Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4478 1963022 1962517 2026-05-13T16:38:11Z Stillbusy 42433 1963022 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Bubbi Morthens | mynd = Bubbi Morthens (285001430).jpg | mynd_texti = Bubbi Morthens árið 2006 | mynd_stærð = 250 | fæðingarnafn = Ásbjörn Kristinsson Morthens | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1956|6|6}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | hljóðfæri = {{Hlist|Rödd|gítar|munnharpa}} | stefna = {{Hlist|[[Rokk]]|[[blús]]}} | starf = {{Hlist|Tónlistarmaður|lagahöfundur}} | ár = 1979–í dag | útgefandi = {{Hlist|Iðunnn|Steinar|Safarí|[[Gramm (útgáfa)|Gramm]]|Mistlur|Geisli|[[Sena|Skífan]]|[[Mál og menning]]|[[Sena]]|Blindsker}} | vefsíða = {{URL|bubbi.is}} }} [[Mynd:bubbi-mortens_DSC02704.jpg|thumb|Bubbi Morthens, Laugardal (2007).]] '''Ásbjörn Kristinsson Morthens''' (f. 6. júní 1956), oftast nefndur '''Bubbi Morthens''', er [[Ísland|íslenskur]] [[tónlistarmaður]]. Móðir hans var dönsk og pabbi hans hálfíslenskur og hálfnorskur. Bubbi hefur verið þekktur í íslensku tónlistarlífi síðan á 9. áratugnum. Hann hefur verið meðlimur í ýmsum hljómsveitum, þekktastar eru [[Utangarðsmenn]] og [[Egó (hljómsveit)|Egó]], en lengst af hefur hann verið einn með gítarinn sem trúbador. Bubbi hefur í gegnum tíðina selt fleiri plötur á Íslandi en nokkur annar tónlistarmaður. Bubbi hélt tónleika sem voru kallaðir „[[Bubbi 06.06.06|06.06.06]]“ árið 2006 og voru teknir upp til útgáfu á DVD. Bubbi kemur úr fjölskyldu listamanna. Pabbi hans, Kristinn Morthens, var myndlistarmaður. Föðurbróðir Bubba, [[Haukur Morthens]], var frægur söngvari. Eldri bróðir Bubba, Þorlákur Morthens, oftast kallaður [[Tolli]], var söngvari á áttunda og níunda áratug síðustu aldar en er núna myndlistarmaður. == Æska == === Fjölskylda === Ásbjörn Kristinsson Morthens fæddist þann 6. júní 1956 í Reykjavík. Hann er sonur hjónanna Grethe Skotte Pedersen (1928–1982), húsmóður og listakonu, og Guðbrands Kristins Morthens (1917–2002), listamanns. Grethe var dönsk og Kristinn hálfnorskur og hálfíslenskur. Ásbjörn er yngstur fjögurra bræðra. Eldri bræður hans eru þeir Arthur Morthens (1948–2016)<ref>[https://timarit.is/page/6783092?iabr=on#page/n63/mode/1up ''Minningar – Arthur Morthens''], Morgunblaðið, 18. ágúst 2016, bls. 64</ref>, Sveinn Allan Morthens (* 1951) og Þorlákur (Tolli) Morthens (* 1953). Fósturbróðir Bubba er Bergþór (* 1959), bróðursonur Kristins, sem varð hluti af fjölskyldunni árið 1961.<ref>{{Cite web|url=https://www.sigurdurarni.is/2016/08/23/arthur-morthens/ |title=Arthur Morthens |first=Sigurður Árni |last=Þórðarson |date=2016-08-23 |website=sigurdurarni.is |access-date=2026-05-13}}</ref> Ásbjörn og fjölskyldan bjuggu fyrstu fjögur ár Ásbjarnar á þriðju hæð Barónstígs 43, en fluttu síðan um vorið 1960 í blokk við Gnoðarvoginn.<ref>[https://timarit.is/page/6773271?iabr=on#page/n22/mode/2up ''Einn dagur í einu''], Morgunblaðið, 6. júní 2016, bls. 22–23</ref><ref>[https://timarit.is/page/2941283?iabr=on#page/n21/mode/1up ''Bubbi Morthens''], Tímarit, 6. júní 1996, bls. 34</ref> === Ísland === Ásbjörn byrjaði menntun sína hér á landi í tímakennslu hjá [[Árelíus Níelsson|séra Árelíusi Níelssyni]] og segir að hann og Árelíus hafi orðið miklir vinir. Þorleifur Guðjónsson, sem átti eftir að spila með Ásbirni í Egóinu tveimur áratugum eða svo seinna, var einnig í tímakennslu hjá Árelíusi. Eftir tímakennsluna hjá Árelíusi fór Ásbjörn í [[Vogaskóli|Vogaskóla]]. Í ævisögu sinni frá 1990, sem Silja Aðalsteinsdóttir ritaði, talaði hann um hvernig honum var strítt í skóla fyrir talerfiðleika sína. <blockquote>Ég var smámæltur, gat ekki sagt 2 eðlilega og var sendur til talkennara. Ég mætti stíft, skrópaði ekki eitt einasta skipti. Mér var strítt á því að vera að læra að tala, en ég tók því með ró. Ég vissi að það yrði tímabundið.<ref>[https://timarit.is/page/1737634?iabr=on#page/n3/mode/2up ''Kveið fyrir að vakna og fara í skólann''], Morgunblaðið – Morgunblaðið C, 3. febrúar 1991, bls. 4–5</ref></blockquote> === Danmörk === Árið 1971, þegar Ásbjörn var 15 ára, flutti hann með mömmu sinni og frænda sínum Bergþóri, sem átti eftir að vera með honum í Egóinu, til [[Danmörk|Danmerkur]]. Þegar þangað var komið sendi mamma Ásbjarnar hann og Bergþór í heimavistarskóla í [[Fredericia]] á [[Jótland|Jótlandi]]. Í fyrrnefndri ævisögu sinni talaði Ásbjörn um skólavistina.<blockquote>Mömmu var sagt að þetta var afskaplega góður skóli, en hann reyndist vera beint út úr sögu fyrir Charles Dickens. Menn urðu að vera í skólabúningum, öllum var troðið í kapellu á hverjum morgni til að syngja sálma, krakkarnir voru barðir á fingurna með spanskreyr fyrir minnstu yfirsjónir, hífðir upp á eyrunum og agaðir út í eitt með eilífum hótunum.</blockquote>Vist Bubba í þessum skóla endaði svo einn dag þegar frændi hans, Bergþór, og vinur hans voru á leið í skólann og keyrt var á þá. Bergþór slapp vel, en hinn strákurinn meiddist illa. Þegar þeir komu svo í skólann var þeim refsað fyrir að koma skólanum í vandræði. Bergþór sagði Ásbirni frá þessu öllu og Ásbjörn hringdi í Grethe, móður sína. Þegar hann rak söguna í ævisögu sinni frá 1990, talaði Ásbjörn um þegar umsjónarkennari strákanna labbaði inn á vist þegar Grethe var að hlúa að strákunum.<blockquote>Mamma segir við hann: "Ég fer með syni mína héðan í dag. Ég ætla ekki að kæra ykkur, en ég held að þið ættuð að hringja á sjúkrabíl handa þessum dreng." Þá segir kennarinn – hann kenndi okkur smíði: "Hvis de ikke opfører sig ordentlig så giv dem bare nogen øretæver! – ef þeir haga sér ekki skikkanlega skaltu bara löðrunga þá." Þá labbaði mamma að honum, kerrti hnakkann og sagði "það segir enginn hvernig ég el upp mín börn mín. Og ef einhver á skilið löðrung, þá ert það þú!" Hann varð alveg eins og aumingi.</blockquote>Núna þegar að strákarnir voru fluttir út af heimavistinni og inn á mömmu Bubba, sem leigði íbúð í [[Árósar|Árósum]], þurfti Grethe að finna stærra húsnæði fyrir þau þrjú. Að lokum fluttu þau inn í íbúð sem Pétur Hauksson, sonur Hauks D. Þórðarssonar, yfirlæknis á Reykjalundi, og kærasta hans áttu. == Einkalíf == {{hreingera}} === Hjónabönd og börn === Bubbi hefur verið giftur þrisvar sinnum. Fyrsta eiginkona hans var Inga Sólveig Friðjónsdóttir, ljósmyndari, frá 1980 til 1984.<ref>[https://timarit.is/page/5480663?iabr=on#page/n9/mode/2up ''Stormasöm ár með rokkstjörnu Íslands''], DV, 16. október 2004, bls. 10–11</ref> Hann samdi ''[[Kona (breiðskífa)|Konu]]'', fyrstu skilnaðarplötu sína, um Ingu. Önnur eiginkona hans var Brynja Gunnarsdóttir, fyrrverandi bankastarfsmaður og núverandi eigandi útfarastofu, frá 1988 til 2004. Þau eignuðust þrjú börn saman: Hörð (* 1990); Grétu (* 1992) og Brynjar Úlf (* 1998). Bubbi samdi ''[[Ást (breiðskífa)|Ást]]'' og ''[[...í sex skrefa fjarlægð frá paradís]]'', aðra og þriðju skilnaðarplötuna sína, um Brynju.<ref>[https://timarit.is/page/5522199?iabr=on#page/n27/mode/2up ''Lífið er lífið og allir þurfa stundum að þjást''], DV, 8. júní 2005, bls. 28–29</ref> Þriðja og núverandi eiginkona hans er Hrafnhildur Hafsteinsdóttir; þau giftust 7. júní 2008 og eiga tvö börn saman: Dögun París (* 2009) og Aþenu Lind (* 2012).<ref>[https://timarit.is/page/4274551?iabr=on#page/n28/mode/1up ''Að viðurkenna ósigur minn er stærsti sigur lífs míns''], Fréttablaðið, 20. maí 2009, bls. 5 (sérblað „Blaðið“)</ref><ref>[https://timarit.is/page/5771205?iabr=on#page/n31/mode/1up ''Draumur í Kjós''], Fréttablaðið, 15. júní 2012, bls. 6–8 (sérblað „Lífið“)</ref> === Neysla === Bubbi hefur talað mjög opinberlega um neyslu sína sem hann glímdi við frá barnæsku til 1985. Það gerði hann t.d. í laginu ''Manstu'' af plötunni ''[[Dögun (breiðskífa)|Dögun]]'' (1987) og í ''Bubbi'', fyrstu ævisögu sinni sem [[Silja Aðalsteinsdóttir]] skrifaði árið 1990. Eftir að Bubbi fór í meðferð 15. janúar 1985 hélst hann edrú. Í viðtali við [[Alþýðublaðið]] um ljóðaplötu sína frá 1996, ''[[Hvíta hliðin á svörtu]]'', sagði hann að það væri „rökkur í ljóðunum“ og að þau fjalli að stórum hluta um eiturlyf.<ref>[https://timarit.is/page/3347561?iabr=on#page/n4/mode/1up ''Djöfull mikið plastík í poppinu''], Alþýðublaðið, 22. maí 1996, bls. 5</ref> Í ljóði úr ''Öskraðu gat á myrkrið'' (2015) talaði Bubbi um fyrstu kynni sín af kókaíni. Árið 2001 tók Bubbi þátt í átaki gegn fikiniefnum þar sem hann fór í skóla til að tala við nemendur og foreldra um sína reynslu af fikniefnaneyslu.<ref>[https://timarit.is/page/2442067?iabr=on#page/n3/mode/1up ''Veldu rétt í minningu látinna vina''], Dagur–Helgarútgáfa, 17. mars 2001, bls. 28</ref><ref>[https://timarit.is/page/7350966?iabr=on#page/n67/mode/1up ''Landsliðsmaður í lygi''], Morgunblaðið, 5. nóvember 2020, bls. 68</ref> === Ameríkuferð === Snemma árs 1984 fór Bubbi ásamt vini sínum og fyrrverandi Utangarðsmanni Danna Pollock út til [[Los Angeles]]. Pælingin með ferðinni var upprunalega að stofna nýja hljómsveit. Eiginkona Bubba á þessum tíma, Inga Sólveig Friðjónsdóttir, var úti í Los Angeles að læra ljósmyndun. Þegar Bubba bar að garði var Inga byrjuð að slá sér upp með öðrum manni, eins og Bubbi segir í ævisögu sinni frá 1990. Bubbi var djúpt í neyslu á þessum tíma og, þegar heim var komið aftur, var hann búinn með mestalla peningana sem hann hafði farið út með.<blockquote>Ég fór með honum til LA og San Fransisco þar sem konan hans var. Þetta var bara flipp í raun og veru. Hann talaði um að fara í stúdíó og ég fór með einhverja gítara en þeir voru aldrei notaðir og það varð ekkert af því. Hann var bara að elta konuna og kókið.<small>Danny Pollock (Bubbi Morthens: Ferillinn í fjörutíu ár, 2020)</small></blockquote> Á meðan hann var úti bauðst Bubba aðalhlutverk í stórmynd um goðið [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]].<blockquote>Aldrei fékk ég að sjá handrit að kvikmyndinni, en þegar ég fékk loksins að sjá grunn að handriti varð ég skelkaður. Þetta reyndist vera þriðja flokks ævintýra- og ofbeldismynd. Þegar myndin byrjar átti Þór að sitja uppi á himnum með hinum guðunum, en svo fær hann leyfi til að fara niður til jarðar í einn dag. Hann lendir vitaskuld í Los Angeles, í gervi manns en með yfirnáttúrulega hæfileika. Svo kynnist hann stúlku í hvelli og skemmtir sér svo vel að hann neitar að koma til baka og fellur í ónáð hjá Óðni! Inn í þetta átti að koma pönktónlist og svo átti ég að fara með Völuspá á íslensku! Algert Rugl, maður.</blockquote> == Þátttaka í mótmælum == Bubbi Morthens tók virkan þátt í ýmsum mótmælafundum veturinn 2008–9. Aðeins tveimur dögum eftir ávarp [[Geir H. Haarde|Geirs H. Haarde]] þann 6. október boðaði Bubbi til einna fyrstu mótmælanna vegna bankahrunsins. Þann 8. október 2008 boðaði hann til samstöðutónleika á [[Austurvöllur|Austurvelli]]. Yfirskrift tónleikanna var „krónan er fallin“ og mættu um 300 manns á tónleikana. Hljómsveitin [[Stríð og Friður]] spilaði með Bubba á tónleikunum og þar hljómaði lagið ''Ein stór fjölskylda'' í frumflutningi Bubba. Samkvæmt [[Morgunblaðið|Morgunblaðinu]] einkenndi ládeyða stemmninguna á Austurvelli þennan dag, en lagið var bjartsýnisóður til þjóðarinnar. Fólk mætti með skilti með trúarlegum boðskap og hægt var að kaupa boli með áletruninni „Bankanum þínum er sama um þig“.<ref>[https://timarit.is/page/4201399?iabr=on#page/n41/mode/1up ''Ládeyða á Austurvelli''], Morgunblaðið, 9. október 2008, bls. 42</ref> Þann 10. nóvember 2008 sungu [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] og Bubbi saman á blaðamannafundi til að vekja athygli á samstöðutónleikum sem haldnir voru í [[Laugardalshöll]] þann 16. nóvember<ref>[https://timarit.is/page/4203696?iabr=on#page/n20/mode/1up ''Af öllu hjarta''], Morgunblaðið, 11. nóvember 2008, bls. 21</ref>. Björn og Bubbi sungu lagið ''Er völlur grær''. Hugmyndin að tónleikunum kom frá Bubba og sá Lára Ómarsdóttir um kynningarmál fyrir tónleikana<ref>[https://timarit.is/page/4010191?iabr=on#page/n31/mode/1up ''Lára til liðs við Bubba''], Fréttablaðið, 11. nóvember 2008, bls. 20</ref>. Allir gáfu vinnu sína við tónleikana, en Bubbi sagði að til af tónleikunum yrði þá vantaði 1,5 milljón krónur fyrir rafmagni og þrifum frá [[Reykjavíkurborg]].<ref>[https://timarit.is/page/4203467?iabr=on#page/n47/mode/1up ''Bubbi ákveðinn í að halda tónleika''], Morgunblaðið, 7. nóvember 2008, bls. 42</ref> Þeir peningar komu ekki frá Reykjavíkurborg, en tónleikarnir voru samt haldnir þann 15. nóvember 2008. Þeir báru yfirskriftina „Áfram með lífið“. Aðgangseyrir var ókeypis og meðal þeirra sem komu fram ásamt Bubba voru [[Baggalútur (hljómsveit)|Baggalútur]], [[Lay Low]], [[Sálin hans Jóns míns (hljómsveit)|Sálin hans Jóns míns]], [[HAM (hljómsveit)|Ham]], [[Ragnheiður Gröndal]], [[Stuðmenn]], Buff, [[FM Belfast]], Poetrix og [[Nýdönsk]].<ref>[https://timarit.is/page/4204139?iabr=on#page/n39/mode/1up ''Hlýleg stemning á samstöðutónleikum''], Morgunblaðið, 17. nóvember 2008, bls. 40</ref><ref>[https://timarit.is/page/4010582?iabr=on#page/n39/mode/1up ''Áfram með lífið í Höllinni''], Fréttablaðið, 18. nóvember 2008, bls. 20</ref> 23. maí 2009 héldu [[Hagsmunasamtök heimilanna]] samstöðufund á sérstökum útifundi á Austurvelli til að minna á það „neyðarástand“ sem þá var uppi í íslensku þjóðfélagi. Um fjögur hundruð manns mættu samkvæmt lögreglu. Hljómsveitin [[Egó (hljómsveit)|Egó]] með Bubba í fararbroddi spilaði nokkur lög á tónleikunum.<ref>[https://timarit.is/page/5253581?iabr=on#page/n10/mode/1up ''Vilja enga ölmusu, heldur leiðréttingu''], Morgunblaðið, 25. maí 2009, bls. 11</ref> == Tónlist == === Breiðskífur === * ''[[Ísbjarnarblús]]'' (1980) * ''[[Plágan]]'' (1981) * ''[[Fingraför (breiðskífa)|Fingraför]]'' (1983) * ''[[Ný spor]]'' (1984) * ''[[Kona (breiðskífa)|Kona]]'' (1985) * ''[[Frelsi til sölu]]'' (1986) * ''[[Dögun (breiðskífa)|Dögun]]'' (1987) * ''[[Serbian Flower]]'' (1988) * ''[[Bláir draumar]]'' með [[Megas]]i (1988) * ''[[Nóttin langa]]'' (1989) * ''[[Sögur af landi]]'' (1990) * ''[[Von (breiðskífa)|Von]]'' (1992) * ''[[Lífið er ljúft]]'' (1993) * ''[[3 heimar]]'' (1994) * ''[[Í skugga Morthens]]'' (1995) * ''[[Allar áttir]]'' (1996) * ''[[Hvíta hliðin á svörtu]]'' (1996) * ''[[Trúir þú á engla]]'' (1997) * ''[[Arfur (breiðskífa)|Arfur]]'' (1998) * ''[[Bellman]]'' (2000) * ''[[Nýbúinn]]'' (2001) * ''[[Sól að morgni]]'' (2002) * ''[[1000 kossa nótt]]'' (2003) * ''[[Tvíburinn]]'' (2004) * ''[[Ást (breiðskífa)|Ást]]'' (2005) * ''[[...í sex skrefa fjarlægð frá paradís]]'' (2005) * ''[[Lögin mín]]'' (2006) * ''[[Bláir]]'' (2006) * ''[[Fjórir naglar]]'' (2008) * ''[[Sólskuggarnir|Ég trúi á þig]]'' (2011) (Sena) * ''[[Sólskuggarnir|Þorpið]]'' (2012) (Sena) * ''[[Stormurinn]]'' (2013) (Sena) * ''[[Æsku minnar jól]]'' (2013) (Sena) * ''[[18 Konur]]'' (2015) * ''[[Tungumál (plata)|Túngumál]]'' (2017) * ''[[Regnbogans stræti]]'' (2019) * ''Sjálfsmynd'' (2021) * ''[[Ljós og skuggar]]'' (2023) * ''[[Dansaðu]]'' (2024) * ''[[Ég er ekki sá sem þú heldur ég er sá sem ég er]]'' (2026) === Smáskífur === * ''[[Skapar fegurðin hamingjuna]]'' (1987) * ''[[Moon In The Gutter]]'' (1988) * ''[[56 (smáskífa)|56]]'' (1988) * ''[[Blómið|Hver er næstur]]'' (1989) * ''[[Mér líkar það]]'' (1999) * ''Nei nei nei – Tjáningarfrelsi'' (2004) * ''Ég er kominn heim'' (2008) * ''[[Bubbi og Stórsveit Reykjavíkur|Ísbjarnarblús]]'' (smáskífa fyrir Bubba og Stórsveit Reykjavíkur, 2008) * ''Sól bros þín'' (smáskífa fyrir Túngumál, 2017) * ''Ég hef enga skoðun'' (smáskífa fyrir Tungumál, 2017) * ''Ég rata ekki heim'' (2018) * ''Gamalt vor'' (2018) * ''Velkomin'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti, 2020) * ''Án þín'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti, 2019, með [[Katrín Halldóra Sigurðardóttir|Katrínu Halldóru]]) * ''Límdu saman heiminn minn'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti, 2019) * ''Regnbogans stræti'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti, 2019) * ''Skríða'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti, 2020) * ''Þöggun'' (2020, með [[Hjálmar (hljómsveit)|Hjálmum]]) * ''[[Sól rís]]'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd, 2020) * ''[[Á horni hamingjunnar]]'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd, 2021) * ''Ástrós'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd, 2021, með [[Bríet (söngkona)|BRÍETI]]) * ''Ennþá er tími'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd, 2021) * ''Ertu góður?'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd, 2021) * ''Sunnudagur (með laugardagskvöld í fanginu)'' (2022) * ''[[Tárin falla hægt]]'' (með [[Auður (tónlistarmaður)|Auði]], 2022) === Safnplötur === * ''[[Línudans (breiðskífa)|Línudans]]'' (1983) * ''[[Sögur 1980-1990 (safnplata)|Sögur 1980–1990]]'' (1999) * ''[[Sögur II 1990-2000 (safnplata)|Sögur II 1990–2000]]'' (2000) * ''[[Blindsker (Safnplata)|Blindsker]]'' (safnplata í tilefni [[Blindsker (heimildarmynd)|samnefndrar heimildarmyndar]] um Bubba) (2004) * ''[[Góð verk 07]]'' (safnplata) (2007) * ''[[Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010]]'' (2010) * ''[[06.06.16]]'' (2016) * ''[[Sól rís 1980-2020]]'' (2020) === Tónleikaplötur === * ''[[Blús fyrir Rikka]]'' (1986) * ''[[Ég er]]'' (1991) * ''[[Bubbi 06.06.06]]'' (tónleikaplata) (2006) * ''[[Bubbi og Stórsveit Reykjavíkur]]'' (2008) * ''[[Bubbi og Dimma]]'' (tónleikaplata, hljómsveitin [[Dimma (hljómsveit)|Dimma]] spilar undir) (2015) * ''[[Minnismerki (breiðskífa)|Minnismerki]]'' (2016) Með Dimmu === Fleiri lög === * ''Ástardraumur'' (ásamt Bjarna Tryggvasyni), platan ''Mitt líf, bauðs eitthvað betra?'' (Bjarni Tryggvason, 1986) * ''I hennes sovrum'' (kassagítar), platan ''Tiggarens tal'' (Imperiet, 1988) * ''Hrikaleg'', ''Og augun opnast'', ''Allur lurkum laminn'' og ''Vakandi, sofandi'', platan ''Og augun opnast'' ([[Hilmar Oddsson]], 1989) * ''Hve lengi?'' (með Sævari Sverrissyni), platan ''Andartak'' (Rafn Jónsson „Rabbi“, 1991) * ''Uppgjörið'' (með [[Orri Harðarson|Orra Harðarsyni]]), platan ''Stóri draumurinn'' (Orri Harðarson, 1994) * ''Gott líf'' (með [[Ragnar Bjarnason|Ragnari Bjarnasyni]], [[Kristján Kristjánsson (f. 1956)|KK]] og Borgardætrum), platan ''Bitte nú'' (Borgardætur, 1995) * ''Gemmér'' og ''Matarhlé'', platan ''[[Litla hryllingsbúðin (söngleikur)#1999|Litla hryllingsbúðin]]'' (úr söngleik, 1999) * ''Fæstir fá það frítt (kvittaðu fyrir lífsstílin)'' (ásamt [[Rúnar Júlíusson|Rúnari Júlíussyni]]), platan ''Með stuð í hjarta'' (Rúnar Júlíusson, 1996) * ''Maður og hvalur'', platan ''Kóróna Landsins'' ([[Ómar Ragnarsson]], 2003) * ''Hæ hoppsa-sí'', platan ''Jameson'' ([[Papar (hljómsveit)|Papar]], 2011) * ''Það er gott að elska'' (með [[Björgvin Halldórsson|Björgvini Halldórssyni]]), platan ''Dúett 3'' (Björgvin Halldórsson, 2013) * ''Braggablús'', platan ''Tíminn líður hratt'' ([[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], 2015) * ''Flýg'', platan ''Undrabarnið'' (Haki, 2021) == Hljómsveitir (í tímaröð) == * [[Utangarðsmenn]] (1980–1981) (2000) (2006) * [[Egó (hljómsveit)|Egó]] (1981–1984) (2004–?) * [[Das Kapital (hljómsveit)|Das Kapital]] (1984) (2006) * MX-21 (1986–1987) (2006) * [[Blómið]] (1989) * [[GCD]] (1991–1995) (2006) * [[Stríð og Friður]] (2001–) * [[Sólskuggarnir]] (2011) * [[Spaðadrottningarnar]] (2015) == Bækur == * Bubbi (skrifuð af [[Silja Aðalsteinsdóttir|Silju Aðalsteinsdóttur]], 1990) * Rúmið hans Árna (fyrsta bók Bubba sem rithöfundur, 1994) * BOX (skrifuð af Bubba og Sverri Agnarssyni, 1998) * Djúpríkið (gerð af Bubba og breska rithöfundinum Robert Jackson, 2004) * Ballaðan um Bubba Morthens (skrifuð af Bubba í samstarfi við Jóni Atla Jónassyni, 2006) * Að kasta flugu í straumvatn er að tala við Guð (skrifuð af Bubba, 2007) * Áin (skrifuð af Bubba, 2009) * Bubbi – Samtalsbók (skrifuð af Árna Árnasyni, 2010) * Veiðisögur Bubba (skrifuð af Bubba, 2011) * Bubbi Morthens: Ferillinn í fjörutíu ár (skrifuð af Árna Matthíassyni, 2020) === Ljóðabækur === * Net (2008) * Öskraðu gat á myrkrið (2015) * Hreistur (2017) * Rof (2018) * Velkominn (2019) * Orð, ekkert nema orð (2021) * Föðurráð (2024) == Kvikmyndir, söngleikir og sjónvarpsþættir == * [[Rokk í Reykjavík]] (1982) – birtist í fararbroddi [[Egó (hljómsveit)|Egósins]] * Kvöldstund með listamanni (1986) – [[Megas]] tekur viðtal við Bubba. * Kvöldstund með listamanni (1987) – Bubbi tekur viðtal við Megas. * Bubbi, [[Hörður Torfason]] og Megas: Hljómleikar í [[Háskólabíó|Háskólabíói]] (1988) – Upptaka frá tónleikum sem Bubbi, Hörður Torfason og Megas héldu gegn [[Alnæmi|eyðni]] 30. nóvember 1988. * Carmen Negra (1998) – Söngleikur frumsýndur í Íslensku óperunni. Bubbi syngur hlutverk hermannsins Remendado. * Litla hryllingsbúðin (1999) – Bubbi syngur hlutverk plöntunnar. * Blindsker (2004) – Heimildarmynd um ævi Bubba. * Bubbi og Stórsveit Reykjavíkur (2008) – Upptaka frá tónleikum Bubba og Stórsveit Reykjavíkur sem haldnir voru 4. Janúar sama ár * Áin – Ættbálkurinn á bakkanum (2009) – Heimildarmynd um laxveiði * Ísland Got Talent (2014) – Raunveruleikaþættir byggðir á Got Talent þáttunum == Tenglar == * [https://bubbi.is/ Vefsíða Bubba] * [https://gamli.bubbi.is/index.php Fyrrverandi vefsíða Bubba] === Viðtöl við Bubba === * [https://timarit.is/page/6003321?iabr=on#page/n7/mode/2up ''Gamli Bubbi hefði hjólað í nýja Bubba''], Monitor, 3. nóvember 2011, bls. 8–10. * [https://timarit.is/page/3454503?iabr=on#page/n1/mode/2up ''Ég er fæddur fíkill''], Morgunblaðið B, 6. október 2002, bls. 2–3 * [https://timarit.is/page/6987378?iabr=on#page/n31/mode/2up ''Ógæfan varð styrkur minn''], Fréttablaðið, 6. október 2018, bls. 32–34 * [https://timarit.is/page/4013209?iabr=on#page/n4/mode/2up ''„Bubbi er orðinn vondur, Bubbi er með stæla ...“''], Tíminn, 8. apríl 1982, bls. 4–5 == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Bubbi Morthens| ]] {{f|1956}} [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir söngvarar]] [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] szpt5dqewp0p19m3yxsndyfsrpbw948 1963040 1963022 2026-05-13T22:59:24Z Stillbusy 42433 1963040 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Bubbi Morthens | mynd = Bubbi Morthens (285001430).jpg | mynd_texti = Bubbi Morthens árið 2006 | mynd_stærð = 250 | fæðingarnafn = Ásbjörn Kristinsson Morthens | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1956|6|6}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | hljóðfæri = {{Hlist|Rödd|gítar|munnharpa}} | stefna = {{Hlist|[[Rokk]]|[[blús]]}} | starf = {{Hlist|Tónlistarmaður|lagahöfundur}} | ár = 1979–í dag | útgefandi = {{Hlist|Iðunnn|Steinar|Safarí|[[Gramm (útgáfa)|Gramm]]|Mistlur|Geisli|[[Sena|Skífan]]|[[Mál og menning]]|[[Sena]]|Blindsker}} | vefsíða = {{URL|bubbi.is}} }} [[Mynd:bubbi-mortens_DSC02704.jpg|thumb|Bubbi Morthens, Laugardal (2007).]] '''Ásbjörn Kristinsson Morthens''' (f. 6. júní 1956), oftast nefndur '''Bubbi Morthens''', er [[Ísland|íslenskur]] [[tónlistarmaður]]. Móðir hans var dönsk og pabbi hans hálfíslenskur og hálfnorskur. Bubbi hefur verið þekktur í íslensku tónlistarlífi síðan á 9. áratugnum. Hann hefur verið meðlimur í ýmsum hljómsveitum, þekktastar eru [[Utangarðsmenn]] og [[Egó (hljómsveit)|Egó]], en lengst af hefur hann verið einn með gítarinn sem trúbador. Bubbi hefur í gegnum tíðina selt fleiri plötur á Íslandi en nokkur annar tónlistarmaður. Bubbi hélt tónleika sem voru kallaðir „[[Bubbi 06.06.06|06.06.06]]“ árið 2006 og voru teknir upp til útgáfu á DVD. Bubbi kemur úr fjölskyldu listamanna. Pabbi hans, Kristinn Morthens, var myndlistarmaður. Föðurbróðir Bubba, [[Haukur Morthens]], var frægur söngvari. Eldri bróðir Bubba, Þorlákur Morthens, oftast kallaður [[Tolli]], var söngvari á áttunda og níunda áratug síðustu aldar en er núna myndlistarmaður. == Æska == === Fjölskylda === Ásbjörn Kristinsson Morthens fæddist þann 6. júní 1956 í Reykjavík. Hann er sonur hjónanna Grethe Skotte Pedersen (1928–1982), húsmóður og listakonu, og Guðbrands Kristins Morthens (1917–2002), listamanns. Grethe var dönsk og Kristinn hálfnorskur og hálfíslenskur. Ásbjörn er yngstur fjögurra bræðra. Eldri bræður hans eru þeir Arthur Morthens (1948–2016)<ref>[https://timarit.is/page/6783092?iabr=on#page/n63/mode/1up ''Minningar – Arthur Morthens''], Morgunblaðið, 18. ágúst 2016, bls. 64</ref>, Sveinn Allan Morthens (* 1951) og Þorlákur (Tolli) Morthens (* 1953). Fósturbróðir Bubba er Bergþór (* 1959), bróðursonur Kristins, sem varð hluti af fjölskyldunni árið 1961.<ref>{{Cite web|url=https://www.sigurdurarni.is/2016/08/23/arthur-morthens/ |title=Arthur Morthens |first=Sigurður Árni |last=Þórðarson |date=2016-08-23 |website=sigurdurarni.is |access-date=2026-05-13}}</ref> Ásbjörn og fjölskyldan bjuggu fyrstu fjögur ár Ásbjarnar á þriðju hæð Barónstígs 43, en fluttu síðan um vorið 1960 í blokk við Gnoðarvoginn.<ref>[https://timarit.is/page/6773271?iabr=on#page/n22/mode/2up ''Einn dagur í einu''], Morgunblaðið, 6. júní 2016, bls. 22–23</ref><ref>[https://timarit.is/page/2941283?iabr=on#page/n21/mode/1up ''Bubbi Morthens''], Tímarit, 6. júní 1996, bls. 34</ref> === Ísland === Ásbjörn byrjaði menntun sína hér á landi í tímakennslu hjá [[Árelíus Níelsson|séra Árelíusi Níelssyni]] og segir að hann og Árelíus hafi orðið miklir vinir. Þorleifur Guðjónsson, sem átti eftir að spila með Ásbirni í Egóinu tveimur áratugum eða svo seinna, var einnig í tímakennslu hjá Árelíusi. Eftir tímakennsluna hjá Árelíusi fór Ásbjörn í [[Vogaskóli|Vogaskóla]]. Í ævisögu sinni frá 1990, sem Silja Aðalsteinsdóttir ritaði, talaði hann um hvernig honum var strítt í skóla fyrir talerfiðleika sína. <blockquote>Ég var smámæltur, gat ekki sagt 2 eðlilega og var sendur til talkennara. Ég mætti stíft, skrópaði ekki eitt einasta skipti. Mér var strítt á því að vera að læra að tala, en ég tók því með ró. Ég vissi að það yrði tímabundið.<ref>[https://timarit.is/page/1737634?iabr=on#page/n3/mode/2up ''Kveið fyrir að vakna og fara í skólann''], Morgunblaðið – Morgunblaðið C, 3. febrúar 1991, bls. 4–5</ref></blockquote> === Danmörk === Árið 1971, þegar Ásbjörn var 15 ára, flutti hann með mömmu sinni og frænda sínum Bergþóri, sem átti eftir að vera með honum í Egóinu, til [[Danmörk|Danmerkur]]. Þegar þangað var komið sendi mamma Ásbjarnar hann og Bergþór í heimavistarskóla í [[Fredericia]] á [[Jótland|Jótlandi]]. Í fyrrnefndri ævisögu sinni talaði Ásbjörn um skólavistina.<blockquote>Mömmu var sagt að þetta var afskaplega góður skóli, en hann reyndist vera beint út úr sögu fyrir Charles Dickens. Menn urðu að vera í skólabúningum, öllum var troðið í kapellu á hverjum morgni til að syngja sálma, krakkarnir voru barðir á fingurna með spanskreyr fyrir minnstu yfirsjónir, hífðir upp á eyrunum og agaðir út í eitt með eilífum hótunum.</blockquote>Vist Bubba í þessum skóla endaði svo einn dag þegar frændi hans, Bergþór, og vinur hans voru á leið í skólann og keyrt var á þá. Bergþór slapp vel, en hinn strákurinn meiddist illa. Þegar þeir komu svo í skólann var þeim refsað fyrir að koma skólanum í vandræði. Bergþór sagði Ásbirni frá þessu öllu og Ásbjörn hringdi í Grethe, móður sína. Þegar hann rak söguna í ævisögu sinni frá 1990, talaði Ásbjörn um þegar umsjónarkennari strákanna labbaði inn á vist þegar Grethe var að hlúa að strákunum.<blockquote>Mamma segir við hann: "Ég fer með syni mína héðan í dag. Ég ætla ekki að kæra ykkur, en ég held að þið ættuð að hringja á sjúkrabíl handa þessum dreng." Þá segir kennarinn – hann kenndi okkur smíði: "Hvis de ikke opfører sig ordentlig så giv dem bare nogen øretæver! – ef þeir haga sér ekki skikkanlega skaltu bara löðrunga þá." Þá labbaði mamma að honum, kerrti hnakkann og sagði "það segir enginn hvernig ég el upp mín börn mín. Og ef einhver á skilið löðrung, þá ert það þú!" Hann varð alveg eins og aumingi.</blockquote>Núna þegar að strákarnir voru fluttir út af heimavistinni og inn á mömmu Bubba, sem leigði íbúð í [[Árósar|Árósum]], þurfti Grethe að finna stærra húsnæði fyrir þau þrjú. Að lokum fluttu þau inn í íbúð sem Pétur Hauksson, sonur Hauks D. Þórðarssonar, yfirlæknis á Reykjalundi, og kærasta hans áttu. == Einkalíf == {{hreingera}} === Hjónabönd og börn === Bubbi hefur verið giftur þrisvar sinnum. Fyrsta eiginkona hans var Inga Sólveig Friðjónsdóttir, ljósmyndari, frá 1980 til 1984.<ref>[https://timarit.is/page/5480663?iabr=on#page/n9/mode/2up ''Stormasöm ár með rokkstjörnu Íslands''], DV, 16. október 2004, bls. 10–11</ref> Hann samdi ''[[Kona (breiðskífa)|Konu]]'', fyrstu skilnaðarplötu sína, um Ingu. Önnur eiginkona hans var Brynja Gunnarsdóttir, fyrrverandi bankastarfsmaður og núverandi eigandi útfarastofu, frá 1988 til 2004. Þau eignuðust þrjú börn saman: Hörð (* 1990); Grétu (* 1992) og Brynjar Úlf (* 1998). Bubbi samdi ''[[Ást (breiðskífa)|Ást]]'' og ''[[...í sex skrefa fjarlægð frá paradís]]'', aðra og þriðju skilnaðarplötuna sína, um Brynju.<ref>[https://timarit.is/page/5522199?iabr=on#page/n27/mode/2up ''Lífið er lífið og allir þurfa stundum að þjást''], DV, 8. júní 2005, bls. 28–29</ref> Þriðja og núverandi eiginkona hans er Hrafnhildur Hafsteinsdóttir; þau giftust 7. júní 2008 og eiga tvö börn saman: Dögun París (* 2009) og Aþenu Lind (* 2012).<ref>[https://timarit.is/page/4274551?iabr=on#page/n28/mode/1up ''Að viðurkenna ósigur minn er stærsti sigur lífs míns''], Fréttablaðið, 20. maí 2009, bls. 5 (sérblað „Blaðið“)</ref><ref>[https://timarit.is/page/5771205?iabr=on#page/n31/mode/1up ''Draumur í Kjós''], Fréttablaðið, 15. júní 2012, bls. 6–8 (sérblað „Lífið“)</ref> === Neysla === Bubbi hefur talað mjög opinberlega um neyslu sína sem hann glímdi við frá barnæsku til 1985. Það gerði hann t.d. í laginu ''Manstu'' af plötunni ''[[Dögun (breiðskífa)|Dögun]]'' (1987) og í ''Bubbi'', fyrstu ævisögu sinni sem [[Silja Aðalsteinsdóttir]] skrifaði árið 1990. Eftir að Bubbi fór í meðferð 15. janúar 1985 hélst hann edrú. Í viðtali við [[Alþýðublaðið]] um ljóðaplötu sína frá 1996, ''[[Hvíta hliðin á svörtu]]'', sagði hann að það væri „rökkur í ljóðunum“ og að þau fjalli að stórum hluta um eiturlyf.<ref>[https://timarit.is/page/3347561?iabr=on#page/n4/mode/1up ''Djöfull mikið plastík í poppinu''], Alþýðublaðið, 22. maí 1996, bls. 5</ref> Í ljóði úr ''Öskraðu gat á myrkrið'' (2015) talaði Bubbi um fyrstu kynni sín af kókaíni. Árið 2001 tók Bubbi þátt í átaki gegn fikiniefnum þar sem hann fór í skóla til að tala við nemendur og foreldra um sína reynslu af fikniefnaneyslu.<ref>[https://timarit.is/page/2442067?iabr=on#page/n3/mode/1up ''Veldu rétt í minningu látinna vina''], Dagur–Helgarútgáfa, 17. mars 2001, bls. 28</ref><ref>[https://timarit.is/page/7350966?iabr=on#page/n67/mode/1up ''Landsliðsmaður í lygi''], Morgunblaðið, 5. nóvember 2020, bls. 68</ref> === Ameríkuferð === Snemma árs 1984 fór Bubbi ásamt vini sínum og fyrrverandi Utangarðsmanni Danna Pollock út til [[Los Angeles]]. Pælingin með ferðinni var upprunalega að stofna nýja hljómsveit. Eiginkona Bubba á þessum tíma, Inga Sólveig Friðjónsdóttir, var úti í Los Angeles að læra ljósmyndun. Þegar Bubba bar að garði var Inga byrjuð að slá sér upp með öðrum manni, eins og Bubbi segir í ævisögu sinni frá 1990. Bubbi var djúpt í neyslu á þessum tíma og, þegar heim var komið aftur, var hann búinn með mestalla peningana sem hann hafði farið út með.<blockquote>Ég fór með honum til LA og San Fransisco þar sem konan hans var. Þetta var bara flipp í raun og veru. Hann talaði um að fara í stúdíó og ég fór með einhverja gítara en þeir voru aldrei notaðir og það varð ekkert af því. Hann var bara að elta konuna og kókið.<small>Danny Pollock (Bubbi Morthens: Ferillinn í fjörutíu ár, 2020)</small></blockquote> Á meðan hann var úti bauðst Bubba aðalhlutverk í stórmynd um goðið [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]].<blockquote>Aldrei fékk ég að sjá handrit að kvikmyndinni, en þegar ég fékk loksins að sjá grunn að handriti varð ég skelkaður. Þetta reyndist vera þriðja flokks ævintýra- og ofbeldismynd. Þegar myndin byrjar átti Þór að sitja uppi á himnum með hinum guðunum, en svo fær hann leyfi til að fara niður til jarðar í einn dag. Hann lendir vitaskuld í Los Angeles, í gervi manns en með yfirnáttúrulega hæfileika. Svo kynnist hann stúlku í hvelli og skemmtir sér svo vel að hann neitar að koma til baka og fellur í ónáð hjá Óðni! Inn í þetta átti að koma pönktónlist og svo átti ég að fara með Völuspá á íslensku! Algert Rugl, maður.</blockquote> == Þátttaka í mótmælum == Bubbi Morthens tók virkan þátt í ýmsum mótmælafundum veturinn 2008–9. Aðeins tveimur dögum eftir ávarp [[Geir H. Haarde|Geirs H. Haarde]] þann 6. október boðaði Bubbi til einna fyrstu mótmælanna vegna bankahrunsins. Þann 8. október 2008 boðaði hann til samstöðutónleika á [[Austurvöllur|Austurvelli]]. Yfirskrift tónleikanna var „krónan er fallin“ og mættu um 300 manns á tónleikana. Hljómsveitin [[Stríð og Friður]] spilaði með Bubba á tónleikunum og þar hljómaði lagið ''Ein stór fjölskylda'' í frumflutningi Bubba. Samkvæmt [[Morgunblaðið|Morgunblaðinu]] einkenndi ládeyða stemmninguna á Austurvelli þennan dag, en lagið var bjartsýnisóður til þjóðarinnar. Fólk mætti með skilti með trúarlegum boðskap og hægt var að kaupa boli með áletruninni „Bankanum þínum er sama um þig“.<ref>[https://timarit.is/page/4201399?iabr=on#page/n41/mode/1up ''Ládeyða á Austurvelli''], Morgunblaðið, 9. október 2008, bls. 42</ref> Þann 10. nóvember 2008 sungu [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] og Bubbi saman á blaðamannafundi til að vekja athygli á samstöðutónleikum sem haldnir voru í [[Laugardalshöll]] þann 16. nóvember<ref>[https://timarit.is/page/4203696?iabr=on#page/n20/mode/1up ''Af öllu hjarta''], Morgunblaðið, 11. nóvember 2008, bls. 21</ref>. Björn og Bubbi sungu lagið ''Er völlur grær''. Hugmyndin að tónleikunum kom frá Bubba og sá Lára Ómarsdóttir um kynningarmál fyrir tónleikana<ref>[https://timarit.is/page/4010191?iabr=on#page/n31/mode/1up ''Lára til liðs við Bubba''], Fréttablaðið, 11. nóvember 2008, bls. 20</ref>. Allir gáfu vinnu sína við tónleikana, en Bubbi sagði að til af tónleikunum yrði þá vantaði 1,5 milljón krónur fyrir rafmagni og þrifum frá [[Reykjavíkurborg]].<ref>[https://timarit.is/page/4203467?iabr=on#page/n47/mode/1up ''Bubbi ákveðinn í að halda tónleika''], Morgunblaðið, 7. nóvember 2008, bls. 42</ref> Þeir peningar komu ekki frá Reykjavíkurborg, en tónleikarnir voru samt haldnir þann 15. nóvember 2008. Þeir báru yfirskriftina „Áfram með lífið“. Aðgangseyrir var ókeypis og meðal þeirra sem komu fram ásamt Bubba voru [[Baggalútur (hljómsveit)|Baggalútur]], [[Lay Low]], [[Sálin hans Jóns míns (hljómsveit)|Sálin hans Jóns míns]], [[HAM (hljómsveit)|Ham]], [[Ragnheiður Gröndal]], [[Stuðmenn]], Buff, [[FM Belfast]], Poetrix og [[Nýdönsk]].<ref>[https://timarit.is/page/4204139?iabr=on#page/n39/mode/1up ''Hlýleg stemning á samstöðutónleikum''], Morgunblaðið, 17. nóvember 2008, bls. 40</ref><ref>[https://timarit.is/page/4010582?iabr=on#page/n39/mode/1up ''Áfram með lífið í Höllinni''], Fréttablaðið, 18. nóvember 2008, bls. 20</ref> 23. maí 2009 héldu [[Hagsmunasamtök heimilanna]] samstöðufund á sérstökum útifundi á Austurvelli til að minna á það „neyðarástand“ sem þá var uppi í íslensku þjóðfélagi. Um fjögur hundruð manns mættu samkvæmt lögreglu. Hljómsveitin [[Egó (hljómsveit)|Egó]] með Bubba í fararbroddi spilaði nokkur lög á tónleikunum.<ref>[https://timarit.is/page/5253581?iabr=on#page/n10/mode/1up ''Vilja enga ölmusu, heldur leiðréttingu''], Morgunblaðið, 25. maí 2009, bls. 11</ref> == Tónlist == === Breiðskífur === * ''[[Ísbjarnarblús]]'' (1980) * ''[[Plágan]]'' (1981) * ''[[Fingraför (breiðskífa)|Fingraför]]'' (1983) * ''[[Ný spor]]'' (1984) * ''[[Kona (breiðskífa)|Kona]]'' (1985) * ''[[Frelsi til sölu]]'' (1986) * ''[[Dögun (breiðskífa)|Dögun]]'' (1987) * ''[[Serbian Flower]]'' (1988) * ''[[Bláir draumar]]'' með [[Megas]]i (1988) * ''[[Nóttin langa]]'' (1989) * ''[[Sögur af landi]]'' (1990) * ''[[Von (breiðskífa)|Von]]'' (1992) * ''[[Lífið er ljúft]]'' (1993) * ''[[3 heimar]]'' (1994) * ''[[Í skugga Morthens]]'' (1995) * ''[[Allar áttir]]'' (1996) * ''[[Hvíta hliðin á svörtu]]'' (1996) * ''[[Trúir þú á engla]]'' (1997) * ''[[Arfur (breiðskífa)|Arfur]]'' (1998) * ''[[Bellman]]'' (2000) * ''[[Nýbúinn]]'' (2001) * ''[[Sól að morgni]]'' (2002) * ''[[1000 kossa nótt]]'' (2003) * ''[[Tvíburinn]]'' (2004) * ''[[Ást (breiðskífa)|Ást]]'' (2005) * ''[[...í sex skrefa fjarlægð frá paradís]]'' (2005) * ''[[Lögin mín]]'' (2006) * ''[[Bláir]]'' (2006) * ''[[Fjórir naglar]]'' (2008) * ''[[Sólskuggarnir|Ég trúi á þig]]'' (2011) (Sena) * ''[[Sólskuggarnir|Þorpið]]'' (2012) (Sena) * ''[[Stormurinn]]'' (2013) (Sena) * ''[[Æsku minnar jól]]'' (2013) (Sena) * ''[[18 Konur]]'' (2015) * ''[[Tungumál (plata)|Túngumál]]'' (2017) * ''[[Regnbogans stræti]]'' (2019) * ''Sjálfsmynd'' (2021) * ''[[Ljós og skuggar]]'' (2023) * ''[[Dansaðu]]'' (2024) * ''[[Ég er ekki sá sem þú heldur ég er sá sem ég er]]'' (2026) === Smáskífur === * ''[[Skapar fegurðin hamingjuna]]'' (1987) * ''[[Moon In The Gutter]]'' (1988) * ''[[56 (smáskífa)|56]]'' (1988) * ''[[Blómið|Hver er næstur]]'' (1989) * ''[[Mér líkar það]]'' (1999) * ''Nei nei nei – Tjáningarfrelsi'' (2004) * ''Ég er kominn heim'' (2008) * ''[[Bubbi og Stórsveit Reykjavíkur|Ísbjarnarblús]]'' (smáskífa fyrir Bubba og Stórsveit Reykjavíkur) (2008) * ''Sól bros þín'' (smáskífa fyrir Túngumál) (2017) * ''Ég hef enga skoðun'' (smáskífa fyrir Tungumál) (2017) * ''Ég rata ekki heim'' (2018) * ''Gamalt vor'' (2018) * ''Án þín'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti, með [[Katrín Halldóra Sigurðardóttir|Katrínu Halldóru]]) (2019) * ''Límdu saman heiminn minn'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti) (2019) * ''Regnbogans stræti'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti) (2019) * ''Velkomin'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti) (2020) * ''Skríða'' (smáskífa fyrir Regnbogans stræti) (2020) * ''Þöggun'' (með [[Hjálmar (hljómsveit)|Hjálmum]]) (2020) * ''[[Sól rís]]'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd) (2020) * ''[[Á horni hamingjunnar]]'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd) (2021) * ''Ástrós'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd, með [[Bríet (söngkona)|BRÍETI]]) (2021) * ''Ennþá er tími'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd) (2021) * ''Ertu góður?'' (smáskífa fyrir Sjálfsmynd) (2021) * ''Sunnudagur (með laugardagskvöld í fanginu)'' (2022) * ''[[Tárin falla hægt]]'' (með [[Auður (tónlistarmaður)|Auði]]) (2022) === Safnplötur === * ''[[Línudans (breiðskífa)|Línudans]]'' (1983) * ''[[Sögur 1980-1990 (safnplata)|Sögur 1980–1990]]'' (1999) * ''[[Sögur II 1990-2000 (safnplata)|Sögur II 1990–2000]]'' (2000) * ''[[Blindsker (Safnplata)|Blindsker]]'' (safnplata í tilefni [[Blindsker (heimildarmynd)|samnefndrar heimildarmyndar]] um Bubba) (2004) * ''[[Góð verk 07]]'' (safnplata) (2007) * ''[[Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010]]'' (2010) * ''[[06.06.16]]'' (2016) * ''[[Sól rís 1980-2020]]'' (2020) === Tónleikaplötur === * ''[[Blús fyrir Rikka]]'' (1986) * ''[[Ég er]]'' (1991) * ''[[Bubbi 06.06.06]]'' (tónleikaplata) (2006) * ''[[Bubbi og Stórsveit Reykjavíkur]]'' (2008) * ''[[Bubbi og Dimma]]'' (tónleikaplata, hljómsveitin [[Dimma (hljómsveit)|Dimma]] spilar undir) (2015) * ''[[Minnismerki (breiðskífa)|Minnismerki]]'' (2016) Með Dimmu === Fleiri lög === * ''Ástardraumur'' (ásamt Bjarna Tryggvasyni) – platan ''Mitt líf, bauðs eitthvað betra?'' (Bjarni Tryggvason, 1986) * ''I hennes sovrum'' (kassagítar) – platan ''Tiggarens tal'' (Imperiet, 1988) * ''Hrikaleg'', ''Og augun opnast'', ''Allur lurkum laminn'' og ''Vakandi, sofandi'' – platan ''Og augun opnast'' ([[Hilmar Oddsson]], 1989) * ''Hve lengi?'' (með Sævari Sverrissyni) – platan ''Andartak'' (Rafn „Rabbi“ Jónsson, 1991) * ''Uppgjörið'' (með [[Orri Harðarson|Orra Harðarsyni]]) – platan ''Stóri draumurinn'' (Orri Harðarson, 1994) * ''Gott líf'' (með [[Ragnar Bjarnason|Ragnari Bjarnasyni]], [[Kristján Kristjánsson (f. 1956)|KK]] og Borgardætrum) – platan ''Bitte nú'' (Borgardætur, 1995) * ''Fæstir fá það frítt (kvittaðu fyrir lífsstílinn)'' (ásamt [[Rúnar Júlíusson|Rúnari Júlíussyni]]) – platan ''Með stuð í hjarta'' (Rúnar Júlíusson, 1996) * ''Gemmér'' og ''Matarhlé'' – platan ''[[Litla hryllingsbúðin (söngleikur)#1999|Litla hryllingsbúðin]]'' (úr söngleik, 1999) * ''Maður og hvalur'' – platan ''Kóróna Landsins'' ([[Ómar Ragnarsson]], 2003) * ''Hæ hoppsa-sí'' – platan ''Jameson'' ([[Papar (hljómsveit)|Papar]], 2011) * ''Það er gott að elska'' (með [[Björgvin Halldórsson|Björgvini Halldórssyni]]) – platan ''Dúett 3'' (Björgvin Halldórsson, 2013) * ''Braggablús'' – platan ''Tíminn líður hratt'' ([[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], 2015) * ''Flýg'' – platan ''Undrabarnið'' (Haki, 2021) == Hljómsveitir (í tímaröð) == * [[Utangarðsmenn]] (1980–1981) (2000) (2006) * [[Egó (hljómsveit)|Egó]] (1981–1984) (2004–?) * [[Das Kapital (hljómsveit)|Das Kapital]] (1984) (2006) * MX-21 (1986–1987) (2006) * [[Blómið]] (1989) * [[GCD]] (1991–1995) (2006) * [[Stríð og Friður]] (2001–) * [[Sólskuggarnir]] (2011) * [[Spaðadrottningarnar]] (2015) == Bækur == * Bubbi (skrifuð af [[Silja Aðalsteinsdóttir|Silju Aðalsteinsdóttur]], 1990) * Rúmið hans Árna (fyrsta bók Bubba sem rithöfundur, 1994) * BOX (skrifuð af Bubba og Sverri Agnarssyni, 1998) * Djúpríkið (gerð af Bubba og breska rithöfundinum Robert Jackson, 2004) * Ballaðan um Bubba Morthens (skrifuð af Bubba í samstarfi við Jóni Atla Jónassyni, 2006) * Að kasta flugu í straumvatn er að tala við Guð (skrifuð af Bubba, 2007) * Áin (skrifuð af Bubba, 2009) * Bubbi – Samtalsbók (skrifuð af Árna Árnasyni, 2010) * Veiðisögur Bubba (skrifuð af Bubba, 2011) * Bubbi Morthens: Ferillinn í fjörutíu ár (skrifuð af Árna Matthíassyni, 2020) === Ljóðabækur === * Net (2008) * Öskraðu gat á myrkrið (2015) * Hreistur (2017) * Rof (2018) * Velkomin (2019) * Orð, ekkert nema orð (2021) * Föðurráð (2024) == Kvikmyndir, söngleikir og sjónvarpsþættir == * [[Rokk í Reykjavík]] (1982) – birtist í fararbroddi [[Egó (hljómsveit)|Egósins]] * Kvöldstund með listamanni (1986) – [[Megas]] tekur viðtal við Bubba. * Kvöldstund með listamanni (1987) – Bubbi tekur viðtal við Megas. * Bubbi, [[Hörður Torfason]] og Megas: Hljómleikar í [[Háskólabíó|Háskólabíói]] (1988) – Upptaka frá tónleikum sem Bubbi, Hörður Torfason og Megas héldu gegn [[Alnæmi|eyðni]] 30. nóvember 1988. * Carmen Negra (1998) – Söngleikur frumsýndur í Íslensku óperunni. Bubbi syngur hlutverk hermannsins Remendado. * Litla hryllingsbúðin (1999) – Bubbi syngur hlutverk plöntunnar. * Blindsker (2004) – Heimildarmynd um ævi Bubba. * Bubbi og Stórsveit Reykjavíkur (2008) – Upptaka frá tónleikum Bubba og Stórsveit Reykjavíkur sem haldnir voru 4. Janúar sama ár * Áin – Ættbálkurinn á bakkanum (2009) – Heimildarmynd um laxveiði * Ísland Got Talent (2014) – Raunveruleikaþættir byggðir á Got Talent þáttunum == Tenglar == * [https://bubbi.is/ Vefsíða Bubba] * [https://gamli.bubbi.is/index.php Fyrrverandi vefsíða Bubba] === Viðtöl við Bubba === * [https://timarit.is/page/4013209?iabr=on#page/n4/mode/2up ''„Bubbi er orðinn vondur, Bubbi er með stæla ...“''], Tíminn, 8. apríl 1982, bls. 4–5 * [https://timarit.is/page/3454503?iabr=on#page/n1/mode/2up ''Ég er fæddur fíkill''], Morgunblaðið B, 6. október 2002, bls. 2–3 * [https://timarit.is/page/6003321?iabr=on#page/n7/mode/2up ''Gamli Bubbi hefði hjólað í nýja Bubba''], Monitor, 3. nóvember 2011, bls. 8–10. * [https://timarit.is/page/6987378?iabr=on#page/n31/mode/2up ''Ógæfan varð styrkur minn''], Fréttablaðið, 6. október 2018, bls. 32–34 == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Bubbi Morthens| ]] {{f|1956}} [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir söngvarar]] [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] b1wkmaqofxex3uefn4ggfbn2z12ku1p 0 4580 1963047 1918884 2026-05-14T05:18:00Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963047 wikitext text/x-wiki '''Vísindavefurinn''' er [[vefsíða]] sem [[Háskóli Íslands]] setti upp [[29. janúar]] [[2000]]<ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70789 Um Vísindavefinn]</ref> og [[forseti Íslands]] (þá [[Ólafur Ragnar Grímsson]]) opnaði. Vefurinn var hluti af verkefni háskólans „[[Opinn háskóli]]“ sem aftur var hluti af verkefni [[Reykjavík]]urborgar í tilefni þess að hún var ein af [[Menningarborg Evrópu|Menningarborgum Evrópu]]. Vinsældir vefsins leiddu til þess að hann hélt áfram að starfa eftir að ofangreindu verkefni lauk. Á vefnum er hægt að spyrja [[spurning]]a um allt sem viðkemur [[vísindi|vísindum]] og [[fræði|fræðum]]. Starfsmenn Vísindavefsins leita svo til fræðimanna á viðkomandi sviði og ritstýra svörum sem frá þeim berast. Einnig er hægt að leita í gömlum svörum með [[leitarvél]] síðunnar. Ritstjóri Vísindavefsins er Jón Gunnar Þorsteinsson en hann tók við því starfi af [[Þorsteinn Vilhjálmsson|Þorsteini Vilhjálmssyni]] sem var ritstjóri þegar vefurinn var stofnaður fram til ársins 2010.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7281932?iabr=on#page/n31/mode/1up/|title=Spurt og svarað í 20 ár|publisher=[[Morgunblaðið]]|author=Steinþór Guðbjartsson|page=32|language=is|date=2020-02-04|access-date=2025-05-31}}</ref> ==Svör== Fjöldi svara á Vísindavefnum var 11.477 í febrúar 2017<ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=73579 Hver voru vinsælustu svör febrúarmánaðar 2017?]</ref>. Jón Már Halldórsson er sá höfundur sem hefur svarað flestum spurningum á Vísindavefnum en Guðrún Kvaran, prófessor emerita, er sá höfundur sem hefur svarað næstflestum spurningum á vefnum<ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=71484 Þúsundasta svar Guðrúnar Kvaran fyrir Vísindavefinn]</ref>, alls 1.055 miðað við [[Mars (mánuður)|mars]] 2017.<ref>[https://www.visindavefur.is/hofundur/113/gudrun-kvaran/?page=_all Svör Guðrúnar Kvaran á Vísindavefnum]</ref> Oft koma tugir spurninga á dag en fleiri koma yfir vetrartímann frá nemendum í skólum landsins.<ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6121 Hvað fáið þið margar spurningar á dag?]</ref> Mörgum spurninganna er svarað beint með því að vísa á svör sem nú þegar má finna á vefnum.<ref name=":1">[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=73201 Hver voru vinsælustu svör ársins 2016 á Vísindavefnum?]</ref> === Fjarlægð svör === Vísindavefurinn fjarlægði 16 svör tengd [[geimverkfræði]] í nóvember 2005 eftir að höfundur þeirra var dæmdur fyrir nauðgun.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20051888840d/hreinsadur-af-visindavefnum|title=Hreinsaður af vísindavefnum |date=2005-03-12|website=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2025-05-31}}</ref> == Heimsóknir == Meðalfjöldi gesta í hverjum mánuði var um 93.000 miðað við árið 2016. Á hverjum degi eru rúmlega 3.000 svör vefsins lesinn og á einum mánuði eru svo til öll svör vefsins lesin.<ref name=":1" /> == Vísindamiðlun == Vísindavefurinn hefur tekið þátt í ýmsum verkefnum í tengslum við vísindamiðlun til almennings. Má þar meðal annars nefna Háskóla unga fólksins<ref>[http://ung.hi.is/ Háskóli unga fólksins]</ref>, Háskólalestina<ref>[http://haskolalestin.hi.is/ Háskólalestin]</ref>, Vísindavöku Rannís<ref>[https://www.rannis.is/visindavaka/ Vísindavaka Rannís]</ref> og Vísindasmiðjuna<ref>[http://visindasmidjan.hi.is/ Vísindasmiðja]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>. == Bækur == Vísindavefurinn hefur tekið þátt í gerð þriggja bóka: ''Af hverju er himinninn blár?''<ref>[http://leitir.is/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=ICE01_PRIMO000593186&indx=1&recIds=ICE01_PRIMO000593186&recIdxs=0&elementId=0&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&&dscnt=0&scp.scps=scope%3A%28GEGNIR%29&vl(1UIStartWith0)=contains&vl(152889920UI0)=any&vid=GEGNIR&mode=Basic&vl(152889921UI1)=all_items&srt=rank&tab=default_tab&dum=true&vl(freeText0)=v%C3%ADsindavefurinn&dstmp=1490960511589 Af hverju er himinninn blár]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Gegnir</ref>, ''Af hverju gjósa fjöll?''<ref>[http://leitir.is/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=ICE01_PRIMO001202755&indx=2&recIds=ICE01_PRIMO001202755&recIdxs=1&elementId=1&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&&dscnt=0&scp.scps=scope%3A%28GEGNIR%29&vl(1UIStartWith0)=contains&vl(152889920UI0)=any&vid=GEGNIR&mode=Basic&vl(152889921UI1)=all_items&srt=rank&tab=default_tab&dum=true&vl(freeText0)=v%C3%ADsindavefurinn&dstmp=1490960511589 Af hverju gjósa fjöll?]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Gegnir</ref> og ''Af hverju eru jöklar og ís á jörðinni?''<ref>[http://leitir.is/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=ICE01_PRIMO001400387&indx=3&recIds=ICE01_PRIMO001400387&recIdxs=2&elementId=2&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&&dscnt=0&scp.scps=scope%3A%28GEGNIR%29&vl(1UIStartWith0)=contains&vl(152889920UI0)=any&mode=Basic&vid=GEGNIR&vl(152889921UI1)=all_items&srt=rank&tab=default_tab&dum=true&vl(freeText0)=helgi%20bj%C3%B6rnsson%20j%C3%B6klar&dstmp=1490960565103 Af hverju eru jöklar og ís á jörðinni?]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Gegnir</ref> ''Af hverju er himinninn blár?'' ''Spurningar og svör af Vísindavefnum'' kom út árið 2003 en í henni má finna um það bil 200 svör af Vísindavefnum. ''Af hverju gjósa fjöll? Spurningar og svör af Vísindavefnum um eldgos'' kom út árið 2011 og inniheldur svör við 40 spurningum. ''Af hverju eru jöklar og ís á jörðinni? Spurningar af Vísindavefnum um jökla og loftslagsmál'' kom út árið 2015 og inniheldur svör við 45 spurningum sem Helgi Björnsson, prófessor emeritus í jöklafræði, svarar. Síðastnefndu tvær bækurnar eru barnabækur og er það Þórarinn Már Baldursson sem myndskreytir. == Staðreynda- og samfélagsvakt == Vísindavefurinn bauð almenningi að senda inn spurningar sem vörðuðu fullyrðingar stjórnmálamanna og talsmanna stjórnmálaflokka í tilefni Alþingiskosninga sem fóru fram 29. október 2016.<ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=72615 Staðreynda- og samfélagsvakt]</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== *[http://www.visindavefur.is Vísindavefurinn] *[http://ballz.ababa.net/visindavefurinn/ Fjarlægð svör Vísindavefsins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060616224155/http://ballz.ababa.net/visindavefurinn/ |date=2006-06-16 }} {{s|2000}} [[Flokkur:Íslenskar vefsíður]] c00gofvkq5or9g8xuoc7mfl2v2axgkt 0 5553 1963029 1951303 2026-05-13T18:02:30Z Mutark2026 116279 /* Minna þekktar */ +[[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1999]] 1963029 wikitext text/x-wiki {{Hreingera}} '''Svampur Sveinsson''' ([[enska]]: ''SpongeBob SquarePants'') eru [[teiknimynd]]ir eftir [[teiknari|teiknarann]] og [[sjávarlíffræðingur|sjávarlíffræðinginn]] [[Stephen Hillenburg]] sem eru sendar út á [[Nickelodeon]] í [[Bandaríkjunum]] sem framleiðir þær líka, [[Stöð 2]] á [[Ísland]]i og [[MTV]] í [[Evrópa|Evrópu]]. Aðalpersónur þáttanna eru [[Svampur Sveinsson (persóna)|Svampur Sveinsson]], [[Pétur krossfiskur]], [[Sigmar smokkfiskur]], [[Klemmi krabbi]] og [[Harpa íkorni]]. Flestir þættirnir eiga sér stað í bænum Bikinibotnum og nágrenni. Þættirnir gerast að mestu leyti [[neðansjávar]] en aðstæður þar eru gerðar mjög svipaðar og [[ofansjávar]]. Umhverfið virðist hafa sama [[viðnám]] og ofansjávar í þáttunum og íbúarnir keyra um á [[bátur|bátum]] sem eru mjög svipaðir [[bíll|bílum]] og þeir fara jafnvel í [[freyðibað]]. == Vinsældir == Svampur Sveinsson nýtur mikilla [[vinsældir|vinsælda]], bæði meðal barna og fullorðinna en þættirnir eru fyrstu ódýru (low budget) teiknimyndirnar frá Nickelodeon sem ná viðlíka vinsældum. == Kvikmyndin == Veturinn [[2004]] var [[frumsýning|frumsýnd]] kvikmynd um sama efni í Bandaríkjunum og átti hún upphaflega að vera [[lokaþáttur]]inn en framleiðslu sjónvarpsþáttanna var þó haldið áfram. Myndin var frumsýnd á Íslandi [[föstudagur|föstudaginn]] [[8. apríl]]. Í myndinni fá Svampur og Pétur það verkefni að bjarga [[kóróna|kórónu]] Neptúnusar konungs og lenda í ýmiskonar [[ævintýri|ævintýrum]] á leiðinni og hitta m.a. alþjóðlegu stórstjörnuna [[David Hasselhoff]]. Þar lenda þeir einnig uppi á raunverulegu (óteiknuðu) yfirborði, sem er áhugavert þar sem raunverulegu [[fiskar]]nir verða teiknaðir um leið og þeir lifna við. Einnig hitta þeir fyrir raunverulegan [[kafari|kafara]] í gamaldags [[köfunarbúnaður|köfunarbúnaði]] sem er álitinn [[kýklópur]] af fiskunum. == Sagan == Sögu Svamps Sveinssonar er hægt að rekja allt til ársins [[1993]] þegar þættirnir [[Nútímalíf Rikka]] voru fyrst sendir út í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] en einn af [[framleiðandi|framleiðendum]] þáttanna var Stephen Hillenburg [[teiknari]] og sjávarlíffræðingur en hann naut þess að vinna við báðar [[starfsgrein]]ar. Eftir að sýningum þeirra þátta lauk árið [[1997]] byrjaði hann að vinna að Svampi (en þó eru til skissur frá árinu [[1996]]). Hann myndaði lítinn hóp með [[hönnunarstjóri|hönnunarstjóranum]] [[Derek Drymon]] og [[handritshöfundur|handritshöfundnum]] (story editor) [[Merriwether Williams]]. Fyrsti þátturinn var sendur út árið [[1999]]. Á þessum tíma voru þættirnir [[Skriðdýrin]] (Rugrats) á hátindi frægðar sinnar og margar aðrar ódýrar teiknimyndir búnar að renna sitt skeið á enda. Upphaflega var vænst til þess að Svampur Sveinsson, með óvandaðan [[teiknistíll|teiknistíl]], einfalda [[kímni]] og [[orðaleikur|orðaleiki]] ólíkt [[klósettkímni]]nni sem einkenndi Skriðdýrin yrði ein af þeim þáttaröðum en nokkrum dögum eftir fyrstu sýningar ruku [[áhorfstölur]] upp og það tók um eitt ár fyrir Svamp Sveinsson að toppa áhorfstölur Skriðdýranna en það er eflaust að þakka skemmtilegri rödd Svamps og stíl þáttanna. Önnur þáttaröðin hóf göngu sína með betri [[teikning]]um og enn betri þáttum og þá varð heiminum ljóst að Svampur Sveinsson hefði rutt brautina fyrir þroskaðri kímnihú í teiknimyndum og hafði mikil áhrif á þætti eins og [[Invader Zim]] sem voru einnig sýndir á [[Nickelodeon]]. Eftir [[hryðjuverkin á Bandaríkin, 11. september 2001]] fengu þættirnir enn meira áhorf en nokkurn tíman áður og Svampur Sveinsson varð vinsælli en nokkru sinni fyrr en sumir telja að þættirnir hafi hjálpað [[barn|börnum]] og jafnvel fullorðnum að jafna sig eftir [[áfallið]]. Árið [[2002]] var einnig gott í upphafi og vinsældir þáttanna miklar og margir sígildir þættir urðu til í þriðju þáttaröðinni sem byggðist á sömu [[hugmynd]]um og önnur þáttaröðin en Hillenburg var farinn að hugsa um að hætta að vinna að þáttunum en þegar það spurðist út að það ætti að gera kvikmynd sem nokkurskonar lokaþátt árið [[2004]] mótmæltu aðdáendur þáttanna hástöfum og þáttaröðin var lengd til ársins 2003. Áhorfstölur voru enn háar í Bandaríkjunum en í lok sumarsins [[2004]] tilkynnti forstjóri Nickelodeon það að þættirnir ættu eftir að halda áfram án Hillenburg. Derek Drymon hefur tekið við framleiðslunni en það er ein af þeim litlu breytingum sem orðið hafa á framleiðsluliðinu. Veturinn 2004 var svo kvikmyndin um Svamp Sveinsson frumsýnd í Bandaríkjunum. == Deilur == Svampur Sveinsson hefur vakið upp ýmsar deilur, rétt eins og margir aðrir þættir sem Nickelodeon hefur sýnt, t.d. [[Ren og Stimpy]] en vinsældir þáttanna hafa gert deilurnar mun háværari. Þessar deilur hafa aðallega átt sér stað í Bandaríkjunum. Rétt eftir [[árásirnar á Bandaríkin 11. september 2001]] voru þættirnir bendlaðir við [[hryðjuverk]]. Ákveðið var að breyta einum þætti þar sem átti að sprengja veitingastaðinn Klemmabita. Í einum þætti þriðju seríu ættleiða Svampur og Pétur [[hörpuskel]] og voru þeir þar með sakaðir um [[samkynhneygð]] en þær ásakanir reyndust ósannar þar sem framleiðendur þáttanna segja þá kynlausa. Öfgafull, kristin samtök í Bandaríkjunum hafa einnig nýlega sakað „[[We Are Family Foundation]]“ um að dreifa jákvæðum áróðri um samkynhneygð með myndbandi sem þeira hafa dreift í þarlendum skólum þar sem m.a. Pétur og Svampur koma fram. Talsmaður samtakanna segir hinsvegar að þeir sem hafa haldið því uppi ættu að heimsækja lækni og fá stærri lyfjaskammt [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4190699.stm] en myndbandinu var ætlað að kenna börnum kærleika og virðingu fyrir náunganum. Svampur Sveinsson hefur orðinn vinsæll meðal eldri áhorfenda og hefur verið sýndur á [[MTV]] og álíka stöðvum. Margir halda því jafnvel fram að vegna þess að þættirnir eru svona vinsælir meðal fullorðinna (og þá sérstaklega karlmanna), hljóti þeir að vera slæmir. == Persónur == === Aðal === * Svampur Sveinsson (SpongeBob SquarePants) ([[Tom Kenny]]) ** Ferkantaður og glaðlyndur [[svampur]] sem á heima í djúpinu í [[ananas]] og vinnur á hamborgarastaðnum [[Klemmabiti|Klemmabita]] með leiðinlegum nágranna sínum sem heitir Sigmar. * Sigmar (Squidward) ([[Rodger Bumpass]]) ** [[andstyggð|Andstyggilegur]] og upprennandi listamaður smokkfiskur sem á heima í [[páskaeyjarstytta|páskaeyjarastyttu]] á milli Svamps Sveinssonar og Péturs krossfisks. Uppáhaldsáhugamál hans eru að spila á [[klarínett]] og mála og hann dreymir um að verða atvinnuklarinettuleikari. Þó öllum öðrum persónunum þyki ósköp vænt um hann er hann bæði [[svartsýni|svartsýnn]] og [[andfélagslyndi|andfélagslyndur]]. * Pétur (Patrick) ([[Bill Fagerbakke]]) ** Ákaflega treggáfaður krossfiskur og besti vinur Svamps. Hann á heima undir steini. * Harpa (Sandy) ([[Carolyn Lawrence]]) ** Annar vinur Svamps, hún er [[jarðíkorni]] frá [[Texas]] og klæðist gömlum [[geimbúningur|geimbúningi]] svo hún geti lifað af neðansjávar. * Klemmi (Mr. Krabs) ([[Clancy Brown]]) **[[peningagræðgi|Peningagráðugur]] [[níska|nískupúki]], [[Krabbar|krabbi]] og eigandi Klemmabita. [[Yfirmaður]] Svamps og Sigmars. === Auka === * [[Paddi]] (Plankton Hjálmar Hjálmarsson) ** [[Marfló]] sem rekur veitingastaðinn [[Hrákadallurinn|Hrákadallinn]] og aðal [[samkeppnisaðili]] Klemmabita. Þrátt fyrir smæðina hefur hann gríðarlega rödd og er algert [[illmenni]]. * [[Garðar snigill]] (Gary Snail) ([[Tom Kenny]]) ** Gælusnigillinn hans Svamps og segir yfirleitt bara „mjá“ en er mun gáfaðri en margir halda við fyrstu sýn. === Minna þekktar === * Hafmeyjumaðurinn og Hrúðurkarlinn (Mermaid Man and Barnacle Boy) ** Hafmeyjumaðurinn er útbrunnin ofurhetja og Hrúðurkarlinn er sérlegur aðstoðarmaður hans. * Neptúnus Konungur (King Neptune) ** Neptúnus kemur meira fram í myndinni en hann var í þættinum Neptune's Spatula. [[Flokkur:Bandarískir teiknaðir sjónvarpsþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1999]] [[Flokkur:Teiknaðir gamanþættir]] 9aiixbm3unqi6kldu8cpu08dy7q0iph 0 6539 1963028 1920872 2026-05-13T17:38:06Z Berserkur 10188 vantaði Vondubjallagos 1963028 wikitext text/x-wiki {{hnit|63|59|N|19|42|W|display=title|region:IS}} {{aðgreiningartengill}} {{Fjallatafla | nafn = Hekla | mynd = 2006-05-21-153901 Iceland Stórinúpur.jpg | myndartexti = Hekla frá Haga, Gnúpverjahreppi | hæð = 1491 | staðsetning = [[Rangárvallasýsla]] | fjallgarður = Enginn }} [[Mynd:Hekla eldstöðvakerfi kort.png|thumb|Hekla eldstöðvakerfi merkt rautt á kortinu og megineldstöðin Hekla merkt með grænum þríhyrning. Gossprungur einning tilgreindar.]] [[Mynd:True summit of Hekla from 1st or western peak. (4558913606).jpg|thumb|Toppur Heklu árið 1900.]] [[Mynd:2016-06-13 10-52-37 80.0 Iceland - Hellu Hella.jpg|thumb|Hekla séð frá Hellu.]] '''Hekla''' er 1.491 [[metri|m]] hár [[eldhryggur]] og er eitt virkasta og þekktasta [[eldstöð|eldfjall]] á [[Ísland]]i og gjarnan kölluð ''Drottning íslenskra eldfjalla''. Fjallið er í [[Rangárvallasýsla|Rangárvallasýslu]] og sést víða að og er auðþekkjanlegt – eins og [[bátur]] á hvolfi með breiðar [[öxl|axlir]] og háan toppgíg. Síðast gaus Hekla í [[febrúar]] [[2000]]. Þá var spáð fyrir um eldgosið 15 [[mínúta|mínútum]] áður en það hófst. Hekla er fremur ungt eldfjall og er meginhluti hennar, þ.e. allt háfjallið, talinn vera yngri en 7.000 [[ár]]a. Fjallið stendur á fremur þykkri [[jarðskorpa|jarðskorpu]] þar sem [[Suðurlandsbrotabeltið]] og [[Suðurlandsgosbeltið]] mætast. Þarna er því mikil virkni í [[jarðskorpa|jarðskorpunni]], spenna er hlaðin í [[brotbeltið|brotbeltinu]] en undir [[gosbeltið|gosbeltinu]] liggja [[kvikuhólf]] og [[kvikuþró|-þrær]]. Allstór [[sprungurein]] er undir fjallinu sem bendir til þess að gosið hafi á [[gossprunga|gossprungum]] áður en fjallið hlóðst upp og kvikuhólf þess myndaðist. Þessi sprunga sést vel á yfirborðinu og hefur oft gosið úr henni, en þó líka úr öxl fjallsins, s.s. utan sprungunnar. Þessari Heklugjá tengjast fleiri gígar sem hafa gosið í áranna rás, sumir einu sinni, aðrir oftar. Fjallið sker sig frá öðrum íslenskum eldfjöllum að því leyti að kvikuhólf hennar er mun dýpra en í öðrum fjöllum landsins, eða á um 11 km dýpi í jarðskorpunni. ==Forsöguleg gos í Heklu== Einhver mestu [[Eldgosaannáll Íslands|hamfaragos]] á Íslandi áttu sér stað í Heklu fyrir 7000, 4500 og 2900 árum. Þá var gosvirkni í Heklu öðruvísi en nú er. Lengra leið á milli gosa og sprengivirkni þeirra var mun meiri, en eingöngu kom upp [[kísill|kísilrík]] (súr) [[gjóska]] og að öllum líkindum runnu engin hraun í þessum gosum. Ummerki um þessi gos má finna í formi gjóskulaga sem dreifðust yfir stóran hluta landsins, einkum í [[norður|norðurátt]]. Það var [[jarðfræði|jarðfræðingurinn]] [[Sigurður Þórarinsson]] sem gaf þessum gjóskulögum nöfn og nefndi þau H5, H4 og H3, en af þeim er H3 mesta og útbreiddasta gjóskulagið. Ummerki hafa einnig fundist um fjórða [[sprengigos|sprengigosið]] sem líklega varð fyrir um 3500 árum en það er þó mörgum stærðargráðum minna en hin. Vikurinn frá þessu gosi nefndi Sigurður Þórarinsson upphaflega H2 þar sem hann taldi hann vera yngri en H3 gjóskuna. Síðar kom í ljós að svo var ekki og hefur vikurinn sem myndaðist í þessu gosi síðan gengið undir nafninu Selsundsvikurinn. Eina gos Heklu á [[sögulegur tími|sögulegum tíma]] sem sambærilegt er við þessi forsögulegu gos, er gosið árið 1104 sem einnig var sprengigos, en gjóskufallið frá því gosi lagði t.a.m. byggð í [[Þjórsárdalur|Þjórsárdal]] í eyði. ==Gossaga Heklu á sögulegum tíma== Hekla hefur gosið árið [[1104]], [[1158]], [[1206]], [[1222]], [[1300]], [[1341]], [[1389]], [[1510]], [[1554]] [[1597]], [[1636]], [[1693]], [[1766]], [[1845]], [[1947]], [[1970]], [[1980]], [[1991]] og [[2000]]. {{Heklugos}} == Sögur tengdar Heklu == Mikil hjátrú hefur verið tengd fjallinu í gegnum aldirnar. Töldu menn lengst af að Hekla væri inngangur að [[helvíti]] eða jafnvel helvíti sjálft. Náttúrufræðingarnir [[Bjarni Pálsson]] og [[Eggert Ólafsson]] vildu afsanna þetta og voru fyrstir manna til að ganga á fjallið árið [[1750]]. Segir reyndar í Íslandslýsingu [[Oddur Einarsson|Odds Einarssonar]] að á 16.öld hafi hafi maður einn reynt uppgöngu en þegar hann sá hvernig umhorfs var á toppnum hafi hann orðið vitskertur og ekki lifað lengi eftir það. == Tjón í Heklugosum == *Í [[Heklugos árið 1104|Heklugosinu 1104]] eyddist öll byggð í Þjórsárdal og Hrunamannafrétti. * [[Heklugos árið 1300]] olli búsifjum og harðindum um vetur. * [[Heklugos árið 1341]]: Mikill skepnufellir af völdum flúoreitrunar. * [[Heklugos árið 1389]]: Bæir í Rangárvallasýsu fóru undir hraun. * [[Heklugos árið 1510]]: Mikið tjón á Suðurlandi vegna gjóskufalls. * [[Heklugos árið 1636]]: Skaði varð á búfénaði í nærsveitum fjallsins. * [[Heklugos árið 1693]]: Víða tjón á búfénaði sem og fiskum og fuglum. * [[Heklugos árið 1766]]: Tjón vegna gjósku en byggðir sluppu nokkuð vel. * [[Heklugos árið 1845]]: Búfénaður varð fyrir skaða en þó ekki miklum. Bærinn [[Næfurholt]] var fluttur vegna nálægs hraunrennslis. * [[Heklugos árið 1947]]: Þann [[2. nóvember]] 1947 lést [[Steinþór Sigurðsson]] í Hekluhrauni, er hann var við rannsóknarstörf og kvikmyndaði hraunstraum. Valt þá glóandi hraunsteinn úr hraunbrúninni, hæfði Steinþór og lést hann samstundis. Tjón af ösku­fall­i varð lítið. Dýr drápust í gaspollum. * [[Heklugos árið 1970]]: Gjóska féll á stóru svæði og drápust 16.000 fjár vegna flúoreitrunar, aðallega í Vestur-Húnavatnssýslu og Árnessýslu. ==Heimildir== * [[Ari Trausti Guðmundsson]], ''[[Íslenskar eldstöðvar]]''. * [[Árni Hjartarson]] (1995). ''Á Hekluslóðum''. Árbók Ferðafélags Íslands 1995. * [[Árni Hjartarson]] (2004). ''Hæðarmælingar á Heklu''. [[Náttúrufræðingurinn]] 74, 65-68. * [[Gils Guðmundsson]] (ritstj.), (1975). ''[[Öldin okkar]] 1931-1950''. * [[Oddur Einarsson]], (1971). ''Íslandslýsing - Qualiscunque descriptio Islandiae'', (ísl. þýð. Sveinn Pálsson). Reykjavík: Bókaútgáfa menningarsjóðs. *Njörður Helgason, (2000). ''Sálir í vítiseldi, eldgos hafa eytt heilu byggðunum og valdið búsifjum.'' == Tenglar == {{wikiorðabók}} {{commons}} * [http://hraun.vedur.is/ja/hekluvoktun/ Hekluvöktun; af Veður.is] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041027195856/www.islandia.is/hamfarir/jardfraedilegt/eldgos/hekla.html Hekla (jarðfræði og gos); af Islandia.is] * {{Vísindavefurinn|6225|Hversu gömul er Hekla?}} * {{Vísindavefurinn|4177|Hvaða ár mun Hekla gjósa næst?}} * {{Vísindavefurinn|1063|Af hverju gaus Hekla árið 2000?}} * {{Vísindavefurinn|747|Hvers vegna er Hekla ílöng en ekki keila?}} * {{Vísindavefurinn|6842|Af hverju heitir fjallið Hekla kvenkynsnafni?}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4267839 „Hversu mörg eru Heklugosin?“; grein í Náttúrufræðingnum 1953] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3301020 „Flýta uppistöðulón fyrir Heklugosum?“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1980] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3311299 „Heklugos fyrr á öldum“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1995] * [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/521268/ Duttlungar í drottningu eldfjallanna; grein í Morgunblaðinu 2000] ;erlendir * [http://www.south.is/hekla.html Stutt um Heklu]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (á ensku) * [http://www.decadevolcano.net/volcanoes/iceland/hekla.htm Hekla (stutt um jarðfræði)] (á ensku) [[Flokkur:Eldstöðvakerfi á Íslandi]] [[Flokkur:Hekla]] [[Flokkur:Virkar eldstöðvar]] [[Flokkur:Eldkeilur]] [[Flokkur:Megineldstöðvar á Íslandi]] [[Flokkur:Rangárþing eystra]] 1selb3yr9ninyi0jp7u4f0jgctwj27z 0 11779 1963046 1959173 2026-05-14T05:06:00Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963046 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam | nafn = Sósíalíska lýðveldið Víetnam | nafn_í_eignarfalli = Víetnams | kjörorð = Độc lập, tự do, hạnh phúc | kjörorð_tungumál = víetnamska | kjörorð_þýðing = Sjálfstæði, frelsi, hamingja | þjóðsöngur = [[Tiến Quân Ca]] | fáni = Flag of Vietnam.svg | skjaldarmerki = Emblem of Vietnam.svg | staðsetningarkort = Vietnam_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Hanoí]] | tungumál = [[víetnamska]] | stjórnarfar = [[kommúnismi|kommúnískt]] [[flokksræði]] | titill_leiðtoga1 = [[Aðalritari Kommúnistaflokks Víetnams|Aðalritari]] | nafn_leiðtoga1 = [[Tô Lâm]] | titill_leiðtoga2 = [[Forseti Víetnams|Forseti]] | nafn_leiðtoga2 = [[Tô Lâm]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Víetnams|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga3 = [[Lê Minh Hưng]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Frakkland]]i | atburður1 = Yfirlýst | atburður2 = Viðurkennt | dagsetning1 = 2. september 1945 | dagsetning2 = 21. júlí 1954 | flatarmál = 331.699 | stærðarsæti = 66 | hlutfall_vatns = 6,38 | fólksfjöldi = 100.000.000 | mannfjöldaár = 2023 | mannfjöldasæti = 16 | íbúar_á_ferkílómetra = 295 | VLF_ár = 2020 | VLF = 1.047,318 | VLF_sæti = 23 | VLF_á_mann = 10.755 | VLF_á_mann_sæti = 106 | VÞL = {{hækkun}} 0.708 | VÞL_ár = 2019 | VÞL_sæti = 117 | gjaldmiðill = [[Dong]] (VND) | tímabelti = [[UTC]]+7 | tld = vn | símakóði = 84 }} '''Víetnam''' er land í [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]] með landamæri að [[Alþýðulýðveldið Kína|Alþýðulýðveldinu Kína]] í norðri, [[Laos]] í norðvestri og [[Kambódía|Kambódíu]] í suðvestri, og strandlengju að [[Suður-Kínahaf]]i í austri. Landhelgi Víetnams nær auk þess að landhelgi [[Taíland]]s í vestri, [[Indónesía|Indónesíu]], [[Filippseyjar|Filippseyja]] og [[Malasía|Malasíu]] í suðri og suðaustri. Víetnam er yfir 330 þúsund ferkílómetrar að stærð og nær yfir austurströnd [[Indókína]]. Landið skiptist í 58 sýslur og 5 sveitarfélög. Íbúar landsins voru 100 milljónir árið [[2023]], sem gerir það að 15. fjölmennasta ríki heims. Höfuðborg Víetnams er [[Hanoí]], en stærsta borgin er [[Ho Chi Minh-borg]] sem áður hét Saígon. Fornleifafundir benda til þess að mannvist hafi hafist í Víetnam á [[fornsteinöld]]. Þjóðflokkar sem bjuggu í [[Rauðá]]rdal og nærliggjandi strandhéruðum urðu hluti af ríki [[Hanveldið|Hanveldisins]] í Kína á 2. öld f.o.t. Næstu þúsund árin var Víetnam hluti af kínverska keisaraveldinu. Fyrstu sjálfstæðu konungsríkin urðu til á 10. öld. Þau stækkuðu smám saman í suður, þar til [[Frakkland|Frakkar]] lögðu landið undir sig á 19. öld og Víetnam varð hluti af [[Franska Indókína]]. Nútímaríkið Víetnam varð til þegar íbúar þar lýstu yfir sjálfstæði eftir að [[hernám Japana í Víetnam|hernámi Japana]] lauk 1945. Frakkar reyndu að halda völdum en Víetnamar sigruðu þá í [[Fyrsta stríðið í Indókína|Fyrsta stríðinu í Indókína]] sem lauk 1954. Eftir það klofnaði landið í tvennt: [[Norður-Víetnam]] með kommúnistastjórn, og [[Suður-Víetnam]] með andkommúníska stjórn. Átök milli ríkjanna tveggja leiddu til [[Víetnamstríðið|Víetnamstríðsins]] þar sem [[Bandaríkjaher]] beitti sér til stuðnings stjórninni í Suður-Víetnam, en beið ósigur. Stjórn Norður-Víetnam sameinaði landið í eitt Víetnam árið 1975. Eftir sigur kommúnistastjórnarinnar var landið lengi vel einangrað á alþjóðavettvangi. Árið 1986 hóf [[Kommúnistaflokkur Víetnams]] röð umbóta sem áttu þátt í að bæta stöðu Víetnams efnahagslega og pólitískt. Síðan þá hefur vöxtur verið hraður og landið oft í efstu sætum ríkja með mestan hagvöxt á heimsvísu. Víetnam er stórveldi í sínum heimshluta og er flokkað sem miðveldi.<ref>{{vefheimild|höfundur=Lowy Institute|ár=2020|titill=Asia Power Index 2020 Edition: Vietnam|útgefandi=Lowy Institute|url=https://power.lowyinstitute.org/countries/vietnam/}}</ref><ref>{{vefheimild|höfundur=Le Dinh Tinh; Hoang Long|ár=2019|titill=Middle Powers, Joining Together: The Case of Vietnam and Australia|útgefandi=The Diplomat|url=https://thediplomat.com/2019/08/middle-powers-joining-together-the-case-of-vietnam-and-australia/}}</ref> Landið á aðild að fjölda alþjóðastofnana og ríkjasamtaka, þar á meðal [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Samband Suðaustur-Asíuríkja|Sambandi Suðaustur-Asíuríkja]], [[Efnahagssamstarf Asíu- og Kyrrahafsríkjanna|Efnahagssamstarfi Asíu- og Kyrrahafsríkjanna]], [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]], [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtökum frönskumælandi ríkja]], [[RCEP]] og [[Alþjóðaviðskiptastofnun]]inni. Víetnam hefur tvisvar tekið sæti í [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna|Öryggisráði Sameinuðu þjóðanna]]. Víetnam var flokkað sem [[þróunarland]] af Sameinuðu þjóðunum til 2019 og Bandaríkjunum til 2020.<ref>{{vefheimild|höfundur=VnExpress|titill=US delisting of Vietnam as developing nation no big deal - VnExpress International|útgefandi=VnExpress International – Latest news, business, travel and analysis from Vietnam|skoðað=17. maí 2021|url=https://e.vnexpress.net/news/business/economy/us-delisting-of-vietnam-as-developing-nation-no-big-deal-4058934.html}}</ref> [[Spilling]], þar á meðal útbreidd [[mútur|mútuþægni]], er stórvandamál í Víetnam.<ref>{{Cite journal|last=Pham|first=Andrew T|date=2011|title=The Returning Diaspora: Analyzing overseas Vietnamese (Viet Kieu) Contributions toward Vietnam's Economic Growth|url=http://www.depocenwp.org/upload/pubs/AndrewPham/VK%20contributions%20to%20VN%20growth_APham_DEPOCENWP.pdf|journal=Working Paper Series No|pages=1–39}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Dang|first=Thuy Vo|date=2005-01-01|title=The Cultural Work of Anticommunism in the San Diego Vietnamese American Community|url=https://doi.org/10.17953/amer.31.2.t80283284556j378|journal=Amerasia Journal|volume=31|issue=2|pages=64–86|doi=10.17953/amer.31.2.t80283284556j378|s2cid=146428400|issn=0044-7471}}</ref> Kannanir frá 2005 og 2010 sýndu að íbúar í þéttbýli mátu gagnsæi sem mjög lítið, og að mútugreiðslur til embættismanna og starfsfólks í heilbrigðisgeirum og opinberri þjónustu voru mjög útbreiddar. Peningagreiðslur í [[rautt umslag|rauðum umslögum]], sem eru algengar sem óformlegt greiðslukerfi í kringum hátíðir, urðu útbreiddar í heilbrigðiskerfinu eftir tilraunir til markaðsvæðingar eftir 1986. Aðgerðir gegn spillingu hafa bætt ástandið, en þrátt fyrir það var það enn metið mjög slæmt milli 2015 og 2017.<ref>{{Cite web|title=Vietnam Corruption Report|url=https://www.ganintegrity.com/portal/country-profiles/vietnam/|access-date=2021-05-17|website=GAN Integrity|archive-date=2021-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517164811/https://www.ganintegrity.com/portal/country-profiles/vietnam/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Overview of corruption and anti-corruption in Vietnam|url=https://www.transparency.org/files/content/corruptionqas/315_Overview_of_corruption_and_anti-corruption_in_Vietnam.pdf|url-status=dead|website=transparency.org|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517164811/https://www.transparency.org/files/content/corruptionqas/315_Overview_of_corruption_and_anti-corruption_in_Vietnam.pdf}}</ref> Öflugra átak gegn spillingu á að eiga sér stað milli 2021 og 2025.<ref>{{Cite web|title=State President targets stronger push against corruption in 2021-25 period|url=http://hanoitimes.vn/state-president-targets-stronger-push-against-corruption-in-2021-25-period-316713.html|access-date=2021-05-17|website=hanoitimes.vn|archive-date=2021-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517164714/http://hanoitimes.vn/state-president-targets-stronger-push-against-corruption-in-2021-25-period-316713.html|url-status=dead}}</ref> ==Heiti== Nafnið ''Việt Nam'' (越南) er útgáfa heitisins ''Nam Việt'' (南越, sem merkir bókstaflega „Suður-Việt“) sem til eru heimildir um frá valdatíð [[Triệu-ætt]]ar á 2. öld f.o.t.<ref>{{Bókaheimild|höfundur=Woods, L. Shelton|ár=2002|titill=Vietnam: a global studies handbook|bls=38}}</ref> Orðið ''Việt'' (''Yue'') var upphaflega ritað í [[miðkínverska|miðkínversku]] með tákninu 戉 sem táknar exi (samhljóma orð), í bein- og bronsáletrunum frá [[Sjangveldið|Sjangveldinu]] um 1200 f.o.t., en síðar með tákninu 越.<ref>{{Cite journal|last1=Norman|first1=Jerry|last2=Mei|first2=Tsu-lin|year=1976|title=The Austroasiatics in Ancient South China: Some Lexical Evidence|journal=Monumenta Serica|volume=32|pages=274–301}}</ref> Á þeim tíma vísaði það til höfðingja eða þjóðflokks norðvestan við Sjangveldið.<ref>{{Cite journal|last=Meacham|first=William|year=1996|title=Defining the Hundred Yue|journal=Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association|volume=15|pages=93–100}}</ref> Snemma á 8. öld f.o.t. var þjóðflokkur sem bjó um miðbik [[Jangtse]] kallaður ''Yangyue'', sem síðar var notað yfir íbúa sem bjuggu sunnar. Milli 7. og 4. aldar f.o.t. vísaði orðið Yue/Việt til íbúa ríkisins [[Yue (ríki)|Yue]] neðar við Jangtse. Frá 3. öld f.o.t. var hugtakið notað yfir þjóðir sem ekki töluðu kínversku og bjuggu í Suður-Kína og Norður-Víetnam, sérstaklega þjóðirnar [[Minyue]], [[Ouyue]], Luoyue ([[Lạc Việt]] á víetnömsku), sem líka voru kallaðar ''Baiyue'' (Bách Việt, „hundrað Yue“, á víetnömsku). Baiyue/Bách Việt kemur fyrst fyrir í annálnum ''[[Lüshi Chunqiu]]'' sem var tekinn saman um 239 f.o.t.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Knoblock, John; Riegel, Jeffrey|ár=2001|titill=The Annals of Lü Buwei|útgefandi=Stanford University Press}}</ref> Á 17. og 18. öld töluðu víetnamskir menntamenn um sjálfa sig sem ''nguoi Viet'' („Víetþjóðina“) eða ''nguoi Nam'' („suðurþjóðina“).<ref>{{bókaheimild|höfundur=Lieberman, Victor|ár=2003|titill=Strange Parallels: Integration of the Mainland Southeast Asia in Global Context, c. 800-1830. Volume 1|útgefandi=Cambridge University Press}}</ref> Elstu heimildir um ritháttinn ''Việt Nam'' (越南) eru í 16. aldar kvæðinu ''[[Sấm Trạng Trình]]''. Hann kemur líka fyrir á 12 steintöflum frá 16. og 17. öld, þar á meðal einni í Bao Lam-hofinu í [[Hải Phòng]] sem er frá árinu 1558.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Phan, Khoang|ár=1976|titill=Việt sử: xứ đàng trong, 1558–1777. Cuộc nam-tié̂n của dân-tộc Việt-Nam. Nhà Sách Khai Trí|tungumál=víetnamska|útgefandi=University of Michigan}}</ref> Árið 1802 stofnaði [[Nguyễn Phúc Ánh]], sem síðar varð [[Gia Long]] keisari, [[Nguyễn-ætt]]. Hann óskaði eftir því við [[Jiaqing keisari|Jiaqing Kínakeisara]] að hann fengi titilinn „konungur Nam Việt/Nanyue“. Keisarinn hafnaði því þar sem nafnið gat vísað til hins forna Nanyue sem náði líka yfir kínversku héruðin [[Guangxi]] og [[Guangdong]]. Keisarinn ákvað því að nota heldur ritháttinn ''Việt Nam''.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Ooi, Keat Gin|ár=2004|titill=Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor}}</ref> Frá 1804 til 1813 notaði keisarinn Gia Long því nafnið Vietnam. Snemma á 20. öld var þetta nafn endurvakið í bókinni ''Yuènán Wángguó Shǐ'' eftir sjálfstæðisleiðtogann [[Phan Bội Châu]] og víetnamski þjóðernisflokkurinn [[Việt Nam Quốc Dân Đảng]] tók það líka upp. Fram til 1945 var landið oftast kallað Annam, en það ár tók keisarastjórnin í [[Huế]] upp nafnið ''Việt Nam''.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Tonnesson, Stein; Antlov, Hans|ár=1996|titill=Asian Forms of the Nation|útgefandi=Routledge}}</ref> ==Saga== [[Mynd:DrumFromSongDaVietnamDongSonIICultureMid1stMilleniumBCEBronze.jpg|thumb|right|Đông Sơn-bronstromma.]] Elstu menjar um mannabyggð í Víetnam eru frá [[Fornsteinöld]]. Steingervingar tengdir ''[[Homo erectus]]'' hafa fundist í hellum í [[Lạng Sơn]] og [[Nghệ An]] í Norður-Víetnam. Elstu leifar frá ''[[Homo sapiens]]'' í Víetnam eru frá [[Miðpleistósen]]. Tennur úr ''Homo sapiens'' frá [[Síðpleistósen]] hafa fundist í Dong Can, og frá [[Árhólósen]] frá Mai Da Dieu, Lang Gao og Lang Cuom. Um árið 1000 f.o.t. varð [[hrísgrjón]]arækt á [[flæðiakur|flæðiökrum]] grundvöllur [[Đông Sơn-menningin|Đông Sơn-menningarinnar]] sem er þekktust fyrir íburðarmiklar steyptar bronstrommur. Um þetta leyti komu fram víetnömsku ríkin [[Văn Lang]] og [[Âu Lạc]] og áhrifa þeirra gætti víða í Suðaustur-Asíu, meðal annar á [[Malajaeyjar|Malajaeyjum]] allt 1. árþúsundið f.o.t. ===Konungsveldin=== [[Hồng Bàng-veldið]] þar sem [[Hùng-konungar]] ríktu er goðsagnakennt fyrsta konungsveldi Víetnams og sagt stofnað árið 2879 f.o.t. Árið 257 f.o.t. var síðasti Hùng-konungurinn sigraður af Thục Phán. Hann sameinaði [[Lạc Việt]] og [[Âu Việt]] í eitt [[Âu Lạc]] og tók sér konungsheitið [[An Dương Vương]]. Árið 179 f.o.t. sigraði kínverski herforinginn [[Zhao Tuo]] An Dương Vương og lagði Âu Lạc undir [[Nanyue]]. [[Hanveldið]] lagði síðan Nanyue undir sig í kjölfar [[Stríð Han og Nanyue|stríðs Han og Nanyue]] árið 111 f.o.t. Næstu þúsund árin var landið sem í dag er Norður-Víetnam undir yfirráðum Kína. Tímabundnar uppreisnir voru gerðar undir forystu [[Trưng-systur|Trưng-systra]] og [[lafði Triệu]], og landið fékk sjálfstæði um tíma sem [[Vạn Xuân]] milli 544 og 602. Snemma á 10. öld naut landið sjálfræðis undir stjórn [[Khúc-ætt]]ar. Árið 938 sigraði víetnamski lávarðurinn [[Ngô Quyền]] her Kínverja frá [[Suður-Han]] við [[Bạch Đằng]] og landið fékk fullt sjálfstæði í kjölfarið sem Đại Việt (Mikla-Víet). Eftir það gekk landið í gegnum blómaskeið undir [[Lý-ætt]] og [[Trần-ætt]]. Á tíma Trần-ættar hratt landið þremur innrásartilraunum [[Mongólar|Mongóla]]. Á sama tíma blómstraði [[Mahayana-búddismi]] í landinu og varð ríkistrú. Kínverska [[Mingveldið]] lagði landið undir sig um stutt skeið eftir sigur á [[Hồ-ætt]] en endurheimti sjálfstæðið undir [[Lê-ætt]]. Á þessum tíma stækkaði Víetnam smám saman til suðurs og lagði að lokum [[Champa]] undir sig auk hluta [[Kmeraveldið|Kmeraveldisins]]. Frá 16. öld einkenndist stjórn landsins af innri átökum. [[Mạc-ætt]] hóf átök við Lê-ætt og eftir að sigur vannst á Mạc-ætt var Lê-ætt aðeins endurreist að nafninu til. Raunveruleg völd voru í höndum [[Trịnh-lávarðarnir|Trịnh-lávarðanna]] í Norður-Víetnam og [[Nguyễn-lávarðarnir|Nguyễn-lávarðanna]] í suðri sem tókust á um völdin í landinu í fjóra áratugi. Samið var um frið og skiptingu landsins á [[1671-1680|8. áratug 17. aldar]]. Á þessum tíma stækkuðu Nguyễn-lávarðarnir veldi sitt í suður svo það náði yfir árósa Mekong, miðhálendið og lönd Kmera vestan við árósana. Skiptingu landsins lauk öld síðar þegar [[Tây Sơn-bræður]] sameinuðu löndin tvö um stutt skeið, þar til [[Nguyễn Ánh]] sigraði þá með aðstoð Frakka. Hann tók sér keisaranafnið [[Gia Long]] og stofnaði [[Nguyễn-veldið]] árið 1802. ===Franska Indókína=== Fyrstu Evrópubúarnir sem áttu í viðskiptum við Víetnam voru Portúgalar sem komu þangað á 16. öld. Eftir að hafa stofnað nýlendur í [[Makaó]] og [[Nagasaki]] hófu þeir verslun í [[Hội An]] um miðbik Víetnam. [[Jesúítar]] stunduðu trúboð í Víetnam á 17. öld. [[Hollenska Austur-Indíafélagið]] og [[Breska Austur-Indíafélagið]] reyndu að koma sér fyrir í Víetnam en gekk illa vegna átaka við íbúa. Franskir kaupmenn stunduðu verslun við Víetnam milli 1615 og 1753. Fyrstu frönsku trúboðarnir komu til landsins árið 1658. Brátt bættust spænskir [[Dóminikanareglan|Dóminikanar]] og [[Fransiskanareglan|Fransiskanar]] í hópinn. Víetnömsk yfirvöld tóku að líta á þetta trúboð sem ógnun og handtóku nokkra kaþólska trúboða 1843. [[Franski sjóherinn]] fékk þá leyfi til hernaðaraðgerða til að frelsa trúboðana. Milli 1859 og 1885 unnu Frakkar nokkra hernaðarsigra á Víetnömum og lögðu Suður-Víetnam undir sig 1867. Eftir það hóf [[Văn Thân-hreyfingin]] aðgerðir gegn kaþólikkum í Mið- og Norður-Víetnam. Um 1884 var nánast allt landið á valdi Frakka. Þeir skiptu því í þrennt: [[Cochinchine]] (Suður-Víetnam) [[Annam]] (Mið-Víetnam) og [[Tonkin]] (Norður-Víetnam). Þessi þrjú landsvæði voru formlega sameinuð [[Franska Indókína]] árið 1887. Stjórn Frakka olli miklum stjórnarfarslegum breytingum á samfélagi Víetnama, sérstaklega með vestrænu menntakerfi. Flestir Frakkar settust að í Suður-Víetnam og í borgunum [[Saígon]] og [[Hanoí]]. [[Cần Vương-hreyfingin]] barðist gegn yfirráðum Frakka og myrti um þriðjung allra kristinna Víetnama áður en hún var sigruð árið 1890 í kjölfar víðtækra hefndaraðgerða. [[Thái Nguyên-uppreisnin]] var líka barin niður af hörku. Frakkar komu upp [[plantekra|plantekrum]] sem ræktuðu [[tóbak]], [[indigó]], [[te]] og [[kaffi]] um leið og þeir hunsuðu kröfur landsmanna um aukna sjálfstjórn. Þjóðernishreyfing varð til í upphafi 20. aldar með leiðtogum á borð við [[Phan Bội Châu]], [[Phan Châu Trinh]], [[Phan Đình Phùng]], [[Hàm Nghi]] keisara og [[Hồ Chí Minh]] sem kölluðu eftir sjálfstæði. [[Víetnamski þjóðernisflokkurinn]] blés til [[Yên Bái-uppreisnin|Yên Bái-uppreisnarinnar]] árið 1930 sem Frakkar börðu niður. Uppreisnin leiddi til klofnings innan hreyfingarinnar og margir leiðtogar hennar tóku að aðhyllast [[Kommúnismi|kommúnisma]]. Frakkar héldu yfirráðum sínum í Indókína fram að [[síðari heimsstyrjöld]] þegar [[Japan]]ar réðust inn í Frönsku Indókína í [[Kyrrahafsstríðið|Kyrrahafsstríðinu]] 1940. Japanar leyfðu frönskum stjórnvöldum sem voru hliðholl [[Vichy-stjórnin]]ni í Frakklandi að starfa áfram í landinu gegn því að fá að setja heri sína þar niður og nýta náttúruauðlindir landsins. Japanar tóku alveg yfir stjórn landsins í mars 1945. Í kjölfarið fylgdi [[hungursneyðin í Víetnam 1945]] sem olli dauða tveggja milljóna manna. ===Fyrsta stríðið í Indókína=== {{aðalgrein|Fyrsta stríðið í Indókína}} [[Mynd:French_Indochina_post_partition.png|thumb|right|Skipting Franska Indókína eftir Genfarráðstefnuna 1954.]] Árið 1941 var [[Việt Minh]]-hreyfingin stofnuð undir stjórn Hồ Chí Minh. Hreyfingin sóttist eftir sjálfstæði frá Frökkum og endalokum hernáms Japana. Eftir ósigur Japans og hrun leppstjórnar þeirra í Víetnam í ágúst 1945 upphófst ofbeldisalda í landinu. Việt Minh lagði Hanoí undir sig og lýsti yfir stofnun starfsstjórnar sem aftur lýsti yfir sjálfstæði 2. september. Í júlí 1945 ákváðu [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöld)|Bandamenn]] að skipta Indókína við 16. breiddargráðu til að [[Chiang Kai-shek]] gæti tekið við uppgjöf Japana í norðurhlutanum og [[Mountbatten lávarður]] gert það sama í suðurhlutanum. Bandamenn samþykktu að Frakkar fengju yfirráð yfir Indókína að nýju. Indverskar hersveitir á vegum Breta og [[Suðurher Japana]] voru notuð til að viðhalda lögum og reglu og aðstoða Frakka við að taka stjórnina í sínar hendur. Hồ Chí Minh ákvað að forðast bein átök við Frakka, óskaði eftir því að franskir embættismenn hyrfu frá landinu og að franskir kennarar aðstoðuðu stjórnina við að byggja upp nútímalegt menntakerfi. [[Starfsstjórn Franska lýðveldisins]] hafnaði þessum óskum og sendi [[Leiðangursher Frakka til Austurlanda fjær]] til að endurreisa nýlenduyfirvöldin. Seint á árinu 1946 hóf Việt Minh skæruhernað gegn Frökkum og þar með [[Fyrsta stríðið í Indókína]]. Stríðið stóð til ársins 1954 þegar Frakkar biðu ósigur í [[orrustan við Điện Biên Phủ|orrustunni við Điện Biên Phủ]]. Á [[Genfarráðstefnan 1954|Genfarráðstefnunni 1954]] var Hồ Chí Minh í góðri stöðu til að semja um friðarskilmála. Við endalok nýlendustjórnarinnar var Franska Indókína skipt í þrjú lönd: Víetnam, og konungsríkin Kambódíu og Laos. Víetnam var auk þess skipt í norður- og suðurhluta við 17. breiddargráðu, fram að kosningum sem áttu að fara fram árið 1956. Frjáls för fólks milli landshlutanna var heimiluð í 300 daga og á þeim tíma fluttust flestir útlendingar og kaþólskir Víetnamar frá norðurhlutanum til suðurhlutans af ótta við ofsóknir kommúnista. [[Bandaríkjaher]] aðstoðaði við flutningana. [[Skipting Víetnams]] átti aldrei að vera langvarandi, en árið 1955 framdi [[Ngô Đình Diệm]] valdarán í Suður-Víetnam og lýsti sjálfan sig forseta [[Lýðveldið Víetnam|Lýðveldisins Víetnam]]. Lýðveldið fékk stuðning frá Bandaríkjunum, Laos, Lýðveldinu Kína og Taílandi, en [[Alþýðulýðveldið Víetnam]] í norðurhlutanum fékk stuðning frá Sovétríkjunum, Svíþjóð, Rauðu Kmerunum og Alþýðulýðveldinu Kína. ===Víetnamstríðið=== {{aðalgrein|Víetnamstríðið}} Frá 1953 til 1956 stóð stjórn Norður-Víetnams fyrir umbótum í landbúnaði sem leiddu til kúgunartilburða og aftaka meðal þorpsbúa í sveitum. Lengi var talið að um 50.000 hefðu verið tekin af lífi, en nýlegar rannsóknir benda til mun lægri tölu, en þó fleiri en 13.500.<ref>{{cite journal|last=Vu|first=Tuong|year=2007|title=Newly released documents on the land reform|journal=Naval Postgraduate School|publisher=University of Washington Libraries|archivedate=2011-04-20|url=http://www.lib.washington.edu/southeastasia/vsg/elist_2007/Newly%20released%20documents%20on%20the%20land%20reform%20.html|access-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20110420044800/http://www.lib.washington.edu/southeastasia/vsg/elist_2007/Newly%20released%20documents%20on%20the%20land%20reform%20.html|url-status=unfit}}</ref> Í suðurhlutanum barði Diệm niður andstöðu með því að handtaka þúsundir meintra kommúnista og setja í „endurmenntunarbúðir“. Skæruliðasveitir [[Việt Cộng]], sem voru hliðhollar stjórninni í Hanoí, hófu vopnaða baráttu gegn stjórn Suður-Víetnams seint á 6. áratugnum. Árið 1960 gerði stjórn Norður-Víetnams samninga um hernaðaraðstoð við [[Sovétríkin]]. Stjórn Diệms var höll undir kaþólska trú og óánægja búddista með hana leiddi til mótmælaöldu árið 1963 sem barin var niður af mikilli hörku. Þetta varð til þess að samband stjórnarinnar við Bandaríkin rofnaði og nýs valdaráns þar sem [[Ngo Dinh Diem]] [[Handtaka og aftaka Ngo Dinh Diem|var myrtur]]. Eftir það tók hver herforingjastjórnin við af annarri þar til herforingjarnir [[Nguyễn Cao Kỳ]] og [[Nguyễn Văn Thiệu]] tóku völdin í sínar hendur um mitt ár 1965. Thiệu sölsaði síðan völdin undir sig með kosningasvindli 1967 og 1971. Á þessum tíma óx kommúnistum ásmegin og Bandaríkin hófu að senda hernaðarráðgjafa til Suður-Víetnam. [[Tonkinflóaatvikið]] 2. ágúst 1964 var átylla sem Bandaríkin notuðu fyrir beinum afskiptum. Bandarískir hermenn hófu hernaðaraðgerðir í Víetnam árið 1965 og urðu um 500.000 talsins þegar mest var nokkrum árum síðar. Á sama tíma sáu Alþýðulýðveldið Kína og Sovétríkin Norður-Víetnam fyrir hergögnum og 15.000 ráðgjöfum. Birgðum var komið frá Norður-Víetnam til Việt Cộng í Suður-Víetnam eftir [[Hồ Chí Minh-slóðin]]ni sem lá um Laos. Árið 1968 hófu kommúnistar [[Tết-sóknin]]a gegn skotmörkum í Suður-Víetnam. Sóknin mistókst en olli því að almenningsálitið í Bandaríkjunum snerist gegn stríðinu. [[Fjöldamorðin í Huế]], þar sem talið er að yfir 3000 almennir borgarar hafi verið myrtir af Việt Cộng, auk fjöldamorða sem bandarískir hermenn og hermenn stjórnar Suður-Víetnams frömdu, og ljósmyndir birtust af í vestrænum blöðum, urðu til þess að [[andstaða við Víetnamstríðið í Bandaríkjunum]] jókst hratt. Rannsóknarnefnd [[Bandaríska öldungadeildin|bandarísku öldungadeildarinnar]] komst að því 1974 að 1,4 milljónir almennra borgara hefðu týnt lífinu frá 1965 til 1974, þar af yfir helmingur vegna aðgerða Bandaríkjahers og stjórnvalda í Suður-Víetnam. Bandaríkin hófu því að draga herlið sitt frá Víetnam snemma á 8. áratugnum. Tilraunir til að styrkja stöðu stjórnvalda í Suður-Víetnam mistókust og með [[Friðarsamningarnir í París|friðarsamningum í París]] var Bandaríkjunum gert að hverfa með allt herlið sitt frá Víetnam fyrir 29. mars 1973. Í desember 1974 hóf Norður-Víetnam sókn suður á bóginn sem lyktaði með [[fall Saígon|falli Saígon]] 30. apríl 1975. Suður-Víetnam var undir starfsstjórn í nærri átta ár eftir hernám Norður-Víetnams. ===Sameining og umbætur=== Norður- og Suður-Víetnam voru formlega sameinuð sem Alþýðulýðveldið Víetnam 2. júlí 1976. Víetnamstríðið skildi landið eftir í rúst og talið er að milli 966.000 og 3,8 milljónir hafi týnt lífinu. Undir stjórn [[Lê Duẩn]] voru engin fjöldamorð framin á Suður-Víetnömum eins og Vesturveldin höfðu óttast, en 300.000 voru send í endurmenntunarbúðir þar sem fangar voru látnir vinna erfiðisvinnu og margir máttu þola pyntingar, hungur og sjúkdóma. Samyrkjustefna var tekin upp í landbúnaði og iðnaði. Eftir að [[Rauðu Kmerarnir]] fyrirskipuðu fjöldamorð á Víetnömum í landamærabæjunum [[An Giang]] og [[Kiên Giang]] gerði Víetnam [[Innrás Víetnams í Kambódíu|innrás í Kambódíu]] og setti þar á fót leppstjórn, [[Alþýðulýðveldið Kampútsea|Alþýðulýðveldið Kampútseu]], sem ríkti til 1989. Þetta leiddi til versnandi samskipta við Kína sem hafði stutt Kmerana. Í kjölfarið tók Víetnam upp nánari samskipti við Sovétríkin. Á [[Sjötta þing Kommúnistaflokks Víetnams|sjötta þingi Kommúnistaflokks Víetnams]] í desember 1986 tók ný kynslóð umbótasinna við valdataumunum í Víetnam. Leiðtogi þeirra var [[Nguyễn Văn Linh]] sem varð aðalritari flokksins. Hann hóf röð umbóta sem lutu að því að færa landið frá [[áætlunarbúskapur|áætlunarbúskap]] í átt til meira efnahagslegs frjálsræðis í nafni [[sósíalískt markaðshagkerfi|sósíalísks markaðshagkerfis]]. Umbæturnar voru kallaðar [[Đổi Mới]] („endurnýjun“). Ríkið hélt stjórn á lykilatvinnuvegum en hvatti jafnframt til fjárfestinga einkaaðila og útlendinga. Í kjölfarið óx efnahagur Víetnams hratt samhliða auknum ójöfnuði. ==Landfræði== [[File:Geography of Vietnam.jpg|thumb|left|[[Hạ Long-flói]], [[Bản-Giốc-fossar]] og [[Yến-fljót]].]] Víetnam er austasti hluti [[Indókína]] milli 8° og 24° norður, og 102° og 110° austur. Landið er rúmlega 330 þúsund ferkílómetrar að stærð. Samanlagt eru landamæri Víetnams 4.639 km að lengd og strandlengjan er 3.444 km.<ref>{{Cite journal|last=Nasuchon|first=Nopparat|year=2008|title=Coastal Management and Community Management in Malaysia, Vietnam, Cambodia and Thailand, with a case study of Thai Fisheries Management|url=http://www.un.org/depts/los/nippon/unnff_programme_home/fellows_pages/fellows_papers/nasuchon_0809_thailand_ppt.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002033819/http://www.un.org/depts/los/nippon/unnff_programme_home/fellows_pages/fellows_papers/nasuchon_0809_thailand_ppt.pdf|journal=United Nations-Nippon Foundation Fellow Research Presentation|archivedate=10-2-2018|accessdate=10-16-2018}}</ref> Þar sem landið er grennst, í héraðinu [[Quảng Bình]], er það aðeins 50 km breitt, en breiðast er það 600 km í norðurhlutanum.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Protected Areas and Development Partnership|ár=2003|titill=Review of Protected Areas and Development in the Four Countries of the Lower Mekong River Region|útgefandi=ICEM|isbn=978-0-9750332-4-1}}</ref> Landið er að mestu hæðótt og vaxið þéttum skógi. Sléttlendi er aðeins 20% af heildarlandsvæðinu en fjöll þekja 40% þess.<ref>{{Cite book|last1=Fröhlich|first1=Holger L.|last2=Schreinemachers|first2=Pepijn|last3=Stahr|first3=Karl|last4=Clemens|first4=Gerhard|year=2013|title=Sustainable Land Use and Rural Development in Southeast Asia: Innovations and Policies for Mountainous Areas|publisher=Springer Science + Business Media|isbn=978-3-642-33377-4}}</ref> Hitabeltisskógar þekja um 42% landsins. Mesta þéttbýlið er við árósa [[Rauðá]]r í norðrinu, á þríhyrndu landsvæði sem er um 15.000 ferkílómetrar að stærð. Árósar [[Mekong]] í suðrinu eru ekki eins þéttbýlir. Eitt sinn var þar vík við [[Tonkinflói|Tonkinflóa]] en hún hefur fyllst af framburði árinnar í gegnum árþúsundin.<ref>{{Cite journal|last=Huu Chiem|first=Nguyen|year=1993|title=Geo-Pedological Study of the Mekong Delta|journal=Southeast Asian Studies|volume=31|issue=2|archivedate=10-2-2018|accessdate=10-2-2018|url=https://kyoto-seas.org/pdf/31/2/310205.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181002080004/https://kyoto-seas.org/pdf/31/2/310205.pdf}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Minh Hoang|first1=Truong|last2=van Lap|first2=Nguyen|last3=Kim Oanh|first3=Ta Thi|last4=Jiro|first4=Takemura|year=2016|title=The influence of delta formation mechanism on geotechnical property sequence of the late Pleistocene–Holocene sediments in the Mekong River Delta|journal=Heliyon|volume=2|issue=11|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5114594}}</ref> Árósarnir ná yfir 40.000 ferkílómetra og eru aðeins 3 metra yfir sjávarmáli að meðaltali. Um þá liggur net árfarvega og skipaskurða sem bera svo mikið set að ósarnir stækka 60 til 80 metra út í sjó á hverju ári.<ref>{{Cite journal|last=Huu Chiem|first=Nguyen|year=1993|title=Geo-Pedological Study of the Mekong Delta|journal=Southeast Asian Studies|volume=31|issue=2|archivedate=10-2-2018|url=https://kyoto-seas.org/pdf/31/2/310205.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181002080004/https://kyoto-seas.org/pdf/31/2/310205.pdf}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Hong Truong|first1=Son|last2=Ye|first2=Qinghue|last3=Stive|first3=Marcel J. F.|year=2017|title=Estuarine Mangrove Squeeze in the Mekong Delta, Vietnam|journal=Journal of Coastal Research|volume=33|issue=4|pages=747–763}}</ref> Efnahagslögsaga Víetnams er 417.663 km² að stærð í [[Suður-Kínahaf]]i.<ref>{{vefheimild|höfundur=Vietnamese Waters Zone|titill=Catches by Taxon in the waters of Viet Nam|ritverk=Sea Around Us|url=http://www.seaaroundus.org/data/#/eez/704?chart=catch-chart&dimension=taxon&measure=tonnage&limit=10}}</ref> [[File:I'm coming, PXP.jpg|thumb|right|Hoàng Liên Sơn-fjöll, hlutar af [[Fansipan]] sem er hæsti tindur Indókína.]] Suður-Víetnam skiptist í láglendi við ströndina, [[Annamfjöll]] og stóra skóga. Hálendið skiptist í fimm, tiltölulega flatlendar, sléttur með [[basalt]]jarðvegi, sem þekja um 16% af ræktarlandi og 22% af skóglendi Víetnams.<ref>{{Cite book|last1=Cosslett|first1=Tuyet L.|last2=Cosslett|first2=Patrick D.|year=2017|title=Sustainable Development of Rice and Water Resources in Mainland Southeast Asia and Mekong River Basin|publisher=Springer Publishing}}</ref> Jarðvegur í suðurhluta Víetnams er tiltölulega snauður vegna þaulræktunar.<ref>{{Cite journal|last1=Van De|first1=Nguyen|last2=Douglas|first2=Ian|last3=McMorrow|first3=Julia|last4=Lindley|first4=Sarah|year=2008|title=Erosion and Nutrient Loss on Sloping Land under Intense Cultivation in Southern Vietnam|journal=Geographical Research|volume=46|issue=1|pages=4–16}}</ref> Nokkrir litlir jarðskjálftar hafa mælst í landinu, flestir við landamærin í norðri, í héruðunum [[Điện Biên]], [[Lào Cai]] og [[Sơn La]], en aðrir undan strönd miðhluta landsins.<ref>{{Cite journal|last=Hong Phuong|first=Nguyen|year=2012|title=Seismic Hazard Studies in Vietnam|journal=GEM Semi-Annual Meeting – Academia Sinica|archivedate=10-10-2018|url=http://tec.earth.sinica.edu.tw/TEM/meeting/20120606_pdf/771_18_GEM_Taipei_June12_VietnamHazard.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181010113105/http://tec.earth.sinica.edu.tw/TEM/meeting/20120606_pdf/771_18_GEM_Taipei_June12_VietnamHazard.pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=https://vietnamnews.vn/environment/281576/seismologists-predict-potential-earthquakes.html|höfundur=Việt Nam News|ár=2016|titill=Seismologists predict potential earthquakes|ritverk=Việt Nam News}}</ref> Norðurhluti landsins er aðallega hálendi og árósar Rauðár. Fjallið [[Fansipan]] (líka skrifað Phan Xi Păng) í héraðinu [[Lào Cai]], er hæsti tindur Víetnams, 3.143 metrar á hæð.<ref>{{vefheimild|höfundur=Vietnam Ministry of Culture, Sports and Tourism|ár=2014|titill=Conquering the Fansipan|ritverk=VIR. Ministry of Culture, Sports and Tourism|archivedate=10-2-2018|url=https://web.archive.org/web/20181002053919/http://vietnamtourism.gov.vn/english/index.php/items/7911}}</ref> Undan strönd Víetnams eru margar eyjar. Sú stærsta er [[Phú Quốc]].<ref>{{Cite book|last1=Boobbyer|first1=Claire|last2=Spooner|first2=Andrew|year=2013|title=Vietnam, Cambodia & Laos Footprint Handbook|url=https://archive.org/details/vietnamcambodial0000boob|publisher=Footprint Travel Guides|isbn=978-1-907263-64-4}}</ref> Hellirinn [[Hang Sơn Đoòng]] er með stærstu náttúrulegu hellum heims. Hann uppgötvaðist árið 2009. Stærsta stöðuvatn Víetnams er [[Ba Bể-vatn]], en lengsta áin er [[Mekong]].<ref>{{Cite book|last1=Cosslett|first1=Tuyet L.|last2=Cosslett|first2=Patrick D.|year=2013|title=Water Resources and Food Security in the Vietnam Mekong Delta|publisher=Springer Science + Business Media|isbn=978-3-319-02198-0|page=13}}</ref> ==Efnahagur== === Sjávarútvegur === Strandlengja Víetnams er 3260 km og skiptist veiðisvæðið í fjóra aðalhluta; við Tonkinflóa (ásamt [[Kína]]), Mið-Víetnam, Suðaustur-Víetnam og við Suðvestur-Víetnam (ásamt [[Kambódía|Kambódíu]] og [[Taíland]]i) sem er hluti af Taílandsflóa. Á þessu svæði eru yfir 80 hafnir sem hafa burði til að taka við vélknúnum bátum sem voru 81 þúsund árið [[2003]]. Þær eru hins vegar misstórar og ekki allar eru fullbúnar fyrir þróaðan sjávarútveg og lendir mikill hluti aflans í staðbundnum bæjar- og þorpsmörkuðum á verulega gamaldags hátt. Vinnslustöðvar rísa þó hratt við hafnirnar og ísunaraðferðum fleygir áfram á vissum stöðum. Veiðar alveg við ströndina eru mjög mikilvægar fyrir fátækari hlið sjávarútvegsins. Um 30 þúsund óvélknúnir bátar og [[Kajak- og kanóróður|kanóar]] starfa þar og um 45 þúsund litlir vélknúnir, en enginn notast við höfn heldur er unnið beint af [[strönd]]inni. Helstu veiðarfæri eru [[fiskinet|net]], [[lína (veiðarfæri)|lína]] og [[gildra|gildrur]]. Floti Víetnam þegar veitt er á [[grunnsævi]] aðeins lengra frá ströndum þess samanstendur af um 20 þúsund vélknúnum bátum sem eru nánast allir úr [[viður|viði]]. Mest eða um 30% er veitt í [[botnvarpa|botnvörpur]], 26% í [[nót|nætur]] og 18% í net. Mikilvægustu tegundir Víetnams eru [[rækja]], [[túnfiskur]], [[smokkfiskur]], [[karfi]], [[skelfiskur]] og litlar uppsjávartegundir. [[fiskeldi|Fiskeldi/vatnarækt]] í Víetnam er einnig mikilvægur hluti fiskframleiðslunnar og eru mikilvægar tegundir meðal annars [[steinbítur|steinbítstegundir]], [[rækja|rækjur/risa rækjur]], [[humar]], [[krabbi]], [[karfi]] og [[tilapia]]. Innanlandsveiðar utan eldis reka svo lestina en ferskvatnsveiðar voru mikilvægar fyrir efnahag landsins áður fyrr. Ofnýting hafði slæm áhrif á þann iðnað, þó að [[Mekong]]-áin sé ennþá mikilvægur hluti af fiskframleiðslu í Víetnam. ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.fao.org/fi/oldsite/FCP/en/VNM/profile.htm FAO Fishery Country Profile, Vietnam 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090411052831/http://www.fao.org/fi/oldsite/FCP/en/VNM/profile.htm |date=2009-04-11 }} {{ASEAN}} {{Asía}} [[Flokkur:Víetnam]] 25ii0uj4whptvnsxd20xkllrvamuygh 0 21783 1963027 1905352 2026-05-13T17:31:59Z Berserkur 10188 1963027 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1555]]|[[1556]]|[[1557]]|[[1558]]|[[1559]]|[[1560]]|[[1561]]| [[1541–1550]]|[[1551–1560]]|[[1561–1570]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:1838 François-Édouard Picot - The Siege of Calais.jpg|thumb|right|Umsátrið um [[Calais]]. Málverk eftir François-Édouard Picot.]] Árið '''1558''' ('''MDLVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[2. janúar]] - [[Staðarhóls-Páll]] Jónsson giftist [[Helga Aradóttir|Helgu Aradóttur]]. * [[Gísli Jónsson]] varð biskup í [[Skálholtsbiskupar|Skálholti]]. * Orðið „[[íslenska]]“ sem heiti á tungumálinu birtist á prenti í fyrsta skipti. ===Fædd=== * [[Jón Guðmundsson í Hítardal|Jón Guðmundsson]], prestur í Hítardal (d. [[1634]]). ===Dáin=== * [[Þorleifur Pálsson (lögmaður)|Þorleifur Pálsson]], lögmaður norðan og vestan. == Erlendis == * [[7. janúar]] - [[Frakkland|Frakkar]] yfirtóku [[Calais]], síðasta yfirráðasvæði [[Bretland|Breta]] á meginlandi Evrópu. * [[22. janúar]] - [[Líflandsstríðið]] hófst (1558–1583). * [[8. mars]] - Finnska borgin [[Pori]] var stofnuð af [[Jóhann 3. Svíakonungur|Jóhanni þriðja Svíakonungi]] sem ''Björneborg''. * [[24. apríl]] - [[María Skotadrottning]] giftist [[Frans 2. Frakkakonungur|Frans 2.]] Frakkakonungi. * [[13. júní]] - [[Ítalíustríðin]] - [[Ottómanar]] réðust á höfn Sorrento, nálægt [[Napolí]], að beiðni Frakklandskonungs. * [[9. júlí]] - [[Ottómanar]] réðust á Menorca og rændu 3.099 íbúum og seldu í þrælahald. * [[18. júlí]] - Borgin [[Tartu]] (nú í Eistlandi) féll fyrir Rússum. * [[17. nóvember]] - [[Elísabet 1.]] tók við konungdómi í [[England]]i og [[Írland]]i eftir hálfsystur sína. [[Elísabetartímabilið]] hóst í Englandi. * [[Tóbak]] var flutt til [[Frakkland]]s í fyrsta skipti. ===Fædd=== * [[12. október]] - [[Maximilian 3. af Austurríki|Maximilian 3.]] erkihertogi af [[Austurríki]] (d.[[1618]]). * [[Nurhaci]], stofnandi Mansjúveldisins í Kína. (d. [[1626]]) ===Dáin=== * [[25. febrúar]] - [[Elinóra af Austurríki]], drottning [[Portúgal]]s og síðar [[Frakkland]]s (f. [[1498]]). * [[15. apríl]] - [[Roxelana]], eiginkona [[Súleiman mikli|Súleimans mikla]] Tyrkjasoldáns (f. um 1500). * [[21. september]] - [[Karl 5. keisari]] hins Heilaga rómverska ríkis (f. [[1500]]). * [[17. nóvember]] - [[María 1. Englandsdrottning]] (f. [[1516]]). * [[Giovanni Francesco Straparola]], ítalskt skáld og rithöfundur. (f. [[1485]]) [[Flokkur:1558]] [[Flokkur:1551-1560]] g7vtp7xr9i95a1vtrnqtd8p4798wrcd 0 27958 1963004 1962955 2026-05-13T11:59:54Z ~2026-23019-87 115546 /* Handknattleikur kvenna */ 1963004 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 144 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við Benfica í Evrópukeppni Meistaraliða. 18.243 áhorfendur mættu á leikinn sem var met. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] jeupc1m1k738horherejkz6f7scrgoo 1963006 1963004 2026-05-13T12:01:10Z ~2026-23019-87 115546 1963006 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við Benfica í Evrópukeppni Meistaraliða. 18.243 áhorfendur mættu á leikinn sem var met. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] jx57fn7kt6gz9469cnhbo6j0lhmknmw 1963007 1963006 2026-05-13T12:02:16Z ~2026-23019-87 115546 /* Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 */ 1963007 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við Benfica í Evrópukeppni Meistaraliða. 18.243 áhorfendur mættu á leikinn sem var met. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025- |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] 4ryfxp1fbp9kg0u07iqhix2rjt7hmwa 0 28910 1963023 1957706 2026-05-13T17:11:47Z ~2026-28821-75 116433 Leiðrétt innsláttarvilla. 1963023 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = Appelsína |image = OrangeBloss_wb.jpg | image_width = 250px | image_caption = Blóm og ávextir Appelsínutrés | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | subclassis = ''[[Rosidae]]'' | ordo = [[Sápuberjaættbálkur]] (''Sapindales'') | familia = [[Glóaldinætt]] (''Rutaceae'') | genus = [[Sítrus]] (''Citrus'') |binomial = ''Citrus x sinensis'' |binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) }} '''Appelsína''' (einnig verið kölluð '''glóaldin''' og '''gullepli''') er [[ávöxtur]] [[sítrustré|sítrustrésins]] ''Citrus sinensis''. Appelsínur eiga uppruna sinn að rekja til [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]], en til greina sem upprunastaðir appelsínunar koma [[Indland]], [[Pakistan]], [[Víetnam]] eða [[Kína]]. Hún er blendingur á milli [[pomelo]] og (''Citrus maxima'') og [[Mandarína|mandarínu]] (''Citrus reticulata''). Erfðaefni hennar er ~25% pomelo og ~75% mandarína;<ref name="fullgenome">{{cite journal|doi=10.1038/ng.2472|volume=45|title=The draft genome of sweet orange (Citrus sinensis)|journal=Nature Genetics|pages=59–66|pmid=23179022|date=Jan 2013}}</ref><ref name="AGLthesis">{{cite thesis|title=Organización de la diversidad genética de los cítricos|year=2013|author=Andrés García Lor|url=https://riunet.upv.es/bitstream/handle/10251/31518/Versión3.Tesis%20Andrés%20García-Lor.pdf|pages=79}}</ref> == Orðið appelsína == Í sumum [[tungumál]]um, til dæmis [[Hollenska|hollensku]] (''Sinaasappel'') og [[Íslenska|íslensku]], merkir orðið appelsína ''epli frá Kína''. Endingin ''-sína'' í orðinu appelsína er í raun gamalt heiti á [[Kína]], en það var nefnt ''Sína'' á [[Latína|Latínu]] hér áður fyrr. Eldra íslenskt heiti á appelsínu er ''eyjarepli'', en það er þannig til komið að fyrstu appelsínurnar sem Íslendingar kynntust komu frá [[Sikiley]]. == Appelsínutré == Appelsínutré vaxa ekki á Íslandi. Þó geta appelsínutré verið inni í húsum á norðlægum slóðum. Þau finnast hins vegar á hitabeltisslóðum t.d. á Spáni, Ameríku og Brasilíu. Appelsínur eru góð uppspretta c vítamíns.<ref>{{cite web|url=http://www.naturalhub.com/natural_food_guide_fruit_vitamin_c.htm|title=Vitamin C content|access-date=2016-10-28|archive-date=2007-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070307160608/http://www.naturalhub.com/natural_food_guide_fruit_vitamin_c.htm|url-status=dead}}</ref> Auðvelt er að rækta appelsínutré af steinum en yfirleitt eru plönturnar ekki eins blómviljugar og þær sem eru ræktaðar af græðlingum. Þarf þá fyrst að taka steinana, þvo og láta þorna í nokkra daga áður en þeir eru settir í pott með rakri mold.<ref>{{Bókaheimild|höfundur=Maja-Lisa Furusjö|titill=Allt um inniplöntur - Ræktun af ávaxtakjörnum|útgefandi=Vaka|ár=1986|bls=22|ISBN=}}</ref> == Saga == Appelsínur þekkjast ekki villtar; það er talið að þær séu upprunnar í Suður Kína, Norðaustur Indlandi og hugsanlega suðaustur Asíu. Og þær hafi verið fyrst ræktaðar í Kína um 2500 BC. Sætar appelsínur komu til Evrópu ([[Ítalía]], [[Spánn]] og [[Portúgal]]) frá [[Indland]]i í byrjun fimmtándu aldar (1400). Fyrir þann tíma voru aðeins súrar (Citrus bergamia Risso) eða beiskar (Citrus aurantium) appelsínur í ræktun í Ítalíu og Spáni. Frá Spáni breiddist ræktun appelsínutrjáa út til Ameríku, [[Afríka|Afríku]] og [[Ástralía|Ástralíu]]. Það eru nokkur afbrigði af sætum appelsínum. Eitt það algengasta nefnist Valenciae, sem kemur frá Spáni og er einnig ræktað í Afríku og Ástralíu. Önnur gerð af sætum appelsínum nefnist blóðappelsínur. Þessar appelsínur hafa oft rauða bletti á hýðinu, og sumsstaðar innan í ávextinum getur litið út eins og þær séu fylltar blóði. Sumar blóðappelsínur hafa safa sem er blóðrauður. [[File:Ambersweet oranges.jpg|thumb|left|200px|Nafla appelsínur]] [[Mynd:Oranges - whole-halved-segment.jpg|thumb]] Um 1850 var tré í klausturgarði í Brasílíu sem hafði merkilegan ávöxt.<ref name=npr> {{cite web |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=103250589 |title=Who Put The Navel In Navel Oranges? : NPR |publisher=npr.org |accessdate=2009-04-23 |last= |first= }} </ref> Hver appelsína leit nokkð eðlilega út, nema þær voru frælausar og neðst í hverri appelsínu er dvergappelsína sem er síamstvíburi hinnar stærri. Minni appelsínan myndar nokkurskonar nafla og þaðan er nafnið komið. Þær eru mjög sætar og auðvelt er að afhýða þær. Þetta gerði þær vinsælar til sölu. En þar sem þær eru frælausar er ekki hægt að sá til þeirra. Aðeins er hægt að fjölga þeim með græðlingum. Það gerir að allar appelsínur af þessari sort er erfðafræðilega sama tréð og var í klausturgarðinum í Brasílíu.<ref name=npr/> Jaffa appelsínur, eða Shamouti, er sætt, næstum steinlaust appelsínu afbrigði með seigu hýði sem gerir þær sérstaklega hentugar til útflutnings. ==Tilvísanir== {{commonscat|Citrus sinensis|Appelsínum}} {{reflist}} [[Flokkur:Sítrus]] [[Flokkur:Sítrusávextir]] gu77dpek52fye65a6n8xspqhwydwvyv 0 33360 1963043 1961296 2026-05-14T01:38:45Z CommonsDelinker 1159 Skipti út FNL_Flag.svg fyrir [[Mynd:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] (eftir [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vegna þess að: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] 1963043 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Víetnamstríðið | partof = [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] | image = My Tho, Vietnam. A Viet Cong base camp being. In the foreground is Private First Class Raymond Rumpa, St Paul, Minnesota - NARA - 530621 edit.jpg | image_size = 300px | caption = {{small|Kofi í eigu Viet-Cong-hreyfingarinnar brennur eftir sprengjuárás Bandaríkjamanna.}} | date = [[1. nóvember]] [[1955]] – [[30. apríl]] [[1975]] (19 ár, 5 mánuðir, 4 vikur og 1 dagur) | place = [[Suður-Víetnam]], [[Norður-Víetnam]], [[Kambódía]], [[Laos]], [[Suður-Kínahaf]], [[Taílandsflói]] | territory = | result = Norður-víetnamskur sigur. Kommúnistar taka völdin í Suður-Víetnam, Kambódíu og Laos | combatant1 = {{plainlist| * {{flagicon|Víetnam}} [[Norður-Víetnam]] * {{flagicon image|Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg}} [[Víet-Kong]] * {{flagicon|Kambódía|1975}} [[Rauðu kmerarnir]] * {{flagicon|Kambódía}} [[Kambódía|Útlagastjórn Kambódíu]] * {{flagicon|Laos}} [[Pathet Lao]] * {{flagicon|Kína}} [[Kína]] * {{flagicon|Sovétríkin|1955}} [[Sovétríkin]] * {{flagicon|Norður-Kórea}} [[Norður-Kórea]]}} | combatant2 = {{plainlist| * {{flagicon|Víetnam|1890}} [[Suður-Víetnam]] * {{flagicon|Bandaríkin}} [[Bandaríkin]] * {{flagicon|Kambódía|1970}} [[Khmer-lýðveldið]] * {{flagicon|Laos|1952}} [[Laos|Konungsríkið Laos]] * {{flagicon|Kambódía}} [[Kambódía|Konungsríkið Kambódía]] * {{flagicon|Suður-Kórea|1949}} [[Suður-Kórea]] * {{flagicon|Taíland}} [[Taíland]] * {{flagicon|Ástralía}} [[Ástralía]] * {{flagicon|Filippseyjar}} [[Filippseyjar]] * {{flagicon|Nýja-Sjáland}} [[Nýja-Sjáland]]}} | commander1 = {{plainlist| * {{flagicon|Víetnam}} [[Hồ Chí Minh]] * {{flagicon|Víetnam}} [[Lê Duẩn]] * {{flagicon|Víetnam}} [[Võ Nguyên Giáp]] * {{flagicon|Víetnam}} [[Lê Đức Thọ]] * {{flagicon|Laos}} [[Souphanouvong]] * {{flagicon|Kambódía}} [[Norodom Sihanouk]] * {{flagicon|Kambódía|1975}} [[Pol Pot]]}} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon|Víetnam|1890}} [[Ngô Đình Diệm]] * {{flagicon|Víetnam|1890}} [[Nguyễn Văn Thiệu]] * {{flagicon|Bandaríkin}} [[John F. Kennedy]] * {{flagicon|Bandaríkin}} [[Lyndon B. Johnson]] * {{flagicon|Bandaríkin}} [[Richard Nixon]] * {{flagicon|Bandaríkin}} [[Gerald Ford]] * {{flagicon|Kambódía|1970}} [[Lon Nol]] * {{flagicon|Laos|1952}} [[Souvanna Phouma]] * {{flagicon|Suður-Kórea|1949}} [[Park Chung-hee]]}} | casualties1 = Um 667.130–951.895 hermenn drepnir. | casualties2 = Um 333,620–392,364 hermenn drepnir. | casualties3 = {{small| * Um 627,000–2,000,000 almennir víetnamskir borgarar drepnir. * Alls látnir: 1.326.494–4.249.494 manns}} }} '''Víetnamstríðið''' er oftast notað yfir þau hernaðarátök sem áttu sér staðar í [[Víetnam]] frá [[1959]] til [[1975]]. Hernaðarsvæðið var þó engan veginn bundið við Víetnam heldur náði einnig yfir [[Laos]] og [[Kambódía|Kambódíu]]. Þessi átakatími hefur einnig verið nefndur ''Seinni Indókínastyrjöldin'' og er hugtakið [[Fyrri Indókínastyrjöldin]] notað um baráttuna gegn [[Frakkland]]i [[1945]] til [[1954]]. Í þessari seinni [[styrjöld]] tókust á annars vegar her [[Norður-Víetnam]], [[Þjóðarfylkingin fyrir frelsun Suður-Víetnam]], einnig þekkt sem [[Viet-Cong]], og bandamenn þeirra og hins vegar her [[Suður-Víetnam]] og bandamenn hans, einkum [[Bandaríkin|Bandaríkjamenn]]. Þegar átökunum lauk 1975 höfðu um 3 til 4 milljónir Víetnama látið lífið, 1,5 til 2 milljóna íbúa [[Laos]] og [[Kambódía|Kambódíu]], og þar að auki um 60.000 [[Bandaríkin|bandarískir]] hermenn.<ref>[https://web.archive.org/web/20080604140842/http://www.vietnamwar.com/ Vietnamwar.com archive.org record].</ref> Endaði þar með yfir hundrað ára vopnuð barátta Víetnama gegn erlendum hersveitum.</onlyinclude> Meginorsök stríðsins var tvískipting landsins eftir [[fyrri Indókínastyrjöldin]]a [[1946]] til [[1954]] þar sem sjálfstæðissinnum, [[Viet-Minh]], tókst ekki að ná völdum í suðurhluta landsins í baráttu þeirra fyrir [[sjálfstæði]] landsins frá [[Frakkland]]i. Að sumu leyti var Víetnamstríðið eins konar [[leppstríð]] þar sem [[risaveldi]]n í [[Kalda stríðið|Kalda stríðinu]] tókust á óbeint gegnum bandamenn sína í Víetnam. Aðalbandamenn Norður-Víetnam og skæruliða Þjóðfylkingarinnar voru annars [[Sovétríkin]] og [[Kínverska alþýðulýðveldið]], en aðalbandamenn stjórnarinnar í Suður-Víetnam voru Bandaríkin, [[Ástralía]], [[Taíland]], [[Filippseyjar]] og [[Nýja-Sjáland]]. Aðallega voru það þó Bandaríkin sem sendu stóra herflokka til að taka þátt í átökunum í Víetnam frá [[1965]]. Víetnamstríðinu lauk [[30. apríl]] [[1975]] með [[fall Saígon|falli Saígon]] í hendur hers Norður-Víetnama. ==Yfirlit== Víetnamstríðinu er oft skipt í tvö aðskilin tímabil. Fyrra stríðið var stríð [[frakkland|Frakka]] til að endurheimta eða halda [[Nýlenda|nýlendu]] sinni Víetnam í [[Indókína]] og hindra að þjóðernissinnaðir [[kommúnismi|kommúnistar]] næðu henni á vald sitt. Stríðið hófst við lok [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjaldarinnar]] þegar [[Japan]]ir yfirgáfu Víetnam og afhentu [[Hồ Chí Minh]] og hans mönnum yfirráðin í landinu. Frakkar reyndu að semja við þá í fyrstu en slitnaði uppúr samningaviðræðunum í nóvember [[1946]] og bardagar hófust. Stríðinu lauk með miklum ósigri Frakka í [[Orrustan við Dien Bien Phu|orrustunni við Dien Bien Phu]] [[1954]]. Í [[Genfarráðstefnan 1954|Genfarsamningnum]] var síðan ákveðið að skipta landinu til bráðarbyrgðar í Norður- og Suður-Víetnam og átti síðar að sameina landið í kosningum [[1957]]. Þá ríkti kommúnistastjórn Hồ Chí Minh í Norður-Víetnam, en keisarastjórn og síðar andkommúnískt lýðveldi hliðhollt Bandaríkjamönnum í Suður-Víetnam. Hồ Chí Minh-stjórnin vildi fylgja Genfarsamningnum en suður-víetnamska stjórnin neitaði að gera það með stuðning frá Bandaríkjunum. Með þeim deilum hófst síðara Víetnamstríðið (sem er stríðið sem oftast er verið að tala um þegar minnst er á Víetnamstríðið) árið 1960. Norður-Víetnamar beittu skæruhernaði sem á endanum bar sigur af hólmi gegn herfylkingum og loftárásum Bandaríkjamanna og er þetta eini hernaðarósigur sem Bandaríkin hafa orðið fyrir. Eftir stríðið höfðu þjóðernissinnaðir kommúnistar öll völd í landinu frá árinu 1975 en landið var illa farið og lamað eftir nánast þrjátíu ára samfellt stríð. === Stríðið í Frönsku Indókína === {{aðalgrein|Fyrri Indókínastyrjöldin}} Á [[19. öld]] töldu nýlenduveldin að löndin í [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]] væru arðvænlegasti heimshlutinn. Víetnam ásamt Laos og Kambódíu, var hluti af frönsku nýlendunni Indókína. Japanir hertóku landið í [[seinni heimsstyrjöldin]]ni en þá var við völd í Frakklandi [[Vichystjórnin]] sem var leppstjórn [[Þriðja ríkið|Þjóðverja]]. Þjóðverjar höfðu þá auðvitað verið búnir að ná undir sig meirihluta Frakklands. Frönsku embættismennirnir í Indókína hlýddu þeirri stjórn sem sagði þeim að hlýða fyrirmælum Japana. Japanir komu síðan illa fram við landsmenn og það ýtti undir andspyrnuhreyfingar undir forystu [[Hồ Chí Minh]]. Við lok heimsstyrjaldarinnar seinni misstu Japanir svo völd sín í landinu.<ref>Gísli Gunnarsson. „Hvenær hófst Víetnamstríðið og hvenær lauk því?“. Vísindavefurinn 18.9.2000. https://visindavefur.is/?id=919. (Skoðað 4.5.2009).</ref> Þegar Frakkar sneru svo aftur til Indókína eftir seinni heimsstyrjöldina var allt breytt. Hồ Chí Minh, foringi [[Kommúnistaflokkur Víetnams|kommúnistaflokks Indókína]], hafði lýst yfir stofnun [[Norður-Víetnam|Alþýðulýðveldisins Víetnams]] hinn 2. september 1945. Hồ Chí Minh sem nýtti sér skæruliðahernað átti í borgarastyrjöld gegn andkommúnistum. Kommúnistum tókst þó að afla mikils fylgis í kosningum í febrúar 1946 og Hồ Chí Minh hélt áfram að reyna að yfirbuga andstæðinga sína. Á meðan þessu stóð sat franska stjórnin og Hồ Chí Minh við samningaborðið, því Frakkar vildu ekki viðurkenna stjórn hans. Að lokum viðurkenndu Frakkar Víetnam sem frjálst ríki innan franska ríkjasambandsins í mars árið 1946. Samningar stóðu þó lengur yfir um stærð ríkisins og afstöðu þess til Frakklands. Ekki tókst að ná sáttum og slitnaði uppúr samningaviðræðum í nóvember sama ár þegar bardagar hófust.<ref>Huldt, Bo. ''Saga mannkyns ritröð AB, 14. bindi: Þrír heimshlutar 1945-1965'': 243-245</ref> Stríðinu lauk ekki fyrr en árið 1954. Þá höfðu Frakkar verið sigurstranglegri í varnarstríði, með hernaðaraðstoð frá Bandaríkjamönnum. Frakkar sáu fram á að Víetnamar gætu tekið við stríðinu sjálfir og frönsku hersveitirnar gætu haldið heim á leið. Þá átti að mynda stjórn í landinu undir forustu [[Bảo Đại]] keisara. Fyrst þurfti þó að gjörsigra skæruliðanna í átökum. Þá var valinn vígvöllur í þröngum dal í norðvesturhluta landsins nálægt borginni Den Bien Phu þar sem átti að neyða skæruliðanna til orrustu. Foringi skæruliðanna beit á agnið en Frakkar höfðu greinilega vanmetið styrk þeirra því þeim beið mikil ósigur þar. Borgin Den Bien Phu féll svo í maí 1954. Þá hófust friðarviðræður því Frakkar höfðu fengið nóg af stríðinu og á Genfarráðstefnunni var ákveðið að skipta landinu til bráðarbyrgðar í Norður og Suður-Víetnam við 17. breiddargráðu.<ref>Huldt, Bo. ''Saga mannkyns ritröð AB, 14. bindi: Þrír heimshlutar 1945-1965'': 243-245</ref> === Bandarísk afskipti === [[Mynd:HoCMT.png|thumb|Hồ Chí Minh-stígurinn sem lá um Laos og Kambódíu alla leið til Suður-Víetnam, 1967]] Frakkar yfirgáfu þá landið en Bandaríkjamenn tóku við forráðum. Hồ Chí Minh tók við völdum í Norður-Víetnam með sinni kommúnistastjórn og Bảo Đại í Suður-Víetnam. Ekki var keisarinn lengi við völd því forsætisráðherra hans, sem starfaði náið með Bandaríkjamönnum, breytti landinu fyrst í lýðveldi með sig sjálfan sem forseta. Í Genfarsáttmálanum var ákvæði um að árið 1957 yrði landið sameinað með frjálsum kosningum undir eftirliti [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]]. Norður-Víetnam vildi fylgja því en Suður-Víetnamar neituðu því með stuðningi frá Bandaríkjastjórn.<ref>Gísli Gunnarsson. „Hvenær hófst Víetnamstríðið og hvenær lauk því?“. Vísindavefurinn 18.9.2000. https://visindavefur.is/?id=919. (Skoðað 4.5.2009).</ref> Hồ Chí Minh hafði styrkt stöðu sína töluvert í norðurhlutanum og mikil iðnvæðing hófst. Stjórn hans var traust og hún beitti sér mikið til þess að sameina Víetnam. Fjöldi hermanna Norðurhlutans hafði orðið eftir í suðurhlutanum eftir friðarsáttmálann 1954 og mynduðu þeir nýja og öfluga skæruliðahreyfingu sem Suður-Víetnamar kölluðu Víetkong þ.e. víetnamskir kommúnistar. Ekki er vitað með vissu um tengsl milli Norður-Víetnama og Víetkong hreyfingarinnar, en þeir fyrrnefndu yfirtóku forustu hennar eftir 1965. Á meðan stjórnaði [[Ngô Đình Diệm]] suðurhlutanum í andkommúnískum anda, studdur af Bandaríkjamönnum sem höfðu miklar áhyggjur af útbreiðslu kommúnismans. Hann hafði ekki í huga að sameina Víetnam eins og Genfarsáttmálinn kvað um og smám saman hófst uppreisn gegn stjórn hans. Stjórn hans var spillt og ótraust og á endanum var honum steypt af stóli í nóvember 1963 með byltingu hersins. Fram að þessu hafði stuðningur Bandaríkjamanna aðallega verið efnahagslegur en Kennedy stjórnin ákvað að auka fjölda „tækniráðgjafa“ í landinu upp í 15.000 talsins. Talið er að Bandaríkjamenn hafi staðið að baki byltingarinnar og [[Handtaka og aftaka Ngo Dinh Diem|látið myrða Diệm]]. Þeir vonuðust þá eftir virkari stjórn í kjölfarið en það rættist ekki.<ref>Huldt, Bo. ''Saga mannkyns ritröð AB, 14. bindi: Þrír heimshlutar 1945-1965''.<!--Hér vantar blaðsíðutal--></ref> Mikil straumhvörf urðu í stríðinu í ágúst árið 1964, þegar Bandaríkjamenn ásökuðu Norður-Víetnama um að hafa ráðist á skip úr bandaríska flotanum. Þetta taldi bandaríska þingið næga ástæðu til þess að gefa forsetanum heimild til að reiða fram beinni aðstoð við Suður-Víetnama með hersveitum og flugvélum. Þetta atvik er þó umdeilt og talið er að það hafi verið skipulagt af Bandaríkjamönnum.<ref>Huldt, Bo. ''Saga mannkyns ritröð AB, 14. bindi: Þrír heimshlutar 1945-1965''.<!--Hér vantar blaðsíðutal--></ref> [[Mynd:Bombing in Vietnam.jpg|thumb|left|upright|Bandarískar herþotur að varpa sprengjum í Norður-Víetnam]] Í upphafi síðara stríðsins réðu skæruliðar Vietkong hreyfingarinnar mestu í sveitum landsins en stjórn Suður-Víetnama og Bandaríkjanna réðu borgunum. Stríðið var aðallega háð í suðurhluta landsins en Bandaríkjamenn gerðu þó miklar loftárásir á norðurhluta landsins í þeim tilgangi að hindra birgðaflutninga til skæruliðanna. Þegar líða tók á stríðið fóru þjálfaðar hersveitir frá Norður-Víetnam að streyma á vígvellina skæruliðahreyfingunni til aðstoðar.<ref>Gísli Gunnarsson. „Hvenær hófst Víetnamstríðið og hvenær lauk því?“. Vísindavefurinn 18.9.2000. https://visindavefur.is/?id=919. (Skoðað 4.5.2009).</ref> En um leið fjölgaði mjög í bandarískum hersveitum og árið 1967 var herlið þeirra orðin hálf milljón manna.<ref>Huldt, Bo. ''Saga mannkyns ritröð AB, 14. bindi: Þrír heimshlutar 1945-1965''.<!--Hér vantar blaðsíðutal--></ref> Þeir dreifðu eiturefnum og napalm sprengjum úr lofti yfir stór skóglendi og þorp í því skyni að eyðileggja þá staði sem skæruliðar gætu leynst á. Skæruliðarnir höfðu líka eitt herbragð sem fólst í því að grafa gríðarlega flókin neðanjarðargöng. Í því kerfi voru um 16.000 hermenn sem gátu komið andstæðingum sínum sífellt óvart með árásum sínum.<ref>Andreu, Guillemette o.fl: ''Heims sögu atlas Iðunnar'': 220-221.</ref> [[Mynd:VietnamWarMemorialinHouston.JPG|thumb|Minnismerki um víetnamstríðið í Texas í Bandaríkjunum.]] Á miðjum 7. áratugnum fór að bera mikið á mótmælum gegn stríðinu, þá aðallega í Bandaríkjunum. Árið 1968 fóru Bandaríkjamenn að hallast að því að gefast upp. Ári síðar fóru þeir að kalla hersveitir sínar til baka og árið 1973 var undirritaður vopnahléssamningur. Stríðinu lauk þó ekki endanlega fyrr en árið 1975 þegar Norður-Víetnamar höfðu unnið algjöran sigur á Suður-Víetnömum.<ref>Andreu, Guillemette o.fl: ''Heims sögu atlas Iðunnar'': 220-221.</ref> Stríðið í Víetnam voru fyrstu hernaðarátökin sem voru sýnd í sjónvarpinu um allan heim. Þegar tölur látinna og særðra hermanna jukust fór fólkið að streyma út á götur og mótmæla. Þessi miklu mótmæli gegn stríðinu var meginástæða þess að Nixon þáverandi forseti Bandaríkjanna ákvað að hætta stríðsrekstrinum.<ref>Andreu, Guillemette o.fl: ''Heims sögu atlas Iðunnar'': 220-221.</ref> ==Tengt efni== * [[Víetnamstríðið í dægurmenningu]] *[[Þátttaka kvenna í Víetnamstríðinu]] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == {{Commonscat|Vietnam War|Víetnamstríðinu}} * {{Vísindavefurinn|919|Hvenær hófst Víetnamstríðið og hvenær lauk því?|höfundur=Gísli Gunnarsson|dags=18. september 2000|skoðað=27. febrúar 2024}} * {{Tímarit.is|000872082|Morgunblaðið og Víetnam 1967-1973: Undanhald samkvæmt áætlun|blað=[[Sagnir (tímarit)|Sagnir]]|höfundur=Sigfús Ólafsson|útgáfudagsetning=1. júní 2004|blaðsíða=50-57}} {{Kalda stríðið}} [[Flokkur:Víetnamstríðið| ]] [[Flokkur:Kalda stríðið]] [[Flokkur:Stríð á 20. öld]] [[Flokkur:Stríð í Asíu]] dpfxq4irdrjw14ipntieh1mbny6cnzc 0 41927 1963038 1960236 2026-05-13T22:17:54Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963038 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Animhorse.gif|right|thumb|Teiknimynd af hesti þar sem hreyfingarnar byggjast á ljósmyndum [[Eadweard Muybridge]].]] '''Teiknimynd''' er [[kvikmynd]] sem gerð er með því að röð teiknaðra mynda eru sýndar með stuttu millibili sem veldur því að þær virðast vera [[hreyfimynd]]. [[Hefðbundin teiknimynd|Hefðbundnar teiknimyndir]] voru unnar á glærar filmur og ljósmyndaðar á [[kvikmyndafilma|kvikmyndafilmu]]. Í dag eru teiknimyndir yfirleitt [[tölvuteiknimynd]]ir gerðar með [[tölvugrafík]]. Teiknimyndagerð er sérstök listgrein innan [[kvikmyndagerð]]ar, ásamt öðrum aðferðum til hreyfimyndagerðar, eins og [[stopmotion]]-hreyfimyndum með [[leirbrúðumynd|leirbrúðum]] og [[skuggaleikhús]]i, sem dæmi. Yfirleitt eru sýndir 10 til 12 rammar á sekúndu í hefðbundinni teiknimynd, en í venjulegri [[leikin kvikmynd|leikinni kvikmynd]] er venjan 24 rammar á sekúndu. Oftast nægir að notast við 12 ramma (sem nefnast „á tveimur“) til að láta mynd virðast á samfelldri hreyfingu, en ef þarf að sýna snöggar hreyfingar er stundum notast við 24 ramma („á einum“). Fyrir hægari hreyfingar og ódýrari framleiðslu er stundum notast við átta ramma á sekúndu („á þremur“).<ref>{{vefheimild|url=https://www.lifewire.com/what-are-ones-twos-and-threes-4057778|titill=What are Ones, Twos, and Threes in Animation?|höfundur=Johnny Chew|dags=17.3.2020|vefsíða=Lifewire}}</ref> Þar sem myndin helst stutta stund föst á [[sjónhimna|sjónhimnunni]] nemur heilinn það sem samfellda atburðarás fremur en röð mynda. Vegna þess að teikna þurfti hvern ramma fyrir sig, var framleiðsla hefðbundinna teiknimynda ólík framleiðslu leikinna mynda þar sem tiltölulega auðvelt er að taka sama atriði upp oftar en einu sinni. [[Takmörkuð teiknimynd]] er aðferð til að spara í framleiðslu með því að kvika aðeins lítinn hluta af myndinni og endurnýta eins mikið og hægt er. Fjöldi mynda á sekúndu hættir að skipta máli í nútíma tölvuteiknimyndum þar sem atburðarásin er samfelld breyting stafrænna mynda á milli [[lykilrammi|lykilramma]] og framleiðslan verður líkari framleiðslu leikinna kvikmynda. Teiknimyndir koma fyrir sem bæði [[stuttmynd]]ir og [[kvikmynd í fullri lengd|kvikmyndir í fullri lengd]]. Klassískar teiknimyndir notast oft við ýktan [[skopmynd]]astíl, [[manngerð dýr]], [[ofurhetja|ofurhetjur]] og [[ærsl]]afull atriði. Ýmsir hafa gert tilraunir með að blanda saman teiknimyndum og leiknum myndum frá fyrstu tíð. Með tölvugrafík og raunsæjum þrívíddarteikningum er hægt að [[samsetning (myndvinnsla)|setja saman]] teiknaða mynd og tekna mynd þannig að ekki sjáist munur á til að skapa [[tæknibrellur]]. Tölvuteiknimyndir skiptast í tvívíðar teiknimyndir, sem líkjast hefðbundnum teiknimyndum, og þrívíðar teiknimyndir þar sem myndirnar sem hreyfast eru þrívíðir stafrænir hlutir. == Saga == [[Mynd:Prof._Stampfer's_Stroboscopische_Scheibe_No._X.gif|thumb|right|Snúningsskífa úr Phénakistiscope frá 1833.]] Fyrir tíma kvikmyndanna höfðu menn notast við ýmis brögð til að láta hluti og myndir virðast hreyfast af sjálfsdáðum, með [[brúðuleikhús]]i, [[skuggaleikhús]]i, ýmsum útgáfum af [[töfralukt]], og öðrum aðferðum.<ref>{{Cite web |title=How Modern Animation Originated from Live and Stage Performances - studio9 |url=https://studio9.ie/journal/how-modern-animation-originated-from-live-and-stage-performances |access-date=2024-02-18 |website=studio9.ie}}</ref> Eiginlegar teiknimyndir, þar sem röð samtengdra mynda er sýnd hratt þannig að myndin virðist hreyfast, komu til sögunnar með snúningsskífum eins og [[Phénakisticope]] (1833), [[Zoetrope]] (1866), [[flettibók]]um (1868) og [[Praxinoscope]] (1877). Franski uppfinningamaðurinn [[Charles-Émile Reynaud]] þróaði Praxinoscope-vélina þannig að hægt var að varpa lengri myndaröðum á tjald. Árið 1888 fékk hann einkaleyfi á vél sem hann notaði fyrir sýningar sem hann nefndi [[Théâtre Optique]] og sýndi allt að 700 handmálaðar myndir í röð. Hreyfimyndin var gerð á glærur og bakgrunnurinn aðskilinn.<ref>{{Cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/3814977|jstor=3814977|last1=Myrent|first1=Glenn|title=Emile Reynaud: First Motion Picture Cartoonist|journal=Film History|year=1989|volume=3|issue=3|pages=191–202}}</ref> === Þöglu myndirnar === Þegar eiginleg [[kvikmyndagerð]] hófst undir lok 19. aldar voru teiknaðar myndir í fyrstu ekki álitnar henta nýja miðlinum sem átti að sýna raunsæjar lifandi myndir. [[J. Stuart Blackton]] hóf að nota stop-motion tækni til að blanda teiknimyndum saman við leiknar kvikmyndir. Kvikmyndin ''[[The Haunted Hotel]]'' frá 1907 varð vinsæl og lengi talin fyrsta teiknimyndin.<ref>Buccaneer: ''James Stuart Blackton and the Birth of American Movies'', p. 87. Rowman & Littlefield. 2016. {{ISBN|978-1-4422-4258-6}}.</ref> Franski skopmyndateiknarinn [[Émile Cohl]] gerði svo fyrstu hreinræktuðu teiknimyndina, ''[[Fantasmagorie]]'', árið 1908. Cohl teiknaði myndirnar beint á kvikmyndafilmuna. Bandaríski myndasöguhöfundurinn [[Winsor McCay]] gerði líka tilraunir með teiknimyndagerð þar sem hann teiknaði hverja mynd fyrir sig á blað í ''[[Nemó litli (kvikmynd frá 1911)|Nemó litli]]'' (1911) og ''[[Gertie the Dinosaur]]'' (1914).<ref>{{Cite encyclopedia |date=2023-07-22 |title=Winsor McCay: American Animator|encyclopedia = Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Winsor-McCay |access-date= |language=en}}</ref> Á 2. áratug 20. aldar varð teiknimyndagerð að iðnaði í Bandaríkjunum.{{sfn|Solomon|1989|p=28}} Framleiðandinn [[John Randolph Bray]] og kvikarinn [[Earl Hurd]] þróuðu persónuna [[Bobby Bumps]] fyrir röð stuttra gamanmynda. Þeir fengu einkaleyfi á því sem varð hin hefðbundna framleiðsluaðferð teiknimynda, að teikna hreyfimyndirnar á glærur.{{sfn|Solomon|1989|p=24}}{{sfn|Solomon|1989|p=34}} Fyrsta teiknimyndafígúran sem náði vinsældum í Bandaríkjunum var [[Kötturinn Felix]] eftir [[Pat Sullivan]] og [[Otto Messmer]] árið 1919.<ref>{{cite news|first1=Michael|last1=Cart|title=The Cat With the Killer Personality|newspaper=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/1991/03/31/books/the-cat-with-the-killer-personality.html|language=en-US|url-status=live|date=31 March 1991|access-date=December 30, 2022|archivedate=April 11, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140411005148/https://www.nytimes.com/1991/03/31/books/the-cat-with-the-killer-personality.html}}</ref> Árið 1917 fékk [[Max Fleischer]] einkaleyfi<ref>{{Cite web|url=https://patents.google.com/patent/US1242674?oq=US1242674|title = Method of producing moving-picture cartoons}}</ref> á aðferð við gerð teiknimynda sem hann nefndi [[Rotoscope]], þar sem stillum úr leikinni kvikmynd er varpað á blað og teiknarinn teiknar eftir myndunum til að skapa raunsærri hreyfingar. Árið 1917 gerði ítalsk-argentínski leikstjórinn [[Quirino Cristiani]] fyrstu teiknimyndina í fullri lengd, ''[[El Apóstol]]'', sem náði miklum vinsældum, en er nú talin glötuð. Hann fylgdi henni eftir árið 1918 með ''[[Sin dejar rastros]]'' sem var gerð upptæk af stjórnvöldum daginn eftir frumsýninguna.<ref>{{Cite web |title=animafest.hr |url=https://www.animafest.hr/en/2009/film/read_all/quirino_cristiani_the_mystery_of_the_first_animated_movies |access-date=2024-02-18 |website=www.animafest.hr}}</ref> Elsta teiknimyndin í fullri lengd sem hefur varðveist er þýska myndin ''[[Die Abenteuer des Prinzen Achmed]]'' eftir [[Lotte Reiniger]] frá 1927.<ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Maria |date=December 15, 2020 |title=The Lasting Legacy of Lotte Reiniger |url=https://www.acmi.net.au/stories-and-ideas/lasting-legacy-lotte-reiniger/ |access-date=August 8, 2023 |website=[[Australian Centre for the Moving Image]]}}</ref> === Gullöld bandarískra teiknimynda === [[Mynd:Mickey_&_Minnie_Mouse_in_Plane_Crazy_(1928).gif|thumb|right|Mína og Mikki Mús í myndinni ''[[Plane Crazy]]'' frá 1928.]] Stuttmynd [[Walt Disney]] frá 1928, ''[[Steamboat Willie]]'', markar upphaf gullaldar bandarískra teiknimynda með samhæfðri hljóðrás, sem stóð fram á 7. áratug 20. aldar. Persónurnar [[Mikki Mús]] og [[Mína Mús]] birtust fyrst í þeirri teiknimynd. Disney stofnaði kvikmyndaverið [[Walt Disney Animation Studios]] árið 1923, ásamt bróður sínum, [[Roy O. Disney]]. Disney hafði mjög mikil áhrif á teiknimyndagerð um allan heim næstu áratugi, þótt framleiðslan hafi ekki verið stór hluti af heimsframleiðslunni.<ref name="Furniss_Page_107">{{cite book |last1=Furniss |first1=Maureen |title=Art in Motion, Revised Edition |chapter=Classical-era Disney Studio |author1-link=Maureen Furniss |date=2007 |pages=107–132 |publisher=John Libbey Publishing |location=New Barnet |isbn=9780861966639 |doi=10.2307/j.ctt2005zgm.9 |jstor=j.ctt2005zgm.9 |edition=2014 print-on-demand ed., based on 2007 revised |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctt2005zgm.9|oclc=1224213919}}</ref> Frá því um 1930 til um 1970 sendu bandarísku teiknimyndaverin frá sér mikið magn stuttmynda með teiknimyndafígúrum með hljóði og í lit. Í fyrstu voru þessar myndir sýndar á undan leiknum kvikmyndum í kvikmyndahúsum. Þetta voru meðal annars myndir frá Disney Animation Studios ([[Guffi]] 1932 og [[Andrés Önd]] 1934), [[Fleischer Studios]]/[[Famous Studios]] ([[Betty Boop]] 1930, [[Stjáni blái]] 1933, og [[Draugurinn Kasper]] 1945), [[Warner Bros. Cartoon Studios]]/[[Looney Tunes]] ([[Porky Pig]] 1935, [[Daffy Duck]] 1937, [[Bugs Bunny]] 1938–1940 og [[Tweety]] 1942), og [[Metro-Goldwyn-Mayer]] ([[Tommi og Jenni]] 1940). Árið 1937 kom svo út fyrsta teiknimyndin í fullri lengd og í lit, ''[[Mjallhvít og dvergarnir sjö (teiknimynd frá 1937)|Mjallhvít og dvergarnir sjö]]''. Disney notaðist við Rotoscope-tækni Fleischers við gerð myndarinnar.<ref>{{cite book |last1=Menache |first1=Alberto |title=Understanding Motion Capture for Computer Animation and Video Games |date=2000 |publisher=Morgan Kaufmann |isbn=978-0-12-490630-3 |page=2 |url=https://books.google.com/books?id=9njZ482OYfwC&pg=PA2 |access-date=14 December 2022 |language=en}}</ref> Fleischer Studios fylgdi því eftir með ''[[Ferðir Gúllívers (teiknimynd frá 1939)|Ferðum Gúllívers]]'' 1939. Eftir að [[síðari heimsstyrjöld]] braust út lokaðist fyrir erlenda markaði svo næstu myndum gekk illa í kvikmyndahúsum. Að lokum voru það aðeins Disney Animation Studios sem fengust við að gera teiknimyndir í fullri lengd. Þaðan komu til dæmis myndirnar ''[[Fantasía (teiknimynd)|Fantasía]]'' og ''[[Gosi (kvikmynd frá 1940)|Gosi]]'' árið 1940. Teiknimyndir voru notaðar í [[áróður]] í stríðinu, bæði af Bandaríkjunum (til dæmis ''[[Der Fuehrer's Face]]'' frá Disney og ''[[Private Snafu]]'' frá Warner Bros.), Japan (''[[Momotarō: Umi no Shimpei]]'') og Kína (''[[Tiě shàn gōngzhǔ]]''). === Sjónvarpið === [[Mynd:Flintstones-June-9-1961_(8080787943).jpg|thumb|right|''[[Steinaldarmennirnir]]'' (''The Flintstones'') voru fyrsta teiknimyndaþáttaröðin sem var sýnd á besta tíma og ætluð öllum aldurshópum.]] Með tilkomu sjónvarpsins fengu stuttar teiknimyndir nýjan miðil. Áður höfðu teiknimyndir verið framleiddar fyrir ótilgreindan áhorfendahóp í kvikmyndahúsum og innihéldu oft ofbeldi og kynferðislegar tilvísanir. Í sjónvarpi voru teiknimyndir fyrst og fremst ætlaðar börnum, eins og teiknimyndasyrpur sem voru sýndar á [[morgunsjónvarp|laugardagsmorgnum]]. Undir lok 6. áratugarins komu fram nýjar þáttaraðir sem voru þróaðar fyrir sjónvarpið, eins og teiknimyndir [[Hanna-Barbera Productions]] (''[[The Flintstones]]'' 1960 og ''[[Scooby-Doo]]'' 1969). Árið 1960 kom [[ljósritun]] til sögunnar og dró töluvert úr framleiðslukostnaði hefðbundinna teiknimynda.<ref>{{cite web|url=https://reactormag.com/the-advent-of-xerography-disneys-one-hundred-and-one-dalmatians/|title=The Advent of Xerography: Disney's One Hundred and One Dalmatians|author=Mari Ness|date=23. júlí 2015|website=Reactor}}</ref> Mörg ný framleiðslufyrirtæki hófu teiknimyndagerð fyrir sjónvarp í Bandaríkjunum. [[Total Television]] gerði teiknimyndaþætti í tengslum við sölu [[morgunkorn]]s frá [[General Mills]]. [[Myndasaga|Myndasögur]] sem höfðu notið vinsælda í blöðum, eins og [[Dick Tracy]] og [[Smáfólkið]], voru gerð að teiknimyndaþáttum eða [[sérþáttur|sérþáttum]] fyrir hátíðardagskrár sjónvarpsstöðvanna. [[Filmation]] gerði sjónvarpsþætti með [[ofurhetja|ofurhetjum]] [[DC Comics]] 1962 og [[Grantray-Lawrence Animation]] gerði það sama með persónur frá [[Marvel Comics]] 1966. Vinsælar hljómsveitir urðu að teiknimyndapersónum, eins og [[Bítlarnir]] (''[[The Beatles (sjónvarpsþættir)|The Beatles]]'' 1965-1966) og [[The Jackson 5]] (''[[Jackson 5ive]]'' 1971-1972).<ref>{{cite web|url=https://d2rights.blogspot.com/2011/10/saturday-morning-fever-field-guide-to.html|website=Dead2Rights|title=Saturday Morning Fever: A field guide to cartoon shows based on pop groups|dags=7. janúar 2015}}</ref> Utan Bandaríkjanna þróaðist hreyfimyndagerð fyrir börn með brúðumyndum og klippimyndum sem voru framleiddar innanlands og voru ódýrari í framleiðslu. Eiginlegar teiknimyndir heyrðu til undantekninga. Dæmi um evrópskar teiknimyndir fyrir sjónvarp voru þættirnir ''[[Ævintýri Tinna (teiknimyndaþættir 1957)|Ævintýri Tinna]]'' (''Les Aventures de Tintin, d'après Hergé'', [[Belvision]] 1957), ''[[Strumparnir]]'' (''Les Schtroumpfs'', [[TVA Dupuis]] 1961), ''[[Bolek i Lolek]]'' ([[Studio Filmów Rysunkowych]] 1962), ''[[Litla moldvarpan]]'' (''Krtek'', [[Zdeněk Miler]] 1962) og ''[[Bangsi, heimsins sterkasti björn]]'' (''Bamse, världens starkaste björn'', [[SVT]] 1966). Í [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] var teiknimyndaverið [[Sojúsmúltfilm]] stofnað árið 1936 innan ríkisrekna kvikmyndafyrirtækisins [[Goskino]].<ref>{{Cite book|last=Малюкова Л.|first=Венжер Н.|title=Русская—советская—российская // Энциклопедия отечественной мультипликации/ Составление С. В. Капкова.|publisher=Алгоритм|year=2006|isbn=978-5-9265-0319-4|location=Москва|pages=13–41}}</ref> Sojúsmúltfilm framleiddi margar þáttaraðir sem í dag eru álitnar klassískar rússneskar teiknimyndir, eins og ''[[Весёлая карусель]]'' og ''[[Ну, погоди!]]'' (1969). Teiknimyndagerð stóð með nokkrum blóma í [[Tékkland]]i, [[Pólland]]i ([[Studio Filmów Rysunkowych]]) og [[Ungverjaland]]i ([[Pannónia Filmstúdió]]) á 7. og 8. áratugnum, en framleiðslan var margfalt minni en í Bandaríkjunum á sama tíma. Fyrsta [[anime]]-þáttaröðin, ''[[Otogi Manga Calendar]]'', hóf göngu sína árið 1961 og næstu ár var uppgangur í teiknimyndagerð í Japan. Evrópsk og japönsk fyrirtæki áttu í samstarfi um framleiðslu á þáttum sem byggðust á vinsælum evrópskum barnabókum, eins og með ''[[Barbapabbi|Barbapabba]]'' (1973-1977),<ref>{{cite book |last1=Erickson |first1=Hal |title=Television Cartoon Shows: An Illustrated Encyclopedia, 1949 Through 2003 |url=https://archive.org/details/televisioncartoo0001eric |date=2005 |edition=2nd |publisher=McFarland & Co |isbn=978-1476665993 |page=[https://archive.org/details/televisioncartoo0001eric/page/112 112]}}</ref> ''[[Heiða (teiknimyndaþættir)|Heiðu]]'' (1974), ''[[Maja býfluga (teiknimyndaþættir)|Maju býflugu]]'' (1975) og ''[[Einu sinni var...]]'' (1978).<ref>{{cite book |last1=Clements |first1=Jonathan |last2=McCarthy |first2=Helen |title=The Anime Encyclopedia: A Guide to Japanese Animation Since 1917, Revised and Expanded Edition |date=1 November 2006 |publisher=Stone Bridge Press |location=Berkeley, California, United States of America |isbn=978-1933330105 |page=456 |language=English |quote="an explicitly educational series"}}</ref> Sumar fyrstu japönsku teiknimyndirnar sem sýndar voru á Vesturlöndum voru gagnrýndar fyrir að sýna ofbeldi. Þetta gat stafað af því að vestrænir áhorfendur gerðu ráð fyrir því að allar teiknimyndir væru ætlaðar börnum, sem þessar myndir voru ekki. Á 8. áratugnum hóf bandaríski teiknarinn [[Ralph Bakshi]] að gera myndir fyrir fullorðna áhorfendur eins og ''[[Fritz the Cat (teiknimynd)|Fritz the Cat]]'' (1972). Margar af þessum myndum áttu erfitt með að finna dreifingaraðila.<ref>{{cite book |last1=Gibson |first1=Jon M. |last2=McDonnell |first2=Chris |title=Unfiltered: The Complete Ralph Bakshi |url=https://archive.org/details/unfilteredcomple0000gibs |year=2008 |publisher=Universe Publishing |isbn=978-0-7893-1684-4 }}</ref> Hann náði betri árangri með fantasíumyndum á borð við ''[[Wizards (teiknimynd)|Wizards]]'' (1977) og ''[[Hringadróttinssaga (Bakshi)|Hringadróttinssögu]]'' (1978) sem notuðust við Rotoscope-tæknina. Breska myndin ''[[Flóttinn langi]]'' (''Watership Down'' 1978) náði miklum vinsældum þrátt fyrir ofbeldislýsingar. Á sama tíma gerði [[Sigurður Örn Brynjólfsson]] fyrstu íslensku teiknimyndina, ''[[Þrymskviða (teiknimynd)|Þrymskviðu]]'', sem var frumsýnd árið 1980.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/3063306?iabr=on|title=Tvö þúsund teikningar að baki stundarfjórðungs teiknimynd|author=Jóhanna Birgisdóttir|date=16.8.1976|journal=Dagblaðið|number=179|pages=12-13}}</ref> === Tölvuteiknimyndir === Lengst af á 20. öld höfðu tölvur of takmarkað minni til að hægt væri að nota þær að ráði við hreyfimyndagerð. Elstu tölvuteiknuðu myndirnar sem voru notaðar voru möskvamyndir af þrívíðum hlutum eins og hendi eða geimskipi sem birtust á skjám í vísindaskáldsögumyndum á borð við ''[[Futureworld]]'' (1976) og ''[[Stjörnustríð]]'' (1977). Teiknaða stuttmyndin ''[[Hunger (kvikmynd frá 1973)|Hunger]]'' frá 1973 var ein fyrsta tölvuteiknaða myndin sem notaði [[myndbræðing]]u fyrir fylltar [[rastamynd]]ir, fremur en línuteikningar.<ref name="IT History Society">{{Cite web |url=https://www.ithistory.org/honor-roll/mr-nestor-burtnyk |title=Mr. Nestor Burtnyk |work=IT History Society |date=21 December 2015 |access-date=June 30, 2023 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þegar kom fram á 9. áratuginn var algengt að nota tölvur til að sjá um kvikaða grafík fyrir kynningartexta og merki. Kvikmyndin ''[[Tron]]'' frá 1982 var ein sú fyrsta sem notaði tölvugerða þrívíddargrafík, og tónlistarmyndband við lag [[Dire Straits]], „[[Money for Nothing]]“, notaðist við fyllt þrívíð líkön árið 1985.<ref>{{cite magazine|first= Claire |last= Schaffer |title= How the Dire Straits' 'Money for Nothing' Video Helped CGI Go Mainstream |magazine= [[Garage Magazine]] |date= 11 March 2019 |access-date= 21 March 2020 |url= https://garage.vice.com/en_us/article/9kpmzp/dire-straits-money-for-nothing-video |archive-date= 4 April 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190404220734/https://garage.vice.com/en_us/article/9kpmzp/dire-straits-money-for-nothing-video |url-status= dead}}</ref> Nýjar og öflugri tölvur, eins og [[Silicon Graphics]]-vélarnar sem komu á markað árið 1981 og [[Sun Microsystems]]-vélar frá 1982, voru sérhæfðar fyrir myndvinnslu. Japanska teiknimyndin ''[[Golgo 13: The Professional]]'' notaði tölvuteiknaða grafík í bland, og fyrsta Disney-myndin sem notaðist við tölvugrafík var ''[[Leynilöggumúsin Basil]]'' frá 1986. Sama ár var tölvuverið [[Pixar]] stofnað upp úr tölvugrafíkdeild [[Lucasfilm]]. Á 10. áratugnum hófst blómaskeið raunsærrar tölvugrafíkur í myndum eins og ''[[Terminator 2]]'' (1991) og ''[[Júragarðurinn]]'' (1993). Disney-myndin ''[[Fríða og dýrið (kvikmynd frá 1991)|Fríða og dýrið]]'' frá 1991 notaði blöndu af handteiknuðum persónum og tölvuteiknuðum þrívíðum bakgrunnum. ''[[Leikfangasaga]]'' frá Disney og Pixar árið 1995, var fyrsta teiknimyndin í fullri lengd sem var að öllu leyti gerð og hreyfð með tölvu.<ref>{{cite news |last1=King |first1=Susan |title=How 'Toy Story' changed the face of animation, taking off 'like an explosion' |url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-toy-story-anniversary-20150930-story.html |access-date=September 30, 2015 |work=Los Angeles Times |date=September 30, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151002070711/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-toy-story-anniversary-20150930-story.html|archive-date=October 2, 2015|url-status=live}}</ref> Á sama tíma gerði Disney röð af vinsælum teiknimyndum sem litu út fyrir að vera hefðbundnar (eins og ''[[Aladdín (kvikmynd frá 1992)|Aladdín]]'' og ''[[Konungur ljónanna]]''), en voru í raun að miklu leyti gerðar með aðstoð tölvu.<ref>{{cite web|url=https://beforesandafters.com/2019/07/17/before-you-see-the-new-cg-lion-king-re-visit-the-cg-of-1994s-lion-king/|website=Before&Afters|author=Ian Failes|date=17. júlí 2019|title=Before you see the new CG ‘Lion King’, re-visit the CG of 1994’s ‘Lion King’}}</ref> Árið 2001 var íslenska teiknimyndaverið [[CAOZ]] stofnað af nokkrum starfsmönnum [[Oz hf.]] Árið eftir kom fyrsta íslenska þrívíddarteiknimyndin, ''[[Litla lirfan ljóta]]'', út;<ref>{{cite web|url=https://timarit.is/page/3063306?iabr=on|title=Litla lirfan ljóta|website=Kvikmyndavefurinn|skoðað=6. maí 2024}}</ref> Seinna gerði fyrirtækið meðal annars ''[[Anna og skapsveiflurnar]]'' (2007) og ''[[Hetjur Valhallar - Þór]]'' (2011). === Þrívíddarmyndir og fullorðinssjónvarp === [[Mynd:CGI_Robot_3D_Animation.webm|thumb|right|Stutt þrívíddarteiknimynd.]] Vinsældir tvívíðra teiknimynda frá Disney á 10. áratugnum voru þvílíkar að talað var um [[Disney-endurreisnin]]a á þeim tíma. Myndir sem fylgdu í kjölfarið í upphafi 21. aldar gengu mun ver í kvikmyndahúsum, á meðan þrívíðar teiknimyndir frá Pixar og [[DreamWorks]], eins og ''[[Leitin að Nemó]]'' (2003) og ''[[Shrek]]'' (2001), slógu margar í gegn. Disney náði aftur vopnum sínum með þrívíðu teiknimyndinni ''[[Frosinn]]'' (2013). Framtíð teiknimynda í fullri lengd virtist því vera þrívíð. Á sama tíma hélt hefðbundin teiknimyndagerð áfram í sjónvarpsþáttum ætluðum öllum aldurshópum. [[Simpsonfjölskyldan]] hóf göngu sína í ''[[The Tracey Ullman Show]]'' árið 1989 með meiri háðsádeilu og bröndurum ætluðum fullorðnum áhorfendum. ''[[South Park]]'' gekk enn lengra árið 1997 með samfélagsgagnrýni og [[svartur húmor|svörtum húmor]]. Teiknimyndaþættir sem framleiddir voru fyrir barnastöðina [[Nickleodeon]] á 10. áratugnum, eins og ''[[Ren & Stimpy]]'', ''[[Skriðdýrin]]'', ''[[Invader Zim]]'' og ''[[Svampur Sveinsson]]'', náðu vinsældum hjá öllum aldurshópum. Nýir teiknaðir sjónvarpsþættir ætlaðir fullorðnum, eins og ''[[Bob's Burgers]]'', ''[[Robot Chicken]]'', ''[[Futurama]]'', ''[[Rick & Morty]]'', og ''[[BoJack Horseman]]'', hafa farið í dreifingu á [[vefsíða|vefsíðum]] eða [[streymisveita|streymisveitum]]. Japanskir barnaþættir voru sýndir sjónvarpi víða í Evrópu frá 9. áratugnum, eftir vinsældir japansk-evrópskra samstarfsverkefna. Þættir eins og ''[[Sanpei]]'', ''[[Sailor Moon]]'', ''[[Pokémon]]'' og ''[[Dragon Ball Z]]'' ruddu brautina fyrir vinsældir [[anime]]-mynda og -þátta fyrir fullorðna áhorfendur.<ref>{{cite journal|author=Santiago Iglesias JA.|title=The Anime Connection. Early Euro-Japanese Co-Productions and the Animesque: Form, Rhythm, Design|journal=Arts|year=2018|volume=7|issue=4|page=59|doi=10.3390/arts7040059}}</ref> Teiknimyndir í fullri lengd eins og ''[[Akira (teiknimynd)|Akira]]'' (1988) og þættir eins og ''[[Cowboy Bebop]]'' (1998) urðu [[költmynd]]ir á Vesturlöndum. Japanskar teiknimyndir slógu svo í gegn á 21. öld með myndum [[Studio Ghibli]] eins og ''[[Chihiro og álögin]]'' (2001) sem hlaut [[Óskarsverðlaun]] sem besta teiknimynd í fullri lengd. Margar japanskar teiknimyndir og sjónvarpsþættir ætlaðir fullorðnum hafa verið með vinsælustu teiknimyndum heims á 21. öld og farið í dreifingu á bæði sérhæfðum og almennum streymisveitum. ==Framleiðsla== [[File:Joy &amp; Heron - Animated CGI Spot by Passion Pictures.webm|thumb|''Joy & Heron'', stuttmynd frá Passion Pictures.]] Framleiðsla teiknimyndar af einhverri lengd (lengri en nokkrar sekúndur) hefur þróast sem tegund [[kvikmyndagerð]]ar með nokkur sérkenni.{{sfn|Laybourne|1998|p=117}} Leiknar kvikmyndir og teiknimyndir eiga það sameiginlegt að vera vinnuaflsfrekar og dýrar í framleiðslu.{{sfn|Solomon|1989|p=274}} Helsti munurinn er að í framleiðslu myndarinnar er [[jaðarkostnaður]] hverrar [[taka|töku]] hærri fyrir teiknimyndir en leiknar kvikmyndir.{{sfn|White|2006|p=151}} Þegar búið er að stilla upp fyrir [[aðaltökur]] leikinnar myndar er tiltölulega auðvelt fyrir leikstjóra að biðja um eina töku í viðbót, en í teiknimynd þarf teymi kvikara að útfæra hverja töku (þótt það sé orðið mun ódýrara með tilkomu tölvutækninnar).{{sfn|Laybourne|1998|p=339}} Það er jafnframt mjög dýrt fyrir kvikmyndaverið að framleiða tökur sem síðan er sleppt úr endanlegri mynd.{{sfn|Culhane|1990|p=55}} Frá 4. áratugnum hafa teiknimyndaver haft sögudeildir sem útfæra hvert atriði myndarinnar á [[söguborð]], sem framleiðsluteymi myndarinnar þarf að samþykkja áður en [[kvikari|kvikararnir]] hefjast handa við endanlega útfærslu.{{sfn|Solomon|1989|p=120}} Söguborð eru líka notuð í leiknum kvikmyndum, en þær hafa meira frelsi til að víkja frá þeim, til dæmis með [[spunaleikhús|spuna]] á tökustað.{{sfn|Laybourne|1998|pp=100–01}} Annað vandamál sem einkennir framleiðslu teiknimynda er krafan um að viðhalda samræmi frá upphafi til enda, jafnvel fyrir kvikmyndir í fullri lengd með stór teymi teiknara. Líkt og aðrir listamenn hafa kvikarar persónulegan teiknistíl, en þurfa að beygja sig undir það útlit sem valið hefur verið fyrir myndina.{{sfn|Masson|2007|p=94}} Frá því snemma á 9. áratugnum hafa framleiðsluteymi fyrir teiknimyndir í fullri lengd talið 500-600 manns, og þar af eru 50-70 kvikarar. Samræming útlits á milli slíks fjölda er erfið.{{sfn|Beck|2004|p=37}} Þetta er oftast leyst með því að láta minna teymi listamanna hanna útlit og litaspjald fyrir myndina áður en útfærsla hefst. Þeir hanna hverja persónu með [[módelblað|módelblöðum]] sem sýna ólík svipbrigði og stellingar frá ólíkum sjónarhornum.{{sfn|Williams|2001|p=34}}{{sfn|Culhane|1990|p=146}} Áður var algengt að gerð væru þrívíð módel úr leir eða gifsi svo kvikarar ættu auðveldara með að sjá persónuna frá ólíkum sjónarhornum.{{sfn|Williams|2001|pp=52–57}}{{sfn|Williams|2001|p=34}} Ólíkt leiknum kvikmyndum, voru teiknimyndir oftast fullþróaðar með söguborðinu og listamennirnir sem unnu að því skráðir höfundar myndarinnar.{{sfn|Laybourne|1998|pp=99–100}} Snemma á 7. áratug 20. aldar fóru teiknimyndaverin að ráða handritshöfunda og seint á 9. áratugnum voru [[kvikmyndahandrit]] orðin almenn í teiknimyndagerð. == Verðlaun == [[Mynd:41st_Annie_Awards,_Chris_Buck,_Jennifer_Lee,_Peter_Del_Vecho-crop.jpg|thumb|right|Framleiðsluteymi ''Frosinn'' á afhendingu Annie-verðlaunanna árið 2014.]] Meðal verðlauna sem veitt eru fyrir teiknimyndir sérstaklega eru [[Annie-verðlaunin]] í Bandaríkjunum (frá 1972), [[Anime Grand Prix]] í Japan (frá 1978), [[Cartoon d'or]] í Evrópu (frá 1991 til 2016) og [[Emile-verðlaunin]] (frá 2017). Verðlaun í flokki teiknimynda eru veitt sem hluti af kvikmyndaverðlaunum á borð við [[Emmy-verðlaunin]] (frá 1979), [[Gullhaninn (verðlaun)|Gullhanann]] í Kína (frá 1981), [[Goya-verðlaunin]] á Spáni (frá 1989), [[Óskarsverðlaunin]] (frá 2001), [[BAFTA-verðlaunin]] (frá 2006), [[Golden Globe-verðlaunin]] (frá 2006) og [[César-verðlaunin]] (frá 2011). Áður en sérstakur teiknimyndaflokkur var stofnaður sem hluti af Óskarsverðlaununum náði aðeins ein mynd þeim árangri að vera tilnefnd í flokknum besta myndin: ''[[Fríða og dýrið (kvikmynd frá 1991)|Fríða og Dýrið]]'' árið 1991. Seinna hafa myndirnar ''[[Upp]]'' og ''[[Leikfangasaga 3]]'' verið tilnefndar í sama flokki. Tvær blandaðar leiknar/teiknaðar myndir höfðu líka verið tilnefndar til nokkurra Óskarsverðlauna: ''[[Mary Poppins (kvikmynd frá 1964)|Mary Poppins]]'' 1964 og ''[[Hver skellti skuldinni á Kalla kanínu?]]'' 1988. Teiknimyndir höfðu oft áður unnið verðlaun í flokkum á borð við „besta frumsamda lag“ (til dæmis ''[[Gosi (kvikmynd frá 1940)|Gosi]]'' 1940, ''[[Litla hafmeyjan (kvikmynd frá 1989)|Litla hafmeyjan]]'' 1989 og ''[[Pókahontas (kvikmynd frá 1995)|Pocahontas]]'' 1995) og „besta frumsamda tónlist“ (til dæmis ''[[Dúmbó]]'' 1941, ''[[Aladdín (kvikmynd frá 1992)|Aladdín]]'' 1992 og ''[[Konungur ljónanna]]'' 1994). Fyrsta teiknimyndin í fullri lengd sem vann Óskarsverðlaun í þeim flokki 2001 var ''[[Shrek]]'' frá [[DreamWorks]]. Meðal höfunda sem hafa unnið verðlaunin oftar en einu sinni eru [[Hayao Miyazaki]], [[Andrew Stanton]], [[Pete Docter]], [[Brad Bird]] og [[Jonas Rivera]]. Pixar er það framleiðslufyrirtæki sem oftast hefur unnið verðlaunin, en þar á eftir koma DreamWorks og Walt Disney Animation Studios.<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/lists/oscar-winners-best-animated-feature-complete-list/2001-shrek/|title=Here Are All the Oscar Winners for Best Animated Feature|author=Paul Grein|date=3.10.2024|website=billboard}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * {{cite book |last=Beck |first=Jerry |title=Animation Art: From Pencil to Pixel, the History of Cartoon, Anime & CGI |year=2004 |location=Fulhamm London |publisher=Flame Tree Publishing |isbn=978-1-84451-140-2 }} * {{cite book |author-link = Shamus Culhane |last=Culhane |first=Shamus |title=Animation: Script to Screen |url = https://archive.org/details/animationfromscr0000culh |publisher=St. Martin's Press |year=1990 |isbn=978-0-312-05052-8 }} * {{cite book |last=Laybourne |first=Kit |author-link = Kit Laybourne |title = The Animation Book: A Complete Guide to Animated Filmmaking – from Flip-books to Sound Cartoons to 3-D Animation |publisher=Three Rivers Press |location=New York |year=1998 |isbn=978-0-517-88602-1 |url = https://archive.org/details/animationbookcom00layb }} * {{cite book |last=Masson |first=Terrence |author-link = Terrence Masson |year=2007 |title = CG101: A Computer Graphics Industry Reference |url = https://archive.org/details/isbn_9780977871001 |series = Unique and personal histories of early computer animation production, plus a comprehensive foundation of the industry for all reading levels. |location=Williamstown, MA |publisher=Digital Fauxtography |isbn=978-0-9778710-0-1 }} * {{cite book |last=Solomon |first=Charles |year=1989 |title = Enchanted Drawings: The History of Animation |location=New York |publisher=Random House, Inc. |isbn=978-0-394-54684-1 }} * {{cite book |last=White |first=Tony |title = Animation from Pencils to Pixels: Classical Techniques for the Digital Animator |url=https://archive.org/details/animationfrompen0000whit |year=2006 |location=Milton Park |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-0-240-80670-9 }} * {{cite book |last=Williams |first=Richard |author-link = Richard Williams (animator) |title = The Animator's Survival Kit |title-link = The Animator's Survival Kit |year=2001 |publisher=Faber and Faber |isbn=978-0-571-20228-7 }} [[Flokkur:Teiknimyndir| ]] 1760l51wx28ckytciu68dv8or1kmsva 0 42092 1963039 1962671 2026-05-13T22:24:22Z Josve05a 24862 Afturkallaði útgáfu [[Special:Diff/1962671|1962671]] frá [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|spjall]]); undeleted file 1963039 wikitext text/x-wiki ::: ''Þetta er kínverskt nafn: kenni- eða fjölskyldunafnið er Maó, eiginnafnið er Zedong.'' {{Forsætisráðherra | nafn = Maó Zedong | nafn_á_frummáli = {{Nobold|毛泽东}} | mynd = Mao Zedong sitting.jpg | myndatexti1 = Maó árið 1955. | titill= Formaður kínverska kommúnistaflokksins | stjórnartíð_start = [[20. mars]] [[1943]] | stjórnartíð_end = [[9. september]] [[1976]] | forveri = [[Zhang Wentian]] {{small|(sem aðalritari)}} | eftirmaður = [[Hua Guofeng]] | titill2 = Formaður Alþýðulýðveldisins Kína | stjórnartíð_start2 = [[27. september]] [[1954]] | stjórnartíð_end2 = [[27. apríl]] [[1959]] | vara_forseti2 = [[Zhu De]] | forsætisráðherra2 = [[Zhou Enlai]] | eftirmaður2 = [[Liu Shaoqi]] | fæddur = [[26. desember]] [[1893]] | fæðingarstaður = [[Shaoshan]], [[Hunan]], [[Tjingveldið|Kína]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1976|9|9|1893|12|26}} | dánarstaður = [[Peking]], [[Alþýðulýðveldið Kína|Kína]] | orsök_dauða = | þekktur_fyrir = | starf = Stjórnmálamaður, byltingarmaður, [[skáld]], [[rithöfundur]], [[Skrautskrift|skrautskrifari]] | stjórnmálaflokkur = [[Kommúnistaflokkur Kína]] | maki = Luo Yixiu (1907–1910)<br>Yang Kaihui (1920–1930)<br>He Zizhen (1930–1937)<br>[[Jiang Qing]] (1939–1976) | börn = 10 | háskóli = Húnán Dìyī Shīfàn Xuéyuàn (湖南第一师范学院) | undirskrift = Mao Zedong signature.svg }} '''Maó Zedong''' (skrifað með [[Hefðbundið kínverskt tákn|hefðbundnum kínverskum táknum]]: '''毛澤東''', með [[Einfaldað kínverskt tákn|einfölduðum táknum]]: '''毛泽东''', umskrifað með [[pinjin]]: '''Máo Zédōng''', umskrifað með aðferð [[Wade-Giles]]: '''Mao Tse-tung''') ([[26. desember]] [[1893]] – [[9. september]] [[1976]]) var [[Kína|kínverskur]] [[Marxismi|marxisti]] og [[Pólitík|pólitískur]] leiðtogi [[Kína]]. Maó er einnig þekktur sem [[skáld]], [[rithöfundur]] og [[Skrautskrift|skrautskrifari]]. Maó Zedong tók þátt í stofnþingi [[Kommúnistaflokkur Kína|Kommúnistaflokks Kína]] árið 1921 sem fulltrúi [[Hunan]]-héraðs.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 166.</ref> Hann var síðan skipaður formaður Kommúnistaflokks Kína á 7. flokksþingi hans árið 1945.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 200.</ref> Kommúnistaflokkurinn stofnaði [[Alþýðulýðveldið Kína]] árið [[1949]] undir forystu Maós og var hann leiðtogi þess til dauðadags árið 1976.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 218.</ref> Maó hefur verið gagnrýndur mjög harkalega eftir dauða sinn og verður umfjöllun um hann sífellt neikvæðari því meira sem kemur í ljós. == Fjölskylda, menntun og fyrri störf == Maó fæddist í [[Shaoshan]] í [[Hunan]]-héraði. Hann var af fátækum bændaættum en faðir hans, Yi Chang (fæddur 1870) hafði borgað skuldir sínar með herþjónustu og hafði efnast töluvert á hrísgrjónaræktun og sölu. Fjölskylda Maós var sem sagt ein sú ríkasta í þorpinu vegna eljusemi og ósérhlífni föður Maós.<ref>Chang og Halliday (2007): 3-4.</ref> Þrátt fyrir þetta leyfðu þau sér engan munað og vann Maó ýmis sveitastörf baki brotnu í æsku.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 164.</ref> Maó leiddist sveitastörf og erfiðisvinna og vildi helst liggja yfir bókum.<ref>Chang og Halliday (2007): 7.</ref> Maó byrjaði í barnaskóla átta ára að aldri og gekk vel þar sem að námið byggðist aðallega á utanbókarnámi upp úr ritum [[Konfúsíus]]ar og hafði Maó afburðagott minni. Maó var mjög uppreisnagjarn og svaraði eldra fólki og kennurum alltaf fullum hálsi. Þegar hann var þrettán ára var hann rekinn, eða beðinn að fara úr skóla í fjórða sinn og hætti faðir hans þá að borga fyrir menntun hans. Því kom Maó aftur heim að hjálpa föður sínum við búskapinn og reikningshald. Fjórtán ára kvæntist Maó síðan átján ára gamalli frænku sinni (sem dó ári seinna) og settist aftur á skólabekk. Maó hóf 18 ára gamall nám við gagnfræða- og menntaskóla í [[Changsha]]-borg árið 1911. Þar fóru leiðtogahæfileikar Maós að blómstra og var hann leiðtogi stúdentasamtaka í skólanum. Árið 1918 lauk hann þar námi og stofnaði „Námssamtök nýrrar alþýðu“. Maó fékk síðan starf á bókasafni [[Háskólinn í Peking|Pekingháskóla]] þar sem hann kynntist [[Li Dazhao]]. Þar varð Maó fyrir sósíalískum áhrifum og tók hann því þátt í 4. maí-hreyfingunni árið 1919. Árið 1920 stofnaði Maó bókmenntasamtök til að dreifa boðskap kommúnista. Maó tók síðan þátt í stofnþingi kommúnista árið 1921.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 165-166.</ref> ==Kínverska borgarastyrjöldin og stríðið við Japan== {{aðalgrein|Kínverska borgarastyrjöldin|Gangan langa|Seinna stríð Kína og Japans}} Árið 1927 skar [[Chiang Kai-shek]], leiðtogi þjóðernisstjórnar [[Lýðveldið Kína (1912–1949)|Lýðveldisins Kína]], upp herhör gegn kínverskum kommúnistum. Kommúnistar höfðu um skeið verið í bandalagi við kínverska þjóðernisflokkinn [[Kuomintang]] en eftir að Chiang tókst að mestu að endursameina Kína undir einni stjórn hóf hann skipulegar ofsóknir gegn kommúnistum í stórborgum landsins. Maó flúði til [[Changsha]] og hélt þar áfram að æsa til bændauppreisna. Maó var þarna orðinn leiðtogi meðal kommúnista og hafði fengið samþykki [[Komintern]] fyrir stefnu sinni. Hann kom sér upp bækistöðvum á mörkum [[Hunan]] og [[Jiangxi]], þar sem aðstæður voru góðar til að heyja [[Skæruhernaður|skæruhernað]]. Maó stýrði skæruhernaði gegn stjórn þjóðernissinna með misjöfnum árangri á næstu árum og laðaði fjölda sjálfboðaliða til liðs við her sinn.<ref name=samvinnan>{{Tímarit.is|4292190|Menn sem settu svip á öldina: Maó Tse-tung|blað=[[Samvinnan]]|útgáfudagsetning=1. júní 1969|blaðsíða=12-18}}</ref> Árið 1931 stofnuðu kommúnistar opinbert [[sovét]], eða ráðstjórn, í Jiangxi og Maó varð æðsti maður þess. Árin 1931 til 1934 efndi Chiang Kai-shek fimm sinnum til útrýmingarherferða gegn kommúnistum í Jiangxi. Þær fjórar fyrstu misheppnuðust illa en í fimmta skiptið fór Chiang að ráðum þýskra hernaðarráðgjafa sinna og hóf allsherjarumsátur um héraðið. Kommúnistar töpuðu fljótt miklu landsvæði og mannafla vegna umsátursins. Í október árið 1934 tók Maó ásamt fleiri leiðtogum kommúnista ákvörðun um að yfirgefa Jiangxi-sovétið og brjótast út fyrir umsáturshring Chiangs. Maó tókst að brjótast út úr herkvínni með liðsmönnum sínum eftir harða bardaga og með þessu hófst [[gangan langa]], þar sem her kommúnista gekk um 10.000 kílómetra leið yfir Kína á flótta undan her Chiangs. Um 100.000 menn voru í liði Maós í upphafi göngunnar en aðeins um 20.000 komu á leiðarenda, og þar af höfðu flestir bæst í hópinn á leiðinni.<ref name=samvinnan/> Kommúnistar komu til fjallahéraðsins [[Shaanxi]] í norðurhluta Kína í október 1935 og komu sér þar upp nýjum bækistöðvum, langt frá valdastöðvum Chiangs.<ref name=vikan>{{Tímarit.is|4470322|Gangan langa|blað=[[Vikan]]|útgáfudagsetning=1. febrúar 1973|blaðsíða=8–10; 44–47}}</ref> Það var í göngunni löngu sem Maó öðlaðist viðurkenningu sem óumdeildur leiðtogi kínverskra kommúnista. Gangan sjálf öðlaðist táknrænt gildi sem eldraun sem mótaði þá sem síðar áttu eftir að leiða byltinguna til sigurs.<ref>{{Tímarit.is|4290878|Sagan í smásjá: Það var langur gangur|blað=[[Samvinnan]]|útgáfudagsetning=1. júní 1965|blaðsíða=12–13; 31|höfundur=Dagur Þorleifsson}}</ref> Chiang hugði í fyrstu á aðra herferð til að ganga milli bols á höfuðs á kommúnistum í Shaanxi en herforingjar hans töldu hann ofan af því í ljósi síaukinnar hættu sem stafaði af útþenslustefnu [[Japanska keisaradæmið|Japanska keisaradæmisins]]. Maó sendi [[Zhou Enlai]] til að semja við Chiang um bandalag milli kommúnista og þjóðernissinna gegn Japönum, stuttu áður en [[Seinna stríð Kína og Japans|allsherjarstríð milli Kína og Japans]] hófst árið 1937. Zhou og Maó réttlættu þetta með því móti að þjóðleg eining væri nauðsynleg til þess að verja Kína á móti Japönum. Samkomulag var gert þar sem kínverski rauði herinn var endurskipulagður undir heitinu áttundi herinn og Chiang viðurkenndi stjórn kommúnista í landamærahéruðunum.<ref name=samvinnan/> Í stríðinu gegn Japan, sem rann inn í [[seinni heimsstyrjöldin]]a eftir [[Árásin á Perluhöfn|árás Japana á Perluhöfn]] árið 1940, veiktist staða Chiangs mjög vegna ítrekaðra ósigra gegn Japönum og spillingar innanlands. Á sama tíma óx kommúnistum fiskur um hrygg þar sem her þeirra þurfti ekki að eiga í neinum stórorrustum við Japani en vann þeim þó töluvert tjón með skæruhernaði. Árið 1945 réðu kommúnistar yfir um 450.000 ferkílómetra landsvæði með um 95 milljónum íbúa og höfðu komið sér upp rúmlega milljón manna her. Kommúnistar stækkuðu smám saman yfirráðasvæði sitt í norðurhluta Kína, hröktu burt landeigendur og skiptu upp jörðum þeirra meðal smábænda, komu upp samvinnufélögum, bættu kjör kvenna og fræddu æskulýðinn í kommúnískri hugmyndafræði.<ref name=samvinnan/> [[Mynd:1945 Mao and Chiang.jpg|thumb|left|Maó og [[Chiang Kai-shek]] í stjórnarmyndunarviðræðunum 1945.]] Japanir gáfust upp eftir að Bandaríkin gerðu [[kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki]] árið 1945. Þá var staða kommúnista orðin svo sterk að Maó gerði kröfu um að mynduð yrði [[samsteypustjórn]] Kuomintang og Kommúnistaflokksins á jöfnum grundvelli. Maó fundaði með Chiang haustið 1945 en gat ekki komist að samkomulagi um myndun samsteypustjórnar og því hófst borgarastyrjöldin milli kommúnista og þjóðernissinna á ný.<ref name=samvinnan/> Eftir að borgarastyrjöldin hófst að nýju varð her þjóðernissinna í fyrstu töluvert ágengt en árið 1948 snerist gæfan kommúnistum í vil. Í lok ársins hafði allur her Chiangs í Mansjúríu gefist upp og mikið magn bandarískra hergagna hafði fallið í hendur kommúnista. Snemma árs 1949 féll [[Peking]] í hendur kommúnista og Maó lýsti yfir stofnun Alþýðulýðveldisins Kína. Chiang flúði með leifarnar af her sínum til eyjarinnar [[Taívan]].<ref name=samvinnan/> == Stóra stökkið == Máo lagði mikla áherslu á að koma iðnvæðingu á í Kína sem hafði verið bændasamfélag frá örófi alda. Frá stofnun alþýðulýðveldisins var farið af stað með svokallaðar [[Fimm ára áætlun|fimm ára áætlanir]] að sovéskri fyrirmynd allt þar til árið 1957 þegar áætlunin um stóra stökkið framávið var hrundið af stað. [[Stóra stökkið fram á við|Stóra stökkið]] var efnahagsáætlun sem miðaði að því að koma iðnaði í Kína framar en helstu iðnríkja heims á örfáum árum. Til þess átti að eyða sem minnstum fjármunum og átti þessi áætlun að byggja á mannlegri viðleitni. Frá október 1957 fram í júní 1958 voru yfir 100 milljónir Kínverja látnir grafa skurði og hlaða flóðgarða í áveituframkvæmdum við lélegar aðstæður.<ref>Sigurður A. Magnússon (2008): 382.</ref> Verkefnið skilaði ekki tilætluðum árangri og leiddi af sér afturkipp í efnahagslífinu. Á sama tíma varð uppskerubrestur og kreppa í landbúnaði sem leiddu af sér hungursneyð sem kostaði um 15-25 milljónir manns lífið.<ref>Ó Gráda (2009): 95-96</ref> Á árunum 1960-1962 ríkti því kreppa í Kína.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 232.</ref> Á valdatíma Maós, eða áratugunum þremur frá 1950 til 1980, hækkuðu meðallífslíkur Kínverja frá 35–40 árum í 65,5 ár. Þessi hraða og viðvarandi lenging æviskeiða er meðal annars rakin til greiðari aðgangs almennings að menntun og heilbrigðisþjónustu á tímabilinu. Stóra stökkið fram á við er stærsta frávikið í þeirri þróun, en á árunum 1959–1961 styttist meðalævi Kínverja vegna hungursneyðarinnar. Að henni lokinni héldu lífslíkur áfram að hækka.<ref>Babiarz, Kimberly Singer et al. “An Exploration of China’s Mortality Decline under Mao: A Provincial Analysis, 1950–80.” ''Population studies'' 69.1 (2015): 39–56. ''PMC''. Web. 7 Nov. 2016. [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4331212/] </ref> == Menningarbyltingin == [[Menningarbyltingin]] hófst í nóvember [[1965]] og var allsherjar uppgjör hins róttækra og hægfara arms Kommúnistaflokks Kína.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 261.</ref> Kona Maós, [[Jiang Qing]], fór þar fremst í flokki sem fulltrúi menningarmálaráðuneytisins. Mikil eyðilegging fornminja og menningarverðmæta átti sér stað í baráttunni gegn „gamaldags hugsun“. Stöðnun varð í menntamálum í Kína á þessum tíma þar sem forsvarsmenn menningarbyltingarinnar börðust gegn fornum kínverskum menningararfi, svo sem kenningum [[Konfúsíus]]ar, sem þeir töldu ýta undir íhaldssemi og hefðu staðið framþróun í Kína fyrir þrifum. Í menningarbyltingunni var kommúnistaflokkurinn nánast klofinn og ýmsir innan flokksins voru bornir þungum sökum og fangelsaðir. Róttæklingar hvöttu til uppreisnar menntamanna sem í kjölfar leiddi af sér fylkingu „Rauðra varðliða“ sem hugðust gera uppreisn gegn andstæðingum Maós. Undir lokin lá við borgarastríði í Kína og greip Frelsisherinn inn í. Maó tókst þó að styrkja stöðu sína innan flokksins enn frekar og hafa aðgerðir hans á þessu tímabili verið nefndar „hreinsunin mikla“.<ref>Ragnar Baldursson (1985): 261-275.</ref> Þótt Maó hafi nýtt sér menningarbyltinguna er hann talinn hafa haft takmörkuð áhrif á þróun hennar. Margar kröfur róttæklinganna gengu mun lengra en nokkuð sem Maó hafði sjálfur boðað og stuðningur hans við þá virðist sumpart hafa verið tvístígandi. Því hafa sumir fræðimenn haldið því fram að Maó hafi aðeins hugsað sér menningarbyltinguna sem tæki til að efla tök sín á Kommúnistaflokknum.<ref>{{Vísindavefurinn|5342| Hvað fólst í menningarbyltingunni í Kína?|höfundur=Sverrir Jakobsson|dags= 20. október 2005|skoðað=14. júlí 2025}}</ref> == Síðustu dagar Maós == Maó dvaldi síðustu vikur ævi sinnar í jarðskjálftaheldri byggingu sem kallaðist 202. Hann var bitur og sár undir það síðasta og harmaði mjög að hafa ekki náð að breyta Kína í það heimsveldi sem hann hafði ætlaði sér. Hann hélt skýrri hugsun allt til dauðadags en heilsu hans hafði hrakað í síðustu mánuðina fyrir lát hans, en hann lét lífið 00:10 aðfaranótt [[9. september]] [[1976]].<ref>Chang og Halliday (2007): 688-695.</ref> == Bækur um Maó == Maó er mjög umdeildur leiðtogi og um hann hafa verið samdar margar bækur. Nafni hans er haldið mjög á lofti í Kína enn þann dag í dag þar sem kommúnistastjórn er enn við völd. Hann hefur þó verið gagnrýndur mjög harkalega eftir dauða sinn, einkum á Vesturlöndum. Hann hefur til dæmis verið gagnrýndur harðlega fyrir „stóra stökkið framávið“ og „menningarbyltinguna“ en þessar áætlanir hans höfðu í för með sér margvíslegar neikvæðar afleiðingar fyrir efnahag og menningu Kína. Neikvæð gagnrýni í garð Maós nær hámarki í bókinni ''Maó, sagan sem aldrei var sögð'' eftir Jung Chang og Jon Halliday.<ref>{{Vísindavefurinn|77118|Hvað gerði Mao Zedong gott fyrir þjóð sína?|höfundur=Geir Sigurðsson|dags= 6. mars 2019|skoðað=14. júlí 2025}}</ref> Aðrar bækur sem gagnrýna Maó, þó mismikið, eru til dæmis: ''Mao Zedong'' eftir Deliu Davin (1997), ''Mao Zedong'' eftir Jonathan Spence (1999), ''Mao: A Biography'' eftir Ross Terill (1999) og ''Mao: A Life'' eftir Philip Short (1999).<ref>Sigurður A. Magnússon (2008): 367.</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Heimildir == * Chang, Jung og Jon Halliday, ''Maó. Sagan sem aldrei var sögð''. Ólafur Teitur Guðnason (þýð.) (Reykjavík: Mál og menning, 2007). * Ó Gráda, Cormac, ''Famine. A Short History'' (Princeton: Princeton University Press, 2009). * Pipes, Richard, ''Kommúnisminn. Sögulegt ágrip''. Jakob F. Ásgeirsson og Margrét Gunnarsdóttir (þýð.) (Reykjavík: Bókafélagið Ugla ehf, 2005). * Ragnar Baldursson, ''Kína. Frá keisaraveldi til kommúnisma'' (Reykjavík: Mál og menning, 1985). * Sigurður A. Magnússon, ''Örlagavaldar 20. aldar'' (Reykjavík: Tindur, 2008). == Tengt efni == * [[Maóismi]] == Tenglar == * {{Tímarit.is|3287804|Maó Tse-Tung|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|útgáfudagsetning=20. janúar 1963|blaðsíða=2; 13}} * {{Tímarit.is|1857577|Í menningarbyltingunni í Kína var mannát stundað í nafni hugmyndafræði: Hlið vítis opnuðust|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=7. júlí 1996|blaðsíða=12}} * {{Tímarit.is|3347828|Mannhatur og tvöfeldni|höfundur=[[Arnór Hannibalsson]]|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=19. júlí 1996|blaðsíða=8-9}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Zhang Wentian]]<br>{{small|(sem aðalritari)}} | eftir=[[Hua Guofeng]]| titill=Formaður kínverska kommúnistaflokksins| frá=[[20. mars]] [[1943]]| til=[[8. janúar]] [[1976]]| }} {{Erfðatafla | fyrir=Fyrstur í embætti | eftir=[[Liu Shaoqi]]| titill=Formaður Alþýðulýðveldisins Kína| frá=[[27. mars]] [[1953]]| til=[[27. apríl]] [[1959]]| }} {{Töfluendir}} {{Æðstu leiðtogar Alþýðulýðveldisins Kína}} {{Leiðtogar kínverska kommúnistaflokksins}} {{Forsetar Alþýðulýðveldisins Kína}} {{fd|1893|1976}} [[Flokkur:Forsetar Alþýðulýðveldisins Kína]] [[Flokkur:Kínverskir byltingarmenn]] [[Flokkur:Leiðtogar Kommúnistaflokks Kína]] [[Flokkur:Maóismi]] aebrryc58bcvokwxgwq8phmhvuqbvyk 0 52639 1963036 1711196 2026-05-13T21:51:36Z David Tencer 116449 ég leiðrétti það 1963036 wikitext text/x-wiki '''Eftirfarandi''' hafa verið biskupar [[Kaþólska kirkjan á Íslandi|kaþólsku kirkjunnar á Íslandi]] frá því að hún var endurreist sem postullegt umdæmi [[1929]]. Fyrstu tveir biskuparnir, Marteinn og Jóhannes, voru vígðir til [[Hólar í Hjaltadal|Hóla]] en með aðsetur í [[Reykjavík]]. Hinir hafa verið biskupar í Reykjavíkurbiskupsdæmi. * [[1929]] &ndash; [[1941]]: [[Marteinn Meulenberg]], [[Montfortregla|Montfortreglu]], [[Þýskaland|þýskur]] * [[1942]] &ndash; [[1966]]: [[Jóhannes Gunnarsson biskup|Jóhannes Gunnarsson]], Montfortreglu * [[1968]] &ndash; [[1986]]: [[Hinrik Frehen]], Montfortreglu, [[Holland|hollenskur]] * [[1988]] &ndash; [[1994]]: [[Alfred Jolson]], [[Jesúítar|Jesúítareglu]], [[Bandaríkin|bandarískur]] * [[1996]] &ndash; [[2007]]: [[Jóhannes Gijsen]], hollenskur * [[2007]] &ndash; [[2015]]: [[Pétur Bürcher]], [[Sviss|svissneskur]] * [[2015]] &ndash;: [[Davíð Tencer|David Tencer]], kapúsínamunkur, slóvakískur ==Sjá einnig== * [[Listi yfir Skálholtsbiskupa]] * [[Listi yfir Hólabiskupa]] * [[Listi yfir biskupa Íslands]] [[Flokkur:Biskupar kaþólsku kirkjunnar á Íslandi| ]] [[Flokkur:Saga kristninnar á Íslandi]] 19is91i6ue2aofzjik3dlxzrlrbzl7m 0 55549 1963034 1869654 2026-05-13T20:26:19Z Kattarnef 106306 1963034 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Eyrnamark.jpg|thumb|Dæmi um eyrnamark; tvístýft aftan hægra, blaðstýft aftan vinstra]] '''Eyrnamark''' er tegund [[búfjármark]]s sem klippt er í [[eyra]] [[Búfé|búfjár]]. Hver særing á eyranu heitir ''ben.'' Benin skiptast svo í ''yfirmark'', sem skerðir eyrnabrodd, og ''undirbenjar'', sem skerða hliðar eyrans. Allar undirbenjar og sum yfirmörk geta verið ýmist að framan (ofan á) eða aftan (neðan á) á eyra.<ref name=":0">Ragnhildur Sigurðardóttir (ritstjóri). (2013). ''Sauðfjárrækt á íslandi (bls. 64-69).'' Uppheimar. </ref> Á íslandi er skylt að eyrnamarka allt sauðfé. Öll lömb skulu vera mörkuð fyrir 12. viku sumars (í byrjun júlí). <ref>{{Cite web|url=https://island.is/reglugerdir/nr/0200-1998|title=200/1998 – Reglugerð um búfjármörk, markaskrár og takmörkun á sammerkingum búfjár.|website=island.is|language=is|access-date=2026-05-13}}</ref> Mörk eru yfirleitt lesin þannig að sauður er skorðaður á milli fóta þannig að kind snúi frá manni og eyrun eru lesin frá hnakkanum, ekki frá andlitinu. Þegar eyrnamörk eru lesin er byrjað að lesa yfirmark hægra eyra, þarnæst undirben framan á eyranu og loks undirben aftan á eyra. Eins er farið með vinstra eyra.<ref name=":0" /> === Mörkun á íslandi === Á íslandi hefur mörkun tíðkast frá landnámi, en hefðin var einnig algeng á norðurlöndum. Nútildags er enn markað í [[Færeyjar|Færeyjum]], [[Noregur|Noregi]], [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]] og [[Grænland|Grænlandi]]<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=6598|title=Hvaðan eru eyrnamörk á búfénaði?|website=Vísindavefurinn|language=is|access-date=2026-05-13}}</ref>, en hefur gengið af á mörgum stöðum og í stað eru [[Brennimerking|brennimerkingar,]] [[plötumerkingar]] og [[Örmerki|örmerkingar]] algengar. Sumsstaðar virðist íslenska hefðin hafa borist, þar sem nöfn markana líkjast eða eru eins og íslensku nöfnin. T.d. á Hjaltlandi kallast Gagnbitað ''gangbit'' og fjöður ''fidder''.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://lifandihefdir.is/lifandi-hefdir/eyrnamork-a-saudfe/|title=Eyrnamörk á sauðfé – Lifandi hefðir|language=is|access-date=2026-05-13}}</ref> Minnst er á mörkun í [[Grágás]] (þar kallaðar ''einkunnir),'' og Jónsbók''.'' Þar er gerð krafa um að allt [[kvikfé]] sé markað, nema fuglar og hestar. <ref name=":1" /> Ef vafi liggur um réttmætan eiganda fés er eyrnamarkið lægst í sessi af lögildum mörkum. Samkvæmt 64. grein Laga um afréttamálefni, fjallskil o.fl.: <blockquote>"Við sönnun á eign á búfé er örmerki rétthæst, þar næst frostmerki, síðan brennimark, þá plötumerki og síðast eyrnamark."<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/nuna/1986006.html|title=6/1986: Lög um afréttamálefni, fjallskil o.fl.|website=Alþingi|language=is|access-date=2026-05-13}}</ref></blockquote>Af og til hefst umræða um að leggja niður eyrnamörkun og nota alfarið plötumörkun eða örmerki, en ólíklegt er að hefðin myndi leggjast af, jafnvel þótt ekki væri gerð lagaleg krafa um mörkun, þar sem almennt er haldið mjög upp á mörkunina. Eins er þetta eina leiðin til þess að bera kennsl á kind í fljótu bragði án þess að þurfa að lesa á plastmerki eða brennimerki.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbl.is/frettir/eyrnamork-a-saudfe-verda-valfrjals|title=Eyrnamörk á sauðfé verða valfrjáls|website=www.bbl.is|language=is|access-date=2026-05-13}}</ref><ref name=":2" /> === Gild mynstur og markaheiti === Það eru 63 gild mynstur á íslandi, sem hvert hefur sitt eigið heiti. Þar af eru 20 sem að mælt er gegn að nota, annað hvort vegna þess að þau líkjast öðrum mörkum of mikið eða að þau þykja [[soramörk]] (mörk sem eru subbuleg eða eru talin valda óþarfa sársauka við mörkun). Rík hefð er fyrir því að bændur eiga sín eigin mörk, og oft ganga þau niður í gegn um kynslóðir, tengd ættum eða bæjum.<ref name=":2" /><ref name=":0" /><gallery> Mynd:Eyrnamörk (49-63).gif Mynd:Eyrnamörk (1-24).gif Mynd:Eyrnamörk (25-48).gif| </gallery> == Samræmd markaheiti<ref>{{Vefheimild|url=https://landsmarkaskra.is/samraemd_markaheiti.jsp|titill=Samræmd markaheiti|höfundur=Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins|útgefandi=Bændasamtök Íslands|ár=2026|mánuðurskoðað=Maí|árskoðað=2026}}</ref>: == {| class="wikitable" ! valign="top" |Markaheiti sem nota skal um land allt, samanber markaskrár 1988, 1996, 2004 og 2012 ! valign="top" |Önnur heiti á sömu mörkum sem óheimilt er að nota við skráningu og lýsingu marka |- |Alheilt |Heilt, Ómarkað |- |Boðbíldur |Boðbílt, Bíldur |- |Bragð |Hnífsbragð |- |Fjöður |Standfjöður |- |Gagnstigað |Gagnvaglskorið |- |Geirskorið |Geirskora |- |Hamarrifað |Hamarstúfrifað |- |Hamrað |Hamar, Hamarskorið |- |Hangfjöður |Hanga |- |Hálftaf |Helmingur, Jaðrað |- |Heilgeirað |Geirað, Jaðarskorið |- |Heilhamrað |Heilhamar |- |Hófbiti |Hófur, Hóbit, Hóbiti |- |Laufað |Laufskorið |- |Lögg |Laggað |- |Oddfjaðrað |Kýlfjaðrað |- |Stig |Vagl, Vaglskora, Vaglskorað, Vaglskorið |- |Stúfrifað í hálftaf |Stúfrifað í helming |- |Stýft |Alstýft, Alstýfingur |- |Stýfthálftaf |Stýft af hálftaf, Stýfður helmingur, Hálfur stúfur |- |Sýlhamrað |Sýlhamar, Sýlt á hamar, Sýlt í hamar |- |Sýlt í blaðstýft |Sýlt á blaðstýft |- |Sýlt í hálftaf |Sýlt í helming |- |Tvíbitað |Tveir bitar, Bitar tveir |- |Tvífjaðrað |Tvær strandfjaðrir, Fjaðrir tvær |- |Tvíhangfjaðrað |Hangfjaðrir tvær |- |Tvístigað |Stig tvö, Vaglskorur tvær |} === Markaskrár === Í hverri sýslu er gefin út markaskrá (markatöflur), til þess að tryggja að ekki sé ''námerkt'' (sama eða mjög lík mörk) á nálægum svæðum. Stjórn fjallaskilaumdæma ber skilda til þess að ráða markavörð fyrir markaskrá umdæmisins. Markavörðurinn sér um að halda utan um mörk bænda í sínu umdæmi og sér um útgáfu markaskrár í samvinnu við [[Bændasamtök Íslands]]. Í markaskrá er greint frá mörkum sem að detta úr gildi eða bætast inn, eða mörkum sem að verið er að breyta. Árið 2019 voru 21 markverðir á landinu.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.bbl.is/skodun/a-faglegum-notum/nyjar-markaskrar-gefnar-ut-2020|title=Nýjar markaskrár gefnar út 2020|website=www.bbl.is|language=is|access-date=2026-05-13}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://landsmarkaskra.is/markaverdir.jsp|titill=Markaverðir|höfundur=Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins|útgefandi=Bændasamtök Íslands|ár=2026|mánuðurskoðað=Maí|árskoðað=2026}}</ref> Bændasamtökin sjá um að gefa út Landmarkaskrá sem heldur utan um mörk fyrir allt landið.<ref name=":0" /> Markaskrár eru gefnar út með að mestu 8 ára millibili. Sú fyrsta var gefin út 1989, svo 1996, 2004, 2012 og 2020<ref name=":3" /> == Ytri vefsíður == https://landsmarkaskra.is/ == Heimildir == [[Flokkur:Landbúnaður]] [[Flokkur:Íslensk sauðfjárrækt]] 4givk5qjh0q0nfrrfvhgurdwov9bwan 0 59200 1963010 1915351 2026-05-13T12:52:36Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963010 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Skarfasker.jpg|thumb|Skarfasker.]] '''Skarfasker''' eða '''Litli-Skarfaklettur''' er [[sker]] á [[Viðeyjarsund]]i í [[Reykjavík]]. Utan við það er [[bauja]] sem vísar skipum inn fyrir [[Laugarnes]], um sundið inn til [[Sundahöfn|Sundahafnar]] og annað. ==Harpa strandar== Skerið komst í fréttir [[10. september]] [[2005]] þegar skemmtibáturinn ''Harpa'' lenti á því á mikilli ferð og tvennt fórst. Skipstjóri bátsins og eigandi, Jónas Garðarsson, þáverandi formaður [[Sjómannafélag Reykjavíkur|Sjómannafélags Reykjavíkur]], var í kjölfarið dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir að hafa verið valdur að dauða þeirra með stórfelldri vanrækslu í skipstjórnarstarfi.<ref>[https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926-11e5-80c6-005056bc6a40&id=cf6b155f-78a4-4946-bb1b-4401bfe576d5 Dómur Hæstaréttar frá 10. maí 2007]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|landafræði|Reykjavík}} [[Flokkur:Örnefni í Reykjavík]] 03nqctsd2488sdbrjy2ponrd4mal1ll 0 69103 1963060 1925874 2026-05-14T09:10:54Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963060 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" align="right" |+ Kvótahæstu útgerðir á Íslandi<br>{{small|(2019)}}<ref>{{vefheimild | url= http://www.fiskistofa.is/umfiskistofu/frettir/aflahlutdeild-staerstu-utgerda-2 | titill = Aflahlutdeild stærstu útgerða |mánuðurskoðað = 20. janúar| árskoðað= 2020}}</ref> |- ! style="background: silver;" | Útgerð ! style="background: silver;" | Hlutfall af heild |- |[[HB Grandi]]||9,76% |- |[[Samherji]]||6,58% |- |[[FISK-Seafood]]||5,27% |- |[[Þorbjörn (fyrirtæki)|Þorbjörn]]||5,06% |- |[[Síldarvinnslan]]||4,90% |- |[[Skinney-Þinganes]]||4,10% |- |[[Útgerðarfélag Reykjavíkur]]||4,04% |- |[[Vinnslustöðin]]||4,02% |- |[[Vísir (útgerðarfélag)|Vísir]]||4,01% |- |[[Rammi]]||3,71% |- |} '''Íslenska kvótakerfið''', oft nefnt '''kvótakerfið''' í daglegu tali, er [[fiskveiðistjórnunarkerfi]] (aflamarkskerfi) sem segir til um það hversu mikið íslenskir sjómenn eða íslenskar [[útgerð]]ir mega veiða af hverri [[fisktegund]] á tilteknu tímabili. Kvótakerfinu var komið á til þess að vernda íslenska fiskistofna frá [[ofveiði]]. Það hefur sérlega mikið vægi þar sem [[sjávarútvegur]] hefur alla tíð verið veigamikill þáttur í [[efnahagur Íslands|efnahag Íslands]], þó svo að hann fari minnkandi hlutfallslega. Kvótakerfið hefur lengi verið mjög umdeilt á Íslandi. Kvótakerfinu var upprunalega komið á með lagasetningu árið 1983, sem tók gildi árið 1984, en því var breytt talsvert með nýrri lagasetningu árið 1990.<ref>[http://www.liu.is/template1.asp?Id=327&sid=98&topid=335 Staðleysur og staðreyndir um íslenska kvótakerfið]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>[https://www.althingi.is/altext/112/s/0609.html 112. löggjafarþing. – 352 . mál.- stjórn fiskveiða]</ref> Í fyrstu úthlutun kvóta, á árinu 1984, var miðað við aflareynslu skipsins þrjú næstliðin ár. [[Ágúst Einarsson]], prófessor, lýsir aflamarkskerfi þannig: „Fiskveiðistjórnunarkerfi sem notað er hérlendis. Oft einfaldlega kallað kvótakerfið. Úthlutað er hlutdeildarkvótum í einstökum fisktegundum á skip útgerðaraðila til langs tíma, til dæmis 0,1% af leyfilegum heildarafla í þorski. Síðan er úthlutað til eins árs í senn aflamarki, til dæmis 100 tonnum af þorski. Útgerðarmenn veiða kvótann eða framselja hann til annarra útgerðarmanna innan ársins (kvótaleiga) eða selja hann varanlega (kvótasala).“ <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20031118211629/www3.hi.is/~agustei/agust/ordasafn.asp Orðasafn í sjávarútvegi og tengdum greinum; af heimasíðu Ágústs Einarssonar]</ref> == Úthlutun kvóta == [[Sjávarútvegsráðherrar á Íslandi|Sjávarútvegsráðherra]] ákveður heildar[[aflamark]], eða kvóta, í hverri tegund fyrir sig með reglugerð sem venjulega er gefin út í júlí ár hvert. Kvótaárið, eða fiskveiðiárið, er það tímabil sem skip skulu veiða kvóta sinn á og nær frá 1. september hvert ár til 31. ágúst. Ákvörðun sjávarútvegsráðherra um heildaraflamark er venjulega byggt á ráðgjöf [[Hafrannsóknarstofnun Íslands|Hafrannsóknarstofnunar Íslands]] en ráðherra er heimilt að víkja frá þeirri ráðgjöf. Kvótanum er úthlutað til skipa af [[Fiskistofa|Fiskistofu]], og er það tiltekið sem ákveðið hlutfall af heildarafla í viðkomandi fisktegund sem skipið má veiða. Þannig eykst kvóti skipsins ef heildaraflamark eykst, en minnkar þegar heildaraflamark minnkar. Kvótinn sem skip fær úthlutað ræðst af aflamarki skipsins síðasta fiskveiðiár, að viðbættum aflaheimildum sem skipið kann að hafa keypt en að frádregnum seldum aflaheimildum. Skip mega færa ákveðinn hluta kvóta síns á milli kvótaára, en þau mega ekki veiða fyrir fram úr kvóta næsta árs. Skip sem búið er með kvótann sinn, en hyggst halda áfram veiðum, verður annaðhvort að leigja eða kaupa viðbótarkvóta af öðru skipi. Kvótakerfið hefur alla tíð verið mjög umdeilt og hefur meðal annars verið gagnrýnt fyrir það að ýta undir [[brottkast]] á fiski {{hverjir}} og að kippa undirstöðunum undan sjávarþorpum sem byggja afkomu sína á sjávarútvegi {{hverjir}}. Kvótaþak er á kerfinu sem á að koma í veg fyrir of mikla samþjöppun fiskveiðiheimilda á of fáar hendur. Eitt fyrirtæki má mest eiga 12 % af heildarkvóta fiskveiðiflotans. [[Mynd:Skýrsla um starfsemi Hafrannsóknarstofnunarinnar 1975 kort fastir athugunarstaðir.png|alt=Fastir athugunarstaðir Hafrannsóknarstofnunnar á hafinu umhverfis Íslands árið 1975|thumb|Fastir athugunarstaðir Hafrannsóknarstofnunnar á hafinu umhverfis Íslands árið 1975]] == Forsaga == {{Tilvitnun| Upphaf allrar umræðu um hvers konar stjórnun fiskveiða má vafalítið rekja til hinnar svokölluðu „Svörtu skýrslu“, sem Hafrannsóknarstofnun gaf út í október 1975 og var um ástand fiskistofna. Með skýrslunni var þjóðin vakin til meðvitundar um lélegt ástand helstu fiskistofna. Þá stóðu menn skyndilega frammi fyrir því, að stórlega þyrfti að hefta aðgang að fiski- miðunum umhverfis landið. [...] Megininntak „Svörtu skýrslunnar" er að minnka þurfi heildarsóknarþunga í þorskinn um helming, þannig að þorsk- aflinn færi ekki fram yfir 230.000 tonn árið 1976, en meðalafli síðastliðinna ára hafði verið um 400.000 tonn. I skýrslunni er einnig lögð áhersla á að verði ekkert að gert muni þorskurinn hverfa af íslandsmiðum. |Halldór Jónsson. 1990. „Ákvarðanataka í sjávarútvegi og stjórnun fiskveiða.“ Samfélagstíðindi 10: 114}} Frá [[Þjóðveldið|þjóðveldisöld]] fram að lýðveldisstofnun var almenna reglan sú að öllum var heimilt að veiða í [[Almenningar|hafalmenningum]] kringum landið. [[Efnahagslögsaga]] Íslands [[Þorskastríðin|varð 200 mílur 1976]], bátafloti orðinn mjög stór og aflakvóta úthlutað til að [[Síldarkreppan|stýra síldarveiðum]] en almennt ekki takmarkað hversu mikið var tekið á land af hverjum stofn (sjá [[harmleikur almenninganna]]). Árið 1977 voru settar takmarkanir á þorskveiði ([[skrapdagakerfið]]) en árin 1982 og 1983 dróg verulega úr þorskveiði þrátt fyrir mikla sókn og endurskoðun á ''lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands'' (nr. 81, 31. maí 1976) hófust: {{Tilvitnun| Í 10. gr. I. nr. 81/1976 er vald ráðherra til þess að ákveða heildarkvóta bundið við að fiskistofn sé hættulega ofveiddur og viðkoma hans því í yfirvofandi hættu. Þróunin hefur orðið sú, að heildarkvótar hafa verið ákveðnir í veiðum ýmissa nytjastofna, eins og t. d. síld, loðnu og rækju, þegar hætta hefur verið talin á að þessir stofnar myndu ofveiddir yrðu ekki settar takmarkanir á veiðarnar. Ráðherra gæti, að fengnum tillögum Hafrannsóknastofnunarinnar, samkvæmt þessari grein, ákveðið hversu mikið mætti veiða úr ákveðnum stofni tiltekið tímabil eða vertíð. |188. Frumvarp til laga lagt fyrir Alþingi á 106. löggjafarþingi 1983.}} Frumvarpið varð að lögum sama ár og tóku gildi 1. janúar 1984 og með því „[l]ögfest [...] ótvíræð heimild fyrir ráðherra til þess að ákveða heildarkvóta“<ref>[https://www.althingi.is/altext/106/s/pdf/0188.pdf 188. Frumvarp til laga á 106. löggjafarþingi 1983]</ref> en giltu til loka árs 1984. Þessi lög voru síðan endurnýjuð þar til við tóku ''lög um stjórn fiskveiða'' en ætla má að þessi fyrstu bráðabirgðalög hafi verið mótandi fyrir löggjöf síðar, til dæmis með því að úthluta aflaheimildum eftir veiðireynslu. Lögin voru gagnrýnd á sínum tíma meðal annars vegna þess að þau þóttu gefa sjávarútvegsráðherra ''[[alræði]]svald'' sem gæti með reglugerð sett útgerðir á hausinn. Eins hefur verið bent á að lögin voru í fyrstu sett í neyð og af nýrri ríkisstjórn, því hafi ákvarðanataka um fiskveiðistjórn frá sjónarhorni [[Þingstjórnarkenning um lýðræði|þingstjórnarkenninga]] ekki verið lýðræðisleg, þar sem enginn flokkur gekk til kosninga með mótaða stefnu um fiskveiðistjórn og engin umræða átti sér stað innan flokka um málið fyrir kosningar, hafi þingmenn ekki haft umboð til að setja lög um þessi efni. Í megindráttum hafi stefnan verið mótuð á Fiskiþingi 1983 og af samtökum útvegsmanna.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7026467?iabr=on|title=Skírnir - Haust (01.09.2011) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2025-08-09}}</ref> == Lög um stjórn fiskveiða == ''Lög um stjórn fiskveiða'' eru núgildandi lög sem lýsa núverandi kvótakerfi — eins og það nefnist í daglegu máli — en önnur löggjöf eins og til dæmis lög um samningsveð og stjórnarskráin skipta hér einnig máli, þá sérstaklega ákvæði stjórnarskrár um atvinnufrelsi (75. grein) og eignarétt (72. grein). ''Lög um stjórn fiskveiða'' voru þá, eins og löggjöf er almennt, ótímabundin og sú breyting gerð að eitt aflamarkskerfi réði úthlutun og sóknarmarkskerfi aflagt. Fyrsta grein stjórnarfrumvarpsins sem síðar varð að lögum segir: {{Tilvitnun|Nytjastofnar á Íslandsmiðum eru sameign íslensku þjóðarinnar. Markmið laga þessara er að stuðla að verndun og hagkvæmri nýtingu þeirra og tryggja með því trausta atvinnu og byggð í landinu.|609. Frumvarp til laga}} Í athugasemdum við frumvarpið er talað um mikilvægi þessarar auðlindar og forræði Íslendinga yfir henni, þá segir: {{Tilvitnun|Jafnframt felst í þessu sú sjálfsagða stefnumörkun að markmiðið með stjórn fiskveiða er að nýta fiskstofnana til hagsbóta fyrir þjóðarheildina. Enda þótt frumvarpið byggi á því að fiskstofnarnir verði skynsamlegast nýttir með því að fela þeim sem daglega starfa að fiskveiðum víðtækt ákvörðunarvald í þessum efnum má það ekki verða til þess að með því verði talin myndast óafturkallanlegt og stjórnarskrárvarið forræði einstakra aðila yfir auðlindinni.||609. Frumvarp til laga}} Eftir umræður á Alþingi hafði fyrstu grein verið breytt með eftirfarandi hætti: {{Tilvitnun|Nytjastofnar á Íslandsmiðum eru sameign íslensku þjóðarinnar. Markmið laga þessara er að stuðla að verndun og hagkvæmri nýtingu þeirra og tryggja með því trausta atvinnu og byggð í landinu. Úthlutun veiðiheimilda samkvæmt lögum þessum myndar ekki eignarrétt eða óafturkallanlegt forræði einstakra aðila yfir veiðiheimildum.|1990 nr. 38 15. maí Lög um stjórn fiskveiða}} Þessi síðari viðbót um að úthlutun veiðiheimilda myndi ekki eignarétt hefur verið umdeild, meðal annars í tengslum við framsal og veðsetningu aflaheimilda.<ref>[https://skemman.is/bitstream/1946/17518/1/Samningsve%c3%b0%20aflaheimilda.pdf Veðsetning aflaheimilda - Ákvæði 4. mgr. 3. gr. laga um samningsveð nr. 75/1997 eftir Sigvalda Fannar Jónsson]</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4904519?iabr=on|title=Tímarit lögfræðinga - 1. Tölublað (01.02.1998) - Hver á kvótann? - Þorgeir Örlygsson - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2025-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4904917?iabr=on|title=Tímarit lögfræðinga - 1. Tölublað (01.05.1999) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2025-08-10}}</ref> Sömuleiðis hefur hugmyndin um ''sameign þjóðarinnar'' eða ''þjóðareign'' verið umdeild.<ref>[https://timarit.is/page/6108192?iabr=on Eigum ekki fiskinn í sjónum - að mati Sigurðar <nowiki>[Líndal]</nowiki> og gefur hann ekki mikið fyrir hugtakið <nowiki>[...]</nowiki> sameign íslensku þjóðarinnar]</ref> Nokkrar hugmyndir hafa verið um hvernig megi sætta þennan ágreining, til dæmis hafa verið flutt nokkrum sinnum frumvörp um úthlutun veiðiheimilda til íslenskra ríkisborgara eða skattgreiðanda <ref name=":0">[https://www.althingi.is/altext/141/s/0296.html Þingskjal 296 — 265. mál. Frumvarp til laga um stjórn fiskveiða - flutningsmaður Pétur Blöndal]</ref> í þeim tilgangi að skýra eignarétt á veiðiheimildum og auka þannig arðsemi útvegsfyrirtækja, meðal annars með því að minnka pólítíska áhættu (veiðigjöldum er breytt með lögum og eru háð stjórn landsins hverju sinni). Í megindráttum snúast slíkar hugmyndir um að taka hluta heildaraflans til hliðar í skrefum og leigja hann eða setja á uppboð, þannig sé hægt að verðleggja eðlilega aflaheimildir á frjálsum markaði.<ref>{{Vefheimild|url=https://eml.berkeley.edu/~jsteinsson/greinar/tilbodsleidinglaerur.pdf|titill=Ráðstöfun aflahlutdeilda með endurúthlutun og tilboðsmarkaði “Tilboðsleiðin”|höfundur=Jón Steinsson|mánuðurskoðað=8|árskoðað=2025}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Vefheimild|url=https://eml.berkeley.edu/~jsteinsson/greinar/leigutilbodsleidinglaerur.pdf|titill=Ráðstöfun aflahlutdeilda með endurúthlutun og leigu á tilboðsmarkaði “(Leigu)tilboðsleiðin”|höfundur=Jón Steinsson|mánuðurskoðað=8|árskoðað=2025}}</ref> Í þriðju grein laganna er kveðið á um að heildarafli hvers veiðitimabils sé ákveðinn með reglugerð eftir tillögum [[Hafrannsóknastofnun Íslands|Hafrannsóknarstofnunar]]. Samkvæmt 9. grein laga er aflahlutdeild úthlutað miðað við veiðireynslu skipa síðustu þriggja veiðitímabila ef samfelld veiðireynsla er á nytjastofni sem takmörkuð er samkvæmt þriðju grein, ef ekki er samfelld aflareynsla fyrir hendi getur ráðherra ákveðið aflahlutdeild einstakra skipa.<ref>{{Cite web|url=https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=0f2f6428-7b6a-11eb-947c-005056bc0bdb&id=4e9c43b8-ee99-4d40-88ec-ebc257cc7a60|title=Ísfélag Vestmannaeyja hf. gegn íslenska ríkinu|website=www.haestirettur.is|access-date=2025-08-10}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Úthlutun hlutdeildar á skip frekar en til dæmis fiskvinnslur, sjómenn eða bæjarfélög er annað deiluefni um kvótakerfið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6266613?iabr=on|title=Ægir - 2. tölublað (01.02.2004) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2025-08-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3343037?iabr=on|title=Alþýðublaðið - 184. Tölublað (02.12.1993) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2025-08-10}}</ref> Ráðherra þarf ekki að fylgja tillögum Hafrannsóknarstofnunar og tilhneiging getur verið til að gefa út meiri kvóta en ráðleggingar vísindamanna gefa tilefni til.<ref name="nap.nationalacademies.org">{{Cite book|url=https://nap.nationalacademies.org/read/6335/chapter/16|title=Read "Sharing the Fish: Toward a National Policy on Individual Fishing Quotas" at NAP.edu|language=en}}</ref> {{Tilvitnun| Ríkisstjórnin hefur reglulega farið fram úr ráðleggingum Hafrannsóknastofnunar vegna mikilvægis þorskstofnsins fyrir efnahag Íslands og tregðu til að sætta sig við tap til skemmri tíma á kostnað ávinnings til lengri tíma. Augljóslega er ekki hægt að gera slíkar málamiðlanir án þess að taka tillit til efnahagslegra og félagslegra aðstæðna, þannig að ráðleggingar Hafrannsóknastofnunar, sem taka ekki tillit til slíkra þátta, eru ekki heilagar. Engu að síður virðist sem íslenska ríkisstjórnin hafi verið óhóflega kærulaus í málamiðlunum sínum milli nútíðar og framtíðar. |lauslega þýtt úr riti Sharing the Fish: Toward a National Policy on Individual Fishing Quotas frá 1999<ref name="nap.nationalacademies.org">{{Cite book|url=https://nap.nationalacademies.org/read/6335/chapter/16|title=Read "Sharing the Fish: Toward a National Policy on Individual Fishing Quotas" at NAP.edu|language=en}}</ref>}}Tólfta grein laganna fjallar um framsal eða flutning aflaheimilda milli skipa við ákveðnar aðstæður. Útgerð heldur aflaheimildum skips sem ferst í tvö fiskveiðitímabil, framsal aflaheimilda að hluta eða öllu leiti er leyfilegt innan ákveðinna marka og þær skorður settar á sölu skipa að sveitafélaginu þaðan sem skipið er gert út sé boðinn forkaupsréttur. Síðari túlkun dómstóla á þessari grein er að sveitarfélög hafi aðeins forkaupsrétt á skipum en ekki aflaheimildum eða hlutabréfum í útgerðarfélagi, þannig geti aflaheimildir flust — beint eða óbeint — í annað sveitarfélag frá sveitarfélagið þar sem aflaheimildir voru upprunalega án þess að það öðlist forkaupsrétt.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6259195?iabr=on|title=Blekking í aldafjórðung afhjúpuð - Vestfirðir - 11. tölublað (11.06.2015)|website=timarit.is|access-date=2025-08-10}}</ref> Meginrökin fyrir frjálsu framsali aflaheimilda eru að útgerðir geti hagrætt í rekstri, til dæmis með því að færa kvóta af nokkrum gömlum skipum yfir á einn nýmóðins frystitogara, en það var eitt af markmiðum fyrstu laga um stjórn fiskveiða og bráðabirgðalaga að minnka skipaflotann. Framsal aflaheimilda hefur verið gagnrýnt meðal annars vegna þess að með þessu var hægt að flytja kvótann úr byggðum sem voru mjög háðar sjávarútvegi, eins og til dæmis þegar [[Guggan]] var flutt frá Ísafirði. Eins hefur því verið haldið fram að framsalið hafi ýtt undir óeðlilega samþjöppun auðs í hendur fárra og þeir stundum nefndir ''kvótakóngar'' eða ''sægreifar'' sem bröskuðu með veiðiheimildir.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7027437?iabr=on|title=Lýðræðisbrestir ... lýðveldisins - Svanur Kristjánsson - Skírnir - Haust (01.09.2013)|website=timarit.is|access-date=2025-08-10}}</ref> == Tegundir undir aflamarki == {{col-begin}}{{col-2}} * [[Þorskur]] * [[Ýsa]] * [[Ufsi]] * [[Steinbítur]] * [[Karfi]] * [[Grálúða]] * [[Sandkoli]] * [[Skrápflúra]] * [[Skarkoli]] * [[Þykkvalúra]] {{col-2}} * [[Langlúra]] * [[Keila (fiskur)|Keila]] * [[Langa]] * [[Skötuselur]] * [[Síld]] ([[íslensk sumargotssíld]]) * [[Úthafsrækja]] * [[Humar]] * [[Hörpudiskur]] * [[Innfjarðarækja]] {{col-end}} == Sjá einnig == * [[Sjávarútvegur á Íslandi]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.sjavarutvegur.is/ Sjávarútvegur.is] * [http://www.sjavarutvegsraduneyti.is/ Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneyti Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818221306/http://sjavarutvegsraduneyti.is/ |date=2022-08-18 }} * [http://www.liu.is Landssamband íslenskra útvegsmanna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080208124132/http://liu.is/ |date=2008-02-08 }}, hagsmunasamtök * [http://www.althingi.is/lagas/nuna/2006116.html Lög um stjórn fiskveiða], 2006 nr. 116 10. ágúst * [http://www.stjornartidindi.is/Advert.aspx?ID=632387ea-a159-4811-bef6-2f28f14ef123 Reglugerð um veiðar í atvinnuskyni fiskveiðiárið 2008/2009], Nr. 742/2008 === Kvótakerfið í fjölmiðlum === * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2891903 ''Margar leiðir til, en kvótinn sú versta''; grein í Þjóðviljanum 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1593327 ''Aflakvótinn hefur leitt til verðmætaaukningar''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2892167 ''Kvótakerfinu ekki breytt í ár''; grein í Þjóðviljanum 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1601189 ''Aflamark á skip eða aflamark á fisktegundir''; grein í Morgunblaðinu 1984] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3343411 ''Bálviðri um kvótakerfið''; grein í Alþýðublaðinu 1994] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3608657 ''Flestir óánægðir með kvótakerfið''; grein í Morgunblaðinu 2004] [[Flokkur:Íslenskur sjávarútvegur]] [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Efnahagur Íslands]] dj978foz55ak0lixt8sqg5k22vgr7rq 0 78459 1963045 1873225 2026-05-14T03:43:53Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963045 wikitext text/x-wiki '''Vestari-Jökulsá''' eða '''Jökulsá vestri''' er [[jökulá]] í [[Skagafjörður|Skagafirði]]. Upptök hennar eru í norðvesturhorni [[Hofsjökull|Hofsjökuls]] í mörgum kvíslum sem sameinast svo og falla til norðurs.<ref>{{Cite web|url=https://is.nat.is/heradsvotn/|title=Héraðsvötn - NAT ferðavísir|date=2020-05-04|language=is|access-date=2024-08-04}}</ref> Áin rennur fyrst um tiltölulega hallalítið og slétt land og síðan í djúpu gljúfri, Þröngagili, og síðan eftir löngum dal uns hún fellur til norðausturs ofan í [[Vesturdalur|Vesturdal]]. Þar rennur [[Hofsá (Höfðaströnd)|Hofsá]] í ána og síðan fellur hún stuttan spöl eftir Vesturdal, sameinast [[Austari-Jökulsá]] við [[Tunguháls]] og eftir það nefnast árnar [[Héraðsvötn]].<ref>{{Cite web|url=https://guidetoiceland.is/travel-iceland/drive/vestari-jokulsa|title=Vestari Jökulsá Travel Guide|website=Guide to Iceland|language=en|access-date=2024-08-04}}</ref> Rætt hefur verið um að virkja Jökulsárnar báðar og hafa ýmsir virkjunarmöguleikar verið skoðaðir þótt oftast sé rætt um virkjun við [[Villinganes]], skammt neðan við ármótin. Aðrir vilja friðlýsa árnar.<ref>{{Cite web|url=https://www.savetheaustarijokulsa.org/|title=Home|website=SavetheAustari|language=en|access-date=2024-08-04}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kayaksession.com/save-the-austari-jokulsa/|title=Save the Austari-Jökulsá|last=Session|first=Kayak|date=2023-05-01|website=Kayak Session Magazine|language=fr-FR|access-date=2024-08-04}}</ref> Boðið er upp á [[flúðasiglingar]] bæði á Vestari- og Austari-Jökulsá og þykja árnar henta einkar vel til þeirra.<ref>{{Cite web|url=https://www.northiceland.is/en/experiences/activities/water-activities/river-rafting|title=River rafting in North Iceland|last=Iceland|first=North|website=Visit North Iceland|language=en|access-date=2024-08-04}}</ref> == Heimildir == * Hallgrímur Jónasson: ''Árbók Ferðafélags Íslands''. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946. * Hjalti Pálsson (ritstj.): ''Byggðasaga Skagafjarðar'' II. bindi. Lýtingsstaðahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2004. ISBN 978-9979-861-13-4 {{reflist}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Skagafjörður]] [[Flokkur:Jökulár á Íslandi]] fimupvmnw2676s8td6sgkmp4kaqqg3h 0 82632 1963012 1921628 2026-05-13T13:01:21Z Berserkur 10188 1963012 wikitext text/x-wiki [[File:2015 RiP In Flames - by 2eight - 8SC9852.jpg|thumb|upright=1.8|In Flames - Rock im Park 2015]] '''In Flames''' er [[Svíþjóð|sænsk]] [[melódískt dauðarokk|melódísk dauðarokk]]shljómsveit stofnuð árið [[1990]] í [[Gautaborg]]. Sveitin var áhrifamikil í þróun melódísks dauðarokks og hafði áhrif á [[metalcore]]-stefnuna, t.a.m. í Bandaríkjunum. <ref>[https://www.loudersound.com/bands-artists/the-story-of-in-flames The story of In Flames] Louder Sound, sótt 13. maí 2026</ref> Sveitin hefur unnið til sænsku Grammy-verðlaunanna, t.d. fyrir plötuna ''Come Clarity'' (2006). Á ''Reroute to Remain'' (2002) hóf hún að gera tilraunir með annars konar tónlist, í ætt við [[jaðar|jaðarþungarokk]] og [[nýþungarokk]]. <ref>[https://www.allmusic.com/album/reroute-to-remain-mw0000221920#review Reroute to Remain] Allmusic</ref> In Flames hefur tekið ýmsum breytingum á liðskipan en Anders Fridén og Björn Gelotte hafa verið með sveitinni síðan 1995. Fyrsti söngvari In Flames var Mikael Stanne og söng hann inn á fyrstu plötuna ''Lunar Strain''. Hann fór yfir í sveitina [[Dark Tranquillity]] þar sem Fridén var áður söngvari. Stanne stofnaði [[The Halo Effect]] með fyrrum meðlimum In Flames árið 2021. Chris Broderick, fyrrum gítarleikari m.a. [[Megadeth]] hefur verið með sveitinni síðan 2019 og Liam Wilson, bassaleikari [[Dillinger Escape Plan]] frá 2024. <ref>[https://www.allmusic.com/artist/in-flames-mn0000096977#biography In Flames Biography] Allmusic</ref> Sveitin spilaði í Hörpu sumarið [[2025]]. <ref>[https://www.dv.is/fokus/2024/11/28/flames-til-islands-sumar In Flames til Íslands í sumar] Dv.is, sótt 28. nóvember 2024</ref> == Plötur == * Lunar Strain (1994) * Subterranean (1995) * The Jester Race (1996) * Whoracle (1997) * Colony (1999) * Clayman (2000) * Reroute to Remain (2002) * Soundtrack to Your Escape (2004) * Come Clarity (2006) * A Sense of Purpose (2008) * Sounds of a Playground Fading (2011) * Siren Charms (2014) * Battles (2016) * I, the Mask (2019) * Foregone (2023) == Meðlimir == * Anders Fridén — Söngur * Chris Broderick — Gítar * Björn Gelotte — Gítar * Liam Wilson — Bassi '''Fyrrum meðlimir''' * Peter Iwers - Bassi (1997-2016) * Daniel Svensson - Trommur (1997-2015) * Jesper Strömblad - Gítar (1990-2010) * Glenn Ljungström - Gítar (1993-1997) * Johan Larsson - Bassi (1990-1997) * Niclas Engelin - Bassi (1997-1998, 2011-2022) * Mikael Stanne - Söngur (1993-1995) * Anders Iwers - Gítar (1990-1993) * Tanner Wayne – Trommur (2018-2025) * Joe Rikard - Trommur (2016-2018) * Bryce Paul - Bassi (2017-2023) * Daniel Erlandsson - Trommur (1994-1995) {{Commonscat}} ==Tilvísanir== [[Flokkur:Sænskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Sænskar þungarokkshljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1990]] o5ia184u2vcul2mvrf5s96qu7ool6xq 0 101309 1963041 1959955 2026-05-14T00:26:57Z Mutark2026 116279 /* Heimildir */ +[[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1969]] 1963041 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Sjónvarpsþáttur | show_name = Sesame Street | format = Barnaþáttur | genre = Fræðandi sjónvarpsefni<br />Brúðuleikur<br />Hreyfimyndir<br />Fræðandi skemmtun | runtime = 60 mínútur | creator = [[Joan Ganz Cooney]]<br />[[Lloyd Morrisett]] | producer = [[Samuel Gibbon]]<br />[[Jon Stone]] | starring = Various | opentheme = "[[Can You Tell Me How to Get to Sesame Street?]]" | location = [[Kaufman Astoria Studios]]<br />[[Astoria, Queens]], [[New York-borg]] | endtheme = "Can You Tell Me How to Get to Sesame Street?" (instrumental) | theme_music_composer = [[Joe Raposo]]<br />[[Jon Stone]]<br />[[Bruce Hart (songwriter)|Bruce Hart]] | company = [[Sesame Workshop|Children's Television Workshop]] (1969–2000)<br />[[Sesame Workshop]] (2000–present) | distributor = [[Warner Home Video]] | country = Bandaríkin | language = Enska | network = [[National Educational Television|NET]] (1969–1970)<br />[[Public Broadcasting Service|PBS]] (1970–present) | ratings = {{TV-Y}} | first_aired = [[10. nóvember]] [[1969]] | last_aired = present | num_seasons = 43 | num_episodes = 4.327 }} '''''Sesame Street''''' er [[Bandaríkin|bandarískur]] barnaþáttur sem [[Joan Ganz Cooney]] og [[Lloyd Morrisett]] sköpuðu. Þátturinn er þekktur fyrir fræðsluefni og sköpunargáfu sem er miðlað áfram í gegnum brúður [[Jim Henson|Jims Henson]], hreyfimyndir, stuttmyndir, fyndni og menningarlegar vísanir. Þættirnir hófu göngu sína þann [[10. nóvember]] [[1969]] og hafa notið gríðarlegra vinsælda síðan. ==Saga== Hugmyndin að ''Sesame Street'' varð til 1966 í umræðum á milli sjónvarps framleiðandans Joan Ganz Cooney og varaforseta Carnegie Foundation, Lloyd Morrisett. Markmið þeirra var að búa til barnaþátt sem myndi ná „vanabindandi gæðum sjónvarps og gera eitthvað gott við þau“,<ref name="davis-8">Davis, p. 8</ref> eins og að hjálpa börnum við undirbúning fyrir skólann. Eftir tveggja ára rannsóknarvinnu fékk hin nýstofnaða Children's Television Workshop (CTW) styrk að andvirði 8 milljón bandarískra dala (50 milljónir dala að núvirði) frá Carnegie Foundation, Ford Foundation og ríkistjórn bandaríkjanna, til þess að búa til og framleiða nýjan barnaþátt.<ref name="Finch, p. 53">Finch, p. 53</ref> Þátturinn var frumsýndur 10. nóvember 1969.<ref name="brooke">{{cite news | last = Brooke| first = Jill | title = 'Sesame Street' Takes a Bow to 30 Animated Years | work = The New York Times | date = 1998-11-13 | url = https://www.cnn.com/SHOWBIZ/TV/9811/13/sesame.street/ | accessdate = 2010-10-09}}</ref> Á fertugsafmæli þáttarins, 2009, hafði Sesame street verið sjónvarpað í 120 löndum og 20 útgáfur af þættinum höfðu verið búnar til, víðsvegar um heiminn.<ref name="friedman">{{cite news | first = Michael Jay | last = Friedman | title = Sesame Street Educates and Entertains Internationally | url = http://www.america.gov/st/washfile-english/2006/April/20060405165756jmnamdeirf0.4207117.html | work = America.gov | publisher = U.S. Department of State Bureau of International Information Programs | location = | date = 2006-04-08 | accessdate = 2008-10-09 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090215093006/http://www.america.gov/st/washfile-english/2006/April/20060405165756jmnamdeirf0.4207117.html | archivedate = 2009-02-15 }}</ref> Velgengni þáttarins hélt áfram á níunda áratugnum. 1981 þegar ríkistjórnin dró til baka styrk sinn, markaðsetti CTW þáttinn með útgáfu tímarita, höfundarlaunum af bókum, vöruleyfi og innkomu vegna útsendinga erlendis.<ref name="odell">O'Dell, pp. 73–74</ref> Námskrá Sesame Street hefur aukist til að innihalda tilfinningaleg efni eins og sambönd, siðfræði og tilfinningar. Margir söguþræðir þáttana voru teknir frá reynslu starfsfólksins, einkum dauða Will Lee 1982 - sem lék Mr. Hooper<ref name="hellman-52">{{cite journal | last = Hellman | first = Peter | title = Street Smart: How Big Bird & Company Do It | journal = New York Magazine | volume = 20 | issue = 46 | page = 52 | date = 1987-11-23 | url = http://books.google.com/?id=KOUCAAAAMBAJ&pg=PA48&vq=sesame+street&q=sesame%20street | issn = 0028-7369 | accessdate = 2009-08-11}}</ref>—og gifting Luis og Maria 1988.<ref name="Borgenicht, p. 80">Borgenicht, p. 80</ref> Á síðustu árum hefur Sesame street staðið frammi fyrir félagslegum og efnahagslegum áskorunum, þar á meðal breytingum hvernig börn horfa á sjónvarpsefni, samkeppni frá öðrum þáttum, þróun kapalsjónvarpsins og minnkandi áhorf.<ref name="davis-320">Davis, p. 320</ref> Eftir aldarmótin 2000, voru skipulagsbreytingar gerðar á Sesame Street. Til dæmis, frá 2002 varð þátturinn meira í frásagnarformi og innihélt áframhaldandi söguþræði. Eftir þrítugsafmæli þáttarins 1999 og vegna vinsælda Elmo í prúðuleikurunum, innihélt þátturinn einnig vinsælt myndbrot sem var þekkt sem "Veröld Elmo".<ref name="goodman">{{cite news | first = Tim | last = Goodman | title = Word on the 'Street' | url = http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2002/02/04/DD9808.DTL | work = San Francisco Chronicle | date = 2002-02-04 | accessdate = 2008-10-09 | archive-date = 2011-06-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629045109/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2002%2F02%2F04%2FDD9808.DTL | url-status = dead }}</ref> Eftir fertugsafmæli þáttarins, fékk þátturinn heiðursverðlaun Emmy.<ref name="emmys">"[http://www.youtube.com/watch?v=FYF1dQFo-cY 36th Daytime Emmy Awards]". 2009-08-30. The CW.</ref> ==Tilvísanir== <references/> ==Heimildir== * {{wpheimild|tungumál=en|titill=Sesame Street|mánuðurskoðað=21. apríl|árskoðað=2013}} * Borgenicht, David (1998). ''Sesame Street Unpaved''. New York: Hyperion Publishing. ISBN 0-7868-6460-5 * Davis, Michael (2008). [http://books.google.com/books?id=i3ilsEuFUkAC&printsec=frontcover ''Street Gang: The Complete History of Sesame Street'']. New York: Viking Penguin. ISBN 978-0-670-01996-0 * Finch, Christopher (1993). ''Jim Henson: The Works: the Art, the Magic, the Imagination''. New York: Random House. ISBN 0-679-41203-4 * O'Dell, Cary (1997). ''Women Pioneers in Television: Biographies of Fifteen Industry Leaders.'' Jefferson, North Carolina: McFarland & Company. ISBN 0-7864-0167-2. {{stubbur|dægurmenning}} [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1969]] e6eifn22d1anudjcc07zbfchdt6yb6s 0 101806 1963035 1941427 2026-05-13T21:22:29Z Usutto 107102 /* Orðsifjar */ 1963035 wikitext text/x-wiki {{Byggð | fáni = Flag Haarlem.svg | skjaldarmerki = Haarlem wapen.svg | kort = LocatieHaarlem.png | undirskipting_gerð = Hérað | undirskipting_nafn = [[Norður-Holland]] | flatarmál_heild_km2 = 32,11 | mannfjöldi_heild = 155.105 | mannfjöldi_frá = 1. jan 2014 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 =4.8300 | vefsíða =[http://www.haarlem.nl/ www.haarlem.nl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040129161819/http://www.haarlem.nl/ |date=2004-01-29 }} }} '''Haarlem''' er næststærsta borgin í hollenska héraðinu [[Norður-Holland]]i með 155 þúsund íbúa (1. jan 2014). Aðeins [[Amsterdam]] er stærri. Haarlem er miðstöð túlípanahéraðsins í [[Holland]]i. == Lega og lýsing == Haarlem liggur á sandhrygg vestarlega í Hollandi, en hryggurinn teygir sig frá [[Alkmaar]] til [[Leiden]]. Aðeins 5 km er til strandarinnar við [[Norðursjór|Norðursjó]]. Næstu borgir eru Amsterdam til austurs (10 km), Ijmuiden til norðurs (10 km) og Leiden til suðurs (15 km). [[Schiphol-flugvöllur]] er aðeins í 5 km fjarlægð til suðausturs. Við vestri borgarmörkin er þjóðgarðurinn Zuid-Kennemerland. == Skjaldarmerki og fáni == [[Skjaldarmerki]] Haarlems sýnir sverð, fjórar hvítar stjörnur og hvítan kross á rauðum grunni. Krossinn og sverðið merkja að riddarar frá Haarlem tóku þátt í 5. [[Krossferðir|krossferðinni]] snemma á [[13. öldin|13. öld]]. Ljónin sitthvoru megin við, gullkórónan og tréð fyrir aftan eru síðari tíma viðbætur. Fyrir neðan er borði með áletruninni: ''Vicit vim Virtus'', sem merkir ''dyggð sigrast á valdi''. Fáninn var tekinn í notkun á [[20. öldin|20. öld]] og er eins og skjöldurinn, nema hvað formið er öðruvísi. == Orðsifjar == Orðsifjar bæjarins eru ekki vitaðar með vissu. Heitið kemur fyrst fyrir á 10. öld sem -''Haralem''. Líklegast er talið að það sé leitt af Haarloheim og að -Haar merki ''hæð'' (getur þó merkt fjölda margt annað) (sbr. ''Har''danger á norsku), lo merkir ''skógur'' (sbr. Waterloo = ''vatnaskógur'') og heim merkir ''bær''. Merkingin er því ''bærinn á skógarhæðinni''. Hollendingar fluttu heitið út til Nýju Amsterdam í [[Ameríka|Ameríku]] á [[17. öldin|17. öld]] er þeir nefndu eitt þorpið á [[Manhattan]] Nieuw Haarlem. Þegar [[Bretland|Bretar]] hertóku Nýja Amsterdam fékk Nieuw Haarlem að haldast og er borgarhverfið Harlem í [[New York]] í dag. Haarlem er gjarnan kölluð Bloemenstadt (''Blómaborgin'') í Hollandi, vegna mikillar blómaræktunar. == Saga Haarlem == === Upphaf === Haarlem myndaðist sem þorp á sandhrygg við ána Spaarne og varð að mikilvægum viðkomustað á norður-suður leiðinni vestast í Hollandi. Fyrir austan var stórt stöðuvatn (Haarlemmermeer, sem í dag er nánast horfið), fyrir vestan var og er Norðursjór. Bærinn varð snemma að aðsetri greifanna af Hollandi. [[1217]] lagði stór hópur manna og riddara frá Haarlem af stað í krossferð undir stjórn Vilhjálms I greifa. Farið var til Damiette í [[Egyptaland]]i og mislukkaðist algjörlega. Fáir sneru heim aftur, en ferðin gekk í sögubækurnar sem 5. krossferðin. Sonur Vilhjálms, Vilhjálmur II, veitti Haarlem borgarréttindi [[1245]]. Aðalatvinnuvegir hinnar ungu borgar var [[vefnaður]], skipasmíði og [[Bjór (öl)|bjórbrugg]]. Á [[14. öld]] var Haarlem næststærsta borg Hollands á eftir [[Dordrecht]]. Hún var stærri þá en borgir eins og Amsterdam, Leiden og [[Rotterdam]]. Þetta breyttist [[1381]] er svarti dauðinn herjaði á Haarlem, en hann drap helming borgarbúa. === Umsátrið um Haarlem === [[Mynd:Beleg van Haarlem - Executies door de Spanjaarden.jpg|thumb|Blóðbaðið í Haarlem 1573]] Við uppreisn Niðurlendinga gegn [[Spánn|Spánverjum]] stóð nágrannaborgin Amsterdam í fyrstu með Spánverjum. Haarlem var í fyrstu hlutlaus aðili en kaus síðan að standa með Hollendingum. Í [[desember]] [[1572]] mætti Don Fadrique (sonur [[Hertoginn af Alba|hertogans af Alba]]) á svæðið og sat með her sínum um borgina. Íbúar smáborganna Zutphen og Naarden voru brytjaðir niður af Spánverjum og því lokuðu íbúar Haarlem sig inni. Umsátrið stóð yfir í hálft ár. Fréttir frá Amsterdam þess eðlis að hægt væri að semja við Spánverja leiddu til þess að borgarráðið sendi fjóra fulltrúa til Amsterdam. En meðan þeir voru í burtu var gerð bylting í Haarlem. Skipt var um borgarráð og ákveðið að semja ekki við Spánverja, sem biðu hinir rólegustu fyrir utan borgarmúrana. Fyrir austan borgina var stöðuvatnið [[Haarlemmermeer]] og með skipaferðum yfir það fengu borgarbúar mat. En þegar Amsterdam, sem enn var á bandi Spánverja, blokkaði skipaleiðirnar, fór að syrta í álinn fyrir Haarlem. Maturinn kláraðist og hungrið tók við. Borgarbúum sveið umsátrið og [[27. maí]] [[1573]] ruddust þeir inn í fangaklefana og myrtu alla fanga þar sem voru á bandi Spánverja. Vilhjálmur af Óraníu safnaði 5000 manna liði nálægt borginni Leiden og arkaði af stað til að bjarga Haarlem. En spænskur her gerði þeim fyrirsát og sigraði þá í orrustu. Eftir sjö mánaða umsátur gafst borgin lokst upp [[13. júlí]] 1573, eftir að hafa fengið vilyrði fyrir því að borgarbúum yrði hlíft gegn greiðslu. Spánverjar stóðu við gefin loforð er þeir fengu 240 þúsund gyllini en allir hermenn í borginni voru teknir af lífi, þar á meðal hermenn frá [[England]]i og [[Frakkland]]i. Aðeins þýskir hermenn fengu að fara óáreittir. 40 almennir borgarar voru einnig teknir af lífi vegna svika. Eftir blóðbaðið efndi Don Fadrique til þakkarguðsþjónustu í aðalkirkju borgarinnar. === Gullaldarárin === [[Mynd:Harlemum - Haerlem - Haarlem (1646, Atlas van Loon).jpg|thumb|Haarlem 1652. Efst sér í ána Spaarne, en á markaðstoginu er kirkjan Grote Kerk áberandi]] Eftir fall Haarlems sat spænskur her í borginni, enda geysaði sjálfstæðisstríð Niðurlendinga enn í héraðinu í kring. [[22. október]] [[1576]] kveiktu nokkrir þýskir kaupmenn varðeld um kvöldið. Eldurinn læsti sig hins vegar í nærliggjandi byggingar og varð brátt að stórbruna. Spænsku hermennirnir réðu ekki við neitt og áður en yfir lauk höfðu 500 hús brunnið til kaldra kola. Spánverjar yfirgáfu Haarlem [[1577]] eftir að borgarráð hafði undirritað samning þess efnið að allir kaþólikkar skyldu vera jafnréttháir og meðlimir annarra kirkna. Samkomulag þetta var stóð ekki lengi, en strax á næsta ári var kaþólikkum mismunað á ný. Þangað fluttu þá margir [[húgenottar]] og íbúar frá [[Flæmingjaland]]i sem ekki þoldu yfirráð Spánverja þar. [[1621]] voru rúmlega helmingur íbúa Haarlem flæmskir. Þessir nýbúar voru í mörgum tilfellum vefnaðarmenn, sem efldu þessa atvinnugrein til muna í Haarlem, ásamt [[silki]]vefnaði. [[1632]] var skipaskurður grafinn milli Haarlem og Amsterdam. Með vaxandi velgengni óx Haarlem út fyrir borgarmúrana. Því voru nýir múrar reistir og tveir nýir skipaskurðir grafnir til að tengja nýju hverfin við samgönguæðarnar. [[1656]] hófst í Haarlem útgáfa á elsta dagblaði Hollands sem enn er gefið út (heitir í dag Haarlems Dagblad). Borgin var einnig vettvangur listamanna eins og málaranna [[Jan Steen]], [[Jacob van Ruisdael]] og [[Frans Hals]]. === Frakkar og iðnbylting === Á [[18. öld]] fóru atvinnuvegir dvínandi sökum þess hve Amsterdam hafði stækkað mikið. Haarlem varð því að nokkurs konar útjaðri hennar. Margir af efnaðri íbúum Amsterdam áttu sumarhús í Haarlem og dvöldu gjarnan þar til að komast burt úr stórborginni. [[18. janúar]] [[1795]] réðust Frakkar inn í Holland. Margir áhrifamenn söfnuðust þá saman í Haarlem og gerðu byltingu í borginni án blóðsúthellinga. Þeir ráku borgarráðið og settu inn nýja menn sem voru vilhallir Frökkum. Tveimur dögum seinna þrömmuðu franskir hermenn inn í borgina og tóku við stjórn hennar. Í kjölfar voru borgarmúrarnir rifnir niður og borgarhliðin fjarlægð. Með tilveru Frakka í borginni versnaði efnahagurinn, vegna hafnbann Englendinga. Eftir að Frakkar hurfu úr landi [[1813]] var meirihluti íbúa Haarlem fátækur. Á hinn bóginn varð Haarlem höfuðborg nýstofnaðs héraðs Norður-Hollands [[1840]]. Árið á undan, [[20. september]] [[1839]], ók fyrsta [[járnbraut]]arlest Hollands milli Amsterdam og Haarlem. Þótt hún æki ekki nema á 40 km hraða, stytti það leiðina milli borganna niður í 30 mínútur (var áður 2 klst. á hestvögnum). === Nýrri tímar === Við [[Iðnbyltingin|iðnbyltinguna]] óx borgin hratt. Á 30 árum ([[1879]]-[[1909]]) tvöfaldaðist íbúafjöldinn og fór upp í tæp 70 þúsund. Til að skapa meira rými fyrir ný hverfi kom upp sú tillaga að sameinast nokkrum sveitarfélögum. Þeirri tillögu var hafnað af viðkomandi sveitarfélögum til að byrja með. [[1911]] flaug Hollendingurinn [[Anthony Fokker]] heimasmíðaða flugvél hringinn í kringum Haarlem en það var fyrsta flugvél sem Hollendingur hafði smíðað. [[1927]] voru bæirnir Schoten, Spaarndam, Bloemendaal og Heemstede loks sameinaðir Haarlem, sem við það hlaut mikið athafnasvæði og óx íbúafjöldinn um rúmlega 31 þúsund. [[Þýskaland|Þjóðverjar]] hertóku Haarlem [[10. maí]] [[1940]]. Þrátt fyrir öflugt starf andspyrnunnar voru langflestir [[gyðingar]] í borginni handsamaðir og sendir í [[útrýmingarbúðir]]. [[17. september]] [[1944]] ráku [[Nasismi|nasistar]] alla íbúa í norðurhluta borgarinnar út á gaddinn til að búa til varnarlínu gegn bandamönnum. Mörg hús voru rifin, þar á meðal knattspyrnuvöllurinn. Veturinn 1944-45 ríkti hungursneyð í Haarlem. Þjóðverjar stöðvuðu alla flutninga eftir að bandamenn réðust inn í landið. Margir sultu til bana. Aðrir tórðu með því að borða túlípanalauka sem ætlaðir voru til sáninga næsta vor. [[22. september]] var skrúfað fyrir gasið, þannig að það var eingöngu tiltækt í tvo tíma á dag. [[9. október]] lokuðu þeir svo fyrir rafmagið. Það var því mikill fögnuður meðal borgarbúa er bandamenn frelsuðu Haarlem í [[maí]] [[1945]]. == Viðburðir == ''Bloemencorso Bollenstreek'' er blómaskrúðganga sem gengin er frá bænum Noordwijk til Haarlem. Á svæðinu í kringum Haarlem er enda mikil túlípanarækt. Gangan er farin árlega í [[apríl]], þegar nytjablóm þekja akrana. ''Bevrijdingspop'' er tónlistarhátíð í Haarlem í tilefni af frelsun borgarinnar úr höndum nasista. Því er hún haldin í maí ár hvert. Hátíðinni var hleypt af stokkunum [[1980]] en í henni er popptónlistin áberandi. Bevrijdingspop er stærsta frelsunarhátíð Hollands. == Íþróttir == [[Knattspyrna|Aðalknattspyrnufélag]] borgarinnar er (eða var) HFC Haarlem, sem varð hollenskur meistari [[1946]] og tvisvar bikarmeistari ([[1902]] og [[1912]]). Félagið lék í efstu deild (Eredivisie) fram til [[1990]] en [[2010]] varð það gjaldþrota. Einn kunnasti leikmaður félagsins var [[Ruud Gullit]]. Knattspyrnufélagið Koninklijke HFC úr sömu borg er elsta knattspyrnufélag Hollands, en það var stofnað [[1879]]. [[Mynd:Jacob Isaacksz. van Ruisdael - View of Haarlem.jpg|thumb|Haarlem séð frá nærsveit. Málverk eftir Jacob van Ruisdael.]] Kenamju er félag sem stundar bardagaíþróttir í Haarlem. Það var stofnað [[1948]] og æfðu félagsmenn í upphafi aðeins [[júdó]], en síðar bættust aðrar bardagaíþróttir við, svo sem [[karate]] og [[jiu jitsu]]. Alls eru 20 mismunandi íþróttir æfðar í dag. Félagið er mjög þekkt víðast hvar. [[1998]] urðu bæði karla- og kvennaliðin Evrópumeistarar í sínum greinum. Haarlemse Honkbalweek er alþjóðlegt [[Hafnabolti|hafnaboltamót]] sem haldið er á tveggja ára fresti í Haarlem. Mótið var fyrst haldið [[1961]] (óreglulega) en á sléttum árum síðan [[1972]]. Núverandi meistarar er landslið Hollands en [[Bandaríkin]] hafa oftast unnið, eða þrettán sinnum alls. == Vinabæir == Haarlem viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir: {| |- | valign="top" | * {{DEU}} [[Osnabrück]] í [[Þýskalandi]], síðan [[1961]] * {{FRA}} [[Angers]] í [[Frakkland]]i, síðan [[1964]] * {{TUR}} [[Emirdag]] í [[Tyrkland]]i |} == Frægustu börn borgarinnar == * ([[1370]]) [[Laurens Coster|Laurens Janszoon Coster]], uppfinningamaður lausstafaprentsins í Hollandi * ([[1628]] eða [[1629]]) [[Jacob van Ruisdael]] málari * ([[1968]]) [[Frank Verlaat]] knattspyrnumaður * ([[1982]]) [[Maarten Stekelenburg]], landsliðsmarkmaður Hollendinga í knattspyrnu == Byggingar og kennileiti == [[Mynd:Grote-Kerk-Haarlem.jpg|thumb|Grote Kerk]] [[Mynd:Cityhall-Haarlem.jpg|thumb|Ráðhúsið]] * Grote Kerk (einnig Kirkja heilags Bavo) er stærsta kirkja borgarinnar. Hún var reist á [[1370]]-[[1520]] í gotneskum stíl og helgum heilögum Bavo. [[1578]] var kirkjan tekin af mótmælendum í [[Siðaskiptin|siðaskiptunum]] og breytt í kirkju mótmælenda. Orgelið var smíðað [[1738]]. Árið [[1766]] heimsótti [[Mozart]] borgina og spilaði á þetta orgel í kirkjunni. Grafreitir eru inni í kirkjunni en hætt var að grafa þar [[1831]]. Þekktasti einstaklingur sem í kirkjunni hvílir er málarinn Frans Hals. * Ráðhúsið í Haarlem á uppruna sinn eftir bruna í borginni [[1351]]. Þá skemmdist aðsetur Vilhjálms II. greifa af Hollandi og gaf hann það sem eftir var borginni sem nýtt ráðhús. Því var tekið og forláta ráðhús byggt. Framhliðin var skreytt eftirá, [[1602]]-[[1604|04]]. Inni í húsinu eru mörg verðmæt málverk, til dæmis af greifunum af Hollandi allt frá Dirk I. til Maximilian frá [[Austurríki]]. Húsið er enn notað sem ráðhús í dag. * Vleeshal (''kjöthöllin'') er gömul bygging í miðborginni sem reist var 1602-03. Hún var eini staðurinn í borginni þar sem versla mátti með kjöt og minna uxahöfuðin úr steini á framhlið hússins á það. [[1840]] flutti kjötmarkaðurinn og var húsið þá notað sem skjalageymsla og bókasafn. [[1950]] flutti Frans Hals safnið í húsið en málarinn starfaði stóran hluta ævi sinnar í Haarlem. Í kjallaranum er fornminjasafn. * Teylers-safnið er elsta safn Hollands. Í húsinu bjó áður mennonítinn Pieter Teyler van der Hulst á [[18. öldin|18. öld]] en af honum er heiti safnsins dregið. Teyler var ötull safnari ýmissa muna í fortíð og nútíð og kom þeim haganlega fyrir á heimili sínu. Til dæmis átti hann allra fyrsta [[Steingervingur|steingervinginn]] af fornfuglinum [[Archaeopteryx]], ýmsa aðra fornleifar, myntir, teikningar, málverk eftir [[Michelangelo Buonarroti|Michelangelo]] og [[Rembrandt]], bækur og margt fleira. Jafnvel fyrir andlát sitt var heimili hans þekkt safn og það varð að fyrsta opinbera safni Hollands eftir andlát hans. Aðalsalurinn heitir Ovale Zaal og er sporöskjulaga í laginu. Holland hefur sótt um að safnið verði sett á [[heimsminjaskrá UNESCO]]. * De Adriaan er [[vindmylla]] sem upprunalega var reist [[1779]] af Adriaan de Booys og er myllan 34 metra há. Myllan framleiddi aðallega sement, liti og span. Seinna framleiddi hún einnig [[tóbak]]. Myllan brann niður [[1932]] og var ekki endurreist fyrr en [[2002]]. Hún getur malað korn í dag, en gerir það eingöngu til að sýna ferðamönnum hvernig myllur virka. * Amsterdamse poort eru síðustu leifar af gamla borgarmúrnum. Hér er um hlið að ræða, reist snemma á [[14. öldin|14. öld]]. Litlu munaði að hliðið yrði rifið niður þegar borgarmúrinn var rifinn á [[18. öldin|18. öld]] en til þess kom ekki vegna fjárhagsvandræða. [[1960]] var hliðið friðað og litlu seinna gert upp. <gallery> Mynd:Vleeshal (Haarlem).JPG|Vleeshal er gömul kjöthöll Mynd:(Haarlem)Taylers Museum, Netherlands.jpg|Teylers-safnið Mynd:Windmill harlem.jpg|De Adriaan er 34 metra há vindmylla Mynd:Spaarnwouder- of Amsterdamse poort.jpg|Amsterdamse poort er gamalt borgarhlið </gallery> == Heimildir == {{Wpheimild|titill= Haarlem|tungumál= nl|mánuðurskoðað= 11. október|árskoðað= 2011}} {{Commons|Haarlem}} [[Flokkur:Borgir í Hollandi]] r0i6rarv68ncxb97ecdv4f0wyd6fpzb 0 115212 1963026 1953695 2026-05-13T17:21:11Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963026 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarstefna | nafn = Strákasveit | bakgrunns-litur = crimson | litur = white | uppruni = Rakarastofukvartettar, Doo-wop | hljóðfæri = Tölvuspiluð tónlist | tengdar-stefnur = Popptónlist, R&B}} '''Strákasveit''' eru [[hljómsveit]] sem samanstendur af ungum karlkyns meðlimum. Algengast er að þessir meðlimir syngi eingöngu og fágætt þykir ef þeir spila á hljóðfæri þegar þeir koma fram. Strákasveitir eru oft stofnaðar af einstaklingum sem eru ekki meðlimir sveitanna, en þó eru til dæmi um annað.<ref>{{vefheimild|höfundur=Belinda Thomas|titill=What is a Boy Band?|url=http://www.examiner.com/article/boy-bands-101-what-is-a-boy-band|mánuðurskoðað=10. mars|árskoðað=2013}}</ref> Sem dæmi um slíkan einstakling hérlendis má nefna [[Einar Bárðarson]] en hann stofnaði hljómsveitina [[Lúxor (hljómsveit)|Lúxor]]. Hún samanstóð af fimm ungum körlum sem sömdu lögin sín ekki sjálfir og er því afar skýrt dæmi um dæmigerða strákasveit.<ref>{{vefheimild|titill=Luxor - Bio:|url=http://www.myspace.com/luxormusik|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> == Saga strákasveit a== Fyrirbærið strákasveit kom fyrst fram á sjónarsviðið í formi [[Rakarastofukvartett|rakarastofukvartetta]] seint á [[19. öldin|nítjándu öld]]. Þeir voru mjög vinsælir á fyrri hluta [[20. öldin|tuttugustu aldar]].<ref>{{vefheimild|höfundur=Laura Roberts|titill=Barbershop quartet signs million pound record deal|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/8045160/Barbershop-quartet-signs-million-pound-record-deal.html|mánuðurskoðað=10. mars|árskoðað=2013}}</ref> Þróun strákasveitarinnar hélt svo áfram þegar vinsældir rakarstofukvartettanna fóru dvínandi, en þá með hljómsveitum sem spiluðu svokallaða „Doo-wop“-tónlist. Þessar hljómsveitir sungu oft um efni á borð við ástina og annað sem vinsælt var í [[Dægurlög|dægurlögum]]. Sú hljómsveit sem oft er talin vera fyrsta strákasveitin (án þess þó að hafa verið kölluð það) er [[The Ink Spots]], en hún flutti mjög grípandi lög í bland við æðisgengnar danshreyfingar.<ref>{{vefheimild|titill=Boy bands|url=http://didyouknow.org/boybands/|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Stundum hefur verið talað um [[Bítlarnir|Bítlana]] í sömu andrá og strákasveitir. Þegar þeir voru upp á sitt besta var hugtakið strákasveit ekki til en þó eiga þeir margt sameiginlegt með þeim strákasveitum sem urðu vinsælar síðar meir. Til að mynda áttu þeir mjög stóran aðdáendahóp út um heim allan, sem samanstóð mestmegnis af ungum stúlkum sem tilbáðu þá. Ofan á það voru þeir svo kynntir sem poppstjörnur framan á tímaritum og í sjónvarpsþáttum.<ref>{{vefheimild|höfundur=OPINIONATEDBIGMOUTH|titill=Were The Beatles A Boy Band?|url=http://www.opiniongiver.com/2013/02/were-beatles-boy-band.html|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> === Áttundi áratugurinn: Fyrirbærið þróast === Upp úr þessu spruttu svo sveitir á borð við [[The Osmonds]], [[The Jackson 5]] og [[The Monkees]]. Sú síðastnefna var í rauninni stofnuð til að leika hlutverk uppskáldaðrar hljómsveitar í [[The Monkees (sjónvarpsþættir)|samnefndum sjónvarpsþáttum]] en varð svo langlífari en þættirnir sjálfir.<ref>{{vefheimild|höfundur=Tom Assistant Producer|titill=MONKEES AND MANUFACTURING|url=http://www.bbc.co.uk/blogs/jarviscocker/2011/01/monkees-manufacturing.shtml|mánuðurskoðað=10. mars|árskoðað=2013}}</ref> The Jackson 5 er hljómsveit sem sett saman var af föður meðlima sveitarinnar en að strákasveit sé stofnuð af utanaðkomandi aðila er mjög algengt.<ref>{{vefheimild|höfundur=Steve Huey|titill=The Jackson 5|url=https://www.allmusic.com/artist/the-jackson-5-mn0000083013|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> === Níundi áratugurinn: Hugtakið verður til === Snemma á [[9. áratugurinn|níunda áratugnum]] hóf [[Maurice Starr]] að safna saman einstaklingum í hljómsveit sem átti eftir að bera nafnið [[New Kids On The Block]]. Eftir áheyrnarprufur víðsvegar um [[Boston]] valdi hann einungis einn strák af um það bil fimm hundruð til að vera meðlimur í sveitinni. Þessi strákur var [[Donnie Wahlberg]]. Hann hjálpaði svo Starr við að finna hina meðlimi sveitarinnar en þar á meðal var yngri bróðir Donnie, [[Mark Wahlberg]]. Á fyrstu mánuðum sveitarinnar tók sveitin miklum stakkaskiptum og voru mannabreytingar miklar en slíkar breytingar eru mjög algengar í strákasveitum. Seint á níunda áratugnum náði hljómsveitin heimsvinsældum og er oft talin vera fyrsta strákasveitin, sem sett var saman með markaðinn í huga, sem náði slíkum hæðum.<ref>{{vefheimild|titill=New Kids On The Block Biography|url=http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/New-Kids-On-The-Block-Biography/97BD9D09E797E576482568B90021795D|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> === Tíundi áratugurinn: Gullaldarár strákasveita === Á þessum tímapunkti var fyrirbærið strákasveit við það að springa út og á [[10. áratugurinn|tíunda áratugnum]] voru fjölmargar slíkar sveitir stofnaðar. Hljómsveitir á borð við [[Boyz II men]], [[Take That]], [[‘N Sync]] og [[Backstreet Boys]] voru líklega þær vinsælustu. Take That var enn ein hljómsveitin sem stofnuð var af utanaðkomandi aðila. Það var hann [[Nigel Martin-Smith]] sem safnaði saman fimm einstaklingum árið 1989 sem mynduðu svo hljómsveitina. Meðlimir sveitarinnar spiluðu ekki á hljóðfæri, en hið óhefðbundna í fari Take That sem strákasveitar var að flest lögin voru að mestu leyti samin af einum meðlim sveitarinnar, honum [[Gary Barlow]], en ekki af utanaðkomandi aðilum.<ref>{{vefheimild|titill=Take That Biography|url=http://www.contactmusic.com/info/take_that|mánuðurskoðað=10. mars|árskoðað=2013}}</ref> Boyz II men var stofnuð árið 1988 af nokkrum nemendum í menntaskóla (e. high school). Enginn utanaðkomandi kom að stofnun sveitarinnar og áttu meðlimir hennar oft stóran þátt í því að semja sín eigin lög. Engu að síður var sveitin mjög vinsæl meðal unglinga, og þá sér í lagi stelpna, sem er eitt helsta einkenni strákasveita.<ref>{{vefheimild|titill=BOYZ II MEN BIOGRAPHY|url=http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Boyz-II-Men-Biography/67BFF7FB71FEAA14482568A3000687F9|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Það var svo árið 1993 sem söluhæsta strákasveit allra tíma, Backstreet Boys, var stofnuð. Hljómsveitin var stofnuð af fjórum vinum, en það var ekki fyrr en [[Lou Pearlman]] kom til sögunnar að um fullmótaða hljómsveit var að ræða. Strákarnir sömdu einhvern hluta sinnar tónlistar sjálfir en hún var mestmegnis samin af öðrum tónskáldum sem meðlimir sveitarinnar fengu í lið með sér. Backstreet Boys hefur selt rúmlega 100 milljón plötur, sem gerir hljómsveitina þá söluhæstu í flokki strákasveita.<ref>{{vefheimild|titill=Backstreet Boys Biography|url=https://www.lyricsfreak.com/b/backstreet+boys/biography.html|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Árið 1995 var hljómsveitin ‘N Sync stofnuð en það var einmitt áðurnefndur Lou Pearlman sem stóð fyrir stofnun hennar. Rétt eins og meðlimir margra annarra strákasveita spiluðu meðlimir ‘N Sync hvorki á nein hljóðfæri í sínum lögum né sömdu þeir sjálfir en voru þó mjög vinsælir meðal ungra stúlkna.<ref>{{vefheimild|höfundur=Mary Carreon|titill=N Sync Were the Truth, Even if Justin Timberlake Thought They Dressed Like Morons|url=http://blogs.laweekly.com/westcoastsound/2012/12/nsync_was_amazing_fuck_guilty_pleasures.php|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> N’Sync hefur selt rúmlega 50 milljón eintök af sínum plötum og er því ein vinsælasta strákasveitin frá upphafi.<ref>{{vefheimild|titill=Justin Timberlake to perform 'N Sync dance at wedding|url=http://www.contactmusic.com/news/justin-timberlake-to-perform-n-sync-dance-at-wedding_3332060|mánuðurskoðað=10. mars|árskoðað=2013}}</ref> === Árin eftir aldamótin === Upp úr aldamótunum 2000 fóru vinsældir strákasveita dvínandi en þó komu nokkrar ansi frambærilegar fram á sjónarsviðið, auk þess sem Backstreet Boys og ‘N Sync héldu áfram að gera það gott.<ref>{{vefheimild|höfundur=Joe D'Angelo|titill='NSYNC, Britney, Backstreet Boys Ruled In 2000|url=http://www.mtv.com/news/articles/1435375/nsync-britney-backstreet-boys-ruled-2000.jhtml|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Líklega er hljómsveitin [[Jonas Brothers]] sú þekktasta sem kom fram á þessum tíma. Þeir urðu frægir í gegnum [[Disney-stöðin|Disney-stöðina]] í Bandaríkjunum, og rétt eins og með The Jackson 5, þá hélt faðir þeirra að miklu leyti utan um hljómsveitina.<ref>{{vefheimild|titill=The Jonas Brothers|url=http://www.glamourvanity.com/the-jonas-brothers/|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Hljómsveitin hefur selt rúmlega 17 milljón eintök af sínum plötum.<ref>{{vefheimild|höfundur=Shirley Halperin|titill=Jonas Brothers Part Ways With Disney's Hollywood Records (Exclusive)|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jonas-brothers-Hollywood-records-disney-part-ways-318361|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> === Annar áratugur 21. aldar: Endurnýjun strákasveita === Þegar annar áratugur 21. aldarinnar gekk í garð fóru nýjar strákasveitir að láta á sér bera. Þar ber helst að nefna hljómsveitir á borð við [[One Direction]] og [[The Wanted]]. Margir vilja raunar líkja samkeppni þessara tveggja sveita við þá á milli ‘N Sync og Backstreet Boys á sínum tíma.<ref>{{vefheimild|höfundur=Jocelyn Vena|titill=One Direction, The Wanted VMA Rivalry Recalls Old-School Backstreet, 'NSYNC Battles|url=http://www.mtv.com/news/articles/1693056/one-direction-the-wanted-video-music-awards-rivalry.jhtml|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> One Direction var stofnuð af fimm drengjum sem allir tóku þátt í hæfileikakeppninni [[The X Factor (Bretland)|X-Factor]] í [[Bretland]] hver í sínu lagi. Enginn þeirra komst áfram, en gestadómari í keppninni, [[Nicole Scherzinger]], stakk upp á því að þeir stofnuðu saman strákasveit. Það gerðu þeir og komust áfram sem slík hljómsveit. Þeir höfnuðu í þriðja sæti keppninnar og skrifuðu þá undir samning við plötufyrirtæki eins dómarans, [[Simons Cowell]].<ref>{{vefheimild|titill=One Direction Biography|url=http://www.acesshowbiz.com/celebrity/one_direction/biography.html|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Meðlimir sveitarinnar semja einhvern hluta sinna laga sjálfir en sjá þó ekki alfarið um það.<ref>{{vefheimild|höfundur=Mikey|titill=One Direction want to write their own songs|url=https://www.popjustice.com/thenews/one-direction-want-to-write-their-own-songs/87987/|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Þar að auki spila nokkrir meðlimir sveitarinnar á hljóðfæri, sem er ekki mjög dæmigert fyrir strákasveit.<ref>{{vefheimild|höfundur=Grant Ellis|titill=One Direction Make a Play For Longevity on First American Headlining Tour|url=https://www.rollingstone.com/music/news/one-direction-make-a-play-for-longevity-on-first-american-headlining-tour-20120527|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Meðlimum hljómsveitarinnar The Wanted var safnað saman í áheyrnarprufum sem [[Jayne Collins]] hélt. Þeir semja sína eigin tónlist að hluta til<ref>{{vefheimild|titill=The Wanted co-wrote new album|url=http://web.orange.co.uk/p/musicstore/story_the_wanted_co_wrote_second_album|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> og spila allir á hljóðfæri.<ref>{{vefheimild|höfundur=Lizzie Cox|titill=THE WANTED'S MAX GEORGE: 'WE DON'T WANT TO BE LIKE ONE DIRECTION'|url=http://www.sugarscape.com/main-topics/lads/752119/wanteds-max-george-we-dont-want-be-one-direction|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Nokkurs konar rígur hefur myndast á milli The Wanted og One Direction, enda á fyrrnefnda hljómsveitin það til að skjóta á hina; segja að meðlimir sveitarinnar hafi komist svo langt þökk sé útliti þeirra frekar en hæfileikum.<ref>{{vefheimild|titill=Tom Parker From The Wanted Disses One Direction|url=http://www.onedirection.net/tom-parker-from-the-wanted-disses-one-direction/|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> == Hin hefðbundna uppbygging strákasveita == Oft er talað um ákveðna formúlu á bak við uppbyggingu strákasveita. Meðlimir sveitanna eiga oft erfitt með að vera teknir alvarlega af tónlistargagnrýnendum, eru oftast fjórir til fimm, mjög myndarlegir, kunna ekki á hljóðfæri og eiga það til að æra unglingsstelpur með kynþokkanum. En þar með er ekki öll sagan sögð, því strákasveitir samanstanda yfirleitt af fimm erkitýpum, sem má til að mynda finna í hljómsveitinni New Kids on the Block. Þessar fimm týpur eru eftirfarandi: * ''Uppreisnarseggurinn'': Hann er alltaf smá ógnandi og brosir sjaldan á myndum. Hann er oft með smá skeggrót, annað en hinir, og líklegast er að fólk hræðist þennan. * ''Sá saklausi'': Þessi lítur út fyrir að vera yngstur og ljúfastur. Líklegast er að fólk vilji sjá um þennan eins og sitt eigið barn. * ''Trúðurinn'': Ekki sá myndarlegasti en engu að síður sá fyndnasti. Hann er sá sem klæðir sig furðulega upp og segir brandara. * ''Sterka, þögla týpan'': Þessi er oft með leyndardómsfullt augnaráð, sem erfitt er að lesa í. Hann stelur athyglinni aldrei frá hinum meðlimum sveitarinnar. * ''Sá helheiti'': Myndarlegastur og sá sem fólk laðast mest að. Þegar strákasveit er nefnd á nafn er líklegast að fólki detti þessi meðlimur í hug. Þessi eyðir miklum tíma í að laga hárið og kann vel á dömurnar.<ref>{{vefheimild|höfundur=Melanie Abrahams|titill=The 5 Kinds Of Boy Band Members - Who's Your Type?|url=http://www.gurl.com/2012/11/19/boy-band-personality-survey/|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> Þessar staðalmyndir fyrirfinnast auðvitað ekki í öllum strákasveitum og eru ekki byggðar á hávísindalegum útreikningum en eru þó ágætis viðmið þegar strákasveitir eru annars vegar. == Strákasveitir á Íslandi == Fyrirbærið strákasveit hefur ekki verið neitt sérlega algengt hér á [[Ísland]]. Á síðustu árum kom þó ein fram á sjónarsviðið en það var hljómsveitin Luxor, sem Einar Bárðarson stofnaði. Fimm einstaklingar voru valdir af þeim sextíu, sem mættu í áheyrnarprufur, og komu þeir allir úr ólíkum áttum. Luxor gaf út eina plötu, sem bar einfaldlega nafnið Luxor<ref>{{vefheimild|titill=LUXOR - fyrsta „boyband“ Íslands|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2007/07/06/luxor-fyrsta-boyband-islands/|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> og seldist í um fjögur þúsund eintökum.<ref>{{vefheimild|höfundur=Tómas Meyer|titill=Luxor hættir – Engir kveðju tónleikar|url=http://blogg.visir.is/meyerinn/2008/01/25/luxor-h%C3%A6ttir-%E2%80%93-engir-kve%C3%B0ju-tonleikar/|mánuðurskoðað=11. mars|árskoðað=2013}}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir== * „Backstreet Boys Biography“, ''Lyrics Freak'', https://www.lyricsfreak.com/b/backstreet+boys/biography.html, skoðað þann 11. mars 2013. * Belinda Thomas. „What is a Boy Band?“, ''Examiner'', http://www.examiner.com/article/boy-bands-101-what-is-a-boy-band{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað þann 10. mars 2013. * „Boy bands“, ''Did you know?'', http://didyouknow.org/boybands/, skoðað þann 11. mars 2013. * „BOYZ II MEN BIOGRAPHY“, ''Sing 365'', http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Boyz-II-Men-Biography/67BFF7FB71FEAA14482568A3000687F9 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104004109/http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Boyz-II-Men-Biography/67BFF7FB71FEAA14482568A3000687F9 |date=2012-11-04 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * Grant Ellis. „One Direction Make a Play For Longevity on First American Headlining Tour“, ''Rolling Stone'', https://www.rollingstone.com/music/news/one-direction-make-a-play-for-longevity-on-first-american-headlining-tour-20120527, skoðað þann 11. mars 2013. * Jocelyn Vena. „One Direction, The Wanted VMA Rivalry Recalls Old-School Backstreet, 'NSYNC Battles“, ''MTV'', http://www.mtv.com/news/articles/1693056/one-direction-the-wanted-video-music-awards-rivalry.jhtml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130130140011/http://www.mtv.com/news/articles/1693056/one-direction-the-wanted-video-music-awards-rivalry.jhtml |date=2013-01-30 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * Joe D'Angelo. „'NSYNC, Britney, Backstreet Boys Ruled In 2000“, ''MTV'', http://www.mtv.com/news/articles/1435375/nsync-britney-backstreet-boys-ruled-2000.jhtml {{Webarchive|url=https://archive.today/20130629221252/http://www.mtv.com/news/articles/1435375/nsync-britney-backstreet-boys-ruled-2000.jhtml |date=2013-06-29 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * „The Jonas Brothers“, ''Glamour Vanity'', http://www.glamourvanity.com/the-jonas-brothers/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130320022013/http://www.glamourvanity.com/the-jonas-brothers/ |date=2013-03-20 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * „Justin Timberlake to perform 'N Sync dance at wedding“, ''Contact Music'', http://www.contactmusic.com/news/justin-timberlake-to-perform-n-sync-dance-at-wedding_3332060 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121028164036/http://www.contactmusic.com/news/justin-timberlake-to-perform-n-sync-dance-at-wedding_3332060 |date=2012-10-28 }}, skoðað þann 10. mars 2013. * Laura Roberts. „Barbershop quartet signs million pound record deal“, ''Telegraph'', http://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/8045160/Barbershop-quartet-signs-million-pound-record-deal.html, skoðað þann 10. mars 2013. * Lizzie Cox. „THE WANTED'S MAX GEORGE: 'WE DON'T WANT TO BE LIKE ONE DIRECTION'“, ''Sugarscape'', http://www.sugarscape.com/main-topics/lads/752119/wanteds-max-george-we-dont-want-be-one-direction, skoðað þann 11. mars 2013. * „Luxor - Bio:“, ''Myspace'', http://www.myspace.com/luxormusik, skoðað þann 11. mars 2013. * „LUXOR - fyrsta „boyband“ Íslands“, ''Eyjan'', http://eyjan.pressan.is/frettir/2007/07/06/luxor-fyrsta-boyband-islands/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624182955/http://eyjan.pressan.is/frettir/2007/07/06/luxor-fyrsta-boyband-islands/ |date=2016-06-24 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * Mary Carreon. „N Sync Were the Truth, Even if Justin Timberlake Thought They Dressed Like Morons“, ''LA Weekly'', http://blogs.laweekly.com/westcoastsound/2012/12/nsync_was_amazing_fuck_guilty_pleasures.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130127175131/http://blogs.laweekly.com/westcoastsound/2012/12/nsync_was_amazing_fuck_guilty_pleasures.php |date=2013-01-27 }}, skoðað þann 11. mars 2013. *Melanie Abrahams. „The 5 Kinds Of Boy Band Members - Who's Your Type?“, ''Gurl'', http://www.gurl.com/2012/11/19/boy-band-personality-survey/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130109104350/http://www.gurl.com/2012/11/19/boy-band-personality-survey/ |date=2013-01-09 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * Mikey. „One Direction want to write their own songs“, ''Pop Justice'', https://www.popjustice.com/thenews/one-direction-want-to-write-their-own-songs/87987/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað þann 11. mars 2013. * „New Kids On The Block Biography“, ''Sing 365'', http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/New-Kids-On-The-Block-Biography/97BD9D09E797E576482568B90021795D {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130610072356/http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/New-Kids-On-The-Block-Biography/97BD9D09E797E576482568B90021795D |date=2013-06-10 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * „One Direction Biography“, ''AceShowbiz'', http://www.acesshowbiz.com/celebrity/one_direction/biography.html{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað þann 11. mars 2013. * OPINIONATEDBIGMOUTH. „Were The Beatles A Boy Band?“, ''Opinion Giver'', http://www.opiniongiver.com/2013/02/were-beatles-boy-band.html{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað þann 11. mars 2013. * Shirley Halperin. „Jonas Brothers Part Ways With Disney's Hollywood Records (Exclusive)“, ''Hollywood Reporter'', http://www.hollywoodreporter.com/news/jonas-brothers-Hollywood-records-disney-part-ways-318361 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815115135/http://www.hollywoodreporter.com/news/jonas-brothers-Hollywood-records-disney-part-ways-318361 |date=2012-08-15 }}, skoðað þann 11. mars 2013. *Steve Huey. „The Jackson 5“, ''All Music'', https://www.allmusic.com/artist/the-jackson-5-mn0000083013, skoðað þann 11. mars 2013. * „Take That Biography“, ''Contact Music'', http://www.contactmusic.com/info/take_that {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130225134054/http://www.contactmusic.com/info/take_that |date=2013-02-25 }}, skoðað þann 10. mars 2013. * „The Wanted co-wrote new album“, ''Orange'', http://web.orange.co.uk/p/musicstore/story_the_wanted_co_wrote_second_album {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716033945/http://web.orange.co.uk/p/musicstore/story_the_wanted_co_wrote_second_album |date=2011-07-16 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * Tom Assistant Producer. „MONKEES AND MANUFACTURING“, ''BBC'', http://www.bbc.co.uk/blogs/jarviscocker/2011/01/monkees-manufacturing.shtml, skoðað þann 10. mars 2013. * „Tom Parker From The Wanted Disses One Direction“, ''One Direction'', http://www.onedirection.net/tom-parker-from-the-wanted-disses-one-direction/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121112215312/http://www.onedirection.net/tom-parker-from-the-wanted-disses-one-direction/ |date=2012-11-12 }}, skoðað þann 11. mars 2013. * Tómas Meyer. „Luxor hættir – Engir kveðju tónleikar“, ''Meyerinn'', http://blogg.visir.is/meyerinn/2008/01/25/luxor-h%C3%A6ttir-%E2%80%93-engir-kve%C3%B0ju-tonleikar/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað þann 11. mars 2013. [[Flokkur:Popptónlist]] e849nxlxsotenm92fnunvro95090kzv 2 128058 1963018 1486576 2026-05-13T15:03:29Z Ternarius 25241 Ternarius færði [[Notandi:Stefania Midnight]] á [[Notandi:MyraMidnight]]: Sjálfkrafa færði síðu á meðan notandinn „[[Special:CentralAuth/Stefania Midnight|Stefania Midnight]]“ var endurnefndur „[[Special:CentralAuth/MyraMidnight|MyraMidnight]]“ 1486576 wikitext text/x-wiki Ég hef verið að leika mér á öðrum wikis á netinu og ágæta reynslu á því núna. Mig langaði að hjálpa smávegis hérna líka. f9hxynvf8hj414xyhx4xlyf6fxdsfy5 3 128060 1963016 1486581 2026-05-13T15:03:29Z Ternarius 25241 Ternarius færði [[Notandaspjall:Stefania Midnight]] á [[Notandaspjall:MyraMidnight]]: Sjálfkrafa færði síðu á meðan notandinn „[[Special:CentralAuth/Stefania Midnight|Stefania Midnight]]“ var endurnefndur „[[Special:CentralAuth/MyraMidnight|MyraMidnight]]“ 1486581 wikitext text/x-wiki {{velkominn|[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 16. mars 2015 kl. 12:46 (UTC)}} q7ck9uwsip8hl8hie47ffnuv2sf06bb 0 130866 1963037 1954163 2026-05-13T21:53:14Z David Tencer 116449 1963037 wikitext text/x-wiki [[File:Biskup David Tencer.jpg|thumb|right|Biskup Tencer]] [[Mynd:Coat of arms of David Bartimej Tencer.svg|thumbnail|''Davíð Tencer OFMCap. - Skjaldarmerki'']] '''Davíð Tencer OFMCap.''', (upphaflega ''Dávid Bartimej Tencer'') ([[18. maí]] [[1963]] í Slóvakíu) er [[biskup]] [[Kaþólska kirkjan|rómversk-kaþólsku kirkjunnar]] á [[Ísland]]i. Davíð er ættaður úr [[Slóvakía|Slóvakíu]] en hann var vígður til prests í Banská Bystrica árið 1986. Frá 2007 starfaði hann sem sóknarprestur á [[Reyðarfjörður|Reyðarfirði]]. Tencer var skipaður biskup í Reykjavík 18. september 2015 af [[Frans páfi|Frans páfa]].<ref>[https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2015/09/18/0689/01528.html#ri Holy See Press Office, ''Daily Bulletin of 18.09.2015, Rinuncia del Vescovo di Reykjavik (Islanda) e nomina del successore'']</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/btencer.html Catholic-Hierarchy] * [https://www.catholica.is/ Kaþólska kirkjan á Íslandi] {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Biskup kaþólsku kirkjunnar á Íslandi | frá = 2015 | til = | fyrir = [[Pétur Bürcher]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{f|1963}} [[Flokkur:Biskupar kaþólsku kirkjunnar á Íslandi]] euq426lff63h6wj6qsbuifonbhug9wy 0 131138 1963020 1962408 2026-05-13T15:06:57Z Berserkur 10188 /* Maí */ 1963020 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgefa [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] verður haldið í Austurríki. * [[16. maí]]: [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] verða haldnar. * Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinast [[Borgarbyggð]]. ===Júní=== * [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] verður haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada í júní og júlí. ===Júlí=== ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] er fyrirhuguð um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. * Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]) [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] 6cxh31utr1b3qo8n60s5m3ue1mch1su 0 139549 1963061 1962635 2026-05-14T09:38:49Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963061 wikitext text/x-wiki {{Íþróttafélag | Fullt nafn = Íþróttafélagið Vestri | Skammstöfun = | Mynd = | Stofnað = 2016 | Aðsetur = [[Ísafjarðarbær]] }} '''Íþróttafélagið Vestri''' er fjölgreina íþróttafélag í Ísafjarðarbæ. Það heldur úti deildum í akstrim blaki, hjólreiðum, knattspyrnu, körfuknattleik og sundi. Félagið var stofnað 15. janúar 2016 með sameiningu blakfélagsins Skellur, [[BÍ/Bolungarvík|BÍ/Bolungarvíkur]], [[Körfuknattleiksfélag Ísafjarðar|Körfuknattleiksfélags Ísafjarðar]] og sundfélagsins Vestra.<ref>{{cite news|url=http://www.ruv.is/frett/vestri-nytt-ithrottafelag-a-vestfjordum |title=Vestri – nýtt íþróttafélag á Vestfjörðum |author=Halla Ólafsdóttir |work=[[RÚV]] |date=15. janúar 2016 |accessdate=7. ágúst 2017}}</ref> ==Knattspyrnudeild== {{fyrir|meistaraflokk karla|Vestri (knattspyrna karla)}} {{fyrir|meistaraflokk kvenna|Vestri (knattspyrna kvenna)}} Knattspyrnudeild Vestra var stofnuð árið 1986 sem Boltafélag Ísafjarðar. Árið 2025 vann deildin sinn fyrsta stóra titil er hún vann [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu]]. ==Körfuknattleiksdeild== {{fyrir|meistaraflokk karla|Vestri (körfuknattleikur karla)}} {{fyrir|meistaraflokk kvenna|Vestri (körfuknattleikur kvenna)}} Körfuknattleiksdeild Vestra var stofnuð árið 1965 sem Körfuknattleiksfélag Ísafjarðar. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tenglar== *[https://www.vestri.is/ Vestri.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{s|2016}} [[Flokkur:Íþróttafélög á Ísafirði]] c6beicdcbai0arlzvs5rn2nu0ufc1m9 0 142319 1963008 1582996 2026-05-13T12:30:55Z TKSnaevarr 53243 1963008 wikitext text/x-wiki '''Georg 1.''' getur átt við eftirfarandi: * [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1. Bretlandskonung]] (1660 – 1727) * [[Georg 1. Grikklandskonungur|Georg 1. Grikklandskonung]] (1845 – 1913) {{aðgreining}} [[Flokkur:Aðgreiningarsíður]] 736uftajd5wjzl200w0q5jefx7xejp8 0 142324 1963005 1770145 2026-05-13T12:00:22Z TKSnaevarr 53243 1963005 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Konungur [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretlands]] og [[Írland]]s | ætt = [[Hannover]]-ætt | skjaldarmerki = Coat of arms of Great Britain (1714–1801).svg | nafn = Georg 2. | mynd = George II by Thomas Hudson.jpg | skírnarnafn = Georg Águstus | fæðingardagur = 9. nóvember 1683 | fæðingarstaður = Herrenhausen-höll eða Leine-höll, [[Hanover]] | dánardagur = 25. október 1760 | dánarstaður = Kensington-höll, London | grafinn = [[Westminster Abbey]], [[London]] | ríkisár = 1727 - 1760 | undirskrift = Firma del Rey George II.svg | faðir = [[Georg 1.]] | móðir = [[Soffía Dórótea af Selle]] | maki = [[Karólína af Ansbach]] | titill_maka = Drottning | börn = {{ubl| * Friðrik, prins af Wales * Anna, prinsessa af Óraníu * Amelía prinsessa * Karólína prinsessa * Georg Vilhjálmur prins * Vilhjálmur, hertogi af Cumberland * María af Hesse-Kassel * Lovísa drottning Danmerkur og Noregs}} }} '''Georg 2.''' ('''Georg 2. Ágústus'''; 9. nóvember 1683 – 25. október 1760) var konungur Stóra-Bretlands og Írlands, hertogi Brunswick-Lüneburg (í kjörfurstadæminu Hanover) og kjörfursti í Heilaga rómverska ríkinu frá 11. júní 1727 til dauðadags. Georg var síðasti breski einvaldurinn sem fæddist utan Bretlandseyja: Hann var fæddur og uppalinn í norðurhluta Þýskalands. Amma hans, [[Soffía kjörfurstaynja af Hanover|Soffía af Hanover]], varð önnur í erfðaröðinni að bresku krúnunni eftir að um fimmtíu kaþólikkar voru útilokaðir frá því að erfa hana vegna lagasetningar árið 1701 og [[Sambandslögin 1707|sambandslaganna 1707]]. Eftir að Soffía og [[Anna Bretadrottning]] létust árið 1714 varð faðir hans, [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]], konungur Bretlands og Írlands. Á fyrstu valdaárum föður síns var Georg bendlaður við stjórnmálamenn í stjórnarandstöðu, þar til þeir gengu til liðs við ríkisstjórnarflokkinn árið 1720. Sem konungur frá árinu 1727 réð Georg litlu um innanríkismál Bretlands, sem voru að mestu í höndum [[Breska þingið|breska þingsins]]. Sem kjörfursti varði hann tólf sumrum í Hanover, þar sem hann hafði meiri bein völd. Samband hans við elsta son sinn, [[Friðrik, prins af Wales|Friðrik]], var stirt þar sem Friðrik studdi stjórnarandstöðuna á þingi. Í [[Austurríska erfðastríðið|austurríska erfðastríðinu]] tók Georg þátt í [[Orrustan við Dettingen|orrustunni við Dettingen]] árið 1743 og varð þar með síðasti breski einvaldurinn sem leiddi sjálfur her sinn í orrustu. Árið 1745 reyndu stuðningsmenn kaþólska konungsefnisins [[Jakob Frans Játvarður Stúart|Jakobs Frans Játvarðar Stúart]], undir forystu sonar hans, [[Karl Játvarður Stúart|Karls Játvarðar Stúart]], að steypa Georg af stóli í síðustu uppreisn [[Jakobítar|Jakobíta]]. Friðrik lést óvænt árið 1751, fimm árum á undan föður sínum, og því erfði sonarsonur Georgs í hans stað bresku krúnuna og varð [[Georg 3.]] Bretlandskonungur. Í tvær aldir eftir dauða Georgs 2. var hann almennt litinn gagnrýnum augum, sér í lagi vegna frillulífs hans, skapstyggðar og ruddaskaps. Hann hefur verið endurmetinn í seinni tíð og viðurkennt að hann hafi haft töluverð áhrif í utanríkisstefnu og útnefningu herforingja. ==Heimild== * {{wpheimild | tungumál = En | titill = George II of Great Britain | mánuðurskoðað = 1. mars | árskoðað = 2018}} {{töflubyrjun}} {{erfðatafla | titill = Konungur Bretlands og Írlands | frá = 1727 | til = 1760 | fyrir = [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]] | eftir = [[Georg 3.]] }} {{töfluendir}} {{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}} {{fde|1683|1760|Georg 2.}} [[Flokkur:Breskir einvaldar]] [[Flokkur:Hannover-ætt]] [[Flokkur:Kjörfurstar Hannover]] [[Flokkur:Prinsar af Wales]] sf8c051nanrr17rub53jk0yfvta7o8h 1963009 1963005 2026-05-13T12:31:26Z TKSnaevarr 53243 1963009 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Konungur [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretlands]] og [[Írland]]s | ætt = [[Hannover]]-ætt | skjaldarmerki = Coat of arms of Great Britain (1714–1801).svg | nafn = Georg 2. | mynd = George II by Thomas Hudson.jpg | skírnarnafn = Georg Águstus | fæðingardagur = 9. nóvember 1683 | fæðingarstaður = Herrenhausen-höll eða Leine-höll, [[Hanover]] | dánardagur = 25. október 1760 | dánarstaður = Kensington-höll, London | grafinn = [[Westminster Abbey]], [[London]] | ríkisár = 1727 - 1760 | undirskrift = Firma del Rey George II.svg | faðir = [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]] | móðir = [[Soffía Dórótea af Selle]] | maki = [[Karólína af Ansbach]] | titill_maka = Drottning | börn = {{ubl| * Friðrik, prins af Wales * Anna, prinsessa af Óraníu * Amelía prinsessa * Karólína prinsessa * Georg Vilhjálmur prins * Vilhjálmur, hertogi af Cumberland * María af Hesse-Kassel * Lovísa drottning Danmerkur og Noregs}} }} '''Georg 2.''' ('''Georg 2. Ágústus'''; 9. nóvember 1683 – 25. október 1760) var konungur Stóra-Bretlands og Írlands, hertogi Brunswick-Lüneburg (í kjörfurstadæminu Hanover) og kjörfursti í Heilaga rómverska ríkinu frá 11. júní 1727 til dauðadags. Georg var síðasti breski einvaldurinn sem fæddist utan Bretlandseyja: Hann var fæddur og uppalinn í norðurhluta Þýskalands. Amma hans, [[Soffía kjörfurstaynja af Hanover|Soffía af Hanover]], varð önnur í erfðaröðinni að bresku krúnunni eftir að um fimmtíu kaþólikkar voru útilokaðir frá því að erfa hana vegna lagasetningar árið 1701 og [[Sambandslögin 1707|sambandslaganna 1707]]. Eftir að Soffía og [[Anna Bretadrottning]] létust árið 1714 varð faðir hans, [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]], konungur Bretlands og Írlands. Á fyrstu valdaárum föður síns var Georg bendlaður við stjórnmálamenn í stjórnarandstöðu, þar til þeir gengu til liðs við ríkisstjórnarflokkinn árið 1720. Sem konungur frá árinu 1727 réð Georg litlu um innanríkismál Bretlands, sem voru að mestu í höndum [[Breska þingið|breska þingsins]]. Sem kjörfursti varði hann tólf sumrum í Hanover, þar sem hann hafði meiri bein völd. Samband hans við elsta son sinn, [[Friðrik, prins af Wales|Friðrik]], var stirt þar sem Friðrik studdi stjórnarandstöðuna á þingi. Í [[Austurríska erfðastríðið|austurríska erfðastríðinu]] tók Georg þátt í [[Orrustan við Dettingen|orrustunni við Dettingen]] árið 1743 og varð þar með síðasti breski einvaldurinn sem leiddi sjálfur her sinn í orrustu. Árið 1745 reyndu stuðningsmenn kaþólska konungsefnisins [[Jakob Frans Játvarður Stúart|Jakobs Frans Játvarðar Stúart]], undir forystu sonar hans, [[Karl Játvarður Stúart|Karls Játvarðar Stúart]], að steypa Georg af stóli í síðustu uppreisn [[Jakobítar|Jakobíta]]. Friðrik lést óvænt árið 1751, fimm árum á undan föður sínum, og því erfði sonarsonur Georgs í hans stað bresku krúnuna og varð [[Georg 3.]] Bretlandskonungur. Í tvær aldir eftir dauða Georgs 2. var hann almennt litinn gagnrýnum augum, sér í lagi vegna frillulífs hans, skapstyggðar og ruddaskaps. Hann hefur verið endurmetinn í seinni tíð og viðurkennt að hann hafi haft töluverð áhrif í utanríkisstefnu og útnefningu herforingja. ==Heimild== * {{wpheimild | tungumál = En | titill = George II of Great Britain | mánuðurskoðað = 1. mars | árskoðað = 2018}} {{töflubyrjun}} {{erfðatafla | titill = Konungur Bretlands og Írlands | frá = 1727 | til = 1760 | fyrir = [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]] | eftir = [[Georg 3.]] }} {{töfluendir}} {{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}} {{fde|1683|1760|Georg 2.}} [[Flokkur:Breskir einvaldar]] [[Flokkur:Hannover-ætt]] [[Flokkur:Kjörfurstar Hannover]] [[Flokkur:Prinsar af Wales]] 0tclox549hbu43nisik3ufr0js5svs8 0 147910 1963021 1959453 2026-05-13T15:49:09Z Berserkur 10188 /* 11. mars */ 1963021 wikitext text/x-wiki <div class="mw-collapsible" style="float: right"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> Þetta er listi yfir [[morð á Íslandi]] frá árinu 2000. =2000 - 2009= ==2000== === 18. mars 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur föður sinn með riffli, mögulega af slysni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Húsavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~21 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 4 mánuðir |- | colspan="2" | Jón Frímann Jónsson (1934–2000) lést af völdum skotsára sem hann hlaut í höfuð. Sonur hans, f. 1979, sat við rúmgafl föður síns sem svaf og ætlaði að svipta sjálfan sig lífi. Jón vaknaði og greip til riffilsins sem sonurinn hélt á og hleypti hann þá af. Sagðist sonurinn hafa hleypt af tveimur skotum til viðbótar í sturlun. Ákvað hann að láta dauða föður síns líta út eins og sjálfsvíg þar til hann gæti sagt systkinum sínum frá því að hann væri valdur að dauða hans. Ekki fór það eftir og þremur dögum eftir að Jón hafði verið skotinn var sonurinn handtekinn. Sönnunargögn ýttu undir frásögn sonarins og voru þau tekin til refsilækkunar. Hann hlaut '''4 mánaða''' fangelsisdóm.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=200432&pageId=3018122&lang=is&q=%DE%F3r%F0i%20Braga%20J%F3nssyni Fjögurra mánaða fangelsi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3005105 Ákvað að fyrirfara sér við rúmstokk föður síns][http://www.haestirettur.is/domar?nr=1418 Ákæruvaldið gegn Þórði Braga Jónssyni]</ref> |} === 15. apríl 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stungin ítrekað með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" | Áslaug Óladóttir (1980–2000) stungin 28 sinnum og lést hún af áverkum sínum. Morðið talið sérstaklega hrottalegt. Rúnar Bjarki Ríkharðsson (1978–) játaði verknaðinn, ásamt öðrum brotum á borð við líkamsárásir og nauðgun á sama svæði og tíma og morðið átti sér stað. Rúnar var ekki talinn eiga sér neinar málsbætur og var dæmdur til '''18''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjaness þann 20. desember 2000, og staðfesti Hæstiréttur þann dóm þann 23. maí 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2237&leit=t Dómur í máli Rúnars Bjarka Ríkharðssonar][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2000/12/20/22_ara_karlmadur_daemdur_i_18_ara_fangelsi_fyrir_mo/ 22 ára karlmaður dæmdur í 18 ára fangelsi fyrir morð, nauðganir og líkamsárás]</ref> |} === 27. maí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu hrint fram af svölum á 10. hæð í blokk |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 23 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Áslaug Perla Kristjónsdóttir (1979–2000) lést af áverkum sínum eftir að hafa fallið af 10. hæð fjölbýlishúss í Kópavogi. Ásgeir Ingi Ásgeirsson (1976–) var ákærður fyrir morðið en hann neitaði sök. Mikið var tekist á fyrir rétti um hvort um slys væri að ræða eða ásetning. Hæstiréttur taldi óvéfengjanlegt að Ásgeir hafi veist að Áslaugu og hrint henni fram af svölum í íbúð hans eftir að hún neitaði honum um samfarir. Ásgeir lýsti síðar yfir ábyrgð á dauða Áslaugar. Ásgeir var dæmdur til '''14''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 21. júní 2001.<ref>[https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=14b36268–4627–41ef-8858–862646e7a6de Dómur í máli Ásgeirs Inga Ásgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3009511 Sýknu er krafist á grundvelli vafaatriða]</ref> |} === 23. júlí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~48 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Hallgrímur Elísson (1952–2000) lést eftir að þrengt hafði verið að hálsi hans þar sem hann lá á dýnu í íbúð í Reykjavík. Bergþóra Guðmundsdóttir (1961–2014) var ákærð í málinu en hún neitaði sök. Hún og Hallgrímur voru bæði gestkomandi í íbúðinni en þau, húsráðandi og annar gestur höfðu setið við drykkju og mögulega neytt annarra lyfja að kvöldi morðsins. Þrátt fyrir gloppóttann vitnisburð var talið óyggjandi að Bergþóra hefði framið morðið. Hún var dæmd til '''14''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur 30. mars 2001. Hæstiréttur staðfesti þann dóm 14. júní 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=1945&leit=t Dómur í máli Bergþóru Guðmundsdóttur][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3013911 Kona dæmd fyrir að kyrkja mann: 14 ára fangelsi]</ref> |} === 8. nóvember 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður sleginn í höfuð með hamri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~27 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Einar Örn Birgisson (1973–2000) fannst myrtur, en hann var sleginn fjórum sinnum í höfuðið með hamri. Atli Guðjón Helgason (1967–) játaði á sig morðið viku síðar, en hann hafði áður reynt að hylja og losa sig við sönnunargögn. Dómarar töldu Atla hafa banað Einari af ásetningi og því hefði hann ekkert sér til málsbóta. Atli var dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 29. maí 2001.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/domur_i_mali_akaeruvaldsins_gegn_atla_helgasyni/ Dómur í máli ákæruvaldsins gegn Atla Helgasyni][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_manndrap/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} == 27. október 2001== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn ítrekað með hníf, laminn með kylfu, og kæfður með plastpoka. Morðinginn taldi að verið væri að veitast að sér kynferðislega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Finnbogi Sigurbjörnsson (1957–2001) fannst látinn í garði í Breiðholti. Ásbjörn Leví Grétarsson (1976–) gekkst við morðinu, en hann og Finnbogi höfðu hist í miðbæ Reykjavíkur og farið saman heim til Ásbjörns til að reykja maríjúana. Ásbjörn sagði viðleitni Finnboga hafa orðið kynferðislega og að það hafi minnt hann á misnotkun sem hann varð fyrir í æsku. Við þá minningu hafi hann sturlast og fundist hann vera að veitast að þeim sem hafði misnotað hann, en ekki að Finnboga, og fundist hann þurfa að deyða brotamanninn. Ásbjörn náði í eldhúshníf og stakk hann Finnboga átta sinnum í bringu og bak og skar hann níu sinnum þvert yfir háls hans. Finnbogi lést þó ekki við þetta svo að Ásbjörn náði í hafnarboltakylfu og sló Finnboga um tíu þungum höggum í höfuðið. Þar sem Finnbogi andaði enn, þrátt fyrir árásir Ásbjörns, náði Ásbjörní plastpoka og setti yfir höfuð Finnboga. Þegar Finnbogi hafði loks gefið upp öndina, dró Ásbjörn hann út úr íbúð sinni og yfir í nærliggjandi garð. Blóðslóð lá frá íbúðinni og að líkinu og var hún um 80 metra löng. Ásbjörn var byrjaður að þrífa blóð af áhöldunum sem hann notaði og af gólfinu þegar lögreglu bar að garði. Ásbjörn var dæmdur '''ósakhæfur''' sökum sturlunar og geðrofs, og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3022255 Morðið við Bakkasel: Ástæða liggur ekki fyrir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3426305 Morðrannsókn miðar vel][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/661668/ Ákærður fyrir manndráp][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/666167/ Hrottafengin og langvinn atlaga][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3031509 Áfram í öryggisgæslu á Sogni]</ref> |} ==2002== === 18. febrúar 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður undir áhrifum fíkniefna ræðst á annan með kjötexi án ástæðu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~51 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~24 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Óskarsson (1951–2002) fannst látinn á Víðimel í Reykjavík. Bragi hafði hlotið mörg högg í höfuð og andlit sem höfðu verið veitt með kjötexi, slaghamri og sveðju. Sömu nótt og Braga var ráðinn bani var brotist inn á dekkjaverkstæði við Ægisíðu, en vísbendingar þaðan leiddu lögreglu til innbrotsþjófsins sem reyndist einnig vera morðingi Braga. Hafði morðinginn, Þór Sigurðsson (1978–), rekist á Braga og myrt hann engöngu vegna þess að Bragi varð á vegi hans. Þór var undir miklum áhrifum fíkniefna þegar bæði innbrotið og morðið áttu sér stað. Hann játaði verknaðinn og vísaði lögreglu á morðvopnin og blóðug föt í ruslatunnu rétt hjá morðstaðnum. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Þór til '''16''' ára fangelsisvistar þann 8. janúar 2003.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2130511 Fíkill framdi morð á leið heim úr innbroti][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/653053/?item_num=41&dags=2002–02-19 Maður handtekinn grunaður um morðið][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/01/08/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_mord/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir morð]</ref> |} === 6. mars 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stingur mann sinn eftir að hann barði hana. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~50 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára sambýliskona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár |- | colspan="2" | Steindór Kristinsson (1952–2002) var stunginn í bringu og kvið og lést 18 dögum síðar af lungnabilun vegna bráðrar lungnabreytingar og lungnabólgu í kjölfar þess. Steindór er talinn hafa barið sambýliskonu sína í andlitið að kvöldi árásarinnar en sambýliskonan, Sigurhanna Vilhjálmsdóttir (1963–2019), er sögð hafa reiðst heiftarlega og ráðist á Steindór eftir að hann barði hana. Sigurhanna bar við minnisleysi sökum ölvunar, en hún hlaut '''8''' ára dóm í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 25. október 2002.<ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/694913/ Dæmd í átta ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} === 27. apríl 2002 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona kyrkir níu ára dóttur sína |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~9 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára móðir stúlkunar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Níu ára stúlka lést eftir að móðir hennar þrengdi að hálsi hennar í húsi í Breiðholti aðfaranótt 27. apríl. Mæðgurnar sem bjuggu í Borgarfirði voru gestkomandi í húsinu. Húsráðanda var ekki viðvart um atburðinn fyrr en morguninn eftir.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2131743?iabr=on&fbclid=IwAR1fCRfMIOyAZMUOirtQlTEJP5w3obKYLGn-FIzAsXib9h8Wt1RScGpCS_k#page/n0/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%E2%80%9D|title=Fréttablaðið - 81. tölublað (30.04.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> Móðir stúlkunnar var dæmd '''ósakhæf''' sökum geðræns ástands og var gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3460668?iabr=on&fbclid=IwAR25XdvGODbml1m6xKxuKFjEkisotSiO6a7i4eD9kUUJ8pl2jiImLldhdPg#page/n3/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%20d%C3%B3ttur%E2%80%9D|title=Morgunblaðið - 305. tölublað (31.12.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> |} === 25. maí 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás fyrir utan skemmtistað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Baldur Freyr Einarsson og Gunnar Friðrik Friðriksson |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 6 ár, 3 ár |- | colspan="2" | Magnús Freyr Sveinbjörnsson (1980–2002) varð fyrir grófri líkamsárás af hendi tveggja manna fyrir utan skemmtistaðinn Spotlight í Hafnarstræti í Reykjavík. Magnús lést á spítala rúmri viku eftir að árásin átti sér stað. Allmörg vitni voru að árásinni auk þess sem að atburðurinn náðist á upptöku í öryggismyndavél. Árásarmennirnir gáfu sig fram við lögreglu daginn eftir og voru þá settir í gæsluvarðhald. Þeir voru dæmdir í 3 og 2 ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur, Hæstiréttur lengdi seinna dóma þeirra í '''6''' ár og '''3''' ár.<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3472193 https://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/10/02/domur_thyngdur_yfir_monnum_sem_urdu_manni_ad_bana_i/</ref> |} === 26. september 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~36 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Bragi Ólafsson (1936–2002) var stunginn til bana á heimili sínu að Klapparstíg í Reykjavík, en hann hafði orðið konu sinni að bana í sama húsi 14 árum áður. Banamein var stungusár sem náði inn að hjarta, en hann hafði verið stunginn víða, meðal annars í framhandlegg og kvið. Þegar lögreglu og sjúkrabíl bar að garði var Bragi enn með lífsmarki og gat hann skýrt lögreglu að einhverju leiti frá atburðarásinni. Bragi var látinn þegar komið var upp á sjúkrahús. Að sögn nágranna Braga var mikið blóð á veggjum íbúðarinnar og á gangi hússins. Lögreglan handtók Stein Ármann Stefánsson (1966–2013) sama kvöld. Steinn Ármann hafði áður komið við sögu hjá lögreglu og var hann talinn veikur á geði. Fjölskylda Steins hafði þá þegar lýst yfir áhyggjum sínum af andlegu ástandi Steins, en hún taldi víst að hann gæti reynst hættulegur og framið eitthvert voðaverk. Steinn neitaði til að byrja með að hafa verið valdur að dauða Braga, en viðurkenndi það fljótlega. Vafi lék á um sakhæfi hans, en geðlæknar voru ekki sammála um ástand Steins að kvöldi morðsins. Hæstiréttur dæmdi hann þó að lokum '''ósakhæfan''' og var honum gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni. Hann er talinn hafa verið á sterkum lyfjum er hann framdi verknaðinn og hafi verið haldinn ranghugmyndum. Steinn á að baki langan sakaferil.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2854&leit=t Dómur í máli Steins Stefánssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3036552 Hörð átök og blóð upp um veggi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263499&pageId=3697727&lang=is&q=%C1rmann%20Stef%E1nsson Manndrápsmálið á Klapparstíg][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263747&pageId=3706700&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Gæðlæknar ósammála um sakhæfi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=201841&pageId=3054705&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Einnig vandamál á Íslandi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=348436&pageId=5467027&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Sýknaður af ákæru um manndráp]</ref> |} ==2004== === 31. maí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir stingur unga dóttur sína með hníf. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~12 ára stelpa |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~43 ára móðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Guðný Hödd Hildardóttir (1992–2004) fannst stungin til bana á heimili sínu á Hagamel í Reykjavík. Móðir Guðnýjar, Hildur Árdís Sigurðardóttir (1961–2020), hafði veist að Guðnýju og bróður hennar með hníf. Bróður Guðnýjar tókst að flýja úr íbúðinni og fór yfir til vinar síns sem hringdi á lögregluna. Er lögreglan kom heim til Hildar fann hún Guðnýju látna í rúmi sínu, en hún hafði verið stungin margsinnis. Hildur sjálf var illa særð þar sem hún hafði stungið sjálfa sig eftir að hafa sært son sinn og banað dóttur sinni. Hildur var færð á spítala þar sem hennar var gætt, en þaðan var hún síðan færð að Sogni. Hildur hafði áður reynt að fremja sjálfsvíg og hafði einnig sagt í návist annarra að frekar myndi hún drepa sig og börnin sín en að þau yrðu tekin af henni. Kennarar barnanna höfðu að auki lýst yfir áhyggjum af velferð þeirra. Hildur var dæmd '''ósakhæf''' og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349266&pageId=5504819&lang=is&q=manndr%E1p Dæma móður á Hagamel][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349283&pageId=5505301&lang=is&q=Hildur%20%C1rd%EDs%20Sigur%F0ard%F3ttir Sagðist frekar drepa börnin en láta þau frá sér][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5484396 Man ekki eftir að hafa banað dóttur sinni][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/803791/ Guðný Hödd Hildardóttir]</ref> |} === 4. júlí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður myrðir sína fyrrverandi með kúbeini og losar sig við líkið úti í hrauni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~34 ára [[Indónesía| indónesísk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~45 ára barnsfaðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Sri Rahmawati (1970–2004) var myrt með kúbeini og taubelti. Morðinginn bar líkið inn í sturtuklefa og þreif það. Setti svo í poka og bar út í bíl. Hann henti farsíma hennar í sjóinn og losaði sig við líkið í hraungjótu í nágrenni Hafnarfjarðar. Morðinginn, Hákon Eydal (1959–), barnsfaðir fórnarlambsins, var dæmdur í '''16''' ára fangelsi 2005.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3759473 Sextán ára fangelsi fyrir morð; grein í Fréttablaðinu 2005]</ref> |} === 1. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~25 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 11 ár |- | colspan="2" | Sæunn Pálsdóttir (1979–2004) lést eftir að eiginmaður og barnsfaðir hennar þrengdi að hálsi hennar með þvottasnúru aðfaranótt 1. nóvember 2004 á heimili þeirra í Kópavogi. Eiginmaður hennar, Magnús Einarsson, játaði verknaðinn fyrir tengdaforeldrum sínum og lögreglu. Talið er að morðið hafi verið framið af ásetningi, en engu að síður sýndi Magnús iðrun. Héraðsdómur dæmdi Magnús til 9 ára fangelsisvistar en Hæstiréttur þyngdi þann dóm og dæmdi Magnús til '''11''' ára fangelsisvistar þann 23. febrúar 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3793&leit=t Dómur í máli Magnúsar Einarssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3887405 Dæmdur í ellefu ára fangelsi]</ref> |} === 13. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~32 ára [[Danmörk| Dani]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~29 ára [[Bretland| Breti]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 1½ ár |- | colspan="2" | Flemming Tolstrup (1972–2004) lést á veitingastaðnum Traffic í Keflavík aðfaranótt laugardagsins 13. nóvember 2004. Scott McKenna Ramsay (1975–) kýldi Tolstrup í hálsinn með þeim afleiðingum að slagæð rifnaði og blæðing sem Flemming hlaut milli heila og heilahimna leiddi til dauða hans. Ramsey viðurkenndi strax á vettvangi að hafa slegið hann og sagði ástæðuna þá að Flemming hefði stöðugt verið að áreita sambýliskonu hans. Fyrir héraðsdómi hafði Ramsey játað brotið skýlaust og þótti sannað að andlát Flemmings hefði verið bein afleiðing hnefahöggsins sem hann veitti honum. Héraðsdómur Reykjaness dæmdi Scott Mckenna Ramsay í átján mánaða fangelsi, þar af fimmtán mánuði skilorðsbundið, í október 2005, sem Hæstiréttur Íslands staðfesti 23. mars 2006.<ref>[http://www.visir.is/g/200660323057/haestirettur-stadfestir-dom-yfir-ramsey Hæstiréttur staðfestir dóm yfir Ramsay] [https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=6c369b81-91ff-442d-b57f-de70ba33bd38 Hæstaréttardómur yfir Ramsay]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 12. desember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás á veitingastað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Mosfellsbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~55 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður í jólasveinabúningi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 3 ár |- | colspan="2" | Ragnar Björnsson (1949–2004) lést á veitingastaðnum Ásláki í Mosfellsbæ aðfararnótt 12. desember 2004. Hafði Ragnar staðið við anddyri veitingastaðarins með konu sinni er maður íklæddur jólasveinabúningi tróðst inn og felldi niður glas sem brotnaði við fætur Ragnars. Ragnar helti sér í kjölfarið yfir manninn, Loft Jens Magnússon (1979–), sem brást illur við og kýldi Ragnar í hálsinn. Við það féll Ragnar á gólfið og rak höfuðið í. Loftur yfirgaf staðinn en vinur hans náði honum og fékk hann með sér til baka. Lífgunartilraunir eiganda veitingastaðarins og síðan sjúkraliða og uppi á Landspítala báru ekki árangur. Slagæð hafði rifnað við höggið sem Loftur veitti Ragnari og blæddi mikið inn á höfuðkúpu Ragnars. Hann lést vegna mikillar blæðingar á milli heila og innri heilahimnu. Loftur var enn á staðnum, og mjög ölvaður, er lögreglan mætti á vettvang og var hann strax handtekinn. Hæstiréttur mat það svo að þó árás Lofts hafi verið hrottaleg og tilefnislaus hafi hann ekki gert sér grein fyrir því að hún gæti leitt Ragnar til dauða. Loftur var dæmdur til '''3''' ára fangelsisvistar fyrir manndrápið.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=4553 Ákæruvaldið gegn Lofti Jens Magnússyni][http://www.visir.is/thriggja-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-aslaki/article/200770531084 Þriggja ára fangelsi fyrir manndráp á Ásláki]</ref> |} ==2005== === 15. maí 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás í veislu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | [[Víetnam| Víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára [[Víetnam| víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Phong Van Vu lést af völdum innvortis blæðinga í brjóstholi. Phong var stunginn í brjóstkassa og víðar með þeim afleiðingum að hnífurinn gekk inn í bæði lungu og lungnaslagæð og í gegnum þind hans. Phong og maður að nafni Phu Tién Nguyén (1972–) voru í veislu í Kópavogi og höfðu deilt í töluverðan tíma um hvor ætti að sýna hinum meiri virðingu sökum aldurs, en það er hefð í heimalandi þeirra að hinn yngri sýni hinum eldi meiri virðingu. Eftir þrálátar deilur á Phong að hafa veitt Phu höfuðhögg og Phu þá reiðst. Hann greip til hnífs sem hann hafði í vasa sínum og lagði til Phong. Vitni á staðnum sögðu að árásin hafi verið einbeitt og af ásetningi og töldu dómarar framburð Phu um að um sjálfsvörn væri að ræða ótrúverðuga. Phu réðst á Phong og veitti honum áverka á hálsi, handlegg, kvið og brjóstkassa sem leiddi hann til dauða. Vitni sem reyndi að stíga á milli hlaut stungusár við mjöðm af völdum Phu. Það tók töluverð átök að stoppa árás Phu, en þegar það hafði tekist reyndi Phu aftur að ráðast á Phong og leitaði að nýjum vopnum. Dómurum þótti Phu ekki eiga sér neinar málsbætur og var hann dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 6. apríl 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3869&leit=t Dómur í máli Phu Tién Nguyén] [http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1048795/ Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262693&pageId=3683025&lang=is&q=manndr%E1p Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3868533 Fékk sextán ára dóm fyrir hnífstunguárás] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3677227 Ákærður fyrir að drepa mann með hnífsstungum]</ref> |} === 14. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavíkurstöðin| Herstöðin í Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kvenkyns [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | (Mögulega) ~21 árs [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður ''(sýknaður)'' |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Hermaðurinn Ashley Turner (1985–2005) fannst látin í kompu nálægt líkamsræktarstöð hermanna á herstöðinni á Keflavíkurflugvelli, en hún hafði verið falin þar. Miklir áverkar voru á líkama Turners en hún hafði einnig hlotið stungusár í hnakka sem talið er að hafi leitt hana til dauða. Herlögreglan handtók Calvin Eugene Hill (1984–) sem var talinn hafa ráðist á Turner á stigagangi í blokk á herstöðinni, en vitni lýstu vettvangi eins og sláturhúsi. Turner var enn á lífi er hún fannst en var úrskurðuð látin þegar komið var með hana á hersjúkrahús á Vellinum. Hill og Turner höfðu átt í deilum eftir að Hill hafði stolið greiðslukorti hennar ásamt öðrum hermanni og tekið út af því miklar fjárhæðir. Hill var enn að bíða niðurstöðu í því máli þegar morðið átti sér stað. Bandarískir sérfræðingar voru sendir til landsins til að rannsaka vettvang. Blóð úr Turner fannst á skóm Hill og átti hann yfir höfði sér lífstíðar- eða dauðadóm ef hann yrði fundinn sekur. Herinn tók að fullu við rannsókn málsins eftir að í ljós kom að engir Íslendingar tengdust málinu, og Hill var í kjölfarið fluttur á herstöð bandaríska hersins í Þýskalandi þar sem hann var áfram yfirheyrður. Hann neitaði sök allan tímann og var sýknaður af öllum kærum fyrir herrétti. Kom það varnarliðinu mjög á óvart þar sem allir höfðu talið óvéfengjanlegt að Hill væri morðinginn. Foreldrar Turners voru mjög ósáttir með meðferð málsins og gagnrýndu harðlega hve langan tíma rannsóknin tók. Einnig gagnrýndu þau það að Hill hafi verið leyft að búa í sama stigagangi og Turner þrátt fyrir að hann hafi stolið af henni háum fjárhæðum og hún átt að vitna gegn honum í því máli. Ef engin ný sönnunargögn koma upp sem benda á að einhver annar gæti verið morðingi Turners, eða gefa staðfestingu á sekt Hills, mun engum verða refsað fyrir morðið. Þó flestir telji ótvírætt að Hill sé morðingi Turners, virðist málið vera '''óupplýst'''.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349692&pageId=5529680&lang=is&q=mor%F0 Vitnið reyndi að komast undan][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262012&pageId=3671356&lang=is&q=mor%F0 Stungusár var á hnakka][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=270788&pageId=3858845&lang=is&q=MOR%D0 Ung varnarliðskona stungin til bana][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=358186&pageId=5728633&lang=is&q=Mor%F0 Bandarískir sérfræðingar komnir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=272082&pageId=3900500&lang=is&q=Ashley%20Turner Fer fyrir herrétt][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=364371&pageId=5889971&lang=is&q=Ashley%20Turner Valið í kviðdóm fyrir réttarhöld][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277011&pageId=3957677&lang=is&q=Ashley%20Turner Verjendur segja galla vera á rannsókn][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=271599&pageId=3887323&lang=is&q=Ashley%20Turner Gæti verið dæmdur til dauða fyrir morð][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277491&pageId=3968742&lang=is&q=Ashley%20Turner Engum refsað fyrir morðið]</ref> |} === 20. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Uppdópaður maður veitist að félaga sínum með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14½ ár |- | colspan="2" | Bragi Halldórsson (1985–2005) fannst látinn í íbúð á Hverfisgötu að morgni menningarnætur 2005. Bragi var gestkomandi í íbúðinni en þar bjó Sigurður Freyr Kristmundsson, ásamt hjónum sem áttu íbúðina. Sigurður, Bragi og húsbóndinn sátu og töluðu saman við eldhúsborðið. Sigurður segist hafa gripið 14 cm flökunarhníf sem þarna var til þess að leggja áherslu á orð sín, en hann kvaðst ekki muna um hvað var rætt. Sigurður segir að hann og Bragi hafi staðið upp samtímis og hnífurinn í kjölfarið stungist í Braga. Vitni segja hins vegar að Bragi hafi setið kyrr og aðeins Sigurður hafi staðið upp. Einnig sagði finnskur réttarmeinafræðingur að töluverðu afli hefði þurft að beita til að stinga Braga á þennan hátt, en hnífurinn gekk í gegnum rússkinnsjakka Braga, skinn, brjósk, lifur og hjarta. Reynt var að bjarga Braga en honum blæddi út. Sigurður flúði vettvang en sneri fljótt aftur og var þá handtekinn af lögreglu. Í blóði hans fannst bæði amfetamín og kókaín, en Sigurður hafði neytt eiturlyfja marga daga í röð fyrir morðið, sem og drukkið áfengi. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Sigurð sakhæfan og til '''14 ára og 6 mánaða''' fangelsisvistar fyrir morðið í febrúar 2006. Sigurður er sonur Kristmundar sem framdi morðið á Guðjóni Atla 1976.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3883000 Rak flökunarhníf beint í hjartastað][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1067341/ Dæmdur til 14 1/2 árs fangelsisvistar][http://www.visir.is/jatadi-a-sig-mord-vid-hverfisgotu/article/2005508240331 Játaði á sig morð við Hverfisgötu][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349710&pageId=5530293&lang=is&q=mor%F0 Þegar fíkniefnaneysla leiðir til morðs]</ref> |} ==2007== === 29. júlí 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skotinn með riffli. Morðinginn svipti sig svo lífi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~35 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Stefán Jónsson (1972–2007) var skotinn til bana á Sæbraut í Reykjavík. Árásarmaðurinn, Tómas Björnsson (1969–2007), notaði tuttugu og tveggja kalibera tékkneskan riffill til verksins. Stefán náði að forða sér áður en árásarmaðurinn skyti aftur og var honum hleypt inn í sendiferðabíl. Ökumaður sendiferðabílsins tók svo eftir því að Stefán hreyfði sig ekki og keyrði hann að Laugardalslaug þar sem hann og starfsmenn laugarinnar reyndu að koma Stefáni aftur til lífs meðan beðið var eftir sjúkrabíl. Stefán var úrskurðaður látinn á Landspítalanum stuttu síðar. Árásarmaðurinn keyrði á Þingvelli þar sem hann svipti sig lífi með sama skotvopni. Skildi hann eftir bréf þar sem hann útskýrði gjörðir sínar. Tómas hafði myrt elskhuga fyrrum konu sinnar.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3969743 Horfði á morðingjann hlaða riffilinn aftur og forðaði sér][http://www.visir.is/myrti-elskhuga-fyrrverandi-konu-sinnar-og-svipti-sig-svo-lifi/article/200770729025 Myrti elskhuga fyrrverandi konu sinnar og svipti sig svo lífi] </ref> |} === 7. október 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Borgþór Gústafsson (1963–2007) lést eftir mikla höfuðáverka. Ákærði, Þórarinn Gíslason, neitaði sök og bar við minnisleysi sökum drykkju og lyfjaneyslu. Dómarar töldu sök Þórarins óvéfengjanlega og var Þórarinn í kjölfarið dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 22. maí 2008.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200800458&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Þórarins Gíslasonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 17. ágúst 2009== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Friðþjófsson (1978–2009) lést eftir höfuðáverka af völdum Bjarka Freys Sigurgeirssonar (1978–2020) í herbergi Bjarka í Hafnarfirði. Bjarki játaði morðið að hluta og var dæmdur í '''16''' ára fangelsisvist af Héraðsdómi Reykjaness þann 30. nóvember 2009.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200900821&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Bjarka Freys Sigurgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/bjarki-freyr-fekk-16-ar/article/2009470809177 Bjarki Freyr fékk 16 ár]</ref> |} =2010 - 2019= ==2010== === 8. maí 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tilefnislaus líkamsárás. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjanesbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~53 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Haukur Sigurðsson (1957–2010) lést eftir mikla áverka sem Ellert Sævarsson (1979–) veitti honum. Ellert játaði á sig morðið en hann var bæði undir áhrifum áfengis og amfetamíns er morðið átti sér stað. Ellert mætti Hauki á göngu í Reykjanesbæ og taldi af einhverjum ástæðum að Haukur væri barnaníðingur. Haukur og Ellert þekktust ekki og var árásin að öllu tilefnislaus. Hann veittist að Hauki eftir einhver orðaskipti og barði, sparkaði í hann þar sem hann lá í jörðinni og að endingu kastaði hann hellustein sem hann fann í höfuð Hauks, með þeim afleiðingum að hann lést. Blaðberi fann lík Hauks og hringdi á lögreglu. Ellert var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjaness þann 27. september 2010.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201000585&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Ellerts Sævarssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/sudurnesjamordid--gret-thegar-hann-lysti-mordinu/article/2010348014320 Suðurnesjamorðið][http://www.mbl.is/frettir/forsida/2010/09/09/jatadi_manndrap_fyrir_domi/ Játaði manndráp fyrir dómi][http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ Morðið í Reykjanesbæ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621041923/http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ |date=2010-06-21 }}</ref> |} === 15. ágúst 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Hafnarfjörður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~37 ára framkvæmdastjóri sælgætisgerðarinnar Góu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára maður ástfanginn af kærustu hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hannes Þór Helgason (1973–2010) var stunginn til bana og játaði Gunnar Rúnar Sigurþórsson (1987–) að hafa myrt Hannes og var hann dæmdur í '''16''' ára fangelsi af hæstarétti árið 2011. Málið tengdist kærustu Hannesar en Gunnar var ástfanginn af henni. Gunnar hafði árinu áður birt myndband af sér þar sem hann lýsti yfir eldheitri ást sinni á þessari kærustu Hannesar.<ref>[http://www.visir.is/haestirettur-daemir-gunnar-runar-i-16-ara-fangelsi/article/2011111019492 Hæstiréttur dæmir Gunnar Rúnar í 16 ára fangelsi 2011]</ref> |} === 14. nóvember 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður gengur í skrokk á föður sínum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 61 árs tónlistarmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 31 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Ólafur Þórðarson, tónlistarmaður, (1949–2011) varð fyrir líkamsárás þann 14. nóvember 2010 og lést af völdum þeirra áverka sem hann hlaut í árásinni þann 4. desember 2011. Ákærði, sonur Ólafs, Þorvarður Davíð Ólafsson (1979–2013) játaði að hafa veitt föður sínum áverkana sem leiddu til andláts Ólafs. Þorvarður, sem var undir áhrifum áfengis og fíkniefna, hlaut 14 ára fangelsisdóm í Héraðsdómi.<ref>https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=bf9a216d-3c7e-430f-8b87-aa0c0ddc7c6c{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>http://www.visir.is/g/2011111209593</ref> |} ==2011== === 12. maí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára sambýlismaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Þóra Elín Þorvaldsdóttir (1990–2011) var kyrkt af sambýlismanni sínum og barnsföður, Axel Eskfjörð Jóhannssyni, í Heiðmörk. Axel keyrði hana upp á Landspítalann eftir að hún lést og gaf sig fram. Hann var dæmdur '''ósakhæfur''' og var vistaður á réttargeðdeild.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201100849&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Axels Jóhannssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald Axel Jóhannsson leiddur fyrir dómara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624181615/http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald |date=2016-06-24 }}</ref> |} === 2. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir kyrkir nýfætt barn sitt og sker í andlit þess |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Nýfætt barn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Litáen| Litháensk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 2 ár |- | colspan="2" | Agné Krataviciuté sögð hafa kyrkt nýfætt sveinbarn sitt þar til það lést á baðherbergi á Hót­el Frón. Barnið var líka með skurðáverka á andliti. Agné neitaði sök en var dæmd til '''2''' ára fangelsisvistar þann 28. mars 2012.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101651&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Agné Krataviciuté]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 14. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn til bana á veitingastað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~45 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hilmar Þórir Ólafsson (1966–2011) var stunginn til bana á veitingastaðnum Monte Carlo í Reykjavík. Redouane Naoui (1972–) var sakfelldur fyrir morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 24. nóvember 2011.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101558&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Redouane Naoui]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 3. febrúar 2012== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~36 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára unnusti hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Þóra Eyjalín Gísladóttir (1976–2012) var stungin til bana í Hafnarfirði. Hlífar Vatnar Stefánsson (1989–), unnusti hinnar látnu, játaði á sig morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Hæstarétti þann 17. janúar 2013.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201200349&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Hlífars Vatnars Stefánssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ==2013== === 17. mars 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður hristir ungt barn sitt harkalega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 5 mánaða stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Bretland| Breskur]] faðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 5 ár |- | colspan="2" | Scott James Carcary var sagður hafa hrist fimm mánaða gamla dóttur sína það harkalega að hún lést nokkrum tímum síðar. Scott neitar sök en var dæmdur í '''5''' ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 10. apríl 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201301270&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Scott James Carcary]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 7. maí 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Egilsstaðir]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~60 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Karl Jónsson (1953–2013) stunginn til bana á heimili sínu á Egilsstöðum. Friðrik Brynjar Friðriksson (1988–) var dæmdur í '''16''' ára fangelsi fyrir morðið af Héraðsdómi Austurlands þann 23. október 2013. Hæstiréttur staðfesti þann dóm þann 18. júní 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201300044&Domur=5&type=1&Serial=1 Dómur í máli Friðriks Brynjars Friðrikssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[www.mbl.is/frettir/innlent/2014/06/18/stadfestir_16_ara_fangelsisdom/ Staðfestir 16 ára fangelsisdóm]</ref> |} == 27. september 2014== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 26 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 29 ára [[Pólland| pólskur]] eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Ríkissaksóknari hefur gefið út ákæru fyrir manndráp á hendur 29 ára gömlum karlmanni, Mariusz Brozio (1985– ). Hann er sakaður um að hafa orðið 26 ára eiginkonu sinni að bana í íbúð þeirra í Stelkshólum þann 27. september 2014. Maðurinn er talinn hafa banað henni með því að þrengja að öndunarvegi hennar.<ref>http://www.visir.is/g/2015150229693</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |title=Geymd eintak |access-date=2018-12-06 |archive-date=2015-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151204001543/http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |url-status=dead }}</ref> |} ==2015== === 14. febrúar 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~41 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Pólland| Pólsk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Danuta Kaliszewska stakk sambýlismann sinn til bana á heimili þeirra. Hún var dæmd í '''16''' ára fangelsi. Hún neitaði sök.<ref>http://www.visir.is/manndrap-i-hafnarfirdi--daemd-i-16-ara-fangelsi/article/2015150719954</ref> |} === 2. október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Maður játaði að hafa sett hendur um háls manns á Akranesi og hert að. Hann hefur einnig játað að hafa sett reim um háls mannsins og hert.<ref>http://www.ruv.is/frett/jatar-ad-hafa-hert-ad-halsi-manns-med-reim</ref><ref>[http://www.ruv.is/frett/gunnar-orn-i-16-ara-fangelsi-fyrir-mord] Gunnar Örn í 16 ára fangelsi fyrir morð (RÚV 27.10.2016)</ref> |} === október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Mennirnir bjuggu báðir í búsetukjarna fyrir geðfatlaða |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Maður fannst myrtur við Miklubraut. Grunaður maður var handtekinn.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/10/22/manndrap_vid_miklubraut/ Manndráp við Miklubraut] Skoðað 19. janúar 2016.</ref> Maðurinn sem dó og sá sem ákærður var fyrir manndráp bjuggu í búsetukjarna fyrir geðfatlaða við Hringbraut<ref>[http://www.visir.is/g/2016160129289] Ákærður fyrir manndráp á Hringbraut (Vísir 25. janúar 2016)</ref> |} == 13. apríl 2016== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 54 ára [[Rússland| rússnesk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Íslenskur eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Guðmundur Valur Óskarsson skaut eiginkonu sína til bana á Akranesi og framdi því næst sjálfsmorð.<ref>http://www.visir.is/myrti-konu-sina-og-svipti-sig-sidan-lifi/article/2016160419531</ref> Konan hét Nadezda Edda Tarasova og var rússnesk. Hún var 54 ára en Guðmundur var á sjötugsaldri og hafði glímt við langvarandi veikindi.<ref>http://www.visir.is/nofn-hjonanna-sem-fundust-latin-a-akranesi/article/2016160419344</ref> |} ==2017== === 14. janúar 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | [[Grænland| Grænlenskur]] sjómaður tekur stúlku upp í bíl sinni niðri í [[Miðborg Reykjavíkur| miðbæ Reykjavíkur]] og kastar henni út í sjó á [[Suðurland| Suðurlandi]]. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 30 ára [[Grænland| grænlenskur]] sjómaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 19 ár |- | colspan="2" | Birna Brjánsdóttir fannst látin í fjöru við Selvogsvita þann 22. janúar eftir að hafa verið týnd í rúma viku. 2 menn, grænlenskir sjómenn af togaranum ''Polar Nanoq'', voru grunaðir um verknaðinn og sátu í haldi. Síðar beindist grunurinn að öðrum mannanna, Thomasi Möller Olsen sem situr í haldi. Hann neitar enn sök. Blóðblettir úr Birnu fundust meðal annars í bíl sem hann tók á leigu og öryggismyndavélar í Reykjavík og Hafnarfirði náðu myndum af bílnum. Olsen fékk '''19''' ára fangelsisdóm fyrir morðið og fíkniefnainnflutning. Honum til refsiþyngdar var metið að hann hafi reynt að afvegaleiða lögreglu og varpa sök á félaga sinn.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928711/thomas-fekk-thyngri-dom-fyrir-ad-varpa-sok-a-skipsfelaga-sinn Thomas fékk þyngri dóm fyrir að varpa sök á skipsfélaga sinn] Vísir skoðað 29 sept. 2017.</ref> |} === 7. júní 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Árásin er talin hafa tengst handrukkun |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Mosfellsdalur, [[Mosfellsbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Tveir menn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |6 ár |- | colspan="2" | Arnar Jónsson Aspar lést við árás að Æsustöðum í Mosfellsdal. Árásin er talin hafa tengst handrukkun. Sex voru handtekin, fimm karlar og ein kona. <ref>[http://www.ruv.is/frett/tveir-hinna-handteknu-voru-daemdir-i-februar Tveir hinna handteknu voru dæmdir í febrúar] Rúv, skoðað 8. júní 2017.</ref> |} === 21. september 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona frá [[Lettland| Lettlandi]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Hælisleitandi frá [[Jemen]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Erlend kona á fimmtugsaldri varð fyrir líkamsárás að kvöldi til á Hagamel 18. Hún varð úrskurðuð látin á Landspítalanum. Tveir karlmenn voru handteknir á vettvangi, annar var erlendur ríkisborgari á fertugsaldri og var hann gestkomandi, en hinn var Íslendingur á þrítugsaldri og búsettur í húsinu. Konan sem lést bjó einnig í húsinu.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170929685/manndrap-a-melunum Manndráp á Melunum] Vísir, skoðað 22. september 2017.</ref> Maðurinn var hælisleitandi frá [[Jemen]] en konan, Sanita Braune, frá Lettlandi.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928728/hinn-grunadi-i-hagamelsmalinu-urskurdadur-i-fjogurra-vikna-gaesluvardhald Hinn grunaði í Hagamelsmálinu úrskurðaður í fjögurra vikna gæsluvarðhald] Vísir, skoðað 29. sept. 2017.</ref> Maðurinn, Khaled Cairo, hafði slegið Sanitu með glerflöskum og slökkvitæki. Hann kvaðst vera ósáttur að hún hafi verið í tygjum við blökkumann. Cairo hegðaði sér undarlega í samskiptum við lögreglu og í dómssal. Hann var þó ekki metinn ósakhæfur eða siðblindur og var dæmdur í 16 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180418835/daemdur-i-16-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-hagamel Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp á Hagamel] Vísir, skoðað 18. apríl, 2018.</ref> |} === 3. desember 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás um nótt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára [[Albanía| albanskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára Íslendingur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |17 ár |- | colspan="2" | Tveir albanskir karlmenn voru stungnir af íslenskum karlmanni á þrítugsaldri á Austurvelli um miðja nótt í kjölfar slagsmála. Annar maðurinn lést nokkrum dögum síðar á sjúkrahúsi.<ref>[http://www.ruv.is/frett/latinn-eftir-hnifstunguaras-a-austurvelli Látinn eftir hnífsstunguárás á Austurvelli] Rúv, skoðað 9. des. 2017.</ref> Gerandinn Dagur Hoe Sigurjónsson (1992– ) var ákærður fyrir að bana hinum albanska Klevis Sula (1997–2017) á Austurvelli í byrjun desember 2017. Samkvæmt ákærunni stakk hann Sula fjórum sinnum. Dagur var jafnframt ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa við sama tilefni stungið annan albanskan mann þrisvar þannig að sá hlaut meðal annars slagæðablæðingu.<ref>http://www.ruv.is/frett/akaerdur-fyrir-mord-og-manndrapstilraun</ref> Dagur var dæmdur í 17 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180629807 Dagur Hoe dæmdur í 17 ára fangelsi] Vísir, skoðað 16. júlí 2018</ref> |} == 31. mars 2018== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður banar bróður sínum í Árnessýslu<br /> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 65 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Bróðir hins látna |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |7 ár, síðar lengt í 14 ár |- | colspan="2" | Ragnar Lýðsson (24. nóvember 1952–31. mars 2018) fannst látinn á bænum Gýgjarhóli II í Árnessýslu. Þrír bræður voru á staðnum er atvik átti sér stað. Valur Lýðsson, bróðir Ragnars og ábúandi á bænum tilkynnti um andlátið. Frásögn hans af hvernig á andlátið bar til þótti ótrúverðug og í framhaldinu var hann grunaður um manndráp. Þriðja bróðurnum var sleppt að lokinni skýrslutöku, hann var sofandi þegar umrædd átók áttu sér stað. Ummerki voru um átök á vettvangi og bráðabirgðakrufning leiddi í ljós að áverkar á líkinu hafi orðið Ragnari að bana.<ref>[http://www.ruv.is/frett/brodirinn-grunadur-um-manndrap Bróðirinn grunaður um manndráp] Rúv, skoðað 3. apríl, 2018.</ref> |} == 8. desember 2019== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni hrint af svölum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Úlfarsárdalur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Litáskur karlmaður á fimmtugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáskur karlmaður á sextugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/20202009982d/akaerdur-fyrir-mord-med-thvi-ad-kasta-manni-fram-af-svolum Ákærður fyrir morð með því að kasta manni fram af svölum]Vísir, skoðað 9 sept 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sýknaður |- | colspan="2" |Litáskur maður á fimmtugsaldri fannst látinn fyrir utan fjölbýlishús í Grafarholti. Arturas Leimontas er sagður hafa ráðist á manninn og kastað honum svo fram af svölum íbúðarinnar með þeim afleiðingum að hann lést skömmu síðar. Arturas neitaði sök en var dæmdur í 16 ára fangelsi í Héraðsdómi en var síðar sýknaður í Landsrétti. Landsréttur hélt því fram að enginn vitni gætu staðfest það sem Arturas var gefið að sök og að gögn úr réttarmeinafræðirannsókn málsins stæðust ekki.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212123846d/syknadur-i-landsretti-eftir-sextan-ara-dom-i-heradi|title=Sýknaður í Landsrétti eftir sextán ára dóm í héraði - Vísir|date=2021-06-18|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} =2020 - 2029= ==2020== === 28. mars 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona fannst látin á heimili sínu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Sandgerði]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sextugsaldri, sambýlismaður konunnar <ref>[https://www.ruv.is/frett/2020/04/08/gaesluvardhald-framlengt-til-15-april Gæsluvarðhald framlengt...]Rúv, skoðað 20. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |14 ár |- | colspan="2" |Björg Ástríðardóttir (1968–2020) fannst látin á heimili sínu í Sandgerði þar sem hún bjó með eiginmanni sínum. Ragnar Sigurður Jónsson (1965– ), eiginmaður Bjargar, var handtekinn 4 dögum síðar grunaður um að hafa banað eiginkonu sinni með því að hafa þrengt að hálsi hennar þar til hún lést. Ragnar bar við minnisleysi sökum drykkju en var dæmdur í '''14 ára''' fangelsi í júní 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222247210d/-hvernig-af-hendirdu-lik-fyrir-mis-tok-|title=„Hvernig af­hendirðu lík fyrir mis­tök?“ - Vísir|date=2022-11-04|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 6. apríl 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Sonur réðst á móður og stjúpföður með hnífi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Móðir geranda |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/2020142808d/mordid-i-hafnarfirdi-logregla-var-a-heimilinu-fimm-timum-fyrir-andlatid Morðið í Hafnarfirði...]Vísir, skoðað 15. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |Fellt niður vegna andláts geranda. |- | colspan="2" |Maður á þrítugsaldri veittist að móður sinni og sambýlismanni hennar með hníf með þeim afleiðingum að móðir mannsins lést. Hann stakk móður sína tvívegis og veitti sambýlismanni hennnar stungusár á höku og á handlegg<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20202013985d/haskalegur-akstur-og-haettuleg-aras-a-samvisku-grunads-mordingja|title=Háskalegur akstur og hættuleg árás á samvisku grunaðs morðingja - Vísir|date=2020-09-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref>. Maðurinn svipti sig lífi á réttargeðdeild Landspítalans á jóladag 2020 og var málið fellt niður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212057020d/manndrapsmal-fellt-nidur-vegna-andlats-akaerda|title=Manndrápsmál fellt niður vegna andláts ákærða - Vísir|date=2021-05-01|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 25. júní 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður kveikti í húsi á Bræðraborgarstíg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 3 Pólverjar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sjötugsaldri <ref>[bruninn-a-braedraborgarstig-talinn-manndrap-af-asetningi Bruninn á Bræðraborgastíg talinn manndráp af ásetningi]Vísir, skoðað 25. júlí 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" |3 Pólverjar létu lífið og 4 slösuðust eftir íkveikju á Bræðraborgarstíg. Marek Moszczynski var handtekinn skömmu síðar við rússnenska sendiráðið grunaður um íkveikjuna. Marek hafði sýnt undarlega hegðun dagana fyrir íkveikjuna og var dæmdur '''ósakhæfur''' í Landsrétti og gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun (réttargeðdeild).<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222274209d/domur-stad-festur-i-braedra-borgar-stigs-malinu|title=Dómur stað­festur í Bræðra­borgar­stígs­málinu - Vísir|date=2022-10-06|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} == 13. febrúar 2021== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Morð í austur-Reykjavík, skotið á mann fyrir utan heimili hans í Rauðagerði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 4 einstaklingar. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" |Armando Beqirai (1988–2021) var skotinn níu sinnum fyrir utan heimili sitt í Rauðagerði. Angjelin Sterkaj (1986–) játaði að hafa banað Armando. Claudia Sofiu Coelho Carvalho, Murat Selivrada, Shpetim Qerimi voru einnig gert að sök samverknað í morðinu á Armando. Murat er sagður hafa vísað Claudiu á tvær bifreiðar í umsjón Armando sem hún sat fyrir og gerði Angjelin viðvart um ferðir Armandos þetta kvöld. Shpetim Qerimi var sakaður um að hafa ekið Angjelin að heimili Armando. Angjelin var dæmdur í 16 ára fanglesi og voru Claudia, Murat og Shepetim sýknuð í héraðsdómi. Landsréttur þyngdi dóminn töluvert og dæmdi Angjelin í 20 ára fanglesi og samverkamenn hanns í 14 ára fangelsi. Hæstaréttur mildaði dóminn og var Angjelin dæmdur í '''16 ár''', Claudia í '''3 ár''', Murat í '''4 ár''' og Shpetim í '''10 ár'''. Hæstiréttur sagði Landsrétt hafa skortið lagalega heimild í dómsúrskurð sínum. Á tímabili sátu 9 einstaklingar í gæsluvarðhaldi vegna málsins og er þetta ein umfangsmesta rannsókn í sögu lögreglunnar í seinni tíð.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232430562d/domar-i-rauda-gerdis-malinu-mildadir-veru-lega|title=Dómar í Rauða­gerðis­málinu mildaðir veru­lega - Vísir|date=2023-06-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ==2022== === 4. júní 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi í Reykjavík. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fimmtugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>[https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu/ Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu] Vísir, sótt 27/4 2023</ref> |- | colspan="2" |Gylfi Bergmann Heimisson (1975–2022) fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi. Nágranni Gylfa, Magnús Aron Magnússon (2001–) játaði á sig verknaðinn. Gylfi er sagður hafa bankað uppi hjá Magnúsi í risíbúð þar sem Magnús bjó með móður sinni sem lá þá inni á sjúkrahúsi. Ætlaði Gylfi þá að ræða við Magnús eftir að hann sló til annars nágranna kvöldið áður. Magnús er þá sagður hafa hrint Gylfa og átök brotist út í stiganum frá risinu. Átökin bárust út á malarplan fyrir framan húsið þar sem Magnús ítrekað sparkaði og kýldi Gylfa með þeim afleiðingum að hann lést. Magnús var dæmdur í '''16 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu|title=Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu - Vísir|date=2023-04-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ===21. ágúst 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tveir látast eftir skotárás, árásarmaður og fórnarlamb. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Blönduós |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður í kringum þrítugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar. |- | colspan="2" |Eva Hrund Pét­urs­dótt­ir (1969–2022) var skotin til bana á heimili sínu á Blönduósi og Kári Kárason, eiginmaður Evu, særðist einnig alvarlega<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2022/08/23/nofn_hjonanna_sem_urdu_fyrir_arasinni/|title=Nöfn hjónanna sem urðu fyrir árásinni|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref>. Árásarmaðurinn Brynjar Þór Scheel Guðmundsson (1986–2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222306334d/efna-til-sofnunar-fyrir-fjolskyldu-brynjars-thors-a-blonduosi|title=Efna til söfnunar fyrir fjölskyldu Brynjars Þórs á Blönduósi - Vísir|date=2022-03-09|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> fannst einnig látinn á vettvangi. Brynjar fór inn um ólæstar dyr á heimili hjónana vopnaður afsagaðri haglabyssu og veiðihníf, Þegar Brynjar varð var við að gestir væru í húsinu sneri hann aftur út og Kári á eftir honum. Orðaskipti urðu á milli Kára og Brynjars sem enduðu með því að Brynjar skaut Kára í kviðinn. Því næst sneri Brynjar aftur inn í húsið og skaut Evu í höfuðið þar sem hún stóð inni í stofu. Þegar Brynjar var að endurhlaða byssuna náði sonur hjónana sem var gestkomandi í húsinu að afvopna Brynjar og yfirbuga hann með þeim afleiðingum að hann lést út frá súrefnisskorti. Lögregla hafði áður haft afskipti af Brynjari vegna hótana í garð hjónanna. Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232376454d/rann-sokn-log-reglu-a-blondu-osi-lokid-tok-log-regluna-26-minutur-ad-maeta-a-stadinn|title=Rann­sókn lög­reglu á Blöndu­ósi lokið: Tók lög­regluna 26 mínútur að mæta á staðinn - Vísir|date=2023-10-02|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} === 3. október 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði.<ref>[https://www.visir.is/g/20232465744d/steinthor-hafi-stungid-tomas-tvisvar Steinþór hafi stungið Tómas tvisvar] Vísir, sótt 22. september 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Ólafsfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Tómas Waagfjörð, 47 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Steinþór Einarsson, 37 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-01-09-atta-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-olafsfirdi-401500 8 ára fangelsi fyrir manndráp á Ólafsfirði] 9. janúar 2024, Rúv.is</ref> |- | colspan="2" |Tómas Waagfjörð (1976-2022) var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði þar sem hann hugðist sækja eiginkonu sína eftir að hún leitaði til vinar eftir rifrildi þeirra hjóna. Steinþór Einarsson (1986-) vinur konunar reyndi um hríð að koma Tómasi út úr húsinu en án árangurs. Endaði það með því að Steinþór kastaði sólgleraugum sem hann bar á höfði sér í Tómas, við þar reiddist Tómas mikið og dróg upp hníf sem hann stakk Steinþór með bæði í kinn og læri. Í átökunum hlaut Tómas tvö stungusár á mjöðm sem leiddu til þess að hann lést. Steinþór bar fyrir dómi að um neyðarvörn væri að ræða en var þó á endanum dæmdur til '''8 ára''' fangelsisvistar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670725d/olafsfjardarmalid-fer-fyrir-haestarett|title=Ólafsfjarðarmálið fer fyrir Hæsta­rétt - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2025-03-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} == 2023 == === 20. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Pólskur maður var stunginn til bana á bílaplani í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Bartolomiej Kamil Bielenda, 27 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 19 ára karlmaður <ref>[https://www.visir.is/g/20232406158d/stulkunni-sleppt-ur-haldi-og-einn-buinn-ad-jata Stúlkunni sleppt úr haldi og einn búinn að játa] Vísir, sótt 24/4 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár |- | colspan="2" |Bartlomiej Kamil Bielenda (1996-2023) lést af sárum sínum eftir að hafa orðið fyrir stunguárás á bílastæði við Fjarðarkaup í Hafnafirði. Sæmundur Tryggvi Norðquist Sæmundsson (2004-)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232484272d/tiu-ara-fangelsi-fyrir-manndrapid-vid-fjardarkaup|title=Tíu ára fangelsi fyrir mann­drápið við Fjarðar­kaup - Vísir|last=Stefánsson|first=Kolbeinn Tumi Daðason,Jón Þór|date=2023-03-11|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> gekkst við því að hafa umrætt kvöld hafa hitt á Bartlomiej á Íslenska Rokkbarnum þar sem Sæmundur var ásamt öðrum, til orðaskipta hafi komið á milli mannana vegna fíkniefnaskuldar sem hafi svo brotist út í átök hinum megin við götuna á bílastæðinu við Fjarðarkaup. Sæmundur ásamt tveimur mönnum eru sagðir hafa ráðist að Bartlomiej. Sæmundur á þá að hafa stungið Bartlomiej sex sinnum sem leiddi til dauða hans. Fjórir voru ákærðir í málinu, þrír drengir ásamt einnar stúlku sem tók atlöguna upp á myndband. Sæmundur hlaut '''12 ára''' dóm og samverkamenn hans '''4 ár''' hver, stúlkan hlaut '''6''' mánuði skilorðsbundna. Við dóm var tekið tillit til geranda sökum ungs aldurs þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242582194d/domar-vegna-manndrapsins-i-hafnarfirdi-thyngdir|title=Dómar vegna mann­drápsins í Hafnar­firði þyngdir - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2024-07-06|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===27. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu ráðinn bani í heimahúsi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Selfoss]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Sofia Sarmite Kolesnikova, 28 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Daníel Andri Einarsson <ref>[https://www.visir.is/t/3530] Vísir sótt 18/6 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Gerandi lést erlendis áður en hann hlaut dóm. <ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-09-10-madur-sem-er-grunadur-um-ad-hafa-banad-konu-a-selfossi-er-latinn-421555|title=Maður sem er grunaður um að hafa banað konu á Selfossi er látinn - RÚV.is|last=Guðmundsdóttir|first=Ingibjörg Sara|date=2024-09-10|website=RÚV|access-date=2024-09-16}}</ref> |} ===17. júní 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Meðleigjandi, Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-06-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-fyrir-ad-stinga-medleigjanda-sinn-til-bana-399070/|title=Dæmdur í sextán ára fangelsi fyrir að stinga meðleigjanda sinn til bana - RÚV.is|last=Örlygsdóttir|first=Urður|last2=Gunnarsson|first2=Freyr Gígja|date=2023-12-06|website=RÚV|access-date=2024-03-26}}</ref> |- | colspan="2" |Jaroslaw Stanislaw Kaminski (1977-2023) lést eftir að meðleigjandi hans Maciej Jakub Talik (1984-) stakk hann fimm sinnum í íbúð þeirra í Hafnarfirði. Mennirnir höfðu sama kvöld farið út á lífið en þegar aftur var komið í heimahúsið hafi Maciej krafið Jaroslaw um ógreidda fjármuni sem hann hafi átt að skulda Maciej fyrir leigu. Til átaka hafi komið milli mannana sem endaði með því að Jaroslaw lést af sárum sínum. Maciej bar fyrir sig neyðarvörn en var dæmdur til '''16 ára''' fangelsis vistar í Landsrétti.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242626585d/sextan-ara-domur-fyrir-manndrap-i-drangahrauni-stendur|title=Sex­tán ára dómur fyrir mann­dráp í Drangahrauni stendur - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-09-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} === 24. júní 2023 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður lést eftir líkamsárás á skemmtistað í miðbæ Reykjavíkur.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232431974d/latinn-eftir-likamsaras-i-midborginni|title=Látinn eftir líkamsárás í miðborginni - Vísir|date=2023-06-24|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Litáískur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |2 ár |- | colspan="2" |Karolis Zelenkauskas (1998-2023) lést eftir að hafa verið sleginn með einu lófahöggi í andlitið á skemmtistaðnum LÚX með þeim afleiðingum að hann lést. Ákærði var ekki talinn hafa ætlað að myrða Karolis og var dæmdur í '''2 ára''' fangelsi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242646104d/akaerdur-fyrir-hnefahogg-a-lux-sem-leiddi-til-dauda|title=Á­kærður fyrir hnefa­högg á Lúx sem leiddi til dauða - Vísir|last=Daðason|first=Kolbeinn Tumi|date=2024-06-11|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} === 21. september 2023 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn á heimili sínu með fjölda áverka. Sambýliskona hans var handtekin, grunuð um verknaðinn. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Bátavogur, [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dagbjört Rúnarsdóttir |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/07/25/dagbjort_daemd_i_10_ara_fangelsi_fyrir_likamsaras/</ref> |- | colspan="2" |Karlmaður á sextugsaldri lést eftir að sambýliskona hans Dagbjört Rúnarsdóttir (1981-) veitti honum áverka í íbúð hennar í Bátavogi. Dagbjört er sögð hafa dagana 22.-23. september beitt sambýlismann sinn ítrekuðu grófu líkamlegu ofbeldi yfir tveggja daga skeið með þeim afleiðingum að hann lést. Dagbjört tók atlöguna upp á símann sinn. Dagbjört kenndi manninum um að hafa valdið dauða hunds hennar sem fannst í frysti á vettvangi. Dagbjört var dæmd í '''16 ára''' fangelsi árið 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2024/01/15/mordid-batavogi-heradssaksoknari-lysir-misthyrmingum-dagbjartar/|title=Morðið í Bátavogi: Héraðssaksóknari lýsir misþyrmingum Dagbjartar|date=2024-01-15|website=DV|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242589708d/-eg-myndi-aldrei-gera-honum-eitt-eda-neitt-|title=„Ég myndi aldrei gera honum eitt eða neitt“ - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-06-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252691191d/refsing-dag-bjartar-thyngd-veru-lega|title=Refsing Dag­bjartar þyngd veru­lega - Vísir|last=Sæberg|first=Jón Þór Stefánsson,Árni|date=2025-02-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-20}}</ref> |} ==2024== === 31. janúar=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir banar barni í Kópavogi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 6 ára drengur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir drengsins |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" |6 ára drengur lést eftir að móðir hans bar kodda fyrir vit hans með þeim afleiðingum að drengurinn lést, því næst fór konan inn til eldri sonar síns þar sem hann svaf og þrýsti andliti hans í rúmið þannig hann gat ekki andað. Drengurinn náði þó að komast undan taki móður sinnar og flúði heimilið. Konan, sem er frá Írak, hafði verið búsett á Íslandi í um 4 ár þegar verknaðurinn var framinn. Konan var dæmd í '''18 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-11-08-thyngsti-domur-yfir-konu-her-a-landi-i-meira-en-heila-old-426977|title=Þyngsti dómur yfir konu hér á landi í meira en heila öld - RÚV.is|last=Gunnarsson|first=Freyr Gígja|date=2024-11-08|website=RÚV|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===20. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni banað í sumarhúsi. Tveir litáskir karlmenn í gæsluvarðhaldi vegna gruns um morðið. <ref>[https://www.visir.is/g/20242559820d/madur-a-fertugsaldri-talinn-hafa-verid-myrtur-i-sumarhusi] Vísir, 2/4 2024</ref> |- |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Kiðjaberg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáískur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 10 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-tiu-ara-fangelsisdomur-i-kidjabergsmalinu-467411 Tíu ára fangelsisdómur í Kiðjabergsmálinu] Rúv, sótt 19. febrúar 2026</ref> |} ===22. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Kona fannst látin í heimahúsi. Grunur um saknæmt athæfi. <ref>[https://www.visir.is/g/20242560861d/grunadur-um-ad-hafa-radid-konu-sinni-bana Grunaður að hafa ráðið konu sinni bana] Vísir, 23/4 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Akureyri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona um fimmtugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/12/09/12_ara_fangelsi_fyrir_ad_bana_barnsmodur_sinni/ <nowiki>[86]</nowiki>] |} ===22. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Hjón fundust látin í heimahúsi í Neskaupstað. Myrt með hamri. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-08-23-andlat-i-neskaupstad-komin-er-allgod-mynd-af-thvi-sem-gerdist-420291 Andlát í Neskaupstað, komin er allgóð mynd af því sem gerðist] Rúv, 23/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Neskaupstaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Hjón á áttræðisaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á fimmtugsaldri, Alfreð Þórðarson<ref>[https://www.dv.is/frettir/2025/1/2/mordin-i-neskaupstad-alfred-erling-murkadi-lifid-ur-hjonunum-med-hamri/ Alfreð Erling murkaði lífið úr hjónunum með hamri] Dv</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Hjón á áttræðisaldri fundust látin á heimili sínu á Neskaupstað eftir endurtekin hamarshögg í höfuðið af hálfu Alfreðs Þórðarsonar. Eftir árásina stal Alfreð bíl hjónanna og veitti lögreglan honum eftirför þegar bíllinn sást síðar í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252686794d/sagdist-a-leid-i-hall-grims-kirkju-fyrir-gud-eda-djofulinn|title=Sagðist á leið í Hall­gríms­kirkju fyrir guð eða djöfulinn|last=|first=|date=2025-10-02|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> Að eigin sögn var hann á leið til Hallgrímskirkju og ætlaði sér þar að kveikja í krossi. Sökum ranghugmynda Alfreðs og mikilla hugsanatruflana var hann metinn ósakhæfur.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252700591d/syknadur-af-a-kaeru-um-ad-verda-hjonum-ad-bana|title=Sýknaður af á­kæru um að verða hjónum að bana|last=|first=|date=2025-03-13|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> |} ===24. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Stúlka lést af sárum sínum eftir stunguárás.<ref>[https://www.visir.is/g/20242614756d/stulkan-er-latin Stúlkan lést af sárum sínum] Vísir 31/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Miðbær Reykjavíkur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Bryndís Klara Birgisdóttir, 17 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 16 ára strákur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár [https://www.visir.is/g/20252720514d/atta-ar-fyrir-ad-bana-bryndisi-kloru] |} ===15. september=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Faðir myrti 10 ára dóttur sína. <ref>[https://www.visir.is/g/20242621847d/is-lenskur-fadir-grunadur-um-ad-hafa-banad-dottur-sinni] Vísir 16/9 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Krýsuvík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 10 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Faðir stúlkunnar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926-11e5-80c6-005056bc6a40&id=0f1151a9-8556-4b7b-a482-69ad4073ec9f|title=Dómur|website=www.heradsdomstolar.is|access-date=2025-06-25}}</ref> |} ===24. október=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Fertugur maður grunaður um morð á móður sinni. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-10-24-karlmadur-i-gaesluvardhald-grunadur-um-ad-myrda-modur-sina-425593] Rúv 24/10 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Sonur hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |} ==2025== === 11. mars=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst þungt haldinn í Gufunesi í Grafarvogi. Hann lést skömmu síðar eftir komu á slysadeild. Þrír voru ákærðir fyrir manndráp. Þeir kúguðu manninnum stórar fjárhæðir eftir að hafa beitt unglingsstúlku sem tálbeitu sem hann mælti sér mót við. <ref>[https://www.visir.is/g/20252735272d/hrotta-legu-of-beldi-lyst-i-a-kaeru-a-hendur-stefani-lukasi-og-matthiasi/ Hrotta­legu of­beldi lýst í á­kæru á hendur Stefáni, Lúkasi og Matthíasi Visir.is, sótt 4. júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 3 karlmenn. 33 ára, 21 árs og 18 ára. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár, 16 ár & 12 ár <ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-13-landsrettur-mildar-refsingu-lukasar-og-stefans-474945|titill= Landsréttur mildar refsingu Lúkasar og Stefáns|útgefandi=Vísir|mánuður=13. maí|ár=2026}}</ref> |- |} === 11. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona banaði föður sínum á heimili þeirra. <ref>[https://www.visir.is/g/20252714323d/hand-tekin-vegna-and-lats-fodur-hennar Hand­tekin vegna and­láts föður síns] Visir.is, sótt 13. Apríl, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Garðabær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður um áttrætt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dóttir hans á þrítugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>[https://www.visir.is/g/20252818255d/margret-lof-daemd-i-16-ara-fangelsi Margrét Löf dæmd í 16 ára fangelsi] Vísir, sótt 16. desember 2025</ref> |- |} === 14. júní === {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Frönsk kona grunuð um að bana dóttur sinni og eiginmanni. <ref>[https://www.visir.is/g/20252739329d/fronsk-kona-grunud-um-ad-bana-dottur-sinni-og-eigin-manni] Visir.is, sótt 14. Júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Dóttir hennar og eiginmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir hennar og eiginkona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- |} <div class="mw-collapsible"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Morð á Íslandi]] 4ikdvrb8gvhhrpwrhx4hnx3tkva2c1b 4 154362 1963033 1962935 2026-05-13T19:46:11Z TKSnaevarr 53243 1963033 wikitext text/x-wiki * [[1. maí]]: '''[[Sameinuðu arabísku furstadæmin]]''' yfirgefa [[Samtök olíuútflutningslanda]]. * [[19. apríl]]: Þingkosningar fara fram í Búlgaríu. Nýr flokkur fyrrverandi forsetans '''[[Rúmen Radev|Rúmens Radev]]''' vinnur hreinan meirihluta á þingi. '''Yfirstandandi:''' [[Borgarastyrjöldin í Jemen (2014–)|Borgarastyrjöldin í Jemen]] &nbsp;• [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]] &nbsp;• [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] &nbsp;• [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] &nbsp;• [[Stríð Ísraels og Hamas 2023–|Stríð Ísraels og Hamas]] <br> '''Nýleg andlát''': [[Ted Turner]] (6. maí) &nbsp;• [[Oscar Schmidt]] (17. apríl) &nbsp;• [[Moya Brennan]] (13. apríl) a904xrlkg26wq5sgfyrn6kistv1qu0f 1963063 1963033 2026-05-14T11:37:08Z TKSnaevarr 53243 1963063 wikitext text/x-wiki [[Mynd:President Costa meets Prime Minister of Latvia Joint press conference (cropped).jpg|170px|right|alt=Evika Siliņa|link=Evika Siliņa]] * [[14. maí]]: '''[[Evika Siliņa]]''' (''sjá mynd''), forsætisráðherra [[Lettland]]s, segir af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Rússa. * [[1. maí]]: '''[[Sameinuðu arabísku furstadæmin]]''' yfirgefa [[Samtök olíuútflutningslanda]]. * [[19. apríl]]: Þingkosningar fara fram í Búlgaríu. Nýr flokkur fyrrverandi forsetans '''[[Rúmen Radev|Rúmens Radev]]''' vinnur hreinan meirihluta á þingi. '''Yfirstandandi:''' [[Borgarastyrjöldin í Jemen (2014–)|Borgarastyrjöldin í Jemen]] &nbsp;• [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]] &nbsp;• [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] &nbsp;• [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] &nbsp;• [[Stríð Ísraels og Hamas 2023–|Stríð Ísraels og Hamas]] <br> '''Nýleg andlát''': [[Ted Turner]] (6. maí) &nbsp;• [[Oscar Schmidt]] (17. apríl) ck5c9z76glmvmcbc4sfytb4vgpdx2zv 14 154808 1963031 1829901 2026-05-13T18:45:15Z ~2026-28891-00 116440 Ég bætti við leikkonu 1963031 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Íslenskar listakonur]] [[Flokkur:Leikkonur eftir þjóðerni]] [[Flokkur:Íslenskir listamenn]] [[Flokkur:Leikarar eftir löndum]] [[Flokkur:Kvikmyndagerð á Íslandi]] [[Flokkur:Leiklist á Íslandi]] Hafdís Helga Helgadóttir owik4ehh5kx6r7kxxeq2odv4r5hpxse 1963032 1963031 2026-05-13T18:47:54Z ~2026-28891-00 116440 1963032 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Íslenskar listakonur]] [[Flokkur:Leikkonur eftir þjóðerni]] [[Flokkur:Íslenskir listamenn]] [[Flokkur:Leikarar eftir löndum]] [[Flokkur:Kvikmyndagerð á Íslandi]] [[Flokkur:Leiklist á Íslandi]] aslax362qw4n7uhf43uam93s7wd4zeq 0 155376 1963024 1659103 2026-05-13T17:16:28Z Berserkur 10188 1963024 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Pori town hall.jpg|thumb|Ráðhús Pori.]] [[Mynd:Pori.sijainti.suomi.2015.svg|thumb|Pori-sveitarfélagið innan Finnlands.]] '''Pori''' (sænska: ''Björneborg'') er borg og sveitarfélag í vestur-[[Finnland]]i, við [[Helsingjabotn]], á ósum Kokemäenjoki-fljóts. Íbúar eru um 84.000 (2019). Borgin er höfuðstaður [[Satakunta]]-héraðs Finnlands. Pori var stofnuð árið [[1558]] af [[Jóhann 3. Svíakonungur|Jóhanni þriðja svíakonungi]]. Hún var eyðilögð af Rússum snemma á 18. öld og var ráðist á hana af Bretum og Frökkum um miðja 19. öld í [[Krímstríðið|Krímstríðinu]]. Þjóðverjar notuðu flugvöll við Pori í [[seinni heimsstyrjöld]] og héldu þar sovéskum stríðsföngum. [[Íshokkí]]liðið Ässät frá Pori hefur þrisvar orðið finnskur meistari. Pori jazz-hátíðin er vel þekkt í Evrópu. {{s|1558}} [[Flokkur:Borgir í Finnlandi]] [[Flokkur:Sveitarfélög í Finnlandi]] pntuerlki5wzgoe9bl3lmzj622poy7i 0 156873 1963011 1918404 2026-05-13T12:54:57Z TKSnaevarr 53243 1963011 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Nathan Söderblom | mynd = Nathan Söderblom 1914-1920.png | myndatexti = | fæðingardagur = [[15. janúar]] [[1866]] | fæðingarstaður = [[Trönö]], [[Svíþjóð]] | dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1931|7|12|1866|1|15}} | dauðastaður = [[Uppsalir|Uppsölum]], [[Svíþjóð]] | þekkt_fyrir = | háskóli = [[Uppsalaháskóli]] | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | starf = Prestur | trú = [[Lúterstrú|Lúterskur]] ([[Sænska kirkjan]]) | verðlaun = [[File:Nobel prize medal.svg|15px]] [[Friðarverðlaun Nóbels]] (1930) | maki = Anna Söderblom (1870-1955) | börn = 12 | foreldrar = Jonas Söderblom og Nikolina Sophie Blûme | undirskrift = Nathan Söderblom autograf.jpg }} '''Lars Olof Jonathan Söderblom''' (15. janúar 1866 – 12. júlí 1931) var [[Svíþjóð|sænskur]] prestur og [[erkibiskup Uppsala]] frá 1914 til 1931. ==Æviágrip== Nathan Söderblom fæddist í [[Trönö]] í [[Helsingjaland]]i árið 1866. Faðir hans, Jonas Söderblom, var prestur þar en fjölskyldan fluttist til Norrama þegar Nathan var barn og þar ólst hann upp. Jonas Söderblom var mótaður af norrænni vakningarkristni og hafði mikil áhrif á Nathan, sem átti síðar eftir að velja afmælisdag föður síns fyrir biskupsvígslu sína.<ref name=holm>{{Tímarit.is|4743109|Nathan Söderblom|blað=''[[Kirkjuritið]]''|höfundur=Herbert Holm|útgáfudagsetning=1. febrúar 1966|blaðsíða=64-69}}</ref> Foreldrar Nathans höfðu vonast til þess að allir þrír synir sínir yrðu prestar, en Nathan var að endingu sá eini þeirra sem valdi þá starfsbraut.<ref name=ásmundur>{{Tímarit.is|4771425|Nathan Söderblom|blað=''[[Prestafélagsritið]]''|höfundur=[[Ásmundur Guðmundsson]]|útgáfudagsetning=1. janúar 1932|blaðsíða=17-33}}</ref> Hann gekk í lærða skólann í [[Hudiksvall]] og útskrifaðist síðar sem stúdent úr [[Uppsalaháskóli|Uppsalaháskóla]] árið 1883. Þremur árum síðar lauk hann ''filosofie kandidat''-prófi við háskólann í hebresku, grísku og heimspeki. Söderblom lauk síðan embættisprófi í guðfræði árið 1892.<ref name=jónhelga>{{Tímarit.is|4771261|Nathan Söderblom erkibiskup Svía|blað=''[[Prestafélagsritið]]''|höfundur=[[Jón Helgason (biskup)|Jón Helgason]]|útgáfudagsetning=1. janúar 1931|blaðsíða=108-138}}</ref> Söderblom dvaldist í tvö ár til viðbótar í [[Uppsalir|Uppsölum]] eftir að hafa lokið námi. Árið 1894 gerðist hann prestur sænskumælandi safnaðar í París og sjómannaprestur í [[Dunkerque]], [[Calais]] og [[Boulogne]]. Samhliða prestsstarfinu gekk Söderblom í [[Parísarháskóli|Parísarháskóla]] og útskrifaðist þaðan árið 1901 með doktorspróf í guðfræði.<ref name=jónhelga/> Að loknu doktorsprófi tók Söderblom við kennarastöðu í guðfræðilegum forspjallsvísindum við Uppsalaháskóla. Sem kennari við háskólann opnaði Söderblom námsskrána, sem áður hafði aðallega verið byggð á þýskri háskólaguðfræði, fyrir áhrifum að vestan, einkum frá hinum engilsaxneska heimi. Söderblom var jafnframt hlynntur frjálslyndum guðfræðikenningum [[Albrecht Ritschl|Albrechts Ritschl]] og [[Adolf von Harnack|Adolfs von Harnack]] og var fylgjandi vísindalegu starfi rannsóknarguðfræðinnar. Samhliða kennslustörfum hélt Söderblom áfram að predika og varð þekktur fyrir fjörugar, alþýðlegar og látlausar predikanir.<ref name=jónhelga/> Söderblom dvaldist í [[Leipzig]] frá 1912 til 1914 til þess að flytja fyrirlestra í trúarbragðasögu við háskóla borgarinnar en var óvænt kvaddur heim til Svíþjóðar árið 1914 til þess að taka við [[Erkibiskup Uppsala|erkibiskupsdómi í Uppsölum]]. Útnefning Söderbloms í erkibiskupsstól kom flatt upp á marga þar sem hann hafði hlotið fæst atkvæði þeirra þriggja sem komu til greina í embættið. [[Gústaf 5.|Gústaf 5. Svíakonungur]], sem var mikill aðdáandi Söderbloms, var hins vegar ekki bundinn af atkvæðagreiðslunni og ákvað að útnefna hann engu að síður.<ref name=jónhelga/> Sem erkibiskup Uppsala stóð Söderblom fyrir því að sænska kirkjuhandbókin var endurskoðuð eftir kirkjuþing árið 1917. Jafnframt lét hann endurskoða sænsku sálmabókina, sem hafði staðið óbreytt í um hundrað ár, og bætti meðal annars við í hana nokkrum sálmum eftir sjálfan sig.<ref name=jónhelga/> Eftir [[Þriggja konunga fundurinn í Malmö 1914|konungafundinn í Malmö]] árið 1914 sammældust Norðurlöndin, auk hlutleysis í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni, um að kirkjur ríkjanna skyldu auka samstarf sitt í andlegum málefnum. Söderblom gekk einna lengst fram til þess að rækta bandalag milli þjóðkirknanna og eftir að styrjöldinni lauk mælti Söderblom með því að kirkjur stríðsaðilanna gerðu með sér bandalög til þess að vernda heimsfriðinn án tillits til trúarlegra ágreiningsefna. Söderblom útnefndi sex sænska fulltrúa á heimskirkjuþing sem haldið var dagana 12. til 19. ágúst árið 1920 í [[Genf]]. Á kirkjuþinginu studdi Söderblom hugmyndir um að reynt yrði að stuðla að samheldni milli allra kristinna kirkjudeilda heims með því að kalla saman allsherjar kirkjuþing þeirra á næstu árum.<ref name=jónhelga/> Alkirkjuþingið var að endingu haldið í boði Söderbloms í Stokkhólmi árið 1925. Þingið var opið öllum kirkjusöfnuðum sem kenndu sig við kristni en [[páfi]]nn neitaði að senda [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska]] fulltrúa þar sem hann taldi að kirkjuleg sameining yrði að vera í undirgefni við páfadóminn.<ref name=jónhelga/> Söderblom fór að þjást af hjartaveiki árin 1927-28. Hann lést úr henni þann 12. júlí árið 1931, einn dag eftir að hafa gengist undir skurðaðgerð. Söderblom var jarðsettur í [[Dómkirkjan í Uppsölum|Dómkirkjunni í Uppsölum]] við hlið [[Laurentius Petri|Lárentíusar Petri]], fyrsta lúterska erkibiskups Svíþjóðar.<ref name=jónhelga/> ==Fjölskylduhagir== Áður en Söderblom fluttist til Frakklands árið 1894 gekk hann að eiga Önnu Forsell, dóttur skipstjóra frá Stokkhólmi og alsystur söngvarans [[John Forsell|Johns Forsell]]. Hjónin eignuðust tólf börn saman.<ref name=jónhelga/> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Johan August Ekman]] | titill=[[Erkibiskup Uppsala]] | frá=[[1914]] | til=[[1931]] | eftir=[[Erling Eidem]]}} {{töfluendir}} {{Friðarverðlaun Nóbels}} {{DEFAULTSORT:Söderblom, Nathan}} {{fd|1866|1931}} [[Flokkur:Erkibiskupar Uppsala]] [[Flokkur:Handhafar friðarverðlauna Nóbels]] [[Flokkur:Sænskir nóbelsverðlaunahafar]] 2j87d7hkquoluthwayz7cmrb9p7toj2 0 157823 1963013 1947571 2026-05-13T13:30:05Z TKSnaevarr 53243 1963013 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | forskeyti = Sir | nafn = Keir Starmer | mynd = Prime Minister Sir Keir Starmer Official Portrait (cropped).jpg | myndatexti1 = Starmer árið 2024. | titill = Forsætisráðherra Bretlands | stjórnartíð_start = [[5. júlí]] [[2024]] | stjórnartíð_end = | einvaldur = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]] | forveri = [[Rishi Sunak]] | titill2 = Leiðtogi breska Verkamannaflokksins | stjórnartíð_start2 = [[4. apríl]] [[2020]] | stjórnartíð_end2 = | forveri2 = [[Jeremy Corbyn]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1962|9|2}} | fæðingarstaður = [[Southwark]], [[London]], [[England]]i | þjóderni = [[Bretland|Breskur]] | maki = Victoria Alexander (g. 2007) | stjórnmálaflokkur = [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokkurinn]] | börn = 2 | bústaður = [[Downingstræti 10]] | atvinna = Lögfræðingur, stjórnmálamaður | háskóli = [[Háskólinn í Leeds]]<br>[[St Edmund Hall, Oxford]] | undirskrift = Keir Starmer signature.svg }} '''Sir Keir Rodney Starmer''' (f. [[2. september]] [[1962]]) er [[Bretland|breskur]] stjórnmálamaður sem hefur verið [[forsætisráðherra Bretlands]] frá [[2024]]. Hann hefur verið leiðtogi [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokksins]] frá [[2020]]. Hann tók við formannsembættinu í Verkamannaflokkinum af [[Jeremy Corbyn]] árið 2020 eftir að Verkamannaflokkurinn galt afhroð í þingkosningum árið áður. Starmer vann áður sem saksóknari hjá embætti breska ríkissaksóknarans.<ref>{{Vefheimild|titill=Brýnt að vernda réttin til að "stuða"|url=https://www.press.is/is/um-felagid/utgefid-efni/frettir/brynt-adh-vernda-rettin-til-adh-studha|útgefandi=[[Blaðamannafélag Íslands]]|ár=2012|mánuður=12. október|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=8. júní}}</ref> Starmer hefur verið lýst sem málsvara „mjúka vinstrisins“ innan Verkamannaflokksins en hann hefur þó lýst yfir vilja til að halda í róttækni síðustu ára.<ref name="kjarninn" /> Í [[Þingkosningar í Bretlandi 2024|þingkosningunum 2024]] vann Verkamannaflokkurinn stórsigur og varð Keir því að forsætisráðherra þann [[5. júlí]] [[2024]]. ==Æviágrip== Keir Starmer er fæddur árið 1962 í [[London]] og er kominn af einörðum [[Vinstristefna|vinstrimönnum]]. Hann er nefndur í höfuðið á [[Keir Hardie]], stofnanda og fyrsta þingflokksformanni [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokksins]].<ref name=kjarninn>{{Vefheimild|titill=Fékk vinstrimennsku í vöggugjöf|url=https://kjarninn.is/skyring/2020-04-06-fekk-vinstrimennsku-i-voggugjof/|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|höfundur=Arnar Þór Ingólfsson|ár=2020|mánuður=7. apríl|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=7. júní}}</ref> Móðir hans starfaði fyrir bresku heilbrigðisþjónustuna og faðir hans var verkamaður. Starmer ólst upp í smábæ í [[Surrey]] nálægt London.<ref name=dv>{{Vefheimild|titill=Hver er Keir Starmer, nýr forsætisráðherra Bretlands?|url=https://www.dv.is/pressan/2024/07/05/hver-er-keir-starmer-verdandi-forsaetisradherra-bertlands/|útgefandi=[[DV]]|dags=5. júlí 2024|skoðað=5. júlí 2024}}</ref> Starmer nam lögfræði í háskóla og að loknu námi tók hann þátt í að reka vinstrisinnaða tímaritið ''Socialist Alternatives''. Árið 2008 varð hann yfirmaður hjá saksóknaraembætti bresku krúnunnar.<ref name=dv/> Sem saksóknari átti Starmer þátt í viðbrögðum stjórnvalda við [[Óeirðirnar í London 2011|óeirðunum í Englandi árið 2011]]. Hann tók ákvörðun um að réttarkerfið skyldi vera opið allan sólarhringinn og um þúsund manns fóru í fangelsi vegna óeirðanna.<ref>{{Vefheimild|titill=Mótmæli gegn óeirðaseggjum fóru að mestu friðsamlega fram|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-08-07-motmaeli-gegn-oeirdaseggjum-foru-ad-mestu-fridsamlega-fram-419149|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Ari Páll Karlsson|höfundur2=Ragnar Jón Hrólfsson|höfundur3=Grétar Þór Sigurðsson|dags=7. ágúst 2024|skoðað=14. ágúst 2024}}</ref> Starmer hlaut árið 2014 [[Riddari|riddaranafnbót]] fyrir störf sín í þágu hins opinbera sem mannréttindalögfræðingur og saksóknari hjá ríkinu. Hann komst fyrst á breska þingið eftir [[Þingkosningar í Bretlandi 2015|kosningarnar árið 2015]] og var frá árinu 2016 meðlimur í skuggaríkisstjórn [[Jeremy Corbyn]] sem ráðherra [[Brexit]]-málefna. Hann sagði sig síðar úr skuggaríkisstjórninni vegna ágreiningsefna við Corbyn. Á flokksfundi Verkamannaflokksins árið 2018 var Starmer málsvari þess að flokkurinn berðist fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um veru Bretlands í Evrópusambandinu og að möguleikinn um að Bretland yrði áfram aðili að ESB yrði uppi á borðinu. Eftir slæma útreið Verkamannaflokksins í [[Þingkosningar í Bretlandi 2019|kosningum árið 2019]] hefur Starmer sagst tilbúinn að sætta sig við að Bretland yfirgefi Evrópusambandið.<ref name=kjarninn/> Corbyn sagði af sér sem leiðtogi Verkamanna eftir kosningarnar 2019. Starmer var kjörinn nýr leiðtogi flokksins þann 4. apríl árið 2020 með rúmum 56 prósentum atkvæða. Stuttu eftir að Starmer tók við forystu flokksins lýsti hann yfir að hann myndi reyna að uppræta [[Gyðingahatur]] innan flokksins, en flokkurinn hafði sætt gagnrýni fyrir meinta Gyðingaandúð á formannstíð Corbyns.<ref>{{Vefheimild|titill=Keir Starmer nýr leiðtogi Verkamannaflokksins|url=https://www.ruv.is/frett/2020/04/04/keir-starmer-nyr-leidtogi-verkamannaflokksins|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Ólöf Ragnarsdóttir|ár=2020|mánuður=4. apríl|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=8. júní}}</ref> Starmer skipaði skuggaráðuneyti sem þótti bera vott um endurkömu „mjúka vinstrisins“ eftir róttækari formannstíð Corbyns.<ref name=kjarninn/> Í leiðtogatíð Starmers hefur Verkamannaflokkurinn færst til hægri miðað við stefnu flokksins undir forystu Corbyns. Starmer lét hreinsa marga af róttækustu vinstrisinnunum úr flokknum, auk þess sem Corbyn var vikið úr flokknum í stjórnartíð hans.<ref name=mbl.is/> ===Forsætisráðherra Bretlands (2024–)=== Undir forystu Starmers vann Verkamannaflokkurinn stórsigur í [[Þingkosningar í Bretlandi 2024|þingkosningum Bretlands]] sem haldnar voru þann 4. júlí árið 2024. Því tók hann við af [[Rishi Sunak]] sem forsætisráðherra Bretlands daginn eftir.<ref>{{Vefheimild|titill=Starmer verður forsætisráðherra eftir stórsigur Verkamannaflokksins|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-07-04-starmer-verdur-forsaetisradherra-eftir-storsigur-verkamannaflokksins-417051|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Þorgils Jónsson|höfundur2=Hugrún Hannesdóttir Diego|höfundur3=Grétar Þór Sigurðsson|dags=4. júlí 2024 |skoðað=5. júlí 2024 }}</ref> Fyrsta ár Starmers í embætti forsætisráðherra þótti erfitt og Verkamannaflokkurinn tapaði miklu fylgi í skoðanakönnunum á þessum tíma. Starmer varði miklum tíma í utanríkismál, meðal annars í að berjast fyrir áframhaldandi stuðningi við [[Úkraína|Úkraínu]] í [[Innrás Rússa í Úkraínu|stríðinu við Rússa]], við samninga við Evrópusambandið og í tollaviðræður við [[Donald Trump]] Bandaríkjaforseta frá upphafi ársins 2025. Innanlands hefur stjórn Starmers átt erfitt með að stemma stigu við komu [[Flóttafólk|flóttamanna]] til Bretlands yfir [[Ermarsund]] en Starmer hefur reynt að takast á við vandann með samstarfi við önnur Evrópulönd og við [[Interpol]]. Stjórn Starmers hefur reynt að binda enda á hallarekstur ríkissjóðs með niðurskurðaraðgerðum en slíkar aðgerðir hafa mætt harðri andstöðu meðal margra þingmanna Verkamannaflokksins.<ref>{{Vefheimild|titill=Keir Starmer í veikri stöðu: „Versta byrjun forsætisráðherra Verkamannaflokksins frá 1945“|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-07-11-keir-starmer-i-veikri-stodu-versta-byrjun-forsaetisradherra-verkamannaflokksins-fra-1945-448023|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Hallgrímur Indriðason|dags= 11. júlí 2025 |skoðað=12. júlí 2025 }}</ref> Starmer varð fyrir harðri gagnrýni innan eigin flokks í byrjun ársins 2026 fyrir að hafa skipað [[Peter Mandelson]] sendiherra Breta í Bandaríkjunum árið áður. Mandelson hafði verið návinur bandaríska barnaníðingsins [[Jeffrey Epstein]] og frekari upplýsingar um samband þeirra höfðu komið upp á yfirborðið með birtingu gagna frá bandaríska dómsmálaráðuneytinu í febrúar 2026.<ref>{{Vefheimild|titill=Star­mer gagn­rýndur af sam­flokksmönnum sínum|url=https://www.visir.is/g/20262838979d/starmer-gagnryndur-af-samflokksmonnum-sinum|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|höfundur=Gunnar Reynir Valþórsson|dags= 5. febrúar 2026 |skoðað= 21. febrúar 2026 }}</ref> Starmer baðst afsökunar vegna skipunar Mandelsons og sagði hann hafa logið að sér um hve djúpt samband þeirra Epsteins hefði rist.<ref>{{Vefheimild|titill=Staða Starmers orðin enn veikari vegna Mandelson-málsins|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-02-05-stada-starmers-ordin-enn-veikari-vegna-mandelson-malsins-466227|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Oddur Þórðarson|dags= 5. febrúar 2026 |skoðað= 21. febrúar 2026 }}</ref> Verkamannaflokkurinn galt afhroð í sveitarstjórnarkosningum í maí árið 2026, sem leiddi til þess að fjöldi ráðherra, undirráðherra og þingmanna flokksins hvöttu Starmer til að segja af sér.<ref>{{Vefheimild|titill=Streeting sagður munu skora Starmer á hólm í vikunni|url=https://www.visir.is/g/20262883155d/streeting-sagdur-munu-skora-starmer-a-holm-i-vikunni|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|höfundur=Hólmfríður Gísladóttir|dags= 13. maí 2026 |skoðað=13. maí 2026 }}</ref> ==Einkahagir== Starmer er tveggja barna faðir og stuðningsmaður fótboltaliðsins [[Arsenal]].<ref name=mbl.is>{{Vefheimild|titill=Hver er Keir Starmer?|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2024/07/04/hver_er_keir_starmer/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=4. júlí 2024|skoðað=5. júlí 2024}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=[[Forsætisráðherra Bretlands]] | frá=[[5. júlí]] [[2024]]| til=| fyrir=[[Rishi Sunak]]| eftir=Enn í embætti| }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Bretlands}} {{DEFAULTSORT:Starmer, Keir}} {{f|1962}} [[Flokkur:Breskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Leiðtogar breska Verkamannaflokksins]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Bretlands]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1962]] m3zyrlkqj9vqywpb8oc9ra34lrq85bt 0 159013 1963044 1916856 2026-05-14T01:39:09Z CommonsDelinker 1159 Skipti út FNL_Flag.svg fyrir [[Mynd:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] (eftir [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vegna þess að: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] 1963044 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Vietnam.svg|thumb| ]] '''Fáni Víetnam''' er rauður með gulri stjörnu. Fáninn var tekinn í notkun sem fáni [[Norður-Víetnam]] 30. nóvember [[1955]], og alls Víetnam við sameininguna við [[Suður-Víetnam]] 2. júlí [[1976]]. Gula stjarnan táknar hið [[Kommúnismi|kommúníska]] stjórnarfar. Rauði liturinn táknar blóð þjóðarinnar og byltinguna. Hinir 5 armar á stjörnunni standa fyrir: bóndann, soldátann, listamanninn, lækninn og verkamanninn. Hæð á móti breidd er 2:3 == Eldri Fánar == <gallery> file:Flag of French Indochina.svg|fáni Annam sem undirhluti Franska Indókína file:Flag_of_the_Empire_of_Vietnam_(1945).svg|Fáni hins keisaralega Vietnam (mars - ágúst 1945) og Suður-Víetnam (1945-1948) file:Flag of North Vietnam (1945–1955).svg|Fáni Norður-Víetnam (1945-1955) file:Flag of South Vietnam.svg|Fáni [[Suður-Víetnam]] (1948-1975) file:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|Fáni [[Lýðveldisins Suður-Víetnam]] (1975-1976) </gallery> [[Flokkur:Víetnam]] [[Flokkur:Þjóðfánar|Víetnam]] g4d7mvp4oivfip24p9o6lfjefwbc3hq 0 159616 1963014 1860471 2026-05-13T13:56:37Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963014 wikitext text/x-wiki {{Félagasamtök |nafn=Skátafélagið Vogabúar |mynd= |stofnun=2003 |forstöðumaður=Fanný Björk Ástráðsdóttir |staðsetning=Logafold 106 |markaðsvæði=Grafarvogur, Grafarholt |fyrra nafn=Skátafélagið Hamar }} '''Skátafélagið Vogabúar''' er [[Skátafélög á Íslandi|skátafélag]] í [[Grafarvogur|Grafarvogi]], [[Reykjavík]]. Skátafélagið býður börnum og ungmennum upp á [[skátastarf]] í öllum hverfum Grafarvogs. == Saga == Skátafélagið Vogabúar hét áður Skátafélagið Hamar og varð til við sameiningu tveggja félaga; Skátafélagsins Dalbúa (stofnað 1969) og Skátafélagsins Vogabúa (stofnað 1988). Hamar breytti svo nafni sínu aftur í Vogabúa haustið 2020.<ref>{{Cite web|url=http://vogabuar.is/saga-vogabua/|title=Saga Vogabúa|last=vefstjori|website=Vogabúar|language=is|access-date=2020-10-28}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Félaginu var úthlutað lóð við Logafold 106 og var skátaheimili Vogabúa vígt árið 1994.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898999?iabr=on#page/n37/mode/2up/search/%22sk%C3%A1taf%C3%A9lagi%C3%B0%20vogab%C3%BAar%22/inflections/true|title=Morgunblaðið - 43. tölublað (21.02.1998) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2020-10-28}}</ref> Þangað til hafði félagið glímt við nokkuð aðstöðuleysi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5608391?iabr=on#page/n13/mode/2up/search/%22sk%C3%A1taf%C3%A9lagi%C3%B0%20vogab%C3%BAar%22/inflections/true|title=Skátablaðið - 1. tölublað (01.04.1994) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2020-10-28}}</ref> == Skátaskáli == Skátafélagið á skátaskálann Dalakot sem stendur neðst á Hellisheiði, til móts við Skíðaskálann í Hveradölum. Skálinn er í lítilli notkun.<ref>{{Vefheimild|url=http://ssr.is/wp-content/uploads/2020/06/arsskyrsla-Hamars-2019.pdf|titill=Ársskýrsla Hamars 2019|höfundur=|útgefandi=Skátafélagið Hamar|mánuður=|ár=2020|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=|bls=6}}</ref> [[Flokkur:Skátafélög á Íslandi]] [[Flokkur:Skátafélög í Reykjavík]] c15ian2y1v54u1jrctsd9d3747c49w2 0 167291 1963015 1765057 2026-05-13T14:55:59Z Berserkur 10188 1963015 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Map of Donbas region.svg|thumb|Kort.]] '''Donbas''' eða '''Donbass''' er sögulegt, menningarlegt og efnahagslegt svæði í suðaustur-[[Úkraína|Úkraínu]]. Nafnið vísar til Donetsk lægðarinnar (á umritaðri [[úkraínska|úkraínsku]]: ''Donetskyi vuhilnyi basein'') sem er mikilvægt kolavinnslusvæði. Það samanstendur af héruðunum [[Donetska Oblast|Donetsk]] og [[Lúhanska Oblast|Lúhansk]]. Frá 2014 risu upp aðskilnaðarhreyfingar rússneskumælandi íbúa í hluta héraðana. Árið 2022 réðst svo Rússland inn í héruðin í [[Innrás Rússa í Úkraínu 2022|stríði sínu gegn Úkraínu]]. Borgin [[Maríúpol]] og fleiri borgir voru þá lagðar í rúst. Rússland ræður meirihluta svæðisins og stefnir á að ná því öllu <ref>[https://www.visir.is/g/20262883154d/hafa-lofad-putin-ad-na-donbas-i-sumar Hafa lofað Pútín að ná Donbas í sumar] Vísir, sótt 13. maí 2026</ref> (2026). ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Úkraína]] e2alpkosr0xln2onyrx6dz59p1wmhnw 0 168236 1963059 1758786 2026-05-14T08:15:19Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1963059 wikitext text/x-wiki '''École nationale supérieure des mines de Paris''' eða '''École des mines de Paris''', þekktur sem '''Mines ParisTech''', [[Frakkland|franskur]] ''grande école'' og skapandi háskóli PSL Research University. Skólinn var stofnaður árið 1783 að skipun [[Loðvík 16.]] konungs Mines ParisTech er þekkt fyrir framúrskarandi árangur rannsóknasetra sinna og gæði alþjóðlegs samstarfs við aðra virta háskóla um allan heim. Hann er meðlimur í ParisTech Association. == Frægir útskriftarnemar == * [[Albert Lebrun]], franskur stjórnmálamaður og forseti Frakklands frá 1932 til 1940 * [[Alain Poher]], franskur stjórnmálamaður sem gegndi tvisvar forsetaembætti Frakklands til bráðabirgða * [[Robert Schuman]], franskur stjórnmálamaður == Tenglar == {{Commonscat|École nationale supérieure des mines de Paris}} * [https://mines-paristech.eu/ Heimasíða skólans]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{S|1783}} [[Flokkur:Háskólar í Frakklandi]] 5lggdgek4km9aj5ur638ekt1acs70za 0 176377 1963064 1930984 2026-05-14T11:41:52Z TKSnaevarr 53243 1963064 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Evika Siliņa | mynd = President Costa meets Prime Minister of Latvia Joint press conference (cropped).jpg | myndatexti1 = Evika Siliņa árið 2025. | titill= Forsætisráðherra Lettlands | stjórnartíð_start = [[15. september]] [[2023]] | forseti = [[Edgars Rinkēvičs]] | forveri = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | fæddur= {{fæðingardagur og aldur|1975|8|3}} | fæðingarstaður = [[Ríga]], [[Sovétlýðveldið Lettland|lettneska sovétlýðveldinu]] (nú [[Lettland]]i) | þjóðerni =[[Lettland|Lettnesk]] | háskóli = [[Háskóli Lettlands]] | stjórnmálaflokkur=[[Eining (Lettland)|Eining]]<ref name="puarocv">{{cite web |title=Evika Siliņa (CV) |url=https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |website=Puaro.lv |date=15 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916175904/https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |archive-date=16 September 2023 |language=lv|access-date=18 September 2023}}</ref> | maki = Aigars Siliņš | börn = 3 }} '''Evika Siliņa''' (f. 3. ágúst 1975) er [[Lettland|lettneskur]] lögfræðingur og stjórnmálakona sem hefur verið [[forsætisráðherra Lettlands]] frá 15. september 2023. Hún er önnur konan til að gegna því embætti.<ref>{{Cite web |title=Saeima ar 53 balsīm apstiprina Evikas Siliņas valdību |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |access-date=15 September 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=16 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916124901/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |url-status=live }}</ref> Frá 2022 til 2023 var hún velferðarmálaráðherra Lettlands í annarri ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]].<ref>{{Cite web |title=Evika Siliņa is New Unity's party pick for PM |url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |access-date=17 August 2023 |website=eng.lsm.lv |language=en |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816215648/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=16 August 2023 |title=Latvia Minister Silina Poised to Succeed Karins as Prime Minister |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |access-date=17 August 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816163633/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |url-status=live }}</ref> Hún er meðlimur í stjórnmálaflokknum [[Eining (Lettland)|Einingu]]. == Uppvöxtur == Siliņa er fædd í [[Ríga]]<ref name="diepresse"/> þann 3. ágúst 1975.<ref name="iem.gov.lv" /> Hún nam [[lögfræði]] við Háskóla Lettlands frá 1993 til 1997 og útskrifaðist með BA-gráðu í lögfræði. Hún hlaut síðar mastersgráðu í félagsvísindum, þjóðarétti og Evrópurétti við Framhaldslagaskóla Ríga.<ref>{{Cite web |date=26 May 2019 |title=Evika Siliņa |url=https://www.vienotiba.lv/evika_silina |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526003247/https://www.vienotiba.lv/evika_silina |archive-date=26 May 2019 }}</ref> Frá 2003 til 2012 vann Siliņa sjálfstætt sem lögmaður og sérhæfði sig í alþjóðlegum og innlendum viðskiptarétti.<ref name="iem.gov.lv" /> Á þessum tíma vann Siliņa jafnframt við lögfræðiþjónustu hjá opinberum fjarskiptastofnunum og við ráðgjöf hjá óháðum samtökum.<ref name="iem.gov.lv" /> == Stjórnmálaferill == [[File:Saeimā notiek diskusija “Tiesiskums maksātnespējā – veselīgai tautsaimniecībai” (26823197034).jpg|thumb|right|Siliņa á ráðstefnu á lettneska þinginu 3. júní 2016]] [[File:Evika Siliņa - 14.Saeimas deputātu svinīgais solījums.jpg|thumb|right|Siliņa flytur ræðu á þingi í nóvember 2022]] Í þingkosningum Lettlands árið 2011 gaf Siliņa kost á sér fyrir [[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkinn]] í Ríga en náði ekki kjöri.<ref>{{cite web|url=https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.galrez11.kandid?NR1=31|title=11. Saeimas vēlēšanas, Centrālā vēlēšanu komisija|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526021714/https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.GalRez11.kandid?NR1=31}}</ref> Hún starfaði sem lögfræðiráðgjafi við lettneska innanríkisráðuneytið frá 2011 til 2012.<ref name="puarocv" /> Siliņa var þingritari í innanríkisáðuneytinu frá janúar 2013 til 23. janúar 2019.<ref>{{Cite web|date=25 August 2023|title=Ministru prezidente|url=https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina?utm_source=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Ríkisstjórn Lettlands|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085720/https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina|url-status=live}}</ref> Sem þingritari hlaut hún lof fyrir hreinskilni gagnvart blaðamönnum, meðal annars með því að útskýra afstöðu innanríkisráðuneytisins í ýmsum málum, og fyrir baráttu hennar gegn [[Tilbúið kannabisefni|tilbúnu kannabisefni]] og dreifingu þess í Lettlandi.<ref>{{cite news |last1=Zvirbulis |first1=Girst |title=Kurš patiesībā vada Iekšlietu ministriju? 23 |url=https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |work=La.lv |date=15 February 2016 |language=lv |access-date=17 September 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816183625/https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|title=Evika Siliņa: narkotiku lietošanas ierobežošanā jārīkojas proaktīvi|url=https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|work=lvportals.lv|date=18 May 2017|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085717/https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|url-status=live}}</ref> Hún var jafnframt fulltrúi ráðuneytisins við nokkrar alþjóðastofnanir eins og [[Sameinuðu þjóðirnar]], [[Interpol]] og [[CEPOL]].<ref>{{cite news|title=Kas ir Jaunās Vienotības izvirzītā premjera amata kandidāte Evika Siliņa?|url=https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|work=tvnet.lv|date=17 August 2023|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917223323/https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|url-status=live}}</ref> Eftir að ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]] var staðfest þann 23. janúar 2019 varð Siliņa þingritari forsætisráðherrans.<ref name="santa.lv">{{cite news |last1=Lūse |first1=Lolita |title=Kariņa «labā roka» Evika Siliņa: Es esmu augs, kas nav lolots labā augsnē |url=https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |work=Santa.lv |date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000758/https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref><ref name="lasi.lv">{{cite news |last1=Libeka |first1=Māra |title=Evika Siliņa – cita veida jaunā līdere? |url=https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |work=Lasi.lv |date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000620/https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref> Siliņa bauð sig fram á þing í kosningum árið 2022 fyrir stjórnmálabandalagið [[Ný eining|Nýja einingu]] og náði kjöri.<ref>{{Cite web |date=25 August 2023 |title=Latvian minister Evika Silina asked to take PM role |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |access-date=25 August 2023 |website=euractiv.com |language=en-GB |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825054949/https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |url-status=live }}</ref> Þann 6. desember 2022 var tilkynnt að Siliņa yrði velferðarmálaráðherra í ríkisstjórn Krišjānis Kariņš.<ref>{{Cite web |last=ERR |first=ERR News {{!}} |date=6 December 2022 |title=New Latvian coalition ministerial posts announced |url=https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |access-date=25 August 2023 |website=ERR |language=en |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094101/https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |url-status=live }}</ref> Nýja ríkisstjórnin var staðfest 14. desember.<ref>{{Cite web |title=Saeima confirms the new Karins government |url=https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |access-date=25 August 2023 |website=The Baltic Times |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094428/https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |url-status=live }}</ref> Eitt helsta markmið Siliņa sem ráðherra var hækkun lágmarkstekna í Lettlandi.<ref>{{Cite web|title=Welfare Minister: Raising minimum income level is priority|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|date=27 December 2022|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325165016/https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|url-status=live}}</ref> Þann 23. febrúar 2023 útnefndi forsætisráðherra hana í nýstofnaða Þemanefnd um fjármagn frá Evrópusambandinu.<ref>{{Cite web|title='EU Fund Committee' formed by PM Kariņš|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|access-date=23 February 2023|website=lsm.lv|archive-date=26 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226092750/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|url-status=live}}</ref> Þann 4. júlí 2023 lagði ráðuneyti hennar [[Istanbúlsamningurinn|Istanbúlsamninginn]] til samþykktar lettneska þingsins með nokkrum fyrirvörum.<ref>{{Cite web|title=Welfare Ministry puts forward ratification of Istanbul Convention with reference to Constitutional values for approval|url=https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|date=4 July 2023|website=The Baltic Times|access-date=17 September 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704151036/https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Minister on Istanbul Convention: stereotypes are hardest to fight|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|date=13 July 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|url-status=live}}</ref> ===Forsætisráðherra Lettlands (2023-)=== Eftir að [[Krišjānis Kariņš]] forsætisráðherra sagði af sér 16. ágúst 2023 tilnefndi Ný eining Siliņa til að taka við af honum.<ref>{{Cite web |title=«Jaunā Vienotība» oficiāli virza premjera amatam labklājības ministri Eviku Siliņu |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |access-date=17 August 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817062828/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |url-status=live }}</ref> Þann 24. ágúst veitti [[Edgars Rinkēvičs]] forseti henni umboð til að mynda stjórn.<ref>{{Cite web |last=Presse |first=AFP-Agence France |title=Latvian Minister Asked To Take PM Role |url=https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |access-date=24 August 2023 |website=barrons.com |language=en-US |archive-date=24 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824191342/https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |url-status=live }}</ref> Þann 29. ágúst neitaði lettneski [[Einingarlistinn (Lettland)|Einingarlistinn]] að taka þátt í stjórnarmyndun með Siliņa.<ref>{{Cite web|title=United List declines Siliņa's four-party coalition offer|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|date=29 August 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902005300/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|url-status=live}}</ref> Í byrjun september gaf Siliņa til kynna að hún hygðist mynda nýjan þingmeirihluta ásamt [[Bandalag græningja og bænda|Bandalagi græningja og bænda]] (ZZS) og [[Framsóknarflokkurinn (Lettland)|Framsóknarflokknum]] (P).<ref>{{Cite web|title=No more tangos: Siliņa to offer another three-party coalition with reduced Saeima majority|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|date=1 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=9 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909211025/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|url-status=live}}</ref> Tólf dögum síðar kynnti hún nýju stjórnina, þar sem Ný eining fékk sjö ráðuneyti, ZZS fjóra og P þrjá. Arturs Krišjānis Kariņš tók við embætti utanríkisráðherra.<ref>{{Cite web|title=Precise shape of proposed new Latvian government revealed|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|date=13 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|url-status=live}}</ref> Stjórn Siliņa vann traustsyfirlýsingu á þingi þann 15. september 2023 með 53 atkvæðum.<ref>{{Cite news|last=Eglitis|first=Aaron|title=Latvia Gets New Prime Minister Evika Silina With Parliament Majority|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|work=[[Bloomberg News]]|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085747/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|url-status=live}}</ref> Siliņa sagðist ætla að tryggja þátttöku rússneskumælandi minnihlutans í Lettlandi en efla lettneskukennslu fyrir menntakerfi á lettneska tungumálinu.<ref name="diepresse">{{Cite news|title=Evika Silina führt Lettlands neue Regierungskoalition|url=https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|date=15 September 2023|work=[[Die Presse]]|language=de|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085719/https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|url-status=live}}</ref> Stjórnin sagðist jafnframt ætla að auka fjárframlög til hernaðarmála og ljúka við byggingu tálma á landamærum Lettlands við Rússland og Belarús.<ref name=diepresse /> Stjórn Siliņa fundaði í fyrsta sinn síðar sama dag.<ref>{{Cite web|title=New Latvian cabinet has its first meeting|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|date=15 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917171921/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|url-status=live}}</ref> Siliņa er önnur konan sem hefur orðið forsætisráðherra Lettlands á eftir [[Laimdota Straujuma|Laimdotu Straujuma]] árin 2014–2016.<ref>{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Evika Siliņa is Latvia's new prime minister |url=https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |access-date=18 September 2023 |website=Politico |language=en |archive-date=18 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230918091229/https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |url-status=live}}</ref> Siliņa sagði af sér þann 14. maí árið 2026. Stjórn hennar hafði misst meirihluta á þingi eftir að varnarmálaráðherrann Andris Sprūds úr [[Framfaraflokkurinn (Lettland)|Framfaraflokknum]] sagði af sér vegna óánægju með viðbrögð sín við drónahernaði Rússa og Úkraínumanna, sem hefur ítrekað farið inn fyrir landamæri Lettlands.<ref>{{Vefheimild|titill=Forsætisráðherrann segir einnig af sér|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-05-14-forsaetisradherrann-segir-einnig-af-ser-475047|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 14. maí 2026|skoðað= 14. maí 2026|höfundur=Andri Yrkill Valsson}}</ref> ==Einkahagir== Siliņa er gift Aigars Siliņš og á með honum þrjú börn.<ref name="puarocv" /><ref name=diepresse /> Auk móðurmáls síns, [[Lettneska|lettnesku]], talar Siliņa [[Enska|ensku]] og [[Rússneska|rússnesku]] reiprennandi.<ref name="iem.gov.lv">{{Cite web |date=3 September 2018 |title=Parlamentārā sekretāre – Iekšlietu ministrija |url=http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903142115/http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |archive-date=3 September 2018 }}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Forsætisráðherra Lettlands | frá = [[15. september]] [[2023]] | til = | fyrir = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Siliņa, Evika}} {{f|1975}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Lettlands]] et9gi8oobaqktgtxl515xfb7i9bm5m5 1963065 1963064 2026-05-14T11:42:09Z TKSnaevarr 53243 /* Forsætisráðherra Lettlands (2023-) */ 1963065 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Evika Siliņa | mynd = President Costa meets Prime Minister of Latvia Joint press conference (cropped).jpg | myndatexti1 = Evika Siliņa árið 2025. | titill= Forsætisráðherra Lettlands | stjórnartíð_start = [[15. september]] [[2023]] | forseti = [[Edgars Rinkēvičs]] | forveri = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | fæddur= {{fæðingardagur og aldur|1975|8|3}} | fæðingarstaður = [[Ríga]], [[Sovétlýðveldið Lettland|lettneska sovétlýðveldinu]] (nú [[Lettland]]i) | þjóðerni =[[Lettland|Lettnesk]] | háskóli = [[Háskóli Lettlands]] | stjórnmálaflokkur=[[Eining (Lettland)|Eining]]<ref name="puarocv">{{cite web |title=Evika Siliņa (CV) |url=https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |website=Puaro.lv |date=15 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916175904/https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |archive-date=16 September 2023 |language=lv|access-date=18 September 2023}}</ref> | maki = Aigars Siliņš | börn = 3 }} '''Evika Siliņa''' (f. 3. ágúst 1975) er [[Lettland|lettneskur]] lögfræðingur og stjórnmálakona sem hefur verið [[forsætisráðherra Lettlands]] frá 15. september 2023. Hún er önnur konan til að gegna því embætti.<ref>{{Cite web |title=Saeima ar 53 balsīm apstiprina Evikas Siliņas valdību |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |access-date=15 September 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=16 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916124901/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |url-status=live }}</ref> Frá 2022 til 2023 var hún velferðarmálaráðherra Lettlands í annarri ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]].<ref>{{Cite web |title=Evika Siliņa is New Unity's party pick for PM |url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |access-date=17 August 2023 |website=eng.lsm.lv |language=en |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816215648/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=16 August 2023 |title=Latvia Minister Silina Poised to Succeed Karins as Prime Minister |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |access-date=17 August 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816163633/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |url-status=live }}</ref> Hún er meðlimur í stjórnmálaflokknum [[Eining (Lettland)|Einingu]]. == Uppvöxtur == Siliņa er fædd í [[Ríga]]<ref name="diepresse"/> þann 3. ágúst 1975.<ref name="iem.gov.lv" /> Hún nam [[lögfræði]] við Háskóla Lettlands frá 1993 til 1997 og útskrifaðist með BA-gráðu í lögfræði. Hún hlaut síðar mastersgráðu í félagsvísindum, þjóðarétti og Evrópurétti við Framhaldslagaskóla Ríga.<ref>{{Cite web |date=26 May 2019 |title=Evika Siliņa |url=https://www.vienotiba.lv/evika_silina |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526003247/https://www.vienotiba.lv/evika_silina |archive-date=26 May 2019 }}</ref> Frá 2003 til 2012 vann Siliņa sjálfstætt sem lögmaður og sérhæfði sig í alþjóðlegum og innlendum viðskiptarétti.<ref name="iem.gov.lv" /> Á þessum tíma vann Siliņa jafnframt við lögfræðiþjónustu hjá opinberum fjarskiptastofnunum og við ráðgjöf hjá óháðum samtökum.<ref name="iem.gov.lv" /> == Stjórnmálaferill == [[File:Saeimā notiek diskusija “Tiesiskums maksātnespējā – veselīgai tautsaimniecībai” (26823197034).jpg|thumb|right|Siliņa á ráðstefnu á lettneska þinginu 3. júní 2016]] [[File:Evika Siliņa - 14.Saeimas deputātu svinīgais solījums.jpg|thumb|right|Siliņa flytur ræðu á þingi í nóvember 2022]] Í þingkosningum Lettlands árið 2011 gaf Siliņa kost á sér fyrir [[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkinn]] í Ríga en náði ekki kjöri.<ref>{{cite web|url=https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.galrez11.kandid?NR1=31|title=11. Saeimas vēlēšanas, Centrālā vēlēšanu komisija|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526021714/https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.GalRez11.kandid?NR1=31}}</ref> Hún starfaði sem lögfræðiráðgjafi við lettneska innanríkisráðuneytið frá 2011 til 2012.<ref name="puarocv" /> Siliņa var þingritari í innanríkisáðuneytinu frá janúar 2013 til 23. janúar 2019.<ref>{{Cite web|date=25 August 2023|title=Ministru prezidente|url=https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina?utm_source=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Ríkisstjórn Lettlands|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085720/https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina|url-status=live}}</ref> Sem þingritari hlaut hún lof fyrir hreinskilni gagnvart blaðamönnum, meðal annars með því að útskýra afstöðu innanríkisráðuneytisins í ýmsum málum, og fyrir baráttu hennar gegn [[Tilbúið kannabisefni|tilbúnu kannabisefni]] og dreifingu þess í Lettlandi.<ref>{{cite news |last1=Zvirbulis |first1=Girst |title=Kurš patiesībā vada Iekšlietu ministriju? 23 |url=https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |work=La.lv |date=15 February 2016 |language=lv |access-date=17 September 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816183625/https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|title=Evika Siliņa: narkotiku lietošanas ierobežošanā jārīkojas proaktīvi|url=https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|work=lvportals.lv|date=18 May 2017|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085717/https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|url-status=live}}</ref> Hún var jafnframt fulltrúi ráðuneytisins við nokkrar alþjóðastofnanir eins og [[Sameinuðu þjóðirnar]], [[Interpol]] og [[CEPOL]].<ref>{{cite news|title=Kas ir Jaunās Vienotības izvirzītā premjera amata kandidāte Evika Siliņa?|url=https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|work=tvnet.lv|date=17 August 2023|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917223323/https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|url-status=live}}</ref> Eftir að ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]] var staðfest þann 23. janúar 2019 varð Siliņa þingritari forsætisráðherrans.<ref name="santa.lv">{{cite news |last1=Lūse |first1=Lolita |title=Kariņa «labā roka» Evika Siliņa: Es esmu augs, kas nav lolots labā augsnē |url=https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |work=Santa.lv |date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000758/https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref><ref name="lasi.lv">{{cite news |last1=Libeka |first1=Māra |title=Evika Siliņa – cita veida jaunā līdere? |url=https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |work=Lasi.lv |date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000620/https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref> Siliņa bauð sig fram á þing í kosningum árið 2022 fyrir stjórnmálabandalagið [[Ný eining|Nýja einingu]] og náði kjöri.<ref>{{Cite web |date=25 August 2023 |title=Latvian minister Evika Silina asked to take PM role |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |access-date=25 August 2023 |website=euractiv.com |language=en-GB |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825054949/https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |url-status=live }}</ref> Þann 6. desember 2022 var tilkynnt að Siliņa yrði velferðarmálaráðherra í ríkisstjórn Krišjānis Kariņš.<ref>{{Cite web |last=ERR |first=ERR News {{!}} |date=6 December 2022 |title=New Latvian coalition ministerial posts announced |url=https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |access-date=25 August 2023 |website=ERR |language=en |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094101/https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |url-status=live }}</ref> Nýja ríkisstjórnin var staðfest 14. desember.<ref>{{Cite web |title=Saeima confirms the new Karins government |url=https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |access-date=25 August 2023 |website=The Baltic Times |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094428/https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |url-status=live }}</ref> Eitt helsta markmið Siliņa sem ráðherra var hækkun lágmarkstekna í Lettlandi.<ref>{{Cite web|title=Welfare Minister: Raising minimum income level is priority|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|date=27 December 2022|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325165016/https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|url-status=live}}</ref> Þann 23. febrúar 2023 útnefndi forsætisráðherra hana í nýstofnaða Þemanefnd um fjármagn frá Evrópusambandinu.<ref>{{Cite web|title='EU Fund Committee' formed by PM Kariņš|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|access-date=23 February 2023|website=lsm.lv|archive-date=26 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226092750/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|url-status=live}}</ref> Þann 4. júlí 2023 lagði ráðuneyti hennar [[Istanbúlsamningurinn|Istanbúlsamninginn]] til samþykktar lettneska þingsins með nokkrum fyrirvörum.<ref>{{Cite web|title=Welfare Ministry puts forward ratification of Istanbul Convention with reference to Constitutional values for approval|url=https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|date=4 July 2023|website=The Baltic Times|access-date=17 September 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704151036/https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Minister on Istanbul Convention: stereotypes are hardest to fight|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|date=13 July 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|url-status=live}}</ref> ===Forsætisráðherra Lettlands (2023-)=== Eftir að [[Krišjānis Kariņš]] forsætisráðherra sagði af sér 16. ágúst 2023 tilnefndi Ný eining Siliņa til að taka við af honum.<ref>{{Cite web |title=«Jaunā Vienotība» oficiāli virza premjera amatam labklājības ministri Eviku Siliņu |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |access-date=17 August 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817062828/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |url-status=live }}</ref> Þann 24. ágúst veitti [[Edgars Rinkēvičs]] forseti henni umboð til að mynda stjórn.<ref>{{Cite web |last=Presse |first=AFP-Agence France |title=Latvian Minister Asked To Take PM Role |url=https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |access-date=24 August 2023 |website=barrons.com |language=en-US |archive-date=24 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824191342/https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |url-status=live }}</ref> Þann 29. ágúst neitaði lettneski [[Einingarlistinn (Lettland)|Einingarlistinn]] að taka þátt í stjórnarmyndun með Siliņa.<ref>{{Cite web|title=United List declines Siliņa's four-party coalition offer|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|date=29 August 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902005300/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|url-status=live}}</ref> Í byrjun september gaf Siliņa til kynna að hún hygðist mynda nýjan þingmeirihluta ásamt [[Bandalag græningja og bænda|Bandalagi græningja og bænda]] (ZZS) og [[Framsóknarflokkurinn (Lettland)|Framsóknarflokknum]] (P).<ref>{{Cite web|title=No more tangos: Siliņa to offer another three-party coalition with reduced Saeima majority|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|date=1 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=9 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909211025/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|url-status=live}}</ref> Tólf dögum síðar kynnti hún nýju stjórnina, þar sem Ný eining fékk sjö ráðuneyti, ZZS fjóra og P þrjá. Arturs Krišjānis Kariņš tók við embætti utanríkisráðherra.<ref>{{Cite web|title=Precise shape of proposed new Latvian government revealed|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|date=13 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|url-status=live}}</ref> Stjórn Siliņa vann traustsyfirlýsingu á þingi þann 15. september 2023 með 53 atkvæðum.<ref>{{Cite news|last=Eglitis|first=Aaron|title=Latvia Gets New Prime Minister Evika Silina With Parliament Majority|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|work=[[Bloomberg News]]|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085747/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|url-status=live}}</ref> Siliņa sagðist ætla að tryggja þátttöku rússneskumælandi minnihlutans í Lettlandi en efla lettneskukennslu fyrir menntakerfi á lettneska tungumálinu.<ref name="diepresse">{{Cite news|title=Evika Silina führt Lettlands neue Regierungskoalition|url=https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|date=15 September 2023|work=[[Die Presse]]|language=de|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085719/https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|url-status=live}}</ref> Stjórnin sagðist jafnframt ætla að auka fjárframlög til hernaðarmála og ljúka við byggingu tálma á landamærum Lettlands við Rússland og Belarús.<ref name=diepresse /> Stjórn Siliņa fundaði í fyrsta sinn síðar sama dag.<ref>{{Cite web|title=New Latvian cabinet has its first meeting|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|date=15 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917171921/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|url-status=live}}</ref> Siliņa er önnur konan sem hefur orðið forsætisráðherra Lettlands á eftir [[Laimdota Straujuma|Laimdotu Straujuma]] árin 2014–2016.<ref>{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Evika Siliņa is Latvia's new prime minister |url=https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |access-date=18 September 2023 |website=Politico |language=en |archive-date=18 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230918091229/https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |url-status=live}}</ref> Siliņa sagði af sér þann 14. maí árið 2026. Stjórn hennar hafði misst meirihluta á þingi eftir að varnarmálaráðherrann Andris Sprūds úr [[Framfaraflokkurinn (Lettland)|Framfaraflokknum]] sagði af sér vegna óánægju með viðbrögð sín við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Rússa og Úkraínumanna, sem hefur ítrekað farið inn fyrir landamæri Lettlands.<ref>{{Vefheimild|titill=Forsætisráðherrann segir einnig af sér|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-05-14-forsaetisradherrann-segir-einnig-af-ser-475047|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 14. maí 2026|skoðað= 14. maí 2026|höfundur=Andri Yrkill Valsson}}</ref> ==Einkahagir== Siliņa er gift Aigars Siliņš og á með honum þrjú börn.<ref name="puarocv" /><ref name=diepresse /> Auk móðurmáls síns, [[Lettneska|lettnesku]], talar Siliņa [[Enska|ensku]] og [[Rússneska|rússnesku]] reiprennandi.<ref name="iem.gov.lv">{{Cite web |date=3 September 2018 |title=Parlamentārā sekretāre – Iekšlietu ministrija |url=http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903142115/http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |archive-date=3 September 2018 }}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Forsætisráðherra Lettlands | frá = [[15. september]] [[2023]] | til = | fyrir = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Siliņa, Evika}} {{f|1975}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Lettlands]] ngt0oihdvrnqmf724oc8kyaw76flylr 1963066 1963065 2026-05-14T11:43:13Z TKSnaevarr 53243 /* Forsætisráðherra Lettlands (2023-) */ 1963066 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Evika Siliņa | mynd = President Costa meets Prime Minister of Latvia Joint press conference (cropped).jpg | myndatexti1 = Evika Siliņa árið 2025. | titill= Forsætisráðherra Lettlands | stjórnartíð_start = [[15. september]] [[2023]] | forseti = [[Edgars Rinkēvičs]] | forveri = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | fæddur= {{fæðingardagur og aldur|1975|8|3}} | fæðingarstaður = [[Ríga]], [[Sovétlýðveldið Lettland|lettneska sovétlýðveldinu]] (nú [[Lettland]]i) | þjóðerni =[[Lettland|Lettnesk]] | háskóli = [[Háskóli Lettlands]] | stjórnmálaflokkur=[[Eining (Lettland)|Eining]]<ref name="puarocv">{{cite web |title=Evika Siliņa (CV) |url=https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |website=Puaro.lv |date=15 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916175904/https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |archive-date=16 September 2023 |language=lv|access-date=18 September 2023}}</ref> | maki = Aigars Siliņš | börn = 3 }} '''Evika Siliņa''' (f. 3. ágúst 1975) er [[Lettland|lettneskur]] lögfræðingur og stjórnmálakona sem hefur verið [[forsætisráðherra Lettlands]] frá 15. september 2023. Hún er önnur konan til að gegna því embætti.<ref>{{Cite web |title=Saeima ar 53 balsīm apstiprina Evikas Siliņas valdību |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |access-date=15 September 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=16 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916124901/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |url-status=live }}</ref> Frá 2022 til 2023 var hún velferðarmálaráðherra Lettlands í annarri ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]].<ref>{{Cite web |title=Evika Siliņa is New Unity's party pick for PM |url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |access-date=17 August 2023 |website=eng.lsm.lv |language=en |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816215648/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=16 August 2023 |title=Latvia Minister Silina Poised to Succeed Karins as Prime Minister |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |access-date=17 August 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816163633/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |url-status=live }}</ref> Hún er meðlimur í stjórnmálaflokknum [[Eining (Lettland)|Einingu]]. == Uppvöxtur == Siliņa er fædd í [[Ríga]]<ref name="diepresse"/> þann 3. ágúst 1975.<ref name="iem.gov.lv" /> Hún nam [[lögfræði]] við Háskóla Lettlands frá 1993 til 1997 og útskrifaðist með BA-gráðu í lögfræði. Hún hlaut síðar mastersgráðu í félagsvísindum, þjóðarétti og Evrópurétti við Framhaldslagaskóla Ríga.<ref>{{Cite web |date=26 May 2019 |title=Evika Siliņa |url=https://www.vienotiba.lv/evika_silina |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526003247/https://www.vienotiba.lv/evika_silina |archive-date=26 May 2019 }}</ref> Frá 2003 til 2012 vann Siliņa sjálfstætt sem lögmaður og sérhæfði sig í alþjóðlegum og innlendum viðskiptarétti.<ref name="iem.gov.lv" /> Á þessum tíma vann Siliņa jafnframt við lögfræðiþjónustu hjá opinberum fjarskiptastofnunum og við ráðgjöf hjá óháðum samtökum.<ref name="iem.gov.lv" /> == Stjórnmálaferill == [[File:Saeimā notiek diskusija “Tiesiskums maksātnespējā – veselīgai tautsaimniecībai” (26823197034).jpg|thumb|right|Siliņa á ráðstefnu á lettneska þinginu 3. júní 2016]] [[File:Evika Siliņa - 14.Saeimas deputātu svinīgais solījums.jpg|thumb|right|Siliņa flytur ræðu á þingi í nóvember 2022]] Í þingkosningum Lettlands árið 2011 gaf Siliņa kost á sér fyrir [[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkinn]] í Ríga en náði ekki kjöri.<ref>{{cite web|url=https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.galrez11.kandid?NR1=31|title=11. Saeimas vēlēšanas, Centrālā vēlēšanu komisija|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526021714/https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.GalRez11.kandid?NR1=31}}</ref> Hún starfaði sem lögfræðiráðgjafi við lettneska innanríkisráðuneytið frá 2011 til 2012.<ref name="puarocv" /> Siliņa var þingritari í innanríkisáðuneytinu frá janúar 2013 til 23. janúar 2019.<ref>{{Cite web|date=25 August 2023|title=Ministru prezidente|url=https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina?utm_source=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Ríkisstjórn Lettlands|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085720/https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina|url-status=live}}</ref> Sem þingritari hlaut hún lof fyrir hreinskilni gagnvart blaðamönnum, meðal annars með því að útskýra afstöðu innanríkisráðuneytisins í ýmsum málum, og fyrir baráttu hennar gegn [[Tilbúið kannabisefni|tilbúnu kannabisefni]] og dreifingu þess í Lettlandi.<ref>{{cite news |last1=Zvirbulis |first1=Girst |title=Kurš patiesībā vada Iekšlietu ministriju? 23 |url=https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |work=La.lv |date=15 February 2016 |language=lv |access-date=17 September 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816183625/https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|title=Evika Siliņa: narkotiku lietošanas ierobežošanā jārīkojas proaktīvi|url=https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|work=lvportals.lv|date=18 May 2017|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085717/https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|url-status=live}}</ref> Hún var jafnframt fulltrúi ráðuneytisins við nokkrar alþjóðastofnanir eins og [[Sameinuðu þjóðirnar]], [[Interpol]] og [[CEPOL]].<ref>{{cite news|title=Kas ir Jaunās Vienotības izvirzītā premjera amata kandidāte Evika Siliņa?|url=https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|work=tvnet.lv|date=17 August 2023|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917223323/https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|url-status=live}}</ref> Eftir að ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]] var staðfest þann 23. janúar 2019 varð Siliņa þingritari forsætisráðherrans.<ref name="santa.lv">{{cite news |last1=Lūse |first1=Lolita |title=Kariņa «labā roka» Evika Siliņa: Es esmu augs, kas nav lolots labā augsnē |url=https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |work=Santa.lv |date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000758/https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref><ref name="lasi.lv">{{cite news |last1=Libeka |first1=Māra |title=Evika Siliņa – cita veida jaunā līdere? |url=https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |work=Lasi.lv |date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000620/https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref> Siliņa bauð sig fram á þing í kosningum árið 2022 fyrir stjórnmálabandalagið [[Ný eining|Nýja einingu]] og náði kjöri.<ref>{{Cite web |date=25 August 2023 |title=Latvian minister Evika Silina asked to take PM role |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |access-date=25 August 2023 |website=euractiv.com |language=en-GB |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825054949/https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |url-status=live }}</ref> Þann 6. desember 2022 var tilkynnt að Siliņa yrði velferðarmálaráðherra í ríkisstjórn Krišjānis Kariņš.<ref>{{Cite web |last=ERR |first=ERR News {{!}} |date=6 December 2022 |title=New Latvian coalition ministerial posts announced |url=https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |access-date=25 August 2023 |website=ERR |language=en |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094101/https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |url-status=live }}</ref> Nýja ríkisstjórnin var staðfest 14. desember.<ref>{{Cite web |title=Saeima confirms the new Karins government |url=https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |access-date=25 August 2023 |website=The Baltic Times |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094428/https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |url-status=live }}</ref> Eitt helsta markmið Siliņa sem ráðherra var hækkun lágmarkstekna í Lettlandi.<ref>{{Cite web|title=Welfare Minister: Raising minimum income level is priority|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|date=27 December 2022|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325165016/https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|url-status=live}}</ref> Þann 23. febrúar 2023 útnefndi forsætisráðherra hana í nýstofnaða Þemanefnd um fjármagn frá Evrópusambandinu.<ref>{{Cite web|title='EU Fund Committee' formed by PM Kariņš|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|access-date=23 February 2023|website=lsm.lv|archive-date=26 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226092750/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|url-status=live}}</ref> Þann 4. júlí 2023 lagði ráðuneyti hennar [[Istanbúlsamningurinn|Istanbúlsamninginn]] til samþykktar lettneska þingsins með nokkrum fyrirvörum.<ref>{{Cite web|title=Welfare Ministry puts forward ratification of Istanbul Convention with reference to Constitutional values for approval|url=https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|date=4 July 2023|website=The Baltic Times|access-date=17 September 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704151036/https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Minister on Istanbul Convention: stereotypes are hardest to fight|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|date=13 July 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|url-status=live}}</ref> ===Forsætisráðherra Lettlands (2023-)=== Eftir að [[Krišjānis Kariņš]] forsætisráðherra sagði af sér 16. ágúst 2023 tilnefndi Ný eining Siliņa til að taka við af honum.<ref>{{Cite web |title=«Jaunā Vienotība» oficiāli virza premjera amatam labklājības ministri Eviku Siliņu |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |access-date=17 August 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817062828/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |url-status=live }}</ref> Þann 24. ágúst veitti [[Edgars Rinkēvičs]] forseti henni umboð til að mynda stjórn.<ref>{{Cite web |last=Presse |first=AFP-Agence France |title=Latvian Minister Asked To Take PM Role |url=https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |access-date=24 August 2023 |website=barrons.com |language=en-US |archive-date=24 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824191342/https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |url-status=live }}</ref> Þann 29. ágúst neitaði lettneski [[Einingarlistinn (Lettland)|Einingarlistinn]] að taka þátt í stjórnarmyndun með Siliņa.<ref>{{Cite web|title=United List declines Siliņa's four-party coalition offer|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|date=29 August 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902005300/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|url-status=live}}</ref> Í byrjun september gaf Siliņa til kynna að hún hygðist mynda nýjan þingmeirihluta ásamt [[Bandalag græningja og bænda|Bandalagi græningja og bænda]] (ZZS) og [[Framfaraflokkurinn (Lettland)|Framfaraflokknum]] (P).<ref>{{Cite web|title=No more tangos: Siliņa to offer another three-party coalition with reduced Saeima majority|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|date=1 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=9 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909211025/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|url-status=live}}</ref> Tólf dögum síðar kynnti hún nýju stjórnina, þar sem Ný eining fékk sjö ráðuneyti, ZZS fjóra og P þrjá. Arturs Krišjānis Kariņš tók við embætti utanríkisráðherra.<ref>{{Cite web|title=Precise shape of proposed new Latvian government revealed|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|date=13 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|url-status=live}}</ref> Stjórn Siliņa vann traustsyfirlýsingu á þingi þann 15. september 2023 með 53 atkvæðum.<ref>{{Cite news|last=Eglitis|first=Aaron|title=Latvia Gets New Prime Minister Evika Silina With Parliament Majority|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|work=[[Bloomberg News]]|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085747/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|url-status=live}}</ref> Siliņa sagðist ætla að tryggja þátttöku rússneskumælandi minnihlutans í Lettlandi en efla lettneskukennslu fyrir menntakerfi á lettneska tungumálinu.<ref name="diepresse">{{Cite news|title=Evika Silina führt Lettlands neue Regierungskoalition|url=https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|date=15 September 2023|work=[[Die Presse]]|language=de|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085719/https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|url-status=live}}</ref> Stjórnin sagðist jafnframt ætla að auka fjárframlög til hernaðarmála og ljúka við byggingu tálma á landamærum Lettlands við Rússland og Belarús.<ref name=diepresse /> Stjórn Siliņa fundaði í fyrsta sinn síðar sama dag.<ref>{{Cite web|title=New Latvian cabinet has its first meeting|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|date=15 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917171921/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|url-status=live}}</ref> Siliņa er önnur konan sem hefur orðið forsætisráðherra Lettlands á eftir [[Laimdota Straujuma|Laimdotu Straujuma]] árin 2014–2016.<ref>{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Evika Siliņa is Latvia's new prime minister |url=https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |access-date=18 September 2023 |website=Politico |language=en |archive-date=18 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230918091229/https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |url-status=live}}</ref> Siliņa sagði af sér þann 14. maí árið 2026. Stjórn hennar hafði misst meirihluta á þingi eftir að varnarmálaráðherrann Andris Sprūds úr Framfaraflokknum sagði af sér vegna óánægju með viðbrögð hans við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Rússa og Úkraínumanna, sem hefur ítrekað farið inn fyrir landamæri Lettlands.<ref>{{Vefheimild|titill=Forsætisráðherrann segir einnig af sér|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-05-14-forsaetisradherrann-segir-einnig-af-ser-475047|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 14. maí 2026|skoðað= 14. maí 2026|höfundur=Andri Yrkill Valsson}}</ref> ==Einkahagir== Siliņa er gift Aigars Siliņš og á með honum þrjú börn.<ref name="puarocv" /><ref name=diepresse /> Auk móðurmáls síns, [[Lettneska|lettnesku]], talar Siliņa [[Enska|ensku]] og [[Rússneska|rússnesku]] reiprennandi.<ref name="iem.gov.lv">{{Cite web |date=3 September 2018 |title=Parlamentārā sekretāre – Iekšlietu ministrija |url=http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903142115/http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |archive-date=3 September 2018 }}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Forsætisráðherra Lettlands | frá = [[15. september]] [[2023]] | til = | fyrir = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Siliņa, Evika}} {{f|1975}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Lettlands]] dz2lst3j5gdesfq49c30g3gswpstqx9 1963067 1963066 2026-05-14T11:43:26Z TKSnaevarr 53243 /* Forsætisráðherra Lettlands (2023-) */ 1963067 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Evika Siliņa | mynd = President Costa meets Prime Minister of Latvia Joint press conference (cropped).jpg | myndatexti1 = Evika Siliņa árið 2025. | titill= Forsætisráðherra Lettlands | stjórnartíð_start = [[15. september]] [[2023]] | forseti = [[Edgars Rinkēvičs]] | forveri = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | fæddur= {{fæðingardagur og aldur|1975|8|3}} | fæðingarstaður = [[Ríga]], [[Sovétlýðveldið Lettland|lettneska sovétlýðveldinu]] (nú [[Lettland]]i) | þjóðerni =[[Lettland|Lettnesk]] | háskóli = [[Háskóli Lettlands]] | stjórnmálaflokkur=[[Eining (Lettland)|Eining]]<ref name="puarocv">{{cite web |title=Evika Siliņa (CV) |url=https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |website=Puaro.lv |date=15 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916175904/https://puaro.lv/cv/evika-silina/ |archive-date=16 September 2023 |language=lv|access-date=18 September 2023}}</ref> | maki = Aigars Siliņš | börn = 3 }} '''Evika Siliņa''' (f. 3. ágúst 1975) er [[Lettland|lettneskur]] lögfræðingur og stjórnmálakona sem hefur verið [[forsætisráðherra Lettlands]] frá 15. september 2023. Hún er önnur konan til að gegna því embætti.<ref>{{Cite web |title=Saeima ar 53 balsīm apstiprina Evikas Siliņas valdību |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |access-date=15 September 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=16 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916124901/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/ |url-status=live }}</ref> Frá 2022 til 2023 var hún velferðarmálaráðherra Lettlands í annarri ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]].<ref>{{Cite web |title=Evika Siliņa is New Unity's party pick for PM |url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |access-date=17 August 2023 |website=eng.lsm.lv |language=en |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816215648/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/16.08.2023-evika-silina-is-new-unitys-party-pick-for-pm.a520363/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=16 August 2023 |title=Latvia Minister Silina Poised to Succeed Karins as Prime Minister |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |access-date=17 August 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816163633/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-08-16/latvia-s-silina-poised-to-succeed-karins-as-prime-minister |url-status=live }}</ref> Hún er meðlimur í stjórnmálaflokknum [[Eining (Lettland)|Einingu]]. == Uppvöxtur == Siliņa er fædd í [[Ríga]]<ref name="diepresse"/> þann 3. ágúst 1975.<ref name="iem.gov.lv" /> Hún nam [[lögfræði]] við Háskóla Lettlands frá 1993 til 1997 og útskrifaðist með BA-gráðu í lögfræði. Hún hlaut síðar mastersgráðu í félagsvísindum, þjóðarétti og Evrópurétti við Framhaldslagaskóla Ríga.<ref>{{Cite web |date=26 May 2019 |title=Evika Siliņa |url=https://www.vienotiba.lv/evika_silina |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526003247/https://www.vienotiba.lv/evika_silina |archive-date=26 May 2019 }}</ref> Frá 2003 til 2012 vann Siliņa sjálfstætt sem lögmaður og sérhæfði sig í alþjóðlegum og innlendum viðskiptarétti.<ref name="iem.gov.lv" /> Á þessum tíma vann Siliņa jafnframt við lögfræðiþjónustu hjá opinberum fjarskiptastofnunum og við ráðgjöf hjá óháðum samtökum.<ref name="iem.gov.lv" /> == Stjórnmálaferill == [[File:Saeimā notiek diskusija “Tiesiskums maksātnespējā – veselīgai tautsaimniecībai” (26823197034).jpg|thumb|right|Siliņa á ráðstefnu á lettneska þinginu 3. júní 2016]] [[File:Evika Siliņa - 14.Saeimas deputātu svinīgais solījums.jpg|thumb|right|Siliņa flytur ræðu á þingi í nóvember 2022]] Í þingkosningum Lettlands árið 2011 gaf Siliņa kost á sér fyrir [[Umbótaflokkurinn (Lettland)|Umbótaflokkinn]] í Ríga en náði ekki kjöri.<ref>{{cite web|url=https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.galrez11.kandid?NR1=31|title=11. Saeimas vēlēšanas, Centrālā vēlēšanu komisija|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526021714/https://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/Saeima11.GalRez11.kandid?NR1=31}}</ref> Hún starfaði sem lögfræðiráðgjafi við lettneska innanríkisráðuneytið frá 2011 til 2012.<ref name="puarocv" /> Siliņa var þingritari í innanríkisáðuneytinu frá janúar 2013 til 23. janúar 2019.<ref>{{Cite web|date=25 August 2023|title=Ministru prezidente|url=https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina?utm_source=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|website=Ríkisstjórn Lettlands|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085720/https://www.mk.gov.lv/lv/darbinieks/evika-silina|url-status=live}}</ref> Sem þingritari hlaut hún lof fyrir hreinskilni gagnvart blaðamönnum, meðal annars með því að útskýra afstöðu innanríkisráðuneytisins í ýmsum málum, og fyrir baráttu hennar gegn [[Tilbúið kannabisefni|tilbúnu kannabisefni]] og dreifingu þess í Lettlandi.<ref>{{cite news |last1=Zvirbulis |first1=Girst |title=Kurš patiesībā vada Iekšlietu ministriju? 23 |url=https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |work=La.lv |date=15 February 2016 |language=lv |access-date=17 September 2023 |archive-date=16 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816183625/https://www.la.lv/kurs-patiesiba-vada-iekslietu-ministriju |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|title=Evika Siliņa: narkotiku lietošanas ierobežošanā jārīkojas proaktīvi|url=https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|work=lvportals.lv|date=18 May 2017|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085717/https://lvportals.lv/dienaskartiba/287249-evika-silina-narkotiku-lietosanas-ierobezosana-jarikojas-proaktivi-2017|url-status=live}}</ref> Hún var jafnframt fulltrúi ráðuneytisins við nokkrar alþjóðastofnanir eins og [[Sameinuðu þjóðirnar]], [[Interpol]] og [[CEPOL]].<ref>{{cite news|title=Kas ir Jaunās Vienotības izvirzītā premjera amata kandidāte Evika Siliņa?|url=https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|work=tvnet.lv|date=17 August 2023|language=lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917223323/https://www.tvnet.lv/7836354/kas-ir-jaunas-vienotibas-izvirzita-premjera-amata-kandidate-evika-silina|url-status=live}}</ref> Eftir að ríkisstjórn [[Krišjānis Kariņš]] var staðfest þann 23. janúar 2019 varð Siliņa þingritari forsætisráðherrans.<ref name="santa.lv">{{cite news |last1=Lūse |first1=Lolita |title=Kariņa «labā roka» Evika Siliņa: Es esmu augs, kas nav lolots labā augsnē |url=https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |work=Santa.lv |date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000758/https://www.santa.lv/plus/raksts/ieva/karina-laba-roka-evika-silina-es-esmu-augs-kas-nav-lolots-laba-augsne-53556/ |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref><ref name="lasi.lv">{{cite news |last1=Libeka |first1=Māra |title=Evika Siliņa – cita veida jaunā līdere? |url=https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |work=Lasi.lv |date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907000620/https://lasi.lv/par-svarigo/latvija/evika-silina-cita-veida-jauna-lidere.4740 |archive-date=7 September 2023 |language=lv |url-status=live}}</ref> Siliņa bauð sig fram á þing í kosningum árið 2022 fyrir stjórnmálabandalagið [[Ný eining|Nýja einingu]] og náði kjöri.<ref>{{Cite web |date=25 August 2023 |title=Latvian minister Evika Silina asked to take PM role |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |access-date=25 August 2023 |website=euractiv.com |language=en-GB |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825054949/https://www.euractiv.com/section/elections/news/latvian-minister-evika-silina-asked-to-take-pm-role/ |url-status=live }}</ref> Þann 6. desember 2022 var tilkynnt að Siliņa yrði velferðarmálaráðherra í ríkisstjórn Krišjānis Kariņš.<ref>{{Cite web |last=ERR |first=ERR News {{!}} |date=6 December 2022 |title=New Latvian coalition ministerial posts announced |url=https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |access-date=25 August 2023 |website=ERR |language=en |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094101/https://news.err.ee/1608811330/new-latvian-coalition-ministerial-posts-announced |url-status=live }}</ref> Nýja ríkisstjórnin var staðfest 14. desember.<ref>{{Cite web |title=Saeima confirms the new Karins government |url=https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |access-date=25 August 2023 |website=The Baltic Times |archive-date=25 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825094428/https://www.baltictimes.com/saeima_confirms_the_new_karins_government/ |url-status=live }}</ref> Eitt helsta markmið Siliņa sem ráðherra var hækkun lágmarkstekna í Lettlandi.<ref>{{Cite web|title=Welfare Minister: Raising minimum income level is priority|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|date=27 December 2022|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325165016/https://eng.lsm.lv/article/society/society/welfare-minister-raising-minimum-income-level-is-priority.a488941/|url-status=live}}</ref> Þann 23. febrúar 2023 útnefndi forsætisráðherra hana í nýstofnaða Þemanefnd um fjármagn frá Evrópusambandinu.<ref>{{Cite web|title='EU Fund Committee' formed by PM Kariņš|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|access-date=23 February 2023|website=lsm.lv|archive-date=26 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226092750/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/eu-fund-committee-formed-by-pm-karins.a497811/|url-status=live}}</ref> Þann 4. júlí 2023 lagði ráðuneyti hennar [[Istanbúlsamningurinn|Istanbúlsamninginn]] til samþykktar lettneska þingsins með nokkrum fyrirvörum.<ref>{{Cite web|title=Welfare Ministry puts forward ratification of Istanbul Convention with reference to Constitutional values for approval|url=https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|date=4 July 2023|website=The Baltic Times|access-date=17 September 2023|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704151036/https://www.baltictimes.com/welfare_ministry_puts_forward_ratification_of_istanbul_convention_with_reference_to_constitutional_values_for_approval/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Minister on Istanbul Convention: stereotypes are hardest to fight|url=https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|date=13 July 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/society/society/13.07.2023-minister-on-istanbul-convention-stereotypes-are-hardest-to-fight.a516323/|url-status=live}}</ref> ===Forsætisráðherra Lettlands (2023-)=== Eftir að [[Krišjānis Kariņš]] forsætisráðherra sagði af sér 16. ágúst 2023 tilnefndi Ný eining Siliņa til að taka við af honum.<ref>{{Cite web |title=«Jaunā Vienotība» oficiāli virza premjera amatam labklājības ministri Eviku Siliņu |url=https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |access-date=17 August 2023 |website=lsm.lv |language=lv |archive-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817062828/https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/16.08.2023-jauna-vienotiba-oficiali-virza-premjera-amatam-labklajibas-ministri-eviku-silinu.a520227/ |url-status=live }}</ref> Þann 24. ágúst veitti [[Edgars Rinkēvičs]] forseti henni umboð til að mynda stjórn.<ref>{{Cite web |last=Presse |first=AFP-Agence France |title=Latvian Minister Asked To Take PM Role |url=https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |access-date=24 August 2023 |website=barrons.com |language=en-US |archive-date=24 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824191342/https://www.barrons.com/news/latvian-minister-asked-to-take-pm-role-650c5825 |url-status=live }}</ref> Þann 29. ágúst neitaði lettneski [[Einingarlistinn (Lettland)|Einingarlistinn]] að taka þátt í stjórnarmyndun með Siliņa.<ref>{{Cite web|title=United List declines Siliņa's four-party coalition offer|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|date=29 August 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902005300/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/29.08.2023-united-list-declines-silinas-four-party-coalition-offer.a521943/|url-status=live}}</ref> Í byrjun september gaf Siliņa til kynna að hún hygðist mynda nýjan þingmeirihluta ásamt [[Bandalag græningja og bænda|Bandalagi græningja og bænda]] (ZZS) og [[Framfaraflokkurinn (Lettland)|Framfaraflokknum]] (P).<ref>{{Cite web|title=No more tangos: Siliņa to offer another three-party coalition with reduced Saeima majority|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|date=1 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=9 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909211025/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/01.09.2023-no-more-tangos-silina-to-offer-another-three-party-coalition-with-reduced-saeima-majority.a522342/|url-status=live}}</ref> Tólf dögum síðar kynnti hún nýju stjórnina, þar sem Ný eining fékk sjö ráðuneyti, ZZS fjóra og P þrjá. Arturs Krišjānis Kariņš tók við embætti utanríkisráðherra.<ref>{{Cite web|title=Precise shape of proposed new Latvian government revealed|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|date=13 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085718/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/13.09.2023-precise-shape-of-proposed-new-latvian-government-revealed.a523814/|url-status=live}}</ref> Stjórn Siliņa vann traustsyfirlýsingu á þingi þann 15. september 2023 með 53 atkvæðum.<ref>{{Cite news|last=Eglitis|first=Aaron|title=Latvia Gets New Prime Minister Evika Silina With Parliament Majority|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|work=[[Bloomberg News]]|access-date=16 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085747/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-15/latvia-gets-new-prime-minister-as-silina-pledges-more-on-defense?embedded-checkout=true|url-status=live}}</ref> Siliņa sagðist ætla að tryggja þátttöku rússneskumælandi minnihlutans í Lettlandi en efla lettneskukennslu fyrir menntakerfi á lettneska tungumálinu.<ref name="diepresse">{{Cite news|title=Evika Silina führt Lettlands neue Regierungskoalition|url=https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|date=15 September 2023|work=[[Die Presse]]|language=de|access-date=17 September 2023|archive-date=18 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918085719/https://www.diepresse.com/16435931/evika-silina-fuehrt-lettlands-neue-regierungskoalition|url-status=live}}</ref> Stjórnin sagðist jafnframt ætla að auka fjárframlög til hernaðarmála og ljúka við byggingu tálma á landamærum Lettlands við Rússland og Belarús.<ref name=diepresse /> Stjórn Siliņa fundaði í fyrsta sinn síðar sama dag.<ref>{{Cite web|title=New Latvian cabinet has its first meeting|url=https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|date=15 September 2023|website=lsm.lv|access-date=17 September 2023|archive-date=17 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917171921/https://eng.lsm.lv/article/politics/politics/15.09.2023-new-latvian-cabinet-has-its-first-meeting.a524179/|url-status=live}}</ref> Siliņa er önnur konan sem hefur orðið forsætisráðherra Lettlands á eftir [[Laimdota Straujuma|Laimdotu Straujuma]] árin 2014–2016.<ref>{{Cite web |date=15 September 2023 |title=Evika Siliņa is Latvia's new prime minister |url=https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |access-date=18 September 2023 |website=Politico |language=en |archive-date=18 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230918091229/https://www.politico.eu/article/evika-silina-is-latvias-new-prime-minister/ |url-status=live}}</ref> Siliņa sagði af sér þann 14. maí árið 2026. Stjórn hennar hafði misst meirihluta á þingi eftir að varnarmálaráðherrann [[Andris Sprūds]] úr Framfaraflokknum sagði af sér vegna óánægju með viðbrögð hans við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Rússa og Úkraínumanna, sem hefur ítrekað farið inn fyrir landamæri Lettlands.<ref>{{Vefheimild|titill=Forsætisráðherrann segir einnig af sér|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-05-14-forsaetisradherrann-segir-einnig-af-ser-475047|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 14. maí 2026|skoðað= 14. maí 2026|höfundur=Andri Yrkill Valsson}}</ref> ==Einkahagir== Siliņa er gift Aigars Siliņš og á með honum þrjú börn.<ref name="puarocv" /><ref name=diepresse /> Auk móðurmáls síns, [[Lettneska|lettnesku]], talar Siliņa [[Enska|ensku]] og [[Rússneska|rússnesku]] reiprennandi.<ref name="iem.gov.lv">{{Cite web |date=3 September 2018 |title=Parlamentārā sekretāre – Iekšlietu ministrija |url=http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |access-date=17 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903142115/http://www.iem.gov.lv/lat/ministrija/struktura/ministrs/parlamentarais_sekretars |archive-date=3 September 2018 }}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Forsætisráðherra Lettlands | frá = [[15. september]] [[2023]] | til = | fyrir = [[Arturs Krišjānis Kariņš]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Siliņa, Evika}} {{f|1975}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Lettlands]] tev1lvjks0hkm2vnezpchh6uhwbkd2m 0 191006 1963062 1962998 2026-05-14T10:41:05Z Alvaldi 71791 Lagaði til síðu, bætti við heimildum. 1963062 wikitext text/x-wiki '''Amor Vincit Omnia''' er íslensk hljómsveit sem stofnuð var árið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://icelandairwaves.is/artist/amor-vincit-omnia/|title=Amor Vincit Omnia|website=Iceland Airwaves|language=en-US|access-date=2026-05-14}}</ref> Hljómsveitarmeðlimir eru þau Erla Hlín Guðmundsdóttir Jörgensen og Baldur Skúlason. Árið 2025 kom hljómsveitin fram á tónlistarhátíðinni [[Aldrei fór ég suður]].<ref>{{Cite web|url=https://www.aldrei.is/tonlist/amor-vincit-omnia|title=Amor Vincit Omnia|author=Ragnar Diego|website=www.aldrei.is|language=is|access-date=2026-05-14}}</ref> Í febrúar 2026 kom hún fram á [[Vikan með Gísla Marteini|Vikunni með Gísla Marteini]] á [[RÚV]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/468193|title=Amor Vincit Omnia leikur lagið Ber|author=Guðmundur Atli Hlynsson|date=2026-02-28|publisher=[[RÚV]]|access-date=2026-05-14}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{s|2023}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] smr79zhjoht9ygwhnhodlafer1rvab4 3 191007 1963017 2026-05-13T15:03:29Z Ternarius 25241 Ternarius færði [[Notandaspjall:Stefania Midnight]] á [[Notandaspjall:MyraMidnight]]: Sjálfkrafa færði síðu á meðan notandinn „[[Special:CentralAuth/Stefania Midnight|Stefania Midnight]]“ var endurnefndur „[[Special:CentralAuth/MyraMidnight|MyraMidnight]]“ 1963017 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Notandaspjall:MyraMidnight]] ri6b39ovgbdc8dj5qru9v04znjxsuhp 2 191008 1963019 2026-05-13T15:03:29Z Ternarius 25241 Ternarius færði [[Notandi:Stefania Midnight]] á [[Notandi:MyraMidnight]]: Sjálfkrafa færði síðu á meðan notandinn „[[Special:CentralAuth/Stefania Midnight|Stefania Midnight]]“ var endurnefndur „[[Special:CentralAuth/MyraMidnight|MyraMidnight]]“ 1963019 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Notandi:MyraMidnight]] hpmz6unwnt58x38km6fq7k2mjj3ndxt 14 191009 1963025 2026-05-13T17:16:47Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1558]] [[Flokkur:Stofnað á 16. öld]]“ 1963025 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1558]] [[Flokkur:Stofnað á 16. öld]] 8jwgzo6wq1yybgkfcnar3mu246cm2tb 14 191010 1963030 2026-05-13T18:03:35Z Mutark2026 116279 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1999]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1999]]“ 1963030 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1999]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1999]] e2tw3jpp2bzyh9q16h17kh7efhr4w9j 14 191011 1963042 2026-05-14T00:27:34Z Mutark2026 116279 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1969]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1969]]“ 1963042 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1969]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1969]] ieagzk08t6y0zgrjvgstaj5nbvgvbel 0 191012 1963048 2026-05-14T06:29:58Z Masae 538 Ný grein 1963048 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Helge Ingstad - 1942 - Oslo Museum.jpg|thumb|hægri|alt=Helge Ingstad - 1942 |Helge Ingstad - 1942 ]] '''Helge Marcus Ingstad''' (fæddur 30. desember 1899 í Meråker, látinn 29. mars 2001) var norskur [[Lögfræði|lögfræðingur]], [[Rithöfundur|rithöfundur]] og sjálflærður [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]]. Hann er meðal annars þekktur fyrir að hafa, ásamt konu sinni, [[Anne Stine Ingstad]], fundið fornar norrænar búðir við [[L'Anse aux Meadows]] í [[Kanada]], sem eru heimildir um heimsóknir og mögulega búsetu norrænna manna í Norður-Ameríku um ár 1000. Eftir að hafa útskrifast með embættisprófi (cand. jur.) í lögfræði árið 1922 starfaði hann fyrst sem aðstoðarmaður sýslumanns og síðar sem lögmaður í [[Levanger (sveitarfélag)|Levanger]].<ref> Skarstein, Frode: Helge Ingstad : En biografi, Oslo: Spartacus, 2010, ISBN 9788243005044</ref> Hann fluttist til Kanada 1926 til að starfa sem loðdýraveiðimaður í [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] og dvaldi þar í fjögur ár. Við heimkomuna varð hann fljótt þekktur fyrir fyrstu bók sína, ''Pelsjegerliv blant Nord-Kanadas indianere'' (sem kom út 1931). Ingstad var settur sem [[Sýslumaður|sýslumaður]] 1932 í austurhluta [[Grænland|Grænlands]] sem Norðmenn gerðu tilkall til og hernámu og kölluðu [[Land Eiríks rauða]]. Hann var þar til ársins 1933, þegar [[Alþjóðadómstóllinn í Haag]] úrskurðaði að [[Danmörk]] hefði rétt til alls Grænlands. Dvöl hans á Grænlandi leiddi til bókarinnar ''Øst for den store bre'', sem kom út árið 1935. Ingstad varð sýslumaður á [[Svalbarði|Svalbarða]], þar sem hann starfaði frá 1933-35. Um það skrifaði hann bókina ''Landet med de kalde kyster'', sem var gefið út 1948.<ref>[ https://web.archive.org/web/20170118033550/http://www.polarhistorie.no/personer/Ingstad,%20Helge "Helge Ingstad".] Norsk Polarhistorie.</ref> Ingstad var í leiðangri til [[Apache|Apache-þjóðarinnar]] í [[Nýja-Mexíkó|Nýju Mexíkó]], frá 1936-1938 í leit að týnda ættbálki [[Geronimo]] og skrifaði ''Apache-indianerne - jakten på den tapte stamme'' um þá 1939. Hann fór í svipaðan leiðangur 1949-1950 til [[Nunamiut-inúítar|Nunamiut-inúíta]] í norðurhluta Alaska og skrifaði ''Nunamiut - blant Alaskas innlandseskimoer'' um þá 1951. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á [[Nýfundnaland|Nýfundnalandi]]. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]]. <ref> Wallace, Birgitta (March 2, 2018).[ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lanse-aux-meadows "L'Anse aux Meadows".] Canadian Encyclopedia. Historica Canada. </ref> == Ritverk == * ''Pelsjegerliv – blant Nord-Canadas indianere'' (1931) Gyldendal ISBN: 9788205377547 * ''Øst for den store bre'' (1935), Gyldendal, ISBN: 9788205068209 * ''Apache-indianerne. Jakten på den tapte stamme'' (1939), Gyldenda. ISBN: 8276433693 * ''Klondyke Bill'' (1941) , Gyldendal. * ''Siste båt'' (leikrit, 1946), Gyldendal * ''Landet med de kalde kyster'' (1948), Gyldendal. ISBN: 9788205297357 * ''Nunamiut - blant Alaskas innlands-eskimoer'' (1951) Gyldendal Norsk Forlag, ISBN: 9788276434194 * ''Landet under Leidarstjernen'' (1959), Gyldendal Norsk Forlag * ''Vesterveg til Vinland'' (1965), Gyldendal. ISBN: 8205303592 * ''The Norse Discovery of America'' (1985), Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad, Norwegian University Press. ISBN: 8200070387 * ''Nunamiut Stories'' (1987), North Slope Borough Commission on Iñupiat History, Language and Culture. ISBN: 088150761X * ''The Viking Discovery of America'' (1991), Breakwater Books Ltd., ISBN: 1550811584 == Heimildir == * Frode Skarstein (2010) Helge Ingstad : En biografi. Spartacus. ISBN: 9788243005044}} * Benedicte Ingstad (2009): ''Eventyret – en biografi om Helge Ingstad''. Oslo: Gyldendal. ISBN: 978-82-05-39097-3 * Benedicte Ingstad (2010): ''Oppdagelsen – en biografi om Anne Stine og Helge Ingstad''. Oslo: Gyldendal. ISBN: 978-82-05-39554-1 == Tilvísanir == <references/></div> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Norskir landkönnuðir]] {{fde|1899|2001}} kdo4amzytwltjw04skdu8gm1vbtp3m1 1963049 1963048 2026-05-14T06:31:38Z Masae 538 1963049 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Helge Ingstad - 1942 - Oslo Museum.jpg|thumb|alt=Helge Ingstad - 1942 |Helge Ingstad - 1942 |vinstri]] '''Helge Marcus Ingstad''' (fæddur 30. desember 1899 í Meråker, látinn 29. mars 2001) var norskur [[Lögfræði|lögfræðingur]], [[Rithöfundur|rithöfundur]] og sjálflærður [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]]. Hann er meðal annars þekktur fyrir að hafa, ásamt konu sinni, [[Anne Stine Ingstad]], fundið fornar norrænar búðir við [[L'Anse aux Meadows]] í [[Kanada]], sem eru heimildir um heimsóknir og mögulega búsetu norrænna manna í Norður-Ameríku um ár 1000. Eftir að hafa útskrifast með embættisprófi (cand. jur.) í lögfræði árið 1922 starfaði hann fyrst sem aðstoðarmaður sýslumanns og síðar sem lögmaður í [[Levanger (sveitarfélag)|Levanger]].<ref> Skarstein, Frode: Helge Ingstad : En biografi, Oslo: Spartacus, 2010, ISBN 9788243005044</ref> Hann fluttist til Kanada 1926 til að starfa sem loðdýraveiðimaður í [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] og dvaldi þar í fjögur ár. Við heimkomuna varð hann fljótt þekktur fyrir fyrstu bók sína, ''Pelsjegerliv blant Nord-Kanadas indianere'' (sem kom út 1931). Ingstad var settur sem [[sýslumaður]] 1932 í austurhluta [[Grænland|Grænlands]] sem Norðmenn gerðu tilkall til og hernámu og kölluðu [[Land Eiríks rauða]]. Hann var þar til ársins 1933, þegar [[Alþjóðadómstóllinn í Haag]] úrskurðaði að [[Danmörk]] hefði rétt til alls Grænlands. Dvöl hans á Grænlandi leiddi til bókarinnar ''Øst for den store bre'', sem kom út árið 1935. Ingstad varð sýslumaður á [[Svalbarði|Svalbarða]], þar sem hann starfaði frá 1933-35. Um það skrifaði hann bókina ''Landet med de kalde kyster'', sem var gefið út 1948.<ref>[ https://web.archive.org/web/20170118033550/http://www.polarhistorie.no/personer/Ingstad,%20Helge "Helge Ingstad".] Norsk Polarhistorie.</ref> Ingstad var í leiðangri til [[Apache|Apache-þjóðarinnar]] í [[Nýja-Mexíkó|Nýju Mexíkó]], frá 1936-1938 í leit að týnda ættbálki [[Geronimo]] og skrifaði ''Apache-indianerne - jakten på den tapte stamme'' um þá 1939. Hann fór í svipaðan leiðangur 1949-1950 til [[Nunamiut-inúítar|Nunamiut-inúíta]] í norðurhluta Alaska og skrifaði ''Nunamiut - blant Alaskas innlandseskimoer'' um þá 1951. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á [[Nýfundnaland|Nýfundnalandi]]. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]]. <ref> Wallace, Birgitta (March 2, 2018).[ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lanse-aux-meadows "L'Anse aux Meadows".] Canadian Encyclopedia. Historica Canada. </ref> == Ritverk == * ''Pelsjegerliv – blant Nord-Canadas indianere'' (1931) Gyldendal ISBN: 9788205377547 * ''Øst for den store bre'' (1935), Gyldendal, ISBN: 9788205068209 * ''Apache-indianerne. Jakten på den tapte stamme'' (1939), Gyldenda. ISBN: 8276433693 * ''Klondyke Bill'' (1941) , Gyldendal. * ''Siste båt'' (leikrit, 1946), Gyldendal * ''Landet med de kalde kyster'' (1948), Gyldendal. ISBN: 9788205297357 * ''Nunamiut - blant Alaskas innlands-eskimoer'' (1951) Gyldendal Norsk Forlag, ISBN: 9788276434194 * ''Landet under Leidarstjernen'' (1959), Gyldendal Norsk Forlag * ''Vesterveg til Vinland'' (1965), Gyldendal. ISBN: 8205303592 * ''The Norse Discovery of America'' (1985), Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad, Norwegian University Press. ISBN: 8200070387 * ''Nunamiut Stories'' (1987), North Slope Borough Commission on Iñupiat History, Language and Culture. ISBN: 088150761X * ''The Viking Discovery of America'' (1991), Breakwater Books Ltd., ISBN: 1550811584 == Heimildir == * Frode Skarstein (2010) Helge Ingstad : En biografi. Spartacus. ISBN: 9788243005044}} * Benedicte Ingstad (2009): ''Eventyret – en biografi om Helge Ingstad''. Oslo: Gyldendal. ISBN: 978-82-05-39097-3 * Benedicte Ingstad (2010): ''Oppdagelsen – en biografi om Anne Stine og Helge Ingstad''. Oslo: Gyldendal. ISBN: 978-82-05-39554-1 == Tilvísanir == <references/></div> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Norskir landkönnuðir]] tican1b9ev8a5lgvwbuvfkoxy4i7jn2 1963050 1963049 2026-05-14T06:32:28Z Masae 538 /* Heimildir */ 1963050 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Helge Ingstad - 1942 - Oslo Museum.jpg|thumb|alt=Helge Ingstad - 1942 |Helge Ingstad - 1942 |vinstri]] '''Helge Marcus Ingstad''' (fæddur 30. desember 1899 í Meråker, látinn 29. mars 2001) var norskur [[Lögfræði|lögfræðingur]], [[Rithöfundur|rithöfundur]] og sjálflærður [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]]. Hann er meðal annars þekktur fyrir að hafa, ásamt konu sinni, [[Anne Stine Ingstad]], fundið fornar norrænar búðir við [[L'Anse aux Meadows]] í [[Kanada]], sem eru heimildir um heimsóknir og mögulega búsetu norrænna manna í Norður-Ameríku um ár 1000. Eftir að hafa útskrifast með embættisprófi (cand. jur.) í lögfræði árið 1922 starfaði hann fyrst sem aðstoðarmaður sýslumanns og síðar sem lögmaður í [[Levanger (sveitarfélag)|Levanger]].<ref> Skarstein, Frode: Helge Ingstad : En biografi, Oslo: Spartacus, 2010, ISBN 9788243005044</ref> Hann fluttist til Kanada 1926 til að starfa sem loðdýraveiðimaður í [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] og dvaldi þar í fjögur ár. Við heimkomuna varð hann fljótt þekktur fyrir fyrstu bók sína, ''Pelsjegerliv blant Nord-Kanadas indianere'' (sem kom út 1931). Ingstad var settur sem [[sýslumaður]] 1932 í austurhluta [[Grænland|Grænlands]] sem Norðmenn gerðu tilkall til og hernámu og kölluðu [[Land Eiríks rauða]]. Hann var þar til ársins 1933, þegar [[Alþjóðadómstóllinn í Haag]] úrskurðaði að [[Danmörk]] hefði rétt til alls Grænlands. Dvöl hans á Grænlandi leiddi til bókarinnar ''Øst for den store bre'', sem kom út árið 1935. Ingstad varð sýslumaður á [[Svalbarði|Svalbarða]], þar sem hann starfaði frá 1933-35. Um það skrifaði hann bókina ''Landet med de kalde kyster'', sem var gefið út 1948.<ref>[ https://web.archive.org/web/20170118033550/http://www.polarhistorie.no/personer/Ingstad,%20Helge "Helge Ingstad".] Norsk Polarhistorie.</ref> Ingstad var í leiðangri til [[Apache|Apache-þjóðarinnar]] í [[Nýja-Mexíkó|Nýju Mexíkó]], frá 1936-1938 í leit að týnda ættbálki [[Geronimo]] og skrifaði ''Apache-indianerne - jakten på den tapte stamme'' um þá 1939. Hann fór í svipaðan leiðangur 1949-1950 til [[Nunamiut-inúítar|Nunamiut-inúíta]] í norðurhluta Alaska og skrifaði ''Nunamiut - blant Alaskas innlandseskimoer'' um þá 1951. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á [[Nýfundnaland|Nýfundnalandi]]. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]]. <ref> Wallace, Birgitta (March 2, 2018).[ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lanse-aux-meadows "L'Anse aux Meadows".] Canadian Encyclopedia. Historica Canada. </ref> == Ritverk == * ''Pelsjegerliv – blant Nord-Canadas indianere'' (1931) Gyldendal ISBN: 9788205377547 * ''Øst for den store bre'' (1935), Gyldendal, ISBN: 9788205068209 * ''Apache-indianerne. Jakten på den tapte stamme'' (1939), Gyldenda. ISBN: 8276433693 * ''Klondyke Bill'' (1941) , Gyldendal. * ''Siste båt'' (leikrit, 1946), Gyldendal * ''Landet med de kalde kyster'' (1948), Gyldendal. ISBN: 9788205297357 * ''Nunamiut - blant Alaskas innlands-eskimoer'' (1951) Gyldendal Norsk Forlag, ISBN: 9788276434194 * ''Landet under Leidarstjernen'' (1959), Gyldendal Norsk Forlag * ''Vesterveg til Vinland'' (1965), Gyldendal. ISBN: 8205303592 * ''The Norse Discovery of America'' (1985), Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad, Norwegian University Press. ISBN: 8200070387 * ''Nunamiut Stories'' (1987), North Slope Borough Commission on Iñupiat History, Language and Culture. ISBN: 088150761X * ''The Viking Discovery of America'' (1991), Breakwater Books Ltd., ISBN: 1550811584 == Heimildir == * Frode Skarstein (2010) Helge Ingstad : En biografi. Spartacus. ISBN: 9788243005044 * Benedicte Ingstad (2009): ''Eventyret – en biografi om Helge Ingstad''. Oslo: Gyldendal. ISBN: 978-82-05-39097-3 * Benedicte Ingstad (2010): ''Oppdagelsen – en biografi om Anne Stine og Helge Ingstad''. Oslo: Gyldendal. ISBN: 978-82-05-39554-1 == Tilvísanir == <references/></div> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Norskir landkönnuðir]] 56otezxdi32fjg3gse4a0j9asgi2dbr 0 191013 1963051 2026-05-14T06:47:27Z Masae 538 Bjó til síðu með „[[Mynd:Anne Stine Moe Ingstad (1918-1997) (5494474208).jpg|alt=Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963|thumb|Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963]] '''Anne Stine Ingstad''' (skírð '''Anne Kirstine Moe'''; 1918–1997) var norskur [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]], þekktust fyrir rannsóknir við [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] í fylkinu Nýfundnaland og Labrador|Nýf...“ 1963051 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Anne Stine Moe Ingstad (1918-1997) (5494474208).jpg|alt=Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963|thumb|Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963]] '''Anne Stine Ingstad''' (skírð '''Anne Kirstine Moe'''; 1918–1997) var norskur [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]], þekktust fyrir rannsóknir við [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] í fylkinu [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalandi og Labrador]] í [[Kanada]]. Ásamt eiginmanni sínum [[Helge Ingstad]],  fann hún ótvíræð heimildir um norræna byggð þar frá um 1000 e.Kr. == '''Líf og starf''' == Anne Stine Moe fæddist 11. febrúar 1918 í [[Lillehammer]] í Noregi og ólst þar upp. Hún lærði fornleifafræði á sjötta áratug síðustu aldar og lauk meistaragráðu í norrænni fornleifafræði við [[Óslóarháskóli|Háskólann í Ósló]] árið 1960. Hún skrifaði aðallega um [[Steinöld|steinöldina]] í upphafi vísindastafs hennar. Hún starfaði einnig um stutt skeið sem forstöðumaður [[Skógræktarsafn Noregs|Skógræktarsafns Noregs]], á árunum 1960–1961. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á Nýfundnalandi. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]] .  [<nowiki>https://polarklubben.org/wp-content/uploads/2016/10/PB_1997-1998.pdf</nowiki> Tore Gjelsvik: ''Anne Stine Ingstad'' ]- Minneord i ''Polarboken 1997-1998'', s. 137, utgitt av Norsk Polarklubb 1998<nowiki></ref></nowiki> Á áttunda áratugnum sneri Anne Stine Ingstad sé að nýju rannsóknarsviði, [[Vefnaður|textílfundum]] frá [[Kaupang]] og [[Ásubergsskipið|Ásubergshaugi]]. Fyrir framlag sitt var Anne Stine Ingstad sæmd ''heiðursdoktorsnafnbót'' við Memorial-háskólann í [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. Johns]] á Nýfundnalandi árið 1969. Árið 1992 var hún útnefnd heiðursdoktorsnafnbót við [[Háskólann í Bergen]]. Hún var einnig sæmd orðunni riddari av [[St. Olavs Orden]] og var meðlimur í [[Norska vísindaakademían|Norsku vísindaakademíunni]] í Ósló. == Ritverk == * Anne Stine Ingstad og Helge  Ingstad (2001). ''The Viking Discovery of America: The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse Aux Meadows, Newfoundland''. Checkmark Books. <nowiki>ISBN 0-8160-4716-2</nowiki>. * Anne Stine Ingstad  (2013). The New Land with the Green Meadows. Historic Sites Association of Newfoundland and Labrador. <nowiki>ISBN 0919735169</nowiki> * Anne Stine Ingstad (1975) Det nye land med de grønne enger. Gyldendal, <nowiki>ISBN 8205083142</nowiki> * Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad  (1987). The Norse Discovery of America. Oxford University Press. <nowiki>ISBN 8200075621</nowiki> === Tilvísanir === <nowiki><references/></nowiki><nowiki></div></nowiki> <nowiki>[[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]]</nowiki> <nowiki>{{fde|1918|1997}}</nowiki> ge8g9ukx16wo7m4ntrfusajoom3qi6f 1963052 1963051 2026-05-14T06:48:28Z Masae 538 /* Tilvísanir */ 1963052 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Anne Stine Moe Ingstad (1918-1997) (5494474208).jpg|alt=Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963|thumb|Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963]] '''Anne Stine Ingstad''' (skírð '''Anne Kirstine Moe'''; 1918–1997) var norskur [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]], þekktust fyrir rannsóknir við [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] í fylkinu [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalandi og Labrador]] í [[Kanada]]. Ásamt eiginmanni sínum [[Helge Ingstad]],  fann hún ótvíræð heimildir um norræna byggð þar frá um 1000 e.Kr. == '''Líf og starf''' == Anne Stine Moe fæddist 11. febrúar 1918 í [[Lillehammer]] í Noregi og ólst þar upp. Hún lærði fornleifafræði á sjötta áratug síðustu aldar og lauk meistaragráðu í norrænni fornleifafræði við [[Óslóarháskóli|Háskólann í Ósló]] árið 1960. Hún skrifaði aðallega um [[Steinöld|steinöldina]] í upphafi vísindastafs hennar. Hún starfaði einnig um stutt skeið sem forstöðumaður [[Skógræktarsafn Noregs|Skógræktarsafns Noregs]], á árunum 1960–1961. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á Nýfundnalandi. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]] .  [<nowiki>https://polarklubben.org/wp-content/uploads/2016/10/PB_1997-1998.pdf</nowiki> Tore Gjelsvik: ''Anne Stine Ingstad'' ]- Minneord i ''Polarboken 1997-1998'', s. 137, utgitt av Norsk Polarklubb 1998<nowiki></ref></nowiki> Á áttunda áratugnum sneri Anne Stine Ingstad sé að nýju rannsóknarsviði, [[Vefnaður|textílfundum]] frá [[Kaupang]] og [[Ásubergsskipið|Ásubergshaugi]]. Fyrir framlag sitt var Anne Stine Ingstad sæmd ''heiðursdoktorsnafnbót'' við Memorial-háskólann í [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. Johns]] á Nýfundnalandi árið 1969. Árið 1992 var hún útnefnd heiðursdoktorsnafnbót við [[Háskólann í Bergen]]. Hún var einnig sæmd orðunni riddari av [[St. Olavs Orden]] og var meðlimur í [[Norska vísindaakademían|Norsku vísindaakademíunni]] í Ósló. == Ritverk == * Anne Stine Ingstad og Helge  Ingstad (2001). ''The Viking Discovery of America: The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse Aux Meadows, Newfoundland''. Checkmark Books. <nowiki>ISBN 0-8160-4716-2</nowiki>. * Anne Stine Ingstad  (2013). The New Land with the Green Meadows. Historic Sites Association of Newfoundland and Labrador. <nowiki>ISBN 0919735169</nowiki> * Anne Stine Ingstad (1975) Det nye land med de grønne enger. Gyldendal, <nowiki>ISBN 8205083142</nowiki> * Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad  (1987). The Norse Discovery of America. Oxford University Press. <nowiki>ISBN 8200075621</nowiki> === Tilvísanir === <references/> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] {{fde|1918|1997}} 10zvuy0mem6vgdpefvtp3grrdrkuymd 1963053 1963052 2026-05-14T06:49:34Z Masae 538 /* Tilvísanir */ 1963053 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Anne Stine Moe Ingstad (1918-1997) (5494474208).jpg|alt=Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963|thumb|Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963]] '''Anne Stine Ingstad''' (skírð '''Anne Kirstine Moe'''; 1918–1997) var norskur [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]], þekktust fyrir rannsóknir við [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] í fylkinu [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalandi og Labrador]] í [[Kanada]]. Ásamt eiginmanni sínum [[Helge Ingstad]],  fann hún ótvíræð heimildir um norræna byggð þar frá um 1000 e.Kr. == '''Líf og starf''' == Anne Stine Moe fæddist 11. febrúar 1918 í [[Lillehammer]] í Noregi og ólst þar upp. Hún lærði fornleifafræði á sjötta áratug síðustu aldar og lauk meistaragráðu í norrænni fornleifafræði við [[Óslóarháskóli|Háskólann í Ósló]] árið 1960. Hún skrifaði aðallega um [[Steinöld|steinöldina]] í upphafi vísindastafs hennar. Hún starfaði einnig um stutt skeið sem forstöðumaður [[Skógræktarsafn Noregs|Skógræktarsafns Noregs]], á árunum 1960–1961. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á Nýfundnalandi. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]] .  [<nowiki>https://polarklubben.org/wp-content/uploads/2016/10/PB_1997-1998.pdf</nowiki> Tore Gjelsvik: ''Anne Stine Ingstad'' ]- Minneord i ''Polarboken 1997-1998'', s. 137, utgitt av Norsk Polarklubb 1998<nowiki></ref></nowiki> Á áttunda áratugnum sneri Anne Stine Ingstad sé að nýju rannsóknarsviði, [[Vefnaður|textílfundum]] frá [[Kaupang]] og [[Ásubergsskipið|Ásubergshaugi]]. Fyrir framlag sitt var Anne Stine Ingstad sæmd ''heiðursdoktorsnafnbót'' við Memorial-háskólann í [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. Johns]] á Nýfundnalandi árið 1969. Árið 1992 var hún útnefnd heiðursdoktorsnafnbót við [[Háskólann í Bergen]]. Hún var einnig sæmd orðunni riddari av [[St. Olavs Orden]] og var meðlimur í [[Norska vísindaakademían|Norsku vísindaakademíunni]] í Ósló. == Ritverk == * Anne Stine Ingstad og Helge  Ingstad (2001). ''The Viking Discovery of America: The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse Aux Meadows, Newfoundland''. Checkmark Books. <nowiki>ISBN 0-8160-4716-2</nowiki>. * Anne Stine Ingstad  (2013). The New Land with the Green Meadows. Historic Sites Association of Newfoundland and Labrador. <nowiki>ISBN 0919735169</nowiki> * Anne Stine Ingstad (1975) Det nye land med de grønne enger. Gyldendal, <nowiki>ISBN 8205083142</nowiki> * Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad  (1987). The Norse Discovery of America. Oxford University Press. <nowiki>ISBN 8200075621</nowiki> === Tilvísanir === <references/> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] {{fde|1918|1997}} frcwgbhiwshzvqdvt7olveoh5ea3czd 1963054 1963053 2026-05-14T06:52:00Z Masae 538 1963054 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Anne Stine Moe Ingstad (1918-1997) (5494474208).jpg|alt=Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963|thumb|Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963]] '''Anne Stine Ingstad''' (skírð '''Anne Kirstine Moe'''; 1918–1997) var norskur [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]], þekktust fyrir rannsóknir við [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] í fylkinu [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalandi og Labrador]] í [[Kanada]]. Ásamt eiginmanni sínum [[Helge Ingstad]],  fann hún ótvíræð heimildir um norræna byggð þar frá um 1000 e.Kr. == '''Líf og starf''' == Anne Stine Moe fæddist 11. febrúar 1918 í [[Lillehammer]] í Noregi og ólst þar upp. Hún lærði fornleifafræði á sjötta áratug síðustu aldar og lauk meistaragráðu í norrænni fornleifafræði við [[Óslóarháskóli|Háskólann í Ósló]] árið 1960. Hún skrifaði aðallega um [[Steinöld|steinöldina]] í upphafi vísindastafs hennar. Hún starfaði einnig um stutt skeið sem forstöðumaður [[Skógræktarsafn Noregs|Skógræktarsafns Noregs]], á árunum 1960–1961. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á Nýfundnalandi. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]] .  [https://polarklubben.org/wp-content/uploads/2016/10/PB_1997-1998.pdf Tore Gjelsvik: ''Anne Stine Ingstad'' ]- Minneord i ''Polarboken 1997-1998'', s. 137, utgitt av Norsk Polarklubb 1998</ref> Á áttunda áratugnum sneri Anne Stine Ingstad sé að nýju rannsóknarsviði, [[Vefnaður|textílfundum]] frá [[Kaupang]] og [[Ásubergsskipið|Ásubergshaugi]]. Fyrir framlag sitt var Anne Stine Ingstad sæmd ''heiðursdoktorsnafnbót'' við Memorial-háskólann í [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. Johns]] á Nýfundnalandi árið 1969. Árið 1992 var hún útnefnd heiðursdoktorsnafnbót við [[Háskólann í Bergen]]. Hún var einnig sæmd orðunni riddari av [[St. Olavs Orden]] og var meðlimur í [[Norska vísindaakademían|Norsku vísindaakademíunni]] í Ósló. == Ritverk == * Anne Stine Ingstad og Helge  Ingstad (2001). ''The Viking Discovery of America: The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse Aux Meadows, Newfoundland''. Checkmark Books. ISBN 0-8160-4716-2. * Anne Stine Ingstad  (2013). The New Land with the Green Meadows. Historic Sites Association of Newfoundland and Labrador. ISBN 0919735169 * Anne Stine Ingstad (1975) Det nye land med de grønne enger. Gyldendal, ISBN 8205083142 * Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad  (1987). The Norse Discovery of America. Oxford University Press. ISBN 8200075621 === Tilvísanir === <references/> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] {{fde|1918|1997}} 9d6ji7t4m197l6nasu4lf5vr25sue79 1963055 1963054 2026-05-14T06:52:49Z Masae 538 /* Tilvísanir */ 1963055 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Anne Stine Moe Ingstad (1918-1997) (5494474208).jpg|alt=Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963|thumb|Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963]] '''Anne Stine Ingstad''' (skírð '''Anne Kirstine Moe'''; 1918–1997) var norskur [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]], þekktust fyrir rannsóknir við [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] í fylkinu [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalandi og Labrador]] í [[Kanada]]. Ásamt eiginmanni sínum [[Helge Ingstad]],  fann hún ótvíræð heimildir um norræna byggð þar frá um 1000 e.Kr. == '''Líf og starf''' == Anne Stine Moe fæddist 11. febrúar 1918 í [[Lillehammer]] í Noregi og ólst þar upp. Hún lærði fornleifafræði á sjötta áratug síðustu aldar og lauk meistaragráðu í norrænni fornleifafræði við [[Óslóarháskóli|Háskólann í Ósló]] árið 1960. Hún skrifaði aðallega um [[Steinöld|steinöldina]] í upphafi vísindastafs hennar. Hún starfaði einnig um stutt skeið sem forstöðumaður [[Skógræktarsafn Noregs|Skógræktarsafns Noregs]], á árunum 1960–1961. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á Nýfundnalandi. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]] .  [https://polarklubben.org/wp-content/uploads/2016/10/PB_1997-1998.pdf Tore Gjelsvik: ''Anne Stine Ingstad'' ]- Minneord i ''Polarboken 1997-1998'', s. 137, utgitt av Norsk Polarklubb 1998</ref> Á áttunda áratugnum sneri Anne Stine Ingstad sé að nýju rannsóknarsviði, [[Vefnaður|textílfundum]] frá [[Kaupang]] og [[Ásubergsskipið|Ásubergshaugi]]. Fyrir framlag sitt var Anne Stine Ingstad sæmd ''heiðursdoktorsnafnbót'' við Memorial-háskólann í [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. Johns]] á Nýfundnalandi árið 1969. Árið 1992 var hún útnefnd heiðursdoktorsnafnbót við [[Háskólann í Bergen]]. Hún var einnig sæmd orðunni riddari av [[St. Olavs Orden]] og var meðlimur í [[Norska vísindaakademían|Norsku vísindaakademíunni]] í Ósló. == Ritverk == * Anne Stine Ingstad og Helge  Ingstad (2001). ''The Viking Discovery of America: The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse Aux Meadows, Newfoundland''. Checkmark Books. ISBN 0-8160-4716-2. * Anne Stine Ingstad  (2013). The New Land with the Green Meadows. Historic Sites Association of Newfoundland and Labrador. ISBN 0919735169 * Anne Stine Ingstad (1975) Det nye land med de grønne enger. Gyldendal, ISBN 8205083142 * Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad  (1987). The Norse Discovery of America. Oxford University Press. ISBN 8200075621 ===Tilvitnanir=== <references/> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] {{fde|1918|1997}} la855j6gke42apxznzrd52cypir7tik 1963056 1963055 2026-05-14T06:54:18Z Masae 538 1963056 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Anne Stine Moe Ingstad (1918-1997) (5494474208).jpg|alt=Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963|thumb|Anne Stine Ingstad við uppgröft í L'Anse aux Meadows 1963]] '''Anne Stine Ingstad''' (skírð '''Anne Kirstine Moe'''; 1918–1997) var norskur [[Fornleifafræði|fornleifafræðingur]], þekktust fyrir rannsóknir við [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] í fylkinu [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalandi og Labrador]] í [[Kanada]]. Ásamt eiginmanni sínum [[Helge Ingstad]],  fann hún ótvíræð heimildir um norræna byggð þar frá um 1000 e.Kr. == '''Líf og starf''' == Anne Stine Moe fæddist 11. febrúar 1918 í [[Lillehammer]] í Noregi og ólst þar upp. Hún lærði fornleifafræði á sjötta áratug síðustu aldar og lauk meistaragráðu í norrænni fornleifafræði við [[Óslóarháskóli|Háskólann í Ósló]] árið 1960. Hún skrifaði aðallega um [[Steinöld|steinöldina]] í upphafi vísindastafs hennar. Hún starfaði einnig um stutt skeið sem forstöðumaður [[Skógræktarsafn Noregs|Skógræktarsafns Noregs]], á árunum 1960–1961. Anne Stine og Helge Ingstad fundu árið 1960 tóftir sem gátu verið leifar af fornri norrænni byggð á Nýfundnalandi. Sjö sumur á árunum 1961 til 1968 hafði Anne Stine Ingstad forystu fyrir teymi þátttakenda frá [[Svíþjóð]], [[Ísland|Íslandi]], [[Kanada]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Noregur|Noregi]] við uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows. Niðurstaða þessara rannsókna sýndi fram á norrænir menn hefðu komið til Ameríku 500 árum fyrir [[Kristófer Kólumbus]].<ref>[https://polarklubben.org/wp-content/uploads/2016/10/PB_1997-1998.pdf Tore Gjelsvik: ''Anne Stine Ingstad'' ]- Minneord i ''Polarboken 1997-1998'', bls. 137, utgitt av Norsk Polarklubb 1998</ref> Á áttunda áratugnum sneri Anne Stine Ingstad sé að nýju rannsóknarsviði, [[Vefnaður|textílfundum]] frá [[Kaupang]] og [[Ásubergsskipið|Ásubergshaugi]]. Fyrir framlag sitt var Anne Stine Ingstad sæmd ''heiðursdoktorsnafnbót'' við Memorial-háskólann í [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. Johns]] á Nýfundnalandi árið 1969. Árið 1992 var hún útnefnd heiðursdoktorsnafnbót við [[Háskólann í Bergen]]. Hún var einnig sæmd orðunni riddari av [[St. Olavs Orden]] og var meðlimur í [[Norska vísindaakademían|Norsku vísindaakademíunni]] í Ósló. == Ritverk == * Anne Stine Ingstad og Helge  Ingstad (2001). ''The Viking Discovery of America: The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse Aux Meadows, Newfoundland''. Checkmark Books. ISBN 0-8160-4716-2. * Anne Stine Ingstad  (2013). The New Land with the Green Meadows. Historic Sites Association of Newfoundland and Labrador. ISBN 0919735169 * Anne Stine Ingstad (1975) Det nye land med de grønne enger. Gyldendal, ISBN 8205083142 * Anne Stine Ingstad og Helge Ingstad  (1987). The Norse Discovery of America. Oxford University Press. ISBN 8200075621 ===Tilvitnanir=== <references/> [[Flokkur:Norskir fornleifafræðingar]] {{fde|1918|1997}} 1jrt3yggng2qq9qkyg6ccp1drsw7ofw 0 191014 1963057 2026-05-14T06:59:40Z Masae 538 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Fornleifafræðingar eftir löndum]]“ 1963057 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Fornleifafræðingar eftir löndum]] octg3ep2s0p0ncdsesicd3t823nx5sm 1963058 1963057 2026-05-14T07:03:22Z Masae 538 1963058 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Fornleifafræðingar eftir löndum]] [[Flokkur:Norðmenn|Fornleifafræðingar]] 8or29b3jfptn6ta16yi4er0aou6b3t6