-eiland og spitsbergen i aarene 1827 og 1828|publisher=Johan Krohn|location=Christiania}}</ref> Veturinn 1838-1839 kom Norðurslóðaleiðangur [[Paul Gaimard]] á skipinu ''[[La Recherche]]'' til Svalbarða og fékkst þar við margvíslegar rannsóknir.<ref>{{cite book|author=Paul Gaimard|title=Voyage en Scandinavie, en Laponie, au Spitzberg et aux Feröe pendant les années 1838-1840 sur la corvette La Recherche, commandée par M. Fabvre. Publiés par ordre du Roi sous la direction de M. Paul Gaimard.|year=1842-1855|publisher=A. Bertrand|location=Paris}}</ref> Svíar hófu að sýna Svalbarða mikinn áhuga um miðja 19. öld. Sænski náttúrufræðingurinn [[Otto Martin Torell]] rannsakaði [[jökull|jökla]] á eyjunum á 6. áratug 19. aldar. [[Adolf Erik Nordenskiöld]] tók þátt í þremur af þessum leiðöngrum Torells og leiddi eftir það frekari rannsóknir á Norðurslóðum á 7. og 8. áratugnum. Breski náttúrufræðingurinn og kortagerðamaðurinn [[Martin Conway]] gerði fyrsta kortið af landslagi eyjanna eftir leiðangur veturinn 1896-1897.<ref>{{cite web |url=http://www.npolar.no/en/the-arctic/place-names.html |title=The history of place names in the Arctic |last=Ørvoll |first=Oddveig Øien |publisher=[[Norwegian Polar Institute]] |access-date=19 April 2012 |archive-date=29 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120429100718/http://www.npolar.no/en/the-arctic/place-names.html |url-status=dead }}</ref> Svalbarði var upphafsstaður fyrir nokkrar tilraunir manna til að ná [[Norðurpóllinn|norðurpólnum]] í loftfari. [[Loftbelgsleiðangur Andrées]], þar sem allir leiðangursmenn týndu lífinu, lagði upp frá stöð sem reist var á [[Danska eyja|Dönsku eyju]] 1897. Fjórar slíkar tilraunir voru gerðar út frá [[Ny-Ålesund]] á milli 1925 og 1928, þar á meðal fyrsta tilraun [[Roald Amundsen]] til að komast á norðurpólinn með [[flugbátur|flugbát]]. [[Floyd Bennett]] og [[Richard E. Byrd]] héldu því fram að þeim hefði tekist það 1926, en því hefur síðan verið hafnað.<ref name="Hisdal 1998: 103">Hisdal (1998): 103</ref> [[Loftskip]]ið ''[[Norge (loftskip)|Norge]]'' er nú talið hafa verið fyrst til að ná pólnum. Loftskip [[Umberto Nobile]], ''[[Italia (loftskip)|Italia]]'', hrapaði árið 1928 sem leiddi til umfangsmikillar leitar og björgunaraðgerða, þar sem Amundsen er talinn hafa farist.<ref name="Hisdal 1998: 103"/> === Námavinnsla og yfirtaka Norðmanna === [[Mynd:Longyear_City_1908.jpg|thumb|right|Longyear City árið 1908.]] Kolavinnsla á Svalbarða hafði lengi verið stunduð í smáum stíl áður en iðnaðarvinnsla hófst árið 1899. Einn af þátttakendum í leiðöngrum Nordenskiölds, [[Alfred Gabriel Nathorst]], reyndi fyrstur að stofna varanlega byggð við [[Ísfjörður|Ísfjörð]] á Svalbarða og hugðist vinna þar [[fosfórít]] en ekkert varð úr þeim fyrirætlunum. [[Søren Zachariassen]] frá Tromsø stofnaði fyrsta námafyrirtækið og gerði tilkall til nokkurra staða umhverfis Ísfjörð en skorti fjármagn til að hefja þar uppbyggingu. Fyrsta námafyrirtækið sem náði að komast á legg var [[Arctic Coal Company]] í eigu bandaríska athafnamannsins [[John Munroe Longyear]] sem keypti tilkall Norðmanna og stofnaði [[Longyearbyen|Longyear City]] árið 1906. Um 200 manns störfuðu þar árið 1910. Norska námafyrirtækið [[Store Norske Spitsbergen Kulkompani]] var stofnað til að kaupa fyrirtæki Longyears árið 1916. [[Pyramiden]] og [[Sveagruva]] voru námabækistöðvar sem sænsk fyrirtæki stofnuðu á sama tíma, og hollenskir fjárfestar stofnuðu [[Barentsburg]] árið 1920. Norskir fjárfestar stofnuðu [[Kings Bay Kull Compani]] árið 1916 í kringum kolavinnslu í [[Konungsfjörður|Konungsfirði]].<ref>{{cite book|author=Gümrükçü, H., Soylu, Z. S., Alabaş, S., & Güneş, S.|year=2022|title=Employment and Migration in the Arctic Region: A Case Study of Spitzbergen/Svalbard Archipelago|title=The Future of the Arctic Human Population|pages=179-195|publisher=Routledge}}</ref> Áhugi Norðmanna á auðlindum á Norðurslóðum fór vaxandi undir lok 19. aldar á sama tíma og upp kom þörf fyrir einhvers konar stjórn á námavinnslu á Svalbarða. Engin yfirvöld voru á eyjunum og námafyrirtækin áttu erfitt með að staðfesta tilkall sitt til ákveðinna staða. Árið 1907 átti Noregur frumkvæði að viðræðum milli hinna ýmsu landa sem gerðu tilkall til eyjanna. Norska ríkisstjórnin var treg til að taka að sér yfirstjórnina vegna hás kostnaðar, en það breyttist smám saman eftir því sem kolavinnslan jókst. Á [[Friðarráðstefnan í París 1919-1920|Friðarráðstefnunni í París]] 1919 var ákveðið að Noregur fengi yfirráð yfir Svalbarða. [[Svalbarðasamningurinn|Spitsbergensamningurinn]] (eins og hann hét þá) var undirritaður 9. febrúar 1920 með þeim skilyrðum að nýting auðlinda væri öllum samningsaðilum frjáls og að eyjarnar mætti ekki nota í hernaðarlegum tilgangi. Eftir nokkra umræðu um fyrirkomulag stjórnar á eyjunum voru [[Svalbarðalögin]] sett í Noregi árið 1925 þar sem ákveðið var að eyjarnar hétu Svalbarði (en ekki Spitsbergen) og að þeim skyldi stjórnað af sérstökum sýslumanni sem skipaður væri af Noregskonungi.<ref>{{cite journal|author=Berg, R.|year=2013|title=From “Spitsbergen” to “Svalbard”. Norwegianization in Norway and in the “Norwegian Sea”, 1820–1925|journal=Acta Borealia|volume=30|number=2|pages=154-173|url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/08003831.2013.843322}}</ref> Á 3. áratug 20. aldar hnignaði námavinnslunni og margar bækistöðvar voru yfirgefnar. Á endanum voru aðeins eftir Store Norske Spitsbergen Kulkompani og sovéska námafyrirtækið [[Arktikugol]] sem tók yfir nokkrar fyrrverandi námabyggðir á eyjunum. Kolaframleiðslan náði hátindi fyrir stríð árið 1936 þegar 786.000 tonn af kolum voru unnin þar. Á 4. áratugnum hófust þorskveiðar í smáum stíl við eyjarnar og reglulegar ferjusiglingar frá Noregi. === Síðari heimsstyrjöld === Fyrst eftir að Þjóðverjar [[innrásin í Noreg|réðust inn í Noreg]] 1940 hélt kolavinnslan á Svalbarða áfram eins og ekkert hefði í skorist. Það var ekki fyrr en Þjóðverjar [[Barbarossa-aðgerðin|réðust inn í Sovétríkin]] 1941 að [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamenn]] ákváðu að flytja allt fólk þaðan og eyðileggja kolabirgðir við námurnar í [[Gauntlet-aðgerðin]]ni. Á þeim tíma hófust ferðir [[skipalestir í Norður-Atlantshafi í síðari heimsstyrjöld|skipalesta]] með hergögn og hjálpargögn til Sovétríkjanna um [[Norðurhöf]]. Í fyrstu höfðu Þjóðverjar aðallega áhuga á að koma upp [[veðurstöð]]vum á Svalbarða og komu sér upp mannaðri veðurstöð í [[Aðventufjörður|Aðventufirði]] 1941.<ref>{{cite book|author=Parker, L.|year=2017|chapter=From Ice Stations to Action Stations: The Importance of the Svalbard Archipelago in the Second World War|title=War and Geography|pages=63-75|editor=Brill Schöningh}}</ref> Vorið 1942 var [[Fritham-aðgerðin]]ni hrint í framkvæmd, þar sem tvö norsk selveiðiskip sigldu með mannafla frá [[norska útlagastjórnin|norsku útlagastjórninni]] til Svalbarða til að taka kolanámurnar yfir. Um sumarið sendu Þjóðverjar tvö herskip þangað í [[Zitronella-aðgerðin]]ni og lögðu Longyearbyen og Barentsburg í rúst með stórskotaárás frá skipunum ''[[Tirpitz (herskip)|Tirpitz]]'' og ''[[Scharnhorst (skip)|Scharnhorst]]''. Sex Norðmenn létu lífið og yfir 30 voru sendir í fangabúðir. Aðgerðin náði þó ekki að tryggja yfirráð Þjóðverja yfir Svalbarða. Með [[Gearbox-aðgerðin]]ni og [[Gearbox II-aðgerðin]]ni sumarið 1942 tryggðu bandamenn sér aðstöðu á Svalbarða til að verja skipalestirnar um Norðurhöf. Þjóðverjar héldu þó áfram tilraunum til að koma upp veðurstöðvum á Svalbarða til að styðja við kafbátahernaðinn, eins og í [[Haudegen-aðgerðin]]ni 1944. Síðasta hersveit Þjóðverja sem gafst upp fyrir bandamönnum í Evrópu voru starfsmenn veðurstöðvarinnar í Haudegen sem gáfust upp fyrir norsku selveiðiskipi 6. september 1945.<ref>{{cite journal|author=Barr, W.|year=1986|title=Wettertrupp Haudegen: the last German Arctic weather station of World War II. Part 1.|journal=Polar Record|volume=23|number=143|pages=143-158}}</ref> === Samtímasaga === [[File:Kulltaubane.jpg|thumb|Yfirgefinn kláfur til að flytja kol.]] Eftir styrjöldina hóf Noregur aftur starfsemi í Longyearbyen og Ny-Ålesund,<ref>{{cite book|author=Torkildsen T. & Barr S.|year=1984|title=Svalbard: Vårt nordligste Norge|publisher=Det Norske Svalbardselskap}}: 206</ref> en [[Sovétríkin]] hófu á ný námastarfsemi í Barentsburg, Pyramiden og [[Grumant]].<ref name=t202>Torkildsen (1984): 202</ref> Í námunni í Ny-Ålesund biðu 71 bana í slysum frá 1945 til 1954 og 1960 til 1963. [[Kings Bay-málið]] þar sem 21 verkamaður lét lífið, leiddi til afsagnar [[þriðja ríkisstjórn Geirhardsens|þriðju ríkisstjórnar Geirhardsens]].<ref>{{cite web |url=http://www.caplex.no/Web/ArticleView.aspx?id=9318238|archive-url=https://web.archive.org/web/20061103103405/http://www.caplex.no/Web/ArticleView.aspx?id=9318238|url-status=dead|archive-date=3 November 2006|title=Kings Bay|language=no|access-date=24 March 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.caplex.no/Web/ArticleView.aspx?id=9318239|archive-url=https://web.archive.org/web/20061109115607/http://www.caplex.no/Web/ArticleView.aspx?id=9318239|url-status=dead|archive-date=9 November 2006|title=Kings Bay-saken|language=no|access-date=24 March 2010}}</ref> Kolavinnslan var lengi rekin með tapi og norska ríkið lagði milljarða króna í að halda starfsemi og samfélagi þar úti.<ref>{{cite journal|author=Gísli Kristjánsson|year=1999|title=Ísbirnir vilja ekki fólk|journal=Dagblaðið Vísir|volume=25|number=116|page=28|url=https://timarit.is/page/2984745}}</ref><ref>{{cite journal|author=Reynir Traustason|title=Berum ekki beinin hérna|journal=Dagblaðið Vísir|year=1995|volume=21|number=122|page=10|url=https://timarit.is/page/2728632}}</ref> Frá 1964 varð Ny-Ålesund að rannsóknarmiðstöð og aðstöðu fyrir [[Geimrannsóknastofnun Evrópu]].<ref>{{cite book|last=Arlov|first=Thor B.|title=Svalbards historie: 1596-1996|url=https://books.google.com/books?id=HRLeNQAACAAJ|access-date=22 May 2021|year=1996| publisher=Aschehoug| location=Oslo|language=no|isbn=82-03-22171-8}}: 412</ref> Prufuboranir í leit að olíu hófust árið 1963 og héldu áfram til 1984, en engar olíulindir fundust.<ref>Torkildsen (1984): 261</ref> Frá 1960 hófust reglulegar flugferðir til [[Hotellneset]];<ref>{{cite book|author1=Tjomsland, Audun |author2=Wilsberg, Kjell |name-list-style=amp |year=1995 |title=Braathens SAFE 50 år: Mot alle odds |location=Oslo |isbn=82-990400-1-9}}: 163</ref> og árið 1975 var [[Svalbarðaflugvöllur]] opnaður í Longyearbyen með heilsársþjónustu.<ref>Tjomsland and Wilsberg (1995): 162–164</ref> Nokkrar deilur urðu um fjölda Aeroflot-starfsmanna sem Sovétmenn vildu að störfuðu á vellinum.<ref>{{cite journal|author=Gísli Sveinn Loftsson|title=Tilraunir rússa til að sölsa undir sig Svalbarða|year=1976|journal=Vísir|volume=66|number=28|pages=8-9|url=https://timarit.is/page/3350424}}</ref> Í [[kalda stríðið|kalda stríðinu]] voru íbúar Sovétríkjanna tveir þriðju af íbúum eyjanna (Norðmenn voru þá einn þriðji) og heildaríbúafjöldinn rétt innan við 4000.<ref>{{cite journal|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1638700|title=Sambýlið á Svalbarða|journal=Morgunblaðið|year=1986}}</ref><ref name=t202 /> Starfsemi Rússa hefur minnkað umtalsvert síðan þá og aðeins 450 Rússar voru á Svalbarða 2010.<ref>{{cite web |url=http://www.ssb.no/english/subjects/00/00/20/nos_svalbard_en/nos_d330_en/tab/045.html |title=Persons in settlements 1 January. 1990–2005 |website=[[Statistics Norway]] |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111114020929/http://www.ssb.no/english/subjects/00/00/20/nos_svalbard_en/nos_d330_en/tab/045.html |archive-date=14 November 2011 |df=dmy-all }}</ref><ref name=demographics>{{cite web |url=http://www.ssb.no/english/subjects/00/00/20/nos_svalbard_en/nos_d330_en/tab/049.html |title=Non-Norwegian population in Longyearbyen, by nationality. Per 1 January. 2004 and 2005. Number of persons |website=[[Statistics Norway]] |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100523054216/http://www.ssb.no/english/subjects/00/00/20/nos_svalbard_en/nos_d330_en/tab/049.html |archive-date=23 May 2010 |df=dmy-all }}</ref> Námabyggðinni Grumant var lokað eftir að náman var þurrausin árið 1962.<ref name=t202 /> Pyramiden var lokað árið 1998.<ref>Fløgstad (2007): 127</ref> Útflutningur á kolum frá Barentsburg stöðvaðist 2006 vegna eldsvoða,<ref name=chp10 /> en hélt áfram eftir 2010.<ref>{{Cite news|last=Staalesen |first=Atle |title=Russians restarted coal mining at Svalbard |work=Barents Observer |date=8 November 2010 |url=http://www.barentsobserver.com/russians-restarted-coal-mining-at-svalbard.4840198-116321.html |access-date=26 January 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120015113/http://barentsobserver.com/russians-restarted-coal-mining-at-svalbard.4840198-116321.html |archive-date=20 November 2010 }}</ref> Rússar lentu í tveimur flugslysum: 141 fórust með [[Vnukovo Airlines flug 2801|Vnukovo Airlines flugi 2801]] 1996<ref>{{cite web |url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19960829-0 |title=29 Aug 1996 |website=[[Aviation Safety Network]] |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417153006/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19960829-0 |archive-date=17 April 2010 |df=dmy-all }}</ref> og þrír létust í þyrluslysinu á [[Heerodden-slysið|Heerodden]] 2008.<ref>{{cite news |url=http://www.vg.no/nyheter/innenriks/artikkel.php?artid=513681 |title=- Kraftig vindkast trolig årsaken |author1=Eisenträger, Stian |author2=Per Øyvind Fange |name-list-style=amp |work=[[Verdens Gang]] |date=30 March 2008 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610164323/http://www.vg.no/nyheter/innenriks/artikkel.php?artid=513681 |archive-date=10 June 2011 |df=dmy-all }}</ref> Árið 1971 var [[Svalbarðaráðið]] stofnað sem samráðsvettvangur íbúa, en það hafði engin raunveruleg völd og krafan um sveitarstjórn varð háværari eftir því sem leið að lokum 20. aldar.<ref>{{cite journal|author=Urður Gunnarsdóttir|title=Á hjara veraldar|journal=Morgunblaðið|year=1998|volume=86|number=213|pages=B 6-7|url=https://timarit.is/page/1914834}}</ref> Longyearbyen var fyrirtækisbær til 1989 þegar stofnunin Svalbard Samfundsdrift var stofnuð utan um opinbera þjónustu, menningu og menntun.<ref name=ah49>Arlov and Holm (2001): 49</ref> Árið 1993 var stofnunin seld ríkinu og [[Háskólamiðstöð Svalbarða]] stofnuð í staðinn, rekin sameiginlega af fjórum háskólum í Noregi.<ref name=unis>{{cite web |url=http://www.unis.no/30_ABOUT_UNIS/4010_Root/intro.htm |title=Arctic science for global challenges |website=[[University Centre in Svalbard]] |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206141732/http://www.unis.no/30_ABOUT_UNIS/4010_Root/intro.htm |archive-date=6 February 2012 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite journal|author=Hrafnhildur Hannesdóttir|title=Dagurinn myrkur sem nótt|journal=Morgunblaðið|volume=90|number=175|pages=14-15|year=2002|url=https://timarit.is/page/3449715}}</ref><ref>{{cite journal|author=Hörður Kristjánsson|title=Á veraldarhjara|journal=DV|year=2002|volume=92|number=112|pages=46-47|url=https://timarit.is/page/1914834}}</ref> Á 10. áratug 20. aldar jókst ferðamennska á Svalbarða og efnahagur Longyearbyen varð óháður námafyrirtækinu.<ref>{{cite journal|author=Páll Þórhallsson|year=1995|title=Þar sem engin tré festa rætur|journal=Morgunblaðið|volume=83|number=130|pages=B 16-17|url=https://timarit.is/page/1831657}}</ref><ref name="naering">{{cite book |chapter-url=http://www.regjeringen.no/nb/dep/jd/dok/regpubl/stmeld/2008-2009/stmeld-nr-22-2008-2009-/9.html?id=554987 |title=St.meld. nr. 22 (2008–2009): Svalbard |publisher=[[Norwegian Ministry of Justice and the Police]] |chapter=9 Næringsvirksomhet |date=17 April 2009 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825003249/http://www.regjeringen.no/nb/dep/jd/dok/regpubl/stmeld/2008-2009/stmeld-nr-22-2008-2009-/9.html?id=554987 |archive-date=25 August 2011 |df=dmy-all }}</ref> Longyearbyen fékk sveitarstjórn árið 2002.<ref name=ah49 /> == Landfræði == [[Mynd:Parhelia on a sunny arctic morning; Svalbard.jpg|thumb|right|Sól með hjásólir (gíl og úlf) yfir Svalbarða.]] [[Mynd:Topographic map of Svalbard.svg|thumb|right|Hæðakort af Svalbarða.]] Svalbarðasamningurinn skilgreinir Svalbarða sem allar eyjar og sker milli 74. og 81. breiddargráðu norður, og 10. til 35. lengdargráðu austur.<ref name=npi>{{cite news |title=Svalbard |publisher=[[Norwegian Polar Institute]] |url=http://npweb.npolar.no/english/geografi/svalbard |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120415125926/http://www.npolar.no/en/the-arctic/svalbard/index.html |archive-date=15 April 2012 |df=dmy-all }}</ref><ref name=treaty>{{cite news |title=Svalbard Treaty |publisher=[[Wikisource]] |url=http://en.wikisource.org/wiki/Svalbard_Treaty |date=9 February 1920 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324002033/http://en.wikisource.org/wiki/Svalbard_Treaty |archive-date=24 March 2010 |df=dmy-all }}</ref> Landsvæðið er 61.022 km² að stærð. Þrjár stærstu eyjar Svalbarða eru [[Spitsbergen]] (37.673 km²), [[Nordaustlandet]] (14.443 km²) og [[Edgeøya]] (5.074 km²).<ref>{{Vísindavefurinn|48622|Hvort er stærra Ísland eða Svalbarði?|höfundur=Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir|dags=10.12.2009}}</ref> Öll þorpin á Svalbarða eru á Spitsbergen, fyrir utan veðurstöðvar á [[Bjarnarey (Svalbarða)|Bjarnarey]] og [[Hopen (Svalbarða)|Hopen]].<ref name=cia>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/svalbard/ |title=Svalbard |work=[[World Fact Book]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |date=15 January 2010 |access-date=24 March 2010 |df=dmy-all |archive-date=20 apríl 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240420062728/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/svalbard |url-status=dead }}</ref> Norska ríkið lagði allt land á Svalbarða undir sig, sem aðrir höfðu ekki gert tilkall til, eða 95,2% af eyjaklasanum þegar Svalbarðasamningurinn gekk í gildi. Norska námafyrirtækið [[Store Norske Spitsbergen Kulkompani|Store Norske]] á 4% og rússneska námafyrirtækið [[Arktikugol]] 0,4%. Aðrir einkaaðilar eiga 0,4% landsins. Svalbarði er norðan [[norðurheimskautsbaugur|norðurheimskautsbaugs]] og þar er [[miðnætursól]] í 99 daga á sumrin og [[heimskautanótt]] í 84 daga á veturnar.<ref name=sun>Torkilsen (1984): 96–97</ref> Í Longyearbyen er bjart frá 20. apríl til 23. ágúst, og dimmt frá 26. október til 15. febrúar.<ref name=npi /> Á veturnar er oft tunglbjart og snjóþekja magnar birtuna upp.<ref name=sun /> Á Svalbarða eru [[ljósaskipti]]n löng. Fyrsta og síðasta dag skammdegisins stendur rökkrið í sjö og hálfan tíma og samfelld birta stendur tveimur vikum lengur en miðnætursólin.<ref>{{cite web|url=https://www.timeanddate.com/sun/norway/longyearbyen|title=Sunrise and sunset in Longyearbyen October 2019|website=Timeanddate.com|access-date=29 October 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.timeanddate.com/sun/norway/longyearbyen?month=4&year=2019|title=Sunrise and sunset in Longyearbyen April 2019|website=Timeanddate.com|access-date=29 October 2019}}</ref> Á [[sumarsólstöður|sumarsólstöðum]] fer sólin neðst í 12° yfir sjóndeildarhring á miðnætti.<ref>{{cite web|url=https://www.timeanddate.com/sun/norway/longyearbyen?month=6|title=Sunrise and sunset in Longyearbyen June|website=Timeanddate.com|access-date=29 October 2019}}</ref> Um 60% af Svalbarða eru þakin jökli, 30% er berg og 10% eru klædd gróðri.<ref name="Umbreit2005">{{cite book|last=Umbreit|first=Andreas |title=Spitsbergen: Svalbard, Franz Josef, Jan Mayen|url=https://books.google.com/books?id=TExU1p6Cy20C|access-date=21 May 2021|edition=3rd|year=2005|publisher=Bradt Travel Guides|location=Chalfont St. Peter, Bucks|isbn=978-1-84162-092-3}}</ref> Stærsti jökullinn er [[Austfonna]], 8.412 km², á Nordaustlandet, og þar á eftir koma [[Olav V Land]] og [[Vestfonna]]. Á sumrin er hægt að fara á skíðum frá [[Sørkapp]] syðst á Spitsbergen að norðurströndinni, á næstum samfelldum ís. 99,3% af eyjunni [[Kvitøya]] eru þakin ís.<ref>Torkildsen (1984): 102–104</ref> Svalbarði hefur mótast af [[ísöld|ísaldarjöklinum]] sem hefur skorið firði, dali og fjöll inn í þessa fyrrum hásléttu.<ref name="Umbreit2005" /> Hæsti tindurinn er [[Newtontoppen]] sem er 1.717 metra hár, og þar á eftir koma [[Perriertoppen]] (1.712 metrar), [[Ceresfjellet]] (1.675 metrar), [[Chadwickryggen]] (1.640 metrar) og [[Galileotoppen]] (1.637 metrar). Lengsti fjörðurinn er [[Wijdefjorden]], 108 km að lengd, og þar á eftir koma [[Isfjorden]] (107 km), [[Van Mijenfjorden]] (83 km), [[Woodfjorden]] (64 km) og [[Wahlenbergfjorden]] (46 km).<ref>{{cite web |url=http://www.ssb.no/english/subjects/00/00/20/nos_svalbard_en/nos_d330_en/tab/013.html |title=Geographical survey. Fjords and mountains |website=[[Statistics Norway]] |date=22 October 2009 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111114020834/http://www.ssb.no/english/subjects/00/00/20/nos_svalbard_en/nos_d330_en/tab/013.html |archive-date=14 November 2011 |df=dmy-all }}</ref> Svalbarði er hluti af [[Heimskautaflæðibasaltið|Heimskautaflæðibasaltinu]]<ref>{{cite web |url=http://maps.unomaha.edu/maher/svalbard/wwwHALIP/ |title=Research Project on the manifestation of the High Arctic Large Igneous Province (HALIP) on Svalbard |last=Maher |first=Harmon D. Jr. |website=[[University of Nebraska at Omaha]] |date=November 1999 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100628203436/http://maps.unomaha.edu/maher/svalbard/wwwHALIP/ |archive-date=28 June 2010 |df=dmy-all }}</ref> og þar reið yfir öflugasti jarðskjálfti Noregs 6. mars 2009, 6,5 að stærð.<ref>{{cite news|title=Svalbard hit by major earthquake |url=http://www.norwaypost.no/news/svalbard-hit-by-major-earthquake.html |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]] |work=The Norway Post |date=7 March 2009 |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314054518/http://www.norwaypost.no/news/svalbard-hit-by-major-earthquake.html |archive-date=14 March 2012 }}</ref> Helstu landspendýr eru [[heimskautarefur]], [[ísbjörn]] og [[hreindýr]]. Sjávarspendýr eru meðal annars [[hvalir]], [[höfrungar]], [[selir]] og [[rostungur|rostungar]]. 165 plöntutegundir hafa fundist á Svalbarða. Ísbirnir hafa orðið 6 manns að bana síðan 1971. <ref>[https://www.visir.is/g/20202005549d/isbjorn-drap-mann-a-svalbarda Ísbjörn drap mann á Svalbarða] Vísir.is, skoðað 29. ágúst 2020</ref> === Eyjar === Eyjar á Svalbarða í röð eftir stærð: # [[Spitsbergen]] (37.673 km²) # [[Nordaustlandet]] (14.443 km²) # [[Edge-eyja]] (5074 km²) # [[Barentseyja]] (1250 km²) # [[Hvítey]] (682 km²) # [[Prins Karls Forland]] (615 km²) # [[Bjarnarey (Svalbarða)|Bjarnarey]] (178 km²) # [[Danska Eyja]] # [[Amsterdameyja (Svalbarða)|Amsterdameyja]] == Stjórnmál == [[Mynd:Longyearbyen_main_street.JPG|thumb|right|Vegna hins sérstaka skattafyrirkomulags er verð á sumum vörum mun ódýrara á Svalbarða en á meginlandi Noregs.]] [[Svalbarðasamningurinn]] 1920 staðfesti full yfirráð Noregs yfir eyjaklasanum. Ólíkt [[Norsku Suðurskautssvæðin|Norsku Suðurskautssvæðunum]] er Svalbarði hluti af konungsríkinu Noregi og ekki [[hjálenda]]. Norsku [[Svalbarðalögin]] frá 1925 staðfestu samninginn, kváðu á um norska lögsögu á Svalbarða og stofnun sýslumannsembættis þar sem [[sýslumaður Svalbarða]] er skipaður af Noregskonungi. Svalbarði heyrir ekki undir neitt [[fylki Noregs|fylki]] og þar eru engin sveitarfélög, en [[bæjarráð Longyearbyen]] var stofnað 2002 með sambærilegt hlutverk.<ref name=naering/> Bæirnir Ny-Ålesund og Barentsburg eru enn [[fyrirtækisbær|fyrirtækisbæir]] þar sem allir innviðir eru í eigu fyrirtækjanna Kings Bay og Arktikugol.<ref name=naering /> Samkvæmt Svalbarðasamningnum hafa allir samningsaðilar (48 árið 2024; Ísland gerðist aðili að samningnum 31. maí 1994) leyfi til að stunda atvinnurekstur á eyjunum, án mismununar, en samkvæmt norskum lögum. Samningurinn takmarkar líka getu Noregs til að innheimta skatta á eyjunum, þannig að þar er til dæmis enginn [[virðisaukaskattur]] og lægri [[tekjuskattur]] en á meginlandinu.<ref>{{cite web|url=http://www.lovdata.no/all/nl-19961129-068.html|website=Lovdata|title=Svalbardskatteloven|date=25.8.2021}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.lovdata.no/for/sf/fd/xd-20071204-1354.html|title=Forskrift om ligningsmyndigheter og skatteoppkrever for Svalbard|website=Lovdata|date=7.12.2007}}</ref> Skatttekjum af íbúum Svalbarða á að verja á eyjunum.<ref>{{Cite web |title=The Svalbard Treaty - Svalbard Museum |url=https://svalbardmuseum.no/en/the-svalbard-treaty |access-date=2024-06-24 |website=svalbardmuseum.no}}</ref> Á móti kemur að íbúar Svalbarða njóta ekki velferðarþjónustu, almannatrygginga og eftirlauna, nema í gegnum sín heimasveitarfélög annars staðar.<ref>{{cite news |title=From the cradle, but not to the grave |website=[[Statistics Norway]] |url=http://www.ssb.no/this_is_svalbard/velferdstilbud.pdf |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160515164104/http://www.ssb.no/this_is_svalbard/velferdstilbud.pdf |archive-date=15 May 2016 |df=dmy-all }}</ref> [[Mynd:Polarsyssel.jpg|thumb|right|Sýslumaðurinn á Svalbarða notast við þjónustuskipið ''Polarsyssel''.]] Sýslumannsembættið á Svalbarða (norska: ''Sysselmester'', áður ''Sysselmanden'' til 2021) fer bæði með völd [[fylkisstjóri (Noregi)|fylkisstjóra]] og [[lögreglustjóri|lögreglustjóra]], auk annarra skylda sem felast í [[framkvæmdavald]]inu. Meðal hlutverka embættisins er að hafa umsjón með umhverfismálum, framkvæmd laga, [[leit og björgun]], ferðaþjónustu, upplýsingaþjónustu, samskipti við erlendar byggðir, auk þess að fara með dómsvald á sumum sviðum siglingaréttar og réttarrannsókna, þó ekki á sömu sviðum og þar sem hann fer með hlutverk lögreglu.<ref>{{cite book |chapter-url=http://www.regjeringen.no/en/dep/jd/Documents-and-publications/Reports-to-the-Storting-White-Papers/Reports-to-the-Storting/19992000/report-no-9-to-the-storting-/5-The-administration-of-Svalbard.html?id=456897 |title=Report No. 9 to the Storting (1999–2000): Svalbard |publisher=[[Norwegian Ministry of Justice and the Police]] |chapter=5 The administration of Svalbard |date=29 October 1999 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718092450/http://www.regjeringen.no/en/dep/jd/documents-and-publications/reports-to-the-storting-white-papers/reports-to-the-storting/19992000/report-no-9-to-the-storting-/5-The-administration-of-Svalbard.html?id=456897 |archive-date=18 July 2012 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web |url=http://lovdata.no/all/hl-19250717-011.html |title=Lov om Svalbard |publisher=[[Lovdata]] |date=19 June 2009 |language=no |access-date=24 March 2010 |archive-date=9 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140309000141/http://www.lovdata.no/all/hl-19250717-011.html |url-status=live }}</ref> Frá 2021 hefur [[Lars Fause]] gegnt embættinu, sem heyrir undir [[dómsmálaráðuneyti Noregs]] en hefur samráð við önnur ráðuneyti eftir þeirra málaflokkum.<ref>{{cite news|title=Organisation |publisher=[[Governor of Svalbard]] |url=http://www.sysselmannen.no/enkel.aspx?m=44377 |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110723004354/http://www.sysselmannen.no/enkel.aspx?m=44377 |archive-date=23 July 2011 }}</ref> [[Sjúkrahúsið á Svalbarða]] er rekið sem hluti af [[Háskólasjúkrahúsið í Norður-Noregi|Háskólasjúkrahúsinu í Norður-Noregi]] og [[Svalbarðaflugvöllur]] er rekinn af norska ríkisfyrirtækinu [[Avinor]]. Önnur opinber þjónusta er rekin af [[Námastofnun Noregs]], [[Norska Norðurpólsstofnunin|Norsku Norðurpólsstofnuninni]], [[Norska skattstofan|Norsku skattstofunni]] og [[Norska þjóðkirkjan|Norsku þjóðkirkjunni]].<ref>{{cite book |chapter-url=http://www.regjeringen.no/nb/dep/jd/dok/regpubl/stmeld/2008-2009/stmeld-nr-22-2008-2009-/6.html?id=554944 |title=St.meld. nr. 22 (2008–2009): Svalbard |publisher=[[Norwegian Ministry of Justice and the Police]] |chapter=6 Administrasjon |date=17 April 2009 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121011142633/http://www.regjeringen.no/nb/dep/jd/dok/regpubl/stmeld/2008-2009/stmeld-nr-22-2008-2009-/6.html?id=554944 |archive-date=11 October 2012 |df=dmy-all }}</ref> Svalbarði heyrir undir [[Héraðsdómstóll Norður-Troms|héraðsdómstól Norður-Troms]] og [[áfrýjunardómstóll Hálogalands|áfrýjunardómstól Hálogalands]], sem báðir eru staðsettir í [[Tromsø]].<ref>{{cite web |url=http://www.domstol.no/DAtemplates/CourtDetails____2995.aspx?epslanguage=EN |title=Nord-Troms tingrett |publisher=[[Norwegian National Courts Administration]] |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825002850/http://www.domstol.no/DAtemplates/CourtDetails____2995.aspx?epslanguage=EN |archive-date=25 August 2011 |df=dmy-all }}</ref> Þótt Svalbarði sé hluti af Noregi, eru eyjarnar ekki hluti af [[Schengen-svæðið|Schengen-svæðinu]] eða [[Evrópska efnahagssvæðið|Evrópska efnahagssvæðinu]]. [[Norræna vegabréfasambandið]] gildir þar ekki heldur.<ref>{{cite web|url=http://www.lovdata.no/all/tl-19921127-109-0.html |title=Lov om gjennomføring i norsk rett av hoveddelen i avtale om Det europeiske økonomiske samarbeidsområde (EØS) m.v. (EØS-loven). |website=[[Lovdata]] |date=10 August 2007 |language=no |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20001210194300/http://www.lovdata.no/all/tl-19921127-109-0.html |archive-date=10 December 2000 }}</ref> Fólk sem kemur til Svalbarða frá löndum utan Schengen þarf því ekki Schengen-vegabréfsáritun nema það ferðist um meginland Noregs fyrst. Samkvæmt Svalbarðasamningnum hafa borgarar aðildarríkjanna heimild til að dvelja og stunda atvinnustarfsemi á Svalbarða og í reynd hefur það líka gilt um borgara annarra landa. Sýslumaðurinn getur samt neitað fólki um aðgang sem ekki uppfyllir tiltekin skilyrði, til dæmis um húsnæði og tekjur til framfærslu.<ref name=residence>{{cite news |title=Entry and residence |publisher=[[Governor of Svalbard]] |url=http://www.sysselmannen.no/en/Visitors/Entry-and-residence/ |access-date=24. ágúst 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924112740/http://www.sysselmannen.no/en/Visitors/Entry-and-residence/ |archive-date=24 September 2015 |df=dmy-all }}</ref> [[Mynd:Kystvakten_Longyearbyen_IMG_6889.JPG|thumb|right|Skip Norsku strandgæslunnar í Longyearbyen.]] [[Rússland]] rekur ræðismannsskrifstofu í Barentsburg.<ref>{{cite news |title=Diplomatic and consular missions of Russia |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs of Russia]] |url=http://www.mid.ru/zu_r.nsf/strawebeng?OpenView&Start=1&Count=300&Expand=120#120 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091002034927/http://www.mid.ru/zu_r.nsf/strawebeng?OpenView&Start=1&Count=300&Expand=120#120 |archive-date=2 October 2009 |df=dmy-all }}</ref> Árið 2010 var undirritað samkomulag um landamæri Rússlands og Noregs milli Svalbarða og [[Novaja Zemlja]]. Það þótti nauðsynlegt vegna áforma um olíuleit á hafsbotni.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2010/09/16/world/europe/16russia.html|title=Russia and Norway Agree on Boundary|author=Andrew E. Kramer|website=The New York Times|date=15. september 2010|access-date=20 október 2024|archive-date=11 desember 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161211175859/http://www.nytimes.com/2010/09/16/world/europe/16russia.html|url-status=dead}}</ref> Umdeilt er hvort ákvæði Svalbarðasamningsins um frjálsa nýtingu náttúruauðlinda gildi um alla [[efnahagslögsaga|efnahagslögsöguna]] umhverfis Svalbarða (200 [[sjómíla|sjómílur]]), eða aðeins um [[landhelgi]]na (12 sjómílur).<ref>{{cite journal|title=Folkerettspragmatisme|journal=Kritisk juss|doi=10.18261/issn.2387-4546-2020-03-0|url=http://www.idunn.no/doi/10.18261/issn.2387-4546-2020-03-0|dato=2020-12-04|author=Tor-Inge Harbo|volume=3|lang=no|number=46|pages=222–235|issn=0804-7375}}</ref><ref>{{cite web|url=https://fiskifrettir.vb.is/segja-nordmenn-brjota-svalbardasattmalann/|title=Segja Norðmenn brjóta Svalbarðasáttmálann|website=Viðskiptablaðið|date=21.9.2016}}</ref> Öll hernaðarumsvif á Svalbarða eru bönnuð samkvæmt Svalbarðasamningnum, en þar sem norska ríkisstjórnin gerir tilkall til fullveldis yfir efnahagslögsögu Svalbarða, túlkar hún það með þeim hætti að [[Norska strandgæslan]] hafi heimild til að fara með eftirlit og löggæslu á stóru hafsvæði umhverfis eyjarnar.<ref>{{Cite web|title=Svalbard: NATO's Arctic 'Achilles' Heel' |url=https://perconcordiam.com/svalbard-natos-arctic-achilles-heel/ |website=Per Concordiam |last=Wither |first=James |date=8 September 2021 |access-date=16 August 2023}}</ref> Gagnrýni á þetta tilkall hefur einkum komið frá Evrópusambandinu, Rússlandi og Íslandi.<ref>{{Cite journal|title=The constrained politics of the Svalbard offshore area |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0308597X08000171#! |journal=Marine Policy |last=Pedersen |first=Torbjørn |date=November 2008 |volume=32 |issue=6 |pages=913–919 |doi=10.1016/j.marpol.2008.01.006 |bibcode=2008MarPo..32..913P |access-date=17 August 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thearcticinstitute.org/norwegian-svalbard-policy-respected-contested/|website=The Arctic Institute|title=The Norwegian Svalbard Policy - Respected or Contested?|author=Ragnhild Groenning|date=22. nóvember 2017}}</ref> == Efnahagslíf == Helstu atvinnugreinar á Svalbarða eru kolavinnsla, ferðaþjónusta og rannsóknir. Svalbarði er ekki hluti af [[Schengen]] eða [[EFTA|Evrópska efnahagssvæðinu]], en hver sem er má starfa þar í samræmi við norsk lög, samkvæmt Svalbarðasáttmálanum. Í reynd er þó ómögulegt að setjast að á Svalbarða nema hafa þar húsnæði sem er mjög af skornum skammti, þrátt fyrir miklar framkvæmdir síðustu ár. Nær allt húsnæði á Svalbarða er í eigu fyrirtækja og stofnana sem þar eru. Svalbarði er [[fríverslunarsvæði]] og [[herlaust svæði]]. Kolavinnsla var lengi forsenda byggðar á Svalbarða og undirstaða efnahagslífsins í námabæjunum Longyearbyen, Barentsburg og Pyramiden. Lengst af var kolavinnslan samt ríkisstyrkt og tilgangur hennar fremur að tryggja yfirráð, aðgang og viðveru fólks á mikilvægu landsvæði.<ref>{{cite journal|author=Hansen, T. V.|year=2024|title=Phasing out coal on Svalbard: From a conflict of interest to a contest over symbolic capital|journal=Polar Record|volume=60|doi=10.1017/S0032247424000020}}</ref> Eftir 2010 hafa rannsóknarstarfsemi og ferðaþjónusta tekið við sem þungamiðja efnahagslífsins. Um þriðjungur af kolaframleiðslu Norðmanna síðustu ár fór í kolaraforkuver sem sá Svalbarða fyrir raforku. Árið 2023 var raforkuverið lagt niður og raforka var eftir það framleidd með díselolíu.<ref>{{cite web|url=https://www.nrk.no/nyheter/slutt-for-kullkraftverket-i-longyearbyen--1.16601776|title=Slutt for kullkraftverket i Longyearbyen|website=NRK|date=19. október 2023}}</ref> [[Mynd:UNIS The university centre in Svalbard from S in distance Adventtoppen Hiorthfjellet May 23 2025.jpg|thumb|right|Háskólamiðstöð Svalbarða]] Nokkur lönd hafa komið upp rannsóknarstofum á Svalbarða. [[Pólska pólrannsóknastofnunin]] var stofnuð 1957 og [[Háskólamiðstöð Svalbarða]] hóf starfsemi 1993. Árið 2008 var [[Fræbankinn á Svalbarða]] tekinn í notkun. Árið 1997 tók [[Geimvísindastofnun Noregs]] jarðstöðina [[SvalSat]] í notkun á Svalbarða og 2003 var lagður sæstrengur milli [[Harstad]] í [[Troms]] og Hotellneset. Svalbarði hefur verið kynntur sem prófunarstaður fyrir siglingatæki, björgunarbúnað og byggingarefni, sem dæmi. Um 60.000 ferðamenn heimsækja Svalbarða árlega og gistinætur eru um 150.000. Þriðjungur ferðamanna kemur með skemmtiferðaskipum á sumrin.<ref>{{cite report|url=https://www.visitsvalbard.com/dbimgs/%C3%85rsstatistikk2023.pdf|title=Svalbard-statistikken 2023 Markeds- og gjestestatistikk|publisher=Visit Svalbard|page=4}}</ref> Aukin skipaumferð vegna ferðamennsku og fiskveiða (sem hafa aukist vegna [[loftslagsbreytingar|loftslagsbreytinga]]) kalla á aukin umsvif leitar- og björgunarsveita sýslumannsins og [[Norska strandgæslan|Norsku strandgæslunnar]]. Í framhaldi hefur höfnin í Longyearbyen verið stækkuð.<ref>{{cite report|url=https://www.menon.no/wp-content/uploads/2016-Longyearbyen-hovedrapport.pdf|publisher=Kystverket|title=Ny havnestruktur i Longyearbyen|date=1. nóvember 2016}}</ref> Ákveðið var að fjölga íbúðum og gistirýmum vegna ferðaþjónustu og umsvifa háskólasetursins eftir [[snjóflóðið í Longyearbyen 2015]] þar sem 11 hús eyðilögðust og tveir létust.<ref>{{cite web|url=https://www.nrk.no/tromsogfinnmark/boligmangel-i-longyearbyen-skaper-store-problemer-for-reiselivet-1.16221834|title=Boligmangel i Longyearbyen skaper store problemer for reiselivet|date=22.12.2022|author=Rune N. Andreassen|website=NRK}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ssb.no/bygg-bolig-og-eiendom/artikler-og-publikasjoner/rekordmange-nye-byggetillatelser|title=Rekordmange nye byggetillatelser|date=17.2.2017|website=Statistisk sentralbyrå}}</ref> Stærstu greinar atvinnulífs á Svalbarða miðað við veltu árið 2023 voru flutningar og geymsla; fjarskipti, fjármála- og tryggingastarfsemi; byggingariðnaður; fyrirtækjaþjónusta, og gisting. Ef miðað er við ársverk eru stærstu geirarnir gisting, byggingariðnaður og fyrirtækjaþjónusta.<ref>{{cite web|url=https://www.ssb.no/virksomheter-foretak-og-regnskap/virksomheter-og-foretak/statistikk/naeringer-pa-svalbard|title=Næringar på Svalbard|website=Statistisk sentralbyrå|date=29. ágúst 2024}}</ref> == Íbúar == Þrjár af eyjum Svalbarða eru byggðar: [[Spitsbergen]], [[Bjarnarey (Svalbarða)|Bjørnøya]] og [[Hopen]]. Árið 2020 bjuggu tæplega 3000 manns á Svalbarða, meira en helmingur af norskum uppruna. Stærstu hópar á eyjunni sem ekki hafa norskt ríkisfang eru frá Rússlandi, Úkraínu, Póllandi, Þýskalandi, Svíþjóð, Danmörku og Taílandi.<ref name=demographics/> Stærsti bærinn í eyjaklasanum er [[Longyearbyen]]. Þar er sjúkrahús, grunnskóli og menntaskóli og [[Háskólasetur Svalbarða]], íþróttamiðstöð með sundlaug, bókasafn, menningarmiðstöð og kvikmyndahús,<ref name=chp10>{{cite book |chapter-url=http://www.regjeringen.no/nb/dep/jd/dok/regpubl/stmeld/2008-2009/stmeld-nr-22-2008-2009-/10.html?id=555006 |title=St.meld. nr. 22 (2008–2009): Svalbard |publisher=[[Norwegian Ministry of Justice and the Police]] |chapter=10 Longyearbyen og øvrige lokalsamfunn |date=17 April 2009 |access-date=24 March 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121011142448/http://www.regjeringen.no/nb/dep/jd/dok/regpubl/stmeld/2008-2009/stmeld-nr-22-2008-2009-/10.html?id=555006 |archive-date=11 October 2012 |df=dmy-all }}</ref> almenningsvagnar, hótel, banki<ref>{{cite web |url=http://www.svalbard.net/reiser/uk/Shops-services-1-280.html |title=Shops/services |publisher=Svalbard Reiseliv |access-date=24 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100412182450/http://www.svalbard.net/reiser/uk/Shops-services-1-280.html |archive-date=12 April 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> og nokkur söfn.<ref>{{cite web |url=http://www.svalbard.net/reiser/uk/Attractions-1-78.html |title=Attractions |publisher=Svalbard Reiseliv |access-date=24 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100125232446/http://www.svalbard.net/reiser/uk/Attractions-1-78.html |archive-date=25 January 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Vikulega kemur út dagblaðið ''Svalbardposten''<ref>http://www.svalbardposten.no</ref>. Engin námavinnsla er eftir í Longyearbyen. Starfsemi var hætt í kolanámum í [[Sveagruva]] og Luckerfjellet árið 2017 og þeim var lokað 2020.<ref>{{Cite web|url=https://www.spitsbergen-svalbard.com/2019/02/15/lunckefjellet-the-end-of-an-arctic-coal-mine.html|title=Lunckefjellet: the end of an arctic coal mine|last=Stange|first=Rolf|date=2019-02-15|website=Spitsbergen {{!}} Svalbard|language=en-US|access-date=2020-01-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spitsbergen-svalbard.com/2020/02/26/svea-nord-is-history.html|title=Svea Nord is history|last=Stange|first=Rolf|date=2020-02-26|website=Spitsbergen {{!}} Svalbard|language=en-US|access-date=2020-10-19}}</ref> [[Ny-Ålesund]] er varanleg rannsóknarstöð á norðvesturströnd Spitsbergen og nyrsta varanlega byggð heims. Ny-Ålesund var áður námabær og er enn rekinn af norska ríkisfyrirtækinu [[Kings Bay]]. Þar er ferðaþjónusta takmörkuð til að draga úr áhrifum hennar á vísindastarf.<ref name=chp10 /> Íbúar í Ny-Ålesund eru 35 á veturnar og um 180 á sumrin.<ref>{{cite web|url=http://www.kingsbay.no/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=29 |title=Ny-Ålesund |website=[[Kings Bay (company)|Kings Bay]] |access-date=24 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310235351/http://www.kingsbay.no/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=29 |archive-date=10 March 2009 }}</ref> [[Norska veðurstofan]] rekur veðurstöðvar á Bjørnøya og Hopen, með 10 og 4 starfsmenn. Báðar stöðvarnar hýsa líka rannsóknarteymi tímabundið.<ref name=chp10 /> [[Pólska heimskautamiðstöðin]] er rekin af pólska ríkinu í [[Hornsund]] með 10 starfsmenn árið um kring.<ref name=chp10 /> [[File:Piramida Svalbard IMG 6283.JPG|thumb|Yfirgefni sovéski námabærinn [[Pyramiden]].]] Sovéski námabærinn [[Pyramiden]] var yfirgefinn árið 1998. Eftir það var [[Barentsburg]] eina varanlega rússneska byggðin á Svalbarða. Barentsburg er í eigu fyrirtækisins Arktikugol sem rekur þar kolanámu. Til viðbótar við námavinnsluna hefur fyrirtækið opnað hótel og minjagripaverslun fyrir ferðamenn sem koma þangað frá Longyearbyen.<ref name=chp10 /> Í þorpinu eru skóli, bókasafn, íþróttamiðstöð, tómstundamiðstöð, sundlaug, býli og gróðurhús. Svipuð aðstaða er í Pyramiden. Í báðum þorpunum er að finna dæmigerðan sovéskan eftirstríðsáraarkitektúr. Þar er að finna tvær nyrstu styttur af [[Vladimír Lenín|Lenín]] í heimi, auk annarra listaverka.<ref name="Umbreit2005" /> Árið 2013 voru nokkrir starfsmenn í Pyramiden til að halda byggingunum við og reka þar lítið hótel. == Menning == [[Mynd:North_Pole_Expedition_Museum_2022.jpg|thumb|right|North Pole Expedition Museum í Longyearbyen.]] Menning á Svalbarða hefur tekið miklum breytingum eftir að námavinnslu lauk. Miklar minjar eru um námavinnsluna og heilu námabæirnir standa enn, þótt þeir séu að mestu mannlausir. Námavinnsla Sovétríkjanna hafði þann tilgang fyrst og fremst að viðhalda stöðu þeirra á Norðurslóðum, því kolavinnslan sjálf stóð aldrei undir sér. [[Pyramiden]] átti að vera eins konar „fyrirmyndarbær“ til að sýna umheiminum fram á yfirburði sovéskra lifnaðarhátta í [[kalda stríðið|kalda stríðinu]]. Á Svalbarða er líka að finna eldri minjar um [[hvalveiðar]]. Síðustu ár hefur [[náttúruferðamennska]] farið vaxandi sem leggur áherslu á ósnortna náttúru og víðerni. Þannig verður umdeilt hvort líta eigi á leifar af 20. aldar iðnaði á svæðinu sem „minjar“ til að varðveita eða „rusl“ til að fjarlægja.<ref>{{cite journal|author=Kotašková, E.|year=2022|title=From mining tool to tourist attraction: Cultural heritage as a materialised form of transformation in Svalbard society. |journal=Polar Record|volume=58|doi=10.1017/S0032247422000092}}</ref> Minjar sem eru eldri en frá 1945 eru varðveittar með lögum.<ref>{{cite web|url=https://cruise-handbook.npolar.no/en/svalbard/cultural-remains.html|author=Kristin Prestvold|title=Svalbard's cultural remains - traces of history in an Arctic landscape|date=2008|website=Norsk polarinstitutt}}</ref> Nokkrum námum og hluta námabæjanna hefur verið breytt í söfn og gististaði fyrir ferðafólk. Rannsóknarstarf, einkum loftslagsrannsóknir, hefur farið vaxandi á Svalbarða. Á milli 2003 og 2006 var rannsóknarsetrið [[Svalbard Forskningspark]] reist yfir starfsemi nokkurra rannsóknarstofnana í Longyearbyen. Þar er [[Minjasafn Svalbarða]] til húsa. Í Longyearbyen eru líka [[North Pole Expedition Museum]] og [[Gruve 3]]-náman sem er opin ferðamönnum. Þá eru minjasöfn um námavinnslu og minjar frá [[Pómorar|Pómorum]] bæði í Barentsburg og Pyramiden. Ýmsar árlegar hátíðir eru haldnar á Svalbarða, flestar stofnaðar síðustu ár. Meðal þeirra eru „sólarhátíð“ (Solfestuka) til að fagna endurkomu sólarinnar í mars. Tónlistarhátíðir, bókmenntahátíð og matarhátíðir eru líka haldnar árlega. ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.sysselmesteren.no Sýslumaðurinn á Svalbarða] * [http://toposvalbard.npolar.no TopoSvalbard] – Gagnvirkt kort (norska/enska) * [https://en.visitsvalbard.com/ Ferðavefur] {{Evrópa}} [[Flokkur:Svalbarði| ]] frwksr8nhir3zmh7gc3m8zpp3cf52ux 0 11958 1961688 1954641 2026-04-30T03:00:53Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961688 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Lýðveldið Vanúatú | nafn_á_frummáli = Ripablik blong Vanuatu<br />Republic of Vanuatu<br />République du Vanuatu | nafn_í_eignarfalli = Vanúatú | fáni = Flag of Vanuatu.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Vanuatu.svg | staðsetningarkort = Vanuatu_on_the_globe_(Polynesia_centered).svg | kjörorð = Long God yumi stanap | kjörorð_þýðing = Stöndum með guði | kjörorð_tungumál = bislama | þjóðsöngur = [[Yumi, Yumi, Yumi]] | tungumál = [[bislama]], [[enska]] og [[franska]] | höfuðborg = [[Port Vila]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Vanúatú|Forseti]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Vanúatú|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Nikenike Vurobaravu]] | nafn_leiðtoga2 = [[Ishmael Kalsakau]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = frá [[Bretland]]i og [[Frakkland]]i | dagsetning1 = [[30. júlí]] [[1980]] | stærðarsæti = 157 | flatarmál = 12.189 | mannfjöldasæti = 181 | fólksfjöldi = 307.815 | mannfjöldaár = 2020 | íbúar_á_ferkílómetra = 19,7 | VLF_ár = 2023 | VLF_sæti = 189 | VLF = 1,064 | VLF_á_mann = 3.001 | VLF_á_mann_sæti = 169 | VÞL = {{lækkun}} 0.607 | VÞL_ár = 2021 | VÞL_sæti = 142 | gjaldmiðill = [[vatú]] (VUV) | tld = vu | tímabelti = [[UTC]]+11 | símakóði = 678 }} '''Lýðveldið Vanúatú''' ([[bislama]] ''Ripablik blong Vanuatu''; [[enska]] ''Republic of Vanuatu''; [[franska]] ''République de Vanuatu'') er [[eyríki]] í Suður-[[Kyrrahaf]]i, 1.750 km austan við [[Ástralía|Ástralíu]] og 500 km norðaustan við [[Nýja-Kaledónía|Nýju-Kaledóníu]], vestan við [[Fídjieyjar]] og sunnan við [[Salómonseyjar]]. Eyjaklasinn telur 83 eldfjallaeyjar. Upphaflega voru eyjarnar byggðar [[Melanesía|Melanesum]]. Fyrstu Evrópubúarnir sem komu þangað var spænskur leiðangur undir stjórn Portúgalans [[Fernandes de Queirós]] árið 1606. Queirós gerði tilkall til eyjanna fyrir hönd Spánarkonungs sem hluta af [[Spænsku Austur-Indíur|Spænsku Austur-Indíum]], og nefndi stærstu eyjuna ''La Austrialia del Espíritu Santo''. Á [[18. öldin|18. öld]] hófu Evrópubúar að setjast þar að og 1880 gerðu bæði [[Bretland]] og [[Frakkland]] tilkall til yfirráða yfir hlutum eyjanna. 1906 settu löndin þar upp sameiginlegt yfirráðasvæði sem hét [[Nýju-Suðureyjar]] (''New Hebrides''). Á [[1971-1980|8. áratugnum]] jókst þrýstingur á [[sjálfstæði]] sem fékkst árið 1980. Frá sjálfstæði hefur Vanúatú gerst aðili að [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Breska samveldið|Breska samveldinu]], [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtökum frönskumælandi ríkja]] og [[Kyrrahafseyjaráðið|Kyrrahafseyjaráðinu]]. == Heiti == Nafn Vanúatú kemur úr orðinu ''vanua'' („land“ eða „heimili“){{sfn|Hess|2009|p=115}} sem kemur fyrir í nokkrum [[ástrónesísk mál|ástrónesískum málum]], ásamt orðinu ''tu'' sem merkir „standa“.<ref>See [https://pollex.shh.mpg.de/entry/tuqu.1/ Entry *tuqu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024122356/https://pollex.shh.mpg.de/entry/tuqu.1/ |date=24 October 2020 }} in the ''Polynesian Lexicon Project''.</ref> Saman eiga orðin að tjá sjálfstæði landsins.{{sfn|Crowley|2004|p=3}} == Landfræði == [[File:Vanuatu map.png|thumb|Kort af Vanúatú með höfuðborgina, [[Port Vila]], á þriðju stærstu eyjunni.]] Vanúatú er Y-laga eyjaklasi með um 83 tiltölulega litlar [[eldfjall]]aeyjar (65 byggðar) þar sem um 1300 km skilja milli nyrstu og syðstu eyjanna.<ref>{{Cite web|title=Facts & Figures|url=https://independence.gov.vu/index.php/facts-figures|access-date=18 July 2020|website=independence.gov.vu|archive-date=26 desember 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211226034925/https://independence.gov.vu/index.php/facts-figures|url-status=dead}}</ref><ref name=pc/> Tvær af þessum eyjum ([[Matthew og Hunter-eyjar]]) eru undir stjórn og hluti af tilkalli Frakklands sem hlutar af franska samfélaginu á [[Nýja-Kaledónía|Nýju-Kaledóníu]]. Landið liggur milli 13. og 21. breiddargráðu suður og 166. og 171. lengdargráðu austur. Þær fjórtán eyjar Vanúatú sem eru stærri en 100 ferkílómetrar eru, frá þeirri stærstu til þeirrar minnstu: [[Espiritu Santo]], [[Malakula]], [[Efate]], [[Erromango]], [[Ambrym]], [[Tanna (eyja)|Tanna]], [[Hvítasunnueyja]], [[Epi (eyja)|Epi]], [[Ambae]] eða Aoba, [[Gaua]], [[Vanua Lava]], [[Maewo]], [[Malo-eyja|Malo]] og [[Aneityum]] eða Anatom. Stærstu bæirnir eru höfuðborgin [[Port Vila]] á Efate, og [[Luganville]] á Espiritu Santo.<ref name="State">{{cite web |work=Bureau of East Asian and Pacific Affairs |publisher=[[United States Department of State|U.S. Department of State]] |date=April 2007 |title=Background Note: Vanuatu |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2815.htm |access-date=16 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170122194623/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2815.htm |archive-date=22 January 2017 |url-status=live }}</ref> Hæsti tindur Vanúatú er [[Tabwemasana-fjall]], 1879 metrar yfir sjávarmáli, á eyjunni Espiritu Santo. Vanúatú er um það bil 12.274 km² að stærð,<ref>{{cite web |publisher=SEDAC Socioeconomic Data and Applications Centre |year=2000 |url=http://sedac.ciesin.columbia.edu/gpw/country.jsp?iso=VUT |title=Oceania&nbsp;– Vanuatu Summary |access-date=26 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623005919/http://sedac.ciesin.columbia.edu/gpw/country.jsp?iso=VUT |archive-date=23 June 2010 |url-status=live }}</ref> en þar af er þurrlendi mjög lítið (um það bil 4.700 km²). Flestar eyjarnar eru brattar með óstöðugum jarðvegi og lítið af ferskvatni.<ref name="pc">{{cite web |url=http://www.peacecorps.gov/welcomebooks/vuwb461.pdf |title=The Peace Corps Welcomes You to Vanuatu |archive-url=https://web.archive.org/web/20080910005909/http://www.peacecorps.gov/welcomebooks/vuwb461.pdf |archive-date=10 September 2008 |publisher=[[Peace Corps]] |date=May 2007}}<br />This article incorporates text from this source, which is in the public domain.</ref> Samkvæmt mati frá árinu 2005 eru aðeins 9% af landinu ræktanleg (7% landbúnaðarland og 2% ræktanlegt land).<ref name="SOPAC">{{cite web |publisher=SOPAC |url=http://www.pacificwater.org/pages.cfm/country-information/vanuatu.html |title=Water, Sanitation and Hygiene (Pacific Islands Applied Geoscience Commission) |access-date=26 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090801130612/http://www.pacificwater.org/pages.cfm/country-information/vanuatu.html |archive-date=1 August 2009 |url-status=live }}</ref> Ströndin er klettótt með rifjum og miklu dýpi þar sem ekkert landgrunn liggur undir eyjunum.<ref name=pc/> Á Vanúatú eru nokkur virk eldfjöll, eins og [[Lopevi]], [[Yasur-fjall]], og nokkur neðansjávareldfjöll. [[Eldvirkni]] er algeng og stöðug hætta á stórum eldgosum. Árið 2008 átti sér stað stórt neðansjávareldgos sem olli engu tjóni, og annað stórt eldgos varð árið 1945.<ref>{{cite web |publisher=indiaserver.com |date=11 July 2008 |url=http://www.india-server.com/news/major-earthquake-jolts-island-nation-4551.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713025110/http://www.india-server.com/news/major-earthquake-jolts-island-nation-4551.html |archive-date=13 July 2011 |title=Major Earthquake Jolts Island Nation Vanuatu |access-date=26 July 2009}}</ref> Vanúatú er skilgreint sem sérstakt [[visthérað]]: [[Vanúatúregnskógar]].<ref name="DinersteinOlson2017">{{cite journal|last1=Dinerstein|first1=Eric|last2=Olson|first2=David|last3=Joshi|first3=Anup|last4=Vynne|first4=Carly|last5=Burgess|first5=Neil D.|last6=Wikramanayake|first6=Eric|last7=Hahn|first7=Nathan|last8=Palminteri|first8=Suzanne|last9=Hedao|first9=Prashant|last10=Noss|first10=Reed|last11=Hansen|first11=Matt|last12=Locke|first12=Harvey|last13=Ellis|first13=Erle C|last14=Jones|first14=Benjamin|last15=Barber|first15=Charles Victor|last16=Hayes|first16=Randy|last17=Kormos|first17=Cyril|last18=Martin|first18=Vance|last19=Crist|first19=Eileen|last20=Sechrest|first20=Wes|last21=Price|first21=Lori|last22=Baillie|first22=Jonathan E. M.|last23=Weeden|first23=Don|last24=Suckling|first24=Kierán|last25=Davis|first25=Crystal|last26=Sizer|first26=Nigel|last27=Moore|first27=Rebecca|last28=Thau|first28=David|last29=Birch|first29=Tanya|last30=Potapov|first30=Peter|last31=Turubanova|first31=Svetlana|last32=Tyukavina|first32=Alexandra|last33=de Souza|first33=Nadia|last34=Pintea|first34=Lilian|last35=Brito|first35=José C.|last36=Llewellyn|first36=Othman A.|last37=Miller|first37=Anthony G.|last38=Patzelt|first38=Annette|last39=Ghazanfar|first39=Shahina A.|last40=Timberlake|first40=Jonathan|last41=Klöser|first41=Heinz|last42=Shennan-Farpón|first42=Yara|last43=Kindt|first43=Roeland|last44=Lillesø|first44=Jens-Peter Barnekow|last45=van Breugel|first45=Paulo|last46=Graudal|first46=Lars|last47=Voge|first47=Maianna|last48=Al-Shammari|first48=Khalaf F.|last49=Saleem|first49=Muhammad|display-authors=1|title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm|journal=BioScience|volume=67|issue=6|year=2017|pages=534–545|issn=0006-3568|doi=10.1093/biosci/bix014|pmid=28608869|pmc=5451287|doi-access=free}}</ref> Eyjarnar teljast til [[Ástralasía|Ástralasíu]], ásamt Nýju-Kaledóníu, Salómonseyjum, Ástralíu, Nýju-Gíneu og Nýja-Sjálandi. Fjölgun íbúa á Vanúatú (áætluð 2,4% á ári árið 2008)<ref>Asia Development Bank Vanuatu Economic Report 2009</ref> setur aukinn þrýsting á takmörkuð úrræði til landnotkunar fyrir landbúnað, beit og veiðar. 90% af heimilum á Vanúatú stunda fiskveiðar og borða fisk, sem hefur valdið ofveiði í nágrenni við ströndina. Þótt eyjarnar séu skógi vaxnar eru merki um skógeyðingu. Þar hefur verið stundað skógarhögg, sérstaklega á verðmætum tegundum, auk sviðuræktunar til að búa til kókoshnetuplantekrur og nautgripabúgarða, þar sem nú sjást merki um jarðvegseyðingu og skriðuföll.<ref name="pc" /> Á mörgum vatnasviðum ofar í landinu er skógum eytt og því dregur úr myndun ferskvatns. Meðhöndlun úrgangs, auk mengunar vatns og lofts, eru orðin vandamál í kringum þéttbýli. Takmörkuð störf í iðnaði og lítill aðgangur að mörkuðum hafa fest íbúa í sveitum í sjálfsþurftarbúskap sem setur mikið álag á vistkerfið.<ref name=pc/> Árið 2019 var [[heilleikavísitala skóga]] á Vanúatú metin 8,83/10, sem setur landið í 18. sæti af 172.<ref name="FLII-Supplementary">{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|last2=Duncan|first2=A.|last3=Evans|first3=T. D.|last4=Jones|first4=K. R.|last5=Beyer|first5=H. L.|last6=Schuster|first6=R.|last7=Walston|first7=J.|last8=Ray|first8=J. C.|last9=Robinson|first9=J. G.|last10=Callow|first10=M.|last11=Clements|first11=T.|last12=Costa|first12=H. M.|last13=DeGemmis|first13=A.|last14=Elsen|first14=P. R.|last15=Ervin|first15=J.|last16=Franco|first16=P.|last17=Goldman|first17=E.|last18=Goetz|first18=S.|last19=Hansen|first19=A.|last20=Hofsvang|first20=E.|last21=Jantz|first21=P.|last22=Jupiter|first22=S.|last23=Kang|first23=A.|last24=Langhammer|first24=P.|last25=Laurance|first25=W. F.|last26=Lieberman|first26=S.|last27=Linkie|first27=M.|last28=Malhi|first28=Y.|last29=Maxwell|first29=S.|last30=Mendez|first30=M.|last31=Mittermeier|first31=R.|last32=Murray|first32=N. J.|last33=Possingham|first33=H.|last34=Radachowsky|first34=J.|last35=Saatchi|first35=S.|last36=Samper|first36=C.|last37=Silverman|first37=J.|last38=Shapiro|first38=A.|last39=Strassburg|first39=B.|last40=Stevens|first40=T.|last41=Stokes|first41=E.|last42=Taylor|first42=R.|last43=Tear|first43=T.|last44=Tizard|first44=R.|last45=Venter|first45=O.|last46=Visconti|first46=P.|last47=Wang|first47=S.|last48=Watson|first48=J. E. M.|display-authors=1|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|page=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G |doi-access=free}}</ref> ==Stjórnmál== ===Stjórnsýslueiningar=== [[File:Vanuatu Provinces.JPG|thumb|upright=1.35|Héruð Vanúatú.]] Frá 1994 hefur Vanúatú verið skipt í sex héruð.<ref>{{cite web |title=Vanuatu |url=https://www.statoids.com/uvu.html |website=Statoids |access-date=28. ágúst 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Profile – Vanuatu |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu/ |publisher=CIA |access-date=28. ágúst 2020 |archive-date=2021-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109132322/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu |url-status=dead }}</ref> Ensku nöfnin á héruðunum eru mynduð úr fyrstu stöfunum í heitum eyjanna sem mynda þau: * [[Malampa-hérað|Malampa]] ('''Mal'''akula, '''Am'''brym, '''Pa'''ama) * [[Penama-hérað|Penama]] ('''Pen'''tecost, '''Am'''bae, '''Ma'''ewo) * [[Sanma-hérað|Sanma]] ('''San'''to, '''Ma'''lo) * [[Shefa-hérað|Shefa]] ('''Sh'''epherds-eyjar, '''Efa'''te) * [[Tafea-hérað|Tafea]] ('''T'''anna, '''A'''niwa, '''F'''utuna, '''E'''rromango, '''A'''neityum) * [[Torba-hérað|Torba]] ('''Tor'''res-eyjar, '''Ba'''nks-eyjar) Héruðin eru sjálfstjórnareiningar með héraðsráð sem kosið er í almennum kosningum. Héraðsráðin innheimta skatta og setja lög um málefni héraðanna, fjárhag þeirra og grunnþjónustu. Fyrir héraðsráðunum fara héraðsforsetar sem kosnir eru af héraðsráðinu og hafa sér til aðstoðar héraðsritara sem skipaður er af nefnd um opinbera þjónustu. Framkvæmdavaldið í héraði er í höndum héraðsstjórnar sem héraðsformaður fer fyrir, en hann er skipaður af forsætisráðherra landsins samkvæmt ráði sveitarstjórnarráðherra. Héraðsstjórnin er venjulega mynduð af þeim flokki sem hefur meirihluta í héraðsráðinu. Staðbundið höfðingjaráð hefur ráðgefandi hlutverk gagnvart héraðsstjórninni í málefnum sem varða menningu og tungumál. Héraðsforseti situr í kjörmannaráði sem kýs forseta Vanúatú. Héruðin skiptast í sveitarfélög (oftast eitt á hverri eyju) sem er stjórnað af sveitarstjórn og sveitarstjóra sem kosinn er af stjórn.<ref>{{cite web |title=Vanuatu Councils |url=https://www.statoids.com/yvu.html |website=Statoids |access-date=28. ágúst 2020}}</ref> ==Íbúar== ===Tungumál=== [[Bislama]] er þjóðtunga Vanúatú, en [[enska]] og [[franska]] eru líka opinber tungumál landsins og þau mál sem helst eru notuð í menntakerfinu. Hvort enska eða franska eru helst notuð fer eftir pólitískum átakalínum.<ref name="Francophonie">{{cite journal |last1=Miles |first1=William F. S. |date=Júní 1994 |title=Francophonie in Post-Colonial Vanuatu |journal=The Journal of Pacific History |volume=29 |issue=1 |pages=49–65 |doi= 10.1080/00223349408572758|jstor=25169202 }}</ref> Bislama er [[kreólamál]] sem varð til í þéttbýli. Það byggist á málfræði og hljóðkerfisfræði úr [[melanesísk mál|melanesískum málum]] með orðaforða sem er að miklu leytu úr ensku. Bislama er helsta [[samskiptamál]] eyjaklasans og meirihluti íbúa lærir það sem annað mál. Auk þessara mála eru 113 frumbyggjamál töluð á eyjunum. Öll nema þrjú eru [[suðureyjaálfumál]], en hin þrjú eru [[pólýnesísk mál]].<ref name="tourism">{{cite web| publisher = Vanuatu Tourism Office| url = http://www.vanuatutourism.com/vanuatu/export/sites/VTO/en/culture/culture.html| title = Culture of Vanuatu| access-date = 16 July 2007 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070520205556/http://www.vanuatutourism.com/vanuatu/export/sites/VTO/en/culture/culture.html |archive-date = 20 May 2007}}</ref> Vanúatú er með flest tungumál á íbúa af öllum löndum heims, með aðeins 2000 mælendur að meðaltali á hvert tungumál.{{sfn|Crowley|2000}} Öll málin, nema bislama, tilheyra [[eyjaálfumál]]agrein [[ástrónesísk tungumál|ástrónesískra mála]]. Á síðustu árum hefur notkun frumbyggjamála látið undan síga fyrir bislama. Notkun þeirra minnkaði úr 73,1% 1999 í 63,2% 2009.<ref>{{cite journal|last1 = François|first1 = Alexandre|author1-link = Alexandre François (linguist)|date = 2012|title = The dynamics of linguistic diversity: Egalitarian multilingualism and power imbalance among northern Vanuatu languages|journal = International Journal of the Sociology of Language|volume = 2012|issue = 214|doi = 10.1515/ijsl-2012-0022|pages = 85–110|publisher = De Gruyter|s2cid = 145208588|url = https://www.academia.edu/1471606}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir == * {{cite encyclopedia |first1 = Terry |last1 = Crowley |author1-link = Terry Crowley (linguist) |date = 2000 |url = https://books.google.com/books?id=INhL6k_89QoC&pg=PA154 |title = The language situation in Vanuatu |encyclopedia = Language Planning and Policy in the Pacific: Fiji, the Philippines and Vanuatu |volume = 1 |editor1-first = Richard B. |editor1-last = Baldauf |editor2-first = Robert B. |editor2-last = Kaplan |isbn = 978-1-85359-921-7 }} * {{cite book |last1 = Crowley |first1 = Terry |title = Bislama reference grammar |url = https://books.google.com/books?id=V7Td_VMSh9gC&pg=PA3 |date = 2004 |publisher = UP Hawaii |isbn = 978-0-8248-2880-6 }} * {{cite book | last1 = Hess | first1 = Sabine C. | title = Person and Place: Ideas, Ideals and the Practice of Sociality on Vanua Lava, Vanuatu | url = https://archive.org/details/personplaceideas0000hess | date = 2009 | publisher = Berghahn | isbn = 978-1-84545-599-6 }} == Tenglar == * [https://www.gov.vu/ Vefur ríkisstjórnar Vanúatú] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729044828/http://gov.vu/ |date=2014-07-29 }} * [https://www.vanuatu.travel/en/index.php Opinber ferðavefur] {{Breska samveldið}} {{Eyjaálfa}} [[Flokkur:Vanúatú| ]] 4oh9jcm6ozhadkwuy751cpqljyxix0b 0 12208 1961712 1917504 2026-04-30T11:34:43Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961712 wikitext text/x-wiki {{Íslenskur heimspekingur| svæði = Íslensk heimspeki | tímabil = [[Heimspeki 20. aldar]] | color = F0E68C | image_name = | image_caption = | nafn = Þorsteinn Gylfason | fæddur = [[12. ágúst]] [[1942]] (í [[Reykjavík]] á [[Ísland]]i) | látinn = {{Dánardagur og aldur|2005|8|16|1942|8|12}} (í [[Reykjavík]] á [[Ísland]]i) | skóli_hefð = [[Rökgreiningarheimspeki]], [[mannamálsheimspeki]] | helstu_ritverk = ''Tilraun um manninn''; ''Tilraun um heiminn''; ''Að hugsa á íslenzku''; ''Réttlæti og ranglæti''; ''Sál og mál'' | helstu_viðfangsefni = [[málspeki]], [[hugspeki]], [[stjórnspeki]], réttlætiskenningar | markverðar_kenningar = sannmæliskenningin um réttlæti, smættanleiki sálfræðinnar, sigurverksskýringar, orðalagsvandinn | áhrifavaldar = [[Ludwig Wittgenstein]], [[W.V.O. Quine]], [[Gilbert Ryle]], [[John Rawls]], [[J.L. Austin]], [[Thomas S. Kuhn]], [[Karl Popper]], [[Bertrand Russell]], [[Sören Kierkegaard]], [[Martin Heidegger]] | hafði_áhrif_á = | }} '''Þorsteinn Gylfason''' ([[12. ágúst]] [[1942]] í [[Reykjavík]] á [[Ísland]]i – [[16. ágúst]] [[2005]] í Reykjavík) var [[Ísland|íslenskur]] [[heimspekingur]] og [[prófessor]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. Hann fékkst einkum við [[stjórnmálaheimspeki]], [[hugspeki]] og [[málspeki]]. Foreldrar Þorsteins voru [[Gylfi Þ. Gíslason]], prófessor og ráðherra, og [[Guðrún Vilmundardóttir]]. Bræður Þorsteins voru [[Vilmundur Gylfason]] og [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor. Þorsteinn var ókvæntur og barnlaus. == Nám og störf == Þorsteinn brautskráðist frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] árið [[1961]] og hélt þaðan í nám til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. Hann lauk námi í heimspeki frá [[Harvard University|Harvard]] [[háskóli|háskóla]] [[ár]]ið [[1965]] en stundaði [[framhaldsnám]] og [[rannsókn]]ir í heimspeki við [[Magdalen College]] í [[Oxford University|Oxford]] háskóla á [[Bretland|Bretlandi]] árin [[1965]]-[[1971]]. Þorsteinn [[kennari|kenndi]] heimspeki við Háskóla Íslands frá því að byrjað var að kenna þar heimspeki til [[B.A.]]-prófs. Hann hóf að kenna við skólann árið [[1971]], varð [[lektor]] árið [[1973]], [[dósent]] árið [[1983]] og prófessor árið [[1989]]. Hann var mikill [[nýyrði|nýyrðasmiður]] og bjó til mörg orð sem notuð eru um heimspeki á íslensku. Þorsteinn var líka mikilvirkur [[þýðandi]] og þýddi fjölda heimspekiverka og [[ljóð]]a. Hann hlaut [[íslensku bókmenntaverðlaunin]] árið [[1997]] fyrir bók sína ''[[Að hugsa á íslenzku]]''. Þorsteinn var sæmdur [[riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu|riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu]] af [[Forseti Íslands|Forseta Íslands]] árið [[1994]]. Þorsteinn stofnaði [[ritröð]]ina [[Lærdómsrit Hins íslenzka bókmenntafélags]] og [[ritstjóri|ritstýrði]] henni í 27 ár. Hann stofnaði einnig ritröðina [[Íslensk heimspeki]] (''Philosophia Islandica'') sem er einnig gefin út af [[Hið íslenzka bókmenntafélag|Hinu íslenzka bókmenntafélagi]]. Þorsteinn var forstöðumaður [[Heimspekistofnun Háskóla Íslands|Heimspekistofnunar Háskóla Íslands]] árin [[1982]]-[[1991]] og var [[kosningar|kjörinn]] heiðursfélagi í [[Félag áhugamanna um heimspeki|Félagi áhugamanna um heimspeki]] á aðalfundi þess þann [[17. mars]] [[2004]]. Þakkarræðu Þorsteins má nálgast á [http://www.heimspeki.hi.is Heimspekivef Háskóla Íslands]. Í ræðunni fjallar Þorsteinn m.a. um heimspekiáhuga sinn frá [[bernska|bernsku]]. == Helstu ritverk == === Bækur === * ''Tilraun um manninn'' ([[1970]]) * ''Þrætubókarkorn'' ([[1981]]) (ásamt [[Peter Geach]]) * ''Tilraun um heiminn'' ([[1992]]) * ''Að hugsa á íslenzku'' ([[1996]]) * ''Réttlæti og ranglæti'' ([[1998]]) * ''Innlit hjá Kant. Um Gagnrýni hreinnar skynsemi, eftir Immanuel Kant'' ([[2005]]) * ''Sál og mál'' ([[2006]]) === Þýðingar === * [[Søren Kierkegaard]], ''[[Endurtekningin]]'' ([[1966]]/[[2000]]). * [[John Stuart Mill]], ''[[Frelsið]]'' ([[1970]]) (ásamt [[Jón Hnefill Aðalsteinsson|Jóni H. Aðalsteinssyni]]). * [[Platon]], ''[[Faídon]]'' ([[1972]]). * Ýmsir höfundar, ''Sprek af reka'' ([[1993]]) — Ljóð. * Ýmsir höfundar, ''Söngfugl að sunnan'' ([[2000]]) — Ljóð. * [[René Descartes]], ''[[Hugleiðingar um frumspeki]] ([[2001]]). == Heimildir == * ''Greinin byggir á [http://www.hugi.is/heimspeki/threads.php?page=view&contentId=2388603 dánartilkynningu] sem birtist áður á [http://www.hugi.is/heimspeki Huga.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} og er birt hér með leyfi höfundar.'' == Tenglar == *[http://www.heimspeki.hi.is/?meira?id=137 Heimspekileg sjálfslýsing] Þorsteins Gylfasonar á [[Heimspekivefur Háskóla Íslands|Heimspekivef Háskóla Íslands]] *[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/frett.html?nid=1153934 „Þorsteinn Gylfason látinn“] [[Flokkur:Heimspekingar 20. aldar]] [[Flokkur:Hugspekingar]] [[Flokkur:Íslenskir heimspekingar]] [[Flokkur:Íslenskir þýðendur]] [[Flokkur:Málspekingar]] [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Stjórnspekingar]] {{fd|1942|2005}} [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Handhafar íslensku bókmenntaverðlaunanna]] [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] i7megl637apldo4g6kfbxelkgrw0czf 0 20527 1961642 1955928 2026-04-29T18:04:09Z TKSnaevarr 53243 1961642 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Angela Merkel | mynd = Angela Merkel Juli 2010 - 3zu4.jpg | myndatexti1 = Angela Merkel árið 2010. | titill= [[Kanslari Þýskalands]] | stjórnartíð_start = [[22. nóvember]] [[2005]] | stjórnartíð_end = [[8. desember]] [[2021]] | forseti = [[Horst Köhler]]<br>[[Christian Wulff]]<br>[[Joachim Gauck]]<br>[[Frank-Walter Steinmeier]] | forveri = [[Gerhard Schröder]] | eftirmaður = [[Olaf Scholz]] | titill2= Formaður Kristilega demókrataflokksins | stjórnartíð_start2 = [[10. apríl]] [[2000]] | stjórnartíð_end2 = [[7. desember]] [[2018]] | forveri2 = [[Wolfgang Schäuble]] | eftirmaður2 = [[Annegret Kramp-Karrenbauer]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1954|7|17}} | fæðingarstaður = [[Hamborg]], [[Vestur-Þýskaland]]i (nú [[Þýskaland]]i) | dánardagur = | dánarstaður = | þjóderni = [[Þýskaland|Þýsk]] | maki = Ulrich Merkel (g. 1977; skilin 1982)<br>Joachim Sauer (g. 1998) | stjórnmálaflokkur = [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Þýskalandi)|Kristilegi demókrataflokkurinn]] | börn = | bústaður = | atvinna = | háskóli = [[Háskólinn í Leipzig]] | starf = | trúarbrögð = | verðlaun = [[Karlsverðlaunin]] (2008)<br>[[Nansen-verðlaunin]] (2022) |undirskrift = Angela Merkel Signature.svg }} '''Angela Dorothea Merkel''' (fædd 17. júlí 1954 í [[Hamborg]] í [[Þýskaland]]i), fædd '''Angela Dorothea Kasner''', er [[Þýskaland|þýskur]] [[stjórnmálamaður]], [[eðlisfræðingur]] og fyrrverandi [[kanslari Þýskalands]]. Hún er dóttir [[Lútherstrú]]ar-prests og kennslukonu. Hún ólst upp að mestu í [[Templin]], litlum bæ í þáverandi [[Austur-Þýskaland]]i, 70 km norður af [[Berlín]]. Á árunum 1973 til 1978 nam hún [[eðlisfræði]] við Háskólann í [[Leipzig]]. Hún vann að doktorsverkefni sínu í kennilegri efnafræði í Berlín og kynntist þar núverandi eiginmanni sínum, [[Joachim Sauer|prófessor Sauer]]. Hún komst á þýska þingið árið 1991 sem þingmaður [[Mecklenburg-Vorpommern]]. Hún varð formaður flokks [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Þýskaland)|Kristilegra demókrata]] (CDU) [[10. apríl]] [[2000]] og gegndi formannsembættinu til [[7. desember]] [[2018]]. Merkel var kjörin kanslari Þýskalands af þýska sambandsþinginu [[22. nóvember]] [[2005]]. Sem ríkisstjórnarleiðtogi stærstu þjóðar innan [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] hafði Merkel mikil áhrif á viðbrögð Evrópumanna við [[Skuldakreppan í Evrópu|evrópsku skuldakreppunni]], [[Evrópski flóttamannavandinn|evrópska flóttamannavandanum]] og [[Kórónaveirufaraldurinn 2019-2021|alþjóðlega kórónaveirufaraldrinum]]. Merkel dró sig til hlés úr stjórnmálum að loknu fjórða kjörtímabili hennar og var ekki í framboði í þingkosningum ársins 2021. ==Æviágrip== Angela Merkel (þá Kasner) fæddist árið 1954 í [[Hamborg]] í [[Vestur-Þýskaland]]i. Hún var aðeins nokkurra vikna gömul þegar foreldrar hennar fluttu með hana til Austur-Þýskalands, þar sem faðir hennar hafði fengið vinnu sem lúterskur prestur.<ref name=vera>{{Vefheimild| url=https://www.ruv.is/frett/undraverdur-uppgangur-angelu-merkel | titill= Undraverður uppgangur Angelu Merkel | höfundur=[[Vera Illugadóttir]]| útgefandi=RÚV | mánuður=1. september |ár=2017| mánuðurskoðað= 1. september|árskoðað=2018}}</ref> Kasner lærði eðlisfræði í háskóla og fékk að námi loknu starf við rannsóknir í vísindaháskóla í [[Berlín]]. Í háskólanum kynntist hún samnemanda sínum, Ulrich Merkel, og giftist honum árið 1977. Hjónaband þeirra entist aðeins í fimm ár áður en þau skildu, en Angela hélt nafni fyrrum eiginmanns síns.<ref name=vera/> Angela Merkel vakti á þessum tíma athygli austur-þýskra stjórnvalda og var jafnvel boðið starf hjá leyniþjónustunni [[Stasi]], sem hún afþakkaði með þeirri tylliástæðu að hún kynni ekki að þegja yfir leyndarmálum.<ref name=vera/> Merkel var ekki áhugasöm um stjórnmál á yngri árum sínum en var þó gagnrýnin á austur-þýsk stjórnvöld. ===Stjórnmálaferill=== [[Mynd:KAS-Merkel, Angela-Bild-14890-2.jpg|thumb|left|Merkel á kosningaplakati frá árinu 1995.]] Merkel hóf virka þátttöku í þýskum stjórnmálum eftir fall [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] árið 1989. Hún gekk í nýstofnaðan hægriflokk sem rann síðan saman við [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Þýskalandi)|Kristilega demókrataflokkinn]] eftir að austur- og vesturhlutar Þýskalands [[Sameining Þýskalands|sameinuðust á ný]] árið 1990. Merkel var kjörin á þýska ríkisþingið fyrir Kristilega demókrata í fyrstu þingkosningum sameinaðs Þýskalands og stuttu síðar bauð [[Helmut Kohl]] kanslari henni ráðherrasæti kvenna- og fjölskyldumála í stjórn sinni.<ref>{{Tímarit.is|1964728|Merkel á grasrótarstuðning vísan|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=9. apríl 2000|höfundur=Miriam Tang|blaðsíða=6}}</ref> Þá var Angela Merkel 35 ára og þar með yngsti ráðherra í sögu Þýskalands.<ref name=vera/> Ríkisstjórn Kohl féll í kosningum fyrir [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Þýskaland)|Jafnaðarmönnum]] árið 1998. Eftir ósigurinn var Merkel útnefnd ritari Kristilega demókrataflokksins. Eftir að upplýst var um hneykslismál er varðaði óeðlileg fjárframlög til flokksins sem snerti bæði Kohl og eftirmann hans á formannsstól, [[Wolfgang Schäuble]], fór Merkel að gagnrýna Kohl og leggja til að Kristilegir demókratar segðu skilið við hann.<ref>{{Tímarit.is|2994174|Heimta að Kohl leysi frá skjóðunni |blað=[[Dagblaðið Vísir]] |útgáfudagsetning=23. desember 1999|blaðsíða=9}}</ref> Þessi svik Merkel á pólitískum læriföður sínum vöktu mikla athygli þýskra fjölmiðla og var talað um gagnrýni hennar á Kohl sem „föðurmorð“.<ref name=vera/> Merkel var kjörin formaður Kristilega demókrataflokksins í apríl árið 2000.<ref>{{Tímarit.is|1965398|Angela Merkel kjörin formaður CDU |blað=[[Morgunblaðið]] |útgáfudagsetning=16. apríl 2000|blaðsíða=4}}</ref> ===Kanslaratíð (2005–2021)=== Merkel var kjörin kanslari Þýskalands í stjórnarsamstarfi Kristilegra demókrata og Jafnaðarmanna eftir mjög jafnar þingkosningar árið 2005.<ref>{{Tímarit.is|3678142|Stjórnarmyndunarviðræður að hefjast |blað=[[Morgunblaðið]] |útgáfudagsetning=11. október 2005|höfundur=Arthúr Björgvin Bollason|blaðsíða=15}}</ref> Merkel hafði í aðdraganda kosninganna boðað róttækar umbætur í anda markaðshyggju en í stjórnarmyndunarviðræðunum þurftu flokkarnir að miðla málum um margt. Meðal þess sem flokkarnir komu sér saman um í stjórnarsáttmálanum var að draga úr fjárhagshalla með aukinni skattlagningu.<ref>{{Tímarit.is|3685517|Erfið stjórnarmyndun en Merkel hvergi bangin |blað=[[Morgunblaðið]] |útgáfudagsetning=23. nóvember 2005|blaðsíða=14|höfundur=Kristján Jónsson}}</ref> Auk þess boðaði Merkel bætt samskipti við [[Bandaríkin]]. Árið 2007 sat Merkel í forsæti [[Evrópska ráðið|evrópska ráðsins]] og gegndi þar með lykilhlutverki í samningu og viðræðum um [[Lissabon-sáttmálinn|Lissabon-sáttmálann]], sem var samþykktur í lok ársins. [[Mynd:EPP Congress 3623 (8097362956).jpg|thumb|right|Merkel ásamt íhaldsleiðtogunum [[Mariano Rajoy]] og [[Viktor Orbán]] á flokksþingi [[Evrópski þjóðarflokkurinn|Evrópska þjóðarflokksins]] árið 2012.]] Kristilegir demókratar bættu við sig sætum í þingkosningum árið 2009 og gátu myndað hægristjórn án Jafnaðarmanna. Merkel sat áfram sem kanslari í stjórnarsamstarfi Kristilegra demókrata við hinn miðhægrisinnaða [[Frjálsi demókrataflokkurinn|Frjálsa demókrataflokk]]. Á öðru kjörtímabili Merkel skall [[Skuldakreppan í Evrópu|evrópska skuldakreppan]] á. Á kjörtímabilinu var herskylda lögð niður og atvinnuleysi fór niður fyrir þrjár milljónir manns.<ref>{{Vefheimild|titill=Arbeitsmarkt: Arbeitslosigkeit 2011 meist unter drei Millionen|url=http://www.focus.de/finanzen/news/arbeitsmarkt-arbeitslosigkeit-2011-meist-unter-drei-millionen_aid_566257.html |mánuður=27. október|ár=2010|tungumál= þýska|mánuðurskoðað= 1. september|árskoðað=2018}} </ref> Eftir [[Hamfarirnar í Japan 2011|kjarnorkuslysið í Fukushima]] árið 2011 tók Merkel ákvörðun um að öllum [[kjarnorkuver]]um í Þýskalandi skyldi lokað fyrir árið 2022.<ref>{{Vefheimild|titill=Djúpu sporin hennar Merkel|url=https://kjarninn.is/skyring/djupu-sporin-hennar-merkel/|útgefandi=[[Kjarninn]]|dags=26. september 2021|höfundur=Sunna Ósk Logadóttir|skoðað=8. febrúar 2025}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill= Vilja treysta á vind og sól|url=https://www.visir.is/g/2011222745d/vilja-treysta-a-vind-og-sol|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=31. maí 2011|skoðað=8. febrúar 2025}}</ref> Kristilegir demókratar unnu þingkosningarnar árið 2013 en Frjálsi demókrataflokkurinn fékk ekki nægt fylgi til að komast inn á þing. Því neyddist Merkel til að stofna til nýs stjórnarsamstarfs við Jafnaðarmannaflokkinn. Árið 2015 sór Merkel þess eið að veita flóttamönnum úr [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|sýrlensku borgarastyrjöldinni]] hæli í Þýskalandi. Merkel hefur bæði hlotið lof og last fyrir viðbrögð hennar við [[Evrópski flóttamannavandinn|evrópska flóttamannavandanum]] og margir íhaldssamari meðlimir Kristilegra demókrata hafa gagnrýnt hana fyrir að hleypa um milljón flóttamönnum<ref>{{Cite web|url=http://www.vb.is/frettir/milljon-flottamenn-til-thyskalands-i-ar/121555/?q=Angela%20Merkel|title=Milljón flóttamenn til Þýskalands í ár |work=[[Viðskiptablaðið]]|date=11. október 2015|accessdate=3. september 2018}}</ref> inn í landið. Segist hún þó ekki sjá eftir ákvörðun sinni og að hún hafi tekið ákvörðun sína af pólitískum ástæðum og af mannúðarsjónarmiðum.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017170829083|title=Merkel segist ekki sjá eftir neinu |work=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|date=28. ágúst 2017|accessdate=3. september 2018|author=Kristinn Ingi Jónsson}}</ref> Í kosningum árið 2017 voru Kristilegir demókratar áfram stærsti flokkurinn en töpuðu þó nokkru fylgi.<ref>{{Cite web|author=Birgir Þór Harðarson|url=https://kjarninn.is/skyring/2017-09-25-bandalag-merkel-staerst-en-studningurinn-minni/|title=Bandalag Merkel stærst en stuðningurinn minni |work=[[Kjarninn]]|date=25. september 2017|accessdate=3. september 2018}}</ref> Jafnaðarmenn höfðu tapað enn meira fylgi á stjórnarsamstarfinu og því lýsti [[Martin Schulz]], þáverandi formaður Jafnaðarmanna, því yfir að flokkurinn myndi sitja í stjórnarandstöðu frekar en að taka aftur þátt í ríkisstjórn með Merkel. Úr varð stjórnarkreppa sem entist fram í mars næsta árs, en eftir nokkrar misheppnaðar stjórnarmyndunarviðræður létu Jafnaðarmenn til leiðast og endurnýjuðu stjórnarsamstarfið við flokk Merkel. Merkel hóf sitt fjórða kjörtímabil sem kanslari Þýskalands þann 14. mars 2018.<ref>{{Cite news |url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/03/14/angela_merkel_endurkjorin/|title=Angela Merkel endurkjörin |work=[[mbl.is]]|date=14. mars 2018|accessdate=3. september 2018}}</ref> Á stjórnarárum sínum leitaðist Merkel við að viðhalda vinsamlegum samskiptum Þýskalands við [[Rússland]] og reyndi að koma til móts við Rússa í ýmsum deiluefnum þeirra við [[Vesturlönd]]. Árið 2008 átti hún, ásamt [[Nicolas Sarkozy]] Frakklandsforseta, þátt í að koma í veg fyrir að [[Úkraína]] hlyti aðild að [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalaginu]] (NATO), en [[Vladímír Pútín]] Rússlandsforseti hafði verið afar gagnrýninn á þreifingar Úkraínu eftir NATO-aðild. Stjórn Merkels gerði jafnframt viðskiptasamninga um flutninga [[jarðgas]]s frá Rússlandi til Þýskalands, sem Merkel sagði til þess fallna að styðja þýsk fyrirtæki og halda samskiptum við Rússa friðsamlegum.<ref name=ukraina>{{Vefheimild| url=https://nyr.ruv.is/frettir/erlent/2024-11-25-ef-ukraina-hefdi-fengid-adild-ad-nato-hefdi-stridid-byrjad-fyrr-og-liklega-ordid-verra-428721| titill= „Ef Úkraína hefði fengið aðild að NATO hefði stríðið byrjað fyrr og líklega orðið verra“ | höfundur=Valgerður Gréta Guðmundsdóttir Gröndal| útgefandi=[[RÚV]] | dags=25. nóvember 2024| mánuðurskoðað=19. desember 2024}}</ref> Þrátt fyrir að fordæma ólöglega [[innlimun Rússlands á Krímskaga]] árið 2014 lét stjórn Merkels tvöfalda flutningsgetu [[Nord Stream 1]]-gasleiðslunnar frá Rússlandi árið 2015, enda var efnahagur Þýskalands þá orðinn afar háður rússnesku gasi.<ref>{{Vefheimild| url=https://vardberg.is/frettir/langur-skuggi-merkel-aranna-hvilir-yfir-samskiptunum-vid-ukrainumenn/| titill= Langur skuggi Merkel-áranna hvílir yfir samskiptunum við Úkraínumenn| höfundur=Björn Bjarnason| útgefandi=[[Varðberg]] | dags=10. apríl 2022| mánuðurskoðað=19. desember 2024}}</ref> Stjórn Merkels samþykkti jafnframt lagningu nýrrar gasleiðslu til Þýskalands frá Rússlandi, [[Nord Stream 2]], þrátt fyrir háværa gagnrýni um að leiðslan myndi gera Þjóðverja enn háðari Rússum á sama tíma og rússnesk stjórnvöld stæðu fyrir glæpum á borð við eitrun stjórnarandstæðingsins [[Aleksej Navalnyj]].<ref>{{Vefheimild| url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/hota-refsiadgerdum-vegna-nord-stream-2| titill=Hóta refsiaðgerðum vegna Nord Stream 2| höfundur=Jóhann Hlíðar Harðarson| útgefandi=[[RÚV]] | dags=27. ágúst 2018| mánuðurskoðað=19. desember 2024}}</ref> [[Innrás Rússa í Úkraínu 2022–|Innrás Rússa í Úkraínu]] hófst aðeins fáeinum mánuðum eftir að Merkel lét af embætti undir lok ársins 2021 og því hefur stefna hennar í samskiptum Þýskalands og Rússlands í síauknum mæli verið gagnrýnd.<ref name=ukraina/> Þann 29. október 2018 tilkynnti Merkel að hún hygðist ekki gefa kost á sér til endurkjörs sem formaður Kristilegra demókrata.<ref>{{Vefheimild|titill=Angela Merkel hættir eftir átján ára formennsku|url=https://www.visir.is/g/2018181028918/angela-merkel-haettir-eftir-atjan-ara-formennsku|ár=2018|mánuður=29. október|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=29. október|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''}}</ref> Með þessu sagðist hún ætla að axla ábyrgð fyrir lélegan árangur Kristilegra demókrata í héraðskosningum. Merkel lýsti því jafnframt yfir að hún hygðist láta af störfum sem kanslari við lok kjörtímabilsins árið 2021 og hætta alfarið í stjórnmálum.<ref>{{Vefheimild|titill=Fylgistap Angelu Merkel að falli|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/10/29/merkel_hyggst_haetta_2021/|ár=2018|mánuður=29. október|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=29. október|útgefandi=''[[mbl.is]]''}}</ref> [[Annegret Kramp-Karrenbauer]], sem er náinn bandamaður Merkels og hafði hlotið meðmæli hennar í formannssætið, var kjörin formaður Kristilegra demókrata í desember árið 2018.<ref>{{Vefheimild|titill=Bandamaður Merkel sigraði|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/12/07/bandamadur_merkel_sigradi/|ár=2018|mánuður=7. desember|árskoðað=2018|mánuðurskoðað=7. desember|útgefandi=''[[mbl.is]]''}}</ref> Kramp-Karrenbauer tilkynnti hins vegar þann 10. febrúar 2020 að hún hygðist segja af sér sem formaður flokksins.<ref>{{Vefheimild|titill=Eftirmaður Merkel verður ekki næsti kanslari|url=https://www.visir.is/g/2020200219961|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|ár=2020|mánuður=10. febrúar|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=10. febrúar|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Afsögn hennar kom í kjölfar deilna um það að flokksmenn Kristilegra demókrata hefðu greitt atkvæði ásamt öfgahægriflokknum [[Valkostur fyrir Þýskaland|Valkosti fyrir Þýskaland]] um myndun nýrrar stjórnar í [[Þýringaland]]i.<ref>{{Vefheimild|titill=Afsögn í skugga fasistahneykslis|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2020/02/10/afsogn_i_skugga_fasistahneykslis/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2020|mánuður=10. febrúar|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=10. febrúar|höfundur=Snorri Másson}}</ref> [[Armin Laschet]] tók við af Kramp-Karrenbauer sem formaður Kristilegra demókrata eftir formannskjör þann 16. janúar 2021.<ref>{{Vefheimild|titill=Armin Laschet er arftaki Merkel|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2021/01/16/armin_laschet_er_arftaki_merkel/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2021|mánuður=16. janúar|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=16. janúar}}</ref> Án Merkel við stjórnvölinn gekk Kristilegum demókrötum ekki vel í kosningunum 2021. Þetta leiddi til þess að [[Olaf Scholz]], kanslaraefni Jafnaðarmanna, tók við af Merkel eftir myndun nýrrar stjórnar þann 8. desember þetta ár.<ref>{{Vefheimild|titill=Olaf Scholz kjörinn kanslari Þýskalands |url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2021/12/08/olaf_scholz_kjorinn_kanslari_thyskalands/|útgefandi=[[mbl.is]]|ár=2021|mánuður=8. desember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=8. desember}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Gerhard Schröder]] | titill=[[Kanslari Þýskalands]] | frá=[[22. nóvember]] [[2005]] | til=[[8. desember]] [[2021]] | eftir=[[Olaf Scholz]]}} {{töfluendir}} {{Kanslarar Þýskalands}} {{fe|1954|Merkel, Angela}} {{DEFAULTSORT:Merkel, Angela}} [[Flokkur:Kanslarar Þýskalands|Merkel, Angela]] [[Flokkur:Forsetar evrópska ráðsins]] [[Flokkur:Þýskir eðlisfræðingar]] tcumsdlva8yillw2x9zv7ygcentn8e2 0 20719 1961605 1954376 2026-04-29T12:01:42Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961605 wikitext text/x-wiki {{Samtök |nafn= Siðmennt |merki= |staerd= |alt= |stofnað= 1990 |forseti= [[Arndís Anna K. Gunnarsdóttir]] (formaður) |varaforseti= Sigurður Rúnarsson (varaformaður) |heimilisfang= Laugavegur 178 |netfang= |vefsida= https://sidmennt.is }} '''Siðmennt - félag siðrænna húmanista á Íslandi''' er íslenskt [[lífsskoðunarfélag]], sem var stofnað árið [[1990]]. Félagið er málsvari mannúðarstefnu eða húmanisma, öllu heldur [[veraldlegur húmanismi|veraldlegs húmanisma]] og frjálsrar hugsunar, óháð [[trúarsetning]]um, og stendur fyrir borgaralegum athöfnum. Meðlimir eru nálægt 6.400. Árið 2013 hlaut félagið skráningu sem veraldlegt lífskoðunarfélag en breyting á lögum um skráð trú- og lífskoðunarfélög gerði skráninguna mögulega. Með skráningu sem veraldlegt lífsskoðunarfélag er Siðmennt skráð hjá [[Þjóðskrá]] og er hægt að skrá sig þar sem félagsmann Siðmenntar en við það renna [[sóknargjöld]] frá ríkinu til félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/5/3/sidmennt-fyrsta-lifsskodunarfelagid/ |title=Geymd eintak |access-date=2015-09-06 |archive-date=2013-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509165347/http://www.dv.is/frettir/2013/5/3/sidmennt-fyrsta-lifsskodunarfelagid/ |url-status=dead }}</ref> ==Athafnir== Siðmennt hefur skipulagt borgaralega [[ferming]]u með tilheyrandi námskeiði frá árinu 1990 en slíkar fermingar voru fyrst haldnar 1989 fyrir tilstuðlan [[Hope Knútsson]], sem síðar varð formaður Siðmenntar. <ref>https://www.visindavefur.is/svar.php?id=56637</ref> Félagið hefur leiðbeint fólki um fleiri athafnir svo sem borgaralega útför og nafngjöf án skírnar og hefur gefið út bæklinga í því skyni. Árið 2008 hóf Siðmennt athafnaþjónustu sína við aðrar athafnir en fermingu. <ref>{{cite web |url=http://sidmennt.is/veraldlegar-athafnir/um-athafnathjonustu-sidmenntar/ |title=Geymd eintak |access-date=2015-09-26 |archive-date=2015-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150919150847/http://sidmennt.is/veraldlegar-athafnir/um-athafnathjonustu-sidmenntar/ |url-status=dead }}</ref> Félagið menntar athafnastjóra með sérstöku námskeiði er varðar borgaralegar eða veraldlegar athafnir. <ref>{{cite web |url=http://sidmennt.is/veraldlegar-athafnir/athafnarstjorar-sidmenntar/menntun-athafnarstjora-sidmenntar/ |title=Geymd eintak |access-date=2015-09-06 |archive-date=2014-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140325071941/http://sidmennt.is/veraldlegar-athafnir/athafnarstjorar-sidmenntar/menntun-athafnarstjora-sidmenntar/ |url-status=dead }}</ref> ==Afstaða, umræða og starfsemi== Félagið hefur staðið fyrir umræðufundum um ýmis mál er tengjast mannúðarstefnu, siðrænum húmanisma eða borgaralegum athöfnum. Má þar nefna málefni eins og stefnu félagsins, trúarbragðafræðslu í skólum, [[mannréttindi]] samkynhneigðra, trúarskoðanir Schuberts, um að taka dauðann í sátt, sorg og sorgarviðbrögð, dánaraðstoð, hugsanlegt trúfélag trúlausra, um erlend félög siðrænna húmanista, tjáningarfrelsi, múslima o.fl. Siðmennt tekur yfirleitt ekki beina afstöðu í [[stjórnmál]]um og félagsmálum. Þó er það ósk félagsins að jafna stöðu allra trúarbragða og lífsskoðana og styður það aðskilnað ríkis og kirkju á Íslandi. Einnig hefur félagið látið til sín taka varðandi mannréttindamál eins og [[tjáningarfrelsi]]. Siðmennt hefur frá 2009 haldið hugvekju við setningu [[Alþingi]]s fyrir þá Alþingismenn sem hafa ákveðið að velja þann valkost fram yfir messu í Dómkirkjunni. <ref>{{cite web |url=http://sidmennt.is/2009/05/14/althingismenn-eiga-valkost-vid-gudsthjonustu-vid-thingsetningu/ |title=Geymd eintak |access-date=2015-09-08 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305093354/http://sidmennt.is/2009/05/14/althingismenn-eiga-valkost-vid-gudsthjonustu-vid-thingsetningu/ |url-status=dead }}</ref> Frá 2005 hefur Siðmennt árlega veitt húmanistaviðurkenningu og fræðslu- og vísindaviðurkenningu. Árið 2015 var framkvæmdastjóri ráðinn til að sinna verkefnum félagsins og var skrifstofa opnuð á [[Hallveigarstaðir|Hallveigarstöðum]] í Túngötu, Reykjavík.<ref>{{cite web |url=http://sidmennt.is/2015/06/16/sidmennt-raedur-framkvaemdastjora/ |title=Geymd eintak |access-date=2015-09-01 |archive-date=2015-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616152837/http://sidmennt.is/2015/06/16/sidmennt-raedur-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref>. Í byrjun árs 2016 kom út könnun sem Siðmennt lét framkvæma fyrir sig um lífsskoðun Íslendinga. Niðurstöður könnunarinnar bentu til þess að veraldlegar lífsskoðanir séu í mikilli sókn á Íslandi.<ref>[http://sidmennt.is/lifsskodanir/ Lífsskoðanir Íslendinga og trú] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160117192203/http://sidmennt.is/lifsskodanir/ |date=2016-01-17 }} Siðmennt. Skoðað 16. janúar 2016.</ref> Félagið er með tengsl við önnur félög veraldlegra húmanista eins og [[Human-Etisk Forbund]] í Noregi og [[British Humanist Association]] í Bretlandi. Einnig er það meðlimur í alþjóðasamtökum húmanista [[International Humanist and Ethics Union]] (IHEU). ==Meðlimir== Þann 3. maí 2013 þegar félagið hlaut skráningu sem veraldlegt lífskoðunarfélag voru meðlimir um 300. 1. janúar 2016 var meðlimafjöldi kominn í 1.456. Meðlimir voru 6.378 1. september 2025. <ref>[https://www.skra.is/um-okkur/frettir/frett/2025/09/11/Skraning-i-tru-og-lifsskodunarfelog-fram-til-1.-september-2025/ Skráning í trú og lífsskoðunarfélög fram til 1. september 2025] Þjóðskrá, sótt 8. okt. 2025 </ref> ===Meðlimafjöldi=== {|class="wikitable" style="text-align: right;" |+colspan="4"| (Hagstofa, 1. janúar)<ref>{{Cite web |url = http://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Samfelag/Samfelag__menning__5_trufelog/MAN10001.px/?rxid=aca952f5-7e99-4567-81f1-06a29ccc0608 |title = Mannfjöldi eftir trú og lífsskoðunarfélögum 1998–2018 |publisher = [[Hagstofan]] |location = Reykjavík |access-date = 2016-10-12 |archive-date = 2020-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20201126043121/http://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Samfelag/Samfelag__menning__5_trufelog/MAN10001.px/?rxid=aca952f5-7e99-4567-81f1-06a29ccc0608 |url-status = dead }}</ref> !Ár !Fjöldi |- |2014 |612 |- |2016 |1.456 |- |2018 |2.329 |- |2020 |4.039 |- |2022 |4.621 |- |2024 |5.809 |} == Tilvísun == {{reflist}} == Tengt efni == * [http://www.sidmennt.is Vefsíða Siðmenntar] * [https://www.sidmennt.is/ferming/ Borgaraleg ferming] * [https://www.sidmennt.is/humanismi/ Stefnuskrá Siðmenntar] * [http://www.sidmennt.is/trufrelsi/ Stefna Siðmenntar í trúfrelsismálum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.iheu.org Alþjóðasamtök siðrænna húmanista - IHEU] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20051101112753/www.sidmennt.is/lifsskodanafelag/ Baráttan fyrir jöfnum rétt trú- og lífsskoðanafélaga] {{Trúfélög á Íslandi}} [[Flokkur:Íslensk félagasamtök]] [[Flokkur:Guðleysi]] [[Flokkur:Trúleysi]] [[Flokkur:Lífsskoðunarfélög]] [[Flokkur:Veraldlegur húmanismi]] 3vujb486t7kilaqk1zwh1tvmykf6gqi 0 21953 1961687 1932108 2026-04-30T02:50:23Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961687 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður |forskeyti= |nafn=Valgerður Gunnarsdóttir |viðskeyti= |skammstöfun=ValG |mynd=Valgerdur Gunnarsdottir.jpg | myndastærð1 = | myndatexti1 = | fæddur ={{Fæðingardagur og aldur|1955|7|17}} |fæðingarstaður=Dalvík |dánardagur= |dánarstaður= |kjördæmisnúmer=6 |kjördæmi_nf=Norðausturkjördæmi |kjördæmi_ef=Norðausturkjördæmis |flokkur=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] | AÞ_frá1 = 2013 | AÞ_til1 = 2017 | AÞ_kjördæmi1 =Norðausturkjördæmi |tb1-kj-stytting=Norðaust. | AÞ_flokkur1 =Sjálfstæðisflokkurinn |tb1-fl-stytting=Sjálfstfl. |tb1-stjórn=x |tímabil2= | AÞ_kjördæmi2 = |tb2-kj-stytting= | AÞ_flokkur2 = |tb2-fl-stytting= |tb2-stjórn= |tímabil3= | AÞ_kjördæmi3 = |tb3-kj-stytting= | AÞ_flokkur3 = |tb3-fl-stytting= |tb3-stjórn= |tímabil4= | AÞ_kjördæmi4 = |tb4-kj-stytting= | AÞ_flokkur4 = |tb4-fl-stytting= |tb4-stjórn= |tímabil5= | AÞ_kjördæmi5 = |tb5-kj-stytting= | AÞ_flokkur5 = |tb5-fl-stytting= |tb5-stjórn= | stjórnartíð_start1 = 2013 | stjórnartíð_end1 = 2016 | titill1 =3. varaforseti Alþingis | stjórnartíð_start2 = 2016 | stjórnartíð_end2 = 2017 | titill2 =4. varaforseti Alþingis |embættistímabil3= | titill3 = |embættistímabil4= | titill4 = |embættistímabil5= | titill5 = | AÞ_CV =1175 | vefsíða = |neðanmálsgreinar= }} '''Valgerður Gunnarsdóttir''' (fædd á [[Dalvík]] árið [[1955]]) er fyrrverandi [[alþingi]]smaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í [[Norðausturkjördæmi]] og skólameistari Framhaldsskólans á Húsavík. Valgerður sat í bæjarstjórn á [[Húsavík (Skjálfanda)|Húsavík]] frá 1986 til 1998 og var forseti bæjarstjórnar frá 1994 til 1996. Hún var formaður [[Skólameistarafélag Íslands|Skólameistarafélags Íslands]] frá 2009-2013.<ref>[http://www.640.is/is/frettir/valgerdur-nadi-ordu-saetinu Valgerður náði öðru sætinu]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, 28. janúar 2013</ref><ref>[http://islendingur.is/?action=grein&id=105901 Norðausturland – kjörlendi öflugra tækifæra], 18. janúar 2013</ref> == Starfsferill og stjórnmálaþátttaka == Valgerður sat í bæjarstjórn á Húsavík fyrir [[Kvennalistinn|Kvennalistann]] frá 1986 til 1998. Hún var forseti bæjarstjórnar frá 1994 til 1996. Á árunum 1986 til 1990 sat hún í stjórn útgerðarfélagsins Höfða á Húsavík. Hún sat í skólanefnd Framhaldsskólans á Húsavík frá 1987 til 1999 og sat í fræðslu- og menningarmálanefnd Húsavíkur frá 1994 til 1999. Valgerður hefur verið í Sjálfstæðisflokknum frá árinu 2008 og náði 2. sæti í prófkjöri flokksins í Norðausturkjördæmi í janúar 2013. Valgerður var íslenskukennari, deildarstjóri og námsráðgjafi við Framhaldsskólann á Húsavík frá stofnun skólans árið 1987 til ársins 1999, þegar hún var skipuð skólameistari Framhaldsskólans á Laugum. Valgerður var kjörin í stjórn Skólameistarafélags Íslands árið 2000 og var formaður þess frá 2009-2013. Hún hefur verið formaður Samstarfsnefndar framhaldsskóla á Norðurlandi frá árinu 2006. == Menntun == Valgerður lauk landsprófi frá Gagnfræðaskóla Dalvíkur árið 1971. Hún sótti námskeið í matreiðslu fyrir matreiðslumenn á fiskiskipaflotanum við Húsmæðraskólann á Akureyri veturna 1973 og 1974. Hún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólanum á Akureyri]] árið 1975 og BA prófi í íslensku og bókmenntafræði frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið 1982. Árið 1996 lauk hún námi í uppeldis- og kennslufræði frá [[Háskólinn á Akureyri|Háskólanum á Akureyri]]. == Fjölskylda == Valgerður er fædd á Dalvík árið 1955. Foreldrar hennar eru Ásta Jónína Sveinbjarnardóttir og Gunnar Þór Jóhansson skipstjóri. Eiginmaður hennar er [[Örlygur Hnefill Jónsson]] lögmaður og varaþingmaður á Húsavík. Börn þeirra eru Emilía Ásta Örlygsdóttir (fædd 1977), Örlygur Hnefil Örlygsson (fæddur 1983) og Gunnar Hnefil Örlygsson (fæddur 1990). Börn Valgerðar reka hótel og ferðaþjónustu á Húsavík. Tengdafaðir Valgerðar var [[Jón Hnefill Aðalsteinsson]] (1927-2010), prófessor í [[þjóðfræði]] við Háskóla Íslands. ==Tenglar== * [http://www.laugar.is/ Vefsíða Framhaldsskólans á Laugum] ==Tilvísanir== <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Heimildir == * [http://www.mbl.is/frettir/kosning/2012/12/04/valgerdur_gefur_kost_a_ser_i_2_saeti/ Morgunblaðið: Valgerður gefur kost á sér í 2. sæti.] Skoðað þann 21. janúar 2013. * [http://www.mbl.is/greinasafn/grein/483985/?item_num=74&dags=1999-08-07 Morgunblaðið: Valgerður Gunnarsdóttir ráðin skólameistari á Laugum.] Skoðað þann 21. janúar 2013. * [http://islendingur.is/?action=grein&id=105901 Íslendingur: Norðausturland – kjörlendi öflugra tækifæra.] Skoðað þann 21. janúar 2013. * [http://www.althingi.is/altext/cv.php4?nfaerslunr=1084 Alþingi, æviágrip: Örlygur Hnefill Jónsson.] Skoðað þann 21. janúar 2013. * [http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1046847/ Morgunblaðið: Skólastarf á Laugum 80 ára.] Skoðað þann 21. janúar 2013. * [http://www.mbl.is/smartland/heimili/2012/07/08/orlygur_hnefill_orlygsson_opnar_hotel/ Morgunblaðið: Uppbygging og útsjónarsemi.] Skoðað þann 21. janúar 2013. {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=Þorvaldur Vestmann Magnússon | titill=[[Húsavík|Forseti bæjarstjórnar á Húsavík]] | frá=[[1994]]| til=[[1996]] | eftir=Katrín Eymundsdóttir}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Hjalti Jón Sveinsson]] | titill=[[Framhaldsskólinn á Laugum|Skólameistari Framhaldsskólans á Laugum]] | frá=[[1999]]| til=enn í embætti | eftir=enn í embætti}} {{Töfluendir}} [[Flokkur:Þingmenn Sjálfstæðisflokksins]] {{f|1955}} [[Flokkur:Íslenskar konur]] [[Flokkur:Íslenskir skólameistarar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum á Akureyri]] 7ki86y8yb29b16ayfie4ls4a9ziz1uc 0 23197 1961611 1917546 2026-04-29T13:34:49Z TKSnaevarr 53243 1961611 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Jóhann Hafstein | búseta = | mynd = Jóhann Hafstein.jpg | myndastærð = | myndatexti = | titill= [[Forsætisráðherra Íslands]] | stjórnartíð_start = [[10. júlí]] [[1970]] | stjórnartíð_end = [[14. júlí]] [[1971]] | forseti = [[Kristján Eldjárn]] | forveri = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | eftirmaður = [[Ólafur Jóhannesson (f. 1913)|Ólafur Jóhannesson]] | titill2= [[Iðnaðarráðherra]] | stjórnartíð_start3 = [[14. september]] [[1961]] | stjórnartíð_end3 = [[31. desember]] [[1961]] | forsætisráðherra3 = [[Ólafur Thors]] | forveri3 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | eftirmaður3 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | stjórnartíð_start2= [[14. nóvember]] [[1963]] | stjórnartíð_end2= [[14. júlí]] [[1971]] | forsætisráðherra2 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]]<br>''Hann sjálfur'' | forveri2 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | eftirmaður2 = [[Magnús Kjartansson (ráðherra)|Magnús Kjartansson]] | titill4= [[Dóms- og kirkjumálaráðherra Íslands|Dóms- og kirkjumálaráðherra]] | stjórnartíð_start5 = [[14. september]] [[1961]] | stjórnartíð_end5 = [[31. desember]] [[1961]] | forsætisráðherra5 = [[Ólafur Thors]] | forveri5 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | eftirmaður5 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | stjórnartíð_start4= [[14. nóvember]] [[1963]] | stjórnartíð_end4= [[10. október]] [[1970]] | forsætisráðherra4 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]]<br>''Hann sjálfur'' | forveri4 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | eftirmaður4 = [[Auður Auðuns]] | titill6= Formaður Sjálfstæðisflokksins | stjórnartíð_start6= [[10. júlí]] [[1970]] | stjórnartíð_end6 = [[12. október]] [[1973]] | forveri6 = [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | eftirmaður6 = [[Geir Hallgrímsson]] | fæddur = [[19. september]] [[1915]] | fæðingarstaður = [[Akureyri]], [[Ísland]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1980|5|15|1915|9|19}} | dánarstaður = | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | starf = | háskóli = [[Háskóli Íslands]] | maki = {{gifting|Ragnheiður Thors|1938}} | börn = 3 | faðir = [[Júlíus Havsteen]] |AÞ_CV = 284 |AÞ_frá1 = 1946 |AÞ_til1 = 1978 |AÞ_kjördæmi1= [[Reykjavíkurkjördæmi|Reykjavík]] |AÞ_flokkur1 = Sjálfstæðisflokkurinn }} '''Jóhann Hafstein''' ([[19. september]] [[1915]] – [[15. maí]] [[1980]]) var formaður Sjálfstæðisflokksins og [[forsætisráðherra]] [[Ísland]]s. Hann var fæddur á [[Akureyri]], sonur [[Júlíus Havsteen|Júlíusar Havsteens]], síðar sýslumanns, og [[Þórunn Jónsdóttir|Þórunnar Jónsdóttur]]. Hann lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólanum á Akureyri]] [[1934]] og lagaprófi frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] [[1938]], ásamt því að sinna starfi sem formaður Stúdentaráðs háskólans. Stundaði hann síðan framhaldsnám í þjóðarétti við Lundúnaháskóla og í Danmörku og Þýskalandi fram á haust [[1939]]. Jóhann kvæntist [[1938]] Ragnheiði Thors, dóttur Hauks Thors (bróður [[Ólafur Thors|Ólafs Thors]] forsætisráðherra) og Soffíu Hafstein (dóttur [[Hannes Hafstein|Hannesar Hafstein]] ráðherra) og áttu þau þrjá syni, Hauk, Jóhann Júlíus og Pétur. == Stjórnmálaferill == Árið [[1935]] stofnaði Jóhann [[Vaka (stúdentahreyfing)|Vöku]], félag lýðræðissinnaðra stúdenta, og var fyrsti formaður þess. Árið [[1939]] varð hann erindreki Sjálfstæðisflokksins og seinna framkvæmdastjóri hans [[1942]]. Hann var formaður [[Heimdallur (félag)|Heimdallar]] á árunum [[1939]] til [[1942]]. Þá var hann einnig formaður fulltrúaráðs sjálfstæðisfélaganna í Reykjavík [[1943]]-[[1955]]. Jóhann sat á þingi fyrir [[Reykjavík]] [[1946]]-[[1978]]. Hann gerðist bankastjóri [[Útvegsbankinn|Útvegsbankans]] [[1952]] en varð iðnaðar- og dómsmálaráðherra [[1963]]. Hann var kjörinn varaformaður Sjálfstæðisflokksins [[1965]] og tók við formennsku flokksins og embætti forsætisráðherra eftir fráfall [[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarna Benediktssonar]] [[1970]] jafnframt því að gegna áfram embætti iðnaðarráðherra. Eftir að viðreisnarstjórnin missti meirihluta sinn [[1971]] gerðist Jóhann leiðtogi stjórnarandstöðunnar. Haustið [[1973]] sagði hann af sér formennsku vegna heilsubrests. Ritgerðasafn hans, [[Þjóðmálaþættir]], kom út [[1976]]. Jóhann Hafstein lést eftir langvarandi veikindi, þann [[15. maí]] [[1980]]. == Heimildir == * [http://www.althingi.is/altext/thingm/1909150009.html Æviágrip á vef Alþingis] * {{bókaheimild|höfundur=Hannes Hólmsteinn Gissurarson|titill=Sjálfstæðisflokkurinn í sextíu ár|útgefandi=Sjálfstæðisflokkurinn|ár=1989|}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Gunnar Thoroddsen]] | titill=[[SUS|Formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna]] | frá=[[1943]] | til=[[1949]] | eftir=[[Magnús Jónsson (f. 1919)|Magnús Jónsson]] frá Mel |}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | titill=[[Forsætisráðherrar á Íslandi|Forsætisráðherra]] | frá=[[10. júlí]] [[1970]] | til=[[14. júlí]] [[1971]] | eftir=[[Ólafur Jóhannesson (f. 1913)|Ólafur Jóhannesson]]}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Bjarni Benediktsson (f. 1908)|Bjarni Benediktsson]] | titill=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Formaður Sjálfstæðisflokksins]] | frá=[[10. júlí]] [[1970]] | til=[[12. október]] [[1973]] | eftir=[[Geir Hallgrímsson]]}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Gunnar Thoroddsen]] | titill=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Varaformaður Sjálfstæðisflokksins]] | frá=[[24. apríl]] [[1965]] | til=[[10. júlí]] [[1970]] | eftir=[[Geir Hallgrímsson]]}} {{Töfluendir}} {{fd|1915|1980}} {{Forsætisráðherrar Íslands}} {{Fimmta ráðuneyti Ólafs Thors}} {{Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar}} {{Ráðuneyti Jóhanns Hafstein}} [[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 1951-1960]] [[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 1961-1970]] [[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 1971-1980]] [[Flokkur:Dómsmálaráðherrar Íslands]] [[Flokkur:Formenn Sjálfstæðisflokksins]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Íslands]] [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Handhafar stórriddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Iðnaðarráðherrar Íslands]] [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum á Akureyri]] [[Flokkur:Varaformenn Sjálfstæðisflokksins]] [[Flokkur:Þingmenn Sjálfstæðisflokksins]] ems5u7vw7wdttjibsxbq3o6sekwni0r 0 27958 1961614 1961593 2026-04-29T14:09:06Z ~2026-23019-87 115546 /* 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. */ 1961614 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem Ólafur Stefánsson, Dagur Sigurðsson, Guðmundur Hrafnkelsson, Geir Sveinsson, Valdimar Grímsson o.fl. === 2002-2007. Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val. == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] tay989rwlqiziifw4d3vx2wn424g4wf 1961615 1961614 2026-04-29T14:12:18Z ~2026-23019-87 115546 /* Frábær árangur í handknattleik karla */ 1961615 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem Ólafur Stefánsson, Dagur Sigurðsson, Guðmundur Hrafnkelsson, Geir Sveinsson, Valdimar Grímsson o.fl. === 2002-2007. Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] maeyb72pkdmdtljmguyl44gmw96k747 1961616 1961615 2026-04-29T14:14:31Z ~2026-23019-87 115546 /* Frábær árangur í handknattleik karla */ 1961616 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007. Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] meb0vw8o1hxluxcamw2o02ouu02m0li 1961617 1961616 2026-04-29T14:27:04Z ~2026-23019-87 115546 /* 2002-2007. Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla */ 1961617 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007. Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um. Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja. == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] 7jx5yyd1r00xiyyhvw7ndl6cu0viiq2 1961618 1961617 2026-04-29T14:29:13Z ~2026-23019-87 115546 /* Mikilvægur samningur í höfn */ 1961618 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007. Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] pf5g3whhv1jskp2cqdu3ox98co4ylwi 1961626 1961618 2026-04-29T15:43:53Z ~2026-23019-87 115546 /* Mikilvægur samningur í höfn */ 1961626 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 140 Íslandsmeistaratitla og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á Öskjuhlíð, meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001. Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007. Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> === Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur === Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 24'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]] *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 20'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] inb2ew5o2r1bmg40hwxzrv4p51yzzra 0 33011 1961707 1778998 2026-04-30T11:20:55Z ~2026-26186-85 116032 Vitlaust 1961707 wikitext text/x-wiki [[Mynd:HaymarketRiot-Harpers.jpg|thumb|Mynd úr Harper's Weekly frá 1886 af Blóðbaðinu á Haymarket í Chicago.]] einnig kallaður '''verkalýðsdagurinn''' er alþjóðlegur baráttudagur verkalýðsins. [[1889]] hittust fulltrúar (annarra) alþjóðasamtaka kommúnista á ráðstefnu í [[París]], í tilefni af því að hundrað ár væru liðin frá því að Parísarbúar tóku [[Bastillan|Bastilluna]]. Þar var ákveðið að gera fyrsta maí að baráttudegi hreyfingarinnar. Þessi tiltekni dagur var valinn meðal annars til að minnast [[Blóðbaðið á Haymarket|blóðbaðsins á Haymarket]] í [[Chicago]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] þremur árum áður. Á [[Ísland]]i var fyrsta kröfugangan á fyrsta maí gengin [[1923]] og hefur dagurinn verið löggiltur frídagur á Íslandi síðan [[1966]]. Í [[Bandaríkjunum]] og [[Kanada]] er haldið upp á verkalýðsdag (Labor Day) fyrsta mánudag í september. Hugmyndin um að heiðra verkamenn á þennan hátt var sett fram í Bandaríkjunum árið 1882 og fyrstu lagaákvæðin voru sett þar árið 1887. Í [[Ástralía|Ástralíu]] og [[Nýja-Sjáland]]i er haldið upp á verkalýðsdag í október. == Eldri hefðir == 1. maí sem hátíðisdagur rekur uppruna sinn allt aftur til heiðni en þar markaði hann endalok vetrar og upphaf sumars og í skandinavíu var haldið upp á 1. maí sem sumardaginn fyrsta. Eftir að kristni komst á helgaði kirkjan þennan dag dýrlingnum Valborgu sem var ensk prinsessa, trúboði og abbadís í Þýskalandi. Svíar halda ennþá upp á Valborgarmessu, en þó kvöldið fyrir 1. maí.<ref>{{cite web |url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=2299|title=Út á hvað gengur 1. maí?|publisher=Vísindavefurinn|accessdate=1. maí 2014}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == [http://www.almanak.hi.is/rim.html#verkal%C3%BD%C3%B0sdagurinn Almanaksskýringar] Þorsteinn Sæmundsson, á vef Almanaks Háskóla Íslands, síðast breytt 24. 9. 2010 [[Flokkur:Verkalýðsbarátta]] [[Flokkur:Dagatal]] [[Flokkur:Hátíðisdagar]] [[Flokkur:Íslenskir fánadagar]] [[Flokkur:Lögbundnir frídagar á Íslandi]] r9arensccq2imf2lruu8sjrcbjq9587 1961708 1961707 2026-04-30T11:21:29Z ~2026-26186-85 116032 U 1961708 wikitext text/x-wiki [[Mynd:HaymarketRiot-Harpers.jpg|thumb|Mynd úr Harper's Weekly frá 1886 af Blóðbaðinu á Haymarket í Chicago.]] einnig kallaður '''verkalýðsdagurinn''' er alþjóðlegur baráttudagur verkalýðsins. [[1889]] hittust fulltrúar (annarra) alþjóðasamtaka kommúnista á ráðstefnu í [[París]], í tilefni af því að hundrað ár væru liðin frá því að Parísarbúar tóku PlayStation . Þar var ákveðið að gera fyrsta maí að baráttudegi hreyfingarinnar. Þessi tiltekni dagur var valinn meðal annars til að minnast [[Blóðbaðið á Haymarket|blóðbaðsins á Haymarket]] í [[Chicago]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] þremur árum áður. Á [[Ísland]]i var fyrsta kröfugangan á fyrsta maí gengin [[1923]] og hefur dagurinn verið löggiltur frídagur á Íslandi síðan [[1966]]. Í [[Bandaríkjunum]] og [[Kanada]] er haldið upp á verkalýðsdag (Labor Day) fyrsta mánudag í september. Hugmyndin um að heiðra verkamenn á þennan hátt var sett fram í Bandaríkjunum árið 1882 og fyrstu lagaákvæðin voru sett þar árið 1887. Í [[Ástralía|Ástralíu]] og [[Nýja-Sjáland]]i er haldið upp á verkalýðsdag í október. == Eldri hefðir == 1. maí sem hátíðisdagur rekur uppruna sinn allt aftur til heiðni en þar markaði hann endalok vetrar og upphaf sumars og í skandinavíu var haldið upp á 1. maí sem sumardaginn fyrsta. Eftir að kristni komst á helgaði kirkjan þennan dag dýrlingnum Valborgu sem var ensk prinsessa, trúboði og abbadís í Þýskalandi. Svíar halda ennþá upp á Valborgarmessu, en þó kvöldið fyrir 1. maí.<ref>{{cite web |url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=2299|title=Út á hvað gengur 1. maí?|publisher=Vísindavefurinn|accessdate=1. maí 2014}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == [http://www.almanak.hi.is/rim.html#verkal%C3%BD%C3%B0sdagurinn Almanaksskýringar] Þorsteinn Sæmundsson, á vef Almanaks Háskóla Íslands, síðast breytt 24. 9. 2010 [[Flokkur:Verkalýðsbarátta]] [[Flokkur:Dagatal]] [[Flokkur:Hátíðisdagar]] [[Flokkur:Íslenskir fánadagar]] [[Flokkur:Lögbundnir frídagar á Íslandi]] 6sk0ii10ln50nnxczs9he7ahj5jodt5 1961709 1961708 2026-04-30T11:23:02Z MinhVN1863 116033 Undid edits by [[Special:Contributions/~2026-26186-85|~2026-26186-85]] ([[User talk:~2026-26186-85|talk]]) to last revision by Snaevar-bot: test edit, please use the [[Wikipedia:Sandkassinn|sandbox]] 1961709 wikitext text/x-wiki [[Mynd:HaymarketRiot-Harpers.jpg|thumb|Mynd úr Harper's Weekly frá 1886 af Blóðbaðinu á Haymarket í Chicago.]] '''Fyrsti maí''', einnig kallaður '''verkalýðsdagurinn''' er alþjóðlegur baráttudagur verkalýðsins. [[1889]] hittust fulltrúar (annarra) alþjóðasamtaka kommúnista á ráðstefnu í [[París]], í tilefni af því að hundrað ár væru liðin frá því að Parísarbúar tóku [[Bastillan|Bastilluna]]. Þar var ákveðið að gera fyrsta maí að baráttudegi hreyfingarinnar. Þessi tiltekni dagur var valinn meðal annars til að minnast [[Blóðbaðið á Haymarket|blóðbaðsins á Haymarket]] í [[Chicago]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] þremur árum áður. Á [[Ísland]]i var fyrsta kröfugangan á fyrsta maí gengin [[1923]] og hefur dagurinn verið löggiltur frídagur á Íslandi síðan [[1966]]. Í [[Bandaríkjunum]] og [[Kanada]] er haldið upp á verkalýðsdag (Labor Day) fyrsta mánudag í september. Hugmyndin um að heiðra verkamenn á þennan hátt var sett fram í Bandaríkjunum árið 1882 og fyrstu lagaákvæðin voru sett þar árið 1887. Í [[Ástralía|Ástralíu]] og [[Nýja-Sjáland]]i er haldið upp á verkalýðsdag í október. == Eldri hefðir == 1. maí sem hátíðisdagur rekur uppruna sinn allt aftur til heiðni en þar markaði hann endalok vetrar og upphaf sumars og í skandinavíu var haldið upp á 1. maí sem sumardaginn fyrsta. Eftir að kristni komst á helgaði kirkjan þennan dag dýrlingnum Valborgu sem var ensk prinsessa, trúboði og abbadís í Þýskalandi. Svíar halda ennþá upp á Valborgarmessu, en þó kvöldið fyrir 1. maí.<ref>{{cite web |url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=2299|title=Út á hvað gengur 1. maí?|publisher=Vísindavefurinn|accessdate=1. maí 2014}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == [http://www.almanak.hi.is/rim.html#verkal%C3%BD%C3%B0sdagurinn Almanaksskýringar] Þorsteinn Sæmundsson, á vef Almanaks Háskóla Íslands, síðast breytt 24. 9. 2010 [[Flokkur:Verkalýðsbarátta]] [[Flokkur:Dagatal]] [[Flokkur:Hátíðisdagar]] [[Flokkur:Íslenskir fánadagar]] [[Flokkur:Lögbundnir frídagar á Íslandi]] 2pmy0jeg7y517b2fmuttbk990aesfk0 0 34035 1961660 1956932 2026-04-29T21:57:38Z TKSnaevarr 53243 1961660 wikitext text/x-wiki {{félagasamtök |nafn = Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin |bakgrunnslitur = |mynd =Flag of WHO.svg |myndaheiti ={{small|Fáni Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar.}} |kort = |kortastærð= |kortaheiti= |skammstöfun= WHO |einkennisorð= |stofnun={{start date and age|1948}} |gerð= Alþjóðleg heilbrigðisstofnun |höfuðstöðvar={{CHE}} [[Genf]], [[Sviss]] |móðurfélag=[[Efnahags- og félagsmálaráð Sameinuðu þjóðanna]] |staðsetning= |hnit={{Coord|46|13|56|N|06|08|03|E|display=inline,title}} |markaðsvæði= |tungumál= |titill_leiðtoga = Framkvæmdastjóri |nafn_leiðtoga = [[Tedros Adhanom]] (síðan 2017<ref>{{Vefheimild|titill=Yfirmaður WHO er eþíópískur sérfræðingur í malaríu|höfundur=Davíð Roach Gunnarsson|höfundur2=Þórunn Elísabet Bogadóttir|url=https://www.ruv.is/frett/yfirmadur-who-er-ethiopiskur-serfraedingur-i-malariu|útgefandi=[[RÚV]]|ár=2019|mánuður=24. mars|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=15. maí}}</ref>) |vefsíða=[https://www.who.int www.who.int] }} '''Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin''' (stundum nefnd '''Alþjóðaheilbrigðisstofnunin'''; [[enska]]: ''World Health Organization'', '''WHO''') er sérhæfð stofnun innan [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]], sem samræmir aðgerðir á sviði alþjóðlegra [[heilbrigðismál]]a. WHO var stofnað [[7. apríl]] [[1948]] og er með höfuðstöðvar í [[Genf]] í [[Sviss]]. Hjá stofnuninni starfa um 7000 manns í 150 löndum. Framkvæmdarstjórinn er [[Tedros Adhanom]]. ==Starfsemi== WHO er stjórnunar og samhæfingar yfirvald á alþjóðlegum grundvelli inn í Sameinuðu Þjóða kerfinu. WHO gerir það með því að vera leiðandi í málefnum sem skipta heilbrigði miklu máli og taka þátt í sameiginlegum aðgerðum þar sem þess er þörf. Með því að móta rannsóknar markmið og örva framleiðslu, þýðingu og dreifingu verðmætrar þekkingar. Með því að setja staðla og viðmið, fylgjast með og efla innleiðingu þeirra. Fylgjast með heilbrigðisástandi og meta stefnu heilbrigðismála. WHO gefur út árlega skýrslu, World Health Report. WHO er leiðandi afli í baráttunni við sjúkdóma. Stofnunin hefur starfað með UN AIDS og komið í veg fyrir 50% nýrra smita hjá fólki á aldrinum 15-24 ára. Stofnunin hefur einnig átt stóran þátt í að finna mótefni við Malaríu og komið í veg fyrir ótímabæran dauða hjá óléttum konum og ungum börnum. Með hjálp WHO hefur þeim sem hafa dáið úr [[lungnabólga|lungnabólgu]] fækkað um 40% á árunum 1990-2010. ==Umsvif== WHO starfar með öllum aðildarríkjum SÞ til að stuðla að bættu heilbrigði og þróun innan aðildarríkjanna. WHO starfar með ríkisstjórnum aðildarríkjanna og öðrum aðilum í að framfylgja heilbrigðisstefnum þessara ríkja sem og sameiginlegum skuldbindingum stjórnar WHO. ==Fjármagn== Miklar endurbætur eru að verða hjá WHO til þess að tryggja það að stofnunin sé vel í stakk búin til þess að takast á við sí flóknari áskoranir tuttugustu og fyrstu aldarinnar í heilbrigðismálum. Fjárheimildir WHO árið 2015 voru $5 miljarðar. ==Viðfangsefni== Stærsta áskorun WHO árið 2016 var [[zika-vírusinn]]. WHO hefur komið af stað alþjóðlegri viðbragðsáætlun- og sameiginlegum viðbragðshópi til að leiða svar alþjóðasamfélagsins við útbreiðslu vírusins. Heilbrigðisyfirvöld hafa greint zika-vírusinn í fimm heimsálfum, Evrópu, Norður- og Suður Ameríku, Asíu og Afríku. Helsta viðfangsefni Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar frá árinu 2020 var [[Kórónaveirufaraldurinn 2019–2021|kórónaveirufaraldur]] sjúkdómsins [[COVID-19]] sem átti upptök sín í [[Wuhan]] í Kína í lok ársins 2019. Stofnunin lýsti yfir [[Heimsfaraldur|heimsfaraldri]] vegna veirunnar þann 11. mars 2020.<ref>{{Vefheimild|titill=COVID-19 flokkaður sem heimsfaraldur|url=https://www.frettabladid.is/frettir/covid-19-flokkadur-sem-heimsfaraldur/|útgefandi=''Fréttablaðið''|höfundur=Fanndís Birna Logadóttir|ár=2020|mánuður=11. mars|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=5. júní|safnslóð=https://vefsafn.is/is/20230403142034/https://www.frettabladid.is/frettir/covid-19-flokkadur-sem-heimsfaraldur/|safndags=3. apríl 2023}}</ref> [[Donald Trump]] Bandaríkjaforseti hefur verið gagnrýninn á stofnunina fyrir viðbrögð hennar við veirufaraldrinum. Meðal annars hefur hann sakað stofnunina að förlast að senda sérfræðinga í læknavísindum til Kína við upphaf faraldursins og hafa þannig mistekist að koma í veg fyrir útbreiðslu hans.<ref>{{Vefheimild|titill=Trump stöðvar greiðslur Bandaríkjanna til WHO|url=https://www.frettabladid.is/frettir/trump-stvar-greislur-bandarkjanna-til-who/|útgefandi=''Fréttablaðið''|ár=2020|mánuður=14. apríl|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=15. apríl|höfundur=Hjörvar Ólafsson|safnslóð=https://vefsafn.is/is/20230402101948/https://www.frettabladid.is/frettir/trump-stvar-greislur-bandarkjanna-til-who/|safndags=2. apríl 2023}}</ref> Þann 30. maí tilkynnti Trump að Bandaríkin hygðust slíta öll tengsl við WHO og hætta að fjármagna stofnunina.<ref>{{Vefheimild|titill=Bandaríkin slíta á tengsl við WHO|url=https://www.ruv.is/frett/2020/05/30/bandarikin-slita-a-tengsl-vid-who|útgefandi=RÚV|ár=2020|mánuður=30. maí|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=5. júní|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson|safnslóð=https://vefsafn.is/is/20200530061305/https://www.ruv.is/frett/2020/05/30/bandarikin-slita-a-tengsl-vid-who|safndags=30. maí 2020}}</ref> ==Tenglar== * [https://www.who.int Vefur Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar] ==Tilvísanir== <references/> {{Sameinuðu þjóðirnar}} {{Stubbur|heilsa}} {{s|1948}} [[Flokkur:Sérstofnanir Sameinuðu þjóðanna]] 31hbu1652pus95nmkfqrrhpypi4k8s9 0 34038 1961633 1919112 2026-04-29T17:46:17Z TKSnaevarr 53243 1961633 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Opec Organization of the Petroleum Exporting Countries countries.PNG|thumb|right|Kort sem sýnir núverandi (grænn litur) og fyrrverandi (blár litur) aðildarríki OPEC]] '''Samtök olíuútflutningsríkja''' ([[enska]]: ''Organisation of the Petroleum Exporting Countries'' eða ''OPEC'') eru alþjóðleg samtök sem í eru [[olíuframleiðsla|olíuframleiðsluríkin]] [[Alsír]], [[Angóla]], [[Ekvador]], [[Íran]], [[Írak]], [[Katar]], [[Kúveit]], [[Líbía]], [[Nígería]], [[Sádí-Arabía]] og [[Venesúela]]. Frá [[1965]] hafa höfuðstöðvar samtakanna verið í [[Vínarborg]] í [[Austurríki]]. Hafa þau oft á tíðum hagað sinni stefnu eins og einokunarhringur á markaði. Stofnun OPEC táknaði þáttaskil í opinberu yfiráði fullvalda ríkja á sínum náttúruauðlindum gagnvart yfirráðum einkafyrirtækja.<ref>Yergin, Daniel (1991), The Prize: The Epic Quest for Oil, Money, and Power</ref> == Markmið == Í upphafi var markmið samtakanna að losa sig undan einhliða ákvarðanatöku vestrænna olíufyrirtækja hvað varðar olíuverð. Aðildarríkin voru mörg hver mjög háð markaðsverði á olíu og því mikilvægt fyrir þau að sá markaður sé stöðugur. Því sóttu OPEC ríkin það hart að auka hlut hagnaðs á olíusölu frá þeirra ríkjum frá 50% upp í 80%. Því var náð fram í gegnum umbóta á stjórnsýslu- og skattalöggjöf landanna. Engar tilraunir voru þá gerðar til að hækka heimsmarkaðsverðið á olíu, eingöngu að ríkin fengu meira af hagnaðinum til sín. Í upphafi áttunda áratugarins þá ákváðu leiðtogar OPEC að finna leiðir til að snúa við langri þróun á stiglækkandi olíuverði. Voru þá gerðar tilraunir til að hækka það og viðhalda því verði sem ríkin töldu viðunandi. Þá voru OPEC ríkin að mestu búin að tryggja sín upphaflegu markmið um hlutdeild af hagnaði og breyttust þá markmið samtakana í að viðhalda ákveðnum stöðugleika og valdi á olíumarkaðinum. Þau markmið eiga enn við í þó að á ýmsu hefur gengið. Bæði innanhúsátök í samtökunum, þar sem aðilar greina á um framleiðslukvóta, og utanaðkomandi átök, þar sem bæði hernaðar- og pólitískar aðgerðir hafa reynt á samstöðu OPEC samtakanna. Ennfremur hafa ríkin reynt að finna nýjar lindir auk þess að nýta betur þær sem fyrir eru þar sem birgðastaða olíu hefur minnkað til muna undanfarin ár.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of hte Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Olíukrísan 1973 == {{aðalgrein|Olíukreppan 1973}} [[File:Opecrev.gif|alt=miklar olíuhækkanir á áttunda áratug og lækkanir á þeim níunda|thumb|Verðsveiflur á olíu frá árinu 1970]] Í október 1973 hófust stríðsátök á milli [[Ísrael]]s annarsvegar og [[Egyptaland]]s og [[Sýrland]]s hinsvegar. Átök þessi eru gjarnan nefnd, [[Jom kippúr-stríðið]], en því lauk með sigri Ísraels með dyggum stuðningi [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. OPEC-ríkin, sem höfðu stutt heri Araba í stríðinu, ákváðu að bregðast við inngripum Bandaríkjanna með því að stöðva alla verslun á olíu til þeirra. Þar sem Bandaríkin voru, á þeim tíma, langstærsti neytandi á olíu fjórfaldaðist verð á olíu á einungis fáeinum mánuðum.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Aðgerð þessi leiddi til ákveðins uppnáms um heim allan, þó einkum í Bandaríkjunum. Innanlandsframleiðsla á olíu í Bandaríkjunum hafði náð ákveðnu hámarki nokkrum árum áður og voru þau því í auknari mæli háðari innflutningi, sem að mestu kom frá ríkjum OPEC samtakanna. Var þetta í fyrsta skiptið sem olía var notuð í beinum tilgangi til að skaða aðila í pólitískum tilgangi. Varð þá til hugtakið „olíuvopnið“.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Afleiðingar þessara aðgerða urðu víðtækar en þó ekki líkt og OPEC ríkin höfðu gert ráð fyrir. Bandaríkin og bandamenn þeirra sem mest fundu fyrir olíuhækkuninni, tóku ekki í mál að gefa eftir í þessu átökum. Fram að þessu þá voru áhyggjur manna litlar hvað varðar stöðu olíunnar sem orkugjafa, þar sem olían var ódýr og birgðir miklar á heimsmarkaði. Nú þegar iðnaðarríkin fundu skyndilega fyrir svo mikilli hækkun á olíunni, fóru af stað ýmsar aðgerðir til að stemma stigu við ítök OPEC-ríkjanna á heimsmarkaði. Fyrirtæki fóru af stað í rannsóknir og þróun á öðrum orkugjöfum. Sólar-, vind- og vatnsaflsorka byrjaði að skjóta rótum og þróaðist hratt. Ennfremur jókst eftirspurn eftir gasi og kolum sem og sum ríki ákváðu að setja kjarnorkuframleiðslu í forgang. Bílaframleiðendur fóru af stað að þróa hagkvæmari bíla sem náðu fljótt góðri markaðsstöðu á þeim markaði og byrjuðu bílaframleiðendur að verja meiri pening í rannsóknir á bifreiðar sem nota annan orkugjafa en bensín. Auk þessa þá sáu ýmiss lönd tækifæri í að nýta olíulindir í sinni lögsögu sem þangað til höfðu þóttar of dýrar í framleiðslu. Olíuvinnsla í Norðursjó hófst auk þess að ríki fóru að líta til olíulinda á griðarsvæðum, t.d. í Alaska og Kanada.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Olíuvopnið hafði einnig áhrif á hið alþjóðlega pólitíska landslag. Staða Bandaríkjanna í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] hafði versnað, þar sem Arabaríki urðu skyndilega óhliðholl þeim. Japan, var það ríki sem mest var háð olíu frá OPEC, breytti skyndilega stöðu sinni gagnvart Ísrael og studdi Arabaþjóðir í auknari mæli til að þau myndu slaka á viðskiptabanninu.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Að lokum náðust samningar á milli OPEC og þeirra vestrænuríkja um afléttingu bannsins í mars 1974. Bandaríkjamenn drógu til baka einhliða stuðning sinn við Ísrael og urðu leiðandi í gerð friðarsamninga á milli deiluaðila. Aðgerðirnar höfðu varanlegar afleiðingar á heimsmarkaði þar sem valdahlutföll breyttust og talið að stöðugleiki væri ekki sá sem haldið hafði verið upphaflega. Efnahagskerfi fjölmargra landa staðnaði og skapaði kreppur sem stuðlaði að lakari lífsgæðum. Þegar í ljós kom hversu öflugt olíuvopnið var í raun sáu OPEC-ríkin sig í nýju og valdameira hlutverki í heiminum en önnur ríki áttuðu sig einnig á mikilvægi ríkjanna og byrjuðu með skipulögðum hætti að bæta áhrif sín og ítök innan þeirra. Sú samkeppni leiddi að einhverju leyti til pólitískrar deilu á milli aðila OPEC-samtakanna og samstaða þeirra minnkaði upp frá því. == Olíuofframboðið á níunda áratugnum == Í kjölfar olíukrísunnar, 1973, þá byrjuðu markaðir að jafna sig í kringum 1980. Efnahagskreppan hafði staðið í tæpan áratug, olíuverð hækkað stöðugt og mótvægisaðgerðir, bæði stjórnvalda og einkafyrirtækja, ekki farnar að segja til sín. Sköpuðust þá aðstæður þar sem eftirspurn eftir olíu minnkaði á meðan aukið framboð kom á markaðinn með tilkomu nýrra olíulinda, t.d. í Norðursjó. Árið 1986 hafði hlutfall olíuframleiðslu innan OPEC ríkjanna fallið úr 50% niður í 29%. Á sama tíma hafði olíuverð lækkað um 46%.<ref>Leonardo Maugeri (2006). The Age of Oil: The Mythology, History, and Future of the World's Most Controversial Resource</ref> Mikill ágreiningur var innan ríkjanna um hvernig ætti að bregðast við þessum breyttu aðstæðum. Í fyrstu reyndi [[Sádi-Arabía]] að koma á framleiðslukvóta til að minnka framleiðsluna og hækka verðið. Önnur ríki voru ósammála þeirri nálgun og ákvað þá Sádi-Arabía upp á sitt einsdæmi minnka framleiðslu sína um fjórðung. Sú aðgerð misheppnaðist og tók þá við tímabil þar sem þeir flæddu markaðinn af ódýrri olíu. Það leiddi til þess að ríki þar sem olíuframleiðslan var dýr, féllu á markaði auk þess að önnur OPEC-ríki þurftu að draga úr sinni framleiðslu. Þetta var í fyrsta skipti þar sem ákveðið var að einstök ríki gátu ákveðið olíuframleiðslu innan samtakanna þó með góðum og gildum rökum. Þarna byrjuðu því samtökin að funda mun oftar þar sem staða einstakra landa var tekin fyrir í stað OPEC ríkjanna sem einnar heildar. Má segja að þá hafi OPEC samtökin byrjað að hegða sér eins og einokunarhringur eða haftasamtök í þeim hefðbundna skilningi.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Núverandi horfur == [[File:Flag of OPEC.svg|thumb|Fáni OPEC samtakanna]] Staða samtakanna er ennþá gífurlega sterk á markaðnum. Eftirspurn eftir olíu hefur aukist til muna á heimsmarkaði síðan á níunda áratugnum og þá að mestu vegna aukinnar þarfar Asíuríkja. Þrátt fyrir miklar tækniframfarir í átt að öðrum orkugjöfum, þá er olían enn langstærst á markaðinum. En olía er ekki endurnýjanleg auðlind og eru ríki innan OPEC farin að finna fyrir vandamálum í framleiðslu sinni. Þau vandamál varða ólíka stöðu ríkjanna hvað varða aðgengi að ódýrum olíulindum og ríkidæmi þegna þeirra. Ríki eins og [[Sádi-Arabía]] og [[Kúveit]] eru öll tiltölulega fámenn og hafa aðgang að ódýrum olíulindum í miklu magni. Hinsvegar eru ríki eins og Nígería, Indónesía og Venesúela fjölmenn og eru olíubirgðir þeirra minni auk þess að vinnsla þeirra dýrari. Þetta hefur skapað ákveðinn ágreining innan samtakanna þegar kemur að kvótasetningu á olíuframleiðslu þar sem ólík sjónarmið greinir á.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] sögðu sig úr Samtökum olíuframleiðsluríkja í apríl 2026 eftir að hafa verið aðili að þeim í nærri 60 ár. Furstadæmin höfðu lengi lýst yfir óánægju með framleiðslukvóta OPEC og ítök Sádi-Arabíu í samtökunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Fursta­dæmin yfir­gefa OPEC|url=https://vb.is/frettir/sameinudu-arabisu-furstadaemin-yfirgefa-opec/|útgefandi=[[Viðskiptablaðið]]|dags= 28. apríl 2026|skoðað= 29. apríl 2026}}</ref> Með útgöngu Sameinuðu arabísku furstadæmanna misstu samtökin um 15 prósent af framleiðslugetu sinni.<ref>{{Vefheimild|titill= Upphafið að endalokum OPEC?|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-28-upphafid-ad-endalokum-opec-473861|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 28. apríl 2026 |skoðað= 29. apríl 2026|höfundur=Ingibjörg Sara Guðmundsdóttir}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.opec.org/home/ Vefur OPEC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060807002233/http://www.opec.org/home/ |date=2006-08-07 }} {{s|1960}} [[Flokkur:Alþjóðastofnanir]] [[Flokkur:Olíuiðnaður]] pxor18vt4sem04mp9nes7obhxhgn5ld 1961637 1961633 2026-04-29T17:51:11Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Samtök olíuframleiðsluríkja]] á [[Samtök olíuútflutningslanda]]: Sbr. Hugtakasafn þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins 1961633 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Opec Organization of the Petroleum Exporting Countries countries.PNG|thumb|right|Kort sem sýnir núverandi (grænn litur) og fyrrverandi (blár litur) aðildarríki OPEC]] '''Samtök olíuútflutningsríkja''' ([[enska]]: ''Organisation of the Petroleum Exporting Countries'' eða ''OPEC'') eru alþjóðleg samtök sem í eru [[olíuframleiðsla|olíuframleiðsluríkin]] [[Alsír]], [[Angóla]], [[Ekvador]], [[Íran]], [[Írak]], [[Katar]], [[Kúveit]], [[Líbía]], [[Nígería]], [[Sádí-Arabía]] og [[Venesúela]]. Frá [[1965]] hafa höfuðstöðvar samtakanna verið í [[Vínarborg]] í [[Austurríki]]. Hafa þau oft á tíðum hagað sinni stefnu eins og einokunarhringur á markaði. Stofnun OPEC táknaði þáttaskil í opinberu yfiráði fullvalda ríkja á sínum náttúruauðlindum gagnvart yfirráðum einkafyrirtækja.<ref>Yergin, Daniel (1991), The Prize: The Epic Quest for Oil, Money, and Power</ref> == Markmið == Í upphafi var markmið samtakanna að losa sig undan einhliða ákvarðanatöku vestrænna olíufyrirtækja hvað varðar olíuverð. Aðildarríkin voru mörg hver mjög háð markaðsverði á olíu og því mikilvægt fyrir þau að sá markaður sé stöðugur. Því sóttu OPEC ríkin það hart að auka hlut hagnaðs á olíusölu frá þeirra ríkjum frá 50% upp í 80%. Því var náð fram í gegnum umbóta á stjórnsýslu- og skattalöggjöf landanna. Engar tilraunir voru þá gerðar til að hækka heimsmarkaðsverðið á olíu, eingöngu að ríkin fengu meira af hagnaðinum til sín. Í upphafi áttunda áratugarins þá ákváðu leiðtogar OPEC að finna leiðir til að snúa við langri þróun á stiglækkandi olíuverði. Voru þá gerðar tilraunir til að hækka það og viðhalda því verði sem ríkin töldu viðunandi. Þá voru OPEC ríkin að mestu búin að tryggja sín upphaflegu markmið um hlutdeild af hagnaði og breyttust þá markmið samtakana í að viðhalda ákveðnum stöðugleika og valdi á olíumarkaðinum. Þau markmið eiga enn við í þó að á ýmsu hefur gengið. Bæði innanhúsátök í samtökunum, þar sem aðilar greina á um framleiðslukvóta, og utanaðkomandi átök, þar sem bæði hernaðar- og pólitískar aðgerðir hafa reynt á samstöðu OPEC samtakanna. Ennfremur hafa ríkin reynt að finna nýjar lindir auk þess að nýta betur þær sem fyrir eru þar sem birgðastaða olíu hefur minnkað til muna undanfarin ár.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of hte Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Olíukrísan 1973 == {{aðalgrein|Olíukreppan 1973}} [[File:Opecrev.gif|alt=miklar olíuhækkanir á áttunda áratug og lækkanir á þeim níunda|thumb|Verðsveiflur á olíu frá árinu 1970]] Í október 1973 hófust stríðsátök á milli [[Ísrael]]s annarsvegar og [[Egyptaland]]s og [[Sýrland]]s hinsvegar. Átök þessi eru gjarnan nefnd, [[Jom kippúr-stríðið]], en því lauk með sigri Ísraels með dyggum stuðningi [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. OPEC-ríkin, sem höfðu stutt heri Araba í stríðinu, ákváðu að bregðast við inngripum Bandaríkjanna með því að stöðva alla verslun á olíu til þeirra. Þar sem Bandaríkin voru, á þeim tíma, langstærsti neytandi á olíu fjórfaldaðist verð á olíu á einungis fáeinum mánuðum.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Aðgerð þessi leiddi til ákveðins uppnáms um heim allan, þó einkum í Bandaríkjunum. Innanlandsframleiðsla á olíu í Bandaríkjunum hafði náð ákveðnu hámarki nokkrum árum áður og voru þau því í auknari mæli háðari innflutningi, sem að mestu kom frá ríkjum OPEC samtakanna. Var þetta í fyrsta skiptið sem olía var notuð í beinum tilgangi til að skaða aðila í pólitískum tilgangi. Varð þá til hugtakið „olíuvopnið“.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Afleiðingar þessara aðgerða urðu víðtækar en þó ekki líkt og OPEC ríkin höfðu gert ráð fyrir. Bandaríkin og bandamenn þeirra sem mest fundu fyrir olíuhækkuninni, tóku ekki í mál að gefa eftir í þessu átökum. Fram að þessu þá voru áhyggjur manna litlar hvað varðar stöðu olíunnar sem orkugjafa, þar sem olían var ódýr og birgðir miklar á heimsmarkaði. Nú þegar iðnaðarríkin fundu skyndilega fyrir svo mikilli hækkun á olíunni, fóru af stað ýmsar aðgerðir til að stemma stigu við ítök OPEC-ríkjanna á heimsmarkaði. Fyrirtæki fóru af stað í rannsóknir og þróun á öðrum orkugjöfum. Sólar-, vind- og vatnsaflsorka byrjaði að skjóta rótum og þróaðist hratt. Ennfremur jókst eftirspurn eftir gasi og kolum sem og sum ríki ákváðu að setja kjarnorkuframleiðslu í forgang. Bílaframleiðendur fóru af stað að þróa hagkvæmari bíla sem náðu fljótt góðri markaðsstöðu á þeim markaði og byrjuðu bílaframleiðendur að verja meiri pening í rannsóknir á bifreiðar sem nota annan orkugjafa en bensín. Auk þessa þá sáu ýmiss lönd tækifæri í að nýta olíulindir í sinni lögsögu sem þangað til höfðu þóttar of dýrar í framleiðslu. Olíuvinnsla í Norðursjó hófst auk þess að ríki fóru að líta til olíulinda á griðarsvæðum, t.d. í Alaska og Kanada.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Olíuvopnið hafði einnig áhrif á hið alþjóðlega pólitíska landslag. Staða Bandaríkjanna í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] hafði versnað, þar sem Arabaríki urðu skyndilega óhliðholl þeim. Japan, var það ríki sem mest var háð olíu frá OPEC, breytti skyndilega stöðu sinni gagnvart Ísrael og studdi Arabaþjóðir í auknari mæli til að þau myndu slaka á viðskiptabanninu.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Að lokum náðust samningar á milli OPEC og þeirra vestrænuríkja um afléttingu bannsins í mars 1974. Bandaríkjamenn drógu til baka einhliða stuðning sinn við Ísrael og urðu leiðandi í gerð friðarsamninga á milli deiluaðila. Aðgerðirnar höfðu varanlegar afleiðingar á heimsmarkaði þar sem valdahlutföll breyttust og talið að stöðugleiki væri ekki sá sem haldið hafði verið upphaflega. Efnahagskerfi fjölmargra landa staðnaði og skapaði kreppur sem stuðlaði að lakari lífsgæðum. Þegar í ljós kom hversu öflugt olíuvopnið var í raun sáu OPEC-ríkin sig í nýju og valdameira hlutverki í heiminum en önnur ríki áttuðu sig einnig á mikilvægi ríkjanna og byrjuðu með skipulögðum hætti að bæta áhrif sín og ítök innan þeirra. Sú samkeppni leiddi að einhverju leyti til pólitískrar deilu á milli aðila OPEC-samtakanna og samstaða þeirra minnkaði upp frá því. == Olíuofframboðið á níunda áratugnum == Í kjölfar olíukrísunnar, 1973, þá byrjuðu markaðir að jafna sig í kringum 1980. Efnahagskreppan hafði staðið í tæpan áratug, olíuverð hækkað stöðugt og mótvægisaðgerðir, bæði stjórnvalda og einkafyrirtækja, ekki farnar að segja til sín. Sköpuðust þá aðstæður þar sem eftirspurn eftir olíu minnkaði á meðan aukið framboð kom á markaðinn með tilkomu nýrra olíulinda, t.d. í Norðursjó. Árið 1986 hafði hlutfall olíuframleiðslu innan OPEC ríkjanna fallið úr 50% niður í 29%. Á sama tíma hafði olíuverð lækkað um 46%.<ref>Leonardo Maugeri (2006). The Age of Oil: The Mythology, History, and Future of the World's Most Controversial Resource</ref> Mikill ágreiningur var innan ríkjanna um hvernig ætti að bregðast við þessum breyttu aðstæðum. Í fyrstu reyndi [[Sádi-Arabía]] að koma á framleiðslukvóta til að minnka framleiðsluna og hækka verðið. Önnur ríki voru ósammála þeirri nálgun og ákvað þá Sádi-Arabía upp á sitt einsdæmi minnka framleiðslu sína um fjórðung. Sú aðgerð misheppnaðist og tók þá við tímabil þar sem þeir flæddu markaðinn af ódýrri olíu. Það leiddi til þess að ríki þar sem olíuframleiðslan var dýr, féllu á markaði auk þess að önnur OPEC-ríki þurftu að draga úr sinni framleiðslu. Þetta var í fyrsta skipti þar sem ákveðið var að einstök ríki gátu ákveðið olíuframleiðslu innan samtakanna þó með góðum og gildum rökum. Þarna byrjuðu því samtökin að funda mun oftar þar sem staða einstakra landa var tekin fyrir í stað OPEC ríkjanna sem einnar heildar. Má segja að þá hafi OPEC samtökin byrjað að hegða sér eins og einokunarhringur eða haftasamtök í þeim hefðbundna skilningi.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Núverandi horfur == [[File:Flag of OPEC.svg|thumb|Fáni OPEC samtakanna]] Staða samtakanna er ennþá gífurlega sterk á markaðnum. Eftirspurn eftir olíu hefur aukist til muna á heimsmarkaði síðan á níunda áratugnum og þá að mestu vegna aukinnar þarfar Asíuríkja. Þrátt fyrir miklar tækniframfarir í átt að öðrum orkugjöfum, þá er olían enn langstærst á markaðinum. En olía er ekki endurnýjanleg auðlind og eru ríki innan OPEC farin að finna fyrir vandamálum í framleiðslu sinni. Þau vandamál varða ólíka stöðu ríkjanna hvað varða aðgengi að ódýrum olíulindum og ríkidæmi þegna þeirra. Ríki eins og [[Sádi-Arabía]] og [[Kúveit]] eru öll tiltölulega fámenn og hafa aðgang að ódýrum olíulindum í miklu magni. Hinsvegar eru ríki eins og Nígería, Indónesía og Venesúela fjölmenn og eru olíubirgðir þeirra minni auk þess að vinnsla þeirra dýrari. Þetta hefur skapað ákveðinn ágreining innan samtakanna þegar kemur að kvótasetningu á olíuframleiðslu þar sem ólík sjónarmið greinir á.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] sögðu sig úr Samtökum olíuframleiðsluríkja í apríl 2026 eftir að hafa verið aðili að þeim í nærri 60 ár. Furstadæmin höfðu lengi lýst yfir óánægju með framleiðslukvóta OPEC og ítök Sádi-Arabíu í samtökunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Fursta­dæmin yfir­gefa OPEC|url=https://vb.is/frettir/sameinudu-arabisu-furstadaemin-yfirgefa-opec/|útgefandi=[[Viðskiptablaðið]]|dags= 28. apríl 2026|skoðað= 29. apríl 2026}}</ref> Með útgöngu Sameinuðu arabísku furstadæmanna misstu samtökin um 15 prósent af framleiðslugetu sinni.<ref>{{Vefheimild|titill= Upphafið að endalokum OPEC?|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-28-upphafid-ad-endalokum-opec-473861|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 28. apríl 2026 |skoðað= 29. apríl 2026|höfundur=Ingibjörg Sara Guðmundsdóttir}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.opec.org/home/ Vefur OPEC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060807002233/http://www.opec.org/home/ |date=2006-08-07 }} {{s|1960}} [[Flokkur:Alþjóðastofnanir]] [[Flokkur:Olíuiðnaður]] pxor18vt4sem04mp9nes7obhxhgn5ld 1961641 1961637 2026-04-29T17:51:57Z TKSnaevarr 53243 1961641 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Opec Organization of the Petroleum Exporting Countries countries.PNG|thumb|right|Kort sem sýnir núverandi (grænn litur) og fyrrverandi (blár litur) aðildarríki OPEC]] '''Samtök olíuútflutningslanda''' ([[enska]]: ''Organisation of the Petroleum Exporting Countries'' eða ''OPEC'') eru alþjóðleg samtök sem í eru [[olíuframleiðsla|olíuframleiðsluríkin]] [[Alsír]], [[Angóla]], [[Ekvador]], [[Íran]], [[Írak]], [[Katar]], [[Kúveit]], [[Líbía]], [[Nígería]], [[Sádí-Arabía]] og [[Venesúela]]. Frá [[1965]] hafa höfuðstöðvar samtakanna verið í [[Vínarborg]] í [[Austurríki]]. Hafa þau oft á tíðum hagað sinni stefnu eins og einokunarhringur á markaði. Stofnun OPEC táknaði þáttaskil í opinberu yfiráði fullvalda ríkja á sínum náttúruauðlindum gagnvart yfirráðum einkafyrirtækja.<ref>Yergin, Daniel (1991), The Prize: The Epic Quest for Oil, Money, and Power</ref> == Markmið == Í upphafi var markmið samtakanna að losa sig undan einhliða ákvarðanatöku vestrænna olíufyrirtækja hvað varðar olíuverð. Aðildarríkin voru mörg hver mjög háð markaðsverði á olíu og því mikilvægt fyrir þau að sá markaður sé stöðugur. Því sóttu OPEC ríkin það hart að auka hlut hagnaðs á olíusölu frá þeirra ríkjum frá 50% upp í 80%. Því var náð fram í gegnum umbóta á stjórnsýslu- og skattalöggjöf landanna. Engar tilraunir voru þá gerðar til að hækka heimsmarkaðsverðið á olíu, eingöngu að ríkin fengu meira af hagnaðinum til sín. Í upphafi áttunda áratugarins þá ákváðu leiðtogar OPEC að finna leiðir til að snúa við langri þróun á stiglækkandi olíuverði. Voru þá gerðar tilraunir til að hækka það og viðhalda því verði sem ríkin töldu viðunandi. Þá voru OPEC ríkin að mestu búin að tryggja sín upphaflegu markmið um hlutdeild af hagnaði og breyttust þá markmið samtakana í að viðhalda ákveðnum stöðugleika og valdi á olíumarkaðinum. Þau markmið eiga enn við í þó að á ýmsu hefur gengið. Bæði innanhúsátök í samtökunum, þar sem aðilar greina á um framleiðslukvóta, og utanaðkomandi átök, þar sem bæði hernaðar- og pólitískar aðgerðir hafa reynt á samstöðu OPEC samtakanna. Ennfremur hafa ríkin reynt að finna nýjar lindir auk þess að nýta betur þær sem fyrir eru þar sem birgðastaða olíu hefur minnkað til muna undanfarin ár.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of hte Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Olíukrísan 1973 == {{aðalgrein|Olíukreppan 1973}} [[File:Opecrev.gif|alt=miklar olíuhækkanir á áttunda áratug og lækkanir á þeim níunda|thumb|Verðsveiflur á olíu frá árinu 1970]] Í október 1973 hófust stríðsátök á milli [[Ísrael]]s annarsvegar og [[Egyptaland]]s og [[Sýrland]]s hinsvegar. Átök þessi eru gjarnan nefnd, [[Jom kippúr-stríðið]], en því lauk með sigri Ísraels með dyggum stuðningi [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. OPEC-ríkin, sem höfðu stutt heri Araba í stríðinu, ákváðu að bregðast við inngripum Bandaríkjanna með því að stöðva alla verslun á olíu til þeirra. Þar sem Bandaríkin voru, á þeim tíma, langstærsti neytandi á olíu fjórfaldaðist verð á olíu á einungis fáeinum mánuðum.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Aðgerð þessi leiddi til ákveðins uppnáms um heim allan, þó einkum í Bandaríkjunum. Innanlandsframleiðsla á olíu í Bandaríkjunum hafði náð ákveðnu hámarki nokkrum árum áður og voru þau því í auknari mæli háðari innflutningi, sem að mestu kom frá ríkjum OPEC samtakanna. Var þetta í fyrsta skiptið sem olía var notuð í beinum tilgangi til að skaða aðila í pólitískum tilgangi. Varð þá til hugtakið „olíuvopnið“.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Afleiðingar þessara aðgerða urðu víðtækar en þó ekki líkt og OPEC ríkin höfðu gert ráð fyrir. Bandaríkin og bandamenn þeirra sem mest fundu fyrir olíuhækkuninni, tóku ekki í mál að gefa eftir í þessu átökum. Fram að þessu þá voru áhyggjur manna litlar hvað varðar stöðu olíunnar sem orkugjafa, þar sem olían var ódýr og birgðir miklar á heimsmarkaði. Nú þegar iðnaðarríkin fundu skyndilega fyrir svo mikilli hækkun á olíunni, fóru af stað ýmsar aðgerðir til að stemma stigu við ítök OPEC-ríkjanna á heimsmarkaði. Fyrirtæki fóru af stað í rannsóknir og þróun á öðrum orkugjöfum. Sólar-, vind- og vatnsaflsorka byrjaði að skjóta rótum og þróaðist hratt. Ennfremur jókst eftirspurn eftir gasi og kolum sem og sum ríki ákváðu að setja kjarnorkuframleiðslu í forgang. Bílaframleiðendur fóru af stað að þróa hagkvæmari bíla sem náðu fljótt góðri markaðsstöðu á þeim markaði og byrjuðu bílaframleiðendur að verja meiri pening í rannsóknir á bifreiðar sem nota annan orkugjafa en bensín. Auk þessa þá sáu ýmiss lönd tækifæri í að nýta olíulindir í sinni lögsögu sem þangað til höfðu þóttar of dýrar í framleiðslu. Olíuvinnsla í Norðursjó hófst auk þess að ríki fóru að líta til olíulinda á griðarsvæðum, t.d. í Alaska og Kanada.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Olíuvopnið hafði einnig áhrif á hið alþjóðlega pólitíska landslag. Staða Bandaríkjanna í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] hafði versnað, þar sem Arabaríki urðu skyndilega óhliðholl þeim. Japan, var það ríki sem mest var háð olíu frá OPEC, breytti skyndilega stöðu sinni gagnvart Ísrael og studdi Arabaþjóðir í auknari mæli til að þau myndu slaka á viðskiptabanninu.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Að lokum náðust samningar á milli OPEC og þeirra vestrænuríkja um afléttingu bannsins í mars 1974. Bandaríkjamenn drógu til baka einhliða stuðning sinn við Ísrael og urðu leiðandi í gerð friðarsamninga á milli deiluaðila. Aðgerðirnar höfðu varanlegar afleiðingar á heimsmarkaði þar sem valdahlutföll breyttust og talið að stöðugleiki væri ekki sá sem haldið hafði verið upphaflega. Efnahagskerfi fjölmargra landa staðnaði og skapaði kreppur sem stuðlaði að lakari lífsgæðum. Þegar í ljós kom hversu öflugt olíuvopnið var í raun sáu OPEC-ríkin sig í nýju og valdameira hlutverki í heiminum en önnur ríki áttuðu sig einnig á mikilvægi ríkjanna og byrjuðu með skipulögðum hætti að bæta áhrif sín og ítök innan þeirra. Sú samkeppni leiddi að einhverju leyti til pólitískrar deilu á milli aðila OPEC-samtakanna og samstaða þeirra minnkaði upp frá því. == Olíuofframboðið á níunda áratugnum == Í kjölfar olíukrísunnar, 1973, þá byrjuðu markaðir að jafna sig í kringum 1980. Efnahagskreppan hafði staðið í tæpan áratug, olíuverð hækkað stöðugt og mótvægisaðgerðir, bæði stjórnvalda og einkafyrirtækja, ekki farnar að segja til sín. Sköpuðust þá aðstæður þar sem eftirspurn eftir olíu minnkaði á meðan aukið framboð kom á markaðinn með tilkomu nýrra olíulinda, t.d. í Norðursjó. Árið 1986 hafði hlutfall olíuframleiðslu innan OPEC ríkjanna fallið úr 50% niður í 29%. Á sama tíma hafði olíuverð lækkað um 46%.<ref>Leonardo Maugeri (2006). The Age of Oil: The Mythology, History, and Future of the World's Most Controversial Resource</ref> Mikill ágreiningur var innan ríkjanna um hvernig ætti að bregðast við þessum breyttu aðstæðum. Í fyrstu reyndi [[Sádi-Arabía]] að koma á framleiðslukvóta til að minnka framleiðsluna og hækka verðið. Önnur ríki voru ósammála þeirri nálgun og ákvað þá Sádi-Arabía upp á sitt einsdæmi minnka framleiðslu sína um fjórðung. Sú aðgerð misheppnaðist og tók þá við tímabil þar sem þeir flæddu markaðinn af ódýrri olíu. Það leiddi til þess að ríki þar sem olíuframleiðslan var dýr, féllu á markaði auk þess að önnur OPEC-ríki þurftu að draga úr sinni framleiðslu. Þetta var í fyrsta skipti þar sem ákveðið var að einstök ríki gátu ákveðið olíuframleiðslu innan samtakanna þó með góðum og gildum rökum. Þarna byrjuðu því samtökin að funda mun oftar þar sem staða einstakra landa var tekin fyrir í stað OPEC ríkjanna sem einnar heildar. Má segja að þá hafi OPEC samtökin byrjað að hegða sér eins og einokunarhringur eða haftasamtök í þeim hefðbundna skilningi.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Núverandi horfur == [[File:Flag of OPEC.svg|thumb|Fáni OPEC samtakanna]] Staða samtakanna er ennþá gífurlega sterk á markaðnum. Eftirspurn eftir olíu hefur aukist til muna á heimsmarkaði síðan á níunda áratugnum og þá að mestu vegna aukinnar þarfar Asíuríkja. Þrátt fyrir miklar tækniframfarir í átt að öðrum orkugjöfum, þá er olían enn langstærst á markaðinum. En olía er ekki endurnýjanleg auðlind og eru ríki innan OPEC farin að finna fyrir vandamálum í framleiðslu sinni. Þau vandamál varða ólíka stöðu ríkjanna hvað varða aðgengi að ódýrum olíulindum og ríkidæmi þegna þeirra. Ríki eins og [[Sádi-Arabía]] og [[Kúveit]] eru öll tiltölulega fámenn og hafa aðgang að ódýrum olíulindum í miklu magni. Hinsvegar eru ríki eins og Nígería, Indónesía og Venesúela fjölmenn og eru olíubirgðir þeirra minni auk þess að vinnsla þeirra dýrari. Þetta hefur skapað ákveðinn ágreining innan samtakanna þegar kemur að kvótasetningu á olíuframleiðslu þar sem ólík sjónarmið greinir á.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] sögðu sig úr Samtökum olíuútflutningslanda í apríl 2026 eftir að hafa verið aðili að þeim í nærri 60 ár. Furstadæmin höfðu lengi lýst yfir óánægju með framleiðslukvóta OPEC og ítök Sádi-Arabíu í samtökunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Fursta­dæmin yfir­gefa OPEC|url=https://vb.is/frettir/sameinudu-arabisu-furstadaemin-yfirgefa-opec/|útgefandi=[[Viðskiptablaðið]]|dags= 28. apríl 2026|skoðað= 29. apríl 2026}}</ref> Með útgöngu Sameinuðu arabísku furstadæmanna misstu samtökin um 15 prósent af framleiðslugetu sinni.<ref>{{Vefheimild|titill= Upphafið að endalokum OPEC?|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-28-upphafid-ad-endalokum-opec-473861|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 28. apríl 2026 |skoðað= 29. apríl 2026|höfundur=Ingibjörg Sara Guðmundsdóttir}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.opec.org/home/ Vefur OPEC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060807002233/http://www.opec.org/home/ |date=2006-08-07 }} {{s|1960}} [[Flokkur:Alþjóðastofnanir]] [[Flokkur:Olíuiðnaður]] ku10fp2e73d1v9ujdl7v2d1cq7l94rv 1961694 1961641 2026-04-30T09:10:52Z TKSnaevarr 53243 1961694 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Opec Organization of the Petroleum Exporting Countries countries.PNG|thumb|right|Kort sem sýnir núverandi (grænn litur) og fyrrverandi (blár litur) aðildarríki OPEC]] '''Samtök olíuútflutningslanda''' ([[enska]]: ''Organisation of the Petroleum Exporting Countries'' eða ''OPEC'') eru alþjóðleg samtök sem í eru [[olíuframleiðsla|olíuframleiðsluríkin]] [[Alsír]], [[Gabon]], [[Íran]], [[Írak]], [[Katar]], [[Kúveit]], [[Líbía]], [[Lýðveldið Kongó]], [[Nígería]], [[Sádí-Arabía]] og [[Venesúela]]. Frá [[1965]] hafa höfuðstöðvar samtakanna verið í [[Vínarborg]] í [[Austurríki]]. Hafa þau oft á tíðum hagað sinni stefnu eins og einokunarhringur á markaði. Stofnun OPEC táknaði þáttaskil í opinberu yfiráði fullvalda ríkja á sínum náttúruauðlindum gagnvart yfirráðum einkafyrirtækja.<ref>Yergin, Daniel (1991), The Prize: The Epic Quest for Oil, Money, and Power</ref> == Markmið == Í upphafi var markmið samtakanna að losa sig undan einhliða ákvarðanatöku vestrænna olíufyrirtækja hvað varðar olíuverð. Aðildarríkin voru mörg hver mjög háð markaðsverði á olíu og því mikilvægt fyrir þau að sá markaður sé stöðugur. Því sóttu OPEC ríkin það hart að auka hlut hagnaðs á olíusölu frá þeirra ríkjum frá 50% upp í 80%. Því var náð fram í gegnum umbóta á stjórnsýslu- og skattalöggjöf landanna. Engar tilraunir voru þá gerðar til að hækka heimsmarkaðsverðið á olíu, eingöngu að ríkin fengu meira af hagnaðinum til sín. Í upphafi áttunda áratugarins þá ákváðu leiðtogar OPEC að finna leiðir til að snúa við langri þróun á stiglækkandi olíuverði. Voru þá gerðar tilraunir til að hækka það og viðhalda því verði sem ríkin töldu viðunandi. Þá voru OPEC ríkin að mestu búin að tryggja sín upphaflegu markmið um hlutdeild af hagnaði og breyttust þá markmið samtakana í að viðhalda ákveðnum stöðugleika og valdi á olíumarkaðinum. Þau markmið eiga enn við í þó að á ýmsu hefur gengið. Bæði innanhúsátök í samtökunum, þar sem aðilar greina á um framleiðslukvóta, og utanaðkomandi átök, þar sem bæði hernaðar- og pólitískar aðgerðir hafa reynt á samstöðu OPEC samtakanna. Ennfremur hafa ríkin reynt að finna nýjar lindir auk þess að nýta betur þær sem fyrir eru þar sem birgðastaða olíu hefur minnkað til muna undanfarin ár.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of hte Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Olíukrísan 1973 == {{aðalgrein|Olíukreppan 1973}} [[File:Opecrev.gif|alt=miklar olíuhækkanir á áttunda áratug og lækkanir á þeim níunda|thumb|Verðsveiflur á olíu frá árinu 1970]] Í október 1973 hófust stríðsátök á milli [[Ísrael]]s annarsvegar og [[Egyptaland]]s og [[Sýrland]]s hinsvegar. Átök þessi eru gjarnan nefnd, [[Jom kippúr-stríðið]], en því lauk með sigri Ísraels með dyggum stuðningi [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. OPEC-ríkin, sem höfðu stutt heri Araba í stríðinu, ákváðu að bregðast við inngripum Bandaríkjanna með því að stöðva alla verslun á olíu til þeirra. Þar sem Bandaríkin voru, á þeim tíma, langstærsti neytandi á olíu fjórfaldaðist verð á olíu á einungis fáeinum mánuðum.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Aðgerð þessi leiddi til ákveðins uppnáms um heim allan, þó einkum í Bandaríkjunum. Innanlandsframleiðsla á olíu í Bandaríkjunum hafði náð ákveðnu hámarki nokkrum árum áður og voru þau því í auknari mæli háðari innflutningi, sem að mestu kom frá ríkjum OPEC samtakanna. Var þetta í fyrsta skiptið sem olía var notuð í beinum tilgangi til að skaða aðila í pólitískum tilgangi. Varð þá til hugtakið „olíuvopnið“.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Afleiðingar þessara aðgerða urðu víðtækar en þó ekki líkt og OPEC ríkin höfðu gert ráð fyrir. Bandaríkin og bandamenn þeirra sem mest fundu fyrir olíuhækkuninni, tóku ekki í mál að gefa eftir í þessu átökum. Fram að þessu þá voru áhyggjur manna litlar hvað varðar stöðu olíunnar sem orkugjafa, þar sem olían var ódýr og birgðir miklar á heimsmarkaði. Nú þegar iðnaðarríkin fundu skyndilega fyrir svo mikilli hækkun á olíunni, fóru af stað ýmsar aðgerðir til að stemma stigu við ítök OPEC-ríkjanna á heimsmarkaði. Fyrirtæki fóru af stað í rannsóknir og þróun á öðrum orkugjöfum. Sólar-, vind- og vatnsaflsorka byrjaði að skjóta rótum og þróaðist hratt. Ennfremur jókst eftirspurn eftir gasi og kolum sem og sum ríki ákváðu að setja kjarnorkuframleiðslu í forgang. Bílaframleiðendur fóru af stað að þróa hagkvæmari bíla sem náðu fljótt góðri markaðsstöðu á þeim markaði og byrjuðu bílaframleiðendur að verja meiri pening í rannsóknir á bifreiðar sem nota annan orkugjafa en bensín. Auk þessa þá sáu ýmiss lönd tækifæri í að nýta olíulindir í sinni lögsögu sem þangað til höfðu þóttar of dýrar í framleiðslu. Olíuvinnsla í Norðursjó hófst auk þess að ríki fóru að líta til olíulinda á griðarsvæðum, t.d. í Alaska og Kanada.<ref>Responding to Crisis. Envhist.wisc.edu. (2010)</ref> Olíuvopnið hafði einnig áhrif á hið alþjóðlega pólitíska landslag. Staða Bandaríkjanna í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] hafði versnað, þar sem Arabaríki urðu skyndilega óhliðholl þeim. Japan, var það ríki sem mest var háð olíu frá OPEC, breytti skyndilega stöðu sinni gagnvart Ísrael og studdi Arabaþjóðir í auknari mæli til að þau myndu slaka á viðskiptabanninu.<ref>Paust, Jordan J. & Blaustein, Albert P. (1974). "The Arab Oil Weapon - A Threat to International Peace". The American Journal of International Law</ref> Að lokum náðust samningar á milli OPEC og þeirra vestrænuríkja um afléttingu bannsins í mars 1974. Bandaríkjamenn drógu til baka einhliða stuðning sinn við Ísrael og urðu leiðandi í gerð friðarsamninga á milli deiluaðila. Aðgerðirnar höfðu varanlegar afleiðingar á heimsmarkaði þar sem valdahlutföll breyttust og talið að stöðugleiki væri ekki sá sem haldið hafði verið upphaflega. Efnahagskerfi fjölmargra landa staðnaði og skapaði kreppur sem stuðlaði að lakari lífsgæðum. Þegar í ljós kom hversu öflugt olíuvopnið var í raun sáu OPEC-ríkin sig í nýju og valdameira hlutverki í heiminum en önnur ríki áttuðu sig einnig á mikilvægi ríkjanna og byrjuðu með skipulögðum hætti að bæta áhrif sín og ítök innan þeirra. Sú samkeppni leiddi að einhverju leyti til pólitískrar deilu á milli aðila OPEC-samtakanna og samstaða þeirra minnkaði upp frá því. == Olíuofframboðið á níunda áratugnum == Í kjölfar olíukrísunnar, 1973, þá byrjuðu markaðir að jafna sig í kringum 1980. Efnahagskreppan hafði staðið í tæpan áratug, olíuverð hækkað stöðugt og mótvægisaðgerðir, bæði stjórnvalda og einkafyrirtækja, ekki farnar að segja til sín. Sköpuðust þá aðstæður þar sem eftirspurn eftir olíu minnkaði á meðan aukið framboð kom á markaðinn með tilkomu nýrra olíulinda, t.d. í Norðursjó. Árið 1986 hafði hlutfall olíuframleiðslu innan OPEC ríkjanna fallið úr 50% niður í 29%. Á sama tíma hafði olíuverð lækkað um 46%.<ref>Leonardo Maugeri (2006). The Age of Oil: The Mythology, History, and Future of the World's Most Controversial Resource</ref> Mikill ágreiningur var innan ríkjanna um hvernig ætti að bregðast við þessum breyttu aðstæðum. Í fyrstu reyndi [[Sádi-Arabía]] að koma á framleiðslukvóta til að minnka framleiðsluna og hækka verðið. Önnur ríki voru ósammála þeirri nálgun og ákvað þá Sádi-Arabía upp á sitt einsdæmi minnka framleiðslu sína um fjórðung. Sú aðgerð misheppnaðist og tók þá við tímabil þar sem þeir flæddu markaðinn af ódýrri olíu. Það leiddi til þess að ríki þar sem olíuframleiðslan var dýr, féllu á markaði auk þess að önnur OPEC-ríki þurftu að draga úr sinni framleiðslu. Þetta var í fyrsta skipti þar sem ákveðið var að einstök ríki gátu ákveðið olíuframleiðslu innan samtakanna þó með góðum og gildum rökum. Þarna byrjuðu því samtökin að funda mun oftar þar sem staða einstakra landa var tekin fyrir í stað OPEC ríkjanna sem einnar heildar. Má segja að þá hafi OPEC samtökin byrjað að hegða sér eins og einokunarhringur eða haftasamtök í þeim hefðbundna skilningi.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> == Núverandi horfur == [[File:Flag of OPEC.svg|thumb|Fáni OPEC samtakanna]] Staða samtakanna er ennþá gífurlega sterk á markaðnum. Eftirspurn eftir olíu hefur aukist til muna á heimsmarkaði síðan á níunda áratugnum og þá að mestu vegna aukinnar þarfar Asíuríkja. Þrátt fyrir miklar tækniframfarir í átt að öðrum orkugjöfum, þá er olían enn langstærst á markaðinum. En olía er ekki endurnýjanleg auðlind og eru ríki innan OPEC farin að finna fyrir vandamálum í framleiðslu sinni. Þau vandamál varða ólíka stöðu ríkjanna hvað varða aðgengi að ódýrum olíulindum og ríkidæmi þegna þeirra. Ríki eins og [[Sádi-Arabía]] og [[Kúveit]] eru öll tiltölulega fámenn og hafa aðgang að ódýrum olíulindum í miklu magni. Hinsvegar eru ríki eins og Nígería, Indónesía og Venesúela fjölmenn og eru olíubirgðir þeirra minni auk þess að vinnsla þeirra dýrari. Þetta hefur skapað ákveðinn ágreining innan samtakanna þegar kemur að kvótasetningu á olíuframleiðslu þar sem ólík sjónarmið greinir á.<ref>Smith, James L. (2009), Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC). Princeton Uni Press.</ref> [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] sögðu sig úr Samtökum olíuútflutningslanda í apríl 2026 eftir að hafa verið aðili að þeim í nærri 60 ár. Furstadæmin höfðu lengi lýst yfir óánægju með framleiðslukvóta OPEC og ítök Sádi-Arabíu í samtökunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Fursta­dæmin yfir­gefa OPEC|url=https://vb.is/frettir/sameinudu-arabisu-furstadaemin-yfirgefa-opec/|útgefandi=[[Viðskiptablaðið]]|dags= 28. apríl 2026|skoðað= 29. apríl 2026}}</ref> Með útgöngu Sameinuðu arabísku furstadæmanna misstu samtökin um 15 prósent af framleiðslugetu sinni.<ref>{{Vefheimild|titill= Upphafið að endalokum OPEC?|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-04-28-upphafid-ad-endalokum-opec-473861|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 28. apríl 2026 |skoðað= 29. apríl 2026|höfundur=Ingibjörg Sara Guðmundsdóttir}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.opec.org/home/ Vefur OPEC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060807002233/http://www.opec.org/home/ |date=2006-08-07 }} {{s|1960}} [[Flokkur:Alþjóðastofnanir]] [[Flokkur:Olíuiðnaður]] buidpgfg3vv8p47cy595nhn6vd0vv8a 0 34039 1961653 162564 2026-04-29T21:49:40Z TKSnaevarr 53243 Breytti tilvísun frá [[Samtök olíuframleiðsluríkja]] til [[Samtök olíuútflutningslanda]] 1961653 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Samtök olíuútflutningslanda]] bquuzqz9igll2f1zcr2ageq2osa3ap1 1 34040 1961639 161383 2026-04-29T17:51:11Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Spjall:Samtök olíuframleiðsluríkja]] á [[Spjall:Samtök olíuútflutningslanda]]: Sbr. Hugtakasafn þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins 161383 wikitext text/x-wiki Kalla menn það ekki samtök olíuframleiðsluríkja á íslensku? [[Notandi:Koettur|Koettur]] 22:23, 27 nóvember 2006 (UTC) : Bæði eru til og AMM jafngóð svo ég tók það styttra. Ætti samt að vera redirect. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 22:46, 27 nóvember 2006 (UTC) :: Nú veit ég ekki hvað AMM þýðir, en google gefur mér með "samtök olíuframleiðenda" eina frétt frá rúv og svo bloggsíðu. "Samtök olíuframleiðsluríkja" gefur mun (að mínu mati) ábyggilegri síður: fyrirtæki sem selja olíu, orkustofnun, vísindavefinn og samgönguráðuneytið. Ætti greinin ekki frekar að heita það og hitt að vísa þangað? [[Notandi:Koettur|Koettur]] 23:47, 27 nóvember 2006 (UTC) ::: Jú, það er sjálfsagt. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 23:55, 27 nóvember 2006 (UTC) Eru norðmenn ekki í Opec? Ein norsk kona og fullt af olíufurstum á fundunum. --[[Notandi:193.109.25.86|193.109.25.86]] 22:39, 27 nóvember 2006 (UTC) : Nei, en Norðmenn hafa stundum átt viðræður við OPEC sem hafa valdið titringi á alþjóðavettvangi. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 22:46, 27 nóvember 2006 (UTC) 8jx5x6ly3fnmh4hedvk1jcndyhjvvhc 0 34048 1961654 161382 2026-04-29T21:49:48Z TKSnaevarr 53243 Breytti tilvísun frá [[Samtök olíuframleiðsluríkja]] til [[Samtök olíuútflutningslanda]] 1961654 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Samtök olíuútflutningslanda]] bquuzqz9igll2f1zcr2ageq2osa3ap1 0 35105 1961711 1922306 2026-04-30T11:34:09Z Berserkur 10188 /* Varp */ 1961711 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Stokkönd | status = {{StatusLeastConcern}} | image = Ducks Winter.jpg | image_width = 258px | image_caption = Tveir stokkandarsteggir (grænhöfðar) og ein kolla | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Fuglar]] (''Aves'') | ordo = [[Gásfuglar]] (''Anseriformes'') | familia = [[Andaætt]] (''Anatidae'') | subfamilia = [[Eiginlegar endur]] (''Anatinae'') | genus = ''[[Anas]]'' | species = '''''A. platyrhynchos''''' | binomial = ''Anas platyrhynchos'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]] | subdivision_ranks = [[Afbrigði]] | subdivision = }} [[File:Anas platyrhynchos MHNT.ZOO.2010.11.18.6.jpg|thumb| ''Anas platyrhynchos'']] '''Stokkönd''' ([[fræðiheiti]]: ''Anas platyrhynchos'') er [[fugl]] af [[andaætt]]. Hún er að mestu leyti [[staðfugl]] á [[Ísland]]i. Stokkendur eru algengasta og jafnframt þekktasta andartegundin hér á landi fyrir utan [[æðarfugl]]. Stokkendur eru [[buslendur]]. Áætlað er að varpstofninn sé 10.000-15.000 pör og einhvers staðar á milli 20.000 til 40.000 fuglar dvelji hér yfir veturinn. Stokkendur eru talsvert veiddar til matar. Sennilega útbreiddasta öndin á láglendi en er sjaldgæf á hálendinu. Hefur mikla aðlögunarhæfni og er oft í nánu sambýli við manninn. Stokkandarsteggurinn er nefndur''' grænhöfði''', og stokköndin við [[Mývatn]] er stundum kölluð '''stóra gráönd'''. == Einkenni == ''Lengd: 52 – 56 cm.'' | ''Þyngd: 710 – 1440 g.'' | ''Vænghaf: 80 – 98 cm.'' Stundum er stokkönd kölluð '''grænhöfðaönd''' því blikinn er með grænan haus og mjög skrautlegur. Hann er í felubúningi júní – ágúst. Goggur karlfugls er gulgrænn með svartri nögl, goggur kvenfugls er daufgulrauður oft með flekkjum. Fætur beggja kynja eru rauðgulir og augu dökk. Kollan er hávær, garg hennar er rámt “bra-bra” steggurinn er hljóðlátur, flautar í biðilsleikjum. == Fæða == Ýmiss vatna- og landgróður en einnig smádýr svo sem [[lirfa|lirfur]], [[skeldýr]] og [[kuðungur|kuðungar]]. == Varp == Eru einkennandi fyrir andapolla víða um land til dæmis [[Tjörnin]]a í [[Reykjavík]]. Þær halda sig við vötn og [[votlendi]], helst kjósa þær tjarnir með [[sef]]- og [[starir|starargróðri]]. Á veturna eru þær helst við sjóinn og einnig inn til lands þar sem [[ferskvatn]] leggur ekki. Stokkendur verpa 8-10 eggjum fyrstar anda, eða síðast í apríl og í maí. Kollan liggur ein á eggjunum sem klekjast út á 4 vikum. == Dreifing == [[Mynd:Anas platyrhynchos distribution map.png|thumb|220px|Dreifingarsvæði stokkandarinnar.]] Sést víða um land á veturna. Sumar hafa vetursetu á [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]]. Algeng um allt [[norðurhvel jarðar|norðurhvel jarðar]]. {{Wikiorðabók|stokkönd}} {{commonscat|Anas platyrhynchos|stokköndinni}} {{Wikilífverur|Anas platyrhynchos|stokköndinni}} [[Flokkur:Andaætt]] 9cd8qla3gnkut7un5gfcjqx54qph2cq 1961713 1961711 2026-04-30T11:38:40Z Berserkur 10188 1961713 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Stokkönd | status = {{StatusLeastConcern}} | image = Ducks Winter.jpg | image_width = 258px | image_caption = Tveir stokkandarsteggir (grænhöfðar) og ein kolla | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Fuglar]] (''Aves'') | ordo = [[Gásfuglar]] (''Anseriformes'') | familia = [[Andaætt]] (''Anatidae'') | subfamilia = [[Eiginlegar endur]] (''Anatinae'') | genus = ''[[Anas]]'' | species = '''''A. platyrhynchos''''' | binomial = ''Anas platyrhynchos'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]] | subdivision_ranks = [[Afbrigði]] | subdivision = }} [[File:Anas platyrhynchos MHNT.ZOO.2010.11.18.6.jpg|thumb| ''Anas platyrhynchos'']] '''Stokkönd''' ([[fræðiheiti]]: ''Anas platyrhynchos'') er [[fugl]] af [[andaætt]] sem verpir víða á [[norðurhvel]]i. Hún er að mestu leyti [[staðfugl]] á [[Ísland]]i. Stokkendur eru algengasta og jafnframt þekktasta andartegundin hér á landi fyrir utan [[æðarfugl]]. Stokkendur eru [[buslendur]]. Áætlað er að varpstofninn sé 10.000-15.000 pör og einhvers staðar á milli 20.000 til 40.000 fuglar dvelji hér yfir veturinn. {{Heimild vantar}} Sennilega útbreiddasta öndin á láglendi en er sjaldgæf á hálendinu. Hefur mikla aðlögunarhæfni og er oft í nánu sambýli við manninn. Stokkandarsteggurinn er nefndur''' grænhöfði''', og stokköndin við [[Mývatn]] er stundum kölluð '''stóra gráönd'''. == Einkenni == ''Lengd: 52 – 56 cm.'' | ''Þyngd: 710 – 1440 g.'' | ''Vænghaf: 80 – 98 cm.'' Stundum er stokkönd kölluð '''grænhöfðaönd''' því blikinn er með grænan haus og mjög skrautlegur. Hann er í felubúningi júní – ágúst. Goggur karlfugls er gulgrænn með svartri nögl, goggur kvenfugls er daufgulrauður oft með flekkjum. Fætur beggja kynja eru rauðgulir og augu dökk. Kollan er hávær, garg hennar er rámt “bra-bra” steggurinn er hljóðlátur, flautar í biðilsleikjum. == Fæða == Ýmiss vatna- og landgróður en einnig smádýr svo sem [[lirfa|lirfur]], [[skeldýr]] og [[kuðungur|kuðungar]]. == Varp == Eru einkennandi fyrir andapolla víða um land til dæmis [[Tjörnin]]a í [[Reykjavík]]. Þær halda sig við vötn og [[votlendi]], helst kjósa þær tjarnir með [[sef]]- og [[starir|starargróðri]]. Á veturna eru þær helst við sjóinn og einnig inn til lands þar sem [[ferskvatn]] leggur ekki. Stokkendur verpa 8-10 eggjum fyrstar anda, eða síðast í apríl og í maí. Kollan liggur ein á eggjunum sem klekjast út á 4 vikum. == Útbreiðsla == [[Mynd:Anas platyrhynchos distribution map.png|thumb|220px|Dreifingarsvæði stokkandarinnar.]] Sést víða um Ísland á veturna. Sumar hafa vetursetu á [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]]. Stokkönd er algeng um allt [[norðurhvel jarðar|norðurhvel jarðar]]. {{Wikiorðabók|stokkönd}} {{commonscat|Anas platyrhynchos|stokköndinni}} {{Wikilífverur|Anas platyrhynchos|stokköndinni}} [[Flokkur:Andaætt]] q7sgl41dh2toyumddso9hl2gdne5u28 0 56704 1961612 1951946 2026-04-29T13:45:35Z TKSnaevarr 53243 1961612 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Hallgrímur Benediktsson | búseta = Fjólugötu, Reykjavík | mynd = HallgrímurBenediktsson.jpg | myndatexti = | fæðingarnafn = | fæddur = [[20. júlí]] [[1885]] | fæðingarstaður = Vestdalseyri við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1954|2|26|1885|7|20}} | dánarstaður = Hvílir í Hólavallagarði | þekktur_fyrir = Glímu og stofnun og rekstur margra fyrirtækja | starf = Stofnaði og rak mörg fyrirtæki, var bæjarfulltrúi í Reykjavík og alþingismaður | maki = Áslaug Geirsdóttir Zoega | börn = Ingileif Bryndís, Björn og [[Geir Hallgrímsson|Geir]] | foreldrar = Benedikt Jónsson og Guðrún&nbsp;Björnsdóttir | háskóli = | stjórnmálaflokkur = [[Sjálfstæðisflokkurinn]] |AÞ_CV = 228 |AÞ_frá1 = 1945 |AÞ_til1 = 1949 |AÞ_kjördæmi1= [[Reykjavíkurkjördæmi|Reykv.]] |AÞ_flokkur1 = Sjálfstæðisflokkurinn }} '''Hallgrímur Benediktsson''' ([[20. júlí]] [[1885]] á Vestdalseyri við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]] – [[26. febrúar]] [[1954]]) var þjóðkunnur athafnamaður á sinni tíð, sat í bæjarstjórn [[Reykjavík]]ur, sat á þingi fyrir [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkinn]] og var frægur glímukappi. Frægasti sigur hans var þegar hann hafði betur í glímu við [[Jóhannes Jósefsson]] í [[Konungsglíman|konungsglímunni]] á [[Þingvellir|Þingvöllum]] [[1907]]. Þá var Hallgrímur í íslenska flokknum sem sýndi glímu á [[Sumarólympíuleikarnir 1908|Ólympíuleikunum í Lundúnum 1908]]. Hallgrímur fæddist á [[Vestdalseyri]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]], sonur Benedikts Jónssonar smiðs og bónda á Refsstað og Rjúpnafelli í [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]. Benedikt var sonur hins kunna glímumanns séra Jóns Þorsteinssonar í [[Reykjahlíð (Mývatnssveit)|Reykjahlíð]], ættföður Reykjahlíðarættar. Móðir Hallgríms var seinni kona Benedikts, ''Guðrún Björnsdóttir'', bónda á Stuðlum í Norðfirði. Eiginkona Hallgríms var Áslaug Zoega, dóttir Geirs Zoega, rektors Menntaskólans ií Reykjavík. Þau voru foreldrar [[Geir Hallgrímsson|Geirs Hallgrímssonar]], sem varð forsætisráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins og seðlabankastjóri. Önnur börn þeirra voru Björn Hallgrímsson forstjóri og Ingileif Bryndís Hallgrímsdóttir, sem stjórnuðu eftir hans dag mörgum þeim fyrirtækjum, sem Hallgrímur kom á fót. Hallgrímur var í góðri stöðu hjá [[Verslunin Edinborg|Edinborgarverslun]] þegar hann ákvað árið 1911 að segja henni lausri og stofnsetja eigin heildverslun, ''H.Ben & co''. Verslunin tryggði sér umboð fyrir olíuvörur frá hinu bandaríska Vacuum Oil Company. Það reyndist gullnáma enda var vélvæðing sjávarútvegsins að hefjast af fullum krafti og því gríðarleg spurn eftir hvers kyns olíum. Þegar [[fyrri heimsstyrjöldin]] rauf hefðbundnar verslunarleiðir til Danmerkur þurftu kauplýslumenn að hafa hraðar hendur og koma á samskiptum vestur um haf. Hallgrímur var fljótur að bregðast við og gerðu bandarísku verslunarsamskiptin hann að auðmanni á skjótum tíma. Árið 1926 náði H.Ben & co samningum við [[Holland|hollenska]] stórfyrirtækið [[Shell]] um stofnun fyrirtækisins ''Skeljungs'' um bensíninnflutning og sölu. Í tengslum við það reisti fyrirtækið mikla höfn og höfuðstöðvar í Skerjafirði. Var H.Ben & co um áratuga sekið stærsti innlendi hluthafinn í Skeljungi. Árið 1940 bættist bílainnflutningur við langan verkefnalista þar sem stofnað var dótturfélagið Ræsir sem flutti inn fjölda bandarískra tegunda en síðar meir einnig [[Mercedes-Benz]]. Meðal fyrirtækja Hallgríms var ''Súkkulaðigerðin Síríus'', sem síðar varð hluti fyrirtækisins [[Nói Síríus]], sem var stjórnað af afkomendum hans til ársins 2021, en þá selt norska fyrirtækinu Orkla. <ref>{{Vefheimild|url= https://www.vb.is/frettir/orkla-kaupir-noa-sirius/168256/|titill= Orkla kaupir Nóa Síríus|dags= 5. maí 2021|höfundur= Ritstjórn viðskiptablaðsins |vefsíða= www.vb.is|útgefandi=|tilvitnun=|skoðað-þann=|archive-url=|archive-date=|tungumál=|bls=|ritstjóri=|snið=|höfundatengill=}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.althingi.is/cv.php4?nfaerslunr=228 Æviágrip á vef Alþingis] * [http://www.timarit.is/?issueID=435828&pageSelected=2&lang=0 ''Laglega Hallgrímur kappanum brá''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1992]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Stubbur|æviágrip}} [[Flokkur:Íslenskir athafnamenn]] [[Flokkur:Íslenskir glímukappar]] {{fd|1885|1954}} [[Flokkur:Þingmenn Sjálfstæðisflokksins]] [[Flokkur:Reykjahlíðarætt]] govcb95ckz01gbh9uq3xnjszfnryb8a 0 67090 1961643 1924455 2026-04-29T18:24:27Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961643 wikitext text/x-wiki '''Sundabraut''' eða '''Sundabrú''' er nýr fyrirhugaður og mögulega einkarekinn og gjaldskyldur [[þjóðvegur]] í [[Reykjavík]]. Hugmyndir voru uppi að brautin lægi einhvers staðar frá [[Sæbraut]] með [[Mislæg gatnamót|mislægum gatnamótum]] nálægt [[Holtagarðar|Holtagörðum]] og þvera [[Elliðaárvogur|Elliðaárvog]] eða Kleppsvík með eftirfarandi völdum leiðum: [[botngöngum]], [[hábrú]], eða [[eyjalausn]] yfir í [[Gufunes]], þar sem önnur mislæg gatnamót yrðu, og áfram með fyllingum eða [[Jarðgöng|jarðgöngum]] yfir [[Eiðsvík]] að [[Geldinganes|Geldingarnesi]], þar sem vegurinn færi í jarðgöng. Þaðan lægi leiðin yfir [[Leirvogur|Leirvog]] með fyllingum eða jarðgöngum í átt að [[Gunnunes|Gunnunesi]] og yfir [[Álfsnes]] og myndi brautin enda eftir fyllingu yfir [[Kollafjörður (Faxaflóa)|Kollafjörð]] þar sem hún sameinast [[Vesturlandsvegur|Vesturlandsvegi]] undir hlíðum [[Esjan|Esju]] með mislægum gatnamótum<ref>https://www.innanrikisraduneyti.is/media/frettir-2015/PPP_24.042015.pdf</ref>. == Saga Sundabrautar/Sundabrúar == Sundabraut hefur verið á [[Aðalskipulag|aðalskipulagi]] Reykjavíkur síðan [[1984]] en hafist var handa við undirbúning hennar í desember [[1995]]. [[Vegagerðin]] og embætti Borgarverkfræðings í Reykjavík byrjuðu þá að koma með tillögur að staðsetningu vegarins ásamt gerð hans og var kraftur var settur í frumhönnun og [[Rannsókn|rannsóknir]] á árunum 1995 til <nowiki/>[[2002]] við fyrsta áfanga verksins að mestu leyti. Þá komu til frekari skoðunar nokkrar leiðir fyrir þverun yfir Kleppsvík en einungis 2 þeirra fengu áframhaldandi útfærslu. Á árunum [[2004]] til [[2007]] var nokkur uppgangur í þessu verkefni en Vegagerðin og [[Reykjavíkurborg]] voru ekki á sama máli með leiðirnar 2 sem valdar voru. Vegagerðin vildi gera veg á fyllingu sem myndi byrja fyrir botni Elliðaárvogs frá [[Gelgjutangi|Gelgjutanga]] (Leið 3) en áherslur Reykjavíkurborgar var að gera jarðgöng utar, á milli [[Kleppur|Klepps]] og Holtagarða (Leið 1). Eftir [[2008]] var lítið rætt um þetta og var Sundabraut m.a. ekki sett á [[samgönguáætlun]] áranna [[2011]] til [[2022]]. Síðar var lagt fram á Alþingi að ríkið muni ekki koma til með að fjármagna Sundabraut en skoða eigi kosti þess að nýi vegurinn verði [[einkaframkvæmd]]. Þegar aðalskipulag Reykjavíkurborgar fyrir árin [[2010]] til [[2030]] kom út hafði valkostum um þverun Elliðaárvogs fækkað í 1, einungis botngöng urðu eftir (leið 1) og eftir það hafa engar viðræður verið á milli Reykjavíkurborgar og Vegagerðarinnar<ref>http://www.faxafloahafnir.is/wp-content/uploads/Minnisbla%C3%B0-var%C3%B0andi-Sundabraut-2014.pdf{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Árið 2021 var kynnt sú niðurstaða starfshóps að hábrú væri besti valkosturinn. Boðað var að fræmkvæmdir gætu hafist 2025 og lokið 2030. Brúin yrði allt að 35 metra há og verður hægt að sigla undir hana. <ref>[https://www.visir.is/g/20212069082d/sundabraut-verdur-sundabru Sundabraut verur Sundabrú] Vísir, skoðað 3. febrúar 2021.</ref> ==Tilvísanir== <references/> == Tenglar == * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041129095951/www.vegur.is/Sundabraut.html Sundabraut] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041129104614/www.vegur.is/Sundabraut-kort.html Kort sem sýnir fyrirhugaða Sundabraut] [[Flokkur:Vegir á Íslandi]] [[Flokkur:Höfuðborgarsvæði Íslands]] {{stubbur|Ísland|landafræði}} a7l5jmn44zy4857eny00jtuzbbsal0d 0 67426 1961610 1917783 2026-04-29T13:10:32Z TKSnaevarr 53243 1961610 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | forskeyti = | nafn = Palmiro Togliatti | mynd = Palmiro-Togliatti-00504708.jpg | titill= Aðalritari ítalska kommúnistaflokksins | stjórnartíð_start = [[Nóvember]] [[1926]] | stjórnartíð_end = [[janúar]] [[1934]] | forveri = [[Antonio Gramsci]] | eftirmaður = [[Ruggero Grieco]] | stjórnartíð_start2 = [[Maí]] [[1938]] | stjórnartíð_end2 = [[26. ágúst]] [[1964]] | forveri2 = [[Ruggero Grieco]] | eftirmaður2 = [[Luigi Longo]] | titill3= Dómsmálaráðherra Ítalíu | stjórnartíð_start3 = [[21. júní]] [[1945]] | stjórnartíð_end3 = [[1. júlí]] [[1946]] | forsætisráðherra3 = [[Alcide De Gasperi]] | forveri3 = [[Umberto Tupini]] | eftirmaður3 = [[Fausto Gullo]] | myndatexti = | fæddur = [[26. mars]] [[1893]] | fæðingarstaður = [[Genúa]], [[Konungsríkið Ítalía|Ítalíu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1964|8|21|1893|3|26}} | dánarstaður = [[Jalta]], [[Krímskagi|Krímskaga]], [[Sovétlýðveldið Úkraína|úkraínska sovétlýðveldinu]], [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] | þjóderni = [[Ítalía|Ítalskur]] | maki = Rita Montagnana (1924–1948)<br>Nilde Iotti (1948–1964) | stjórnmálaflokkur = [[Ítalski kommúnistaflokkurinn]] | börn = | þekktur_fyrir = | bústaður = | atvinna = | háskóli = [[Háskólinn í Tórínó]] | starf = |undirskrift = Togliatti Signature.png }} '''Palmiro Togliatti''' ([[26. mars]] [[1893]] – [[21. ágúst]] [[1964]]) var [[Ítalía|ítalskur]] stjórnmálamaður og leiðtogi [[Ítalski kommúnistaflokkurinn|ítalska kommúnistaflokksins]] frá [[1927]] til dauðadags. Hann lék stórt hlutverk í því ferli sem leiddi til stofnunar [[lýðveldi]]s á Ítalíu eftir [[síðari heimsstyrjöld]] með því að framkvæma stefnubreytingu flokksins í [[Salernó]], að undirlagi [[Stalín]]s, þar sem kommúnistaflokkurinn og [[ítalski sósíalistaflokkurinn]] sammæltust um að vinna eftir [[lýðræði]]slegum leiðum að stofnun lýðveldis á Ítalíu eftir stríð í stað vopnaðrar baráttu fyrir [[bylting öreiganna|byltingu öreiganna]], líkt og margir flokksmenn vildu. ==Ferill== Togliatti var stofnfélagi í ítalska kommúnistaflokknum og varð aðalritari eftir að [[Antonio Gramsci]] var tekinn höndum af fasistastjórninni.<ref>{{Tímarit.is|2751596|Palmiro Togliatti|blað=[[Þjóðviljinn]]|útgáfudagsetning=20. ágúst 1948|blaðsíða=5|höfundur=Per-Olov Zennström}}</ref> [[1935]] varð hann meðlimur í stjórn [[Alþjóðasamtök kommúnista|Alþjóðasambands kommúnista]] undir dulnefninu '''Ercole Ercoli'''. Árið [[1937]] barðist hann í [[spænska borgarastyrjöldin|spænsku borgarastyrjöldinni]] og tók þar þátt í að útrýma leiðtogum [[trotskýismi|trotskýista]] og [[anarkismi|anarkista]] í [[Katalónía|Katalóníu]] samkvæmt skipunum Stalíns. ===Ítalska stjórnlagaþingið=== Hann tók sæti á [[ítalska stjórnarskrárþingið|stjórnarskrárþinginu]] [[1946]] og samþykkti þar, þrátt fyrir mótmæli innan eigin flokks, að [[Lateransamningarnir]] sem staðfestu skiptinguna milli Ítalíu og [[Vatíkanið|Vatíkansins]], yrðu hluti af [[stjórnarskrá Ítalíu]]. Árið [[1947]] hætti kommúnistaflokkurinn stuðningi við [[önnur ríkisstjórn Alcide de Gasperi|aðra ríkisstjórn Alcide de Gasperi]] og [[kristilegi demókrataflokkurinn (Ítalía)|kristilegir demókratar]] mynduðu stjórn með [[frjálslyndi flokkurinn (Ítalía)|frjálslyndum]] og fleiri flokkum hægra megin við kommúnista. Í kosningunum [[1948]], fyrstu kosningunum eftir að landið varð lýðveldi, fengu kommúnistar yfir 30% atkvæða, en demókratar sigruðu með yfirburðum með 48,5% atkvæða. Kommúnistar voru útilokaðir frá ríkisstjórn (líkt og í [[Frakkland]]i), meðal annars vegna afskipta [[Bandaríkin|Bandaríkjamanna]], og urðu stórt stjórnarandstöðuafl. ===Tilræðið 1948=== Tveimur mánuðum eftir kosningarnar var Togliatti skotinn af tilræðismanni sem að sögn óttaðist sterk tengsl ítalskra kommúnista við [[Sovétríkin]]. Þrjú skot hittu Togliatti í höfuð, hnakka og bak. Um leið og fréttist af tilræðinu og orðrómur komst á kreik um að hann væri látinn, hófust mótmæli verkamanna á mörgum stöðum á Ítalíu.<ref>{{Tímarit.is|4096576|Palmiro Togliatti: Æviminning|blað=[[Réttur]]|útgáfudagsetning=1. ágúst 1964|blaðsíða=145-151}}</ref> Þessar aðgerðir urðu skammvinnar þar sem kommúnistaflokkurinn ákvað að styðja þær ekki eftir að hafa ráðfært sig við Moskvu. Togliatti gaf sjálfur skipun um að aðgerðum skyldi hætt af sjúkrabeðinu. ===Langstærsti stjórnarandstöðuflokkurinn=== Undir stjórn hans varð ítalski kommúnistaflokkurinn stærsti evrópski kommúnistaflokkurinn í stjórnarandstöðu. Flokkurinn fékk milli 20 og 30% atkvæða í kosningum. Þrátt fyrir sterk tengsl Togliattis við Moskvu tókst honum að halda vinsældum sínum eftir [[Uppreisnin í Ungverjalandi|uppreisnina í Ungverjalandi]] [[1956]] sem olli miklum átökum og klofningi vinstriflokka annars staðar á [[Vesturlönd]]um. ==Toljattí í Rússlandi== Eftir andlát hans var bærinn Stavropol við [[Volga|Volgu]] endurnefndur í höfuðið á honum, [[Toljattí]]. Gamla bænum hafði verið drekkt af uppistöðulóni [[Kújbyshevstíflan|Kújbyshevstíflunnar]] en hann var endurreistur á öðrum stað [[1964]], sama ár og Togliatti lést í sumarleyfi í Sovétríkjunum. Bílaframleiðandinn [[AvtoVAS]], sem framleiddi meðal annars [[Lada|Lödu]], var settur upp í bænum tveimur árum síðar í samstarfi milli Sovétríkjanna og ítalska bílaframleiðandans [[Fiat]]. ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Togliatti, Palmiro}} [[Flokkur:Dómsmálaráðherrar Ítalíu]] [[Flokkur:Erlendir sjálfboðaliðar í spænsku borgarastyrjöldinni]] [[Flokkur:Ítalskir kommúnistar]] {{fd|1893|1964}} 65ys8q45kmglrm9thww64or1v2365y5 0 68369 1961644 1961575 2026-04-29T18:30:20Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961644 wikitext text/x-wiki '''[[Ísland|Íslenskar]] [[Sundlaug|sundlaugar]]''' eru 163 talsins.<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Sundlaugar“</ref> ==Saga sundlauga á Íslandi== Vitað er um þrettán laugar sem notaðar voru til forna og um fjórar eru enn nothæfar.<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Landnámsöld“</ref> [[Snorralaug í Reykholti]] er ein af þeim laugum sem enn eru nothæfar, og hún er einnig sú fyrsta sem getið er.<ref>[http://www.laeknabladid.is/2005/07/nr/2067 Læknablaðið]- Heitar laugar á Íslandi til forna</ref> Árið [[1821]] var fyrst haldið sundnámskeið<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Upphaf sundkennslu“</ref> og árið [[1884]] var fyrsta sundfélag Íslands stofnað<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Fyrsta sundfélagið“</ref> en það bar nafnið [[Sundfélag Reykjavíkur]]. Fyrsta [[steypa|steypta]] sundlaugin á Íslandi var gerð í [[Laugardalur|Laugardal]] við Reykjavík árið [[1908]] þar sem heitu vatni úr [[Þvottalaugarnar|Þvottalaugunum]] var veitt í laugina og köldu úr [[Gvendarbrunnar|Gvendarbrunnum]].<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 5 „Steypar laugar“</ref> Í eftir árið [[1930]] fjölgar byggingu sundlauga á Íslandi mikið, og á árunum [[1931-1940]] og [[1941-1950]] voru 44 sundlaugar byggðar.<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 5 „Mikil fjölgun“</ref> Konum er almennt heimilað að vera í [[berbrjósta|bikini]] í sundlaugum á Íslandi<ref>{{mbl|innlent/2008/01/11/islenskar_konur_mega_bera_brjostin|Íslenskar konur mega bera brjóstin}}</ref> (að [[Bláa lónið|Bláa lóninu]] undanskildu<ref>''[[mbl.is]]:'' [http://www.mbl.is/folk/frettir/2008/01/15/ber_brjost_bonnud_i_loninu/ Ber brjóst bönnuð í lóninu, í lagi á ylströndinni]</ref>) en þrátt fyrir það hefur konum hefur verið vísað úr laugum fyrir að bera brjóst sín.<ref>{{mbl|innlent/2008/03/18/bannad_ad_bera_brjostin_i_hvero|Bannað að bera brjóstin í Hveró}}</ref><ref>''[[mbl.is]]:'' [http://www.mbl.is/folk/frettir/2008/03/19/hefd_fyrir_berum_brjostum_i_hvero/ Hefð fyrir berum brjóstum í Hveró]</ref> Árið 2025 var sundlaugarmenning Íslendinga skráð sem menningararfur innan [[UNESCO]], Menningarstofnun Sameinuðu þjóðanna. <ref>[https://www.visir.is/g/20252815933d/sundmenning-islands-a-lista-unesco Sundmenning Íslands á lista UNESCO] Vísir, sótt 11. desember 2025</ref> ==Listi yfir sundlaugar á Íslandi== ===Í Reykjavík og á höfuðborgarsvæðinu=== Flestar sundlaugar eru staðsettar í [[Reykjavík]] og á [[höfuðborgarsvæðið|höfuðborgarsvæðinu]] og þar af rekur [[Íþrótta- og tómstundasvið Reykjavíkur]] sjö.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20061115104039/www.rvk.is/desktopdefault.aspx/tabid-277 Sundlaugar]</ref> Einnig var [[Baðhús Reykjavíkur|baðhús í Reykjavík]], en í því var ekki sundlaug heldur aðeins aðstaða til líkamsþvottar þangað til að húsið var rifið árið [[1967]]. {| class="wikitable" style="font-size: 8pt; width: 90%;" |- ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Nafn ! style="background-color: #abd5f5"|Staðsetning ! style="background-color: #abd5f5"|Heimasíða ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd |- style="background-color: # f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Ásvallalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Vallarhverfi]] í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug www.sundlaug.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130715020708/http://www.sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug |date=2013-07-15 }} [https://hafnarfjordur.is/sundlaug/asvallalaug/ Ásvallalaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug sem opnaði í [[Vallarhverfi]] þann [[6. september]] [[2008]].<ref>{{cite web |url=http://sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug |title=Ásvallalaug á www.sundlaug.is |access-date=2013-07-11 |archive-date=2013-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130715020708/http://www.sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.hafnarfjordur.is/ Heimasíða Hafnarfjarðar]</ref> Er hún stærsta sundlaug Íslands. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Lágafellslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Lækjarhlíð|Lækjarhlið 1a]], [[Mosfellsbær|270 Mosfellsbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=81&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045142/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=81&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar Mosfellsbær - Íþróttamiðstöðvar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525112516/https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar |date=2024-05-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug staðsett í íþróttamiðstöðinni að [[Lágafell|Lágafelli]], í [[Lækjarhlíð]], [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]]. Þar er 25 metra sundlaug og 3 heitir pottar, tveir venjulegir og einn nuddpottur. Einnig er vaðlaug og þrjár [[vatnsrennibraut|rennibrautir]]. Hún er einnig nefnd ''Sundlaugin Lækjarhlíð''. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Salalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Versalir|Versölum 3]], [[Kópavogur|Kópavogi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123420/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaugin-versalir-salalaug Salalaug] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240425114649/https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaugin-versalir-salalaug |date=2024-04-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í [[Versalir|Versölum]], [[Kópavogur|Kópavogi]]. Hún er einnig nefnd ''Sundlaugin Versölum'', ''Íþróttamiðstöðin Versalir'' og ''Íþróttafélagið Gerpla''. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Ylströnd]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Nauthólsvík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045119/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Ylströndin er náttúruleg strönd í [[Nauthólsvík]] sem tekin var í notkun sumarið [[2000]] og búið er að veita heitu vatni í tvo heita potta og í sjóinn. Lónið sem myndast er um 1.500 til 4.000 [[fermetri|m²]]<ref>[http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 Nauthólsvík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045119/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} á www.www.sundlaugar.is</ref> eftir því hvort það sé [[Sjávarföll|flóð eða fjara]]. Fluttur var skeljasandur á ströndina, en þar var áður sjóbaðstaður en nú koma um 120.000 gestir ár hvert. Einning nefnd ''Ylströndin Nauthólsvík''. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Íþróttamiðstöðin Mýrin]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við [[Skólabraut]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123325/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Íþróttamiðstöðin Mýrin er íþróttamiðstöð sem inniheldur sundlaug, og liggur við [[Skólabraut]]. Í bygginunni er að finna heita potta og kennslusundlaug. [[Hofsstaðaskóli]] og [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] nýtir húsið íþróttakennslu, og sundlaugin er aðalega kennslusundlaug þar sem nemendur Hofsstaðaskóla sækja skólasund. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaug Álftaness]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Bjarnastaðir|Bjarnastöðum]], [[Álftanes|Álftanesi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=32&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123152/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=32&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.gardabaer.is/ibuar/ithrotta-og-tomstundastarf/sundlaugar/alftaneslaug/ Álftanes] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í Íþróttamiðstöð Álftaness við [[Bjarnastaðir|Bjarnastaði]] á [[Álftanes|Álftanesi]] |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|Sundlaugin '''[[Varmá]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123148/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar Mosfellsbær - Íþróttamiðstöðvar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525112516/https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar |date=2024-05-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaugin Varmá er í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Suðurbæjarlaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hringbraut|Hringbraut 77]], [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045052/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://hafnarfjordur.is/sundlaug/sudurbaejarlaug/ Suðurbæjarlaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Suðurbæjarlaug er sundlaug á [[Hringbraut]] 77 í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundhöll Hafnarfjarðar]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Herjólfsgata|Herjólfsgötu]] 10 í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=29&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123137/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=29&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://hafnarfjordur.is/sundlaug/sundholl-hafnarfjardar/ Sundhöll Hafnarfjarðar] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug við [[Herjólfsgata|Herjólfsgötu 10]] í [[Hafnafjörður|Hafnafirði]] sem státar af inni laug. Laugin er um 25 [[metri|metrar]] að lengd og 8.7 [[metri|metrar]] í breidd og um 3.2[[metri|m]] djúp. Sundhöll Hafnarfjarðar er elsta sundlaugin í Hafnarfirði. Í fyrstu var aðeins um útilaug að ræða við Krosseyrarmalir sem var tekin í notkun árið 1943. Það var síðan árið 1953 sem Sundhöll Hafnarfjarðar var tekin í notkun eftir að byggt hafði verið yfir útilaugina. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Ásgarðslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Íþróttamiðstöðin Ásgarði|Íþróttamiðstöðinni Ásgarði]], [[Garðabær|Garðabæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123127/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.gardabaer.is/ibuar/ithrotta-og-tomstundastarf/sundlaugar/asgardslaug/ Ásgarðslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaugin í [[Íþróttamiðstöðin Ásgarði|Íþróttamiðstöðinni Ásgarði]], en þar fyrirfinnst sundlaug, [[gufubað]]; íþróttasalir og þreksalur. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"| |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaug Kópavogs]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Borgarholtsbraut|Borgarholtsbraut 17]], [[Kópavogur|Kópavogi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045047/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaug-kopavogs Sundlaug Kópavogs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525112516/https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaug-kopavogs |date=2024-05-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í [[Kópavogur|Kópavogi]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Seltjarnarneslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Suðurströnd]], [[Seltjarnarnes|Seltjarnarnesi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045041/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug á [[Suðurströnd]] á [[Seltjarnarnes|Seltjarnarnesi]], en vatn hennar kemur úr nálægri borholu og er vatnið afar steinefnaríkt. Laugin er vinsæl hjá þeim sem þjást af [[exem]]i þar sem þeir telja margir hverjir að vatnið þurrki húðina minna en vatn í öðrum sundlaugum. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Loftleiðalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]], [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123122/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Lítil sundlaug hjá [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Klébergslaug]]'''/'''[[Kjalarneslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Kjalarnes]]i, [[Grundarhverfi]], [[Reykjavík|116 Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123117/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/klebergslaug Klébergslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug með útilaug, gufubaði, heitum pottum, sólbekkjum og íþróttaaðstöðu<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20080324190004/www.visitreykjavik.is/desktopdefault.aspx/12_view-51/tabid-11/18_read-498/ Visit Reykjavík] Kjalarneslaug</ref>. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Grafarvogslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Dalhús|Dalhús 2]], [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=22&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045036/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=22&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/grafarvogslaug Grafarvogslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug við [[Dalhús|Dalhús 2]] í [[Reykjavík]] byggð árið [[1998]].<ref name="upplýsingar">[http://www.rvk.is/Portaldata/1/Resources/skjol/svid/itr/skjol/sundlaugar/grafarvogslaug_uppl..pdf Íþróttamiðstöðin í Grafarvogi]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Almennar upplýsingar</ref> Fyrsta skóflustungan var tekin þann [[13. desember]] [[1996]] og fyrsti hluti laugarinnar opnaður fyrir almenningi þann [[3. maí]] [[1998]].<ref name="upplýsingar"/> Eftir það hefur byggst smátt og smátt við laugina, en lokið var við innilaug og nuddpott haustið [[1998]] og eimbað [[1999]].<ref name="upplýsingar"/> |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Breiðholtslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Íþróttahúsið Austurbergi|Íþróttahúsinu Austurbergi]], [[Austurberg|Austurbergi 3]], [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123112/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/breidholtslaug Breiðholtslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í [[Íþróttahúsið Austurbergi|Íþróttahúsinu Austurbergi]] með 4 búningsklefum fyrir sund, þremur gufuböðum og fjórum heitum pottum.<ref name="Íþróttamiðstöðin">[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041027165057/isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=543 Íþróttamiðstöðin Austurbergi]- lýsing mannvirkis</ref> Er á staðnum innanhússsundlaug sem er um tólf og hálfur [[metri]] að lengd og átta í breidd, byggð árið [[1977]]. Einnig er 25 metra löng og 12,5 metra breið útisundlaug byggð árið [[1981]]. <ref name="Íþróttamiðstöðin"/> |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Árbæjarlaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Fylkisvegur|Fylkisveg 9]] í [[Rekjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045031/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/arbaejarlaug Árbæjarlaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug með tveimur búningsklefum, einu eimbaði og tveimur sauna. Það er innilaug byggð árið [[1994]] og útilaug 25 metrar á lengd og 12 metrar á breidd, sem byggð var [[1994]].<ref>[http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=614 Árbæjarlaug] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060222015556/http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=614 |date=2006-02-22 }}- lýsing mannvirkis</ref> Úti eru 5 heitir pottar og ein vaðlaug. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Laugardalslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Sundlaugarvegur|Sundlaugarvegi 30]]<ref name="laugard">[http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=207 Laugardalslaug] {{Webarchive|url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20050302061726/isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=207 |date=2005-03-02 }}- lýsing mannvirkis</ref> í [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922044952/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/laugardalslaug Laugardalslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Stór sundhöll með þremur laugum og fjórum búningsklefum.<ref name="laugard"/> Ein upphituð útilaug (50 metrar á lengd og 22 á breidd) með átta brautum með um 28[[Gráða (hitastig)|°C]] hita; ein innilaug frá árinu [[1968]]<ref name="laugard"/> sem er 50 metrar á breidd og 25 metrar á lengd með tíu brautum og svo ein innilaug með fjórum brautum. Við hlið 50 metra útilaugarinnar er 30 metra laug sem er heitari en sú 50 metra. Einnig eru sex heitir pottar,<ref name="laugard"/> eimbað, nuddpottar, ljósabekkir og 86 metra löng [[vatnsrennibraut]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundhöll Reykjavíkur]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við [[Barónstígur|Barónstíg]]<ref name="sundh.">[http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=561 Sundhöll Reykjavíkur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060222015516/http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=561 |date=2006-02-22 }}- lýsing mannvirkis</ref>, [[Reykjavík|101 Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=7&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045123/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=7&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/sundholl-reykjavikur Sundhöll Reykjavíkur] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Í Sundhöll Reykjavíkur eða ''Sundhöllinni'', eins og hún er stundum kölluð, er 25 metra löng og 10 metra breið innisundlaug með fjórum brautum byggð árið [[1937]]. Þar eru heitir pottar, vatnsnudd og bekkir.<ref name="sundh."/> |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Ice Vesturbaejarlaug 20-09-08.JPG|80px|Mynd af Vesturbæjarlaug.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Vesturbæjarlaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við [[Hofsvallagata|Hofsvallagötu]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123346/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/vesturbaejarlaug Vesturbæjarlaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Í húsnæðinu eru fjórir heitir pottar utan dyra, þar af einn með nuddi. Það eru tvær saunur fyrir hvort kynið. |} ===Á Reykjanesskaga=== Sundlaugar á [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaga]] eru: {| class="wikitable" style="font-size: 8pt; width: 90%;" |- ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Nafn ! style="background-color: #abd5f5"|Staðsetning ! style="background-color: #abd5f5"|Heimasíða ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"| |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Bláa lónið]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Grindarvíkurvegur|Grindarvíkurvegi 5]], [[Svartsengi]], [[Grindarvik|240 Grindavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045103/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://reykjanes.is/Afthreying/Sundstadir/Blaa_Lonid/ Reykjanes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609204948/http://www.reykjanes.is/Afthreying/Sundstadir/Blaa_Lonid/ |date=2008-06-09 }}, [http://www.bluelagoon.is/ opinber heimasíða] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Blue Lagoon-1-.JPG|60px|Mynd af gufu sem rís upp af Bláa Lóninu.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Íslenskt lón á [[Reykjanes]]skaganum sem affallsvatn frá [[Hitaveita Suðurnesja|Hitaveitu Suðurnesja]] myndar. Samnefnt hlutafélagsfyrirtæki stofnað [[1992]] sér um rekstur baðaðstöðunnar og selur vörur tengdar henni. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Garði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Garðbraut|Garðbraut 94]] í [[Garður|Garði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=60&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123351/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=60&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.ig.is/gardur Íþróttamiðstöðin í Garði] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í [[Garður|Garði]] |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Grindavík]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Austurvegur|Austurvegi 1]], [[Grindavík|240 Grindavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=38&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123203/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=38&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.grindavik.is/v/20 Grindavík - Íþróttamiðstöðin]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í [[Grindavík]] |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Njarðvík]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Norðurstígur|Norðurstíg 2]], [[Grundarveg]], [[Njarðvík]], [[Reykjanesbær|Reykjanesbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123356/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.reykjanesbaer.is/is/thjonusta/ithrottir-tomstundir/ithrottamannvirki Reykjanesbær - Íþróttamannvirki] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í [[Íþróttamiðstöð Njarðvíkur]] í [[Njarðvík]]. Hún hefur 16 metra útilaug, heita potta og gufu. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundmiðstöðin Keflavík]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Sunnubraut|Sunnubraut 31]], [[Keflavík|230 Keflavík]], [[Reykjanesbær|Reykjanesbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123356/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.reykjanesbaer.is/is/thjonusta/ithrottir-tomstundir/ithrottamannvirki Reykjanesbær - Íþróttamannvirki] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug með vatnsleikjagarði, 50 metra innilaug, 25 metra útilaug, heitum pottum og gufuaðstöðu. Einnig nefnd ''Vatnaveröld í Reykjanesbæ''. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Sandgerði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Skólastræti|Skólastræti 7]] í [[Sandgerði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123158/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.ig.is/sandgerdi Íþróttamiðstöðin í Sandgerði] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug sem er í [[Íþróttamiðstöð Njarðvíkur]] í [[Njarðvík]] með 25 metra útilaug, heitum pottum, tækjasal og gufu. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Vogum]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hafnargata|Hafnargötu 17]], [[Vogar|190 Vogum]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123132/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.vogar.is/is/thjonusta/irottir-og-tomstundir/ithrottamidstod-og-sundlaug Vogar - Íþróttamiðstöð] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í Vogum. |} ===Á Vesturlandi=== {| class="wikitable" style="font-size: 8pt; width: 90%;" |- ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Nafn ! style="background-color: #abd5f5"|Staðsetning ! style="background-color: #abd5f5"|Heimasíða ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Bjarnalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Akranes]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=98&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123653/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=98&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.akranes.is/mannlifid/ithrottir/sundlaugar/ Akranes]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Ein af tveimur sundlaugum á Akranesi; 12,5 metra innilaug með heitum potti. Notuð sem kennslulaug fyrir [[Brekkubæjarskóli|Brekkubæjarskóla]], ungbarnasund og sundskóla. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Hlaðir í Hvalfirði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hlaðir|Hlöðum]], [[Hvalfirði|Hvalfjörður]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=160&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045009/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=160&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Útilaug, heitur pottur og gufubað. Einnig ''Sundlaug á Hlöðum''. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Hreppslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Laugabúð]], við [[mynni]] [[Skorradalur|Skorradals]], [[Hvalfirði|Hvalfjörður]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=161&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045016/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=161&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Útisundlaug með þremur heitum pottum. Opin á sumrin, en lokuð á veturna (þó tekið sé á móti hópum). Eigandi er [[Ungmennafélagið Íslendingur]] og sundlaugin er 25×8 metrar og 4 til 1,2 metra djúp.<ref>[http://hot-springs.org/Badlaugar/Sundlaugar/Vesturland/Hreppslaug/Hreppslaug.html Hot springs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304121757/http://hot-springs.org/Badlaugar/Sundlaugar/Vesturland/Hreppslaug/Hreppslaug.html |date=2016-03-04 }} Skorradalur</ref> |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Borgarnesi]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Þorsteinsgata|Þorsteinsgötu]], [[Borgarnes]]i |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=88&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123603/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=88&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Laugin er 25m löng og 12,5m breið útilaug, 3 rennibrautir, barnavaðlaug, tveir heitir pottar, 12,5m löng og 8m breið innilaug og eimbað beint úr [[Deildartunguhver]]. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Íþróttamiðstöðin Varmalandi]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Varmaland]]i, [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=89&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123607/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=89&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.borgarbyggd.is/starfsemi/ithrotta-og-aeskulydsmal/ithrottamidstodin-varmalandi/ Borgarb.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080321100951/http://www.borgarbyggd.is/starfsemi/ithrotta-og-aeskulydsmal/ithrottamidstodin-varmalandi/ |date=2008-03-21 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug rétt hjá [[Baula|Baulu]] (í um 5 km fjarlægð). Hún er 25 metra löng og 12,5 metra breið með heitum potti. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Jaðarsbakkalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við langasandinn á [[Ákranes]]i |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123644/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.akranes.is/mannlifid/ithrottir/sundlaugar/ akranes]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Ein af tveimur sundlaugum á Akranesi, þessi er 25 metra löng útisundlaug ásamt fimm heitum pottum, sánu og vatnsrennibraut. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Kleppjárnsreykir (sundlaug)|Kleppjárnsreykir]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Kleppjárnsreykjaskóli|Kleppjárnsreykjaskóla]], [[Kleppjárnsreykir|Kleppjárnsreykjum]], [[Reykholtsdalur|Reykholtsdal]], [[Borgarfjarðarsveit]], [[Borgarnes|311 Borgarnesi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123644/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.akranes.is/mannlifid/ithrottir/sundlaugar/ Akranes]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Þar er útilaug. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Snorralaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholti]], [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=90&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045153/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=90&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Gömul laug sem getið er í [[Landnámabók|Landnámu]] og í [[Sturlunga saga|Sturlunga sögu]] og oft tengt við [[Snorri Sturluson|Snorra Sturluson]]. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin á Húsafelli]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Borgarbraut]], [[Húsafell]]i, [[Grundarfjörður|350 Grundarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123107/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Upphaflega byggð [[1965]] en síðan hafa miklar endurbætur orðið, sundlaugarnar eru tvær sem og heitir pottar og einnig er þarna vatnsrennibraut. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin Grundarfirði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Borgarbraut]], [[Grundarfjörður|350 Grundarfirði]], [[Stykkishólmur|340 Stykkishólmi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=159&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045003/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=159&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.grundarfjordur.is/default.asp?sid_id=12707&tId=1 Grundarfj.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Sundlaug Stykkishólms overview.JPG|80px|Mynd tekin yfir Sundlaug Stykkishólms.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaug Stykkishólms]]''' |style="background: #d0e5f5"| Íþróttamiðstöð Stykkishólmsbæjar, [[Borgarbraut|Borgarbraut 4]], [[Stykkishólmur|340 Stykkishólmi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=91&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123613/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=91&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.stykkisholmur.is/default.asp?sid_id=1632&tId=1&Tre_Rod=004|006|&qsr Stykkish.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Sundlaug Stykkishólms water slide.JPG|60px|Mynd af vatnsrennibraut Sundlaugar Stykkishólms.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Sundlaug Stykkishólms night.JPG|60px|Sundbrautir laugarinnar að næturlagi.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Laug sem er 25 metra löng og 12 metra breið, 57 metra vatnsrennibraut (önnur lengsta rennibraut landsins). Í lauginni er vatn sem kemur úr borholu við [[Hofstaðir|Hofstaði]]. |} ===Á Vestfjörðum=== {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Nauteyrarlaug |staður=[[Nauteyri]], [[Ísafjarðardjúp|Ísafjarðardjúpi]] |sundlaugar=164 |lýsing=Lítil útilaug. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Drangsnesi |staður=[[Drangsnes]], [[Kaldrananeshreppur|Kaldrananeshreppi]], [[Strandasýsla|Strandasýslu]] |sundlaugar=140 |link=[http://drangsnes.is/index.php?option=com_content&task=view&id=16&Itemid=35 Drangsnes] |lýsing=Nýlega byggð 12,5 metra löng útisundlaug sem tekin var í notkn árið [[2005]]. Einnig er heitur pottur, gufubað og krakkapollur. }} {{laug-mid |nafn=Gvendarlaug í Bjarnarfirði |staður=Á [[Klúka í Bjarnarfirði|Klúku]] í [[Bjarnarfjörður|Bjarnarfirði]], [[Hólmavík|IS-510 Hólmavík]] |sundlaugar=110 |mynd2=Mynd:Potturinn.jpeg |mynd2_ath=Gvendarlaug hins góða, pottur sem liggur við ''Gvendarlaug'' um dag. |link=[http://www.vestfirdir.is/index.php?page=gvendarlaug-saga&act=prenta&cat=default Vestfirðir] |lýsing=Gömul 25 metra útisundlaug sem nefnd er eftir nátturulegum heitum potti (''Gvendarlaug hins góða'') sem nefnd er eftir [[Guðmundur góði Arason|Guðmundi góða]]. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Hólmavík |staður=[[Hólmavík]] |sundlaugar=109 |link=[http://www.holmavik.is/info/sundlaug.htm Hólmavík] |lýsing=25 metra sundlaug tekin í notkun þanng [[17. júní]] [[2004]]. Við hana eru tveir heitir pottar og barnavaðlaug, en einnig er gufubað innandyra. }} {{laug-mid |nafn=Reykjanes í Ísafjarðardjúpi |staður=[[Súðavíkurhreppur|Súðavíkurhreppi]] |sundlaugar=102 |link=[http://www.rnes.is/sundlaug.php Reykjanes] |lýsing=50×12,5 metra útisundlaug, hituð með sjálfrennandi vatni. }} {{laug-mid |nafn=Pollurinn í Tálknafirði |staður=[[Tálknafjörður|Tálknafirði]] |sundlaugar=101 |link=[https://www.vesturbyggd.is/mannlif/utivist/heitar-laugar/ Vesturbyggð - Heitar laugar] |lýsing=Sundlaug á Tálknafirði. }} {{laug-mid |nafn=Íþróttamiðstöðin á Tálknafirði |staður=Við grunnskólann á [[Tálknafjörður|Tálknafirði]], utan við bæinn |sundlaugar=100 |link=[https://www.vesturbyggd.is/thjonusta/heilsa-og-fristundir/ithrottamidstodvar-og-sundlaugar/ Vesturbyggð - Íþróttamiðstöðvar] |lýsing=25 metra útilaug, pottar, rennibraut og laug sem hægt er að vaða í. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Suðureyri |staður=Á [[Suðureyrartún]]i á [[Suðureyri]] |sundlaugar=99 |link=[https://www.isafjordur.is/is/thjonusta/ithrottir-og-tomstundir/sundlaugar/sudureyrarlaug Sudureyrarlaug] |lýsing=16 metra laug og 2 heitir pottar. Eina útisundlaugin á norðanverðum [[Vestfirðir|Vestfjörðum]]. }} {{laug-mid |nafn=Bylta íþróttamiðstöð Bíldudal |nafn2=Bylta (íþróttamiðstöð) |staður=[[Hafnarbraut|Hafnarbraut 3]], [[Bíldudalur|Bíldudal 465]] |sundlaugar=96 |lýsing=Heitur pottur og gufubað. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin í Laugarnesi, Birkimel |staður=[[Laugarnes|Laugarnesi]] við [[Hagavaðall|Hagavaðal]], [[Birkimel]], [[Vesturbyggð]] |sundlaugar=96 |hot-springs=Vestfirdir/Sundlaugin%20Birkimel/Sundlaugin%20Birkimel.html |lýsing=Laugin er sennilega byggð um [[1948]] og sundkennsla þar hófst árið [[1949]]. Aðstaða við laugina var bætt af [[Félagar í Ungmennafélagi Barðastrandar|Félögum í Ungmennafélagi Barðastrandar]], og var nýrri búningsaðstöðu komið upp. Einnig þekkt sem ''Sundlaugin Birkimel'' eða ''Sundlaugin á Birkimel''. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaug Patreksfjarðar |staður=[[Íþróttamiðstöðin Brattahlíð|Íþróttamiðstöðinni Brattahlíð]] við [[Aðalstræti|Aðalstræti 64]], [[Patreksfjörður|Patreksfirði]] |sundlaugar=92 |lýsing=Sundlaug á Patreksfirði. }} {{laug-mid |nafn=Íþróttamiðstöðin Árbær |staður=[[Höfðastígur|Höfðastíg 1]], [[Bolungarvík|415 Bolungarvík]] |sundlaugar=76 |link=[http://www.bolungarvik.is/?cat=23&page=145 Bolungarvík] |lýsing=8×16,66 metra inni sundlaug, og úti eru tveir heitir pottar og lítil vaðlaug á útisvæðinu.<ref>[http://www.bolungarvik.is/?cat=23&page=145 Bolungarvík] Íþróttir og tómstundir</ref> }} {{laug-mid |mynd1=File:Krossneslaug.jpg |mynd1_ath=Krossneslaug |nafn=Krossneslaug |staður=[[Höfðastígur|Höfðastíg 1]], [[Norðurfjörður|524 Norðurfjörður]] |sundlaugar=3 |lýsing=Lítil útisundlaug rétt við fjöruborðið sem liggur við norðanverðan [[Norðurfjörður|Norðurfjörð]].<ref>[http://www.vestfirdir.is/index.php?page=dbfyrirtaeki&cat=data&id=161 Vestfirðir]</ref> }} {{laug-bottom}} ====Í Ísafjarðarbæ==== Laugar í [[Ísafjarðarbær|Ísafjarðarbæ]]: {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Sundhöllin á Ísafirði |staður=[[Austurvegur|Austurvegi 9]] |sundlaugar=102 |mynd1=file:SundhollinIsafirði.jpg |mynd1_ath=Sundhöllin |hot-springs=Vestfirdir/Sundhollin%20a%20Isafirdi/Sundhollin%20a%20Isafirdi.html |lýsing=Elsta sundlaug Ísafjarðarbæjar, tekin í notkun árið [[1945]]. Innisundlaug með heitum potti og gufubaði. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Flateyri |staður=[[Flateyri]] |sundlaugar=103 |lýsing=Innisundlaug, heitur pottur og gufubað. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Þingeyri |staður=[[Þingeyri]] við [[Þingeyraroddi|Þingeyrarodda]] |sundlaugar=104 |lýsing=Innisundlaug, heitur pottur og gufubað. Nýjasta laug í Ísafjarðarbæ. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Suðureyri |staður=[[Suðureyri]], [[Suðureyrartún|Suðureyrartúni]] |sundlaugar=99 |lýsing=Eina útisundlaugin á norðanverðum [[Vestfirðir|Vestfjörðum]]. 16 metra laug, 2 heitir pottar og krakkalaug. }} {{laug-bottom}} ===Á Norðurlandi=== {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Glerárlaug |staður=Höfðahlíð, 603 Akureyri |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/glerarlaug/ |hot-springs= |lýsing=Innisundlaug og heitir pottar. }} {{laug-mid |nafn=Grenivíkurlaug |staður=Grenivíkurskóli, 610 Grenivík |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/grenivikurlaug/ |lýsing=Sundlaugin er 16,67m á lengd. Stór heitur pottur, vaðlaug og kaldur pottur. }} {{laug-mid |nafn=Lundur í Öxarfirði |staður=Öxarfjörður, 671 Kópasker |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/lundur-i-oxarfirdi/ |lýsing=Góð sundlaug fyrir alla aldurshópa, þar er einnig heitur pottur. }} {{laug-mid |nafn=Sólgarðar í Fljótum |staður=Grunnskólinn að Sólgörðum, 570 Fljótum |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/solgardar-i-fljotum/ |lýsing=Lítil útisundlaug og heitur pottur. }} {{Laug-mid|nafn=Sundhöll Siglufjarðar|staður=Hvanneyrarbraut 52, 580 Siglufirði|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/siglufjordur/|lýsing=Innisundlaug og útipottur.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaug Akureyrar|staður=Skólastíg, 600 Akureyri|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-akureyrar/|lýsing=Tvær 25m útilaugar, rennibrautir, 5 heitir pottar, barnalaug, eimbað og kalt ker.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaug Húsavíkur|staður=Laugarbrekku 2, 640 Húsavík|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-husavikur/|lýsing=Útisundlaug, þrír heitir pottar, tvær rennibrautir.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaug Þórshafnar|staður=Langanesvegi 18b, 680 Þórshöfn|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-thorshafnar/|lýsing=Sundlaug, tveir heitir pottar, kalt kar og kröftugt gufubað.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Dalvík|staður=Svarfaðarbraut 34, 620 Dalvík|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/dalvik/|lýsing=25m útisundlaug, heitir pottar, barna- og hvíldarlaug, vatnsrennibraut og eimbað.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Hofsósi|staður=Suðurbraut, 565 Hofsósi|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/hofsos/|lýsing=Útilaug 25×10.5m og er laugin 0,8 metra – 1,8 metra djúp. Laugin er glæsileg og útsýnið þaðan frábært yfir til Drangey.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Raufarhöfn|staður=Skólabraut, 675 Raufarhöfn|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/raufarhofn/|lýsing=Sundlaugin á Raufarhöfn er innilaug sem er staðsett við hlið tjaldsvæðisins. Þar er gufubað, líkamsræktarsalur og íþróttasalur einnig.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Sauðárkróki|staður=Skagfirðingabraut, 550 Sauðárkrókur|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/saudarkrokur/|lýsing=Útilaug er 25x8m og 0,9 – 2,7 metrar á dýpt. Þar eru eru tveir heitir pottar, annar er 39°C og hinn er 41°C. Einnig er þar kalt ker.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Skagaströnd|staður=Einbúastíg 6, 545 Skagaströnd|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/skagastrond/|lýsing=Sundlaugin er 6 x 12 m útilaug. Þar er líka pottur með útsýnisvegg.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Blönduósi|staður=Melabraut 2, 540 Blönduósi|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaugin-blonduosi/|lýsing=Sundlaugin er útilaug sem er 25 metra löng og 8,5 metra breið. Á svæðinu eru einnig tveir heitir pottar, gufa, vaðlaug og ísbað. Þar eru einnig tvær stórar rennibrautir og mikið af leiktækjum og leikföngum fyrir yngri kynslóðina.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Hvammstanga|staður=Hlíðarvegi, 530 Hvammstanga|lýsing=25m x 11m útilaug með fjórum brautum, heitur pottur með vatnsnuddi, vaðlaug, gufubað, barnapottur og rennibraut.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaugin-hvammstanga/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Illugastöðum|staður=Illugastöðum, Fnjóskadal|lýsing=Laugin er útilaug og eru þar tveir heitir pottar.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/illugastadir/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Grímsey|lýsing=Lítil innilaug, heitur pottur og gufubað.|staður=611 Grímsey|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-grimseyjar/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Hrísey|staður=Austurvegi 5.630 Hrísey|lýsing=Lítil útisundlaug, heitur pottur og barnalaug.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/hrisey/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Ólafsfirði|staður=Ólafsvegi 4, 625 Ólafsfirði|lýsing=Við Íþróttamiðstöð Fjallabyggðar Ólafsfirði er sundlaug 8 x25 metrar, 2 heitir pottar 38° og 40°heitir og er annar m/nuddi. Fosslaug og barnalaug eru vinsælar og síðast en ekki síst rennibrautirnar tvær.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/olafsfjordur/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Varmahlíð|lýsing=Sundlaugin er tvískipt útilaug. Annars vegar er 12,5 x 25 metra laug og hins vegar 12,5 m x 8 m „barnalaug“. Í þeirri síðarnefndu er vatnið haft heitara en í stærri lauginni og þar er lítil rennibraut. Nýtur hún mikilla vinsælda meðal fjölskyldufólks. Einnig er heitur pottur við laugarnar.|staður=560 Varmahlíð|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/varmahlid/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Laugum|staður=Kjarna, 650 Laugum|lýsing=Um er að ræða glæsilega 12×25 m laug með tveimur heitum pottum og vaðlaug.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaugin-laugum/}} {{Laug-mid|nafn=Þelamerkurlaug|lýsing=25m útilaug og heitir pottar.|staður=Þelamörk, Laugalandi, Hörgárbyggð|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/thelamerkurlaug/}} {{laug-bottom}} ===Á Austurlandi=== {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Selárdalslaug |staður=Selárdalur |sundlaugar=78 |lýsing=Útilaug 3.5 km frá þjóðvegi, 2 heitir pottar og barnalaug. }} {{laug-bottom}} ===Á Suðurlandi=== *'''[[Seljavallalaug]]''' ([http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=2 heimasíða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922122951/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}) ===Á Hálendinu=== *'''[[Landmannalaugar]]''' ([http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=2 heimasíða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123052/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}) ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * {{vísindavefurinn|3588|Hvað heitir stærsta sundlaugin á Íslandi og hvar er hún?}} * [http://www.nordurland.is/infosearch_frame.asp?cat_id=88&type=5&subtype=5.13.0&keyword=Eftir%20orði&postare= Sundlaugar á Norðurlandi; af Norðurland.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070922194815/http://www.nordurland.is/infosearch_frame.asp?cat_id=88&type=5&subtype=5.13.0&keyword=Eftir%20or%C3%B0i&postare= |date=2007-09-22 }} * [http://www.sundlaugar.is/ Heimasíða íslenskra sundlauga] * [http://www.mbl.is/ferdalog/frett/2009/08/24/fjallamennskan_er_fikn/ ''Fjallamennskan er fíkn''; af mbl.is] [[Flokkur:Sundlaugar á Íslandi| *]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] 1bmt5re6fap4wb47eh3a5tmkhgx0oc2 1961693 1961644 2026-04-30T08:40:48Z Alvaldi 71791 Bætti við vísun í [[Sund á Íslandi]]. 1961693 wikitext text/x-wiki '''[[Ísland|Íslenskar]] [[Sundlaug|sundlaugar]]''' eru 163 talsins.<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Sundlaugar“</ref> ==Saga sundlauga á Íslandi== {{sjá einnig|Sund á Íslandi}} Vitað er um þrettán laugar sem notaðar voru til forna og um fjórar eru enn nothæfar.<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Landnámsöld“</ref> [[Snorralaug í Reykholti]] er ein af þeim laugum sem enn eru nothæfar, og hún er einnig sú fyrsta sem getið er.<ref>[http://www.laeknabladid.is/2005/07/nr/2067 Læknablaðið]- Heitar laugar á Íslandi til forna</ref> Árið [[1821]] var fyrst haldið sundnámskeið<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Upphaf sundkennslu“</ref> og árið [[1884]] var fyrsta sundfélag Íslands stofnað<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 4 „Fyrsta sundfélagið“</ref> en það bar nafnið [[Sundfélag Reykjavíkur]]. Fyrsta [[steypa|steypta]] sundlaugin á Íslandi var gerð í [[Laugardalur|Laugardal]] við Reykjavík árið [[1908]] þar sem heitu vatni úr [[Þvottalaugarnar|Þvottalaugunum]] var veitt í laugina og köldu úr [[Gvendarbrunnar|Gvendarbrunnum]].<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 5 „Steypar laugar“</ref> Í eftir árið [[1930]] fjölgar byggingu sundlauga á Íslandi mikið, og á árunum [[1931-1940]] og [[1941-1950]] voru 44 sundlaugar byggðar.<ref>[http://www.verkis.is/media/frettabref/Gangverk020201.pdf Gangverk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171915/http://www.verkis.is/media/frettabref/gangverk020201.pdf|date=2016-03-04}}- fréttabréf [[Verkís hf]] á bls. 5 „Mikil fjölgun“</ref> Konum er almennt heimilað að vera í [[berbrjósta|bikini]] í sundlaugum á Íslandi<ref>{{mbl|innlent/2008/01/11/islenskar_konur_mega_bera_brjostin|Íslenskar konur mega bera brjóstin}}</ref> (að [[Bláa lónið|Bláa lóninu]] undanskildu<ref>''[[mbl.is]]:'' [http://www.mbl.is/folk/frettir/2008/01/15/ber_brjost_bonnud_i_loninu/ Ber brjóst bönnuð í lóninu, í lagi á ylströndinni]</ref>) en þrátt fyrir það hefur konum hefur verið vísað úr laugum fyrir að bera brjóst sín.<ref>{{mbl|innlent/2008/03/18/bannad_ad_bera_brjostin_i_hvero|Bannað að bera brjóstin í Hveró}}</ref><ref>''[[mbl.is]]:'' [http://www.mbl.is/folk/frettir/2008/03/19/hefd_fyrir_berum_brjostum_i_hvero/ Hefð fyrir berum brjóstum í Hveró]</ref> Árið 2025 var sundlaugarmenning Íslendinga skráð sem menningararfur innan [[UNESCO]], Menningarstofnun Sameinuðu þjóðanna. <ref>[https://www.visir.is/g/20252815933d/sundmenning-islands-a-lista-unesco Sundmenning Íslands á lista UNESCO] Vísir, sótt 11. desember 2025</ref> ==Listi yfir sundlaugar á Íslandi== ===Í Reykjavík og á höfuðborgarsvæðinu=== Flestar sundlaugar eru staðsettar í [[Reykjavík]] og á [[höfuðborgarsvæðið|höfuðborgarsvæðinu]] og þar af rekur [[Íþrótta- og tómstundasvið Reykjavíkur]] sjö.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20061115104039/www.rvk.is/desktopdefault.aspx/tabid-277 Sundlaugar]</ref> Einnig var [[Baðhús Reykjavíkur|baðhús í Reykjavík]], en í því var ekki sundlaug heldur aðeins aðstaða til líkamsþvottar þangað til að húsið var rifið árið [[1967]]. {| class="wikitable" style="font-size: 8pt; width: 90%;" |- ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Nafn ! style="background-color: #abd5f5"|Staðsetning ! style="background-color: #abd5f5"|Heimasíða ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd |- style="background-color: # f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Ásvallalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Vallarhverfi]] í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug www.sundlaug.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130715020708/http://www.sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug |date=2013-07-15 }} [https://hafnarfjordur.is/sundlaug/asvallalaug/ Ásvallalaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug sem opnaði í [[Vallarhverfi]] þann [[6. september]] [[2008]].<ref>{{cite web |url=http://sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug |title=Ásvallalaug á www.sundlaug.is |access-date=2013-07-11 |archive-date=2013-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130715020708/http://www.sundlaug.is/reykjavik-sundlaugar/3-asvallalaug |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.hafnarfjordur.is/ Heimasíða Hafnarfjarðar]</ref> Er hún stærsta sundlaug Íslands. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Lágafellslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Lækjarhlíð|Lækjarhlið 1a]], [[Mosfellsbær|270 Mosfellsbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=81&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045142/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=81&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar Mosfellsbær - Íþróttamiðstöðvar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525112516/https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar |date=2024-05-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug staðsett í íþróttamiðstöðinni að [[Lágafell|Lágafelli]], í [[Lækjarhlíð]], [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]]. Þar er 25 metra sundlaug og 3 heitir pottar, tveir venjulegir og einn nuddpottur. Einnig er vaðlaug og þrjár [[vatnsrennibraut|rennibrautir]]. Hún er einnig nefnd ''Sundlaugin Lækjarhlíð''. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Salalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Versalir|Versölum 3]], [[Kópavogur|Kópavogi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123420/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaugin-versalir-salalaug Salalaug] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240425114649/https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaugin-versalir-salalaug |date=2024-04-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í [[Versalir|Versölum]], [[Kópavogur|Kópavogi]]. Hún er einnig nefnd ''Sundlaugin Versölum'', ''Íþróttamiðstöðin Versalir'' og ''Íþróttafélagið Gerpla''. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Ylströnd]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Nauthólsvík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045119/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Ylströndin er náttúruleg strönd í [[Nauthólsvík]] sem tekin var í notkun sumarið [[2000]] og búið er að veita heitu vatni í tvo heita potta og í sjóinn. Lónið sem myndast er um 1.500 til 4.000 [[fermetri|m²]]<ref>[http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 Nauthólsvík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045119/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} á www.www.sundlaugar.is</ref> eftir því hvort það sé [[Sjávarföll|flóð eða fjara]]. Fluttur var skeljasandur á ströndina, en þar var áður sjóbaðstaður en nú koma um 120.000 gestir ár hvert. Einning nefnd ''Ylströndin Nauthólsvík''. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Íþróttamiðstöðin Mýrin]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við [[Skólabraut]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123325/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Íþróttamiðstöðin Mýrin er íþróttamiðstöð sem inniheldur sundlaug, og liggur við [[Skólabraut]]. Í bygginunni er að finna heita potta og kennslusundlaug. [[Hofsstaðaskóli]] og [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] nýtir húsið íþróttakennslu, og sundlaugin er aðalega kennslusundlaug þar sem nemendur Hofsstaðaskóla sækja skólasund. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaug Álftaness]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Bjarnastaðir|Bjarnastöðum]], [[Álftanes|Álftanesi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=32&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123152/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=32&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.gardabaer.is/ibuar/ithrotta-og-tomstundastarf/sundlaugar/alftaneslaug/ Álftanes] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í Íþróttamiðstöð Álftaness við [[Bjarnastaðir|Bjarnastaði]] á [[Álftanes|Álftanesi]] |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|Sundlaugin '''[[Varmá]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123148/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar Mosfellsbær - Íþróttamiðstöðvar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525112516/https://mos.is/mannlif/utivist/ithrottamidstodvar |date=2024-05-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaugin Varmá er í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Suðurbæjarlaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hringbraut|Hringbraut 77]], [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045052/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://hafnarfjordur.is/sundlaug/sudurbaejarlaug/ Suðurbæjarlaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Suðurbæjarlaug er sundlaug á [[Hringbraut]] 77 í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundhöll Hafnarfjarðar]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Herjólfsgata|Herjólfsgötu]] 10 í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=29&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123137/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=29&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} [https://hafnarfjordur.is/sundlaug/sundholl-hafnarfjardar/ Sundhöll Hafnarfjarðar] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug við [[Herjólfsgata|Herjólfsgötu 10]] í [[Hafnafjörður|Hafnafirði]] sem státar af inni laug. Laugin er um 25 [[metri|metrar]] að lengd og 8.7 [[metri|metrar]] í breidd og um 3.2[[metri|m]] djúp. Sundhöll Hafnarfjarðar er elsta sundlaugin í Hafnarfirði. Í fyrstu var aðeins um útilaug að ræða við Krosseyrarmalir sem var tekin í notkun árið 1943. Það var síðan árið 1953 sem Sundhöll Hafnarfjarðar var tekin í notkun eftir að byggt hafði verið yfir útilaugina. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Ásgarðslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Íþróttamiðstöðin Ásgarði|Íþróttamiðstöðinni Ásgarði]], [[Garðabær|Garðabæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123127/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.gardabaer.is/ibuar/ithrotta-og-tomstundastarf/sundlaugar/asgardslaug/ Ásgarðslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaugin í [[Íþróttamiðstöðin Ásgarði|Íþróttamiðstöðinni Ásgarði]], en þar fyrirfinnst sundlaug, [[gufubað]]; íþróttasalir og þreksalur. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"| |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaug Kópavogs]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Borgarholtsbraut|Borgarholtsbraut 17]], [[Kópavogur|Kópavogi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045047/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaug-kopavogs Sundlaug Kópavogs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525112516/https://www.kopavogur.is/is/ibuar/ithrottir-utivist/sundlaugar-i-kopavogi/sundlaug-kopavogs |date=2024-05-25 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í [[Kópavogur|Kópavogi]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Seltjarnarneslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Suðurströnd]], [[Seltjarnarnes|Seltjarnarnesi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045041/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug á [[Suðurströnd]] á [[Seltjarnarnes|Seltjarnarnesi]], en vatn hennar kemur úr nálægri borholu og er vatnið afar steinefnaríkt. Laugin er vinsæl hjá þeim sem þjást af [[exem]]i þar sem þeir telja margir hverjir að vatnið þurrki húðina minna en vatn í öðrum sundlaugum. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Loftleiðalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]], [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123122/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Lítil sundlaug hjá [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Klébergslaug]]'''/'''[[Kjalarneslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Kjalarnes]]i, [[Grundarhverfi]], [[Reykjavík|116 Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123117/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/klebergslaug Klébergslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug með útilaug, gufubaði, heitum pottum, sólbekkjum og íþróttaaðstöðu<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20080324190004/www.visitreykjavik.is/desktopdefault.aspx/12_view-51/tabid-11/18_read-498/ Visit Reykjavík] Kjalarneslaug</ref>. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Grafarvogslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Dalhús|Dalhús 2]], [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=22&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045036/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=22&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/grafarvogslaug Grafarvogslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug við [[Dalhús|Dalhús 2]] í [[Reykjavík]] byggð árið [[1998]].<ref name="upplýsingar">[http://www.rvk.is/Portaldata/1/Resources/skjol/svid/itr/skjol/sundlaugar/grafarvogslaug_uppl..pdf Íþróttamiðstöðin í Grafarvogi]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Almennar upplýsingar</ref> Fyrsta skóflustungan var tekin þann [[13. desember]] [[1996]] og fyrsti hluti laugarinnar opnaður fyrir almenningi þann [[3. maí]] [[1998]].<ref name="upplýsingar"/> Eftir það hefur byggst smátt og smátt við laugina, en lokið var við innilaug og nuddpott haustið [[1998]] og eimbað [[1999]].<ref name="upplýsingar"/> |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Breiðholtslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Íþróttahúsið Austurbergi|Íþróttahúsinu Austurbergi]], [[Austurberg|Austurbergi 3]], [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=2 www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123112/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/breidholtslaug Breiðholtslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug í [[Íþróttahúsið Austurbergi|Íþróttahúsinu Austurbergi]] með 4 búningsklefum fyrir sund, þremur gufuböðum og fjórum heitum pottum.<ref name="Íþróttamiðstöðin">[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041027165057/isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=543 Íþróttamiðstöðin Austurbergi]- lýsing mannvirkis</ref> Er á staðnum innanhússsundlaug sem er um tólf og hálfur [[metri]] að lengd og átta í breidd, byggð árið [[1977]]. Einnig er 25 metra löng og 12,5 metra breið útisundlaug byggð árið [[1981]]. <ref name="Íþróttamiðstöðin"/> |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Árbæjarlaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Fylkisvegur|Fylkisveg 9]] í [[Rekjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045031/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/arbaejarlaug Árbæjarlaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug með tveimur búningsklefum, einu eimbaði og tveimur sauna. Það er innilaug byggð árið [[1994]] og útilaug 25 metrar á lengd og 12 metrar á breidd, sem byggð var [[1994]].<ref>[http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=614 Árbæjarlaug] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060222015556/http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=614 |date=2006-02-22 }}- lýsing mannvirkis</ref> Úti eru 5 heitir pottar og ein vaðlaug. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Laugardalslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Sundlaugarvegur|Sundlaugarvegi 30]]<ref name="laugard">[http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=207 Laugardalslaug] {{Webarchive|url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20050302061726/isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=207 |date=2005-03-02 }}- lýsing mannvirkis</ref> í [[Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922044952/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/laugardalslaug Laugardalslaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Stór sundhöll með þremur laugum og fjórum búningsklefum.<ref name="laugard"/> Ein upphituð útilaug (50 metrar á lengd og 22 á breidd) með átta brautum með um 28[[Gráða (hitastig)|°C]] hita; ein innilaug frá árinu [[1968]]<ref name="laugard"/> sem er 50 metrar á breidd og 25 metrar á lengd með tíu brautum og svo ein innilaug með fjórum brautum. Við hlið 50 metra útilaugarinnar er 30 metra laug sem er heitari en sú 50 metra. Einnig eru sex heitir pottar,<ref name="laugard"/> eimbað, nuddpottar, ljósabekkir og 86 metra löng [[vatnsrennibraut]]. |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundhöll Reykjavíkur]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við [[Barónstígur|Barónstíg]]<ref name="sundh.">[http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=561 Sundhöll Reykjavíkur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060222015516/http://isisport.is/mannvirki/mannvirki_skoda.asp?id=561 |date=2006-02-22 }}- lýsing mannvirkis</ref>, [[Reykjavík|101 Reykjavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=7&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045123/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=7&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/sundholl-reykjavikur Sundhöll Reykjavíkur] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Í Sundhöll Reykjavíkur eða ''Sundhöllinni'', eins og hún er stundum kölluð, er 25 metra löng og 10 metra breið innisundlaug með fjórum brautum byggð árið [[1937]]. Þar eru heitir pottar, vatnsnudd og bekkir.<ref name="sundh."/> |- style="background-color: #f1f5fc;" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Ice Vesturbaejarlaug 20-09-08.JPG|80px|Mynd af Vesturbæjarlaug.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Vesturbæjarlaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við [[Hofsvallagata|Hofsvallagötu]] |style="background: #d0e5f5"| [http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=2 heimasíða www.sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123346/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://reykjavik.is/vesturbaejarlaug Vesturbæjarlaug] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Í húsnæðinu eru fjórir heitir pottar utan dyra, þar af einn með nuddi. Það eru tvær saunur fyrir hvort kynið. |} ===Á Reykjanesskaga=== Sundlaugar á [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaga]] eru: {| class="wikitable" style="font-size: 8pt; width: 90%;" |- ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Nafn ! style="background-color: #abd5f5"|Staðsetning ! style="background-color: #abd5f5"|Heimasíða ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"| |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Bláa lónið]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Grindarvíkurvegur|Grindarvíkurvegi 5]], [[Svartsengi]], [[Grindarvik|240 Grindavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045103/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=41&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://reykjanes.is/Afthreying/Sundstadir/Blaa_Lonid/ Reykjanes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609204948/http://www.reykjanes.is/Afthreying/Sundstadir/Blaa_Lonid/ |date=2008-06-09 }}, [http://www.bluelagoon.is/ opinber heimasíða] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Blue Lagoon-1-.JPG|60px|Mynd af gufu sem rís upp af Bláa Lóninu.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Íslenskt lón á [[Reykjanes]]skaganum sem affallsvatn frá [[Hitaveita Suðurnesja|Hitaveitu Suðurnesja]] myndar. Samnefnt hlutafélagsfyrirtæki stofnað [[1992]] sér um rekstur baðaðstöðunnar og selur vörur tengdar henni. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Garði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Garðbraut|Garðbraut 94]] í [[Garður|Garði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=60&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123351/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=60&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.ig.is/gardur Íþróttamiðstöðin í Garði] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í [[Garður|Garði]] |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Grindavík]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Austurvegur|Austurvegi 1]], [[Grindavík|240 Grindavík]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=38&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123203/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=38&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.grindavik.is/v/20 Grindavík - Íþróttamiðstöðin]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í [[Grindavík]] |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Njarðvík]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Norðurstígur|Norðurstíg 2]], [[Grundarveg]], [[Njarðvík]], [[Reykjanesbær|Reykjanesbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123356/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.reykjanesbaer.is/is/thjonusta/ithrottir-tomstundir/ithrottamannvirki Reykjanesbær - Íþróttamannvirki] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í [[Íþróttamiðstöð Njarðvíkur]] í [[Njarðvík]]. Hún hefur 16 metra útilaug, heita potta og gufu. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundmiðstöðin Keflavík]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Sunnubraut|Sunnubraut 31]], [[Keflavík|230 Keflavík]], [[Reykjanesbær|Reykjanesbæ]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123356/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=61&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.reykjanesbaer.is/is/thjonusta/ithrottir-tomstundir/ithrottamannvirki Reykjanesbær - Íþróttamannvirki] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug með vatnsleikjagarði, 50 metra innilaug, 25 metra útilaug, heitum pottum og gufuaðstöðu. Einnig nefnd ''Vatnaveröld í Reykjanesbæ''. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Sandgerði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Skólastræti|Skólastræti 7]] í [[Sandgerði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123158/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.ig.is/sandgerdi Íþróttamiðstöðin í Sandgerði] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug sem er í [[Íþróttamiðstöð Njarðvíkur]] í [[Njarðvík]] með 25 metra útilaug, heitum pottum, tækjasal og gufu. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Vogum]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hafnargata|Hafnargötu 17]], [[Vogar|190 Vogum]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123132/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [https://www.vogar.is/is/thjonusta/irottir-og-tomstundir/ithrottamidstod-og-sundlaug Vogar - Íþróttamiðstöð] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Sundlaug í Vogum. |} ===Á Vesturlandi=== {| class="wikitable" style="font-size: 8pt; width: 90%;" |- ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Nafn ! style="background-color: #abd5f5"|Staðsetning ! style="background-color: #abd5f5"|Heimasíða ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd ! style="background-color: #abd5f5"|Mynd |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Bjarnalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Akranes]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=98&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123653/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=98&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.akranes.is/mannlifid/ithrottir/sundlaugar/ Akranes]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Ein af tveimur sundlaugum á Akranesi; 12,5 metra innilaug með heitum potti. Notuð sem kennslulaug fyrir [[Brekkubæjarskóli|Brekkubæjarskóla]], ungbarnasund og sundskóla. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Hlaðir í Hvalfirði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Hlaðir|Hlöðum]], [[Hvalfirði|Hvalfjörður]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=160&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045009/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=160&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Útilaug, heitur pottur og gufubað. Einnig ''Sundlaug á Hlöðum''. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Hreppslaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Laugabúð]], við [[mynni]] [[Skorradalur|Skorradals]], [[Hvalfirði|Hvalfjörður]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=161&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045016/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=161&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Útisundlaug með þremur heitum pottum. Opin á sumrin, en lokuð á veturna (þó tekið sé á móti hópum). Eigandi er [[Ungmennafélagið Íslendingur]] og sundlaugin er 25×8 metrar og 4 til 1,2 metra djúp.<ref>[http://hot-springs.org/Badlaugar/Sundlaugar/Vesturland/Hreppslaug/Hreppslaug.html Hot springs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304121757/http://hot-springs.org/Badlaugar/Sundlaugar/Vesturland/Hreppslaug/Hreppslaug.html |date=2016-03-04 }} Skorradalur</ref> |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin í Borgarnesi]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Þorsteinsgata|Þorsteinsgötu]], [[Borgarnes]]i |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=88&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123603/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=88&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Laugin er 25m löng og 12,5m breið útilaug, 3 rennibrautir, barnavaðlaug, tveir heitir pottar, 12,5m löng og 8m breið innilaug og eimbað beint úr [[Deildartunguhver]]. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Íþróttamiðstöðin Varmalandi]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Varmaland]]i, [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=89&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123607/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=89&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.borgarbyggd.is/starfsemi/ithrotta-og-aeskulydsmal/ithrottamidstodin-varmalandi/ Borgarb.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080321100951/http://www.borgarbyggd.is/starfsemi/ithrotta-og-aeskulydsmal/ithrottamidstodin-varmalandi/ |date=2008-03-21 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Sundlaug rétt hjá [[Baula|Baulu]] (í um 5 km fjarlægð). Hún er 25 metra löng og 12,5 metra breið með heitum potti. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Jaðarsbakkalaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| Við langasandinn á [[Ákranes]]i |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123644/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.akranes.is/mannlifid/ithrottir/sundlaugar/ akranes]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Ein af tveimur sundlaugum á Akranesi, þessi er 25 metra löng útisundlaug ásamt fimm heitum pottum, sánu og vatnsrennibraut. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Kleppjárnsreykir (sundlaug)|Kleppjárnsreykir]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Kleppjárnsreykjaskóli|Kleppjárnsreykjaskóla]], [[Kleppjárnsreykir|Kleppjárnsreykjum]], [[Reykholtsdalur|Reykholtsdal]], [[Borgarfjarðarsveit]], [[Borgarnes|311 Borgarnesi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123644/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.akranes.is/mannlifid/ithrottir/sundlaugar/ Akranes]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Þar er útilaug. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Snorralaug]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Reykholt (Borgarfirði)|Reykholti]], [[Borgarfjörður|Borgarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=90&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045153/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=90&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Gömul laug sem getið er í [[Landnámabók|Landnámu]] og í [[Sturlunga saga|Sturlunga sögu]] og oft tengt við [[Snorri Sturluson|Snorra Sturluson]]. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin á Húsafelli]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Borgarbraut]], [[Húsafell]]i, [[Grundarfjörður|350 Grundarfirði]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123107/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=2 |date=2008-09-22 }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| Upphaflega byggð [[1965]] en síðan hafa miklar endurbætur orðið, sundlaugarnar eru tvær sem og heitir pottar og einnig er þarna vatnsrennibraut. |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|80px|Mynd ekki til.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaugin Grundarfirði]]''' |style="background: #d0e5f5"| [[Borgarbraut]], [[Grundarfjörður|350 Grundarfirði]], [[Stykkishólmur|340 Stykkishólmi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=159&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922045003/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=159&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.grundarfjordur.is/default.asp?sid_id=12707&tId=1 Grundarfj.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Swimming pictogram.svg|60px|Mynd ekki til.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"| |- style="background-color: # f1f5fc" | |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Mynd:Sundlaug Stykkishólms overview.JPG|80px|Mynd tekin yfir Sundlaug Stykkishólms.]] |height="10" style="background: #d0e5f5"|'''[[Sundlaug Stykkishólms]]''' |style="background: #d0e5f5"| Íþróttamiðstöð Stykkishólmsbæjar, [[Borgarbraut|Borgarbraut 4]], [[Stykkishólmur|340 Stykkishólmi]] |style="background: #d0e5f5"| [http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=91&Itemid=2 sundlaugar.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123613/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=91&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}, [http://www.stykkisholmur.is/default.asp?sid_id=1632&tId=1&Tre_Rod=004|006|&qsr Stykkish.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Sundlaug Stykkishólms water slide.JPG|60px|Mynd af vatnsrennibraut Sundlaugar Stykkishólms.]] |rowspan="2" style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|[[Image:Sundlaug Stykkishólms night.JPG|60px|Sundbrautir laugarinnar að næturlagi.]] |- style="background-color: #f1f5fc" | |colspan="3" valign="top"|Laug sem er 25 metra löng og 12 metra breið, 57 metra vatnsrennibraut (önnur lengsta rennibraut landsins). Í lauginni er vatn sem kemur úr borholu við [[Hofstaðir|Hofstaði]]. |} ===Á Vestfjörðum=== {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Nauteyrarlaug |staður=[[Nauteyri]], [[Ísafjarðardjúp|Ísafjarðardjúpi]] |sundlaugar=164 |lýsing=Lítil útilaug. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Drangsnesi |staður=[[Drangsnes]], [[Kaldrananeshreppur|Kaldrananeshreppi]], [[Strandasýsla|Strandasýslu]] |sundlaugar=140 |link=[http://drangsnes.is/index.php?option=com_content&task=view&id=16&Itemid=35 Drangsnes] |lýsing=Nýlega byggð 12,5 metra löng útisundlaug sem tekin var í notkn árið [[2005]]. Einnig er heitur pottur, gufubað og krakkapollur. }} {{laug-mid |nafn=Gvendarlaug í Bjarnarfirði |staður=Á [[Klúka í Bjarnarfirði|Klúku]] í [[Bjarnarfjörður|Bjarnarfirði]], [[Hólmavík|IS-510 Hólmavík]] |sundlaugar=110 |mynd2=Mynd:Potturinn.jpeg |mynd2_ath=Gvendarlaug hins góða, pottur sem liggur við ''Gvendarlaug'' um dag. |link=[http://www.vestfirdir.is/index.php?page=gvendarlaug-saga&act=prenta&cat=default Vestfirðir] |lýsing=Gömul 25 metra útisundlaug sem nefnd er eftir nátturulegum heitum potti (''Gvendarlaug hins góða'') sem nefnd er eftir [[Guðmundur góði Arason|Guðmundi góða]]. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Hólmavík |staður=[[Hólmavík]] |sundlaugar=109 |link=[http://www.holmavik.is/info/sundlaug.htm Hólmavík] |lýsing=25 metra sundlaug tekin í notkun þanng [[17. júní]] [[2004]]. Við hana eru tveir heitir pottar og barnavaðlaug, en einnig er gufubað innandyra. }} {{laug-mid |nafn=Reykjanes í Ísafjarðardjúpi |staður=[[Súðavíkurhreppur|Súðavíkurhreppi]] |sundlaugar=102 |link=[http://www.rnes.is/sundlaug.php Reykjanes] |lýsing=50×12,5 metra útisundlaug, hituð með sjálfrennandi vatni. }} {{laug-mid |nafn=Pollurinn í Tálknafirði |staður=[[Tálknafjörður|Tálknafirði]] |sundlaugar=101 |link=[https://www.vesturbyggd.is/mannlif/utivist/heitar-laugar/ Vesturbyggð - Heitar laugar] |lýsing=Sundlaug á Tálknafirði. }} {{laug-mid |nafn=Íþróttamiðstöðin á Tálknafirði |staður=Við grunnskólann á [[Tálknafjörður|Tálknafirði]], utan við bæinn |sundlaugar=100 |link=[https://www.vesturbyggd.is/thjonusta/heilsa-og-fristundir/ithrottamidstodvar-og-sundlaugar/ Vesturbyggð - Íþróttamiðstöðvar] |lýsing=25 metra útilaug, pottar, rennibraut og laug sem hægt er að vaða í. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Suðureyri |staður=Á [[Suðureyrartún]]i á [[Suðureyri]] |sundlaugar=99 |link=[https://www.isafjordur.is/is/thjonusta/ithrottir-og-tomstundir/sundlaugar/sudureyrarlaug Sudureyrarlaug] |lýsing=16 metra laug og 2 heitir pottar. Eina útisundlaugin á norðanverðum [[Vestfirðir|Vestfjörðum]]. }} {{laug-mid |nafn=Bylta íþróttamiðstöð Bíldudal |nafn2=Bylta (íþróttamiðstöð) |staður=[[Hafnarbraut|Hafnarbraut 3]], [[Bíldudalur|Bíldudal 465]] |sundlaugar=96 |lýsing=Heitur pottur og gufubað. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin í Laugarnesi, Birkimel |staður=[[Laugarnes|Laugarnesi]] við [[Hagavaðall|Hagavaðal]], [[Birkimel]], [[Vesturbyggð]] |sundlaugar=96 |hot-springs=Vestfirdir/Sundlaugin%20Birkimel/Sundlaugin%20Birkimel.html |lýsing=Laugin er sennilega byggð um [[1948]] og sundkennsla þar hófst árið [[1949]]. Aðstaða við laugina var bætt af [[Félagar í Ungmennafélagi Barðastrandar|Félögum í Ungmennafélagi Barðastrandar]], og var nýrri búningsaðstöðu komið upp. Einnig þekkt sem ''Sundlaugin Birkimel'' eða ''Sundlaugin á Birkimel''. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaug Patreksfjarðar |staður=[[Íþróttamiðstöðin Brattahlíð|Íþróttamiðstöðinni Brattahlíð]] við [[Aðalstræti|Aðalstræti 64]], [[Patreksfjörður|Patreksfirði]] |sundlaugar=92 |lýsing=Sundlaug á Patreksfirði. }} {{laug-mid |nafn=Íþróttamiðstöðin Árbær |staður=[[Höfðastígur|Höfðastíg 1]], [[Bolungarvík|415 Bolungarvík]] |sundlaugar=76 |link=[http://www.bolungarvik.is/?cat=23&page=145 Bolungarvík] |lýsing=8×16,66 metra inni sundlaug, og úti eru tveir heitir pottar og lítil vaðlaug á útisvæðinu.<ref>[http://www.bolungarvik.is/?cat=23&page=145 Bolungarvík] Íþróttir og tómstundir</ref> }} {{laug-mid |mynd1=File:Krossneslaug.jpg |mynd1_ath=Krossneslaug |nafn=Krossneslaug |staður=[[Höfðastígur|Höfðastíg 1]], [[Norðurfjörður|524 Norðurfjörður]] |sundlaugar=3 |lýsing=Lítil útisundlaug rétt við fjöruborðið sem liggur við norðanverðan [[Norðurfjörður|Norðurfjörð]].<ref>[http://www.vestfirdir.is/index.php?page=dbfyrirtaeki&cat=data&id=161 Vestfirðir]</ref> }} {{laug-bottom}} ====Í Ísafjarðarbæ==== Laugar í [[Ísafjarðarbær|Ísafjarðarbæ]]: {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Sundhöllin á Ísafirði |staður=[[Austurvegur|Austurvegi 9]] |sundlaugar=102 |mynd1=file:SundhollinIsafirði.jpg |mynd1_ath=Sundhöllin |hot-springs=Vestfirdir/Sundhollin%20a%20Isafirdi/Sundhollin%20a%20Isafirdi.html |lýsing=Elsta sundlaug Ísafjarðarbæjar, tekin í notkun árið [[1945]]. Innisundlaug með heitum potti og gufubaði. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Flateyri |staður=[[Flateyri]] |sundlaugar=103 |lýsing=Innisundlaug, heitur pottur og gufubað. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Þingeyri |staður=[[Þingeyri]] við [[Þingeyraroddi|Þingeyrarodda]] |sundlaugar=104 |lýsing=Innisundlaug, heitur pottur og gufubað. Nýjasta laug í Ísafjarðarbæ. }} {{laug-mid |nafn=Sundlaugin á Suðureyri |staður=[[Suðureyri]], [[Suðureyrartún|Suðureyrartúni]] |sundlaugar=99 |lýsing=Eina útisundlaugin á norðanverðum [[Vestfirðir|Vestfjörðum]]. 16 metra laug, 2 heitir pottar og krakkalaug. }} {{laug-bottom}} ===Á Norðurlandi=== {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Glerárlaug |staður=Höfðahlíð, 603 Akureyri |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/glerarlaug/ |hot-springs= |lýsing=Innisundlaug og heitir pottar. }} {{laug-mid |nafn=Grenivíkurlaug |staður=Grenivíkurskóli, 610 Grenivík |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/grenivikurlaug/ |lýsing=Sundlaugin er 16,67m á lengd. Stór heitur pottur, vaðlaug og kaldur pottur. }} {{laug-mid |nafn=Lundur í Öxarfirði |staður=Öxarfjörður, 671 Kópasker |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/lundur-i-oxarfirdi/ |lýsing=Góð sundlaug fyrir alla aldurshópa, þar er einnig heitur pottur. }} {{laug-mid |nafn=Sólgarðar í Fljótum |staður=Grunnskólinn að Sólgörðum, 570 Fljótum |sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/solgardar-i-fljotum/ |lýsing=Lítil útisundlaug og heitur pottur. }} {{Laug-mid|nafn=Sundhöll Siglufjarðar|staður=Hvanneyrarbraut 52, 580 Siglufirði|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/siglufjordur/|lýsing=Innisundlaug og útipottur.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaug Akureyrar|staður=Skólastíg, 600 Akureyri|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-akureyrar/|lýsing=Tvær 25m útilaugar, rennibrautir, 5 heitir pottar, barnalaug, eimbað og kalt ker.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaug Húsavíkur|staður=Laugarbrekku 2, 640 Húsavík|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-husavikur/|lýsing=Útisundlaug, þrír heitir pottar, tvær rennibrautir.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaug Þórshafnar|staður=Langanesvegi 18b, 680 Þórshöfn|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-thorshafnar/|lýsing=Sundlaug, tveir heitir pottar, kalt kar og kröftugt gufubað.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Dalvík|staður=Svarfaðarbraut 34, 620 Dalvík|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/dalvik/|lýsing=25m útisundlaug, heitir pottar, barna- og hvíldarlaug, vatnsrennibraut og eimbað.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Hofsósi|staður=Suðurbraut, 565 Hofsósi|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/hofsos/|lýsing=Útilaug 25×10.5m og er laugin 0,8 metra – 1,8 metra djúp. Laugin er glæsileg og útsýnið þaðan frábært yfir til Drangey.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Raufarhöfn|staður=Skólabraut, 675 Raufarhöfn|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/raufarhofn/|lýsing=Sundlaugin á Raufarhöfn er innilaug sem er staðsett við hlið tjaldsvæðisins. Þar er gufubað, líkamsræktarsalur og íþróttasalur einnig.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Sauðárkróki|staður=Skagfirðingabraut, 550 Sauðárkrókur|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/saudarkrokur/|lýsing=Útilaug er 25x8m og 0,9 – 2,7 metrar á dýpt. Þar eru eru tveir heitir pottar, annar er 39°C og hinn er 41°C. Einnig er þar kalt ker.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin á Skagaströnd|staður=Einbúastíg 6, 545 Skagaströnd|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/skagastrond/|lýsing=Sundlaugin er 6 x 12 m útilaug. Þar er líka pottur með útsýnisvegg.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Blönduósi|staður=Melabraut 2, 540 Blönduósi|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaugin-blonduosi/|lýsing=Sundlaugin er útilaug sem er 25 metra löng og 8,5 metra breið. Á svæðinu eru einnig tveir heitir pottar, gufa, vaðlaug og ísbað. Þar eru einnig tvær stórar rennibrautir og mikið af leiktækjum og leikföngum fyrir yngri kynslóðina.}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Hvammstanga|staður=Hlíðarvegi, 530 Hvammstanga|lýsing=25m x 11m útilaug með fjórum brautum, heitur pottur með vatnsnuddi, vaðlaug, gufubað, barnapottur og rennibraut.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaugin-hvammstanga/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Illugastöðum|staður=Illugastöðum, Fnjóskadal|lýsing=Laugin er útilaug og eru þar tveir heitir pottar.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/illugastadir/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Grímsey|lýsing=Lítil innilaug, heitur pottur og gufubað.|staður=611 Grímsey|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaug-grimseyjar/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Hrísey|staður=Austurvegi 5.630 Hrísey|lýsing=Lítil útisundlaug, heitur pottur og barnalaug.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/hrisey/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Ólafsfirði|staður=Ólafsvegi 4, 625 Ólafsfirði|lýsing=Við Íþróttamiðstöð Fjallabyggðar Ólafsfirði er sundlaug 8 x25 metrar, 2 heitir pottar 38° og 40°heitir og er annar m/nuddi. Fosslaug og barnalaug eru vinsælar og síðast en ekki síst rennibrautirnar tvær.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/olafsfjordur/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin í Varmahlíð|lýsing=Sundlaugin er tvískipt útilaug. Annars vegar er 12,5 x 25 metra laug og hins vegar 12,5 m x 8 m „barnalaug“. Í þeirri síðarnefndu er vatnið haft heitara en í stærri lauginni og þar er lítil rennibraut. Nýtur hún mikilla vinsælda meðal fjölskyldufólks. Einnig er heitur pottur við laugarnar.|staður=560 Varmahlíð|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/varmahlid/}} {{Laug-mid|nafn=Sundlaugin Laugum|staður=Kjarna, 650 Laugum|lýsing=Um er að ræða glæsilega 12×25 m laug með tveimur heitum pottum og vaðlaug.|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/sundlaugin-laugum/}} {{Laug-mid|nafn=Þelamerkurlaug|lýsing=25m útilaug og heitir pottar.|staður=Þelamörk, Laugalandi, Hörgárbyggð|sundlaugar=https://sundlaugar.is/sundlaugar/thelamerkurlaug/}} {{laug-bottom}} ===Á Austurlandi=== {{laug-top}} {{laug-mid |nafn=Selárdalslaug |staður=Selárdalur |sundlaugar=78 |lýsing=Útilaug 3.5 km frá þjóðvegi, 2 heitir pottar og barnalaug. }} {{laug-bottom}} ===Á Suðurlandi=== *'''[[Seljavallalaug]]''' ([http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=2 heimasíða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922122951/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}) ===Á Hálendinu=== *'''[[Landmannalaugar]]''' ([http://www.sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=2 heimasíða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922123052/http://sundlaugar.is/lokaverkefni_07/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=2 |date=2008-09-22 }}) ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * {{vísindavefurinn|3588|Hvað heitir stærsta sundlaugin á Íslandi og hvar er hún?}} * [http://www.nordurland.is/infosearch_frame.asp?cat_id=88&type=5&subtype=5.13.0&keyword=Eftir%20orði&postare= Sundlaugar á Norðurlandi; af Norðurland.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070922194815/http://www.nordurland.is/infosearch_frame.asp?cat_id=88&type=5&subtype=5.13.0&keyword=Eftir%20or%C3%B0i&postare= |date=2007-09-22 }} * [http://www.sundlaugar.is/ Heimasíða íslenskra sundlauga] * [http://www.mbl.is/ferdalog/frett/2009/08/24/fjallamennskan_er_fikn/ ''Fjallamennskan er fíkn''; af mbl.is] [[Flokkur:Sundlaugar á Íslandi| *]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] kipzxa0wkrrcna2cdwc5dnaraawnory 0 74143 1961652 1929053 2026-04-29T21:31:07Z Akigka 183 1961652 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Tulsa | tegund_byggðar = [[Borg]] | mynd = Tulsa_Skyline.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Tulsa, mynd tekin 2008 | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Bandaríkin | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Bandaríkjunum | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Bandaríkin}} | undirskipting_gerð1 = [[Fylki Bandaríkjanna|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Oklahoma}} | undirskipting_gerð2 = [[Sýslur í Oklahoma|Sýsla]] | undirskipting_nafn2 = [[Osage-sýsla (Oklahoma)|Osage]], [[Rogers-sýsla (Oklahoma)|Rogers]], [[Tulsa-sýsla (Oklahoma)|Tulsa]], [[Wagoner-sýsla (Oklahoma)|Wagoner]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjoldi">{{cite web|url=https://data.census.gov/all?q=Tulsa%20city%2C%20Oklahoma|title=US Census – Tulsa, Oklahoma|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=2025-09-14|url-status=live}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2020 | mannfjöldi_heild = 413.066 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun = −06:00 | tímabelti_sumartími = [[Miðtími|CDT]] | utc_hliðrun_sumartími = −05:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = https://www.cityoftulsa.org/ }} '''Tulsa''' ([[mvskokíska]]: ''Tallas''; en. framb. /{{IPA|ˈtʌlsə}}/) er næststærsta borg [[Oklahóma]]fylkis í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Árið 2023 var áætlaður íbúafjöldi borgarinnar 411.894 en um 1.034.123 manns búa á stórborgarsvæðinu.<ref name="mannfjoldi" /> Borgin er sýsluhöfuðborg [[Tulsa-sýsla|Tulsa-sýslu]], sem er þéttbýlasta sýsla Oklahóma.<ref>{{cite web|url=http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=TU008|title=Tulsa County|publisher=Oklahoma Historical Society|access-date=July 31, 2010}}</ref> Borgin var fyrst reist milli 1828 og 1836 af [[Mvskokear|Mvskokeum]] og fékk bæjarréttindi árið 1898. Mest af borginni er enn á yfirráðasvæði Mvskokea. Norðvesturhlutinn liggur inni á verndarsvæði [[Osage-þjóð]]ar en norðurhlutinn á verndarsvæði [[Cherokee-þjóð]]ar.<ref name=halfOK>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-court-oklahoma/u-s-supreme-court-deems-half-of-oklahoma-a-native-american-reservation-idUSKBN24A268|title=U.S. Supreme Court deems half of Oklahoma a Native American reservation|website=[[Reuters]]|date=July 9, 2020}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|Bandaríkin|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Oklahoma]] 3bquxts374aazmal3jzo9x0hp31990e 0 82852 1961655 782885 2026-04-29T21:49:57Z TKSnaevarr 53243 Breytti tilvísun frá [[Samtök olíuframleiðsluríkja]] til [[Samtök olíuútflutningslanda]] 1961655 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN [[Samtök olíuútflutningslanda]] 7sj1qcv3yvzco4479cn9maqzf44l1d6 10 82854 1961636 1615559 2026-04-29T17:48:37Z TKSnaevarr 53243 1961636 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Samtök olíuútflutningsríkja | title = [[Samtök olíuútflutningsríkja]] (OPEC) | state = {{{state<includeonly>|{{{1|collapsed}}}</includeonly>}}} | list1 = [[Alsír]] &nbsp;• [[Angóla]] &nbsp;• [[Ekvador]] &nbsp;• [[Íran]] &nbsp;• [[Írak]] &nbsp;• [[Katar]] &nbsp;• [[Kúveit]] &nbsp;• [[Líbía]] &nbsp;• [[Nígería]] &nbsp;• [[Sádi-Arabía]] &nbsp;• [[Venesúela]] |image = [[Mynd:Flag of OPEC.svg|60px|Fáni Samtaka olíutflutningsríkja]] }}<noinclude> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Þemasnið]]</noinclude> thy1i7jwgufjxsjgi04on48sgr4tbgf 1961657 1961636 2026-04-29T21:50:48Z TKSnaevarr 53243 1961657 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Samtök olíuútflutningsríkja | title = [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC) | state = {{{state<includeonly>|{{{1|collapsed}}}</includeonly>}}} | list1 = [[Alsír]] &nbsp;• [[Angóla]] &nbsp;• [[Ekvador]] &nbsp;• [[Íran]] &nbsp;• [[Írak]] &nbsp;• [[Katar]] &nbsp;• [[Kúveit]] &nbsp;• [[Líbía]] &nbsp;• [[Nígería]] &nbsp;• [[Sádi-Arabía]] &nbsp;• [[Venesúela]] |image = [[Mynd:Flag of OPEC.svg|60px|Fáni Samtaka olíutflutningsríkja]] }}<noinclude> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Þemasnið]]</noinclude> re3jhthaj3odhzxgne17qahos0bl3vc 1961696 1961657 2026-04-30T09:23:14Z TKSnaevarr 53243 1961696 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Samtök olíuútflutningsríkja | title = [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC) | state = {{{state<includeonly>|{{{1|collapsed}}}</includeonly>}}} | list1 = [[Alsír]] &nbsp;• [[Gabon]] &nbsp;• [[Íran]] &nbsp;• [[Írak]] &nbsp;• [[Katar]] &nbsp;• [[Kúveit]] &nbsp;• [[Líbía]] &nbsp;• [[Nígería]] &nbsp;• [[Sádi-Arabía]] &nbsp;• [[Venesúela]] |image = [[Mynd:Flag of OPEC.svg|60px|Fáni Samtaka olíutflutningsríkja]] }}<noinclude> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Þemasnið]]</noinclude> e664gwhsbi47mxnx1wnxzlmkq17j2xe 1961697 1961696 2026-04-30T09:25:04Z TKSnaevarr 53243 1961697 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Samtök olíuútflutningsríkja | title = [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC) | state = {{{state<includeonly>|{{{1|collapsed}}}</includeonly>}}} | list1 = [[Alsír]] &nbsp;• [[Gabon]] &nbsp;• [[Íran]] &nbsp;• [[Írak]] &nbsp;• [[Katar]] &nbsp;• [[Kúveit]] &nbsp;• [[Líbía]] &nbsp;• [[Lýðveldið Kongó]] &nbsp;• [[Miðbaugs-Gínea]] &nbsp;• [[Nígería]] &nbsp;• [[Sádi-Arabía]] &nbsp;• [[Venesúela]] |image = [[Mynd:Flag of OPEC.svg|60px|Fáni Samtaka olíutflutningsríkja]] }}<noinclude> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Þemasnið]]</noinclude> pqvuqk2vcn9vfd3kjukz24lmhyk9v1b 0 82962 1961667 1814003 2026-04-29T22:33:27Z Akigka 183 1961667 wikitext text/x-wiki '''Vogaskóli''' er [[grunnskóli]] í [[Reykjavík]]. Hann telst vera í Laugardalshverfinu. Í skólanum eru um 350 nemendur, þar af eru um 140 á unglingastigi. Skólastjóri Vogaskóla er Jónína Emilsdóttir. [[Einar Sveinsson]] hannað skólann. == Tenglar == * [http://www.vogaskoli.is Heimasíða Vogaskóla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071216005707/http://vogaskoli.is/ |date=2007-12-16 }} {{Reykjavík}} {{stubbur|skóli}} [[Flokkur:Síður sem þurfa hnit]] [[Flokkur:Grunnskólar í Reykjavík]] admj7ynelg4rmsv1uuuo97v5cnb2xl7 0 87596 1961684 1834168 2026-04-30T01:14:33Z Ooligan 76683 Better photo/ foto/ image 1961684 wikitext text/x-wiki [[Mynd:2026 Joe Rogan - (cropped).jpg|thumb|Joe Rogan á uppistandi 2011.]] '''Joe Rogan''' (fæddur [[11. ágúst]] [[1967]]) er [[Bandaríkin|bandarískur]] þáttastjórnandi, [[uppistandari]], [[leikari]] og [[sjónvarp]]smaður. Hann er meðal annars þekktur fyrir leik sinn í sjónvarpsþáttunum ''News Radio'', sem umsjónarmaður ''[[Fear Factor]]'' og fyrir það að lýsa bardögum í [[Blandaðar bardagaíþróttir|blönduðum bardagaíþróttum]] (MMA). Hann stýrir hlaðvarpsþættinum ''The Joe Rogan Experience'' sem er einn sá vinsælasti í heimi. Í þættinum fær hann ýmsa gesti til sín af fjölbreyttum bakgrunnum. Árið 2020 gerði hann samning við [[Spotify]] um kaup á þættinum sem er metinn á um 100 milljónir dala og í kjölfarið fluttust allir hlaðvarpsþættirnir yfir á Spotify. Tónlistarmennirnir [[Neil Young]] og [[Joni Mitchell]] gagnrýndu Joe í janúar 2022 fyrir að dreifa fölskum upplýsingum um [[COVID-19]] í þættinum en hann ræddi við lækni sem var gagnrýninn á bólusetningar. Joe tók gagnrýnina til sín og sagðist ætla að bjóða upp á umræðu sem sýndi aðrar hliðar. Hann ætlaði sér ekki að breiða út rangar upplýsingar. <ref>[https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-60192957 Joe Rogan pledges to try harder after Neil Young Spotify row] BBC, sótt 31. jan 2022</ref> == Útgefið uppistand == * ''I'm Gonna Be Dead Someday...'' (Geisladiskur) 2000 * ''Joe Rogan: Live from the Belly of the Beast'' (DVD) 2001 * ''Joe Rogan: Live'' (DVD) 2006 * ''Shiny Happy Jihad'' (Geisladiskur) 2007 * ''Talking Monkeys In Space'' (Geisladiskur og DVD) 2010 * ''Live from the Tabernacle'' 2012 (á netinu) * '' Rocky Mountain High'' 2014 (á netinu) * ''Triggered'' (Netflix) 2016 * ''Strange Times'' (Netflix) 2018 {{stubbur|æviágrip}} == Tenglar == * [http://blog.joerogan.net/ Heimasíða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100510133421/http://blog.joerogan.net/ |date=2010-05-10 }} * {{imdb nafn|0736579}} ==Tilvísanir== [[Flokkur:Bandarískir uppistandarar|Rogan, Joe]] [[Flokkur:Bandarískir leikarar|Rogan, Joe]] {{fe|1967|Rogan, Joe}} 96ext98rd13ch66cdp87um67uzgo36c 1961685 1961684 2026-04-30T01:15:08Z Ooligan 76683 2026 1961685 wikitext text/x-wiki [[Mynd:2026 Joe Rogan - (cropped).jpg|thumb|Joe Rogan (2011).]] '''Joe Rogan''' (fæddur [[11. ágúst]] [[1967]]) er [[Bandaríkin|bandarískur]] þáttastjórnandi, [[uppistandari]], [[leikari]] og [[sjónvarp]]smaður. Hann er meðal annars þekktur fyrir leik sinn í sjónvarpsþáttunum ''News Radio'', sem umsjónarmaður ''[[Fear Factor]]'' og fyrir það að lýsa bardögum í [[Blandaðar bardagaíþróttir|blönduðum bardagaíþróttum]] (MMA). Hann stýrir hlaðvarpsþættinum ''The Joe Rogan Experience'' sem er einn sá vinsælasti í heimi. Í þættinum fær hann ýmsa gesti til sín af fjölbreyttum bakgrunnum. Árið 2020 gerði hann samning við [[Spotify]] um kaup á þættinum sem er metinn á um 100 milljónir dala og í kjölfarið fluttust allir hlaðvarpsþættirnir yfir á Spotify. Tónlistarmennirnir [[Neil Young]] og [[Joni Mitchell]] gagnrýndu Joe í janúar 2022 fyrir að dreifa fölskum upplýsingum um [[COVID-19]] í þættinum en hann ræddi við lækni sem var gagnrýninn á bólusetningar. Joe tók gagnrýnina til sín og sagðist ætla að bjóða upp á umræðu sem sýndi aðrar hliðar. Hann ætlaði sér ekki að breiða út rangar upplýsingar. <ref>[https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-60192957 Joe Rogan pledges to try harder after Neil Young Spotify row] BBC, sótt 31. jan 2022</ref> == Útgefið uppistand == * ''I'm Gonna Be Dead Someday...'' (Geisladiskur) 2000 * ''Joe Rogan: Live from the Belly of the Beast'' (DVD) 2001 * ''Joe Rogan: Live'' (DVD) 2006 * ''Shiny Happy Jihad'' (Geisladiskur) 2007 * ''Talking Monkeys In Space'' (Geisladiskur og DVD) 2010 * ''Live from the Tabernacle'' 2012 (á netinu) * '' Rocky Mountain High'' 2014 (á netinu) * ''Triggered'' (Netflix) 2016 * ''Strange Times'' (Netflix) 2018 {{stubbur|æviágrip}} == Tenglar == * [http://blog.joerogan.net/ Heimasíða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100510133421/http://blog.joerogan.net/ |date=2010-05-10 }} * {{imdb nafn|0736579}} ==Tilvísanir== [[Flokkur:Bandarískir uppistandarar|Rogan, Joe]] [[Flokkur:Bandarískir leikarar|Rogan, Joe]] {{fe|1967|Rogan, Joe}} da8ykvffzj4jd96ngfh6vtxvjvjbx0i 0 87842 1961659 1910515 2026-04-29T21:56:51Z Akigka 183 1961659 wikitext text/x-wiki {{Upplýsingatafla ÓL | lógó=Site_of_the_Atlanta_Olympic_Village.jpg | nr=26 | bær=[[Atlanta]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | þjóðir=197 | þátttakendur=10.318 | karlar=6.806 | konur= 3.512 | keppnir=271 | íþróttagreinar=26 | hefjast=[[19. júlí]] [[1996]] | ljúka=[[4. ágúst]] [[1996]] | hafniraf=[[Bill Clinton]] forseta | fánaberi=[[Jón Arnar Magnússon]] }} '''Sumarólympíuleikarnir 1996''' voru haldnir í [[Atlanta]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] frá [[19. júlí]] til [[4. ágúst]], [[1996]]. 10.320 íþróttamenn frá 197 löndum kepptu í 26 [[íþróttagrein]]um. Þar af voru 6.797 karlar og 3.523 konur. Þetta voru fjórðu [[sumarólympíuleikar]]nir sem fram fóru í Bandaríkjunum og í fyrsta sinn sem sama landið hafði haldið leikana í þremur ólíkum borgum.<ref>{{cite web | url=https://architectureofthegames.net/olympic-host-cities/ | title=List of Olympic Host Cities – Architecture of the Games }}</ref> Þeir mörkuðu líka 100 ára afmæli leikanna frá upphafi nútímaólympíuleikanna í [[Sumarólympíuleikarnir 1896|Aþenu 1896]]. Þetta var líka í fyrsta sinn sem [[vetrarólympíuleikarnir]] voru ekki haldnir sama ár og sumarleikarnir. Þetta voru fyrri leikarnir af tveimur í röð sem haldnir voru í enskumælandi löndum þar sem [[Sumarólympíuleikarnir 2000|næstu leikar]] fóru fram í Ástralíu. Þetta var síðasta skiptið sem Bandaríkin hýstu leikana, en til stendur að halda [[Sumarólympíuleikarnir 2028|leikana 2028]] í [[Los Angeles]] í þriðja sinn. Meðal nýrra íþróttagreina á þessum leikum voru [[strandblak]], [[fjallahjólreiðar]] og [[mjúkbolti]]. Auk þessi voru nýjar keppnir haldnar í [[léttvigtarkappróður|léttvigtarkappróðri]], 4x200 metra [[boðsund]]i kvenna, [[skylmingar|skylmingum]] kvenna, [[hópfimleikar|hópfimleikum]], og [[knattspyrna|knattspyrnu]] kvenna. 24 lönd tóku þátt í fyrsta sinn, þar á meðal 11 [[fyrrum Sovétlýðveldi]]. Bandaríkin unnu bæði flest verðlaun (101) og flest gullverðlaun (44). Tennisleikarinn [[Andre Agassi]] vann gullverðlaun, og [[Donovan Bailey]] setti nýtt heimsmet í [[100 metra hlaup]]i karla (9,84). Úkraínska fimleikakonan [[Lilija Podkopajeva]] varð önnur til að vinna gull í einstaklingsgrein eftir að hafa unnið alhliða titilinn í áhaldafimleikum á sömu leikum, og bandaríska fimleikateymið [[Magnificent Seven (fimleikar)|Magnificent Seven]] vann sögulegan sigur í alhliða hópfimleikum.<ref>{{Cite web|url=https://usagym.org/pages/post.html?PostID=18952|title = Magnificent Seven reflects on their historic gold twenty years later}}</ref> == Keppnisgreinar == Keppt var í 271 grein. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga. {{col-begin}} {{col-3}} * [[Mynd:Athletics pictogram.svg|20px]] [[Frjálsar íþróttir]] (44) * [[Mynd:Rowing pictogram.svg|20px]] [[Kappróður]] (14) * [[Mynd:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Körfuknattleikur]] (2) * [[Mynd:Baseball pictogram.svg|20px]] [[Hafnabolti]] (1) * [[Mynd:Boxing pictogram.svg|20px]] [[Hnefaleikar]] (12) * [[Mynd:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|20px]] [[kajak- og kanóróður|Kajakróður]] (16) * [[Mynd:Cycling (road) pictogram.svg|20px]] [[Hjólreiðar]] (14) * [[Mynd:Equestrian Vaulting pictogram.svg|20px]] [[Reiðmennska]] (6) * [[Mynd:Fencing pictogram.svg|20px]] [[Skylmingar]] (10) * [[Mynd:Football pictogram.svg|20px]] [[Knattspyrna]] (2) {{col-3}} * [[Mynd:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|20px]] [[Fimleikar]] (16) * [[Mynd:Weightlifting pictogram.svg|20px]] [[Ólympískar Lyftingar]] (10) * [[Mynd:Handball pictogram.svg|20px]] [[Handknattleikur]] (2) * [[Mynd:Field hockey pictogram.svg|20px]] [[Hokkí]] (2) * [[Mynd:Wrestling pictogram.svg|20px]] [[Fangbrögð]] (20) * [[Mynd:Judo pictogram.svg|20px]] [[Júdó]] (14) * [[Mynd:Modern pentathlon pictogram (pre-2025).svg|20px]] [[Nútímafimmtarþraut]] (1) * [[Mynd:Badminton pictogram.svg|20px]] [[Badminton]] (5) * [[Mynd:Tennis pictogram.svg|20px]] [[Tennis]] (4) * [[Mynd:Table tennis pictogram.svg|20px]] [[Borðtennis]] (4) {{col-3}} * [[Mynd:Swimming pictogram.svg|20px]] [[Sund]] (32) * [[Mynd:Synchronized swimming pictogram.svg|20px]] [[Listsund]] (1) * [[Mynd:Softball pictogram.svg|20px]] [[Mjúkbolti]] (1) * [[Mynd:Diving pictogram.svg|20px]] [[Dýfingar]] (4) * [[Mynd:Water polo pictogram.svg|20px]] [[Sundknattleikur]] (1) * [[Mynd:Shooting pictogram.svg|20px]] [[Skotfimi]] (15) * [[Mynd:Archery pictogram.svg|20px]] [[Bogfimi]] (4) * [[Mynd:Sailing pictogram.svg|20px]] [[Siglingar]] (10) * [[Mynd:Volleyball (indoor) pictogram.svg|20px]] [[Blak]] (2) {{col-end}} == Þáttaka == === Þátttaka Íslendinga á leikunum === Íslendingar sendu níu íþróttamenn til Atlanta, fjórar konur og fimm karla. Þrír kepptu í [[sund (hreyfing)|sundi]], einn í [[júdó]] og einn í [[badminton]]. Í fyrsta sinn áttu Íslendingar fulltrúa í fimleikakeppninni, [[Rúnar Alexandersson]]. Keppendur Íslands í [[frjálsar íþróttir|frjálsum íþróttum]] voru fjórir. [[Guðrún Arnardóttir]] komst í undanúrslit í 400 metra [[grindahlaup]]i, sem þótti mjög góður árangur. Mestar vonir voru þó bundnar við [[tugþraut]]arkappann [[Jón Arnar Magnússon]]. Hann náði sér ekki fyllilega á strik og hafnaði í tólfta sæti. === Verðlaunahafar eftir löndum === {| class="wikitable" ! Nr.!! Land | bgcolor="gold" align=center| '''Gull''' | bgcolor="silver" align=center| '''Silfur''' | bgcolor="cc9966" align=center| '''Brons''' ! Samtals |- | 1 ||align=left| {{USA}} [[Bandaríkin]] || 44 || 32 || 25|| 101 |- | 2 ||align=left| {{RUS}} [[Rússland]] || 26 || 21 || 16 || 63 |- | 3 ||align=left| {{GER}} [[Þýskaland]] || 20 || 18 || 27 || 65 |- | 4 ||align=left| {{CHN}} [[Kína]] || 16 || 22 || 12 || 50 |- | 5 ||align=left| {{FRA}} [[Frakkland]] || 15 || 7 || 15 || 37 |- | 6 ||align=left| {{ITA}} [[Ítalía]] || 13 || 10 || 12 || 35 |- | 7 ||align=left| {{AUS}} [[Ástralía]] || 9 || 9 || 23 || 41 |- | 8 ||align=left| {{CUB}} [[Kúba]] || 9 || 8 || 8 || 25 |- | 9 ||align=left| {{UKR}} [[Úkraína]] || 9 || 2 || 12 || 23 |- | 10 ||align=left| {{KOR}} [[Suður Kórea]] || 7 || 15 || 5 || 27 |- |11||align=left| [[Mynd:Flag of Poland.svg|20px]] [[Pólland]] ||7||5||5||17 |- |12||align=left| {{HUN}} [[Ungverjaland]] ||7||4||10||21 |- |13||align=left| [[Mynd:Flag_of_Spain_1945_1977.svg|20px]] [[Spánn]] ||5||6||7||17 |- |14||align=left| [[Mynd:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rúmenía]] ||4||7||9||20 |- |15||align=left| [[Mynd:Flag_of_the_Netherlands.svg|20px]] [[Holland]] ||4||5||10||19 |- |16||align=left| [[Mynd:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Grikkland]] ||4||4||0||8 |- |17||align=left| [[Mynd:Flag of the Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkóslóvakía]] ||4||3||4||11 |- |18||align=left| {{flag|Sviss}} ||4||3||0||7 |- |19||align=left| {{flag|Danmörk}} ||4||1||1||6 |- |||align=left| [[Mynd:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkland]] ||4||1||1||6 |- | 21 ||align=left| {{flag|Kanada}} || 3 || 11 || 8 || 22 |- | 22 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgaría]] || 3 || 7 || 5 || 15 |- | 23 ||align=left| {{flag|Japan}} || 3 || 6 || 5 || 14 |- | 24 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Kasakstan]] || 3 || 4 || 4 || 11 |- | 25 ||align=left| {{flag|Brasilía}} || 3 || 3 || 9 || 15 |- | 26 ||align=left| {{NZL}} [[Nýja-Sjáland]] || 3 || 2 || 1 || 6 |- | 27 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_South_Africa.svg|20px]] [[Suður-Afríka]] || 3 || 1 || 1 || 5 |- | 28 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Írland]] || 3 || 0 || 1 || 4 |- | 29 ||align=left| {{flag|Svíþjóð}} || 2 || 4 || 2 || 8 |- | 30 ||align=left| {{flag|Noregur}} || 2 || 2 || 3 || 7 |- | 31 ||align=left| {{flag|Belgía}} || 2 || 2 || 2 || 6 |- | 32 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Nígería]] || 2 || 1 || 3 || 6 |- | 33 ||align=left| [[Mynd:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Norður-Kórea]] || 2 || 1 || 2 || 5 |- | 34 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Alsír]] || 2 || 0 || 1 || 3 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Ethiopia_(1897).svg|20px]] [[Eþíópía]] || 2 || 0 || 1 || 3 |- | 36 ||align=left| {{flag|Bretland}} || 1 || 8 || 6 || 15 |- | 37 ||align=left| [[Mynd:Flag of Belarus.svg|20px]] [[Hvíta-Rússland]] || 1 || 6 || 8 || 15 |- | 38 ||align=left| [[Mynd:Flag of Kenya.svg|20px]] [[Kenýa]] || 1 || 4 || 3 || 8 |- | 39 ||align=left| [[Mynd:Flag of Jamaica.svg|20px]] [[Jamæka]] || 1 || 3 || 2 || 6 |- | 40 ||align=left| [[Mynd:Flag of Finland.svg|20px]] [[Finnland]] || 1 || 2 || 1 || 4 |- | 41 ||align=left| [[Mynd:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indónesía]] || 1 || 1 || 2 || 4 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Serbia_and_Montenegro.svg|20px]] [[Júgóslavía]] || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 43 ||align=left| [[Mynd:Flag of Iran.svg|20px]] [[Íran]] || 1 || 1 || 1 || 3 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Slovakia.svg|20px]] [[Slóvakía]] || 1 || 1 || 1 || 3 |- | 45 ||align=left| [[Mynd:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Armenía]] || 1 || 1 || 0 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Króatía]] || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 47 ||align=left| [[Mynd:Flag of Portugal.svg|20px]] [[Portúgal]] || 1 || 0 || 1 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Thailand.svg|20px]] [[Tæland]] || 1 || 0 || 1 || 2 |- | 49 ||align=left| [[Mynd:Flag of Burundi.svg|20px]] [[Búrúndí]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Costa Rica.svg|20px]] [[Kosta Ríka]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvador]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Hong Kong.svg|20px]] [[Hong Kong]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Syria.svg|20px]] [[Sýrland]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | 54 ||align=left| [[Mynd:Flag of Argentina.svg|20px]] [[Argentína]] || 0 || 2 || 1 || 3 |- | 55 ||align=left| [[Mynd:Flag of Namibia.svg|20px]] [[Namibía]] || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 55 ||align=left| [[Mynd:Flag of Slovenia.svg|20px]] [[Slóvenía]] || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 57 ||align=left| [[Mynd:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austurríki]] || 0 || 1 || 2 || 3 |- | 58 ||align=left| [[Mynd:Flag of Malaysia.svg|20px]] [[Malasía]] || 0 || 1 || 1 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Moldova.svg|20px]] [[Moldavía]] || 0 || 1 || 1 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekistan]] || 0 || 1 || 1 || 2 |- | 61 ||align=left| [[Mynd:Flag of Azerbaijan.svg|20px]] [[Aserbaísjan]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_the_Bahamas.svg|20px]] [[Bahamaeyjar]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Chinese_Taipei_for_Olympic_games.svg|20px]] [[Tævan]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Latvia.svg|20px]] [[Lettland]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Philippines.svg|20px]] [[Filippseyjar]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Tonga.svg|20px]] [[Tonga]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Zambia.svg|20px]] [[Sambía]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | 68 ||align=left| [[Mynd:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Georgía]] || 0 || 0 || 2 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Marokkó]] || 0 || 0 || 2 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Trínidad og Tóbagó]] || 0 || 0 || 2 || 2 |- | 71 ||align=left| [[Mynd:Flag of India.svg|20px]] [[Indland]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Israel.svg|20px]] [[Ísrael]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litáen]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Mongolia.svg|20px]] [[Mongólía]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Mozambique.svg|20px]] [[Mósambík]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Puerto Rico.svg|20px]] [[Púertó Ríkó]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Tunisia.svg|20px]] [[Túnis]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Uganda.svg|20px]] [[Úganda]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2| Alls ||271||273||298||842 |} == Tilvísanir == {{reflist}} {{Ólympíuleikar}} [[Flokkur:Sumarólympíuleikarnir 1996| ]] tl7blo3iq4wma4xa8fiht92o1v00pg7 1961679 1961659 2026-04-30T00:05:58Z Akigka 183 1961679 wikitext text/x-wiki {{Upplýsingatafla ÓL | lógó=Site_of_the_Atlanta_Olympic_Village.jpg | nr=26 | bær=[[Atlanta]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | þjóðir=197 | þátttakendur=10.318 | karlar=6.806 | konur= 3.512 | keppnir=271 | íþróttagreinar=26 | hefjast=[[19. júlí]] [[1996]] | ljúka=[[4. ágúst]] [[1996]] | hafniraf=[[Bill Clinton]] forseta | fánaberi=[[Jón Arnar Magnússon]] }} '''Sumarólympíuleikarnir 1996''' voru haldnir í [[Atlanta]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] frá [[19. júlí]] til [[4. ágúst]], [[1996]]. 10.320 íþróttamenn frá 197 löndum kepptu í 26 [[íþróttagrein]]um. Þar af voru 6.797 karlar og 3.523 konur. Þetta voru fjórðu [[sumarólympíuleikar]]nir sem fram fóru í Bandaríkjunum og í fyrsta sinn sem sama landið hafði haldið leikana í þremur ólíkum borgum.<ref>{{cite web | url=https://architectureofthegames.net/olympic-host-cities/ | title=List of Olympic Host Cities – Architecture of the Games }}</ref> Þeir mörkuðu líka 100 ára afmæli leikanna frá upphafi nútímaólympíuleikanna í [[Sumarólympíuleikarnir 1896|Aþenu 1896]]. Þetta var líka í fyrsta sinn sem [[vetrarólympíuleikarnir]] voru ekki haldnir sama ár og sumarleikarnir. Þetta voru fyrri leikarnir af tveimur í röð sem haldnir voru í enskumælandi löndum þar sem [[Sumarólympíuleikarnir 2000|næstu leikar]] fóru fram í Ástralíu. Þetta var síðasta skiptið sem Bandaríkin hýstu leikana, en til stendur að halda [[Sumarólympíuleikarnir 2028|leikana 2028]] í [[Los Angeles]] í þriðja sinn. Meðal nýrra íþróttagreina á þessum leikum voru [[strandblak]], [[fjallahjólreiðar]] og [[mjúkbolti]]. Auk þess voru nýjar keppnir haldnar í [[léttvigtarkappróður|léttvigtarkappróðri]], 4x200 metra [[boðsund]]i kvenna, [[skylmingar|skylmingum]] kvenna, [[hópfimleikar|hópfimleikum]], og [[knattspyrna|knattspyrnu]] kvenna. 24 lönd tóku þátt í fyrsta sinn, þar á meðal 11 [[fyrrum Sovétlýðveldi]]. Bandaríkin unnu bæði flest verðlaun (101) og flest gullverðlaun (44). Tennisleikarinn [[Andre Agassi]] vann gullverðlaun, og [[Donovan Bailey]] setti nýtt heimsmet í [[100 metra hlaup]]i karla (9,84). Úkraínska fimleikakonan [[Lilija Podkopajeva]] varð önnur til að vinna gull í einstaklingsgrein eftir að hafa unnið alhliða titilinn í áhaldafimleikum á sömu leikum, og bandaríska fimleikateymið [[Magnificent Seven (fimleikar)|Magnificent Seven]] vann sögulegan sigur í alhliða hópfimleikum.<ref>{{Cite web|url=https://usagym.org/pages/post.html?PostID=18952|title = Magnificent Seven reflects on their historic gold twenty years later}}</ref> == Keppnisgreinar == Keppt var í 271 grein. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga. {{col-begin}} {{col-3}} * [[Mynd:Athletics pictogram.svg|20px]] [[Frjálsar íþróttir]] (44) * [[Mynd:Rowing pictogram.svg|20px]] [[Kappróður]] (14) * [[Mynd:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Körfuknattleikur]] (2) * [[Mynd:Baseball pictogram.svg|20px]] [[Hafnabolti]] (1) * [[Mynd:Boxing pictogram.svg|20px]] [[Hnefaleikar]] (12) * [[Mynd:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|20px]] [[kajak- og kanóróður|Kajakróður]] (16) * [[Mynd:Cycling (road) pictogram.svg|20px]] [[Hjólreiðar]] (14) * [[Mynd:Equestrian Vaulting pictogram.svg|20px]] [[Reiðmennska]] (6) * [[Mynd:Fencing pictogram.svg|20px]] [[Skylmingar]] (10) * [[Mynd:Football pictogram.svg|20px]] [[Knattspyrna]] (2) {{col-3}} * [[Mynd:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|20px]] [[Fimleikar]] (16) * [[Mynd:Weightlifting pictogram.svg|20px]] [[Ólympískar Lyftingar]] (10) * [[Mynd:Handball pictogram.svg|20px]] [[Handknattleikur]] (2) * [[Mynd:Field hockey pictogram.svg|20px]] [[Hokkí]] (2) * [[Mynd:Wrestling pictogram.svg|20px]] [[Fangbrögð]] (20) * [[Mynd:Judo pictogram.svg|20px]] [[Júdó]] (14) * [[Mynd:Modern pentathlon pictogram (pre-2025).svg|20px]] [[Nútímafimmtarþraut]] (1) * [[Mynd:Badminton pictogram.svg|20px]] [[Badminton]] (5) * [[Mynd:Tennis pictogram.svg|20px]] [[Tennis]] (4) * [[Mynd:Table tennis pictogram.svg|20px]] [[Borðtennis]] (4) {{col-3}} * [[Mynd:Swimming pictogram.svg|20px]] [[Sund]] (32) * [[Mynd:Synchronized swimming pictogram.svg|20px]] [[Listsund]] (1) * [[Mynd:Softball pictogram.svg|20px]] [[Mjúkbolti]] (1) * [[Mynd:Diving pictogram.svg|20px]] [[Dýfingar]] (4) * [[Mynd:Water polo pictogram.svg|20px]] [[Sundknattleikur]] (1) * [[Mynd:Shooting pictogram.svg|20px]] [[Skotfimi]] (15) * [[Mynd:Archery pictogram.svg|20px]] [[Bogfimi]] (4) * [[Mynd:Sailing pictogram.svg|20px]] [[Siglingar]] (10) * [[Mynd:Volleyball (indoor) pictogram.svg|20px]] [[Blak]] (2) {{col-end}} == Þáttaka == === Þátttaka Íslendinga á leikunum === Íslendingar sendu níu íþróttamenn til Atlanta, fjórar konur og fimm karla. Þrír kepptu í [[sund (hreyfing)|sundi]], einn í [[júdó]] og einn í [[badminton]]. Í fyrsta sinn áttu Íslendingar fulltrúa í fimleikakeppninni, [[Rúnar Alexandersson]]. Keppendur Íslands í [[frjálsar íþróttir|frjálsum íþróttum]] voru fjórir. [[Guðrún Arnardóttir]] komst í undanúrslit í 400 metra [[grindahlaup]]i, sem þótti mjög góður árangur. Mestar vonir voru þó bundnar við [[tugþraut]]arkappann [[Jón Arnar Magnússon]]. Hann náði sér ekki fyllilega á strik og hafnaði í tólfta sæti. === Verðlaunahafar eftir löndum === {| class="wikitable" ! Nr.!! Land | bgcolor="gold" align=center| '''Gull''' | bgcolor="silver" align=center| '''Silfur''' | bgcolor="cc9966" align=center| '''Brons''' ! Samtals |- | 1 ||align=left| {{USA}} [[Bandaríkin]] || 44 || 32 || 25|| 101 |- | 2 ||align=left| {{RUS}} [[Rússland]] || 26 || 21 || 16 || 63 |- | 3 ||align=left| {{GER}} [[Þýskaland]] || 20 || 18 || 27 || 65 |- | 4 ||align=left| {{CHN}} [[Kína]] || 16 || 22 || 12 || 50 |- | 5 ||align=left| {{FRA}} [[Frakkland]] || 15 || 7 || 15 || 37 |- | 6 ||align=left| {{ITA}} [[Ítalía]] || 13 || 10 || 12 || 35 |- | 7 ||align=left| {{AUS}} [[Ástralía]] || 9 || 9 || 23 || 41 |- | 8 ||align=left| {{CUB}} [[Kúba]] || 9 || 8 || 8 || 25 |- | 9 ||align=left| {{UKR}} [[Úkraína]] || 9 || 2 || 12 || 23 |- | 10 ||align=left| {{KOR}} [[Suður Kórea]] || 7 || 15 || 5 || 27 |- |11||align=left| [[Mynd:Flag of Poland.svg|20px]] [[Pólland]] ||7||5||5||17 |- |12||align=left| {{HUN}} [[Ungverjaland]] ||7||4||10||21 |- |13||align=left| [[Mynd:Flag_of_Spain_1945_1977.svg|20px]] [[Spánn]] ||5||6||7||17 |- |14||align=left| [[Mynd:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rúmenía]] ||4||7||9||20 |- |15||align=left| [[Mynd:Flag_of_the_Netherlands.svg|20px]] [[Holland]] ||4||5||10||19 |- |16||align=left| [[Mynd:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Grikkland]] ||4||4||0||8 |- |17||align=left| [[Mynd:Flag of the Czech Republic.svg|20px]] [[Tékkóslóvakía]] ||4||3||4||11 |- |18||align=left| {{flag|Sviss}} ||4||3||0||7 |- |19||align=left| {{flag|Danmörk}} ||4||1||1||6 |- |||align=left| [[Mynd:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Tyrkland]] ||4||1||1||6 |- | 21 ||align=left| {{flag|Kanada}} || 3 || 11 || 8 || 22 |- | 22 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Búlgaría]] || 3 || 7 || 5 || 15 |- | 23 ||align=left| {{flag|Japan}} || 3 || 6 || 5 || 14 |- | 24 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Kasakstan]] || 3 || 4 || 4 || 11 |- | 25 ||align=left| {{flag|Brasilía}} || 3 || 3 || 9 || 15 |- | 26 ||align=left| {{NZL}} [[Nýja-Sjáland]] || 3 || 2 || 1 || 6 |- | 27 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_South_Africa.svg|20px]] [[Suður-Afríka]] || 3 || 1 || 1 || 5 |- | 28 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Írland]] || 3 || 0 || 1 || 4 |- | 29 ||align=left| {{flag|Svíþjóð}} || 2 || 4 || 2 || 8 |- | 30 ||align=left| {{flag|Noregur}} || 2 || 2 || 3 || 7 |- | 31 ||align=left| {{flag|Belgía}} || 2 || 2 || 2 || 6 |- | 32 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Nígería]] || 2 || 1 || 3 || 6 |- | 33 ||align=left| [[Mynd:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Norður-Kórea]] || 2 || 1 || 2 || 5 |- | 34 ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Alsír]] || 2 || 0 || 1 || 3 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Ethiopia_(1897).svg|20px]] [[Eþíópía]] || 2 || 0 || 1 || 3 |- | 36 ||align=left| {{flag|Bretland}} || 1 || 8 || 6 || 15 |- | 37 ||align=left| [[Mynd:Flag of Belarus.svg|20px]] [[Hvíta-Rússland]] || 1 || 6 || 8 || 15 |- | 38 ||align=left| [[Mynd:Flag of Kenya.svg|20px]] [[Kenýa]] || 1 || 4 || 3 || 8 |- | 39 ||align=left| [[Mynd:Flag of Jamaica.svg|20px]] [[Jamæka]] || 1 || 3 || 2 || 6 |- | 40 ||align=left| [[Mynd:Flag of Finland.svg|20px]] [[Finnland]] || 1 || 2 || 1 || 4 |- | 41 ||align=left| [[Mynd:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indónesía]] || 1 || 1 || 2 || 4 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Serbia_and_Montenegro.svg|20px]] [[Júgóslavía]] || 1 || 1 || 2 || 4 |- | 43 ||align=left| [[Mynd:Flag of Iran.svg|20px]] [[Íran]] || 1 || 1 || 1 || 3 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Slovakia.svg|20px]] [[Slóvakía]] || 1 || 1 || 1 || 3 |- | 45 ||align=left| [[Mynd:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Armenía]] || 1 || 1 || 0 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Króatía]] || 1 || 1 || 0 || 2 |- | 47 ||align=left| [[Mynd:Flag of Portugal.svg|20px]] [[Portúgal]] || 1 || 0 || 1 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Thailand.svg|20px]] [[Tæland]] || 1 || 0 || 1 || 2 |- | 49 ||align=left| [[Mynd:Flag of Burundi.svg|20px]] [[Búrúndí]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Costa Rica.svg|20px]] [[Kosta Ríka]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Ecuador.svg|20px]] [[Ekvador]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Hong Kong.svg|20px]] [[Hong Kong]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Syria.svg|20px]] [[Sýrland]] || 1 || 0 || 0 || 1 |- | 54 ||align=left| [[Mynd:Flag of Argentina.svg|20px]] [[Argentína]] || 0 || 2 || 1 || 3 |- | 55 ||align=left| [[Mynd:Flag of Namibia.svg|20px]] [[Namibía]] || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 55 ||align=left| [[Mynd:Flag of Slovenia.svg|20px]] [[Slóvenía]] || 0 || 2 || 0 || 2 |- | 57 ||align=left| [[Mynd:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austurríki]] || 0 || 1 || 2 || 3 |- | 58 ||align=left| [[Mynd:Flag of Malaysia.svg|20px]] [[Malasía]] || 0 || 1 || 1 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Moldova.svg|20px]] [[Moldavía]] || 0 || 1 || 1 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] [[Úsbekistan]] || 0 || 1 || 1 || 2 |- | 61 ||align=left| [[Mynd:Flag of Azerbaijan.svg|20px]] [[Aserbaísjan]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_the_Bahamas.svg|20px]] [[Bahamaeyjar]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag_of_Chinese_Taipei_for_Olympic_games.svg|20px]] [[Tævan]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Latvia.svg|20px]] [[Lettland]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Philippines.svg|20px]] [[Filippseyjar]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Tonga.svg|20px]] [[Tonga]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Zambia.svg|20px]] [[Sambía]] || 0 || 1 || 0 || 1 |- | 68 ||align=left| [[Mynd:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Georgía]] || 0 || 0 || 2 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Marokkó]] || 0 || 0 || 2 || 2 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Trínidad og Tóbagó]] || 0 || 0 || 2 || 2 |- | 71 ||align=left| [[Mynd:Flag of India.svg|20px]] [[Indland]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Israel.svg|20px]] [[Ísrael]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litáen]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Mexico.svg|20px]] [[Mexíkó]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Mongolia.svg|20px]] [[Mongólía]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Mozambique.svg|20px]] [[Mósambík]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Puerto Rico.svg|20px]] [[Púertó Ríkó]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Tunisia.svg|20px]] [[Túnis]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- | ||align=left| [[Mynd:Flag of Uganda.svg|20px]] [[Úganda]] || 0 || 0 || 1 || 1 |- class="sortbottom" !colspan=2| Alls ||271||273||298||842 |} == Tilvísanir == {{reflist}} {{Ólympíuleikar}} [[Flokkur:Sumarólympíuleikarnir 1996| ]] g6m2gu1xykrfhh58dwgwcrdl1n9igm8 0 92179 1961651 1913974 2026-04-29T21:21:48Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961651 wikitext text/x-wiki {{Embættishafi | nafn = Sólveig Anna Jónsdóttir | mynd = | titill= Formaður [[Efling stéttarfélag|Eflingar]] | stjórnartíð_start = [[8. apríl]] [[2022]] | stjórnartíð_end = | forveri =[[Agnieszka Ewa Ziółkowska]] {{small|(starfandi)}} | eftirmaður = | stjórnartíð_start2 = [[27. apríl]] [[2018]] | stjórnartíð_end2 = [[31. október]] [[2021]] | forveri2 = [[Sigurður Bessason]] | eftirmaður2 = [[Agnieszka Ewa Ziółkowska]] {{small|(starfandi)}} | fæðingarnafn = | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1975|5|29}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]]i | starf = | stjórnmálaflokkur = [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]] (til 2025) | maki = Magnús Sveinn Helgason | börn = 2 | háskóli = | foreldrar = [[Jón Múli Árnason]] og [[Ragnheiður Ásta Pétursdóttir]] }} '''Sólveig Anna Jónsdóttir''' (f. 29. maí 1975) er núverandi formaður [[Efling stéttarfélag|Eflingar]] og [[Aðgerðasinni|aðgerðasinni]]. Hún var formaður Íslandsdeildar [[ATTAC samtökin|Attac-samtakanna]] og einn hinna svokölluðu [[Nímenningarnir|nímenninga]] sem ákærðir voru vegna mótmæla í Alþingishúsinu 8. desember 2008 í tengslum við [[Mótmælin á Íslandi í kjölfar efnahagskreppunnar 2008|búsáhaldabyltinguna]]. Sólveig starfaði sem ómenntaður leikskólastarfsmaður hjá Reykjavíkurborg þar til hún var kjörin formaður Eflingar 2018. == Formennska hjá Eflingu == Sólveig tilkynnti þann 29. janúar 2018 um framboð sitt til formanns stéttarfélagsins Eflingar ásamt nýrri stjórn undir nafninu B-listinn<ref>{{cite web |url=http://www.ruv.is/frett/gefur-forystunni-falleinkunn|title=Gefur forystunni falleinkunn|publisher=ruv.is|accessdate=30. janúar 2018}}</ref> gegn frambjóðanda uppstillingarnefndar, Ingvari Vigur Halldórssyni.<ref>{{cite web|url=https://efling.is/2018/01/26/hver-er-ingvar-vigur-halldorsson/|title=Hver er Ingvar Vigur Halldórsson?|publisher=Efling stéttarfélag|accessdate=30. janúar 2018}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Fráfarandi formaður Sigurður Bessason bauð sig ekki fram til endurkjörs eftir að hafa gengt formennsku í um tvo áratugi.<ref>{{cite web|url=https://efling.is/2018/01/26/ny-forysta-i-stjorn-eflingar/|title=Ný forysta í stjórn Eflingar|publisher=Efling stéttarfélag|accessdate=30. janúar 2018|archive-date=2019-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190823135108/https://efling.is/2018/01/26/ny-forysta-i-stjorn-eflingar/|url-status=dead}}</ref> Var þetta í fyrsta skipti í tuttugu ára sögu Eflingar þar sem kosið var um formann.<ref>{{cite web |url=http://www.ruv.is/frett/solveig-og-ingvar-i-formannskjori-eflingar|title=Sólveig og Ingvar í formannskjöri Eflingar|publisher=ruv.is|accessdate=30. janúar 2018}}</ref> Fram að því hafði verið sjálfkjörið í stjórn félagsins þar sem aldrei hafði áður komið fram mótframboð. Í kosningunum var Sólveig Anna kosinn nýr formaður með um 80% atkvæðum og hlaut B-listinn 7 af 15 stjórnarmönnum að auki.<ref>{{cite web |url=http://www.ruv.is/frett/solveig-anna-nyr-formadur-eflingar|title=Sólveig Anna nýr formaður Eflingar|publisher=ruv.is|accessdate=3. maí 2018}}</ref> Sólveig sagði af sér sem formaður Eflingar 31. október 2021 eftir harðvítugar deilur við starfsfólk félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/11/01/solveig-anna-segir-af-ser-vegna-vantrausts-starfsfolks|title=Sólveig Anna segir af sér vegna vantrausts starfsfólks|date=2021-11-01|website=RÚV|language=is|access-date=2021-11-01}}</ref> Hún bauð sig hins vegar aftur fram til formanns þann 15. febrúar 2022 og var kjörin á ný með 52% atkvæða.<ref>{{Vefheimild|titill=Sólveig Anna vann|url=https://stundin.is/grein/14788/solveig-anna-vann/|útgefandi=''[[Stundin]]''|ár=2022|mánuður=15. febrúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=15. febrúar|höfundur=Jón Trausti Reynisson}}</ref> Eftir að Sólveig Anna tók aftur við sem formaður Eflingar stóð hún fyrir hópuppsögnum á starfsfólki stéttarfélagsins. Uppsagnirnar voru mjög umdeildar og gagnrýnendur þeirra, þar á meðal [[Drífa Snædal]] forseti [[Alþýðusambandið|Alþýðusambandsins]], sögðu þar vera um að ræða pólitískar „hreinsanir“ innan Eflingar.<ref>{{Vefheimild|titill=Forseti ASÍ: Hægt að gera umbætur án þess að ráðast í hreinsanir|url=https://kjarninn.is/frettir/forseti-asi-haegt-ad-gera-umbaetur-an-thess-ad-radast-i-hreinsanir/|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|ár=2022|mánuður=17. apríl|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=28. apríl|höfundur=Erla María Markúsdóttir}}</ref> Sólveig hafnaði þeirri skilgreiningu og sagði uppsagnirnar vera skipulagsbreytingar væru byggðar á ítarlegri greiningarvinnu.<ref>{{Vefheimild|titill=Sól­veig: Hóp­upp­sögnin ekki hreinsun á ó­­æski­­legu fólki|url=https://www.frettabladid.is/frettir/solveig-hopuppsognin-ekki-hreinsun-a-oaeskilegu-folki/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|ár=2022|mánuður=13. apríl|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=28. apríl|höfundur=Sigurjón Björn Torfason|safnslóð=https://vefsafn.is/is/20230402050157/https://www.frettabladid.is/frettir/solveig-hopuppsognin-ekki-hreinsun-a-oaeskilegu-folki/|safndags=2. apríl 2023}}</ref> ==Stjórnmálaferill== Sólveig Anna skipaði fjórða sæti á lista [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokks Íslands]] í [[Reykjavíkurkjördæmi norður]] í [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosningunum árið 2021]].<ref>{{Vefheimild|titill=Sól­veig Anna á lista Sósíal­ista í Reykja­vík|url=https://www.frettabladid.is/frettir/solveig-anna-a-lista-sosialista-i-reykjavik/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|ár=2021|mánuður=7. ágúst|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=1. maí|höfundur=Lovísa Arnardóttir|safnslóð=https://vefsafn.is/is/20230402050601/https://www.frettabladid.is/frettir/solveig-anna-a-lista-sosialista-i-reykjavik/|safndags=2. apríl 2023}}</ref> Sólveig skipaði síðan þriðja sæti á lista Sósíalistaflokksins í [[Reykjavíkurkjördæmi suður]] í [[Alþingiskosningar 2024|Alþingiskosningunum 2024]]. Hún sagðist þó ekki gera ráð fyrir að ná þingsæti, heldur væri framboðið ætlað til stuðnings oddvita Sósíalista í kjördæminu, [[Sanna Magdalena Mörtudóttir|Sönnu Magdalenu Mörtudóttur]].<ref>{{Vefheimild|titill=Býður sig fram en reiknar ekki með sæti á þingi|url=https://www.visir.is/g/20242638533d/bydur-sig-fram-en-reiknar-ekki-med-saeti-a-thingi|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=22. október 2024|skoðað=18. desember 2024|höfundur=Tómas Arnar Þorláksson}}</ref> Sólveig Anna sagði sig úr Sósíalistaflokknum vorið 2025 og sagði að stemningin þar væri orðin ''yfirgengilega biluð''. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-04-23-solveig-anna-segir-sig-ur-sosialistaflokknum-442134 Sólveig Anna segir sig úr Sósíalistaflokknum] Rúv.is, sótt 23. apríl 2025</ref> == Fjölskylda == Sólveig er dóttir útvarpsþulanna fyrrverandi [[Jón Múli Árnason|Jóns Múla Árnasonar]] og [[Ragnheiður Ásta Pétursdóttir|Ragnheiðar Ástu Pétursdóttur]]. Hún er gift Magnúsi Sveini Helgasyni sagnfræðingi.<ref>{{Vefheimild|titill=Sólveig Anna segir erfiða upplifun síðasta vetrar hafa breytt sér – „Ég var miklu kátari en er lágstemmdari í dag og held að sú breyting sé komin til að vera“|url=https://www.dv.is/fokus/2022/11/27/solveig-anna-segir-sidasta-vetur-hafa-verid-erfida-upplifun-%E2%80%B3eg-var-miklu-katari-en-er-lagstemmdari-dag-og-held-ad-thessi-breyting-se-komin-til-ad-vera/|útgefandi=''[[DV]]''|dags=27. nóvember 2022|skoðað=18. desember 2024|höfundur=Guðrún Gyða Eyþórs Árnadóttir}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> [[Flokkur:Íslenskir aðgerðasinnar]] [[Flokkur:Íslenskir kvenaðgerðasinnar]] [[Flokkur:Íslenskir verkalýðsleiðtogar]] [[Flokkur:Íslenskir kvenverkalýðsleiðtogar]] {{f|1975|Sólveig Anna Jónsdóttir}} fk450d3vxy05ukdfncx2i75k78iovyx 0 95124 1961700 1884367 2026-04-30T10:28:37Z TKSnaevarr 53243 /* Talsetning */ 1961700 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Þyrnirós'' (kvikmynd frá 1959)}} {{Kvikmynd | nafn = Þyrnirós | mynd = Skyview Drive-in Ad - 23 June 1959, Santa Cruz, CA.jpg | upprunalegt heiti = Sleeping Beauty | land = Bandaríkin | tungumál = [[Enska]] | útgáfudagur = {{USA}} [[29. janúar]] [[1959]] | sýningartími = 75 mínútur | leikstjóri       = [[Clyde Geronimi]]<br />[[Les Clark]]<br />[[Eric Larson]]<br />[[Wolfgang Reitherman]] | framleiðandi = [[Walt Disney]] | sögumaður = Marvin Miller | byggt á = [[Þyrnirós (ævintýri)|Þyrnirós]] eftir [[Charles Perrault]] | handritshöfundur = Erdman Penner<br />Joe Rinaldi<br />[[Winston Hibler]]<br />[[Bill Peet]]<br />[[Ted Sears]]<br />[[Ralph Wright]]<br />Milt Banta | dreifingaraðili = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | tónlist = George Bruns | klipping = Robert M. Brewer, Jr<br />Donald Halliday | meginhlutverk = Mary Costa<br />Bill Shirley<br />Eleanor Audley<br />Verna Felton<br />Barbara Jo Allen<br />Barbara Luddy<br />Taylor Holmes<br />Bill Thompson | ráðstöfunarfé = 6 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]] | heildartekjur = 51,6 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]] | imdb_id = 0053285 }} '''''Þyrnirós''''' ([[enska]]: ''Sleeping Beauty'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[Disney]]-kvikmynd frá árinu [[1959]].<ref>http://www.disneyinternationaldubbings.weebly.com/sleeping-beauty--icelandic-cast.html</ref> Hún var talsett á íslensku árið [[2002]]. <ref>https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/icelandic.html</ref> == Talsetning == {| class="wikitable" id="Synchronisation" !colspan="2" style="background:lavender"|Ensk talsetning !colspan="2" style="background:lavender"|Íslensk talsetning |- !style="background:lavender"|Hlutverk !style="background:lavender"|Leikari !style="background:lavender"|Hlutverk !style="background:lavender"|Leikari |- |Aurora |Mary Costa |Þyrnirós |[[Þórunn Lárusdóttir]] |- |Prince Phillip |Bill Shirley |Filippus prins |[[Hilmir Snær Guðnason]] '''(Tal)''' <br> Jónas Guðmundsson '''(Söngur)''' |- |Maleficient |Eleanor Audley |Meinhyrna |Helga Jónsdóttir |- |Flora |Verna Felton |Gefjun |Guðrún Ásmundsdóttir |- |Fauna |Barbara Jo Allen |Iðunn |[[Ragnheiður Steindórsdóttir]] |- |Merryweather |Barbara Luddy |Edda |Hanna María Karlsdóttir |- |King Stefan |Taylor Holmes |Stefán kóngur |[[Róbert Arnfinnsson]] |- |King Hubert |Bill Thompson |Húbert kóngur |[[Rúrik Haraldsson]] |- |Narrator |Marvin Miller |Sögumaður |[[Harald G. Haralds]] |- |} == Tílvisanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{imdb titill|0053285|Þyrnirós}} {{stubbur|kvikmynd}} [[Flokkur:Bandarískar teiknimyndir]] [[Flokkur:Disney-kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1959]] nfe9umg2djbaj2677ue3umvyhihaml2 1961701 1961700 2026-04-30T10:28:55Z TKSnaevarr 53243 /* Talsetning */ 1961701 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Þyrnirós'' (kvikmynd frá 1959)}} {{Kvikmynd | nafn = Þyrnirós | mynd = Skyview Drive-in Ad - 23 June 1959, Santa Cruz, CA.jpg | upprunalegt heiti = Sleeping Beauty | land = Bandaríkin | tungumál = [[Enska]] | útgáfudagur = {{USA}} [[29. janúar]] [[1959]] | sýningartími = 75 mínútur | leikstjóri       = [[Clyde Geronimi]]<br />[[Les Clark]]<br />[[Eric Larson]]<br />[[Wolfgang Reitherman]] | framleiðandi = [[Walt Disney]] | sögumaður = Marvin Miller | byggt á = [[Þyrnirós (ævintýri)|Þyrnirós]] eftir [[Charles Perrault]] | handritshöfundur = Erdman Penner<br />Joe Rinaldi<br />[[Winston Hibler]]<br />[[Bill Peet]]<br />[[Ted Sears]]<br />[[Ralph Wright]]<br />Milt Banta | dreifingaraðili = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Distribution]] | tónlist = George Bruns | klipping = Robert M. Brewer, Jr<br />Donald Halliday | meginhlutverk = Mary Costa<br />Bill Shirley<br />Eleanor Audley<br />Verna Felton<br />Barbara Jo Allen<br />Barbara Luddy<br />Taylor Holmes<br />Bill Thompson | ráðstöfunarfé = 6 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]] | heildartekjur = 51,6 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]] | imdb_id = 0053285 }} '''''Þyrnirós''''' ([[enska]]: ''Sleeping Beauty'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[Disney]]-kvikmynd frá árinu [[1959]].<ref>http://www.disneyinternationaldubbings.weebly.com/sleeping-beauty--icelandic-cast.html</ref> Hún var talsett á íslensku árið [[2002]]. <ref>https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/icelandic.html</ref> == Talsetning == {| class="wikitable" id="Synchronisation" !colspan="2" style="background:lavender"|Ensk talsetning !colspan="2" style="background:lavender"|Íslensk talsetning |- !style="background:lavender"|Hlutverk !style="background:lavender"|Leikari !style="background:lavender"|Hlutverk !style="background:lavender"|Leikari |- |Aurora |Mary Costa |Þyrnirós |[[Þórunn Lárusdóttir]] |- |Prince Phillip |Bill Shirley |Filippus prins |[[Hilmir Snær Guðnason]] (tal)<br> Jónas Guðmundsson (söngur) |- |Maleficient |Eleanor Audley |Meinhyrna |Helga Jónsdóttir |- |Flora |Verna Felton |Gefjun |Guðrún Ásmundsdóttir |- |Fauna |Barbara Jo Allen |Iðunn |[[Ragnheiður Steindórsdóttir]] |- |Merryweather |Barbara Luddy |Edda |Hanna María Karlsdóttir |- |King Stefan |Taylor Holmes |Stefán kóngur |[[Róbert Arnfinnsson]] |- |King Hubert |Bill Thompson |Húbert kóngur |[[Rúrik Haraldsson]] |- |Narrator |Marvin Miller |Sögumaður |[[Harald G. Haralds]] |- |} == Tílvisanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{imdb titill|0053285|Þyrnirós}} {{stubbur|kvikmynd}} [[Flokkur:Bandarískar teiknimyndir]] [[Flokkur:Disney-kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1959]] mz3ctff5alj9j5sngt3q257iehe0gix 0 96326 1961668 1958592 2026-04-29T22:36:26Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961668 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Fievre typhoide.png|250px|thumb|Útbreiðsla taugaveiki. Rauður táknar háa landlæga sjúkdómstíðni og brúnn táknar miðlungs landlæga sjúkdómstíðni.]] '''Taugaveiki''' (áður fyrr stundum nefnd '''tyfussótt''', [[fræðiheiti]]: ''febris typhoidea'') er óloftbær bakteríu-[[smitsjúkdómur]] sem berst einkum með [[vatn]]i og [[matur|matvælum]], einkum í suðlægum löndum. Nefnd baktería ber heitið ''salmonella typhi'' og hún herjar á [[meltingarvegur|meltingarveg]] líkamans.<ref name="Kamilla">Kamilla Sigríður Jósefsdóttir [http://www.heilsugaeslan.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=4845 Taugaveiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310123114/https://www.heilsugaeslan.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=4845 |date=2016-03-10 }}</ref> Veturinn 1906-1907 braust út taugaveikifaraldur í [[Skuggahverfið|Skuggahverfinu]] í [[Reykjavík]]. <ref>[https://lemurinn.is/2016/07/31/taugaveiki-a-islandi/ Taugaveiki á Íslandi] Lemúrinn</ref> Alls veiktust 98 manns og var orsökin rakin til [[Gerlar|bakteríu]]<nowiki/>mengunar í ''Móakotslind'' sem var brunnur og eitt helsta vatnsbólið í hverfinu og stóð við horn [[Vatnsstígur|Vatnsstígs]] og [[Lindargata|Lindargötu]] en báðar þessar götur draga nafn sitt af henni. == Útbreiðsla == 17 milljón sýkingartilfelli eru áætluð á hverju ári og mesta útbreiðslan er í [[Asía|Asíu]], [[Afríka|Afríku]], [[Mið-Ameríka|Mið-]] og [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]].<ref name="Kamilla"></ref> Taugaveiki var nokkuð algengur sjúkdómur á [[Ísland]]i á árum áður og voru menn þá stundum settir í einangrun vegna smithættu. <ref>[https://www.heimaslod.is/index.php/Taugaveiki Taugaveiki] Heimaslóð</ref> Áður fyrr létust um 10 - 20 af hundraði þeirra sem veiktust en í dag er þessi tala komin undir 1 %. == Heimildir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tenglar == * {{vísindavefur|66356|Hvað er taugaveiki?}} * [https://www.visir.is/taugaveikis-maeja-/article/2016160318630 Taugaveikis-Mæja], grein í [[Fréttablaðið|Fréttablaðinu]] eftir [[Stefán Pálsson]] {{Stubbur|heilsa}} [[Flokkur:Smitsjúkdómar]] c400s76osoi6dzu0agt2gf6xpto7mk9 0 104168 1961622 1472523 2026-04-29T15:19:29Z TKSnaevarr 53243 1961622 wikitext text/x-wiki {{skáletrað|Járnfrúin|(kvikmynd)}} '''''Járnfrúin''''' er [[Bretland|bresk]] kvikmynd um ævi fyrrverandi [[forsætisráðherra Bretlands]] [[Margaret Thatcher]]. [[Meryl Streep]] fer með hlutverk Thatchers en [[Jim Broadbent]] og [[Geoffrey Howe]] fara einnig með aðalhlutverk í myndinni. Myndin á sér stað á þeim sautján dögum áður en [[Falklandseyjastríðið]] hófst árið [[1982]]. Meryl Streep fékk óskarinn á [[84. óskarsverðlaununum]], [[Golden Globe]] og [[BAFTA]] verðlaun sem besta leikkonan fyrir leik sinn í myndinni. == Leikendur == *[[Meryl Streep]] sem [[Margaret Thatcher]] *[[Alexandra Roach]] sem hin unga Margaret Thatcher *[[Jim Broadbent]] sem Denis Thatcher *[[Harry Lloyd]] sem hinn ungi Denis Thatcher *[[Olivia Colman]] sem Carol Thatcher *[[Anthony Head]] sem Geoffrey Howe *[[Nicholas Farrell]] sem Airey Neave *[[Richard E. Grant]] sem Michael Heseltine *[[Paul Bentley]] sem Douglas Hurd *[[Robin Kermode]] sem [[John Major]] *[[John Sessions]] sem Edward Heath *[[Roger Allam]] sem Gordon Reece *[[Michael Pennington]] sem Michael Foot *[[Angus Wright]] sem [[John Nott]] *[[Julian Wadham]] sem [[Francis Pym]] *[[Reginald Green]] sem [[Ronald Reagan]] {{stubbur|Kvikmynd}} [[Flokkur:Breskar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 2011]] [[Flokkur:Ævisögulegar kvikmyndir]] 3abmh1it434ihgtrqz3h4j4ezn10l53 1961623 1961622 2026-04-29T15:21:15Z TKSnaevarr 53243 1961623 wikitext text/x-wiki {{skáletrað|Járnfrúin|(kvikmynd)}} '''''Járnfrúin''''' er [[Bretland|bresk]] kvikmynd um ævi fyrrverandi [[forsætisráðherra Bretlands]] [[Margaret Thatcher]]. [[Meryl Streep]] fer með hlutverk Thatchers en [[Jim Broadbent]] og [[Geoffrey Howe]] fara einnig með aðalhlutverk í myndinni. Myndin á sér stað á þeim sautján dögum áður en [[Falklandseyjastríðið]] hófst árið [[1982]]. Meryl Streep fékk óskarinn á [[84. óskarsverðlaununum]], [[Golden Globe]] og [[BAFTA]] verðlaun sem besta leikkonan fyrir leik sinn í myndinni. == Leikendur == *[[Meryl Streep]] sem [[Margaret Thatcher]] *[[Alexandra Roach]] sem hin unga Margaret Thatcher *[[Jim Broadbent]] sem [[Denis Thatcher]] *[[Harry Lloyd]] sem hinn ungi Denis Thatcher *[[Olivia Colman]] sem Carol Thatcher *[[Anthony Head]] sem [[Geoffrey Howe]] *[[Nicholas Farrell]] sem [[Airey Neave]] *[[Richard E. Grant]] sem [[Michael Heseltine]] *[[Paul Bentley]] sem [[Douglas Hurd]] *[[Robin Kermode]] sem [[John Major]] *[[John Sessions]] sem [[Edward Heath]] *[[Roger Allam]] sem [[Gordon Reece]] *[[Michael Pennington]] sem [[Michael Foot]] *[[Angus Wright]] sem [[John Nott]] *[[Julian Wadham]] sem [[Francis Pym]] *[[Reginald Green]] sem [[Ronald Reagan]] {{stubbur|Kvikmynd}} [[Flokkur:Breskar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 2011]] [[Flokkur:Ævisögulegar kvikmyndir]] eb9hf1mxi6btdqk3gnh3hmuj9ir4h4m 0 111200 1961658 1554136 2026-04-29T21:54:08Z ~2026-26211-49 116016 Leiðréttingar á stafsetningarvillu 1961658 wikitext text/x-wiki '''Sonatorrek''' er [[ljóð]] eftir [[Egill Skalla-Grímsson|Egil Skalla-Grímsson]] og er eitt merkasta ljóð [[víkingaöld|víkingaaldar]]. Ljóðið er 25 erindi og ort undir [[kviðuháttur|kviðuhætti]] og lýsir þar Egill mikilli sorg sinni og reiði í garð [[Óðinn|Óðins]] fyrir að hafa tekið tvo syni sína. Er líður á ljóðið dregur Egill smámsaman úr ásökunum sínum og að lokum þakkar hann [[Óðinn (guð)|Óðni]] fyrir skáldskaparhæfileikana sem honum höfðu hlotnast. Tvö önnur löng ljóð eru mjög þekkt eftir Egil en það eru ljóðin ''[[Höfuðlausn]]'' sem hann orti til að biðja Eirík Noregskonung um að gefa sér líf og ljóðið ''[[Arinbjarnarkviða]]'' og sem er um samnefndan vin Egils. Það orti hann þegar hann frétti að Arinbjörn væri farinn aftur til Noregs vegna þess að fóstursonur hans var búinn að taka við konungdæmi þar. == Tilurð ljóðsins == Samkvæmt [[Egils saga|Egils sögu]] var tilurð ljóðsins sú að sonur hans [[Böðvar Egilsson]] lést í sjóslysi í [[Borgarfjörður|Borgarfirði]]. Skömmu áður hafði sonur hans Gunnar einnig dáið. Lagðist hann þá í [[Þunglyndi|þunglyndi]] og ætlaði hann að svelta sig til bana. Var þá [[Þorgerður Egilsdóttir|Þorgerður]] dóttir hans sótt og með klókindum gat hún fengið Egil til að hætta í sveltinu og yrkja frekar kvæði. Aðferð Þorgerðar var sú að hún þóttist ætla að fylgja honum í dauðann og lagðist hjá honum. Bráðlega fór hún svo að tyggja söl og gaf föður sínum þá skýringu að hún gerði það til flýta fyrir dauðanum. Sölin vöktu upp þorsta hjá Agli og var honum færð [[mjólk]] og þar með var úti um áform hans. Í staðinn fékk Þorgerður hann til að yrkja erfiljóð eftir synina og það ljóð varð Sonatorrek. Á þessarri frásög og kvæðinu sjálfu byggði [[Myndhöggvari|myndhöggvarinn]] [[Ásmundur Sveinsson]] samnefnt myndverk sitt. == Tengill == Ljóðið [http://is.wikisource.org/wiki/Sonatorrek Sonatorrek] í heild sinni á [http://is.wikisource.org Wikiheimild]. {{Stubbur|Bókmenntir}} [[Flokkur:Ljóð]] qdt7lhm50fojlanjhmj5m4bm653v3e8 0 113368 1961671 1395780 2026-04-29T23:21:02Z Akigka 183 1961671 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Donna Leon by Kubik.JPG|thumb|Donna Leon árið 2005.]] '''Donna Leon''' (fæddur [[28. september]] [[1942]] í [[Montclaire]], [[New Jersey]]) er [[Bandaríkin|bandarískur]] [[rithöfundur]] sem er þekkt fyrir röð [[glæpasaga|glæpasagna]] um rannsóknarlögreglumanninn Guido Brunetti. Bækurnar eru skrifaðar á ensku, en urðu fyrst þekktar í Þýskalandi. Hún bjó í [[Feneyjar|Feneyjum]] í 30 ár, en býr nú í [[Sviss]]. Bækur hennar hafa aldrei verið þýddar á ítölsku þar sem hún vill forðast að verða fræg á Ítalíu.<ref name=Rustin2017>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/books/2017/apr/15/donna-leon-interview-commissario-brunetti-earthly-remains |title=Interview: Donna Leon: Why I became an eco-detective writer |last=Rustin |first=Susanna |newspaper=The Guardian |date=April 15, 2017 |access-date=September 27, 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Leon, Donna}} [[Flokkur:Bandarískir rithöfundar]] {{f|1942}} a5atr4j5qutw16c0fp8v9chf8imzssp 1961672 1961671 2026-04-29T23:21:28Z Akigka 183 1961672 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Donna Leon by Kubik.JPG|thumb|Donna Leon árið 2005.]] '''Donna Leon''' (fædd [[28. september]] [[1942]] í [[Montclaire]], [[New Jersey]]) er [[Bandaríkin|bandarískur]] [[rithöfundur]] sem er þekkt fyrir röð [[glæpasaga|glæpasagna]] um rannsóknarlögreglumanninn Guido Brunetti. Bækurnar eru skrifaðar á ensku, en urðu fyrst þekktar í Þýskalandi. Hún bjó í [[Feneyjar|Feneyjum]] í 30 ár, en býr nú í [[Sviss]]. Bækur hennar hafa aldrei verið þýddar á ítölsku þar sem hún vill forðast að verða fræg á Ítalíu.<ref name=Rustin2017>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/books/2017/apr/15/donna-leon-interview-commissario-brunetti-earthly-remains |title=Interview: Donna Leon: Why I became an eco-detective writer |last=Rustin |first=Susanna |newspaper=The Guardian |date=April 15, 2017 |access-date=September 27, 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Leon, Donna}} [[Flokkur:Bandarískir rithöfundar]] {{f|1942}} 8k3rgch13qz6ezabad0tix99xwrx18s 0 118070 1961662 1813836 2026-04-29T22:13:41Z Akigka 183 1961662 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Rosetta_Stone.JPG|thumb|Rósettusteinninn á British Museum.]] '''Rósettusteinninn''' er steinn þar sem sami texti er letraður á þremur tungumálum. Hann fannst árið [[1799]] í [[Egyptaland|egypska]] þorpinu [[Rosetta]] og hann varð lykill að því að hægt var að ráða ritmál sem skráð er með [[Híeróglýfur|híeróglýfum]]. Áletrunin á steininum er talin vera frá árinu [[196 f.Kr.]] Áletrunin er skrifuð með híeróglýfum, [[demótíska|demótísku]] og á [[forngríska|forngrísku]].<ref>{{Vísindavefurinn|6761|Hvað stendur á Rósettusteininum?|höfundur=Vignir Már Lýðsson og Hringur Ásgeir Sigurðarson|dags=18.6.2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Fornleifar frá Egyptalandi]] [[Flokkur:Fornegypska]] 4fshw88ddpi6z9yo8s3cnd461e5pujh 0 126793 1961656 1480625 2026-04-29T21:50:13Z TKSnaevarr 53243 Breytti tilvísun frá [[Samtök olíuframleiðsluríkja]] til [[Samtök olíuútflutningslanda]] 1961656 wikitext text/x-wiki #Redirect [[Samtök olíuútflutningslanda]] rdupltqe8jjj1grn7hh0u3ql2x6dlnl 0 128930 1961669 1489704 2026-04-29T22:46:27Z Akigka 183 1961669 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} '''989''' (CMLXXXIX í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 89. ár 10. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[þriðjudagur|þriðjudegi]] samkvæmt [[júlíska tímatalið|júlíska tímatalinu]]. == Atburðir == * [[Basil 2.]] keisari Býsantíum sigraði [[Bardas Fókas]] með fulltingi 6000 [[væringjar|væringja]] við [[Abýdos (Hellusundi)|Abýdos]] í [[Hellusund]]i. == Fædd == * [[Ibn Mu'adh al-Jayyani]], arabískur stærðfræðingur (d. [[1079]]). == Dáin == * [[13. apríl]] - [[Bardas Fókas]], býsanskur herforingi. * [[Járnkné]], konungur [[Dublin]]. * [[Guðröður Haraldsson]], konungur Suðureyja. * [[Chen Tuan]], kínverskur munkur og heimspekingur. [[Flokkur:989]] [[Flokkur:981-990]] owp95stmflz9hk0zccjdgxg33j7rsyr 0 132623 1961624 1957999 2026-04-29T15:21:56Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961624 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name=Spætulilja |image=Fritillaria_involucrata_16052003.JPG |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |classis = [[Einkímblöðungar]] |ordo = [[Liljubálkur]] (''Liliales'') |familia = [[Liljuætt]] (''Liliaceae'') |subfamilia = [[Lilioideae]] |genus = ''[[Fritillaria]]'' |species = '''''F. involucrata''''' |binomial = ''Fritillaria involucrata'' |binomial_authority =[[All.]] |synonyms= * ''Fritillaria involucrata'' var. ''versicolor'' <small>Baker</small> * ''Fritillaria involucrata'' subsp. ''versicolor'' <small>(Baker) K.Richt.</small> |synonyms_ref=<ref>[http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=306678 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref> |}} '''''Fritillaria involucrata''''' er tegund jurta af liljuætt , upprunnin frá Ölpunum í suðaustur Frakklandi og norðvestur Ítalíu.<ref>Allioni, Carlo. 1789. Auctuarium ad Floram Pedemontanam 34</ref><ref>[https://luirig.altervista.org/flora/taxa/floraspecie.php?genere=Fritillaria Altervista Flora Italiana, genere ''Fritillaria'']</ref> ==Heimildir== {{reflist}} ==Ytri tenglar== *[http://www.sharnoffphotos.com/nature/flowers_provence/fritillaria_involucrata.html Sharnoff Photos, Flowers of Provence, ''Fritillaria involucrata'' ]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} *[https://www.iris-bulbeuses.org/liliaceae/Fritillaria-involucrata.htm Société Françoise des Iris et des Plantes bulbeuses, ''Fritillaria involucrata'' All. Sur la Montagne de la Sainte-Victoire] á frönsku með ljósmyndum *[https://www.iris-bulbeuses.org/liliaceae/Fritillaria-involucrata.htm Free Nature Images, Fritillaria involucrata] [[Flokkur:Liljuætt]] {{Stubbur|líffræði}} 642c8d6ngrl9r7w18au7m7h733eub6j 0 139705 1961689 1959648 2026-04-30T03:45:35Z PaulLim11 112694 Image 1961689 wikitext text/x-wiki [[Mynd:박찬욱 - 어쩔수가없다.jpg|thumb|Park Chan-wook árið 2025.]] '''Park Chan-wook''' (f. [[23. ágúst]] [[1963]]) er [[Suður-Kórea|suðurkóreskur]] kvikmyndaleikstjóri og fyrrum kvikmynda[[gagnrýnandi]], framleiðandi og handritshöfundur. Hann er einkum þekktur fyrir spennumyndir sem einkennast af [[ofbeldi]] og [[svartur húmor|svörtum húmor]]. Þekktustu kvikmyndir hans eru ''[[JSA]]'' (공동경비구역) frá 2000, ''[[Þorsti]]'' (박쥐 ''Bakjwi'') frá 2009, og þríleikur um [[hefnd]]; ''[[Hefndin er sæt]]'' (복수는 나의 것 ''Boksuneun Naui Geot'') frá 2002, ''[[Oldboy]]'' (올드보이 ''Oldeuboi'') frá 2003 og ''[[Chinjeolhan geumjassi]]'' (친절한 금자씨) frá 2005. Park er einn af virtustu og vinsælustu kvikmyndaleikstjórum Suður-Kóreu. ==Tenglar== * [http://www.imdb.com/name/nm0661791/ Park Chan-wook] á [[Internet Movie Database]]. [[Flokkur:Suðurkóreskir kvikmyndaleikstjórar]] {{f|1963}} 2em9sotr4s5qah05cpw41waeqd192o9 0 140094 1961621 1835335 2026-04-29T14:52:31Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961621 wikitext text/x-wiki {{taxobox | image = Spartium junceum (habitus).jpg | image_width = 200px | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | subclassis = ''[[Rosidae]]'' | ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'') | familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'') | subfamilia = ''[[Faboideae]]'' | tribus = [[Genisteae]]<ref name="Cardoso1">{{cite journal |vauthors=Cardoso D, Pennington RT, de Queiroz LP, Boatwright JS, Van Wyk BE, Wojciechowski MF, Lavin M | year = 2013 | title = Reconstructing the deep-branching relationships of the papilionoid legumes | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0254629913002585 | journal = [[South African Journal of Botany|S Afr J Bot]] | volume = 89 | pages = 58–75 | doi = 10.1016/j.sajb.2013.05.001 }}</ref> | genus = '''''Spartium''''' | genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | species = '''''S. junceum''''' | binomial = ''Spartium junceum'' | binomial_authority = L. | synonyms = * ''Genista juncea'' <small>Scop.</small> * ''Cytisus purgans'' <small>(L.) Boiss..</small> }} '''Geislasópur''', (fræðiheiti: ''Spartium junceum'')<ref>{{PLANTS|id=SPJU2|taxon=Spartium junceum|accessdate=24 November 2015}}</ref>, er runni af [[ertublómaætt]]. Hann er eina tegundin í ættkvíslinni ''spartium'',<ref>{{cite web | url = http://www.ildis.org/LegumeWeb?version~10.01&genus~Spartium&species~ | title = ILDIS LegumeWeb entry for ''Spartium'' | author = <!--Staff writer(s); no by-line.--> | website = International Legume Database & Information Service | publisher = Cardiff School of Computer Science & Informatics | accessdate = 15 April 2014 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11329 | title = GRIN species records of ''Spartium'' | author = USDA | author-link = USDA | author2 = ARS | author2-link = Agricultural Research Service | author3 = National Genetic Resources Program | date = | website = [[Germplasm Resources Information Network]]—(GRIN) [Online Database] | publisher = [[Henry A. Wallace Beltsville Agricultural Research Center|National Germplasm Resources Laboratory]], Beltsville, Maryland | accessdate = 15 April 2014 | archive-date = 24 september 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150924075346/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11329 |url-status=dead }}</ref><ref name="PlantList">{{cite web | url = http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Leguminosae/Spartium/ | title = The Plant List entry for ''Spartium'' | year = 2013 | website = [[The Plant List]] | publisher = [[Royal Botanic Gardens, Kew]] and the [[Missouri Botanical Garden]] | accessdate = 15 April 2014 | archive-date = 14 apríl 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210414051351/http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Leguminosae/Spartium/ | url-status = dead }}</ref> en er náskyld öðrum sópum í ættkvíslunum ''[[Cytisus]]'' og ''[[Genista]]''. Fræðiheitið ''junceum'' þýðir "sef-líkt" ([[Juncus]]), og vísar til sprotanna, sem hafa viss líkindi við stráin á sefi ''([[Juncus]])''.<ref name=RHSAZ>{{cite book | title = A–Z encyclopedia of garden plants | year = 2008 | publisher = Dorling Kindersley in association with the Royal Horticultural Society | location = London, United Kingdom | pages = 1136 }}</ref> ==Útbreiðsla og búsvæði== Geislasópurinn er ættaður frá svæðum í kring um Miðjarðarhaf; suður-Evrópu, suðvestur-Asíu og norðvestur-Afríku,<ref name=grin>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?35189 |title=GRIN Species Profile |access-date=2017-10-15 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924150355/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?35189 |url-status=dead }}</ref> þar sem hann vex á björtum stöðum, yfirleitt í þurrum, sendnum jarðvegi. ==Lýsing== Hann er kröftugur lauffellandi runni sem verður um 2 til 4 m hár, sjaldan 5 metrar, með megingreinar að 5 sm þykkar, sjaldan 10 sm. Hann er með gilda, grágræna sprota með gisin lauf; 1 til 3 sm long og að 4 mm breið. Blöðin falla fljótt af.<ref>[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3691,4212,4213 Jepson Manual Treatment]</ref> Síðla vors og snemm sumars eru plönturnar þaktar sterkgulum ilmandi blómum. ==Ágeng tegund== Geislasópur hefur verið fluttur til margra svæða, og er talinn skaðleg [[ágeng tegund]] á svæðum með [[miðjarðarhafsloftslag]]i svo sem [[Kalifornía|Kaliforníu]] og [[Oregon]], Havaí, mið-[[Chile]], suðaustur-[[Ástralía|Ástralíu]], [[Vesturhöfði|Vesturhöfða]] í [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] og [[Kanaríeyjar|Kanaríeyjum]] og [[Azoreyjar|Azoreyjum]].<ref name=grin/><ref name=fed>[http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/shrub/spajun/all.html US Forest Service Fire Ecology]</ref> Hann var fyrst fluttur til Kaliforníu sem skrautplanta.<ref name=fed/><ref name=inv>[http://www.invasive.org/gist/esadocs/documnts/sparjun.pdf Element Stewardship: ''S. junceum'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==Nytjar== Geislasópur er notaður sem skrautplanta í görðum og landslags hönnun. Hún hefur fengið [[Royal Horticultural Society]]s [[Award of Garden Merit]].<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector - ''Spartium junceum''|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1866|accessdate=4 June 2013}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Í Bólivíu og Perú er hann þekktur sem ''retama''<ref name=grin/> og er orðinn mjög útbreiddur á sumum svæðum. Hann er ein af algengustu skrautplönum þar og sést oft til dæmis við gangbrautir í [[La Paz]]. Plantan er einnig notuð sem bragðefni og sem ilmolía.<ref name=grin/><ref name=fao>{{cite web |url=http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=9984 |title=FAO |access-date=2017-10-15 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304194401/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=9984 |url-status=dead }}</ref> Trefjar hans hafa verið notaðar í föt og einnig nýtist hann í jurtalitun (gult).<ref name=fao/><ref>[http://botanical.com/botanical/mgmh/b/brospa73.html botanical.com]</ref> ==Myndir== <gallery widths="240" heights="180"> File:Massif de genêts (Spartieum junceum).jpg|Runnar af ''Spartium junceum'' File:Spartium junceum2.jpg|Blóm File: Fabaceae - Spartium junceum-003.JPG|Nærmynd af blómi File:Spartium junceum6.jpg|Þroskaður fræbelgur </gallery> ==Tilvísanir== {{Reflist|2}} ==Tenglar== {{Commons|Spartium junceum}} {{Wikilífverur|Spartium junceum}} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SPJU2 USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130425101650/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SPJU2 |date=2013-04-25 }} [[Flokkur:Ertublómaætt]] [[Flokkur:Niturbindandi tré og runnar]] 43ie6p3jt0vyjopvvvr531hm7iqep9k 0 140535 1961647 1888777 2026-04-29T19:43:04Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961647 wikitext text/x-wiki '''Sveitarstjórnarkosningar árið 2018''' voru haldnar þann [[26. maí]] [[2018]]. Sveitarfélögin í landinu fóru úr 74 í 72 eftir kosningarnar þar sem að sveitarfélögin [[Sveitarfélagið Garður|Garður]] og [[Sandgerði]] sameinuðust annars vegar og [[Fjarðabyggð]] og [[Breiðdalshreppur]] hins vegar. Borgarfulltrúum í [[Reykjavík]] fjölgaði úr 15 í 23.<ref>[http://www.ruv.is/frett/naerri-200-frambodslistar-barust-i-taeka-tid Nærri 200 framboðslistar bárust í tæka tíð] ruv.is (skoðað 6. maí, 2018).</ref> == Úrslit == === Reykjavík === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Borgarfulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Eyþór Arnalds|Eyþór Laxdal Arnalds]] |''D'' |18.146 |30,8% |8 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Dagur B. Eggertsson]] |''S'' |15.260 |25,9% |7 |- |[[Mynd:Merki_Viðreisnar_2.png|frameless|73x73px]] |[[Viðreisn]] |[[Þórdís Lóa Þórhallsdóttir]] |''C'' |4.812 |8,2% |2 |- |[[Mynd:Píratar.png|frameless|70x70px]] |[[Píratar]] |[[Dóra Björt Guðjónsdóttir]] |''P'' |4.556 |7,7% |2 |- |[[Mynd:Icelandic_Socialist_Party.svg|frameless|70x70px]] |[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]] |[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] |''J'' |3.758 |6,4% |1 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Vigdís Hauksdóttir]] |''M'' |3.615 |6,1% |1 |- |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|frameless|70x70px]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin - grænt framboð]] |[[Líf Magneudóttir]] |''V'' |2.700 |4,6% |1 |- |[[Mynd:Flokkur_fólksins_merki.png|frameless|70x70px]] |[[Flokkur fólksins]] |[[Kolbrún Baldursdóttir]] |''F'' |2.509 |4,3% |1 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Ingvar Jónsson]] |''B'' |1.870 |3,2% |0 |- | |[[Kvennahreyfingin]] |[[Ólöf Magnúsdóttir]] |''K'' |528 |0,9% |0 |- |[[Mynd:Höfuðborgarlistinn_Logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Höfuðborgarlistinn]] |[[Björg Kristín Sigþórsdóttir]] |''H'' |365 |0,6% |0 |- |[[Mynd:Borgin_okkar_Reykjavík_-_merki.jpg|frameless|70x70px]] |[[Borgin okkar Reykjavík]] |[[Sveinbjörg Birna Sveinbjörnsdóttir]] |''O'' |228 |0,4% |0 |- | |[[Karlalistinn]] |[[Gunnar Kristinn Þórðarson]] |''Y'' |203 |0,3% |0 |- |[[Mynd:Merki_Alþýðufylkingarinnar.svg|frameless|70x70px]] |[[Alþýðufylkingin]] |[[Þorvaldur Þorvaldsson|Þor­­valdur Þor­­valds­­son]] |''R'' |149 |0,3% |0 |- | |[[Frelsisflokkurinn (Ísland)|Frelsisflokkurinn]] |[[Gunnlaugur Ingvarsson]] |''Þ'' |142 |0,2% |0 |- | |[[Íslenska þjóðfylkingin]] |[[Guðmundur Karl Þorleifsson]] |''E'' |125 |0,2% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |1.268 |2,1% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |183 |0,3% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |60.417 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |90.135 |67,0% | |} === Kópavogur === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Ármann Kr. Ólafsson]] |''D'' |5.722 |36,1% |5 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Pétur Hrafn Sigurðsson]] |''S'' |2.575 |16,3% |2 |- | |[[Björt framtíð|BF]] [[Viðreisn]] |[[Theodóra S. Þorsteinsdóttir|Theodóra Sigurlaug Þorsteinsdóttir]] |''C'' |13,5% |13,5% |2 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Birkir Jón Jónsson]] |''B'' |8,2% |1.295 |1 |- |[[Mynd:Píratar.png|frameless|70x70px]] |[[Píratar]] |[[Sigurbjörg Erla Egilsdóttir]] |''P'' |6,8% |1.080 |1 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Geir Þorsteinsson]] |''M'' |5,9% |933 |0 |- |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|frameless|70x70px]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin - grænt framboð]] |[[Margrét Júlía Rafnsdóttir]] |''V'' |5,7% |910 |0 |- | |[[Fyrir Kópavog]] |[[Ómar Stef­áns­son]] |''K'' |4,3% |676 |0 |- |[[Mynd:Icelandic_Socialist_Party.svg|frameless|70x70px]] |[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]] |[[Arnþór Sigurðsson]] |''J'' |3,2% |507 |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |2,7% |443 | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |0,4% |72 | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |16.357 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |25.790 |63,4% | |} === Hafnarfjörður === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Rósa Guðbjartsdóttir]] |''D'' |3.900 |33,7% |5 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Adda María Jóhannsdóttir]] |''S'' |2.331 |20,1% |2 |- |[[Mynd:Merki_Viðreisnar_2.png|frameless|73x73px]] |[[Viðreisn]] |[[Jón Ingi Hákonarson]] |''C'' |1.098 |9,5% |1 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og Óháðir]] |[[Ágúst Bjarni Garðarsson]] |''B'' |926 |8,0% |1 |- | |[[Bæjarlistinn Hafnarfirði]] |[[Guðlaug Svala Steinunnar Kristjánsdóttir]] |''L'' |906 |7,8% |1 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Sigurður Þ. Ragnarsson]] |''M'' |878 |7,6% |1 |- |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|frameless|70x70px]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin - grænt framboð]] |[[Elva Dögg Ásudóttir Kristinsdóttir]] |''V'' |776 |6,7% |0 |- |[[Mynd:Píratar.png|frameless|70x70px]] |[[Píratar]] |[[Elín Ýr Hafdísardóttir]] |''P'' |754 |6,5% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |127 |2,0% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |22 |0,3% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |6.494 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |11.400 |57,0% | |} === Garðabær === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Áslaug Hulda Jónsdóttir]] |''D'' |4.700 |62,0% |8 |- |[[Mynd:Garðabæjarlistinn_Logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Garðabæjarlistinn]] |[[Sara Dögg Svanhildardóttir]] |''G'' |2.132 |28,1% |3 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|81x81dp]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[María Grétarsdóttir]] |''M'' |515 |6,8% |0 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Einar Karl Birgisson]] |''B'' |233 |3,1% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |164 |2,1% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |24 |0,3% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |7.768 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |11.598 |67,0% | |} === Mosfellsbær === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Haraldur Sverrisson]] |''D'' |1.841 |39,2% |4 |- |[[Mynd:Merki_Viðreisnar_2.png|frameless|73x73px]] |[[Viðreisn]] |[[Valdimar Birgisson]] |''C'' |528 |11,2% |1 |- | |[[Vinir Mosfellsbæjar]] |[[Stefán Ómar Jónsson]] |''L'' |369 |10,6% |1 |- |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|frameless|70x70px]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin - grænt framboð]] |[[Bjarki Bjarnason]] |''V'' |452 |9,6% |1 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Anna Sigríður Guðnadóttir]] |''S'' |448 |9,5% |1 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Sveinn Óskar Sigurðsson]] |''M'' |421 |9,0% |1 |- |[[Mynd:Íbúahreyfingin_Mosfellsbæ.jpg|frameless|70x70px]] |[[Íbúahreyfingin|Íbúahreyfingin og]] [[Píratar]] |[[Sigrún H. Pálsdóttir]] |''Í'' |369 |7,9% |0 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Sveinbjörn Ottesen]] |''B'' |138 |2,9% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |121 |2,5% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |11 |0,2% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |4.828 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |4.828 |64,7% | |} === Seltjarnarnes === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Ásgerður Halldórsdóttir]] |''D'' |1.151 |46,3% |4 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Guðmundur Ari Sigurjónsson]] |''S'' |693 |27,9% |2 |- |[[Mynd:Neslistinn.png|frameless|70x70px]] |[[Viðreisn|Viðreisn og]] [[Neslistinn|Neslisti]] |[[Karl Pétur Jónsson]] |''N'' |380 |15,3% |1 |- |[[Mynd:Fyrir_Seltjararnes.png|frameless|70x70px]] |[[Fyrir Seltjarnarnes]] |[[Skafti Harðarson]] |''S'' |264 |10,6% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |61 |2,4% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |11 |0,4% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |2.560 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |3.402 |75,2% | |} === Akranes === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Rakel Óskarsdóttir]] |''D'' |1.429 |41,4% |4 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Valgarður Lyngdal Jónsson]] |''S'' |1.077 |31,2% |3 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og frjálsir á Akranesi]] |[[Elsa Lára Arnardóttir]] |''B'' |753 |21,8% |2 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Helga K. Jónsdóttir]] |''M'' |196 |5,7% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |101 |2,8% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |27 |0,8% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |3.583 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |5.183 |69,1% | |} === Árborg === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Gunnar Egilsson]] |''D'' |1.698 |38,3% |4 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Eggert Valur Guðmundsson]] |''S'' |891 |20,1% |2 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokkurinn og óháðir]] |[[Helgi Sigurður Haraldsson]] |''B'' |687 |15,5% |1 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Tómas Ellert Tómasson]] |''M'' |476 |10,7% |1 |- |[[Mynd:Áfram_Áborg.png|frameless|70x70px]] |[[Áfram Áborg]] |[[Sigurjón Vídalín Guðmundsson]] |''Á'' |376 |8,5% |1 |- |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|frameless|82x82dp]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin - grænt framboð]] |[[Halldór Pétur Þorsteinsson]] |''V'' |309 |7,0% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |180 |3,9% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |19 |0,4% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |4.636 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |6.594 |70,3% | |} === Akureyri === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Gunnar Gíslason]] |''D'' |1.998 |22,9% |3 |- |[[Mynd:L_listinn_-_Akureyri.jpg|frameless|70x70px]] |[[L listinn bæjarlisti Akureyrar]] |[[Halla Björk Reynisdóttir]] |''L'' |1.828 |20,9% |2 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Guðmundur Baldvin Guðmundsson (stjórnmálamaður)|Guðmundur Baldvin Guðmundsson]] |''B'' |1.530 |17,5% |2 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin]] |[[Hilda Jana Gísladóttir]] |''S'' |1.467 |16,8% |2 |- |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|frameless|70x70px]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin - grænt framboð]] |[[Sóley Björk Stefánsdóttir]] |''V'' |820 |9,4% |1 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Hlynur Jóhannsson]] |''M'' |707 |8,1% |1 |- |[[Mynd:Píratar.png|frameless|70x70px]] |[[Píratar]] |[[Halldór Arason]] |''P'' |377 |4,3% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |319 |3,5% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |37 |0,4% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |9.083 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |13.708 |66,3% | |} === Reykjanesbær === {| class="wikitable" |+ !Merki !Flokkur !Oddvitar !Lista- bókstafur !Atkvæði !% !Fulltrúar |- |[[Mynd:Independence_Party_(Iceland),_2017_logo.svg|frameless|70x70px]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Margrét Ólöf A. Sanders]] |''D'' |1.456 |22,9% |3 |- |[[Mynd:Merki_Samfylkingarinnar_(til_2020).png|frameless|70x70px]] |[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] |[[Friðjón Einarsson]] |''S'' |1.302 |20,5% |3 |- |[[Mynd:Merki_framsoknarflokksins.svg|frameless|82x82px]] |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Jóhann Friðrik Friðriksson]] |''B'' |883 |13,9% |2 |- |[[Mynd:Bein_leið.png|frameless|70x70px]] |[[Bein leið]] |[[Guðbrandur Einarsson]] |''Y'' |856 |13,5% |1 |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|70x70px]] |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Margrét Þórarinsdóttir]] |''M'' |822 |13,0% |1 |- | |[[Frjálst afl]] |[[Gunnar Þórarinsson]] |''Á'' |524 |8,3% |1 |- |[[Mynd:Píratar.png|frameless|70x70px]] |[[Píratar]] |[[Þórólfur Júlían Dagsson]] |''P'' |380 |6,0% |0 |- |[[Mynd:Vinstri Græn Logo (2021).png|frameless|82x82dp]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænir og óháðir]] |[[Dagný Alda Steinsdóttir]] |''V'' |122 |1,9% |0 |- | colspan="4" |''Auðir seðlar'' |127 |2,0% | |- | colspan="4" |''Ógildir seðlar'' |22 |0,3% | |- | colspan="4" |''Samtals atkvæði'' |6.494 |100% | |- | colspan="4" |''Á kjörskrá'' |11.400 |57,0% | |} <ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/kosningar/svf_results/|title=Kosningar 2018 - Úrslit í stærstu sveitarfélögum|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-10-16}}</ref> ===Tjörneshreppur=== Aðeins einn listi var lagður fram í [[Tjörneshreppur|Tjörneshreppi]], T-listi Tjörneslistans og taldist hann því sjálfkjörinn samkvæmt tilkynningu frá kjörstjórn Tjörneshrepps. Einnig var sjálfkjörið í Tjörneshreppi í sveitarstjórnarkosningunum 2014.<ref>[http://www.640.is/is/frettir/sjalfkjorid-i-tjorneshreppi Sjálfkjörið í Tjörneshreppi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180509153637/http://www.640.is/is/frettir/sjalfkjorid-i-tjorneshreppi |date=2018-05-09 }} 640.is (skoðað 6. maí, 2018)</ref> ===Eyja- og Miklaholtshreppur=== Fram kom aðeins einn listi í [[Eyja- og Miklaholtshreppur|Eyja- og Miklaholtshreppi]], listi Betri byggðar, en hann var dregin til baka og verður því persónukjör í hreppnum.<ref>[https://skessuhorn.is/2018/05/07/draga-frambodslista-betri-byggdar-til-baka/ Draga framboðslista Betri byggðar til baka] skessuhorn.is (skoðað 8. maí, 2018).</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} ==Tenglar== * [http://kosning.is kosning.is] Dómsmálaráðuneytið - Upplýsingar um framkvæmd sveitarstjórnarkosninganna 26. maí 2018 * [http://kosningasaga.wordpress.com/ Kosningasaga] - Upplýsingasíða um kosningar á Íslandi * [http://www.ruv.is/tag/sveitarstjornarkosningar-2018 Rúv -Sveitarstjórnarkosningar 2018] * [http://www.visir.is/p/kosningar/ Vísir - Kosningar 2018] {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] [[Flokkur:2018]] 2h73a8jgx42bmwzuzw8wy6d35b57nzh 0 141214 1961673 1913222 2026-04-29T23:29:24Z Akigka 183 1961673 wikitext text/x-wiki {{Bygging | name = Edinborgarhúsið | address = Aðalstræti 7,<br>Ísafjörður | image = | year = 1907 | builder = | design = Rögnvaldur Ágúst Ólafsson | material = Timbur | preserved = }} '''Edinborgarhúsið''' er friðað hús og menningarmiðstöð á [[Ísafjörður_(Skutulsfirði)|Ísafirði]]. Húsið var byggt af [[Edinborgarverslunin]]ni sem var eitt stærsta verslunarfyrirtæki landsins um aldamótin 1900. Edinborgarverslunin var stofnuð í Reykjavík árið 1895 og var í eigu [[Ásgeir Sigurðsson|Ásgeirs Sigurðsson]], sem var ættaður frá Ísafirði, og skoska verslunarfyrirtækisins [[Copland and Berrie]] í [[Leith]]. Edinborgarverslunin færði út kvíarnar og opnaði verslun á Ísafirði árið 1902. Árið 1903 varð [[Karl Olgeirsson (kaupmaður)|Karl Olgeirsson]] verslunarstjóri Edinborgarverslunar á Ísafirði og meðeigandi fáum árum síðar. Bygging Edinborgarhússins hófst eftir að fengin var byggingarlóð fyrir húsið árið 1907 við [[Pollurinn (Ísafirði)|Pollinn]]. Þar var byggt hús eftir teikningu [[Rögnvaldur Ólafsson|Rögnvalds Ágústs Ólafssonar]] auk bryggju og bryggjuhúss. Edinborgarhúsið og bryggjan voru lengi stærstu mannvirki á Ísafirði. Edinborgarverslun hætti starfsemi á Ísafirði árið 1917 og seldi hlut sinn til Karls verslunarstjóra. Árið 1918 varð Jóhann E. Þorsteinsson meðeigandi og var verslunin rekin undir nafninu Karl & Jóhann til 1923, en þá seldi Karl sinn hluta og Sigurjón Þ. Jónsson kom inn. Sigurjón og Jóhann E. Þorsteinson ráku verslunina til ársins 1926. [[Togarafélag Ísfirðinga]] h.f. sem var stofnað 1925 var til húsa í Edinborgarhúsinu. Félagið keypti og rak togarann ''Hávarð Ísfirðing'' frá 1925 til 1939. Á [[Kreppan mikla|kreppuárunum]] gekk reksturinn illa og árið 1935 tók [[Landsbankinn]] yfir reksturinn, hlutafé var aukið og nafni breytt í h.f. Hávarður. Árið 1938 varð það félag gjaldþrota og stofnað nýtt hlutafélag með aðkomu [[Kaupfélag Ísfirðinga|Kaupfélags Ísfirðinga]]. Nýja hlutafélagið var nefnt Valur og var togarinn ''Hávarður'' endurskírður og nefndur ''Skutull''. Kaupfélag Ísfirðinga efldist mjög á millistríðsárunum og keypti upp ýmsar eignir. Árið 1937 eignaðist kaupfélagið eignir sem höfðu tilheyrt Edinborgarversluninni og þar á meðal Edinborgarhúsið og fiskreiti á lóð hússins. Kaupfélagið átti stóran hlut í útgerðarfélaginu Nirði en það félag gerði út báta sem kallaðir voru „Dísirnar“. Kaupfélagið verkaði fisk frá Nirði á fiskreitunum og skömmu eftir árið 1945 var settur upp þurrkklefi fyrir fisk í Edinborgarhúsinu. Þessi þurrkklefi gerði mögulegt að þurrka fisk innandyra á veturna. Kaupfélag Ísfirðinga átti Edinborgarhúsið í rúmlega 50 ár eða þangað til [[Samband íslenskra samvinnufélaga|SÍS]] tók yfir eigur þess. Stofnað var einkahlutafélag um [[menningarmiðstöð]] í Edinborgarhúsinu 9. september 1992. == Heimild == * [http://www.edinborg.is/edinborg-is/old/index.asp?cat=page&sm=324 Saga hússins (af vefnum edinborg.is)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191119045121/http://www.edinborg.is/edinborg-is/old/index.asp?cat=page&sm=324 |date=2019-11-19 }} == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=130199&pageId=1895971&lang ''Glæsileg menningarmiðstöð í Edinborgarhúsi''], Morgunblaðið B, 11. janúar 1998, bls. 6-7 * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=284451&pageId=4131219&lang ''Stefnt að opnun fjölnotasalar eftit eitt ár''], Morgunblaðið, 20. maí 2006, bls. 22 * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=379583&pageId=6231344&lang ''Formleg opnun Edinborgarhússins''], Bæjarins besta, 31. maí 2007, bls. 2 {{Friðuð hús á Vestfjörðum}} [[Flokkur:Hús á Ísafirði]] 5oqzqalvc00446owejozsyuc4xf4m4d 1961675 1961673 2026-04-29T23:44:31Z Akigka 183 1961675 wikitext text/x-wiki {{Bygging | name = Edinborgarhúsið | address = Aðalstræti 7,<br>Ísafjörður | image = | year = 1907 | builder = | design = Rögnvaldur Ágúst Ólafsson | material = Timbur | preserved = }} '''Edinborgarhúsið''' er friðað hús og menningarmiðstöð á [[Ísafjörður_(Skutulsfirði)|Ísafirði]]. Húsið var byggt af [[Edinborgarverslunin]]ni sem var eitt stærsta verslunarfyrirtæki landsins um aldamótin 1900. Edinborgarverslunin var stofnuð í Reykjavík árið 1895 og var í eigu [[Ásgeir Sigurðsson|Ásgeirs Sigurðsson]], sem var ættaður frá Ísafirði, og skoska verslunarfyrirtækisins [[Copland and Berrie]] í [[Leith]]. Edinborgarverslunin færði út kvíarnar og opnaði verslun á Ísafirði árið 1902. Árið 1903 varð [[Karl Olgeirsson (kaupmaður)|Karl Olgeirsson]] verslunarstjóri Edinborgarverslunar á Ísafirði og meðeigandi fáum árum síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.edinborg.is/um-edinborgarhusid/saga-hussins|title=Saga hússins|website=Edinborgarhúsið|access-date=29.4.2026}}</ref> Bygging Edinborgarhússins hófst eftir að fengin var byggingarlóð fyrir húsið árið 1907 við [[Pollurinn (Ísafirði)|Pollinn]]. Þar var byggt hús eftir teikningu [[Rögnvaldur Ólafsson|Rögnvalds Ágústs Ólafssonar]] auk bryggju og bryggjuhúss. Edinborgarhúsið og bryggjan voru lengi stærstu mannvirki á Ísafirði. Edinborgarverslun hætti starfsemi á Ísafirði árið 1917 og seldi hlut sinn til Karls verslunarstjóra. Árið 1918 varð Jóhann E. Þorsteinsson meðeigandi og var verslunin rekin undir nafninu Karl & Jóhann til 1923, en þá seldi Karl sinn hluta og Sigurjón Þ. Jónsson kom inn. Sigurjón og Jóhann E. Þorsteinson ráku verslunina til ársins 1926. [[Togarafélag Ísfirðinga]] h.f. sem var stofnað 1925 var til húsa í Edinborgarhúsinu. Félagið keypti og rak togarann ''Hávarð Ísfirðing'' frá 1925 til 1939. Á [[Kreppan mikla|kreppuárunum]] gekk reksturinn illa og árið 1935 tók [[Landsbankinn]] yfir reksturinn, hlutafé var aukið og nafni breytt í h.f. Hávarður. Árið 1938 varð það félag gjaldþrota og stofnað nýtt hlutafélag með aðkomu [[Kaupfélag Ísfirðinga|Kaupfélags Ísfirðinga]]. Nýja hlutafélagið var nefnt Valur og var togarinn ''Hávarður'' endurskírður og nefndur ''Skutull''. Kaupfélag Ísfirðinga efldist mjög á millistríðsárunum og keypti upp ýmsar eignir. Árið 1937 eignaðist kaupfélagið eignir sem höfðu tilheyrt Edinborgarversluninni og þar á meðal Edinborgarhúsið og fiskreiti á lóð hússins. Kaupfélagið átti stóran hlut í útgerðarfélaginu Nirði en það félag gerði út báta sem kallaðir voru „Dísirnar“. Kaupfélagið verkaði fisk frá Nirði á fiskreitunum og skömmu eftir árið 1945 var settur upp þurrkklefi fyrir fisk í Edinborgarhúsinu. Þessi þurrkklefi gerði mögulegt að þurrka fisk innandyra á veturna. Kaupfélag Ísfirðinga átti Edinborgarhúsið í rúmlega 50 ár eða þangað til [[Samband íslenskra samvinnufélaga|SÍS]] tók yfir eigur þess. Stofnað var einkahlutafélag um [[menningarmiðstöð]] í Edinborgarhúsinu 9. september 1992. Viðgerð á húsinu hófst sama ár með styrkjum og sjálfboðastarfi.<ref>{{tímarit.is|1895971|Glæsileg menningarmiðstöð í Edinborgarhúsi|blað=Morgunblaðið|bls=B6-7|dags=11. janúar 1998|höfundur=Halldór Björn Runólfsson}}</ref> Árið 2006 gerði Ísafjarðarbær samning við ríkið um uppbyggingu þriggja menningarhúsa í bænum, og var Edinborgarhúsið eitt þeirra.<ref>{{tímarit.is|4131219|Stefnt að opnun fjölnotasalar eftit eitt ár|blað=Morgunblaðið|dags=20. maí 2006|bls=22|höfundur=Helgi Bjarnason}}</ref> Árið 2007 var opnaður fjölnotasalur í húsinu um leið og það var skilgreint sem menningarmiðstöð.<ref>{{tímarit.is|6231344|Formleg opnun Edinborgarhússins|blað=Bæjarins besta|dags=31. maí 2007|bls=2}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Friðuð hús á Vestfjörðum}} [[Flokkur:Hús á Ísafirði]] 4ehsnjtdtj9yxrt3hmps97hwtjjj18a 1961676 1961675 2026-04-29T23:46:04Z Akigka 183 1961676 wikitext text/x-wiki {{Bygging | name = Edinborgarhúsið | address = Aðalstræti 7,<br>Ísafjörður | image = | year = 1907 | builder = | design = Rögnvaldur Ágúst Ólafsson | material = Timbur | preserved = }} '''Edinborgarhúsið''' er friðað hús og menningarmiðstöð á [[Ísafjörður_(Skutulsfirði)|Ísafirði]]. Húsið var byggt af [[Edinborgarverslunin]]ni sem var eitt stærsta verslunarfyrirtæki landsins um aldamótin 1900. Edinborgarverslunin var stofnuð í Reykjavík árið 1895 og var í eigu [[Ásgeir Sigurðsson|Ásgeirs Sigurðsson]], sem var ættaður frá Ísafirði, og skoska verslunarfyrirtækisins [[Copland and Berrie]] í [[Leith]]. Edinborgarverslunin færði út kvíarnar og opnaði verslun á Ísafirði árið 1902. Árið 1903 varð [[Karl Olgeirsson (kaupmaður)|Karl Olgeirsson]] verslunarstjóri Edinborgarverslunar á Ísafirði og meðeigandi fáum árum síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.edinborg.is/um-edinborgarhusid/saga-hussins|title=Saga hússins|website=Edinborgarhúsið|access-date=29.4.2026}}</ref> Bygging Edinborgarhússins hófst eftir að fengin var byggingarlóð fyrir húsið árið 1907 við [[Pollurinn (Ísafirði)|Pollinn]]. Þar var byggt hús eftir teikningu [[Rögnvaldur Ólafsson|Rögnvalds Ágústs Ólafssonar]] auk bryggju og bryggjuhúss.<ref name="halldór" /> Edinborgarhúsið og bryggjan voru lengi stærstu mannvirki á Ísafirði. Edinborgarverslun hætti starfsemi á Ísafirði árið 1917 og seldi hlut sinn til Karls verslunarstjóra. Árið 1918 varð Jóhann E. Þorsteinsson meðeigandi og var verslunin rekin undir nafninu Karl & Jóhann til 1923, en þá seldi Karl sinn hluta og Sigurjón Þ. Jónsson kom inn. Sigurjón og Jóhann E. Þorsteinson ráku verslunina til ársins 1926. [[Togarafélag Ísfirðinga]] h.f. sem var stofnað 1925 var til húsa í Edinborgarhúsinu. Félagið keypti og rak togarann ''Hávarð Ísfirðing'' frá 1925 til 1939. Á [[Kreppan mikla|kreppuárunum]] gekk reksturinn illa og árið 1935 tók [[Landsbankinn]] yfir reksturinn, hlutafé var aukið og nafni breytt í h.f. Hávarður. Árið 1938 varð það félag gjaldþrota og stofnað nýtt hlutafélag með aðkomu [[Kaupfélag Ísfirðinga|Kaupfélags Ísfirðinga]]. Nýja hlutafélagið var nefnt Valur og var togarinn ''Hávarður'' endurskírður og nefndur ''Skutull''. Kaupfélag Ísfirðinga efldist mjög á millistríðsárunum og keypti upp ýmsar eignir. Árið 1937 eignaðist kaupfélagið eignir sem höfðu tilheyrt Edinborgarversluninni og þar á meðal Edinborgarhúsið og fiskreiti á lóð hússins. Kaupfélagið átti stóran hlut í útgerðarfélaginu Nirði en það félag gerði út báta sem kallaðir voru „Dísirnar“. Kaupfélagið verkaði fisk frá Nirði á fiskreitunum og skömmu eftir árið 1945 var settur upp þurrkklefi fyrir fisk í Edinborgarhúsinu. Þessi þurrkklefi gerði mögulegt að þurrka fisk innandyra á veturna. Kaupfélag Ísfirðinga átti Edinborgarhúsið í rúmlega 50 ár eða þangað til [[Samband íslenskra samvinnufélaga|SÍS]] tók yfir eigur þess. Stofnað var einkahlutafélag um [[menningarmiðstöð]] í Edinborgarhúsinu 9. september 1992. Viðgerð á húsinu hófst sama ár með styrkjum og sjálfboðastarfi.<ref name="halldór">{{tímarit.is|1895971|Glæsileg menningarmiðstöð í Edinborgarhúsi|blað=Morgunblaðið|bls=B6-7|dags=11. janúar 1998|höfundur=Halldór Björn Runólfsson}}</ref> Árið 2006 gerði Ísafjarðarbær samning við ríkið um uppbyggingu þriggja menningarhúsa í bænum, og var Edinborgarhúsið eitt þeirra.<ref>{{tímarit.is|4131219|Stefnt að opnun fjölnotasalar eftit eitt ár|blað=Morgunblaðið|dags=20. maí 2006|bls=22|höfundur=Helgi Bjarnason}}</ref> Árið 2007 var opnaður fjölnotasalur í húsinu um leið og það var skilgreint sem menningarmiðstöð.<ref>{{tímarit.is|6231344|Formleg opnun Edinborgarhússins|blað=Bæjarins besta|dags=31. maí 2007|bls=2}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Friðuð hús á Vestfjörðum}} [[Flokkur:Hús á Ísafirði]] stkq8qc6ifk8dmfh6whh1crkxttq4c4 1961677 1961676 2026-04-29T23:46:28Z Akigka 183 1961677 wikitext text/x-wiki {{Bygging | name = Edinborgarhúsið | address = Aðalstræti 7,<br>Ísafjörður | image = | year = 1907 | builder = | design = Rögnvaldur Ágúst Ólafsson | material = Timbur | preserved = }} '''Edinborgarhúsið''' er friðað hús og menningarmiðstöð á [[Ísafjörður_(Skutulsfirði)|Ísafirði]]. Húsið var byggt af [[Edinborgarverslunin]]ni sem var eitt stærsta verslunarfyrirtæki landsins um aldamótin 1900. Edinborgarverslunin var stofnuð í Reykjavík árið 1895 og var í eigu [[Ásgeir Sigurðsson|Ásgeirs Sigurðsson]], sem var ættaður frá Ísafirði, og skoska verslunarfyrirtækisins [[Copland and Berrie]] í [[Leith]]. Edinborgarverslunin færði út kvíarnar og opnaði verslun á Ísafirði árið 1902. Árið 1903 varð [[Karl Olgeirsson (kaupmaður)|Karl Olgeirsson]] verslunarstjóri Edinborgarverslunar á Ísafirði og meðeigandi fáum árum síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.edinborg.is/um-edinborgarhusid/saga-hussins|title=Saga hússins|website=Edinborgarhúsið|access-date=29.4.2026}}</ref> Bygging Edinborgarhússins hófst eftir að fengin var byggingarlóð fyrir húsið árið 1907 við [[Pollurinn (Ísafirði)|Pollinn]]. Þar var byggt hús eftir teikningu [[Rögnvaldur Ólafsson|Rögnvalds Ágústs Ólafssonar]] auk bryggju og bryggjuhúss.<ref name="halldór" /> Edinborgarhúsið og bryggjan voru lengi stærstu mannvirki á Ísafirði. Edinborgarverslun hætti starfsemi á Ísafirði árið 1917 og seldi hlut sinn til Karls verslunarstjóra. Árið 1918 varð Jóhann E. Þorsteinsson meðeigandi og var verslunin rekin undir nafninu Karl & Jóhann til 1923, en þá seldi Karl sinn hluta og Sigurjón Þ. Jónsson kom inn. Sigurjón og Jóhann E. Þorsteinson ráku verslunina til ársins 1926. [[Togarafélag Ísfirðinga]] h.f. sem var stofnað 1925 var til húsa í Edinborgarhúsinu. Félagið keypti og rak togarann ''Hávarð Ísfirðing'' frá 1925 til 1939. Á [[Kreppan mikla|kreppuárunum]] gekk reksturinn illa og árið 1935 tók [[Landsbankinn]] yfir reksturinn, hlutafé var aukið og nafni breytt í h.f. Hávarður. Árið 1938 varð það félag gjaldþrota og stofnað nýtt hlutafélag með aðkomu [[Kaupfélag Ísfirðinga|Kaupfélags Ísfirðinga]]. Nýja hlutafélagið var nefnt Valur og var togarinn ''Hávarður'' endurskírður og nefndur ''Skutull''. Kaupfélag Ísfirðinga efldist mjög á millistríðsárunum og keypti upp ýmsar eignir. Árið 1937 eignaðist kaupfélagið eignir sem höfðu tilheyrt Edinborgarversluninni og þar á meðal Edinborgarhúsið og fiskreiti á lóð hússins. Kaupfélagið átti stóran hlut í útgerðarfélaginu Nirði en það félag gerði út báta sem kallaðir voru „Dísirnar“. Kaupfélagið verkaði fisk frá Nirði á fiskreitunum og skömmu eftir árið 1945 var settur upp þurrkklefi fyrir fisk í Edinborgarhúsinu. Þessi þurrkklefi gerði mögulegt að þurrka fisk innandyra á veturna. Kaupfélag Ísfirðinga átti Edinborgarhúsið í rúmlega 50 ár eða þangað til [[Samband íslenskra samvinnufélaga|SÍS]] tók yfir eigur þess. Stofnað var einkahlutafélag um [[menningarmiðstöð]] í Edinborgarhúsinu 9. september 1992. Viðgerð á húsinu hófst sama ár með styrkjum og sjálfboðastarfi.<ref name="halldór">{{tímarit.is|1895971|Glæsileg menningarmiðstöð í Edinborgarhúsi|blað=Morgunblaðið|bls=B6-7|dags=11. janúar 1998|höfundur=Halldór Björn Runólfsson}}</ref> Árið 2006 gerði Ísafjarðarbær samning við ríkið um uppbyggingu þriggja menningarhúsa í bænum, og var Edinborgarhúsið eitt þeirra.<ref>{{tímarit.is|4131219|Stefnt að opnun fjölnotasalar eftir eitt ár|blað=Morgunblaðið|dags=20. maí 2006|bls=22|höfundur=Helgi Bjarnason}}</ref> Árið 2007 var opnaður fjölnotasalur í húsinu um leið og það var skilgreint sem menningarmiðstöð.<ref>{{tímarit.is|6231344|Formleg opnun Edinborgarhússins|blað=Bæjarins besta|dags=31. maí 2007|bls=2}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Friðuð hús á Vestfjörðum}} [[Flokkur:Hús á Ísafirði]] p3fivwr9k91lzlf8291kp5ty437bu5z 1961678 1961677 2026-04-29T23:47:37Z Akigka 183 1961678 wikitext text/x-wiki {{Bygging | name = Edinborgarhúsið | address = Aðalstræti 7,<br>Ísafjörður | image = | year = 1907 | builder = | design = Rögnvaldur Ágúst Ólafsson | material = Timbur | preserved = }} '''Edinborgarhúsið''' er friðað hús og menningarmiðstöð á [[Ísafjörður_(Skutulsfirði)|Ísafirði]]. Húsið var byggt af [[Edinborgarverslunin]]ni sem var eitt stærsta verslunarfyrirtæki landsins um aldamótin 1900. Edinborgarverslunin var stofnuð í Reykjavík árið 1895 og var í eigu [[Ásgeir Sigurðsson|Ásgeirs Sigurðsson]], sem var ættaður frá Ísafirði, og skoska verslunarfyrirtækisins [[Copland and Berrie]] í [[Leith]]. Edinborgarverslunin færði út kvíarnar og opnaði verslun á Ísafirði árið 1902. Árið 1903 varð [[Karl Olgeirsson (kaupmaður)|Karl Olgeirsson]] verslunarstjóri Edinborgarverslunar á Ísafirði og meðeigandi fáum árum síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.edinborg.is/um-edinborgarhusid/saga-hussins|title=Saga hússins|website=Edinborgarhúsið|access-date=29.4.2026}}</ref> Bygging Edinborgarhússins hófst eftir að fengin var byggingarlóð fyrir húsið árið 1907 við [[Pollurinn (Ísafirði)|Pollinn]]. Þar var byggt hús eftir teikningu [[Rögnvaldur Ólafsson|Rögnvalds Ágústs Ólafssonar]] auk bryggju og bryggjuhúss.<ref name="halldór" /> Edinborgarhúsið og bryggjan voru lengi stærstu mannvirki á Ísafirði. Edinborgarverslun hætti starfsemi á Ísafirði árið 1917 og seldi hlut sinn til Karls verslunarstjóra. Árið 1918 varð Jóhann E. Þorsteinsson meðeigandi og var verslunin rekin undir nafninu Karl & Jóhann til 1923, en þá seldi Karl sinn hluta og Sigurjón Þ. Jónsson kom inn. Sigurjón og Jóhann E. Þorsteinson ráku verslunina til ársins 1926. [[Togarafélag Ísfirðinga]] h.f. sem var stofnað 1925 var til húsa í Edinborgarhúsinu. Félagið keypti og rak togarann ''Hávarð Ísfirðing'' frá 1925 til 1939. Á [[Kreppan mikla|kreppuárunum]] gekk reksturinn illa og árið 1935 tók [[Landsbankinn]] yfir reksturinn, hlutafé var aukið og nafni breytt í h.f. Hávarður. Árið 1938 varð það félag gjaldþrota og stofnað nýtt hlutafélag með aðkomu [[Kaupfélag Ísfirðinga|Kaupfélags Ísfirðinga]]. Nýja hlutafélagið var nefnt Valur og var togarinn ''Hávarður'' endurskírður og nefndur ''Skutull''. Kaupfélag Ísfirðinga efldist mjög á millistríðsárunum og keypti upp ýmsar eignir. Árið 1937 eignaðist kaupfélagið eignir sem höfðu tilheyrt Edinborgarversluninni og þar á meðal Edinborgarhúsið og fiskreiti á lóð hússins. Kaupfélagið átti stóran hlut í útgerðarfélaginu Nirði en það félag gerði út báta sem kallaðir voru „Dísirnar“. Kaupfélagið verkaði fisk frá Nirði á fiskreitunum og skömmu eftir árið 1945 var settur upp þurrkklefi fyrir fisk í Edinborgarhúsinu. Þessi þurrkklefi gerði mögulegt að þurrka fisk innandyra á veturna. Kaupfélag Ísfirðinga átti Edinborgarhúsið í rúmlega 50 ár eða þangað til [[Samband íslenskra samvinnufélaga|SÍS]] tók yfir eigur þess. Stofnað var einkahlutafélag um [[menningarmiðstöð]] í Edinborgarhúsinu 9. september 1992. Viðgerð á húsinu hófst sama ár með styrkjum og sjálfboðastarfi.<ref name="halldór">{{tímarit.is|1895971|Glæsileg menningarmiðstöð í Edinborgarhúsi|blað=Morgunblaðið|bls=B6-7|dags=11. janúar 1998|höfundur=Halldór Björn Runólfsson}}</ref> Árið 2006 gerði Ísafjarðarbær samning við ríkið um uppbyggingu þriggja menningarhúsa í bænum, og var Edinborgarhúsið eitt þeirra.<ref>{{tímarit.is|4131219|Stefnt að opnun fjölnotasalar eftir eitt ár|blað=Morgunblaðið|dags=20. maí 2006|bls=22|höfundur=Helgi Bjarnason}}</ref> Árið 2007 var opnaður fjölnotasalur í húsinu um leið og það var skilgreint sem menningarmiðstöð.<ref>{{tímarit.is|6231344|Formleg opnun Edinborgarhússins|blað=Bæjarins besta|dags=31. maí 2007|bls=2}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Friðuð hús á Vestfjörðum}} [[Flokkur:Hús á Ísafirði]] [[Flokkur:Saga Ísafjarðar]] gsxct1vpidssgfhcntman7u6rfmshhp 0 150604 1961666 1939644 2026-04-29T22:29:54Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961666 wikitext text/x-wiki {{Skáletrað}} {{Taxobox | status = | image = Pocket Plum gall, Taphrina pruni.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Svepparíki]] (''Fungi'') | phylum = [[Asksveppir]] (''Ascomycota'') | classis = [[Vendilsveppir]] (''Taphrinomycetes'') | ordo = [[Vendilsbálkur]] (''Taphrinales'') | familia = [[Vendilsætt]] (''Taphrinaceae'') | genus = [[Nornavendir]] (''Taphrina'') | species = '''T. pruni''' | binomial = Taphrina pruni | binomial_authority = [[Louis René Tulasne|Tul.]] 1866 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Ascomyces pruni'' <small>([[Louis René Tulasne|Tul.]]) [[William Phillips botaniker |W. Phillips]] 1887</small><ref name = "col152412">W. Phillips (1887) , In: Man. Brit. Discomyc. (London):400</ref><br>''Taphrina insititiae'' <small>([[Richard Emil Benjamin Sadebeck|Sadeb.]]) [[Carl Johan Johanson|Johanson]] 1886</small><ref name = "col152411">Johanson (1886) , In: Öfvers. kongl. Svensk. Vetensk.-Akad. Förhandl. (no. 1):33</ref><br>''Exoascus insititiae'' <small>[[Richard Emil Benjamin Sadebeck|Sadeb.]] 1884</small><ref name = "col458"> , www.speciesfungorum.org</ref><br>''Exoascus pruni'' <small>([[Louis René Tulasne|Tul.]]) [[Karl Wilhelm Gottlieb Leopold Fuckel|Fuckel]] 1870</small><ref name = "col152413">Fuckel (1870) , In: Jb. nassau. Ver. Naturk. 23–24:29</ref> }} '''Taphrina pruni'''<ref name = "col152410">Tul. (1866) , In: Annls Sci. Nat., Bot., sér. 5 5:129</ref> er [[sveppur]]<ref name = "source">''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> sem var lýst af [[Louis René Tulasne|Tul.]] 1866.<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/taphrina+pruni/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> Hann sníkir á tegundum af [[Prunus|heggættkvísl]].<ref name="naturalgardening.eu">[http://www.naturalgardening.eu/start.asp?ID=11797 Nature Gardening. Accessed : 2010-02-16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720165655/http://www.naturalgardening.eu/start.asp?ID=11797 |date=2011-07-20 }}</ref><ref>[https://data.nbn.org.uk/Taxa/NBNSYS0000020503/Grid_Map NBN Gateway Accessed : 2010-02-16]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <gallery> File:Blackthorn gall - Pocket Plum, Taphrina pruni.JPG File:Blackthorn thicket, Eglinton.JPG File:Blackthorn with Taphrina pruni gall.JPG File:Deformed Blackthorn branch with Taphrina pruni.JPG File:Taphrina pruni deformation in Blackthorn twig.JPG File:Taphrina pruni gall on Blackthorn.JPG </gallery> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{commonscat|Taphrina pruni}} {{wikilífverur|Taphrina pruni}} {{Stubbur|sveppir}} [[Flokkur:Nornavendir]] [[Flokkur:Sníkjusveppir]] 1q8zcvooxu3psxo7gnrdx2qpaarr5dx 0 157253 1961663 1672775 2026-04-29T22:26:06Z Akigka 183 /* Tengill */ 1961663 wikitext text/x-wiki '''Vatnamús''' er náttúrufyrirbrigði sem myndast þannig að [[Mosar|mosi]] velkist í ferskvatni vegna ölduhreyfinga og strauma. Mosinn getur vafist saman í vöndla sem oft eru kúlulaga en geta líka verið sívalir eða sporöskjulaga. Þessir vöndlar geta svo borist á land. Vatnamýs finnast oftast við vatns- eða árbakka eða í sjávarfjörum.<ref>Ævar Petersen, Lars Hedenäs, Kristín Jónsdóttir, Róbert A. Stefánsson og Skarphéðinn G. Þórisson, [https://timarit.is/page/6780579?iabr=on ''Vatnamýs á Íslandi''] Náttúrufræðingurinn 86 (1–2), bls. 28–41, 2016</ref> == Tengill == * {{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/14/vatnamys_veltast_um_sandinn/|title=Vatnamýs vekjast um sandinn|author=Líney Sigurðardóttir|website=Mbl.is|date=14.1.2020}} == Tilvísanir == <br /> [[Flokkur:Mosar]] rwlphsx5zcago8cewh4ts1vgmzyrpzx 1961664 1961663 2026-04-29T22:27:34Z Akigka 183 1961664 wikitext text/x-wiki '''Vatnamús''' er náttúrufyrirbrigði sem myndast þannig að [[Mosar|mosi]] velkist í ferskvatni vegna ölduhreyfinga og strauma. Mosinn getur vafist saman í vöndla sem oft eru kúlulaga en geta líka verið sívalir eða sporöskjulaga.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/14/vatnamys_veltast_um_sandinn/|title=Vatnamýs vekjast um sandinn|author=Líney Sigurðardóttir|website=Mbl.is|date=14.1.2020}}</ref> Þessir vöndlar geta svo borist á land. Vatnamýs finnast oftast við vatns- eða árbakka eða í sjávarfjörum.<ref>Ævar Petersen, Lars Hedenäs, Kristín Jónsdóttir, Róbert A. Stefánsson og Skarphéðinn G. Þórisson, [https://timarit.is/page/6780579?iabr=on ''Vatnamýs á Íslandi''] Náttúrufræðingurinn 86 (1–2), bls. 28–41, 2016</ref> Vatnamús er ekki sama fyrirbæri og [[kúluskítur]] sem er vaxtarform [[grænþörungar|grænþörungs]]. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Mosar]] 1684yh3dp5x7db2fkk5h24wer5hla98 1961665 1961664 2026-04-29T22:28:58Z Akigka 183 1961665 wikitext text/x-wiki '''Vatnamús''' er náttúrufyrirbrigði sem myndast þannig að [[Mosar|mosi]] velkist í ferskvatni vegna ölduhreyfinga og strauma. Mosinn getur vafist saman í vöndla sem oft eru kúlulaga en geta líka verið sívalir eða sporöskjulaga.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/14/vatnamys_veltast_um_sandinn/|title=Vatnamýs vekjast um sandinn|author=Líney Sigurðardóttir|website=Mbl.is|date=14.1.2020}}</ref> Þessir vöndlar geta svo borist á land. Vatnamýs finnast oftast við vatns- eða árbakka eða í sjávarfjörum.<ref>{{cite journal|author1=Ævar Petersen|author2=Lars Hedenäs|author3=Kristín Jónsdóttir|author4=Róbert A. Stefánsson|author5=Skarphéðinn G. Þórisson|url=https://timarit.is/page/6780579|title=Vatnamýs á Íslandi|journal=Náttúrufræðingurinn|volume=86|number=1–2|pp=28–41|year=2016}}</ref> Vatnamús er ekki sama fyrirbæri og [[kúluskítur]] sem er vaxtarform [[grænþörungar|grænþörungs]]. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Mosar]] rwu5si5j6ck2570pnilwxcl8no72ad2 0 157972 1961632 1713863 2026-04-29T17:25:21Z Berserkur 10188 1961632 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Höfðaskógur.jpg|thumb|Stæðileg [[stafafura]] í forgrunni. Hvaleyrarvatn bakvið.]] '''Höfðaskógur''' er [[skógur]] við Kaldárselsveg í landi [[Hafnarfjörður|Hafnarfjarðar]]. Er hann í kringum [[Hvaleyrarvatn]]. Landið er í umsjón [[Skógræktarfélags Hafnarfjarðar]]. Nokkur uppblástur var á svæðinu um miðja 20. öld en á 6 & 7. áratugnum voru flög grædd upp m.a. með [[alaskalúpína|lúpínu]] og hófst skógrækt upp frá því. [[Hákon Bjarnason]] skógræktarstjóri fór fyrir því. [[Trjásafn]], [[rós]]agarður og gönguleiðir eru um svæðið. Gróðrarstöðin Þöll hefur þar starfsemi. ==Tengill== *[https://www.skogargatt.is/hofdaskogur Skógargátt - Höfðaskógur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200620080152/https://www.skogargatt.is/hofdaskogur |date=2020-06-20 }} [[Flokkur:Skógar á Íslandi]] [[Flokkur:Hafnarfjörður]] 9yqwibvpzbuzzus30z2ackt1uy3onbv 0 159614 1961631 1960817 2026-04-29T17:20:58Z Elinarbur 111307 Færa myndina af hleiðru á réttan stað, betri mynd kemur síðar 1961631 wikitext text/x-wiki {{Félagasamtök | nafn = Skátafélagið Skjöldungar | mynd = Skátafélagið_Skjöldungar_(Logotype).svg | stofnun = 1969 | forstöðumaður = Aron Gauti Sigurðarson | markaðsvæði = Laugardalur, Heimar, Vogar og Laugarnes | vefsíða = http://skjoldungar.is/ | höfuðstöðvar = Sólheimar 21a, 104 [[Reykjavík]] | gerð = [[Skátafélag]] | undanfari = [[Skátafélagið Dalbúar]], [[Skátafélag Reykjavíkur]] }} '''Skátafélagið Skjöldungar''' er [[Skátafélög á Íslandi|skátafélag]] í [[Laugardalur|Laugardal]], [[Reykjavík]]. Skátafélagið býður upp á [[skátastarf]] fyrir börn og ungmenni á aldrinum 5-25 ára. Skátafélagið er aðili að [[Bandalag íslenskra skáta|Bandalagi íslenskra skáta]] og [[Skátasamband Reykjavíkur|Skátasambandi Reykjavíkur]]. == Skátasveitir == Í Skjöldungum er virkt starf hjá sex sveitum<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Skátafélagið Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> fyrir skáta á mismunandi aldursbilum, en þær eru: * '''Fjölskylduskátar''' fyrir þáttakendur á öllum aldri, en miðast starfið þó við að börn á aldrinum 3-6 ára taki þátt með foreldrum sínum.<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Fjölskylduskátar — Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> * '''Drekaskátar''' fyrir þáttakendur á aldrinum 7-9 ára.<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Drekaskátar — Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> * '''Fálkaskátar''' fyrir þáttakendur á aldrinum 10-12 ára.<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Fálkaskátar — Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> * '''Dróttskátar''' fyrir þáttakendur á aldrinum 13-15 ára.<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Dróttskátar — Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> * '''Rekkaskátar''' fyrir þáttakendur á aldrinum 16-18 ára.<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Rekkaskátar — Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> * '''Vættaskátar''', áður ''eldri skátar'', fyrir foringja, stjórnarmeðlimi, eða bakland Skjöldunga sem eru 19 ára eða eldri.<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Vættaskátar — Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> Vættaskátasveit Skjöldunga inniheldur aldursbil ''Róverskáta'' sem er frá 19-25 ára aldurs<ref>{{Cite web|url=https://www.skatarnir.is/Aldursbili/r%C3%B3versk%C3%A1tar|title=Róverskátar|website=Skátarnir|language=is|access-date=2026-04-21}}</ref> sem rekur ekki sjálfstætt sveitarstarf. == Útilífsskóli == Frá um árið 1988<ref name=":0">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5718003?iabr=on#page/n14/mode/2up/search/sk%C3%A1taf%C3%A9lagi%C3%B0%20skj%C3%B6ldunga|title=Skátaforinginn - 3. tölublað (01.06.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-04-21}}</ref> hafa Skjöldungar rekið svokallaðan ''útilífsskóla'', en skólinn er sumarnámskeið fyrir börn frá 8-12 ára aldri þar sem lögð er mikil áhersla á útiveru.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/|title=Útilífsskólinn — Skjöldungar|website=skjoldungar.is|language=is-IS|access-date=2026-04-21}}</ref> Markmið útilífsskólans taka mið af markmiðum skátastarfsins; að börn og ungt fólk öðlist þann þroska og sjálfstæði sem þörf er á til þess að verða ábyrgir og virkir þáttakendur í samfélaginu.<ref name=":0" /> Útilífsskólinn nær þessum markmiðum fram með því að veita börnum tækifæri til að stíga sín fyrstu skref í útivist í öruggu umhverfi sem foringjar skátafélagsins skapa.<ref>{{Cite web|url=http://www.utilifsskoli.is/#page=info.html|title=Útilífsskóli Skáta|website=www.utilifsskoli.is|access-date=2026-04-21}}</ref> Námskeið í boði og dagsetningar þeirra eru breytileg milli ára en eru kynnt í upphafi hvers sumars og eru yfirleitt 6-8 talsins, hvert ein vika að lengd. Dagsetningar [[Landsmót Skáta|Landsmóts Skáta]] sem og aldursbilamót BÍS hafa oft áhrif á dagsetningar námskeiðanna.<ref name=":1" /> == Saga félagsins == Upphaf Skátafélagsins Skjöldunga má rekja til þess að ungir skátar komu saman og stofnuðu skátasveitina Skjöldunga undir merkjum Skátafélags Reykjavíkur, árið 1955. Síðar breyttist skipulag skátastarfs í Reykjavík og Skjöldungar urðu að skátadeild og starfaði fyrst um sig í Skátaheimilinu við [[Snorrabraut]] en flutti inn í nýinnréttuð húsakynni við Dalbraut árið 1966. Sumarið 1969 var svo ákveðið að stofna Skátafélagið Skjöldunga í Vogahverfi og varð [[Björgvin Magnússon]] fyrsti félagsforingi þess.<ref>{{Cite web|url=https://skjoldungar.is/is/skjoldungasaga/|title=Skjöldungasaga|last=Skjöldungar|website=Skátafélagið Skjöldungar|language=is-IS|access-date=2020-10-28}}</ref> Félagið var formlega stofnað 5. október 1969 á sal [[Vogaskóli|Vogaskóla]] og var félagið að mestu skipað börnum og ungmennum, en af tæplega þrjúhundruð skátum voru einungis fimmtán fjárráða.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1950321?iabr=on#page/n57/mode/2up/search/%22sk%C3%A1taf%C3%A9lagi%C3%B0%20skj%C3%B6ldungar%22/inflections/true|title=Morgunblaðið - 253. tölublað (06.11.1999) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2020-10-28}}</ref> Á árunum 1977-1979 fluttust Skjöldungar í nýtt skátaheimili og voru þá jafnframt teknir inn kvenskátar í fyrsta skipti.<ref>{{Cite web|url=http://skjoldungar.is/um-skjoldunga-gamla/skjoldungasagaahttps://skjoldungar.is/is/skjoldungasaga//|title=Skjöldungasaga|last=Skjöldungar|website=Skátafélagið Skjöldungar|language=is-IS|access-date=2020-10-28}}</ref> == Skátaskálar == [[Mynd:Skátaskálinn Hleiðra.jpg|thumb|Skátaskálinn Hleiðra við Hafravatn er í eigu Skátafélagsins Skjöldunga.]]Skátafélagið Skjöldungar á og rekur tvo skátaskála, Kút á Hellisheiði og Hleiðru við Hafravatn.<ref>{{Cite web|url=http://skjoldungar.is/skalar/|title=Skátaskálar|last=Sigurjónsdóttir|first=Signý Kristín|website=Skátafélagið Skjöldungar|language=en-US|access-date=2020-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023212449/http://skjoldungar.is/skalar/|archive-date=2020-10-23}}</ref> Hleiðra var byggð árið 1964 og er 34 fermetrar að grunnfleti. Vatn er í skálanum að sumri til.<ref>{{cite web|url=http://www.skatar.is/skjoldungar/?s=2&us=2&ss=5|title=Skátafélagið Skjöldungar - Reykjavík|website=wayback.vefsafn.is|access-date=2020-10-28|archive-date=2004-11-16|archive-url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041116124915/http://www.skatar.is/skjoldungar/?s=2&us=2&ss=5|url-status=unfit}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Skátafélag]] [[Flokkur:Skátafélög á Íslandi]] [[Flokkur:Skátafélög í Reykjavík]] 59i6f856itm9n17g9lfe9ihzahtisso 0 163659 1961681 1901485 2026-04-30T00:08:23Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961681 wikitext text/x-wiki {{fyrirtæki |nafn = Total |merki = |gerð = |stofnað = 1924 |staðsetning = [[La Défense]], [[Frakkland]] |lykilmenn = Patrick Pouyanné |starfsemi = Virkni orka (sól, lífmassi osfrv.), Unnin úr jarðolíu, útfellingum og námuvinnslu |vörur = |tekjur = [[Evra|€]]200 [[milljarður|miljarðar]] <small>(2020)</small> |starfsmenn = 107.776 <small>(2019)</small> |vefur = [https://www.total.com www.total.com] }} '''Total''' er einkarekið [[Franska|franskt]] olíu- og gasfyrirtæki. Það er eitt af sex „ofurstórum“: það er fimmta af sex stærstu fyrirtækjum í greininni á heimsvísu, á eftir [[ExxonMobil]], [[Shell]], [[BP]] og [[Chevron]], og á undan [[ConocoPhillips]]<ref>[http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2008/snapshots/6350.html Total]</ref>. Það var fyrsta franska fyrirtækið miðað við veltu árið 2015, 5. fyrirtækið í Evrópu og það 24. um allan heim, auk 4. markaðsvirðis á evrusvæðinu árið 2015. Starfsemi þess nær til allrar framleiðslukeðjunnar, frá vinnslu hráolíu. olíu og jarðgasi til orkusköpunar, þar á meðal sérstaklega hreinsunarstarfsemi og dreifingarstarfsemi í atvinnuskyni. Total er fyrirtæki sem einnig er starfandi í orkugjafa- og orkuöflunargeiranum<ref>[https://www.boursorama.com/bourse/actualites/total-developperait-le-gisement-iranien-de-south-azadegan-c3640ed86a083f3610708f4db07c9ea7 Total développerait le gisement iranien de South Azadegan]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Í desember 2022 sendu félagasamtökin Friends of the Earth, Survie og fjögur Úganda frjáls félagasamtök olíusamsteypuna Total fyrir dómstóla og sökuðu hana um að hafa brotið lög um árvekniskyldu franskra stórfyrirtækja með tilliti til mannréttinda og umhverfis.[https://www.lemonde.fr/afrique/article/2022/12/07/totalenergies-de-nouveau-face-a-la-justice-pour-son-megaprojet-en-ouganda_6153413_3212.html]. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.total.com Heimasíða Total] {{s|1924}} [[Flokkur:Fyrirtæki]] [[Flokkur:Framleiðslufyrirtæki]] [[Flokkur:Frönsk fyrirtæki]] 4ga7rtabp64xqdo1lhe99y3755cvi42 0 163719 1961628 1939915 2026-04-29T16:10:28Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961628 wikitext text/x-wiki {{fyrirtæki |nafn = Stellantis |merki = [[Mynd:Stellantis.svg|175px|Stellantis]] |gerð = |stofnað = 2021 |staðsetning = [[Amsterdam]], [[Holland]] |lykilmenn = John Elkann |starfsemi = Bílaframleiðandi |vörur = |tekjur = [[Evra|€]]167 [[milljarður|miljarðar]] <small>(2020)</small> |starfsmenn = 400.000 <small>(2019)</small> |vefur = [https://www.stellantis.com www.stellantis.com] }} '''Stellantis''' er fjölþjóðlegur bifreiðaframleiðandi sem var stofnað 16. janúar 2021 vegna sameiningar [[Peugeot|PSA]] samstæðunnar og [[Fiat|Fiat Chrysler Automobiles]]. Skrifstofa þess er í [[Amsterdam]] og lögform þess er því háð hollenskum viðskiptalögum<ref>[https://www.lefigaro.fr/societes/le-groupe-issu-de-la-fusion-psa/fiat-chrysler-s-appellera-stellantis-20200715 Le groupe issu de la fusion PSA/Fiat Chrysler s'appellera Stellantis]</ref>. Stellantis samsteypan rekur og markaðssetur fjórtán bílamerki, þar af fimm frá PSA Group (Citroën, DS Automobiles, Opel, Peugeot og Vauxhall) og níu frá FCA (Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Dodge, Fiat, Jeep, Lancia og Maserati). Samkvæmt gögnum DitchCarbon tilkynnti Stellantis um nálægt 414,7 milljörðum kg CO2e í losun gróðurhúsalofttegunda árið 2024, þar með talið verulega losun í Scope 1, Scope 2 og Scope 3, þar sem megnið af Scope 3 kemur frá notkun seldra vara. Stellantis hefur sett sér markmið um að ná nettó núll kolefnislosun í allri virðiskeðjunni fyrir árið 2038, þar á meðal 75% samdrátt í Scope 1- og Scope 2-losun fyrir 2030 og 37% samdrátt í Scope 3-losun frá notkun seldra vara á hvern ekinn kílómetra fyrir 2034 miðað við grunnár 2018, auk frekari skuldbindinga innan Science Based Targets-verkefnisins um að draga úr algerri Scope 1- og Scope 2-losun um 20% fyrir 2034.<ref>{{Cite web|url=https://ditchcarbon.com/organizations/stellantis|title=Stellantis Emissions Breakdown & Climate Score {{!}} DitchCarbon|website=ditchcarbon.com|language=en|access-date=2025-11-20}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.stellantis.com Heimasíða Stellantis]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{s|2021}} [[Flokkur:Fyrirtæki]] [[Flokkur:Framleiðslufyrirtæki]] [[Flokkur:Frönsk fyrirtæki]] 2enj7iepion5laho6e8nnl6pqdj0cs9 0 164573 1961699 1838668 2026-04-30T10:22:11Z Berserkur 10188 1961699 wikitext text/x-wiki '''Ashley Simon Young''' (fæddur 9. júlí 1985) er [[England|enskur]] fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði sem bakvörður og kantmaður. {{Knattspyrnumaður |nafn=Ashley Young |yngriflokkalið=[[Watford]] |landsliðsár=2006-2007 2007-2018 |landslið=[[England U-21]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |leikir (mörk)1=98 (19) |leikir (mörk)2=157 (30) |leikir (mörk)3=192 (15) |leikir (mörk)4=44 (5) |leikir (mörk)5= 53 (1) |leikir (mörk)6=63 (1) |leikir (mörk)7=16 (0) |ár1=2003-2007 |ár2=2007-2011 |ár3=2011-2020 |ár4=2020-2021 |ár5=2021-2023 |ár6=2023-2025 |ár7=2025-2026 |lið1=[[Watford]] |lið2=[[Aston Villa]] |lið3=[[Manchester United]] |lið4=[[Inter Milan]] |lið5=[[Aston Villa]] |lið6=[[Everton]] |lið7=[[Ipswich Town]] |ár í yngri flokkum=1995-2003 |númer=18 |mynd=Ashley Young 2018-06-13 1.jpg |myndatexti=Ashley Young 2018 |núverandi lið= |staða=Bakvörður, kantmaður |hæð=1.75m |fæðingarland=[[Stevenage]], [[England]] |fæðingardagur=9. júlí 1985 |fullt nafn=Ashley Simon Young |landsliðsleikir (mörk)=10 (0) 39 (7)}} Young hóf feril sinn í fótbolta fyrir [[Watford F.C.|Watford]] árið 2003. Hann varð fljótlega einn af mikilvægari leikmönnum [[Watford F.C.|Watford]] þangað til að hann var seldur til [[Aston Villa]] fyrir 8 milljónir punda sem risu á endanum í 9.65 milljónir punda árið 2007. Young spilaði fyrir [[Aston Villa]] til ársins 2011 þegar hann var keyptur af [[Manchester United]]. Young eyddi stærstum hluta af ferlinum sínum í [[Manchester|Manchester borg]]. Árið 2020 fór hann frítt til [[F.C. Internazionale Milano|Inter Milan]], hann var þar í eitt tímabil. Inter Milan bar sigur í ítölsku deildinni tímabilið sem Young var leikmaður þeirra og varð Young því einn af þremur Englendingum til að afreka það, hinir tveir eru [[Jimmy Greaves]] sem tókst það með [[AC Milan]] árið 1961/1962 og annars vegar [[Gerry Hitchens]] sem gerði það einnig með [[F.C. Internazionale Milano|Inter Milan]] tímabilið 1962/1963. Young snéri síðan aftur til [[Aston Villa]] árið 2021 þá orðinn 36 ára gamall. Hann spilaði svo með Everton og Ipswich áður en hann hætti fertugur að aldri. {{DEFAULTSORT:Young, Ashley}} {{f|1985}} [[Flokkur:Enskir knattspyrnumenn]] d8hfvtetdvjm0xjscw95utf76tqwkid 0 165534 1961646 1923521 2026-04-29T19:25:07Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961646 wikitext text/x-wiki '''Svefnvana''' er plata með hljómsveitinni [[GCD]] sem kom út 14. maí 1993.<ref>[https://timarit.is/page/2612047?iabr=on#page/n3/mode/1up ''Samkeppnin í sumar verður hörð''], DV, 6. maí 1993, bls. 30</ref> [[Bubbi Morthens]] og [[Rúnar Júlíusson]] fóru til Amsterdam í byrjun ársins 1993 til að semja efni á þessa plötu.<ref>[https://timarit.is/page/1782347?iabr=on#page/n12/mode/1up ''Hratt og öruggt''], Morgunblaðið B, 21. mars 1993, bls. 13</ref> == Lagalisti == # Hótel Borg # Litli prinsinn # Sumir fá allt # Slæmt karma # Nútímamaður # Svarta Sara # Rökkurótti # Kokkteiltrúðar # Dragðu út naglann # Sumarið er tíminn # Tíminn líður hægt í Jóntubæ # Flug.leiða.blús<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/4335604-GCD-Svefnvana |title=GCD – Svefnvana |work=discogs.com |accessdate=2025-07-15}}</ref><ref>{{cite web |url=https://hljodsafn.is/albumDisplay/1483 |title=Albúm: Svefnvana |work=hljodsafn.is |accessdate=2025-07-15 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Bubbi Morthens]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1993]] msejxf5oqcfe7xa03n6yu340l5diosk 0 166291 1961627 1864546 2026-04-29T15:48:13Z ~2026-25932-31 116006 1961627 wikitext text/x-wiki {{Grunnskóli| Nafn=Lækjarskóli| Stofnár=1877| Skólastjóri=Dögg Gunnarsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.laekjarskoli.is/media/skolinn/26022020.pdf|title=Skólaráð Lækjarskóla|website=Lækjarskóli|language=is|access-date=2022-01-12|archive-date=2022-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220304131150/https://www.laekjarskoli.is/media/skolinn/26022020.pdf|url-status=dead}}</ref>| Aldur=6-16| Staður=Hafnarfjörður| Land=| Vefsíða=http://www.laekjarskoli.is/| }} '''Lækjarskóli''' er grunnskóli í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Það eru tæplega 500 nemendur og 90 starfsmenn í skólanum með 21 bekkjardeildum, ásamt sérdeildum.<ref>{{Cite web|url=https://www.laekjarskoli.is/skolinn/hagnytar-upplysingar/|title=Hagnýtar upplýsingar Lækjarskóli|website=Lækjarskóli|language=is|access-date=2022-01-12}}</ref> Lækjarskóli hét Barnaskóli Hafnarfjarðar þangað haustið 1961 þá tók [[Öldutúnsskóli]] til starfa í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Grunnskólar í Hafnarfirði]] fmaha3psjsgg24vgtjmylb4f1qjqh6s 0 168481 1961648 1944024 2026-04-29T19:45:13Z Berserkur 10188 1961648 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |fullt nafn= Kristall Máni Ingason |mynd= |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|2002|1|18}} |fæðingarbær=[[Reykjavík]] |fæðingarland=Ísland |staða= Vængmaður |núverandi lið= [[SK Brann]] |númer= 80 |ár í yngri flokkum= -2017<br>2018-2020 |yngriflokkalið= [[Fjölnir]]<br>[[FC Köbenhavn]] |ár1=2020 |ár2=2020-2022 |ár3=2022-2023 |ár4=2023-2026 |ár5=2026- |lið1=[[FC Köbenhavn]] |lið2=[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] |lið3=[[Rosenborg]] |lið4=Sönderjyske |lið5= [[SK Brann]] |leikir (mörk)1=0 (0) |leikir (mörk)2=47 (8) |leikir (mörk)3=16 (3) |leikir (mörk)4= 62 (15) |leikir (mörk)5= 6 (3) |landsliðsár=2022- |landslið=[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] |landsliðsleikir (mörk)=6 (0) |mfuppfært= apríl 2026 |lluppfært= jan 2026 }} '''Kristall Máni Ingason''' (f. [[18. janúar]] [[2002]]) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar með danska félaginu [[SK Brann]]. Á Íslandi spilaði hann með Fjölni og [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]]. Hann gerði samning við norska félagið [[Rosenborg]] sumarið 2022. [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 2002]] mm90xejqdmrkuujwkgrojg5fhc4rqhu 2 171029 1961649 1789164 2026-04-29T19:53:17Z James500 88768 Remove template 1961649 wikitext text/x-wiki {{Babel-plain|en}} {{Notandi Wikilífverur}} {{Notandi Wikimedia Commons}} {{Notandi Wikimedia Incubator}} [[en:User:James500]] so91waqewgkoocwkklzb8b9b5maezqo 0 176963 1961630 1907371 2026-04-29T17:18:30Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 2 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961630 wikitext text/x-wiki '''Stókastísk hryðjuverk''' er notað til að lýsa því þegar stjórnmála- eða fjölmiðlafólk talar opinberlega um manneskju eða hóp á þann hátt að það hvetur stuðningsmenn eða fylgjendur þeirra til ofbeldis gegn hópnum. Ólíkt hvatningu til hryðjuverka er þetta gert með því að nota [[Hundaflautustjórnmál|óbeint, óljóst eða dulkóðað tungumál]] sem gerir talsmanni kleift að kasta af sér ábyrgð á ofbeldinu. Skoðanir á alþjóðlegri þróun benda til vaxandi ofbeldisfullrar orðræðu og pólitísks ofbeldis, skoðanir benda einnig til fjölgunnar á stókastískum hryðjuverkum. == Orðsif og tengd hugtök == Stókastískt lýsir einhverju handahófskenndu, sem felur í sér tilviljanir eða líkindi.<ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/stochastic|title=Definition of Stochastic|date=July 15, 2023|website=[[Merriam-Webster]]|language=en|access-date=August 16, 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/stochastic|title=stochastic|date=August 16, 2023|website=[[Cambridge Advanced Learner's Dictionary]]|access-date=August 16, 2023}}</ref> [[Hryðjuverk]] fela í sér ólöglega notkun ofbeldis eða ógnunarí þágu pólitískra, félagslegra eða hugmyndafræðilegra markmiða.<ref>{{Cite web|url=https://www.dictionary.com/browse/terrorism|title=Terrorism Definition & Meaning|website=[[Dictionary.com]]|language=en|access-date=2023-08-19}}</ref> Hugtakið Stókastísk hryðjuverk er þýðing á enska hugtakinu Stochastic Terrorism sem er sjálft dregið af enska læknisfræðihugtakinu Stochastic Harm. [[:en:Radiobiology|Stochastic Harm]] á við um handahófskenndar neikvæðar afleiðingar lækninga eða aðgera. Sem dæmi eru einhverjar líkur á því að geislameðferð gegn krabbameini geti valdið krabbameini.<ref>{{Cite book|title=International Symposium on Current Topics in Radiobiology and Photobiology|last1=Caldas|first1=L. R.|last2=Tyrrell|first2=Rex M.|last3=Leitao|first3=A.|publisher=Universidade Federal do Rio de Janeiro|year=1978|location=Belguim}}</ref> Einnig hefur hugtakið Stochastic Harm verið notað um afleiðingar umhverfisvandamála <ref>{{Cite report|url=https://econpapers.repec.org/paper/pramprapa/75497.htm|title=A Liability Approach to Climate Policy: A Thought Experiment|last1=Billette de Villemeur|first1=Etienne|last2=Leroux|first2=Justin|date=December 2016|publisher=University Library of Munich, Germany}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Salbu|first=B.|date=2000-11-01|title=Source-related Characteristics of Radioactive Particles: A Review|journal=Radiation Protection Dosimetry|volume=92|issue=1|pages=49–54|doi=10.1093/oxfordjournals.rpd.a033283|issn=0144-8420}}</ref> eða einstaka tegunda falsfrétta.<ref>Khan, Shehroze, Wright, James Disinformation, (Juní 17, 2021) Stochastic Harm, and Costly Effort: A Principal-Agent Analysis of Regulating Social Media Platforms. 2106.09847v5 {{Cite arXiv|eprint=2106.09847v5|class=cs.GT|first1=Shehroze|last1=Khan|first2=James|last2=Wright|title=Khan, Shehroze, Wright, James Disinformation, (Juní 17, 2021) Stochastic Harm, and Costly Effort: A Principal-Agent Analysis of Regulating Social Media Platforms. 2106.09847v5|date=Juní 17, 2021}}</ref> == Helstu einkenni == Stókastísk hryðjuverk eru fræðilegt hugtak sem hefur enga lagalega skilgreiningu. Hugtakið er greint frá öðrum tegundum hryðjuverka vegna óbeins, handahófskennds og opinbers eðli hryðjuverkana. <ref name="Linguistic">{{Cite journal|last=Amman|first=Molly|last2=Meloy|first2=J. Reid|date=2021|title=Stochastic Terrorism: A Linguistic and Psychological Analysis|url=https://www.jstor.org/stable/27073433|journal=Perspectives on Terrorism|volume=15|issue=5|pages=2–13|issn=2334-3745|jstor=27073433|access-date=5 October 2023}}</ref> # '''Orðræða:''' Opinber manneskja eða hópur dreifir ofbeldisfullri eða espandi orðræðu, í gegnum samfélagsmiðla eða fjölmiðla, orðræðunni er beint að afmörkuðu fólki eða afmörkuðum hópi fólks, stundum með því að stinga upp á lögleiðingu ofbeldis. <ref name="Linguistic"/>Þessi orðræða er oft á tíðum [[Málfrelsi|vernduð]] vegna notkunar á óljósum dulkóðuðum hugtökum, [[Hundaflautustjórnmál|hundflautna]], brandara, vísbendinga og frekari djúpgerð í orðræðunni. <ref name=":8">{{Cite journal|last=Amman|first=Molly|last2=Meloy|first2=Reid|date=October 2021|title=Incitement to Violence and Stochastic Terrorism: Legal, Academic, and Practical Parameters for Researchers and Investigators|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09546553.2022.2143352|journal=[[Terrorism and Political Violence]]|publisher=Terrorism Research Initiative|volume=15|issue=5|pages=2–13|doi=10.1080/09546553.2022.2143352|issn=0954-6553|via=JSTOR}}</ref><ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.motherjones.com/politics/2020/12/trump-stochastic-terrorism-violence-rhetoric/|title=National security experts warn Trump 'is promoting terrorism' against Americans|last=Follman|first=Mark|date=December 17, 2020|website=[[Mother Jones (magazine)|Mother Jones]]|language=en-US|access-date=August 11, 2023}}</ref><ref name="Linguistic" />Af öðrum þemum sem greind hafa verið mætti meðal annars nefna svart-hvítt siðferðis/frásögn<ref name="snodgrass2">{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/stochastic-terrorism-meaning-definition-form-of-extremist-political-violence-2022-11|title=Stochastic terrorism appears to be on the rise globally. Extremism experts explain how this form of violence has gone mainstream.|last=Snodgrass|first=Erin|date=8 November 2022|website=Business Insider|language=en-US|access-date=2023-09-26}}</ref>auk þess að mála óvin upp sem banvæna ógn, sem hefur verið líkt við aðferðir hryðjuverkahópa til að vekja róttækni. <ref name="snodgrass">{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/stochastic-terrorism-meaning-definition-form-of-extremist-political-violence-2022-11|title=Stochastic terrorism appears to be on the rise globally. Extremism experts explain how this form of violence has gone mainstream.|last=Snodgrass|first=Erin|date=8 November 2022|website=Business Insider|language=en-US|access-date=2023-09-26}}</ref><ref name="vox ioanes">{{Cite web|url=https://www.vox.com/2022/11/5/23441858/violence-stochastic-terror-american-politics-trump-pelosi|title=An atmosphere of violence: Stochastic terror in American politics|last=Ioanes|first=Ellen|date=2022-11-05|website=[[Vox (website)|Vox]]|language=en|access-date=2023-09-28}}</ref><ref name="sci-am">{{Cite news|url=https://www.scientificamerican.com/article/how-stochastic-terrorism-uses-disgust-to-incite-violence/|title=Opinion: How Stochastic Terrorism Uses Disgust to Incite Violence|last=Nelson|first=Bryn|date=November 5, 2022|work=[[Scientific American]]|access-date=3 October 2023}}</ref>Þessar árásir í formi orðræðu eru oft endurteknar og styrktar innan [[:en:Echo_chamber_(media)|bergmálshelli]].<ref>{{Cite web|url=https://www.salon.com/2021/06/30/tucker-carlson-prepares-white-nationalists-for-war-dont-ignore-the-power-of-his-rhetoric/|title=Tucker Carlson prepares white nationalists for war: Don't ignore the power of his rhetoric|last=DeVega|first=Chauncey|date=June 30, 2021|website=[[Salon.com]]|access-date=3 October 2023}}</ref><ref name="Bensinger" /> # '''Talsmenn''': Venjulega er það talsmaðurinn, áhrifamikill pólitískur eða fjölmiðlafulltrúi, sem er kallaður "stókastikur hryðjuverkamaður" fyrir meinta óbeina sekt sína fyrir árásina. <ref name="bullies">{{Cite magazine|ISSN=1059-1028|publisher=Wired|date=January 21.2019|title=How Stochastic Terrorism Lets Bullies Operate in Plain Sight|author=Keats, Jonathon}}</ref><ref name="Bensinger">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2022/10/05/us/politics/civil-war-social-media-trump.html|title=After Mar-a-Lago Search, Talk of 'Civil War' Is Flaring Online|last=Bensinger|first=Ken|date=2022-10-05|work=[[The New York Times]]|access-date=2023-09-28|last2=Frenkel|first2=Sheera|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref name="Linguistic" />Erfitt er að sannreyna að talsmaðurinn eða "stókastíski hryðjuverkamaðurinn" sé vísvitandi að beita þessum aðferðum til að hvetja til ofbeldis, áhrif orðræðunnar eru samt þau sömu. Talsmaðurinn nýtur vafans og afneitar tengslum við árásir sem gætu átt sér stað, þar sem orð þeirra voru ekki skýr hvatning til ofbeldis og vegna skorts á beinum skipulagslegum tengslum milli talsmanns og geranda. <ref>{{Cite web|url=https://umbc.edu/stories/political-violence-in-america-isnt-going-away-anytime-soon/|title=Political violence in America isn't going away anytime soon|last=Forno|first=Richard|date=November 7, 2022|website=[[University of Maryland, Baltimore County]]|access-date=3 October 2023}}</ref><ref name="Linguistic" />Talsmaðurinn getur ekki verið ákærður fyrir þáttöku sína svo lengi sem orðræðan uppfyllir ekki lagalega skilgreiningu á hvatningu. Þetta er lykilatriði í aðgreiningu stókasískra hryðjuverka frá öðrum gerðum hryðjuverka. Í máli sem fór fyrir Hæstarétt Bandaríkjanna árið 1969, Brandenburg v. Ohio var því haldið fram að ofbeldisfull, æsandi orðræða gæti ekki verið refsað nema það sé vísvitandi og líklegt að orðræðan leiði til ólögmæts athæfis. <ref name=":8" />Hins vegar varar Kurt Braddock við því að orðræða geti verið mjög hættuleg þó hún sé fullkomlega lögleg.<ref name="bullies" /> # '''Innblástur:''' Einstaklingur eða hópur, án nokkurra tengsla við neina þekkta hryðjuverkahópa, heyrir eða les orðræðuna og finnur innblásturinn eða hvattninguna sem þurfti til að ýta þeim til ofbeldis gegn fórnarlambi orðræðunnar. Einstaklingurinn eða hópurinn trúir því að ofbeldið muni framfleita eða styðja við pólitískt eða hugmyndafræðilegt markmið.<ref name=":8" /><ref name="mpg">{{Cite web|url=https://www.mpg.de/20384248/F001_Focus_021-025.pdf|title=From Sparks To Fire|last=Hutterer|first=Michaela|date=2 June 2023|website=[[Max Planck Institute for the Study of Crime, Security and Law]]|access-date=3 October 2023}}</ref> # '''Árás:''' Árásarmaður fremur hryðjuverk sem gæti falið í sér líkamlegt ofbeldi, ógnir eða aðrar aðgerðir sem ætlaðar eru til að skaða, vekja ótta eða ógna. <ref name="bullies" />Fórnarlömbin ýmist lenda í eða óttast ofbeldi, lenda í áreiti á netinu eða fá morð hótanir. <ref>Ben Mathis-Lilley (June 23, 2022) "The Poll Workers Targeted by Trump" Viðtal tekið af, Mary Harris {{cite interview|first=Ben|last=Mathis-Lilley|interviewer=Mary Harris|url=https://slate.com/transcripts/c09relNTZ3Fkem1rUGVVK1AyL0hnOTNTZGduaXh2MStneVMzVU9XK1JFUT0=|title=The Poll Workers Targeted by Trump|date=June 23, 2022}} https://slate.com/transcripts/c09relNTZ3Fkem1rUGVVK1AyL0hnOTNTZGduaXh2MStneVMzVU9XK1JFUT0= {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231013205257/https://slate.com/transcripts/c09relNTZ3Fkem1rUGVVK1AyL0hnOTNTZGduaXh2MStneVMzVU9XK1JFUT0= |date=2023-10-13 }}</ref> # '''Líkindi:''' Þótt ógerlegt sé að spá fyrir um einstaka ofbeldisverknað vegna óbeins orsakasambands orðræðunnar við ofbeldið, gerir orðræðan ógnir og hryðjuverk líklegri. Samt er hægt að skoða hryðjuverkin í samhengi tölfræðilega marktæks sambands við orðræðuna, þó einstaka árásir séu of handahófskenndar (Stókastískar) til að spá fyrir um.<ref>{{Cite web|url=https://www.dictionary.com/e/what-is-stochastic-terrorism/|title=What Is 'Stochastic Terrorism,' And Why Is It Trending?|date=2019-08-08|website=Dictionary.com|language=en-US|access-date=2023-08-19}}</ref> == Uppruni hugtaksins == Árið 2002 var hugtakið fyrst notað af Gordon Woo,<ref name=":02">{{Cite journal|last=Woo|first=Gordon|date=2002-04-01|title=Quantitative Terrorism Risk Assessment|url=https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/eb022949/full/html|journal=The Journal of Risk Finance|volume=4|issue=1|pages=7–14|doi=10.1108/eb022949|issn=1526-5943|access-date=5 October 2023}}</ref> þó að notkun hans hafi haft aðra merkingu og áherslu hugtakinu er gefið í dag.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Woo|first=Gordon|date=2002-04-01|title=Quantitative Terrorism Risk Assessment|url=https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/eb022949/full/html|journal=The Journal of Risk Finance|volume=4|issue=1|pages=7–14|doi=10.1108/eb022949|issn=1526-5943|access-date=5 October 2023}}</ref><ref name="Linguistic" /> Fyrsta notkun hugtaksins eins og það er notað í dag er talin koma frá bloggaranum, G2geek, á [[:en:Daily_Kos|Daily Kos]] miðlinum árið 2011, þegar hann skilgreinir það sem: "The use of mass communications to stir up random lone wolves to carry out violent or terrorist acts that are statistically predictable but individually unpredictable, with plausable deniability for those creating media messaging."<ref name="triggering">{{Cite web|url=https://www.dailykos.com/stories/2011/1/10/934890/-|title=Stochastic Terrorism: Triggering the shooters.|last=G2geek|date=11 January 2011|website=Daily Kos|language=en|access-date=2023-09-02|archive-date=2023-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811204207/https://www.dailykos.com/stories/2011/1/10/934890/-|url-status=dead}}</ref><ref name="Linguistic" /><ref name="hamm">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RYWhDgAAQBAJ&q=stochastic|title=The Age of Lone Wolf Terrorism|last=Hamm|first=Mark S.|last2=Spaaij|first2=Ramón|last3=Cottee|first3=Simon|date=2017|publisher=[[Columbia University Press]]|isbn=978-0-231-54377-4|series=Studies in transgression|location=New York City}}</ref> Fyrir árið 2016 var "stókastísk hryðjuverk" talið "óljóst" fræðilegt hugtak. Í kosningabaráttu þann 9. ágúst 2016 [[:en:Donald_Trump_2016_presidential_campaign#Comment_about_the_Second_Amendment_and_Hillary_Clinton|sagði þáverandi frambjóðandi Donald Trump:]] "If [Hillary Clinton]" gets to pick her judges, nothing you can do, folks. Although the Second amendment people, maybe there is. I dont know." Þessi ummæli fengu mikil gagnrýni og voru fordæmd fyrir að hvetja til ofbeldis. Þeim var lýst af fjölmiðlum sem stókastískum hryðjuverkum og vinsældir hugtaksins jukust um mun. <ref name="vox">{{Cite web|url=https://www.vox.com/2016/8/10/12422476/trump-second-amendment-hillary-stochastic-terrorism-anti-abortion-violence|title=Trump's 2nd Amendment comment wasn't a joke. It was 'stochastic terrorism.' |last=Crockett|first=Emily|date=10 August 2016|website=[[Vox.com]]|access-date=4 October 2023}}</ref><ref name="cohen rollingstone">{{Cite magazine|date=August 9, 2016|title=Trump's Assassination Dog Whistle Was Even Scarier Than You Think|publisher=Rolling Stone|author=Cohen, David S.}}</ref> == Dæmi á Íslandi == Nokkur dæmi um meðvituð eða ómeðvituð stókastísk hryðjuverk á Íslandi. * Orðræða [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson|Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar]] í garð innflytjenda með áherslu á múslima.<ref>{{Cite web|url=https://stundin.is/grein/5273/|title=Hannes Hólmsteinn varar við innflytjendum sem „láta greipar sópa“|last=Þorgeir Helgason|date=2017-08-22|website=Heimildin|access-date=2023-11-01}}</ref> * Orðræða [[Jón Gunnarsson|Jóns Gunnarssonar]] í garð innflytjenda.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232367516d/segir-mal-flutning-jons-i-ut-lendinga-malum-sid-lausan|title=Segir mál­flutning Jóns í út­lendinga­málum sið­lausan - Vísir|last=Bjarnar|first=Jakob|date=2023-01-20|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-01}}</ref> * Orðræða [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar]] í garð innflytjenda og hinsegin fólks.<ref>{{Cite web|url=https://sigmundurdavid.is/hvad-thydir-ordid-kona/|title=Hvað þýðir orðið kona?|last=Davíð|first=Sigmundur|date=2022-07-02|website=Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|language=is|access-date=2023-11-01}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sigmundurdavid.is/ofremdarastand-i-malefnum-haelisleitenda/|title=Ófremdarástand í málefnum hælisleitenda|last=Davíð|first=Sigmundur|date=2022-10-12|website=Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|language=is|access-date=2023-11-01}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Gjörningur [[ÍBV]] á þrettándagleði 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.mannlif.is/frettir/innlent/edda-falak-var-skessan-rasiskur-og-andfeminiskur-threttandi-i-vestmannaeyjum-lata-born-taka-thatt/|title=Edda Falak var skessan: Rasískur og andfemíniskur Þrettándi í Vestmannaeyjum: „Láta börn taka þátt“ -|last=Friðriksson|first=Hjálmar|date=2023-01-07|website=Mannlíf.is|language=is|access-date=2023-11-01}}</ref> == Heimildir == {{Reflist}} [[Flokkur:Öfgahyggja]] [[Flokkur:Hryðjuverk]] [[Flokkur:Hatursorðræða]] ix9qvv16ytyzpecgvmxereymvjhxs6a 0 182491 1961629 1886043 2026-04-29T16:37:32Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 2 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961629 wikitext text/x-wiki '''Stofnanahagfræði''' fjallar um hvernig [[stofnanir]] hafa áhrif á efnahagslegar ákvarðanir og [[samskipti]] [[Einstaklingur|einstaklinga.]] Stofnanahagfræði er fjölbreytt og tekur tillit til margra sjónarmiða. Hún byggir á gömlum kenningum frá klassískum og sálfræðilegum hagfræðingum og tekur tillit til mikilvægra hugmynda frá [[Kommúnistar|kommúnistum,]] [[Anarkistar|anarkistum]], og fleiri hugmyndakerfum. <ref name=":1">{{Vefheimild|url=https://la.utexas.edu/users/hcleaver/368/368commonsoninstitutionalecontable.pdf|titill=“Institutional Economics”|höfundur=John R. Commons}}</ref> Stofnanahagfræði skoðar hvernig reglur og stofnanir hafa áhrif á hagkerfið og dagleg viðskipti í hagkerfinu. <ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.wallstreetmojo.com/institutional-economics/|title=Institutional Economics - What is it, Examples, History, Old vs. New|website=www.wallstreetmojo.com|language=en|access-date=2024-10-26}}</ref> Flækjan við að skilgreina stofnanahagfræði er óvissan um merkinguna á orðinu stofnun, hvað er stofnun? Stofnanahagfræði lítur yfir víðasta svið skilgreiningarinnar á því hvað stofnun getur verið, en samkvæmt henni getur stofnun verið til dæmis [[Einstaklingur|einstaklingar]], [[ríkisvald]], [[banki]], [[fyrirtæki]], [[samtök]], [[fjölskylda]], [[samfélag]], [[stéttarfélag]] ,reglur, [[Siðfræði|siðir]] og venjur  o.s.frv. Þetta víða sjónarhorn stofnanahagfræðinnar felur í sér að stofnanir geti bæði stýrt og aukið [[Athafnafrelsi|athafnafrelsi einstaklinga]]. Stofnanahagfræði skoðar [[Markaður|markaði]] sem samspil hinna flóknu tengsla og [[Samskipti|samskipt]]<nowiki/>a milli allra þessara mismunandi stofnana og metur hvernig þessar reglur og venjur hafa áhrif á [[hegðun]] fólks.<ref name=":3">{{Citation|title=THREE. The Institutional Economics of John R. Commons|date=1963-12-31|url=http://dx.doi.org/10.1525/9780520340282-005|work=Institutional Economics|pages=63–94|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-34028-2|access-date=2024-10-26}}</ref> Stofnanahagfræði fjallar um hvernig stofnanir s.s lög, reglur og siðir hafa áhrif á efnahagslegar ákvarðanir einstaklinga og fyrirtækja, hún skoðar hvernig stofnanir ná að stjórna efnahagslífinu og hvernig það myndar hvata og samskipti. Stofnanahagfræði verður áhrifarík þegar samfélagið fylgir reglum og venjum. Grunnurinn er að meirihluti þjóðfélagsins samþykki venjurnar og fylgi þeim. Að auki þarf meirihlutinn að sjá til þess að aðrir setji sig ekki upp á móti venjunum. <ref name=":2" /> == Upphaf stofnanahagfræði == [[Stofnanahagfræði]] er ekki gamalt fyrirbæri og er aðeins hægt að rekja það til ársins [[1918]], samt sem áður var [[:en:Robert_F._Hoxie|Robert Hoxie]] að kalla sig stofnanahagfræðing árið [[1916]]. Stofnanahagfræði var því þekkt í tali en kom ekki fram í hagfræði bókmenntum fyrr en árið [[1918]] þegar [[:en:Walton_Hale_Hamilton|Walton Hamilton]] var með það sem titil á ráðstefnuriti sínu sem var birt úr málsmeðferð árið [[1919]]. Augljóst var að Hamilton var að reyna ná til [[Hagfræðingur|hagfræðinga]] með riti sínu í þeim tilgangi að þeir myndu taka upp stofnanaaðferðir. <ref name=":0">{{Citation|title=A Companion to the History of Economic Thought|date=2003|url=http://dx.doi.org/10.1111/b.9780631225737.2003.00019.x|work=A Companion to the History of Economic Thought|pages=360-361|editor-last=SAMUELS|editor-first=WARREN J.|publisher=Blackwell Publishing Ltd|isbn=978-0-631-22573-7|access-date=2024-09-21|editor2-last=BIDDLE|editor2-first=JEFF E.|editor3-last=DAVIS|editor3-first=JOHN B.}}</ref> Hamilton hélt því fram að til þess að eitthvað teljist vera hagfræðikenning þyrfti það að uppfylla fimm skilyrði. Fyrsta skilyrðið er að geta tengt og samræmt ólík svið innan hagfræðinnar, annað skilyrði varðar nýtingu á hagnýtum lausnum til að ná að stjórna eða leysa vandamál í hagkerfinu, þriðja skilyrðið er um stofnanir og hvernig þær eru breytilegar en geta líka verið notaðar til að stýra [[:en:Economy|hagkerfinu]], fjórða skilyrðið fjallar um ferli stofnanabreytinga og þróun efnahagslífsins og hvaða áhrif það hefur og hið fimmta snýst um mikilvægi þess að skilja mannlega hegðun. Hamilton taldi að aðeins stofnanahagfræði náði að uppfylla öll þessi skilyrði, við þróun hans á stofnanahagfræði kenningunni nefndi hann H.C. Adam, [[:en:Charles_Horton_Cooley|Charles Horton Cooley,]] [[Thorstein Veblen]] og [[:en:Wesley_Clair_Mitchell|Wesley Mitchell]] sem leiðtoga hugmyndinnar. <ref name=":0" /> == AEA málstofa 1919 == Í málstofunni þar sem Hamilton talar um stofnanahagfræði er vinur hans og vinnufélagi [[:en:Walter_W._Stewart|Walter Stewart]] að stýra málstofunni. Ein af athugasemdum Stewart var hvernig stofnanaaðferðin og tölfræðiaðferðin væru einu aðferðirnar sem gætu gefið fullnægjandi greiningu á sumum vandamálum. Endalok [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinnar]] hafði mikið til þess að gera með hvernig stofnanahagfræði kom út sem nálgun og tímasetningin á því, þar sem stríðið vakti athygli fólks á mikilvægi hagrannsókna, [[menntun]] og [[stefnumótun]] og veitti þessi tími veruleg tækifæri til þess að bæta það.<ref name=":0" /> == Hagfræðingar sem komu inná stofnanahagfræði == Bandaríski stofnanna skólinn er almennt tengdur við Wesley Mitchell, John Commons og Thorstein Veblen.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.hetwebsite.net/het/schools/institutional.htm|title=HET: American Institutionalist School|website=www.hetwebsite.net|access-date=2024-10-26}}</ref> '''[[Thorstein Veblen]]''' (1857 - 1929), var fæddur árið [[1857]] í [[Wisconsin]] i Bandaríkjunum og lést árið [[1929]]. Hann var stofnana hagfræðingur, [[heimspekingur]] og [[Félagsfræðingur|félagsfræðingur.]] Veblen lagði grunn að stofnanahagfræði með gagnrýni sinni á nýklassískri hagfræði en hann nálgaðist hagfræðinga á annan hátt en fyrrum [[Hagfræðingur|hagfræðingar]]. Hann gagnrýndi til dæmis kenningu Marx og einhverjar af kenningum búauðgismannana. Veblen var þekktastur fyrir kenninguna sína um makindastéttina (''[[The Theory of the Leisure Class]]'' (1899) auk þess sem hann vakti athygli á áhrifum stórfyrirtækja á samfélagið ,''[[The Theory of Business Enterprise]]'' (1904). <ref name=":7">{{Citation|title=Thorstein Veblen|date=2024-09-22|url=https://is.wikipedia.org/wiki/Thorstein_Veblen|work=Wikipedia, frjálsa alfræðiritið|language=is|access-date=2024-10-26}}</ref> '''[[John R. Commons]]''' (1862 - 1945), fæddist í [[Hollandsburg,]] [[Ohio]], þann 13. október [[1862]] og ólst upp í [[Indiana|Indiana.]] Hann kenndi meðal annars [[stjórnmálahagfræði]] og [[félagsfræði]] i nokkrum skólum og rannsakaði [[innflytjendamál]], [[skattamál]] og sáttir á vinnumarkaði. Þrátt fyrir að [[John R. Commons|Commons]] hafi verið hagfræðingur taldi hann að hagfræði ein og sér væri ekki nóg til að útskýra hegðun verkafólks og sneri sér því að [[sagnfræði]], [[félagsfræði]], [[sálfræði]] og [[lögfræði]] til að fá breiðari mynd á hegðun fólks. Hann lagði mikla áherslu á að tengja hagfræði við félagslegt samhengi, sögulegar aðstæður og lögfræðilegar reglur.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.wisconsinhistory.org/Records/Article/CS507|title=John R. Commons, 1862-1945|date=2012-08-03|website=Wisconsin Historical Society|language=en|access-date=2024-10-26|archive-date=2024-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20241009095007/https://www.wisconsinhistory.org/Records/Article/CS507|url-status=dead}}</ref> Í verkum sínum notaði hann söguleg, félagsfræðileg og lagaleg sjónarhorn til að útskýra efnahagslegar ákvarðanir, sem er í takt við stofnanahagfræði. Þekkt verk hans eru meðal annars [[Documentary History of American Industrial Society]] (1910-1911) og [[History of Labor in the United States]] (1918-1935).<ref name=":8" /> Commons notaði orðið stofnanahagfræði oft í bók sinni [[Institutional Economics: Its Place in Political Economy|"Institutional Economics: Its Place in Political Economy."]]<nowiki/>árið 1934. Hann sagði að hagkerfið ætti að nota reglur eða stofnanir til að þróa opinbera stefnu.<ref name=":4" /> '''[[Gustav von Schmoller]]''' (1838 - 1917), var fæddur þann 24. júní árið [[1838]] í Heilbronn í Þýskalandi. Hann var þýskur hagfræðingur og leiðtogi þýska sögu skólans í hagfræði. Hann var leiðandi í hópi hagfræðinga sem kölluðu sig ''Sozialpolitiker,''  þeir börðust fyrir umbótum á kjörum verkalýðsins og lægri stétta sem fundu fyrir neikvæðum afleiðingum örrar iðnvæðingar. Schmoller hafði gríðarmikil áhrif á þýskt fræðasamfélag undir lok 19 aldar og í upphafi 20. aldar. Hann setti fram mjög harða gagnrýni bæði á klassíska og síðar nýklassíska hagfræði, aðferðafræði hennar og áherslu á fríverslun.<ref>{{Citation|title=Gustav von Schmoller|date=2024-09-23|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Gustav_von_Schmoller|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-10-28}}</ref> [[:en:Walton_Hale_Hamilton|Walton H.Hamilton]] (1881-1958) var þekktur fyrir að koma upp með hugtakið stofnanahagfræði árið [[1919]] en á árunum 1928-1948 hann var [[lögfræði]] [[prófessor]] í Háskólanum [[Yale-háskóli|Yale]].<ref>{{Citation|title=Walton Hale Hamilton|date=2023-04-10|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Walton_Hale_Hamilton|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-10-31}}</ref> '''Clarence Ayres''' (1891 - 1972), gegndi lykilhlutverki í stefnumótun stofnanahagfræðinnar eftir [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldina]]. Hann lagði mikla áherslu á mismun milli tæknilegrar og athafnalegar hegðunar. Hann var þekktur fyrir kenninguna sína “töf stofnana” ( e. institutional lag ) , kenningin útskýrir að tækniframfarir eru alltaf einu skrefi á undan félagslegum stofnunum og það skapar viðvarandi misræmi í samfélaginu. Í öðrum orðum væru stofnanir lengi að aðlaga sig að breyttri tækniframförum en þegar þær höfðu loks aðlagast að nýrri tækni þá hefði tæknin umbreyst enn meira. Þetta skapar því ósamræmi á milli samfélagsgerða og tækniframfara. <ref name=":11">{{Cite web|url=https://www.hetwebsite.net/het/profiles/ayres.htm|title=Clarence E. Ayres|website=www.hetwebsite.net|access-date=2024-10-31}}</ref> == Þróun stofnanahagfræði == Stofnanahagfræði hélt áfram að vera í leiðandi stöðu í bandarískum efnahagsmálum á fyrri hluta [[20. öldin|20. aldar]], sérstaklega í kringum [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldina]]. Hins vegar urðu nýjar kenningar frá öðrum skólum ráðandi í efnahagslífinu eftir [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldina]]. [[Keynesísk hagfræði]] tók við af stofnanahagfræði þegar kom að útskýringum á hagsveiflum og efnahagsstefnum. Auk þess má segja að bæði kenningar keynesískrar og nýklassískrar hagfræði leystu af hólmi margar kenningar stofnanahagfræðinnar, þar sem þessir skólar lögðu áherslu á hagrannsóknir og stærðfræðilegar greiningar, sem urðu sífellt mikilvægari við þróun hagfræðinnar. Ástæðurnar eru margar. Ein helsta ástæðan var sú að stofnanahagfræðin stóð ekki við þær væntingar sem gerðar voru til hennar, þar sem hún gat ekki nákvæmlega skilgreint eða mælt áhrif sín á efnahagslífið með sama hætti og nýjar kenningar. Þá reyndist stofnanahagfræðin ekki geta þróað kenningar sínar á áhrif félagsfræðinar og tækniþróunar á efnahagslífið fyrir utan það sem [[Thorstein Veblen|Veblen]] og [[John R. Commons|Commons]] voru búnir að leggja fram. Einnig varð [[félagsfræði]] sjálfstæð fræðigrein um 1920 og tók með sér ýmis viðfangsefni sem áður höfðu verið lykilatriði í stofnanahagfræði.<ref name=":9">{{Cite book|url=http://dx.doi.org/10.4337/9781785367366|title=Handbook on the History of Economic Analysis Volume II|date=2016-07-29|publisher=Edward Elgar Publishing|isbn=978-1-78536-736-6|editor-last=Faccarello|editor-first=Gilbert|editor-last2=Kurz|editor-first2=Heinz D.}}</ref> Í riti [[:en:Malcolm_Rutherford|Malcom Rutherford]], Journal of Economic Perspectives skrifaði hann að eftir að stofnanahagfræði vakti mikla athygli í enda fyrri heimstyrjöldinnar var hún tekin upp í [[Skóli|skólum]], Hamilton, Stewart, Harold, og Mitchell veittu mikla þátttöku í að innleiða hana inn í skólakerfið. Nefna má The Brookings Graduate School sem útskrifaði marga nemendur sem lærðu [[Stofnanahyggja|stofnanahyggju]] áður en að hún hætti þar. Háskólarnir [[Columbia-háskóli|Columbia]] og [[Wisconsin-háskóli í Madison|Wisconsin]] voru fjórir hæstu skólarnir í Bandaríkjunum til að útskrifa fólk úr doktorsnámi í [[hagfræði]] á meðan millistríðs tímabilið stóð, en þeir innleiddu stofnanahyggju inn í námið ásamt mörgum öðrum háskólum og [[Framhaldsskóli|framhaldsskólum]]. <ref name=":10">{{Vefheimild|url=https://pubs.aeaweb.org/doi/pdfplus/10.1257/jep.15.3.173?fbclid=IwY2xjawGLjGZleHRuA2FlbQIxMAABHbko3o2BKS0_B0b8pwWDZp9WROgRkVKxHFl1YgXbJ5mIv23kCdMyJQWkkQ_aem_hKaFSx229PK4oZ8lqjND2A|titill=Institutional Economics: Then and Now|höfundur=Malcolm Rutherford|ár=2001}}</ref> Stofnanahagfræði hafði mörg góð áhrif á millistríðs tímabilinu, til dæmis öll rannsóknarvinnan á hagsveiflum og einnig verðbreytingum og [[Vinnuafl|vinnuafli]], síðan má tileinka nemendum Mitchell um rannsóknir þjóðhagsreikninga. Stofnanahagfræðingar lögðu hins vegar mikla áherslu í að bæta tölfræðivinnu ríkisstofnana. <ref name=":10" /> Stofnanahagfræði missti stöðu sína og áhrif þrátt fyrir þau jákvæðu áhrif sem hún hafði á millistríðs tímabilinu, en það var vegna talsvert af ástæðum. Ein mikilvæg ástæða sem valdi því að stofnanahagfræði missti stöðu sína var vegna þess að ekki var búið að finna grunnin sem nútíma sálfræði átti að hafa sem var eitt af loforðum sem stofnanahagfræði gerði. Nýjar kenningar og aðferðir komu og tók [[Keynesísk hagfræði|keynísk hagfræði]] við á mörgum sviðum. <ref name=":10" /> Snemma á árunum [[1940]] var Colombia en með skylduáfanga sem fjallaði um Commons og Veblen, og var það ekki fyrr en [[1947]] þegar þau færa sig meira yfir í nýklassísku kenninguna. Wisconsin var einnig lengi með stofnanahagfræði í skólanum en tók það enda árið [[1950]]. Stofnanahagfræði hvarf því ekki samstundis heldur gerðist það yfir tíma, stofnanahagfræðin hvarf smátt og smátt eftir því sem nýir [[Prófessor|prófessorar]] komu inn í skólana. <ref name=":10" /> == Helsti munur á klassískri hagfræði og stofnanahagfræði == Þegar stofnanahagfræðin kom fyrst fram þá gagnrýndi hún nýklassíska hagfræði. Stofnanahagfræði og nýklassískri hagfræði hafa ólíkar hugmyndir, stofnanahagfræði leggur áherslu á að skilja hvernig stofnanir hafa áhrif á hagkerfið. Ný klassísk hagfræði leggur áherslu á það hvernig skapa megi auð með hámörkun. <ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.wallstreetmojo.com/institutional-economics/|title=Institutional Economics - What is it, Examples, History, Old vs. New|website=www.wallstreetmojo.com|language=en|access-date=2024-10-26}}</ref> Stofnanahagfræði skoðar áhrif stofnana á hagkerfið en nýklassík hagfræði skoðar kenningar um [[Eftirspurn|eftirspurn,]] framboð, framleiðslu og dreifingu.<ref name=":4" /> Vandamálið við stofnanahagfræði er hversu dýnamísk/breytileg hún er og hversu erfitt er að skilja hvernig hún virkar. Vandamálið við nýklassíka hagfræði eru óraunhæfar hugmyndir hennar um til dæmis fullkomlegar upplýsingar á markaði og um skynsamlega hegðun.<ref name=":4" /> Í stofnana hagfræði er hlutverk stofnana og [[Stjórnvald|stjórnvalda]] að þjóna [[Samfélag|samfélaginu]] á meðan nýklassísk hagfræði hefur hvata fyrir sjálfs hagsmunum og að einstaklingurinn sé skynsamur í vali. <ref name=":5">{{Vefheimild|url=https://www.researchgate.net/figure/Differences-between-neo-classical-and-institutional-economics_tbl5_294428042|titill=ResearchGate}}</ref> Helstu atriði i stofnanahagfræði eru að skilja stofnanir og hlutverk stofnana og stjórnvalda er að þjóna samfélaginu. <ref name=":5" /> Helstu atriði nýklassískri hagfræði eru að skapa auð, að einstaklingar eru skynsamir, sjálfs hagsmunir, klassísk hagfræði gerir ráð fyrir fullkomnum upplýsingum, samkeppni/fullkominni samkeppni, ósýnileg hönd, framboð og eftirspurn ákvarða verð og áhersla er á verkaskiptingu og sérhæfingu. <ref name=":5" /> == Tengt efni == [[Saga hagfræðinnar]] [[John R. Commons]] [[Thorstein Veblen]] [[John R. Commons]] == Heimildir == {{Cite book|url=http://dx.doi.org/10.4337/9781785367366|title=Handbook on the History of Economic Analysis Volume II|date=2016-07-29|publisher=Edward Elgar Publishing|isbn=978-1-78536-736-6|editor-last=Faccarello|editor-first=Gilbert|editor-last2=Kurz|editor-first2=Heinz D.}} „Gustav von Schmoller“, ''Wikipedia'' (enska), 23. september 2024, sótt 28. október 2024 {{Cite web|url=https://www.hetwebsite.net/het/schools/institutional.htm|title=HET: American Institutionalist School|website=www.hetwebsite.net|access-date=2024-10-26}} "https://www.hetwebsite.net/het/profiles/ayres.htm". ''www.hetwebsite.net''. Sótt 31. október, 2024. {{Cite web|url=https://www.wallstreetmojo.com/institutional-economics/|title=Institutional Economics - What is it, Examples, History, Old vs. New|website=www.wallstreetmojo.com|language=en|access-date=2024-10-26}} {{Cite web|url=https://www.wisconsinhistory.org/Records/Article/CS507|title=John R. Commons, 1862-1945|date=2012-08-03|website=Wisconsin Historical Society|language=en|access-date=2024-10-26|archive-date=2024-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20241009095007/https://www.wisconsinhistory.org/Records/Article/CS507|url-status=dead}} Malcolm Rutherford (2001). „Institutional Economics: Then and Now“. ResearchGate.(e.d.) Researchgate.net. https://www.researchgate.net/figure/Differences-between-neo-classical-and-institutional-economics_tbl5_294428042 {{Citation|title=A Companion to the History of Economic Thought|date=2003|url=http://dx.doi.org/10.1111/b.9780631225737.2003.00019.x|work=A Companion to the History of Economic Thought|pages=360-361|editor-last=SAMUELS|editor-first=WARREN J.|publisher=Blackwell Publishing Ltd|isbn=978-0-631-22573-7|access-date=2024-09-21|editor2-last=BIDDLE|editor2-first=JEFF E.|editor3-last=DAVIS|editor3-first=JOHN B.}} {{Citation|title=Thorstein Veblen|date=2024-09-22|url=https://is.wikipedia.org/wiki/Thorstein_Veblen|work=Wikipedia, frjálsa alfræðiritið|language=is|access-date=2024-10-26}} {{Citation|title=THREE. The Institutional Economics of John R. Commons|date=1963-12-31|url=http://dx.doi.org/10.1525/9780520340282-005|work=Institutional Economics|pages=63–94|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-34028-2|access-date=2024-10-26}} „Walton Hale Hamilton“, ''Wikipedia'' (enska), 10. apríl 2023, sótt 31. október 2024 == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Hagfræði]] fk5a29x8komwmkszwi87e4wjdenszgs 0 184213 1961619 1895432 2026-04-29T14:36:47Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961619 wikitext text/x-wiki '''Something New''' er [[smáskífa]] frá [[Botnleðja|Botnleðju]]. Hljómplatan kom út árið [[1998]] undir hljómsveitarnafninu Silt. ==Lagalisti== # Something New # Tracing God # Routine == Tenglar == * [https://hljodsafn.is/albumDisplay/8282?selectedFileId=62953 ''Something New'' á Hljóðsafn.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://musicbrainz.org/release-group/c2e0dfa4-be8a-46a5-be08-93b28b748c35 ''Something New'' á MusicBrainz] * [https://www.discogs.com/release/3871539-Silt-Something-Newl ''Something New'' á Discogs] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1998]] 35yztgv5hjaibvq4z1mcbm76xqbg1pj 0 185602 1961683 1910884 2026-04-30T00:58:06Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961683 wikitext text/x-wiki '''Turninn''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 8. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 12 lög. Platan kom út árið [[2008]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6446825?iabr=on|title=Tilfinningaríkur turn Nýdanskrar|date=2008-10-23.|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4202863?iabr=on|title=Söm við sig |date=2008-10-29|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4201461?iabr=on|title=Hrátt og ferskt rokk |date=2008-10-10|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=40|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4195980?iabr=on|title=Hrá Nýdönsk |date=2008-08-11|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=31|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20081689587d|title=Ný dönsk í kvennafangelsi - Vísir|date=2008-10-22|website=visir.is|language=is|access-date=2025-04-10}}</ref> == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Leiðinlegasta lag í heimi | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:52 |- | 2 | Turninn | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:59 |- | 3 | Biðin | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:58 |- | 4 | Alla tíð | Jón | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:02 |- | 5 | Ströndin | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:49 |- | 6 | Tvær krákur | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:07 |- | 7 | Askan | Jón | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:22 |- | 8 | Lykillinn | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst, Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:04 |- | 9 | Eðlileg | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:44 |- | 10 | Náttúran | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:37 |- | 11 | Taktu mig fastan | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:01 |- | 12 | Þokan | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:47 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 41:24 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir '''Upptökur''' *Upptökustjórn og útsetningar: [[Nýdönsk]] *Upptökumeistari: Guðm. Kristinn Jónsson *Hljóðblöndun: Guðm. Kristinn Jónsson *Mastering: Axel Flex Árnason == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/2903 Turninn]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 2008]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] p2z63oayykmlksx03h21pqg27azqfri 0 186604 1961686 1919569 2026-04-30T01:45:56Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961686 wikitext text/x-wiki {{Skip |nafn=USCGC ''Alexander Hamilton'' |mynd=USCGC Alexander Hamilton (WPG-34) Dec 1941.jpg |alt= |skipstjóri |útgerð=Bandaríska strandgæslan |þyngd= 2.350 |lengd= 100 |breidd= 12 |dýpt= 3,81 |vélar= |hraði= 19 |tegund= [[Varðskip|Strandgæsluskip]] |bygging= New York Navy Yard, Bandaríkin }} '''USCGC ''Alexander Hamilton'' (WPG-34) ''' var [[Varðskip|strandgæsluskip]] af Tressury-gerð sem var í þjónustu [[Bandaríska strandgæslan|bandarísku strandgæslunnar]]. Skipið var nefnt eftir einum af [[Landsfeður Bandaríkjanna|landsfeðrum Bandaríkjanna]] og fyrsta fjármálaráðherra landsins, [[Alexander Hamilton]].<ref name="USCG-Hamilton">{{Cite web|url=http://www.uscg.mil/history/webcutters/AlexanderHamilton1937.pdf|title=Alexander Hamilton: WPG-34|date=October 20, 2009|website=[[United States Coast Guard|U.S. Coast Guard]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170430184610/http://www.uscg.mil/history/webcutters/AlexanderHamilton1937.pdf|archive-date=April 30, 2017|access-date=February 1, 2011}}</ref> Skipinu var sökkt af þýskum [[Kafbátur|kafbát]] í [[Faxaflói|Faxaflóa]] í janúar 1942 og var fyrsta skip strandgæslunnar til að vera sökkt í síðari heimsstyrjöldinni.<ref name="USCG-First-Loss">{{Cite web|url=http://www.uscg.mil/history/articles/Hamiltonsinking.asp|title=The First Loss: The Sinking of the Alexander Hamilton|last=Browning Jr.|first=Robert M.|date=September 2, 2009|website=[[United States Coast Guard|U.S. Coast Guard]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527083909/http://www.uscg.mil/history/articles/Hamiltonsinking.asp|archive-date=May 27, 2012|access-date=February 1, 2011}}</ref> == Saga == ''Alexander Hamilton'' var smíðaður í New York Navy Yard fyrir bandarísku strandgæsluna.<ref name="USCG-Hamilton/> Kjölurinn var lagður 11. september 1935 og var skipið sjósett þann 6. janúar 1937.<ref name="uBoat">{{Cite web|url=http://www.uboat.net/allies/warships/ship/11068.html|title=USCGC Alexander Hamilton (WPG 34)|last=Helgason|first=Guðmundur|website=German U-boats of WWII|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619211751/http://uboat.net/allies/warships/ship/11068.html|archive-date=19 June 2010|access-date=1 February 2011}}</ref> Strandgæslan hafði stytt nafnið í ''Hamilton'' það ár en tóku aftur upp fullt nafn í janúar 1942 eftir beiðni [[Bandaríski sjóherinn|bandaríska sjóhersins]] til að forðast rugling við tundurspillinn USS ''Hamilton''.<ref name="USCG-First-Loss/> Þann 29. janúar 1942 varð ''Alexander Hamilton'' fyrir tundurskeytum frá [[Þýski kafbáturinn U-132|þýska kafbátnum U-132]], sem hafði verið að vakta strandlengjuna á Íslandi nálægt [[Reykjavík]].<ref name="USCG-Hamilton"/> Tuttugu menn fórust samstundis og sex seinna af sárum sínum. Eftir að skipinu hvolfdi 30. janúar var björgunartilraunum á því hætt og tundurspillirinn USS ''Ericsson'' sökkti flakinu með þremur fallbyssuskotum um 45 km frá landi.<ref name="USCG-Hamilton" /><ref name="USCG-First-Loss"/> ==Flak== Flak skipsins fannst árið 2009 af [[Landhelgisgæsla Íslands|Landhelgisgæslu Íslands]]. Þann 7. júlí það ár varð flugvél landhelgisgæslunnar, ''[[TF-SIF]]'', vör við olíuflekk á Faxaflóa og beindist grunur fljótlega að skipsflaki. Í ágúst fann svo [[Sjómælingabáturinn Baldur|sjómælingabáturinn ''Baldur'']] flakið á um 90 metra dýpi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20091017535d/fundu-sokkid-herskip-i-faxafloanum|title=Fundu sokkið herskip í Faxaflóanum - Vísir|last=Grettisson|first=Valur|date=2009-08-19|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-07}}</ref> == Tilvísanir == {{Reflist}} == Frekari lesning == * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-_BNt02kWdIC&dq=Alexander+Hamilton+WPG-34&pg=PA6|title=The United States Coast Guard in World War II: A History of Domestic and Overseas Actions|last=Ostrom|first=Thomas P.|publisher=[[McFarland & Company]]|year=2009|isbn=978-0-7864-4256-0|location=[[Jefferson, North Carolina]]|page=6|oclc=261400318}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ey0i37A6YqAC&dq=Alexander+Hamilton+WPG-34&pg=PA83|title=Coast Guard Combat Veterans: Semper Paratus|last=U.S. Coast Guard|publisher=[[Turner Publishing Company]]|year=1994|isbn=978-1-56311-104-4|location=[[Paducah, Kentucky]]|oclc=34202225|author-link=United States Coast Guard}} == Ytri tenglar == * [https://web.archive.org/web/20040229133305/http://www.history.navy.mil/danfs/a6/alexander_hamilton-ii.htm ''Alexander Hamilton''] í Naval Historical Center * [https://www.history.uscg.mil/Browse-by-Topic/Assets/Water/All/Article/2149667/alexander-hamilton-1937-wpg-34/ USCGC ''Hamilton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250520175810/https://www.history.uscg.mil/Browse-by-Topic/Assets/Water/All/Article/2149667/alexander-hamilton-1937-wpg-34/ |date=2025-05-20 }} á history.uscg.mil * [http://www.historycentral.com/NAVY/cutter/AlexanderHamilton2.html USS ''Alexander Hamilton''] á HistoryCentral.com * [http://vimeo.com/teamblueimmersionfx/odyssey-to-niflheimr-the-world-of-ice Hér má finna myndband af leiðangrinum] [[Flokkur:Byggt 1937]] [[Flokkur:Bandarísk herskip]] [[Flokkur:Bandarísk varðskip]] [[Flokkur:Herskip í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Skipsflök við Ísland]] l1yupqnbwns682nsky9so3q7bau12fl 0 188016 1961634 1931352 2026-04-29T17:46:31Z TKSnaevarr 53243 1961634 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Third_South_Summit_of_the_group_of_77_and_China_in_Uganda_2024.jpg|thumb|right|Þriðji leiðtogafundur G77 og Kína í Úganda 2024.]] '''G77''' er hópur aðildarríkja [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]] sem flokkast sem [[þróunarland|þróunarlönd]]. Markmið hópsins eru að kynna efnahagsmarkmið þessara landa og bæta samningsstöðu þeirra með samstarfi ríkja frá [[hnattræna suðrið|hnattræna suðrinu]].<ref>{{Cite journal |last=Lees |first=Nicholas |date=2023 |title=The endurance of the G77 in international relations: South–South ideology and voting at the United Nations 1970–2015 |journal=Japanese Journal of Political Science |language=en |volume=24 |issue=3 |pages=310–330 |doi=10.1017/S1468109923000105 |issn=1468-1099|doi-access=free }}</ref> Stofnríki G77 þann 15. júní 1964 voru 77 talsins, en síðan þá hefur hópurinn stækkað og telur nú 134 ríki.<ref name=":32">{{Cite book |last1=Shinn |first1=David H. |title=China's Relations with Africa: a New Era of Strategic Engagement |last2=Eisenman |first2=Joshua |date=2023 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-21001-0 |location=New York |author-link=David H. Shinn}}</ref> Hópurinn var stofnaður af 77 [[samtök hlutlausra ríkja|hlutlausum ríkjum]] í tengslum við [[Ráðstefna Sameinuðu þjóðanna um viðskipti og þróun|Ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um viðskipti og þróun]].<ref>{{Cite web|url=http://www.g77.org/doc/index.html#establish|title=About the Group of 77|website=G77 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120103516/https://www.g77.org/doc/index.html#establish |archive-date= Jan 20, 2024 }}</ref> Fyrsti fundur ríkjanna var í Alsír 1967 þar sem „Alsírsáttmálinn“ var samþykktur. G77 er með starfshópa í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna og helstu stofnunum þeirra. Einn af þessum starfshópum er [[G24]] stofnaður árið 1971 til að samræma stefnu þróunarlanda í efnahagsmálum. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Alþjóðastofnanir]] [[Flokkur:Þróunarlönd]] {{s|1964}} n4nad9wxfmcc2lyw5xx9tqkjudbyzxm 0 188948 1961680 1939765 2026-04-30T00:06:10Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961680 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Tom Chambers | image = Tom Chambers by Gage Skidmore.jpg | caption = Chambers árið 2022 | height_cm = 208 | weight_kg = 100 | birth_date = {{birth date and age|1959|06|21}} | birth_place = Ogden, [[Utah]], Bandaríkin | college = Utah (1977–1981) | draft_year = 1981 | draft_round = 1 | draft_pick = 8 | draft_team = [[Los Angeles Clippers#1978–1984: San Diego Clippers|San Diego Clippers]] | career_start = 1981 | career_end = 1997 | career_position = Framherji | years1 = 1981–1983 | team1 = [[Los Angeles Clippers|San Diego Clippers]] | years2 = 1983–1988 | team2 = [[Seattle SuperSonics]] | years3 = 1988–1993 | team3 = [[Phoenix Suns]] | years4 = 1993–1995 | team4 = [[Utah Jazz]] | years5 = 1995–1996 | team5 = [[Maccabi Tel Aviv B.C.|Maccabi Tel Aviv]] | years6 = 1997 | team6 = [[Charlotte Hornets]] | years7 = 1997 | team7 = [[Philadelphia 76ers]] | stats_league = NBA | stat1label = Stig | stat1value = 20.049 (18,1) | stat2label = Fráköst | stat2value = 6.703 (6,1) | stat3label = Stoðsendingar | stat3value = 2.283 (2,1) }} '''Thomas Doane Chambers''' (fæddur 21. júní 1959) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður sem lék lengst af í [[National Basketball Association|NBA-deildinni]], eða frá 1981 til 1997. Chambers var valinn í [[Nýliðaval NBA|nýliðavali NBA]] af [[Los Angeles Clippers|San Diego Clippers]] árið 1981 og lék síðar með [[Seattle SuperSonics]], [[Phoenix Suns]], [[Utah Jazz]], [[Charlotte Hornets]] og [[Philadelphia 76ers]]. Chambers átti sín bestu ár hjá Phoenix Suns, þar sem hann var fjórum sinnum valinn í [[Stjörnuleikur NBA-deildarinnar|Stjörnuleik NBA]] og var valinn besti leikmaður Stjörnuleiksins árið 1987. Hann lék seinna stuttlega í Ísrael með Maccabi Tel Aviv og varð Ísraelsmeistari með félaginu árið 1996. Á NBA ferlinum skoraði hann 20.049 stig og er einn af fáum leikmönnum deildarinnar sem hafa náð 20.000 stigum án þess að vera kosnir í Heiðurshöll NBA. Chambers er einnig þekktur fyrir troðslu sína yfir [[Mark Jackson]], þáverandi leikmann [[New York Knicks]], árið 1989. Troðslan varð fyrirmynd að óstöðvandi hreyfingu sem karakter hans gat notað í tölvuleiknum ''[[Lakers vs. Celtics and the NBA Playoffs]]'' sem gefinn var út af [[Electronic Arts]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gamecrate.com/picks/sports-games-overpowered-players|title=15 Most Overpowered Sports Game Athletes Ever|website=GameCrate|language=en|access-date=2025-12-16}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þegar Suns heiðruðu Chambers eftir að ferli hans lauk þá gáfu þeir honum bronsstyttu af honum troða yfir Jackson.<ref>{{Cite web|url=https://x.com/Ballislife/status/1142052283544494081|title=HBD to 4 x NBA All-Star Tom Chambers|publisher=Ballislife.com|website=[[Twitter|Twitter.com]]|language=en|access-date=2025-12-16}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{f|1959}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] ds23merku51bud889inff3rnjmhp4sl 1961702 1961680 2026-04-30T10:36:22Z Alvaldi 71791 1961702 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Tom Chambers | image = Tom Chambers by Gage Skidmore.jpg | caption = Chambers árið 2022 | height_cm = 208 | weight_kg = 100 | birth_date = {{birth date and age|1959|06|21}} | birth_place = Ogden, [[Utah]], Bandaríkin | college = Utah (1977–1981) | draft_year = 1981 | draft_round = 1 | draft_pick = 8 | draft_team = [[Los Angeles Clippers#1978–1984: San Diego Clippers|San Diego Clippers]] | career_start = 1981 | career_end = 1997 | career_position = Framherji | years1 = 1981–1983 | team1 = [[Los Angeles Clippers|San Diego Clippers]] | years2 = 1983–1988 | team2 = [[Seattle SuperSonics]] | years3 = 1988–1993 | team3 = [[Phoenix Suns]] | years4 = 1993–1995 | team4 = [[Utah Jazz]] | years5 = 1995–1996 | team5 = [[Maccabi Tel Aviv B.C.|Maccabi Tel Aviv]] | years6 = 1997 | team6 = [[Charlotte Hornets]] | years7 = 1997 | team7 = [[Philadelphia 76ers]] | stats_league = NBA | stat1label = Stig | stat1value = 20.049 (18,1) | stat2label = Fráköst | stat2value = 6.703 (6,1) | stat3label = Stoðsendingar | stat3value = 2.283 (2,1) }} '''Thomas Doane Chambers''' (fæddur 21. júní 1959) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður sem lék lengst af í [[National Basketball Association|NBA-deildinni]], eða frá 1981 til 1997. Chambers var valinn í [[Nýliðaval NBA|nýliðavali NBA]] af [[Los Angeles Clippers|San Diego Clippers]] árið 1981 og lék síðar með [[Seattle SuperSonics]], [[Phoenix Suns]], [[Utah Jazz]], [[Charlotte Hornets]] og [[Philadelphia 76ers]]. Chambers átti sín bestu ár hjá Phoenix Suns, þar sem hann var fjórum sinnum valinn í [[Stjörnuleikur NBA-deildarinnar|Stjörnuleik NBA]] og var valinn besti leikmaður Stjörnuleiksins árið 1987. Hann lék seinna stuttlega í Ísrael með Maccabi Tel Aviv og varð Ísraelsmeistari með félaginu árið 1996. Á NBA ferlinum skoraði hann 20.049 stig og er einn af fáum leikmönnum deildarinnar sem hafa náð 20.000 stigum án þess að vera kosnir í Heiðurshöll NBA.<ref>{{Cite web|url=https://www.statmuse.com/nba/ask/players-with-20000-career-points-not-in-the-hall-of-fame|title=Players With 20000 Career Points Not In The Hall Of Fame|website=StatMuse|language=en|access-date=2026-04-30}}</ref> Chambers er einnig þekktur fyrir troðslu sína yfir [[Mark Jackson]], þáverandi leikmann [[New York Knicks]], árið 1989. Troðslan varð fyrirmynd að óstöðvandi hreyfingu sem karakter hans gat notað í tölvuleiknum ''[[Lakers vs. Celtics and the NBA Playoffs]]'' sem gefinn var út af [[Electronic Arts]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gamecrate.com/picks/sports-games-overpowered-players|title=15 Most Overpowered Sports Game Athletes Ever|website=GameCrate|language=en|access-date=2025-12-16}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þegar Suns heiðruðu Chambers eftir að ferli hans lauk þá gáfu þeir honum bronsstyttu af honum troða yfir Jackson.<ref>{{Cite web|url=https://x.com/Ballislife/status/1142052283544494081|title=HBD to 4 x NBA All-Star Tom Chambers|publisher=Ballislife.com|website=[[Twitter|Twitter.com]]|language=en|access-date=2025-12-16}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{f|1959}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] ffdzlq32lsrwiezbqb75x7ny0wdzo8v 0 189883 1961650 1947578 2026-04-29T20:24:49Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 2 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1961650 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Sæþór Benjamín Randalsson | mynd = Sæþór Benjamín Randalsson 2026.jpg | myndatexti = Sæþór árið 2026 | fæðingarár = 1981 | fæðingarstaður = [[Bandaríkin]] | stjórnmálaflokkur = [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]] | titill = Formaður framkvæmdastjórnar [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokks Íslands]] | stjórnartíð_start = [[24. maí]] [[2025]] }} '''Sæþór Benjamín Randalsson''' (f. [[1981]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]) er formaður framkvæmdastjórnar [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokks Íslands]] og stjórnarmaður í [[Efling stéttarfélag|Eflingu stéttarfélagi]]. Hann fæddist í Bandaríkjunum og flutti til Íslands um árið 2008.<ref name="visir-bylgjan">{{Vefheimild|titill=Segir Sönnu ekki hafa verið hafnað|url=https://www.visir.is/g/20252731030d/segir-sonnu-ekki-hafa-verid-hafnad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=26. maí 2025|skoðað=21. febrúar 2026}}</ref> == Stjórnmál == Sæþór gekk í Sósíalistaflokk Íslands árið 2018. Á aðalfundi flokksins 24. maí 2025 var hann kjörinn formaður framkvæmdastjórnar, í stað [[Gunnar Smári Egilsson|Gunnars Smára Egilssonar]] sem hafði gegnt embættinu frá stofnun flokksins.<ref name="ruv-adalfundur">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-05-24-bodar-breytingar-ny-vinnubrogd-og-betri-menningu-i-sosialistaflokknum-444641|title=Boðar breytingar, ný vinnubrögð og betri menningu í Sósíalistaflokknum|date=24. maí 2025|website=RÚV|access-date=21. febrúar 2026}}</ref> Á sama aðalfundi var [[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] kosin pólitískur leiðtogi flokksins, en hún sagði af sér tveimur dögum síðar, 26. maí 2025.<ref name="ruv-sanna">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/444716|title=Sanna hætt sem pólitískur leiðtogi Sósíalistaflokksins|last=Sigurðsson|first=Grétar Þór|date=26. maí 2025|website=RÚV|access-date=21. febrúar 2026}}</ref> Sæþór hefur síðan gegnt hlutverki leiðtoga flokksins.<ref name="visir-bylgjan" /> == Stéttarfélagsstörf == Sæþór var kjörinn varamaður í stjórn [[Efling stéttarfélag|Eflingar stéttarfélags]] árið 2022 á B-listanum sem Sólveig Anna Jónsdóttir leiddi.<ref>{{Cite web|url=https://efling.is/en/2022/02/b-list-wins-2022-efling-board-election/|title=B-list wins 2022 Efling board election|website=Efling stéttarfélag|date=febrúar 2022|access-date=21. febrúar 2026}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Hann varð síðan aðalstjórnarmaður og formaður vinnudeildusjóðs félagsins á kjörtímabilinu 2024–2026.<ref>{{Cite web|url=https://efling.is/en/about/board-2/|title=Board of Efling|website=Efling stéttarfélag|access-date=21. febrúar 2026}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Einkalíf == Sæþór er uppalinn í Bandaríkjunum og flutti til Íslands um 2008. Hann er íslenskur ríkisborgari.<ref name="visir-bylgjan" /><ref>{{Cite web|url=https://mannlif.is/greinar/einkalif-saethors/|title=Einkalíf Sæþórs|website=Mannlíf|access-date=21. febrúar 2026}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Íslenskir stjórnmálamenn]] [[Flokkur:Fólk tengt Sósíalistaflokki Íslands]] i4fbdlnwt3isjkuz9h9slqtwb5gsxe2 0 190817 1961714 1961440 2026-04-30T11:40:23Z Masae 538 /* Fundur Hellulands */ 1961714 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Skálholt map 1690 copy (cropped).png|alt=<nowiki>Skálholtskortið svo kallaða sem sem sýnir latneskar útgáfur af norrænum örnefnum í Norður-Atlantshafi. Kortið var upphaflega gert af Sigurði Stefánssyni, skólameistara í Skálholti 1590. Sú gerð er horfin en afrit Þórðar biskups Þolákssonar frá 1690 hefur varðveist. ''Iotun-heimar'' ([[Jötunheimar]]) ''Riseland'' (Risaland]]) | ''Grönlandia'' ([[Grænland]]) | ''Helleland'' ([[Helluland]]) | [[Markland]] | ''Skrælinge Land'' (Skrælingaland]]) | ''Promontorium Winlandiæ'' (Vinlandsskagi]]) </nowiki>|thumb|Skálholtskortið svo kallaða sem sem sýnir latneskar útgáfur af norrænum örnefnum í Norður-Atlantshafi. Kortið var upphaflega gert af [[Sigurður Stefánsson (skólameistari)|Sigurði Stefánssyni, skólameistara]] í [[Skálholt|Skálholti]] 1590. Sú gerð er horfin en afrit [[Þórður Þorláksson|Þórðar biskups Þolákssonar]] frá 1690 hefur varðveist. {{bulleted list | ''Iotun-heimar'' (Jötunheimar) | ''Riseland'' (Risaland) | ''Grönlandia'' (Grænland) | ''Helleland'' (Helluland) | ''Markland'' | ''Skrælinge Land'' (Skrælingaland) | ''Promontorium Winlandiæ'' (Vinlandsskagi) }} ]] '''Helluland''' var, ásamt [[Vínland|Vínlandi]] og [[Markland|Marklandi]], landsvæði vestan við [[Grænland]] sem [[Bjarni Herjólfsson]] sá álegndar, [[Leifur heppni|Leifur Eiríksson]] nafngaf og [[Þorfinnur karlsefni|Þorfinnur Karlsefni Þórðarson]] kannaði samkvæmt [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] og [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]. Ekki er vitað hvar það landsvæði sem nefnt var Helluland var, en flestir fræðimenn telja það hafa verið [[Baffinsland|Baffinseyja]] eða nyrsti hluti [[Labrador]].<ref> Jónas Kristjánsson et al. (2012) "''Falling into Vínland''", Acta Archaeologica 83, bls. 145-177 [https://doi.org/10.1111/j.1600-0390.2012.00623.xDigital]</ref><ref>Campbell, Gordon (25 March 2021). ''Norse America: The Story of a Founding Myth''. Oxford University Press. fig. 3.1. ISBN 978-0-19-260598-6.</ref> ==Fundur Hellulands== Grænlendinga saga og Eiríks saga rauða eru einu heimildirnar sem fjalla ítarlega um landafundi Grænlands og landsvæða vestan við Labradorhaf í kringum ár 1000. Báðar sögurnar segja frá svipuðum persónum, á svipuðum stöðum og á svipuðum tímum en víkja hvor frá annarri í minni atriðum. Í Grænlendinga sögu hefst frásögn af þessum landafundum á því að Bjarni Herjúlfsson kemur frá [[Noregur|Noregi]] til [[Eyrarbakki|Eyrarbakka]] en fréttir þá af því að faðir hans hafi siglt til Grænlands og ákveður að fylgja eftir með hásetum sínum. Þegar þeir höfðu siglt í þrjá daga féll á norðan átt og mikil þoka, þegar þokunni lyfti sigldu þeir í einn dag til áður en þeir sáu land. Bjarni taldi þetta ekki vera vera Grænland og siglir í nánd við landið, sem var ófjöllótt og skógi vaxið og smár hæðir á landinu. Þeir sigldu í tvo daga til og sáu þá annað land sem var slétt og viði vaxið. Sigldu þeir enn í þrjá daga og sáu þá þriðja landið sem var hátt og fjöllótt og jökull á, þeir sigldu með landinu fram og sáu að það var eyland og tóku síðan stefnuna frá landinu. Fjórða landið sem þeir komu að var Grænland og hittir þar Bjarni föður sinn. Bjarni steig aldrei á land þar sem hann hafði siglt hjá samkvæmt sögunni og gaf engum stað nafn.<ref>[https://www.snerpa.is/net/isl/graens.htm Grænlendinga saga]</ref> Síðan segir í Grænlendinga sögu: „''Það er nú þessu næst að Bjarni Herjúlfsson kom utan af Grænlandi á fund Eiríks jarls og tók jarl við honum vel. Sagði Bjarni frá ferðum sínum er hann hafði lönd séð og þótti mönnum hann verið hafa óforvitinn er hann hafði ekki að segja af þeim löndum og fékk hann af því nokkuð ámæli. Bjarni gerðist hirðmaður jarls og fór út til Grænlands um sumarið eftir. Var nú mikil umræða um landaleitan. Leifur son Eiríks rauða úr Brattahlíð fór á fund Bjarna Herjúlfssonar og keypti skip að honum og réð til háseta svo að þeir voru hálfur fjórði tugur manna saman''.“ … „''Nú bjuggu þeir skip sitt og sigldu í haf þá er þeir voru búnir og fundu þá það land fyrst er þeir Bjarni fundu síðast. Þar sigla þeir að landi og köstuðu akkerum og skutu báti og fóru á land og sáu þar eigi gras. Jöklar miklir voru allt hið efra en sem ein hella væri allt til jöklanna frá sjónum og sýndist þeim það land vera gæðalaust. Þá mælti Leifur: "''Eigi er oss nú það orðið um þetta land sem Bjarna að vér höfum eigi komið á landið. Nú mun eg gefa nafn landinu og kalla Helluland." .<ref>[https://www.snerpa.is/net/isl/graens.htm ''Grænlendinga saga'']</ref>'' Í Eiríks sögu rauða kemur hins vegar Bjarni Herjúlfsson ekki fyrir en sagan segir hins vegar frá för Þorfinns Karlsefni að leita Vínlands án þess að nefna hvaðan kunnátta um það komi. En í Eiríks sögu rauða er sagt frá því að Leifur Eiríksson hafi orðið hafvilltur þegar hann var á siglinu frá Noregi til Grænlands. „''Leif velkti lengi úti og hitti hann á lönd þau er hann vissi áður öngva von í. Voru þar hveitiakrar sjálfsánir og vínviður vaxinn. Þar voru og þau tré er mösur hétu og höfðu þeir af öllu þessu nokkur merki, sum tré svo mikil að í hús voru lögð''.“<ref>[https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm ''Eiríks saga rauða'']</ref> Ekki er sagt að Leifur hafi gefið þessum löndum nöfn. Siðar í Eiríks sögu rauða frá ferðum Þorfinns Karlsefnis í leit að löndum. Þorfinnur og samferðamenn hans hefja ferð sína frá Bröttuhlíð í Austurbyðð: „''Sigldu þeir undan síðan til Vestribyggðar og til Bjarneyja. Sigldu þeir þaðan undan Bjarneyjum norðan veður. Voru þeir úti tvö dægur. Þá fundu þeir land og reru fyrir á bátum og könnuðu landið og fundu þar hellur margar og svo stórar að tveir menn máttu vel spyrnast í iljar. Melrakkar voru þar margir. Þeir gáfu nafn landinu og kölluð Helluland''“. <ref>[https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm ''Eiríks saga rauða'']</ref> Þar að auki kemur Helluland fyrir í [[Bárðar saga Snæfellsáss|Bárðar sögu Snæfellsáss]]. Sagan hefst svo: „''Dumbur hefir konungur heitið. Hann réð fyrir hafsbotnum þeim er ganga norður um Helluland og nú er kallað Dumbshaf og kennt var við Dumb konung''.“<ref>[https://www.snerpa.is/net/isl/b-snae.htm ''Bárðar saga Snæfellsáss'']</ref> ===Fornaldarsögur=== Helluland er einnig nefnt í tveimur [[Fornaldarsögur|fornaldarsögum]]: Í [[Hálfdánar saga Eysteinssonar|Hálfdánar sögu Eysteinssonar]], sem var skráð um miðja 14. öld: „''Ragnar lagði undir sig Hellulands óbyggðir og eyddi þar öllum jötnum''.“<ref>[https://www.snerpa.is/net/forn/half-e.htm ''Hálfdanar saga Eysteinssonar'']</ref> Í annari íslenskri fornaldarsögu sem rituð var á síðari hluta 13. aldar er sagt frá tilraunum [[Örvars-Odds saga|Örvars-Odds]] og Vignis, syni hans, að hafa uppi á Ögmundi óvini þeirra: „''En segja mun ég þér til, hvar Ögmundur er. Hann er kominn í fjörð þann, er Skuggi heitir, hann er í Hellulands óbyggðum, og þeir níu saman, hann og flókadrengir hans. Er hann því þar kominn, að hann hirðir ekki þig at finna. Nú máttu sækja hann heim, ef þú vilt, og vita, hversu er gengur.'' ... ''Síðan sigla þeir, þar til er þeir komu í Grænlands haf, snúa þá suður og vestur fyrir landið''.'' "'' ... ''Sigla þeir nú, þar til at þeir koma til Hellulands, og leggja inn á fjörðinn Skugga. En er þeir eru landfastir orðnir, ganga þeir feðgar á land og þar till, sem þeir sjá, hvar virki stendur, og sýnist þeim það harðla rammgert.'' ... “<ref>[https://www.snerpa.is/net/forn/orvar.htm ''Örvar-Odds saga'']</ref> ==Fornleifar== [[Mynd:Baffin Island 1998-06-24.jpg|alt=Austurströnd Baffinseyju|thumb|Austurströnd Baffinseyju]] Sennilega hafa norrænir menn hitt fyrir það fólk sem kennt er við [[Dorset-menning|Dorset-menningu]]. Þetta var forn heimskautamenning sem var forveri [[Thule-menning|Thule-menningarinnar]] og nútíma [[Inúítar|Ínuíta]]. Fornleifafundir á Baffinseyju og nyrst á Labrador benda til þess að norrænir menn hafi komið þangað og mögulega haft aðstöðu, meðal annars á Avayalik nyrst á Labrador skaga, Tanfield-dal og Willows-eyju á suðurhluta Baffinseyju og Pond Inlet (Mittimatalik) nyrst á Baffinseyju. Ýmsir hlutir sem gætu verið af norrænum uppruna, til dæmis trjábútar og járn af evrópskum uppruna, brýni og bútar af spunnum þráðum úr [[Hérar|héra]] og [[Sauðnaut|sauðnautahárum]] hafa fundist á bæjarstæðum Dorset-fólks á Baffins-eyju. <ref>Patricia Sutherland (2013)[https://www.yumpu.com/en/document/view/36279492/the-helluland-archaeology-project The Helluland Archaeology Project]</ref> Þess bera að geta að margir forleifafræðingar og aðrir fræðimenn eru ekki sammála því að þessir fundir séu af norrænum uppruna. Sérstaklega er tímasettning spunnu þráðana og þar með möguleg norræn áhrif dregin í efa. <ref>Michèle Hayeur Smith, Kevin P. Smith og Gørill Nilsen. (2018). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030544031830092X Dorset, Norse, or Thule? Technological transfers, marine mammal contamination, and AMS dating of spun yarn and textiles from the Eastern Canadian Arctic.] Journal of Archaeological Science. Volume 96, August 2018, bls. 162-174</ref> Í Tanfield-dal hafa einnig allstórar húsatóftir verið grafnar upp sem talið er að gætu verið af norrænum uppruna. Tóftin er byggð með beinum veggjum hlöðnum úr grjóti og torfi og steinalögn til að leiða burt vatn, svipað og í miðaldamannvirkjum á Grænlandi og í Norður-Evrópu. Í tóftinni fannst einnig spunnið reipi, brýnissteinar og önnur dæmi um evrópska tækni, þar á meðal hvalbeinsreka af þeirri gerð sem norrænir Grænlendingar notuðu.<ref> Heather Pringle (2012). [http://ngm.nationalgeographic.com/2012/11/vikings-and-indians/pringle-text/ Vikings and Native Americans von Heather Pringle] National Geographic, </ref> Kolefnisgreiningar benda til þess að þessi bygging hafi verið notuð fram á 14. öld. Að auki fannst útskorin lítil tréstytta í Okivilialuk<ref> Andrew King (2016)[https://ottawarewind.com/2016/11/28/700-year-old-carving-found-on-baffin-island-depicts-figure-in-a-tunic-with-a-cross/ BAFFIN ISLAND MYSTERY: THE UNUSUAL 700YR OLD CARVING OF A ROBED FIGURE WITH CROSS] Ottawa Rewind.</ref> á suður Baffinseyju sem talið gert var um 1350 í það sem getur verið evrópskum klæðnaði; skornar línur gefa til kynna fellingar á síðri skikkju og greinilegan krossmark á bringu.<ref>Canadian Museum of History, [https://www.historymuseum.ca/collections/artifact/482525 Figurine]</ref> ===Tilvitnanir=== <references/> [[Flokkur:Vínland]] [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Saga Kanada]] gsc4wwlahhf627vog66ibu5gs5dn4nz 0 190836 1961692 1961573 2026-04-30T08:40:13Z Alvaldi 71791 Breyta vísun 1961692 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sund á Íslandi]] jbm7hz2rf2g3iigqst9imaqxj7al24r 1 190839 1961691 1961603 2026-04-30T08:39:55Z Alvaldi 71791 /* Breyta tilvísun? */ Svar 1961691 wikitext text/x-wiki == Breyta tilvísun? == Það er til greinin [[Sund á Íslandi]]. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 29. apríl 2026 kl. 11:33 (UTC) :Já, held að vísun þangað væri betri. Breyti því. [[Notandi:Alvaldi|Alvaldi]] ([[Notandaspjall:Alvaldi|spjall]]) 30. apríl 2026 kl. 08:39 (UTC) fkovhlk7msotjkcgdccvmp4ia1s411m 0 190841 1961638 2026-04-29T17:51:11Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Samtök olíuframleiðsluríkja]] á [[Samtök olíuútflutningslanda]]: Sbr. Hugtakasafn þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins 1961638 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Samtök olíuútflutningslanda]] bquuzqz9igll2f1zcr2ageq2osa3ap1 1 190842 1961640 2026-04-29T17:51:12Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Spjall:Samtök olíuframleiðsluríkja]] á [[Spjall:Samtök olíuútflutningslanda]]: Sbr. Hugtakasafn þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins 1961640 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Spjall:Samtök olíuútflutningslanda]] 4l9p97qh4urosypiclsnrxloy1di5qm 0 190843 1961661 2026-04-29T22:05:31Z Akigka 183 Tilvísun á [[Esso]] 1961661 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Esso]] a3ui0lkrsijcco2sekc5jtgxl9h87uw 1 190844 1961670 2026-04-29T22:51:50Z Akigka 183 Nýr hluti: /* Eyða? */ 1961670 wikitext text/x-wiki == Eyða? == Gengur illa að finna heimildir um útgáfuna, og virðist engin virkni á Fb frá 2015. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 29. apríl 2026 kl. 22:51 (UTC) lvy7tkp8cyepmii2854tczw2rfatj0f 1961674 1961670 2026-04-29T23:32:32Z Berserkur 10188 /* Eyða? */ 1961674 wikitext text/x-wiki == Eyða? == Gengur illa að finna heimildir um útgáfuna, og virðist engin virkni á Fb frá 2015. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 29. apríl 2026 kl. 22:51 (UTC) : Ætli það ekki. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. apríl 2026 kl. 23:32 (UTC) 64xfmtas78psb0mgaojt7bomd0tapqw 0 190845 1961698 2026-04-30T10:08:37Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Akhenaten]] 1961698 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Akhenaten]] sf3ysgjqd5tg36e56jmki4yg7h7xxoj