Wikipedia
iswiki
https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
Miðill
Kerfissíða
Spjall
Notandi
Notandaspjall
Wikipedia
Wikipediaspjall
Mynd
Myndaspjall
Melding
Meldingarspjall
Snið
Sniðaspjall
Hjálp
Hjálparspjall
Flokkur
Flokkaspjall
Gátt
Gáttaspjall
Skjátexti
Skjátextaspjall
Module
Module talk
Event
Event talk
1923
0
1663
1975258
1948569
2026-08-14T13:31:29Z
Akigka
183
1975258
wikitext
text/x-wiki
{{Ár nav}}
[[Mynd:Einar Jónsson20.jpg|thumb|right|Verk í [[Listasafn Einars Jónssonar|Listasafni Einars Jónssonar]], fyrsta listasafni á Íslandi.]]
[[Mynd:Time Magazine - first cover.jpg|thumb|right|Forsíða fyrsta tölublaðs Time.]]
[[Mynd:Jaroslav Hašek.gif|thumb|right|[[Jaroslav Hasek]], höfundur [[Góði dátinn Svejk|Góða dátans Svejk]].]]
Árið '''1923''' (MCMXXIII í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 23. ár 20. aldar.
== Á Íslandi ==
* [[15. febrúar]] - [[Ingibjörg H. Bjarnason]] tók sæti á [[Alþingi]], fyrst kvenna.
* [[19. apríl]] - Alþýðubókasafn Reykjavíkur (síðar [[Borgarbókasafn Reykjavíkur|Borgarbókasafnið]]) tók til starfa.
* [[1. maí]] - [[Kröfuganga]] var farin í fyrsta skipti á Íslandi á baráttudegi verkalýðsins.
* [[12. júní]] - [[Kaþólska kirkjan]] stofnaði sérstakt postullegt umdæmi (Praefectura á latínu) á Íslandi.
* [[17. júní]] - [[Ævintýri Jóns og Gvendar]], fyrsta alíslenska kvikmyndin var sýnd í Nýja bíói.
* [[24. júní]] -
**[[Listasafn Einars Jónssonar]], fyrsta [[listasafn]] á Íslandi, var vígt.
** Almenningsgarðurinn [[Hellisgerði]] var vígður í Hafnarfirði.
* [[27. október]] - [[Alþingiskosningar 1923|Alþingiskosningar]] voru haldnar.
===Ódagsett===
* [[Húseigendafélagið]] var stofnað.
* [[Borgaraflokkurinn (eldri)]], kosningabandalag borgaralegu aflanna fyrir Alþingiskosningarnar, var stofnaður. Flokkurinn [[Sparnaðarbandalagið]] var lagður niður.
* [[Skutull (tímarit)|Skutull]], málgagn alþýðuflokksmanna var gefið fyrst út.
===Fædd===
* [[5. febrúar]] - [[Friðjón Þórðarson]], alþingismaður og ráðherra (d. [[2009]]).
* [[23. mars]] - [[Baldvin Halldórsson,]] leikari (d. [[2007]]).
* [[9. maí]] - [[Stefán Jónsson (1923-1990)|Stefán Jónsson]], rithöfundur og alþingismaður (d. [[1990]]).
* [[28. maí]] - [[Jónas Árnason]], rithöfundur og alþingismaður (d. [[1998]]).
* [[3. júní]] - [[Pálmi Jónsson]], stofnandi Hagkaupa (d. [[1991]]).
* [[21. júlí]] - [[Tómas Árnason]], alþingismaður og ráðherra (d. [[2014]])
* [[5. ágúst]] - [[Gísli J. Ástþórsson]], ritstjóri og teiknari (d. [[2012]])
* [[13. ágúst]] - [[Páll Bergþórsson]], veðurfræðingur. (d. [[2024]])
* [[16. ágúst]] - [[Róbert Arnfinnsson]], leikari. (d. [[2013]])
* [[1. október]] - [[Hafsteinn Guðmundsson]], íþróttakennari og æskulýðsfrömuður. (d. [[2012]])
* [[5. október]] - [[Albert Guðmundsson]], knattspyrnu- og stjórnmálamaður (d. [[1994]]).
* [[15. október]] - [[Herdís Þorvaldsdóttir]], leikkona. (d. [[2013]])
*[[28. október]] - [[Margrét Indriðadóttir]], fréttastjóri [[Ríkisútvarpið|RÚV]] (d. [[2016]])
* [[4. nóvember]] - [[Gunnar Huseby]], tvöfaldur Evrópumeistari í kúluvarpi (d. [[1995]]).
===Dáin===
== Erlendis ==
* [[1. janúar]] - [[BBC]] hóf reglubundnar [[útvarp]]sútsendingar.
* [[11. janúar]] - [[Frakkland|Franskar]] og [[Belgía|belgískar]] hersveitir hernámu [[Ruhr-hérað]] til að þvinga [[Þýskaland|Þjóðverja]] til að standa við greiðslu [[stríðsskaðabætur|stríðsskaðabóta]].
* [[2. mars]] - Bandaríska fréttatímaritið [[Time]] kom út í fyrsta sinn.
* [[19. apríl]] - [[Hjalmar Branting]] sagði af sér sem forsætisráðherra Svíþjóðar.
* [[28. apríl]] - [[Wembley-leikvangurinn]] opnaði í London.
* [[Bonar Law]], forsætisráðherra Bretlands, sagði af sér vegna heilsubrests. [[Stanley Baldwin]] tók við embættinu.
* [[23. maí]] - [[IRA]] lýsti yfir [[vopnahlé]]i. Þar með lauk [[Írska borgarastyrjöldin|borgarastyrjöldinni á Írlandi]].
* [[9. júní]] - Herinn tók við völdum í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Forsætisráðherranum Aleksandar Stamboliyski var steypt af stóli og hann stuttu síðar tekinn af lífi.
* [[18. júní]] - [[Etna]] gaus á Ítalíu; 60.000 urðu heimilislaus.
* [[13. júlí]] - [[Hollywood]]-skiltið var sett upp.
* [[15. júlí]] - [[Warren G. Harding]] forseti [[BNA]] rak síðasta fleyg í teina milli [[Fairbanks]] og [[Seward]] og [[Alaska-lestarkerfið]] var klárað.
* [[20. júlí]] - [[Pancho Villa]], mexíkóskur byltingarleiðtogi, var tekinn af lífi í [[Chihuahua]].
* [[2. ágúst]] - [[Calvin Coolidge]] varaforseti tók við sem 30. [[forseti Bandaríkjanna]] þegar [[Warren G. Harding]] lést í embætti.
* [[11. ágúst]] - Fyrstu [[steingervingar]] af [[snareðla|snareðlu]] fundust í [[Góbíeyðimörkin]]ni, Mongólíu.
* [[1. september]] - Geysiharður [[jarðskjálfti]], 7.9 á Richter, skók [[Tokyo]] og [[Yokohama]] í Japan. Um 140.000 manns létust í skjálftanum og miklum [[Eldsvoði|eldsvoða]] sem fylgdi í kjölfar hans. Þúsundir létust einnig í kjölfarið í óeirðum þar sem Kóreubúar í Japan voru myrtir.
* [[13. september]] - [[Valdarán]] hersins á [[Spánn|Spáni]]. [[Miguel Primo de Rivera]] varð [[einræðisherra]].
* [[29. september]] - [[Umboðsstjórn Breta í Palestínu]]: Bretar tóku formlega við stjórn Palestínu.
* [[13. október]] - [[Ankara]] varð höfuðborg [[Tyrkland]]s. [[Kemal Atatürk]] var stuttu síðar kosinn fyrsti forseti landsins.
* [[16. október]] - [[Walt Disney]]-fyrirtækið var stofnað.
* [[29. október]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923]] hófst.
* [[8. nóvember]] - [[Bjórkjallarauppreisnin]] í München. [[Adolf Hitler]] gerði misheppnaða tilraun til að bylta þýsku stjórninni.
* [[15. nóvember]] - [[Óðaverðbólga|Óðaverðbólgan]] í Þýskalandi náði hámarki; fyrir einn Bandaríkjadollar fengust 4.200.000.000.000 þýsk mörk. Ríkisstjórn [[Gustav Stresemann|Stresemanns]] felldi gamla markið úr gildi og tók upp nýjan gjaldmiðil.
* [[6. desember]] - [[Þingkosningar]] í Bretlandi. Enginn flokkur fékk hreinan meirihluta en [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokkurinn]] myndaði skammlífa [[minnihlutastjórn]].
* Skáldsagan ''[[Góði dátinn Svejk]]'' kom út í fyrsta sinn. Höfundurinn, [[Jaroslav Hasek]], var þá nýlátinn.
===Fædd===
* [[31. janúar]] - [[Norman Mailer]], bandarískur rithöfundur (d. [[2007]]).
* [[1. maí]] - [[Joseph Heller]], bandarískur rithöfundur (d. [[1999]]).
* [[26. maí]] - [[Horst Tappert]], þýskur leikari, þekktastur fyrir þættina um [[Derrick]] (d. [[2008]]).
* [[27. maí]] - [[Henry Kissinger]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna (d. [[2023]]).
* [[31. maí]] - [[Rainier III]], fursti af Mónakó (d. [[2005]]).
* [[22. júlí]] - [[Bob Dole]], bandarískur stjórnmálamaður (d. [[2021]]).
* [[21. ágúst]] - [[Shimon Peres]], ísraelskur stjórnmálamaður, forsætisráðherra og forseti Ísraels (d. [[2016]]).
* [[29. ágúst]] - [[Richard Attenborough]], breskur leikari (d. [[2014]]).
* [[1. september]] - [[Rocky Marciano]], bandarískur hnefaleikamaður (d. [[1969]]).
* [[6. september]] - [[Pétur 2. Júgóslavíukonungur]] (d. [[1970]]).
* [[4. október]] - [[Charlton Heston]], bandarískur leikari (d. [[2008]]).
* [[29. október]] - [[Roy Lichtenstein]], bandarískur myndlistarmaður (d. [[1997]]).
* [[20. nóvember]] - [[Nadine Gordimer]], suður-afrískur rithöfundur (d. [[2014]]).
* [[25. nóvember]] - [[Mauno Koivisto]], 9. forseti Finnlands (d. [[2017]]).
* [[2. desember]] - [[Maria Callas]], grísk sópransöngkona (d. [[1977]]).
===Dáin===
* [[3. janúar]] - [[Jaroslav Hasek]], tékkneskur rithöfundur (f. [[1883]]).
* [[11. janúar]] - [[Konstantín 1. Grikklandskonungur]] (f. [[1868]]).
* [[7. febrúar]] - [[Frøken Jensen]] (Kristine Marie Jensen), danskur matreiðslubókahöfundur (f. [[1858]]).
* [[10. febrúar]] - [[Wilhelm Conrad Röntgen]], þýskur eðlisfræðingur og [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Nóbelsverðlaunahafi]] (f. [[1845]]).
* [[26. mars]] - [[Sarah Bernhardt]], frönsk leikkona (f. [[1844]]).
* [[10. júní]] - [[Pierre Loti]], franskur rithöfundur og sjóliðsforingi (f. [[1850]]).
* [[24. júní]] - [[Edith Södergran]], finnskur rithöfundur (f. [[1892]]).
* [[23. júlí]] - [[Pancho Villa]], mexíkóskur byltingarforingi (f. [[1878]]).
* [[2. ágúst]] - [[Warren G. Harding]], 29. forseti Bandaríkjanna (f. [[1865]]).
* [[30. október]] - [[Andrew Bonar Law]], breskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra (f. [[1858]]).
* [[6. desember]] - [[Friedrich Julius Rosenbach]], þýskur vísindamaður (f. [[1842]]).
* [[27. nóvember]] - [[Tage Reedtz-Thott]], danskur forsætisráðherra (f. [[1839]]).
* [[27. desember]] - [[Gustave Eiffel]], franskur verkfræðingur (f. [[1832]]).
== [[Nóbelsverðlaunin]] ==
* [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Andrews Millikan]]
* [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Fritz Pregl]]
* [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Frederick Banting|Frederick Grant Banting]], [[John James Richard Macleod]]
* [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[William Butler Yeats]]
* [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - Voru ekki veitt þetta árið
[[Flokkur:1923]]
py7h3pb92qx0ithx78h2ek3964ftagt
1889
0
2791
1975304
1968978
2026-08-14T20:40:22Z
Berserkur
10188
1975304
wikitext
text/x-wiki
{{Ár|
[[1886]]|[[1887]]|[[1888]]|[[1889]]|[[1890]]|[[1891]]|[[1892]]|
[[1871–1880]]|[[1881–1890]]|[[1891–1900]]|
[[18. öldin]]|[[19. öldin]]|[[20. öldin]]|
}}
Árið '''1889''' ('''MDCCCLXXXIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])
== Á Íslandi ==
* [[23. apríl]] - [[Kaupfélag Skagfirðinga]] var stofnað.
* [[16. júlí]] - [[Hið íslenska náttúrufræðifélag]] var stofnað.
* Fyrsta [[símalína]]n var lögð á Íslandi á Ísafirði af [[Ásgeirsverslun]]inni. Hún lá frá Faktorshúsinu í Neðstakaupstað upp í verslunarhúsið að Aðalstræti 15.
* [[Víðidalstungukirkja]] var byggð.
* [[Njarðvíkurhreppur]] var stofnaður.
=== Fædd ===
* [[18. maí]] - [[Gunnar Gunnarsson]], skáld (d. [[1975]])
* [[21. október]] - [[María Maack]], íslensk hjúkrunarkona (d. [[1975]]).
* [[31. júlí]] - [[Júlíana Sveinsdóttir]], myndlistakona (d. [[1966]])
* [[17. ágúst]] - [[Gísli Jónsson (alþingismaður)|Gísli Jónsson]], alþingismaður. (d. [[1970]])
* [[27. október]] - [[Guðrún Björnsdóttir (f. 1889)|Guðrún Björnsdóttir]], kennari og formaður Aftureldingar (d. [[1935]]).
* [[25. nóvember]] - [[Jón Sveinsson (1889-1957)|Jón Sveinsson]], fyrsti bæjarstjóri Akureyrar (d. [[1957]])
=== Dáin ===
* [[31. janúar]] - [[Guðbrandur Vigfússon]], málfræðingur
* [[8. desember]] - [[Páll Jónsson í Viðvík]], prestur
== Erlendis ==
* [[15. janúar]] - Tónistarútgáfan [[Columbia Records]] var stofnuð.
* Forveri tæknifyrirtækisins [[IBM]] var stofnað, Bundy Manufacturing Company.
* [[4. mars]] - [[Benjamin Harrison]] varð 23. forseti Bandaríkjanna.
* [[23. mars]] - [[Mirza Ghulam Ahmad]], sem lýsti sig sem Messías, stofnaði [[Ahmadiyya]]-grein [[íslam]] í [[Púnjab]] í Indlandi.
* [[30. mars]] - [[Leyndarskjalasafnið í Kaupmannahöfn]] var lagt niður þegar Ríkisskjalasafnið var stofnað.
* [[22. apríl]] - Þúsundir sölsuðu undir sig land á Oklahoma-svæðinu og eru borgirnar [[Oklahoma City]] and og [[Guthrie]] stofnaðar.
* [[31. mars]] - [[Eiffelturninn]] var fullreistur í [[París]], þá hæsta bygging heims. Heimssýningin opnar í París með turninn sem inngang í maí.
* [[15. júlí]] - [[Pedro 2. Brasilíukeisari]] lifði af banatilræði.
* [[31. ágúst]] - [[Júl]] og [[watt]] voru gerðar að mælieiningum.
* [[23. september]] - [[Nintendo]] var stofnað sem spilafyrirtæki.
* [[6. október]] - [[Kilimanjaro]] var fyrst klifið.
* [[2. nóvember]], [[8. nóvember]] og [[11. nóvember]] - [[Norður-Dakóta|Norður-]] og [[Suður-Dakóta]] urðu 39. og 40. fylki Bandaríkjanna og [[Montana]] varð 41. fylkið. [[Washingtonfylki|Washington]] varð 42. fylkið.
* [[15. nóvember]] - [[Pedro 2. Brasilíukeisari|Pedro 2. Brasilíukeisara]] var steypt af stóli af hernum. Hann og fjölskyldan flúðu til Frakklands. [[Forseti Brasilíu|Forsetaembætti Brasilíu]] var stofnað í kjölfarið og [[fáni Brasilíu]] var búinn til.
===Ódagsett===
* [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Svíþjóð)|Jafnaðarmannaflokkurinn]] í Svíþjóð var stofnaður.
* [[Alþjóðaþingmannasambandið]] var stofnað.
* Knattspyrnuliðin [[Brentford FC]] og [[Sheffield United F.C.]] voru stofnuð á Englandi, [[Viking Fotballklubb]] í Noregi, [[Akademisk Boldklub]] í Danmörku og [[Hammarby IF]] í Svíþjóð. [[Blackburn Olympic F.C.]] var lagt niður á Englandi.
=== Fædd ===
* [[12. janúar]] - [[Alberto Ohaco]], argentínskur knattspyrnumaður (d. [[1950]]).
* [[7. apríl]] - [[Gabriela Mistral]], síleskt skáld og Nóbelsverðlaunahafi (d. [[1957]]).
* [[16. apríl]] - [[Charlie Chaplin]], enskur leikari og leikstjóri (d. [[1977]]).
* [[20. apríl]] - [[Adolf Hitler]], einræðisherra í [[Þýskaland]]i (d. [[1945]]).
* [[21. apríl]] - [[Paul Karrer]], svissneskur [[efnafræðingur]] og handhafi [[nóbelsverðlaunin|nóbelsverðlaunanna]] (d. [[1971]])
* [[26. apríl]] - [[Ludwig Wittgenstein]], austurrískur heimspekingur (d. [[1951]])
* [[28. apríl]] - [[António de Oliveira Salazar]], einræðisherra [[Portúgal]]s (d. [[1970]]).
=== Dáin ===
* [[6. desember]] - [[Jefferson Davis]], bandarískur stjórnmálamaður og forseti Suðurríkjasambandsins í Þrælastríðinu.
[[Flokkur:1889]]
2uv2rp62qwzp94x9vfbwgnx3uk0bqks
Holland
0
4097
1975325
1961349
2026-08-15T01:48:48Z
PhantomFunds
119569
1975325
wikitext
text/x-wiki
{{Land
| nafn = Holland
| nafn_á_frummáli = Nederland
| nafn_í_eignarfalli = Hollands
| fáni = Flag of the Netherlands.svg
| skjaldarmerki = State_coat_of_arms_of_the_Netherlands.svg
| kjörorð = Je maintiendrai
| kjörorð_tungumál = franska
| kjörorð_þýðing = Ég mun standa fast
| staðsetningarkort = EU-Netherlands.svg
| tungumál = [[hollenska]]
| höfuðborg = [[Amsterdam]]
| stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]]
| titill_leiðtoga1 = [[Hollenska konungdæmið|Konungur]]
| nafn_leiðtoga1 = [[Vilhjálmur Alexander Hollandskonungur|Vilhjálmur Alexander]]
| titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Hollands|Forsætisráðherra]]
| nafn_leiðtoga2 = [[Rob Jetten]]
| stærðarsæti = 134
| flatarmál = 41.543
| hlutfall_vatns = 18,41
| mannfjöldasæti = 67
| fólksfjöldi = 17.896.000
| mannfjöldaár = 2023
| íbúar_á_ferkílómetra = 423
| staða = [[Sjálfstæði]]
| staða_athugasemd = frá Spáni
| atburður1 = Yfirlýst
| atburður2 = Viðurkennt
| dagsetning1 = 26. júlí 1581
| dagsetning2 = 30. janúar 1648
| gjaldmiðill = [[Evra]] (€)
| VLF = 1.055
| VLF_á_mann = 60.461
| VLF_ár = 2021
| VLF_sæti = 27
| VLF_á_mann_sæti = 11
| VÞL = {{hækkun}} 0.944
| VÞL_sæti = 8
| VÞL_ár = 2019
| tímabelti = [[UTC]]+1 (+2 [[Evrópskur sumartími|á sumrin]])
| þjóðsöngur = [[Het Wilhelmus]]
| tld = nl
| símakóði = 31
}}
'''Holland''' ([[hollenska]]: ''Nederland'') er land sem er að mestum hluta í Vestur-Evrópu en líka að hluta til í [[Karíbahaf|Karíbahafi]]. Það er hluti af [[Konungsríkið Holland|Konungsríkinu Hollandi]].
Holland er 41.548 [[km²]] að stærð og er stór hluti landsins neðan sjávarmáls. Landið var efnahagslegt stórveldi frá [[16. öldin|16. öld]] til [[18. öldin|18. aldar]]. Holland er í [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]]. Höfuðborgin er [[Amsterdam]], þó svo að stjórnsýsla landsins sé í [[Haag]].
== Heiti ==
Holland hét upphaflega Holtland (eða Holtlant), sem merkir ''skógarland''.<ref>{{Vísindavefurinn|4653|Hvað merkir holið í Hollandi?}}</ref> Mun téið hafa dottið burt á 9. öld. Þó er Holland eingöngu eitt (reyndar tvö) af tólf héruðum landsins. Upphaflega kallaðist landið allt, ásamt Belgíu, Niðurlönd (''Nederlanden'') í fleirtölu. Heitið er til komið sökum þess að þeim var stjórnað af hertoganum frá Búrgund og hann kallaði löndin neðri löndin, í þeirri merkingu að þau lægju neðar með stórfljótunum. Þegar sjálfstæði Hollands var viðurkennt [[1648]] hét það Nederlanden (''Niederlande'' á [[Þýska|þýsku]], ''Netherlands'' á [[enska|ensku]], ''Les Pays Bas'' á [[Franska|frönsku]]). En sökum þess að héraðið Holland er aðalhérað landsins og tók sig mest fram í sjálfstæðisstríðinu við Spánverja, fóru menn að nota orðið Holland um landið allt. Á íslensku hefur orðið Niðurlönd aldrei verið mikið notað, en hafa ber í huga að landið heitir opinberlega Nederlanden á hollensku og að kalla landið Holland er því ekki ólíkt því að tala um allt Bretland sem [[England]].
== Saga ==
=== Upphaf ===
Niðurlönd voru hluti af frankaríkinu mikla sem [[Karlamagnús]] setti saman. Eftir fráfall hans skiptist ríkið í þrennt [[843]] og lentu Niðurlönd í miðríkinu, Lóþaringíu. Þegar því var hins vegar skipt milli franska ríkisins og [[Heilaga rómverska ríkið|þýska ríkisins]] [[855]], lentu þau í þýska ríkinu. Þar var hins vegar engin ríkisheild, heldur stjórnuðu greifar og furstar löndunum. Niðurlöndum var stjórnað af greifanum frá héraðinu Hollandi, hertoganum frá Geldern og hertoganum frá Brabant. Auk þess af biskupnum frá [[Utrecht]]. Það var hertoginn frá Búrgúnd sem sameinaði löndin. Búrgúnd var staðsett við Rínarfljót ofanvert og því var byrjað að tala um héruðin sem ''löndin neðan fljóta'' (Niðurlönd). Eftir að Karl hinn hugrakki, hertogi Búrgúnd, lést í orrustunni við [[Nancy]] [[1477]], erfði María dóttir hans öll Niðurlönd. Hún missti móðurlandið (Búrgúnd) til [[Frakkland]]s, en hélt Niðurlöndin eftir. Eiginmaður hennar var Maximilian frá Habsborg og stjórnuðu þau Niðurlöndum frá [[Brussel]].
=== Habsborg ===
[[Mynd:WilliamOfOrange1580.jpg|thumb|[[Vilhjálmur þögli|Vilhjálmur hertogi af Óraníu-Nassau]] var leiðtogi uppreisnarmanna]]
Með andláti Maríu og Maximilians erfði Habsborg Niðurlöndin. Árið [[1506]] erfði [[Karl 5. keisari|Karl V]] Niðurlönd en hann var þá aðeins 6 ára gamall. Karl var barnabarn Maríu og Maximilians. Árið [[1519]] var Karl kjörinn sem keisari þýska ríkisins og sem aðalerfingi Habsborgara ríkti hann yfir þýska ríkinu, [[Austurríki]], [[Spánn|Spán]] og Niðurlönd. Á hans tíma hófust [[siðaskiptin]], bæði með [[Lúther]] í þýska ríkinu og með [[Kalvín]] og [[Ulrich Zwingli|Zwingli]] í Sviss. [[Kalvínismi]]nn breyddist hratt út og áður en varði var stór hluti Niðurlanda heltekinn af honum, sérstaklega í norðurhéruðunum. Karl V keisari gat lítið við ráðið á Niðurlöndum, því trúaróróinn í þýska ríkinu hélt honum uppteknum þar. Karl sjálfur var strangtrúaður kaþólikki. [[1556]] lét hann af völdum og deildi ríkinu með nokkrum erfingjum. Bróðir hans, [[Filippus 2. Spánarkonungur|Filippus]], fékk Spán og Niðurlönd. Filippus var einnig strangtrúaður kaþólikki og mislíkaði hvernig Niðurlöndin meðtóku siðaskiptin. Hann hóf því að ofsækja alla kalvínista og aðra sem ekki voru kaþólskrar trúar. Í kjölfarið gerðu norðurhéruðin uppreisn gegn Filippusi, sem sjálfur sat á Spáni. Landstjórinn í Brussel, Margrét frá Parma, réði ekki við ástandið, og því skipaði Filippus [[Hertoginn af Alba|hertogann af Alba]] sem landstjóra á Niðurlöndum árið [[1567]]. Alba stjórnaði þar með þvílíkri grimmd og offorsi að við lá algerri upplausn í löndunum. Til að mynda lét hann spænska hermenn sína ræna og rupla í [[Antwerpen]] í þrjá heila daga en borgin var kalvínísk á þessum tíma. Einnig lét hann safna sex þúsund af helstu uppreisnarmönnum Niðurlendinga til Brüssel og lét slátra þeim þar. Uppreisn Niðurlendinga varð að frelsisstríði.
=== 80 ára stríðið ===
Frelsisstríð Niðurlendinga stóð yfir með hléum í 80 ár. [[1573]] var Alba kallaður heim og Requesens tók við af honum sem landstjóri. Ekki fórst honum betur að stjórna landinu. Í fyrsti bauð hann íbúunum sáttarhönd, en krafðist síðan himinhárra skatta. Við það færðust Niðurlendingar í aukanna og söfnuðu liði. Fyrsta orrustan var háð [[1574]] við Middelburg í Sjálandi (''Zeeland''). Þar sigruðu Niðurlendingar og hröktu þeir Spánverja burt. Foringi uppreisnarmanna var [[Vilhjálmur þögli|Vilhjálmur af Óraníu]], en bróðir hans, Lúðvík af Nassau, féll í orrustunni. Ári síðar náðu uppreisnarmenn borgina [[Leiden]] á sitt vald, sem og héruðin Holland og Sjáland. Floti Hollendinga átti stóran þátt í þessum sigrum, því hann stöðvaði alla flutninga spænskra skipa. Eftirmaður Requesens varð Jóhann af Austurríki. Í tíð hans settust öll sautján héruð Niðurlanda að samningaborði við Jóhann, þar sem saminn var friður. Þetta var síðasta sameiginlega verk hinna 17 héraða. Friðurinn var úti [[1579]], enda mismunaði Jóhann íbúunum eftir trú þeirra. Hann hyglaði kaþólikkum, en hóf að ofsækja aðra á ný. Ástandið varð óþolandi og settust fulltrúar sjö héraða í norðri niður í [[Utrecht]] og gerðu með sér bandalag (Utrecht-bandalagið). Þetta voru héruðin Holland, Sjáland, Groningen, Utrecht, Frísland, Gelderland og Overijssel. Héruðin Brabant og Flandur voru með í bandaladinu. En [[1581]] sagði bandalagið (án Brabant og Flandur) sig úr lögum við spænska landstjórann í Brussel og lýstu yfir sjálfstæði. Leiðtogi þeirra var Vilhjálmur af Óraníu. Stríðið hófst á ný. Spánverjar hertóku Brabant og Flandur og settust um ýmsar borgir í suðurhluta Niðurlanda. Á næstu árum höfðu stríðsaðilar ýmist betur. [[1601]] féll Antwerpen á ný og [[1604]] féll [[Oostende]]. Samið var um vopnahlé [[1609]] en samfara [[30 ára stríðið|30 ára stríðinu]] brutust átök út á ný eftir tólf ár. Spánverjar náðu [[Breda]] eftir nokkurra ára umsátur, en á móti náðu Hollendingar [[Haag]] og [[Maastricht]]. Spánverjar liðu fyrir erfiða flutninga á vörum og hermönnum, því eftir ósigur flotans (Armada) gegn Englendingum [[1588]] var sjóveldi þeirra brotið. Hollendingar og Spánverjar sömdu um frið samfara friðarsamningunum í Vestfalíu eftir 30 ára stríðið. Í samningunum viðurkenndu Spánverjar sjálfstæði Hollands, það er að segja norðurhéraða Niðurlanda. Suðurhlutinn (seinna Belgía) var enn eign Spánar.
=== Gullaldarárin ===
[[Mynd:Hendrick Cornelisz. Vroom 001.jpg|thumb|Skip Austur-Indíafélagsins. Málverk eftir Hendrick Corneliszoon Vroom]]
Meðan sjálfstæðisstríðið geysaði enn hófu Hollendingar að sigla um heimsins höf og stofna nýlendur víða í heimi. Fyrsta nýlenda Hollendinga var eyjan [[Máritíus]] í [[Indlandshaf]]i [[1598]]. Þar með hófst gullöld Hollendinga í siglingu og verslun. [[1602]] var hollenska Austur-Indíafélagið stofnað, en Hollendingar eignuðu sér nýlendur víða í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]], svo sem [[Indónesía|Indónesíu]], Síam ([[Tæland]]i) og [[Indland]]i. Helsta nýlendan var Batavía á eyjunni [[Java|Jövu]] (nú [[Jakarta]]). [[1620]] eignuðu Hollendingar sér fyrstu nýlenduna í Vesturheimi með St. Maarten. [[1624]] stofnuðu þeir landnám í Nýju Hollandi (''Nieuw Holland'') í [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Höfuðstaðurinn hét Nýja Amsterdam á eyjunni [[Manhattan]]. Önnur þorp voru til dæmis Breukelen og Haarlem. Um miðja [[17. öldin|17. öld]] hófst hins vegar fyrsta verslunarstríðið við Englendinga. Þegar [[Oliver Cromwell]] varð einvaldur í Bretlandi, hófst aggressíf stefna Breta í nýlendum bæði í vestri og í austri. Í kjölfarið hófst annað verslunarstríð Hollands og Bretlands. Í því hertóku Bretar Nýju Amsterdam og hröktu alla Hollendinga þaðan. Nýja Amsterdam breyttist í enska nýlendu og kallaðist [[New York]]. Bæirnir Haarlem og Breukelen (Brooklyn) urðu sömuleiðis enskir. Fyrsta nýlenda Hollendinga í [[Afríka|Afríku]] var Grænhöfði í [[Senegal]] [[1617]]. En stærsta landnám Hollendinga var í [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] en þar var nýlenda stofnuð [[1652]]. Hollendingar dreifðu sér víða um suðurhluta álfunnar en Bretar innlimuðu það í heimsveldi sitt í [[Seinna Búastríðið|seinna Búastríðinu]] [[1889]]-[[1902]]. Margar af þessum nýlendum glötuðu Hollendingar til Breta, aðrar voru yfirgefnar og enn aðrar hlutu sjálfstæði, svo sem Indónesía [[1949]] og [[Súrínam]] [[1975]]. Í dag eiga Hollendingar aðeins örfáar eyjar í Vesturheimi. Meðan gullöld Hollendinga stóð yfir var einnig mikill uppgangur í vísindum og menningu. Fyrsti háskóli Hollands var stofnaður í Leiden [[1575]]. Meðal þekktra hollenskra vísindamanna á þessum tímum má nefna [[Christiaan Huygens]] og [[Antoni van Leeuwenhoek]]. Meðal þekktra málara má nefna [[Rembrandt]], [[Jan Steen]] og [[Frans Hals]]. Gullaldarár Hollands hnigu til viðar síðla á [[17. öldin|17. öld]]. Kom þar til að þriðja verslunarstríð við Breta frá og með [[1672]] endaði í ósigri. Hollendingar kalla þetta ár Rampjaar (''hamfaraár''). Í stríðinu þrömmuðu herir frá Frakklandi og þýska ríkinu inn í Holland. Í kjölfarið misstu Hollendingar margar nýlendur og Bretar tóku við sem helsta siglingaþjóð heims. Síðasta nýja nýlenda Hollendinga var Petit Popo í [[Tógó]] árið [[1731]] (yfirtekin af Frökkum [[1760]]). Árið [[1689]] ráku Englendingar af sér konung sinn, [[Jakob II Englandskonungur|Jakob II]], og kölluðu eftir Vilhjálmi landstjóra í Hollandi en eiginkona hans var náin erfingi. Vilhjálmur sigldi undir eins til Englands og tók við völdum sem [[Vilhjálmur 3. Englandskonungur|Vilhjálmur III]]. Bretland og Holland voru því undir sama þjóðhöfðingja í skamman tíma.
=== Franski tíminn ===
[[Mynd:Willem I in kroningsmantel.jpg|thumb|Vilhjálmur I., fyrsti konungur Niðurlanda 1815.]]
[[1780]] var Holland fyrsta landið til að viðurkenna sjálfstæði [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. Út frá því hófst fjórða stríðið við Englendinga sem aftur leiddi til borgarastríðs og efnahagshruns. Því var vart lokið er franskur byltingarher hertók Holland [[1795]] og stofnaði lýðveldi sem kallaðist Batavíska lýðveldið. Það var ekkert annað en leppríki Frakklands. Fjórum árum síðar bætti [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] [[Belgía|Belgíu]] og [[Lúxemborg]] við og breytti nýja ríkinu í konungsríki. Konungur þess var [[Lúðvík Bonaparte]], bróðir Napoleons. Ríki þetta varaði stutt, því Napoleon var mjög ósáttur hvernig bróðir sinn rak ríkið. Lúðvík Bonaparte bar nefnilega hagsmuni Niðurlendinga ofar hagsmunum Frakka. Því setti Napoleon bróður sinn af [[1810]] og innlimaði Niðurlönd inn í Frakkland. Þeim var eftirleiðis stjórnað frá [[París]]. Eftir hinn misheppnaða [[Rússland]]sleiðangur Napoleons [[1813]], voru Frakkar hraktir úr landi. Holland, Belgía og Lúxemborg stofnuðu stórt sameiginlegt ríki og lýstu yfir sjálfstæði. Þetta ríki hlaut viðurkenningu [[Vínarfundurinn|Vínarfundarins]] [[1815]] og gildir það ár sem stofnár ríkisins. Konungur þessa ríkis varð [[Vilhjálmur I (Holland)|Vilhjálmur I]] af ætt Óraníu-Nassau. Þrátt fyrir að Belgar væru loks sjálfstæðir og lausir undan yfirráðum erlendra ríkja, voru þeir óánægðir með nýja fyrirkomulagið. Ástæðan var einföld. Þeim fannst Hollendingar líta á sig sem annars flokks þegna. Belgar voru enn kaþólskir en Hollendingar höfðu gengið í gegnum siðaskipti og voru kalvínistar. Belgía var iðnvæddara land en Hollendingar notfærðu sér tækni þeirra og skatta. Að lokum töluðu margir Belgar frönsku, meðan aðalmálið í Hollandi var hollenska. [[1830]] gerðu Belgar byltingu og sögðu sig úr sambandi við Holland. Vilhjálmur sendi herlið til suðurs en neyddist til að draga það til baka er Frakkar sendu einnig herlið til landamæra Belgíu. Vilhjálmur viðurkenndi ekki nýja ríkið fyrr en [[1839]]. Það ár sagði Lúxemborg sig einnig úr sambandi við Holland. Því urðu til þrjú sjálfstæð ríki. Eitt mesta þrætueplið var héraðið Brabant. Suðurhlutinn var kaþólskur og frönskumælandi að mestu. Því var héraðinu skipt upp. Norður-Brabant varð að héraði Hollands en Suður-Brabant að héraði Belgíu. Limburg hélst í Hollandi. Flandur hélst hins vegar í Belgíu.
=== Holland fram að heimstyrjöldinni síðari ===
[[1848]] fengu Hollendingar fyrstu [[stjórnarskrá]]na sína. Þá var [[Vilhjálmur II (Holland)|Vilhjálmur II]] við völd. Ýmsar breytingar voru gerðar í landinu. Fyrst og fremst varð Holland að lýðveldi, það er að segja landinu var breytt í þingbundna konungsstjórn. Vilhjálmur II missti eiginlega öll völd. Hann var enda orðinn gamall og lést ári síðar. Sonur hans, [[Vilhjálmur III (Holland)|Vilhjálmur III]], skipti sér nánast ekkert af stjórnmálum. Með nýju stjórnarskránni var kaþólska kirkjan viðurkennd á ný í Hollandi, eftir að hafa verið þrætuepli frá miðri 16. öld. Kaþólskir biskupsstólar voru þar með endurreistir. Þó fóru engar kosningar fram. Með nýrri stjórnarskrá [[1884]] var eiginlegt kosningakerfi tekið upp, þótt það hafi verið frumstætt. Það var ekki fyrr en [[1917]] sem allir karlmenn landsins fengu almennan kosningarétt. Konur fengu kosningarétt [[1922]]. Þegar [[heimstyrjöldin fyrri]] braust út [[1914]] lýstu Hollendingar yfir hlutleysi. Þrátt fyrir það var herinn settur í viðbragðsstöðu. [[Prússland|Prússar]] hertóku Belgíu nánast í hendingskasti og orsakaði það mikinn straum flóttamanna yfir til Hollands. Við stríðslok [[1918]] afþakkaði síðasti keisari Þýskalands, [[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari|Vilhjálmur II]], völdum og fór í útlegð til Hollands.
=== Stríð og herseta ===
[[Mynd:Bundesarchiv Bild 141-1114, Rotterdam, Luftaufnahme von Bränden.jpg|thumb|Loftárásin á Rotterdam 14. maí 1940]]
[[Mynd:AnneFrankHouseAmsterdamtheNetherlands edit1.jpg|thumb|left|Húsið sem [[Anna Frank]] og fjölskylda hennar földust stendur við Prinsengracht 263 í Amsterdam]]
[[1939]] hófst [[heimstyrjöldin síðari]]. Hollendingar lýstu á ný yfir hlutleysi en lágu þó hernaðarlega á óheppilegum stað (milli Þýskalands, Frakklands og Bretlands). [[10. maí]] [[1940]] ruddu [[Nasismi|nasistar]] inn í Holland og hertóku landið á fjórum dögum. Síðasta daginn var aðeins barist í [[Rotterdam]]. [[14. maí]] létu nasistar því sprengjum rigna yfir borgina, sem eyðilagðist að stórum hluta. 800 manns biðu bana og 78 þúsund manns urðu heimilislausir. Eftir þennan atburð gafst hollenska stjórnin upp. Helstu ráðamenn flúðu til Englands, þar á meðal konungsfjölskyldan, þar sem útlagastjórn var mynduð. Strax í upphafi hófu Þjóðverjar að flytja [[Gyðingar|gyðinga]] úr landi og fangelsa andspyrnumenn. Fram til [[1945]] voru 160 þúsund hollenskir gyðingar fluttir úr landi, þar á meðal [[Anna Frank]] og fjölskylda hennar. Saga fjölskyldunnar varð heimskunn er dagbók Önnu fannst síðar og var gefin út. Þjóðverjar settu landið undir herstjórn, án aðkomu Hollendinga. [[5. september]] [[1944]] ruddist herlið bandamanna inn í Holland í því skyni að ná haldi á helstu brúm yfir stórfljótin. Hollendingar héldu að frelsun þeirra væri í vændum og kölluðu daginn Dolle Dinsdag (''hinn galni þriðjudagur''). Þjóðverjar náðu hins vegar tökum á ástandinu. Í refsingarskyni voru matarflutningar til íbúanna takmarkaðir og var veturinn 1944-45 því hungurveturinn mikli (''Hongerwinter'') þar í landi. Holland var ekki frelsað fyrr en á vormánuðum 1945 er Þjóðverjar létu undan síga gegn ofurefli bandamanna bæði í vestri og austri. Í [[Asía|Asíu]] hertóku [[Japan]]ir hollensku nýlendurnar í Austur-Indíum. Þegar Japanir gáfust upp í [[ágúst]] 1945, markaði það endalok heimstyrjaldarinnar. Hins vegar tók sjálfstæðisstríð eyjanna gegn Hollendingum við. Það endaði með því að Hollensku Austur-Indíur lýstu yfir sjálfstæði 1949 og kölluðu sig [[Indónesía]]. Þar með átti Holland eingöngu nokkrar nýlendur eftir í Vesturheimi. Eftir stríð gerðu Hollendingar tilkall til nokkurra þýskra jaðarsvæða við hollensku landamærin. Þannig var bærinn Elten innlimaður og sömuleiðis héraðið Selfkant [[1949]]. Báðum svæðunum var skilað síðar.
=== Nútíma Holland ===
[[Mynd:Oosterscheldekering lucht 2.JPG|thumb|Sjávarvarnargarður við Oosterschelde]]
Margir töldu að tap Hollensku Austur-Indía hefðu efnahagslegt bakslag í för með sér. En hið gagnstæða átti sér stað. Á tiltölulegum skömmum tíma varð Holland að mjög iðnvæddu ríki. Velgengnin í landbúnaði og hátækniiðnaði var gríðarleg. [[1952]] var Holland stofnland í [[Kola- og stálbandalag Evrópu|kola- og stálbandalaginu]] (fyrirrennari EB). Mjög snemma urðu íbúar jaðarsvæða Hollands og Þýskalands að takast á við ágang sjávar. Stormflóð riðu yfir landið og brutu af því. Þúsundir manna létust og urðu heimilislausir. Síðasta stóra stormflóð í Hollandi átti sér stað [[1953]] og biðu tæplega tvö þúsund íbúar Sjálands og Suður-Hollands bana. Í kjölfarið var verkefninu ''Deltaplan'' hrundið af stað. Reistir voru gríðarmiklir varnargarðar í óshólmum Rín og Maas. Einnig var mynni Ijsselmeer girt af með einum lengsta sjávarvarnargarði heims. Þetta þýddi að stór hluti landsins var neðan sjávarmáls á flóði. Varnargarðarnir eru flestir með lokur, þannig að á fjöru geta árnar flætt óhindrað út í sjó í nokkra klukkutíma. Sömuleiðis var net vatnaleiða skipulagt fyrir skipaleiðir. Verkefni þessu lauk ekki fyrr en [[1997]] og kostaði þá sex milljarðar gyllini þá. Við þornun Ijsselmeer [[1986]] varð til nýtt fylki, [[Flevoland]], en það mun vera einstakt í heiminum að vinna land úr sjónum fyrir heilt fylki. [[1973]] lýsti Súrínam yfir sjálfstæði. Eftir þetta eru einu eyjarnar sem enn tilheyra Hollandi Arúba og Hollensku Antilleyjar, það er eyjarnar Curacao, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius og Saba.
== Landfræði ==
[[Mynd:The_Netherlands_compared_to_sealevel.svg|thumb|right|Þannig liti Holland út í dag án sjávarvarnargarða]]
Holland liggur syðst við Norðursjó í [[Evrópa|Vestur-Evrópu]], gegnt [[Bretland]]i. Það á landamæri að [[Þýskaland]]i í austri og [[Belgía|Belgíu]] í suðri. Holland er ákaflega flatt land og býr við það að þrjú stórfljót eiga óshólma sína innan landsins: [[Rín (fljót)|Rín]], [[Maas]] og [[Schelde]]. Fyrir vikið hefur vesturhluti strandlengju landsins mótast af ám og óshólmum. Auk þess hafa stormflóð brotið niður landið við vestur- og norðvesturströndina og hefur það mótað mannlíf í gegnum aldirnar. Á [[20. öldin|20. öld]] hófst gríðarstórt verkefni landsins (Deltaplan) við að temja vatnið, bæði sjóinn og árnar, með víðáttumiklum varnargörðum, skurðum og dælukerfi. Fyrir vikið er stór hluti landsins neðan sjávarmáls. Íbúar eru 16,5 milljónir. Til Hollands teljast einnig [[Vesturfrísnesku eyjarnar]] undan norðurströndinni, sem og nokkrar gamlar nýlendur í Vesturheimi ([[Hollensku Antillaeyjar]] og [[Arúba]]).
=== Borgir ===
Amsterdam, Rotterdam og Haag eru langstærstu borgir landsins. Eftir það er stór hópur meðalstórra borga.
Stærstu borgir Hollands:
{| class="wikitable"
|-
! Röð !! Borg !! Íbúafjöldi !! Hérað
|-
| 1 || [[Amsterdam]] || 780 þúsund || Norður-Holland
|-
| 2 || [[Rotterdam]] || 610 þúsund || Suður-Holland
|-
| 3 || [[Haag]] (''Den Haag'', ''’s-Gravenhage'') || 494 þúsund || Suður-Holland
|-
| 4 || [[Utrecht]] || 311 þúsund || Utrecht
|-
| 5 || [[Eindhoven]] || 215 þúsund || Norður-Brabant
|-
| 6 || [[Tilburg]] || 206 þúsund || Norður-Brabant
|-
| 7 || [[Groningen]] || 190 þúsund || Groningen
|-
| 8 || [[Almere]] || 190 þúsund || Flevoland
|-
| 9 || [[Breda]] || 174 þúsund || Norður-Brabant
|-
| 10 || [[Nijmegen]] || 164 þúsund || Gelderland
|-
| 11 || [[Enschede]] || 157 þúsund || Overijssel
|-
| 12 || [[Apeldoorn]] || 156 þúsund || Gelderland
|-
| 13 || [[Haarlem]] || 147 þúsund || Norður-Holland
|-
| 14 || [[Arnhem]] (''Arnheim'') || 141 þúsund || Gelderland
|-
| 15 || [[Zaanstad]] || 140 þúsund || Norður-Holland
|-
| 16 || [[Amersfoort]] || 135 þúsund || Utrecht
|-
| 17 || [[Hertogenbosch]] ('s-Hertogenbosch) || 134 þúsund || Norður-Brabant
|-
| 18 || [[Haarlemmermeer]] || 132 þúsund || Norður-Holland
|-
| 19 || [[Maastricht]] || 122 þúsund || Limburg
|-
| 20 || [[Dordrecht]] || 119 þúsund || Suður-Holland
|}
=== Ár og fljót ===
Rínarfljót er mest áberandi fljótið í Hollandi. En strax eftir að það kemur yfir landamærin til Hollands, klofnar það í tvær stórar kvíslar, Lek og Waal. Lek klofnar svo aftur tvisvar. Fyrri aðgreiningin heitir Ijssel en hin seinni Oude Rijn. Kvísl frá báðum ánum Lek og Waal sameinast svo aftur rétt áður en að Norðursjó kemur og gerir vatnakerfið svolítið flókið. Sökum þess að óshólmar þessara áa eru neðan sjávarmáli, geta þær ekki runnið til sjávar nema í nokkra klukkutíma á dag þegar fjarar út. Gríðarstórir varnargarðar halda vatninu lokuðu inni í landi meðan flæðir að.
Stærstu ár Hollands. Lengd þeirra miðast við innanlands.
{| class="wikitable"
|-
! Röð !! Fljót !! Lengd innanlands !! Rennur í
|-
| 1 || [[Maas]] || 250 km || Waal
|-
| 2 || Lek (Rín norður) || 130 km || Norðursjó
|-
| 3 || Ijssel || 125 km || Ketelmeer
|-
| 4 || Waal (Rín suður) || 100 km || Norðursjó
|-
| 5 || Vecht || 60 km || Zwarte Meer
|-
| 6 || Oude Rijn (Gamla Rín) || 52 || Norðursjó
|}
=== Vötn og lón ===
Óvenjulegt við vötn í Hollandi er að flest stærstu vötnin eru manngerð, þ.e. þau voru áður fyrr hluti af sjónum en síðan lokuð af. Önnur mynduðust vegna varnargarða. Af þeim sökum er erfitt að henda reiður á stærð vatna þar í landi. Ijsselmeer er hins vegar langstærsta vatn Hollands með ca. 1.100 km<sup>2</sup> og er að flatarmáli stærra en öll önnur vötn Hollands til samans. Það er norðarlega í landinu og sker landið nærri því í tvennt. [[Ijsselmeer]] var áður fyrr fjörður og hét þá Zuidersee (''Suðursjór''). En [[1932]] var byrjað á að reisa varnargarð og hraðbraut við fjarðarmynnið og loka því af. Síðan þá er vatnsborð Ijsselmeer fyrir neðan sjávarmál og þarf að pumpa vatninu upp og út í sjó. Suðurhluti vatnsins hefur verið þurrkaður og þar hefur myndast heilt fylki, Flevoland. Helstu borgir við vatnið eru Amsterdam, [[Hoorn]], [[Volendam]], [[Enkhuizen]], [[Lelystad]] og De Lemmer. Ijsselmeer er nefnt eftir ánni Ijssel sem rennur óbeint í það. Orðið –meer á hollensku merkir ekki ''sjór'', heldur ''vatn''. Önnur stór vötn í Hollandi eru Oosterschelde, Grevelingen og Haringvliet. Þau voru öll hluti af sjónum áður fyrr.
=== Eyjaklasar og eyjar ===
[[Mynd:WaddeneilandenNL.png|thumb|Kort af Vesturfrísnesku eyjunum. Litlu tölusettu eyjarnar eru óbyggðar smáeyjar]]
Í Hollandi er einn eyjaklasi, [[Vesturfrísnesku eyjarnar]]. Þær eru í Vaðhafinu fyrir norðan meginlandið og eru framhald af [[Austurfrísnesku eyjarnar|Austurfrísnesku eyjunum]] sem tilheyra Þýskalandi. Stærst Vesturfrísnesku eyjanna er Texel. Hún var í upphafi tvær eyjar, en uxu saman [[1835]] eftir miklar þurrkunarframkvæmdir og gróðursetningu [[melgresi]]s. Allar eru eyjarnar miklir bað- og ferðamannastaðir. Sumar þeirra eru friðaðar vegna fuglavarps og selaláturs. En stærsta eyja Hollands er Flevoland, sem varð til er suðurhluti Ijsselmeer var þurrkaður [[1986]]. Áður fyrr voru margar stórar eyjar í óshólmum Rín, Maas og Schelde, en eftir að Deltaplan var hleypt af stokkunum [[1953]] voru varnargarðar lagðir á hinum ýmsum stöðum milli eyjanna, þannig að þær teljast ekki eyjar lengur.
Stærstu eyjar Hollands:
{| class="wikitable"
|-
! Röð !! Eyja !! Stærð í km<sup>2</sup> !! Íbúafjöldi !! Staðsetning !! Höfuðstaður
|-
| 1 || [[Flevoland]] || ca. 950 || || Ijsselmeer || Lelystad
|-
| 2 || [[Texel]] || 169 || 13.700 || Vesturfrísnesk eyja || Den Burg
|-
| 3 || [[Terschelling]] || 88 || 7.400 || Vesturfrísnesk eyja || West-Terschelling
|-
| 4 || [[Ameland]] || 60 || 3.500 || Vesturfrísnesk eyja || Nes
|-
| 5 || [[Vlieland]] || 40 || 1.100 || Vesturfrísnesk eyja ||
|-
| 6 || [[Schiermonnikoog]] || 39 || 990 || Vesturfrísnesk eyja ||
|}
=== Nýlendur ===
[[Mynd:Willemstad harbor.jpg|thumb|Willemstadt á Curacao er höfuðstaður Hollensku Antillaeyja]]
Síðan [[1598]] hafa Hollendingar ávallt átt nýlendur. Fyrsta nýlendan var eyjan [[Máritíus]] í [[Indlandshaf]]i en hún var yfirgefin [[1710]]. Aðrar þekktar nýlendur í Asíu voru Hollensku Austur-Indíur (hlutu sjálfstæði 1949), Agra á Indlandi, [[Sri Lanka|Ceylon]] (var hertekin af Bretum [[1796]]) og nokkrar fleiri. Í Afríku áttu Hollendingar meðal annars eyjuna [[Saó Tóme og Prinsípe|Sao Tomé]], Grænhöfða í [[Senegal]] og Höfðaland í [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]]. Í Ameríku áttu Hollendingar ýmsar eyjar, aðallega þó í [[Antillaeyjar|Antillaeyjum]], og Hollenska Guyana. Hið síðastnefnda hlaut sjálfstæði [[1973]] undir nafninu [[Súrínam]]. Í dag eru aðeins nokkrar eyjar í Antillaeyjum eftir í eigu Hollands.
* St. Maarten (síðan 1620)
* Saba (síðan 1620)
* Bonaire (síðan 1633)
* Curacao (síðan 1634)
* St. Eustatius (síðan 1636)
* [[Arúba]] (síðan 1636)
== Stjórnmál ==
=== Þjóðfáni og skjaldarmerki ===
Fáni Hollands er þrjár láréttar rendur: Rauð, hvít og blá. Þessi þrílita fáni notaði prinsinn Vilhjálmur frá Óraníu-Nassau í fyrsta sinn [[1579]] í bardaga gegn Spánverjum í frelsisstríði landsins. Upphaflega var ekki rautt, heldur appelsínugult í fánanum sem tákn Óraníuættarinnar, en skipt var á litum [[1630]]. Fáninn kallast prinsenvlag (''prinsaflaggið'') og var formlega samþykktur af Vilhelmínu drottningu [[1937]].
[[Skjaldarmerki]] Hollands er gullið ljón á bláum fleti. Tvö önnur gullin ljón eru sitthvoru megin við og efst er gullkóróna. Neðst er borði með áletruninni: Je Maintiendrai, sem merkir ''ég mun vara''. Yfir þessu öllu er sveipaður konunglegur möttull og enn ein kórónan efst. Skjaldarmerkið var innleitt [[1815]] við stofnun konungsríkis Hollands og er samsett af merkjum Hollands og valdaættarinnar Óraníu-Nassau.
=== Stjórn ===
[[Mynd:220107Rob Jetten16 (cropped).jpg|thumb|right|[[Rob Jetten]] hefur verið forsætisráðherra Hollands síðan 2026.]]
Í Hollandi er þingbundin konungsstjórn. Konungur/drottning landsins velur forsætisráðherran og aðra ráðherra í samráði við forystu stjórnmálaflokkanna. Venjulega er sá maður valinn sem er formaður stærsta stjórnmálaflokksins eftir almennar þingkosningar. Þingið samanstendur af tveimur deildum. Í efri deild eru fulltrúar fylkja, en í neðri deild eru frambjóðendur kosnir beint í almennum kosningum. Þingkosningar voru síðast haldnar árið 2025. Eftir þær var [[Rob Jetten]] valinn sem forsætisráðherra samsteypustjórnar.
Síðustu forsætisráðherrar (eftir stríð).
{| class="wikitable"
|-
! Röð !! Forsætisráðherra !! Frá !! Til !! Ath.
|-
| 1 || [[Wim Schermerhorn]] || 1945 || 1946 ||
|-
| 2 || [[Louis Beel]] || 1946 || 1948 ||
|-
| 3 || [[Willem Drees]] || 1948 || 1958 ||
|-
| || [[Louis Beel]] || 1958 || 1959 || Í annað sinn
|-
| 4 || [[Jan de Quai]] || 1959 || 1963 ||
|-
| 5 || [[Victor Marijnen]] || 1963 || 1965 || Varð síðar borgarstjóri í Haag
|-
| 6 || [[Jo Cals]] || 1965 || 1966 ||
|-
| 7 || [[Jelle Zijlstra]] || 1966 || 1967 || Kláraði kjörtímabil forvera síns
|-
| 8 || [[Piet de Jong]] || 1967 || 1971 ||
|-
| 9 || [[Barend Biesheuvel]] || 1971 || 1973 ||
|-
| 10 || [[Joop den Uyl]] || 1973 || 1977 ||
|-
| 11 || [[Dries van Agt]] || 1977 || 1982 ||
|-
| 12 || [[Ruud Lubbers]] || 1982 || 1994 ||
|-
| 13 || [[Wim Kok]] || 1994 || 2002 || Sagði af sér mánuð fyrir kosningar
|-
| 14 || [[Jan Peter Balkenende]] || 2002 || 2010 ||
|-
| 15 || [[Mark Rutte]] || 2010 || 2024 || Hefur setið lengst allra
|-
| 16 || [[Dick Schoof]] || 2024|| 2026 ||
|-
| 17 || [[Rob Jetten]] || 2026|| || Yngsti forsætisráðherra í sögu Hollands
|}
[[Mynd:Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander met koningsmantel april 2013.jpeg|thumb|right|Vilhjálmur Alexander hefur verið konungur Hollands frá árinu 2013.]]
Konungar/drottningar Hollands frá stofnun konungsríkisins. Allir nema Emma eru af Óraníu-Nassau ættinni sem á uppruna sinn í Þýskalandi.
{| class="wikitable"
|-
! Röð !! Þjóðhöfðingi !! Frá !! Til !! Ath.
|-
| 1 || [[Vilhjálmur 1. Hollandskonungur|Vilhjálmur I]] || [[1815]] || [[1840]] || Sagði af sér sökum aldurs
|-
| 2 || [[Vilhjálmur 2. Hollandskonungur|Vilhjálmur II]] || [[1840]] || [[1849]] || Dó í embætti
|-
| 3 || [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur|Vilhjálmur III]] || [[1849]] || [[1890]] || Dó í embætti
|-
| 4 || Emma || 1890 || 1898 || Sat fyrir ómynduga dóttur sína
|-
| 5 || [[Vilhelmína Hollandsdrottning|Vilhelmína]] || [[1890]] || [[1948]] || Sagði af sér sökum aldurs
|-
| 6 || [[Júlíana Hollandsdrottning|Júlíana]] || [[1948]] || [[1980]] || Sagði af sér sökum aldurs
|-
| 7 || [[Beatrix Hollandsdrottning|Beatrix]] || [[1980]] || [[2013]] || Sagði af sér sökum aldurs
|-
| 8 || [[Vilhjálmur Alexander Hollandskonungur|Vilhjálmur Alexander]] || [[2013]] || ||
|}
=== Her ===
Samkvæmt stjórnarskránni fer ríkistjórn landsins með yfirstjórn hersins. Hann skiptist í fjórar deildir: Landher, sjóher, flugher og þjóðarlögreglan. Allt í allt starfa um 44 þús manns sem hermenn í öllum þessum deildum. Í Hollandi var herskylda allt til [[1996]], en síðan þá hefur hernum verið breytt í atvinnuher. Verkefni hersins eru að verja móðurlandið og Hollensku Antilleyjar fyrir hugsanlegri árás óvina. Í samvinnu við [[NATÓ]] og [[Sameinuðu þjóðirnar]] starfar herinn einnig að alþjóðlegum verkefnum, og aðstoðar gjarnan við hamfarir. Útgjöld vegna hernaðar nema 1,4% af heildartekjum landsins.
=== Höfuðborg ===
[[Mynd:Den Haag Binnenhof.jpg|thumb|[[Binnenhof]] í Hag er aðsetur hollenska þingsins]]
Höfuðborg Hollands er Amsterdam, þrátt fyrir að ríkistjórnin sitji ekki þar, en samkvæmt stjórnarskrá landsins er Amsterdam höfuðborgin.<ref>{{Vísindavefurinn|2395|Hver er höfuðborg Hollands?}}</ref> Þar er aðsetur þjóðhöfðingjans og hefur verið síðan Hollandi var breytt í konungsríki [[1815]]. Ríkisstjórnin situr í borginni Haag, sem er höfuðborg fylkisins Suður-Hollands. Þar er einnig [[Alþjóðadómstóllinn]] með aðsetur.
=== Fylki ===
Hollandi er skipt niður í tólf fylki (''provincie''). Það yngsta, Flevoland, var stofnað 1986 er suðurhluti [[IJsselmeer]] var þurrkaður upp og numinn.
Fylki Hollands eftir stærð:
{{col-begin}}{{col-2}}
{| class="wikitable" width="500px"
|-
! Röð !! Hérað !! Stærð í km<sup>2</sup> !! Íbúafjöldi !! Höfuðborg
|-
| 1 || [[Drenthe]] || 2.652 || 490 þúsund || [[Assen]]
|-
| 2 || [[Flevoland]] || 1.426 || 356 þúsund || [[Lelystad]]
|-
| 3 || [[Frísland]] <br/ > (''Friesland'') || 3.361 || 646 þúsund || [[Leeuwarden]]
|-
| 4 || [[Gelderland]] || 4.495 || 2 milljónir || [[Arnhem]]
|-
| 5 || [[Groningen (fylki)|Groningen]] || 2.344 || 577 þúsund || [[Groningen]]
|-
| 6 || [[Limburg (Holland)|Limburg]] || 2.167 || 1,1 milljón || [[Maastricht]]
|-
| 7 || [[Norður-Brabant]] <br/ > (''Noord-Brabant'') || 4.938 || 2,4 milljónir || [[Hertogenbosch]]
|-
| 8 || [[Norður-Holland]] <br/ > (''Noord-Holland'') || 2.660 || 2,6 milljónir || [[Haarlem]]
|-
| 9 || [[Overijssel]] || 3.337 || 1,1 milljón || [[Zwolle]]
|-
| 10 || [[Sjáland (Holland)|Sjáland]] <br/ > (''Zeeland'') || 1.792 || 381 þúsund || [[Middelburg]]
|-
| 11 || [[Suður-Holland]] <br/ > (''Zuid-Holland'') || 2.860 || 3,5 milljónir || [[Haag]]
|-
| 12 || [[Utrecht (fylki)|Utrecht]] || 1.356 || 1,2 milljónir || [[Utrecht]]
|}
{{col-2}}
{{location map+ |Holland |float=left |width=300|caption=Fylki í Hollandi|places=
{{location map~ |Holland |lat=52.9166666666667 |long=6.58333333333333 |label=<small>[[Drenthe]] |position=bottom}}
{{location map~ |Holland |lat=52.5 |long=5.58333333333333 |label= [[Flevoland]] |position=bottom}}
{{location map~ |Holland |lat=53.1666666666667 |long=5.66944444444444 |label= [[Frísland]] |position=bottom}}
{{location map~ |Holland |lat=52.0833333333333 |long=5.91666666666667 |label= [[Gelderland]] |position=right}}
{{location map~ |Holland |lat=53.25 |long=6.75 |label= [[Groningen (fylki)|Groningen]] |position=top}}
{{location map~ |Holland |lat=51.25 |long=5.91666666666667 |label= [[Limburg (Holland)|Limburg]] |position=right}}
{{location map~ |Holland |lat=51.5833333333333 |long=5.08333333333333 |label= [[Norður-Brabant]] |position=right}}
{{location map~ |Holland |lat=52.6666666666667 |long=4.83333333333333 |label= [[Norður-Holland]] |position=left}}
{{location map~ |Holland |lat=52.5 |long=6.5 |label= [[Overijssel]] |position=bottom}}
{{location map~ |Holland |lat=52.0833333333333 |long=5.16666666666667 |label= [[Utrecht (fylki)|Utrecht]] |position=bottom}}
{{location map~ |Holland |lat=51.5 |long=3.83333333333333 |label= [[Sjáland (Holland)|Sjáland]]|position=bottom}}
{{location map~ |Holland |lat=52 |long=4.5 |label= [[Suður-Holland]]</small>|position=left}}}}
{{col-end}}
== Efnahagslíf ==
=== Gjaldmiðill ===
Gjaldmiðill Hollands er [[evra]]n en hún var tekin upp þar í landi [[2002]]. Áður notuðu Hollendingar gyllini (''Gulden''). Gyllinið var notað sem mynt í ýmsum löndum í Evrópu. Hollendingar byrjuðu að nota gyllini að einhverju leyti allt frá [[1378]] þegar Vilhjálmur V greifi af Hollandi og Sjálandi (''Zeeland'') lét þrykkja fyrstu slíku myntina. Opinberlega var gyllinið tekið í notkun [[1601]]. Árið [[1999]] var evran fyrst notuð í uppgjöri fyrirtækja, en [[1. janúar]] [[2002]] tók hún við sem gjaldmiðill landsins.
== Íbúar ==
Íbúar Hollands eru tæplega 17 milljónir talsins og búa flestir í stórborgunum í vesturhluta landsins. Holland er meðal þéttbýlustu landa heims, en þar búa að jafnaði 397 íbúar á km. Rétt tæp 20% landsmanna eru af erlendum uppruna, flestir frá [[Indónesía|Indónesíu]], eða tæp 390 þús manns en rétt á eftir koma Þjóðverjar (380 þús manns).
=== Tungumál ===
[[Mynd:Nederlandgodsdienst1849-de.PNG|thumb|Kort af útbreiðslu trúfélaga. Grænt er þar sem kaþólikkar eru í meirihluta, rautt þar sem kalvínistar eru í meirihluta.]]
Í Hollandi eru töluð tvö viðurkennd tungumál: [[hollenska]] og [[frísneska]]. Hollenska er vesturgermanskt tungumál og náskylt þýsku. Nokkur munur er á málinu eftir landsvæðum, en það er einnig talað sums staðar í Belgíu auk núverandi og fyrrverandi nýlenda Hollendinga en einnig er tungumálið [[afríkanska]] (''afrikaans''), sem talað er í sunnanverði Afríku upprunnið úr hollensku.
Frísneska er nær eingöngu töluð í héraðinu Fríslandi og á Frísnesku eyjunum undan norðurströndinni. Málið er náskylt þýsku og [[Danska|dönsku]] og er einnig talað í strandhéruðum Þýskalands við Norðursjó. Þeir íbúar Hollands sem tala frísnesku, tala einnig hollensku.
=== Trú ===
Trú manna í Hollandi er ákaflega misjöfn, meira en gengur og gerist í Vestur-Evrópu. 55.1% landsmanna kenna sig ekki við nein trúarbrögð, hvorki kristin né önnur en það er eitt stærsta hlutfall á [[vesturlönd]]um. 23,7% eru [[Kaþólska kirkjan|kaþólskir]] og 10.2% mótmælendur (flestir eru [[Kalvínismi|Kalvínstrúar]]), og 5.8% múslimar. Flestir kaþólikkar búa í suðurhluta landsins (Limburg og Brabant).
== Menning ==
=== Vísindi og listir ===
[[Mynd:The Nightwatch by Rembrandt - Rijksmuseum.jpg|thumb|left|Málverkið Næturvaktin eftir Rembrandt (1642)]]
Á gullaldarárum Hollands komu fram margir frægir lista- og vísindamenn. Meðal þekktustu málara er án efa [[Rembrandt]], en verk hans þykja dýrgripir í dag. Af öðrum þekktum málurum má nefna [[Hieronymus Bosch]], [[Jan Vermeer]], [[Frans Hals]], [[Jan Steen]] og [[Vincent van Gogh]].
Skáldskapur hefur staðið svolítið í skugga myndlistarinnar. Þó eru [[Joost van den Vondel]], [[Pieter Cornelszoon Hooft]], [[Harry Mulisch]] og [[Gerard Reve]] þekkt nöfn þar í landi.
Meðal þekkstustu vísindamanna Hollendinga má nefna [[Erasmus frá Rotterdam]], húmanisti, heimspekingur og guðfræðingur, [[Christiaan Huygens]], stærðfræðingur og eðlisfræðingur, og [[Antoni van Leeuwenhoek]], sem smíðaði fyrstu [[smásjá]]na.
=== Íþróttir ===
[[Mynd:Speed skating in the Netherlands.jpg|thumb|Skautahlaup hefur verið ein vinsælasta íþrótt Hollendinga]]
Hollendingar hafa á afburða íþróttamönnum og konum að skipa. Þjóðaríþrótt Hollendinga áður fyrr var skautahlaup, en það er enn ein vinsælasta íþrótt almennings. Fólk notaði frosin síki til að fara á skauta. Hollensk [[knattspyrna]] er á heimsklassa. Karlalandsliðið hefur þrisvar leikið til úrslita á HM, en ávallt tapað, síðast fyrir Spáni [[2010]]. Meðal þekktustu knattpyrnumanna má nefna [[Johan Cruijff]] og [[Marco van Basten]]. Hollenskir þjálfarar eru eftirsóttir víða um heim. Holland og Belgía héldu í sameiningu EM í knattspyrnu árið 2000. [[1928]] voru sumarólympíuleikarnir haldnir í Amsterdam. Amsterdam og Rotterdam eru að sækja um að fá að halda þá að nýju fyrir árið [[2028]]. [[Ólympíuleikar þroskaheftra]] voru haldnir í Arnhem [[1980]].
=== Matargerð ===
[[Mynd:Kaasmarkt2 close.jpg|thumb|Ostasala í borginni Gouda]]
Hollensk matargerð er ekki eins þekkt og í ýmsum öðrum evrópskum löndum. Þó er Holland þekkt ostaland. Helstu ostar þar eru Edammer (frá borginni Edam), Goudse kaas (frá Gouda), Leerdammer (frá Leerdam), Delft (frá Delft) og ýmsa fleiri. Ostamarkaðurinn í Gouda er heimsfrægur, en þar eru ostauppboð haldin undir berum himni.
=== Helgidagar ===
Ólíkt því sem gerist í öðrum löndum er enginn eiginlegur þjóðhátíðardagur í Hollandi. Í stað þess er haldið upp á konungsdaginn. Ekki er 1. maí heldur haldinn hátíðlegur þar í landi. Stríðslokahátíðin eftir heimstyrjöldina síðari er haldinn 5. maí, ekki 8. maí eins og í nokkrum öðrum evrópskum löndum, því Þjóðverjar og Hollendingar sömdu um frið þremur dögum fyrir hin eiginlegu stríðslok.
Opinberir helgidagar í Hollandi:
{| class="wikitable"
|-
! Dags. !! Helgidagur !! Ath.
|-
| [[1. janúar]] || Nýársdagur ||
|-
| Breytilegt að vori || [[Föstudagurinn langi]] || Eingöngu fyrir suma
|-
| Breytilegt að vori || [[Páskar]] || Sunnudagur og mánudagur
|-
| [[27. apríl]] || Konungsdagur || Fæðingardagur [[Vilhjálmur Alexander Hollandskonungur|Vilhjálms Alexanders]] konungs
|-
| [[4. maí]] || Minnisdagur || Minningardagur fyrir látna í stríðinu (ekki frídagur)
|-
| [[5. maí]] || Frelsisdagur || Minnisdagur fyrir endalok heimstyrjaldarinnar síðari
|-
| Breytilegt || [[Hvítasunna]] || Sunnudagur og mánudagur
|-
| [[5. desember]] || Nikulásarkvöld || Gjafadagur fyrir börn (ekki frídagur)
|-
| [[25. desember|25.]] og [[26. desember]] || [[Jól]] ||
|-
| [[31. desember]] || Gamlársdagur || (ekki frídagur)
|}
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{wpheimild|tungumál=nl|titill=Nederland|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2011}}
* {{wpheimild|tungumál=de|titill=Niederlande|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2011}}
{{hnit|52|20|00|N|05|30|00|E|display=title|region:NL}}
{{Evrópa}}
{{Evrópusambandið}}
{{Evrópuráðið}}
{{Efnahags- og framfarastofnunin}}
{{Fylki Hollands}}
[[Flokkur:Holland| ]]
lf1jruhbmivsd4rbrkh0evizcelgdvl
Flokkur:List
14
5410
1975249
1881517
2026-08-14T12:54:22Z
Akigka
183
1975249
wikitext
text/x-wiki
[[Flokkur:Meginflokkar]]
[[Flokkur:Menning]]
694rxeiohnqfirz4skju03faayk9rq2
Geirfugl
0
10864
1975274
1936642
2026-08-14T14:45:06Z
Akigka
183
1975274
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name=Geirfugl
| status = EX
| extinct = 1852. Síðasti fuglinn sást á Nýfundnalandi.
| status_system = iucn3.1
| image = Keulemans-GreatAuk.jpg
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Fugl]]ar (''Aves'')
| ordo = [[Strandfuglar]] (''Charadriiformes'')
| familia = [[Svartfuglar]] (''Alcidae'')
| genus = '''''Pinguinus'''''
| genus_authority = [[Pierre Joseph Bonnaterre]] (1791)
| species = '''''P. impennis'''''
| binomial_name = Pinguinus impennis
| binomial_authority=[[Carolus Linnaeus]] ([[1758]])
}}
'''Geirfugl''' ([[fræðiheiti]]: ''Pinguinus impennis'') er útdauð [[fugl]]ategund af [[álkuætt]]. Geirfuglinn var allt að 70 cm hár, vó um 5 kg og var ófleygur. Í útliti líktist geirfuglinn nokkuð [[mörgæs]]um, en er ekki af sömu ætt. Geirfuglinn var góður sundfugl og nærðist einkum á [[fiskur|fiski]]. Útbreiðslusvæði geirfuglsins voru strandsvæði [[Norður-Atlantshaf]]sins.
Geirfuglinn var algengur víða í Norður-Atlantshafinu allt fram á [[16. öld]], en veiði gekk grimmt á stofninn. Lengst lifði geirfuglinn af við Ísland, en síðustu tveir geirfuglarnir voru drepnir í [[Eldey]] [[3. júní]] [[1844]]. Einhverjar sögur fara af því að til geirfugls hafi sést eftir það, einkum á [[Grænland]]i allt fram á sjötta áratug 19. aldar, en óvíst er um áreiðanleika þeirra sagna.
== Veiðar og útrýming ==
Geirfuglaveiðar voru stundaðar fyrr á öldum og farið út í eyjar þar sem geirfuglar lifðu. Í Íslandslýsingu sem talin er vera eftir [[Oddur Einarsson|Odd Einarsson]] biskup er þessi lýsing á slíkum veiðum: „Þegar fiskimenn fara þangað til fuglatekju, verða þeir fyrir árásum fugla þessara, sem ráðast á komumenn í þéttri fylkingu og með feiknakrafti og troða þá niður, nema mennirnir sjái við árásinni með því að drepa nokkra hina fremstu í fylkingunni. Þá snúa hinir frá og leggja á flótta,og er þá fyrirhafnarlítið að taka þá á undanhaldinu."<ref>
[http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000252036 Höfundur Qualiscunque]</ref>
Framan af var geirfugl veiddur til matar, en þegar fuglinum fór að fækka verulega fóru safnarar og náttúrugripasöfn að borga háar [[gjaldeyrir|fjárhæðir]] fyrir fuglinn og má segja að það hafi verið hinn endanlegi dauðadómur tegundarinnar. Um 80 uppstoppaðir geirfuglar hafa varðveist til dagsins í dag. Einn þeirra má finna á [[Náttúrufræðistofnun Íslands]], en hann fékkst á uppboði í [[London]] [[1971]] að undangenginni landssöfnun. (Sjá ''[[Geirfuglsmálið]]''.)
[[Carl Franz Siemsen]] kaupmaður í Reykjavík var umboðsmaður fyrir ýmsa erlenda vísindamenn og söfn. Árið [[1844]] er honum falið að ná í geirfugl og bauð hann bændum í Höfnum 300 krónur fyrir dauðan eða lifandi geirfugl. Það varð til þess að [[4. júní]] 1844 fóru fjórir á stað til [[Eldey]]jar og sjá þar tvo geirfugla sem sátu á klettasnös og sneru þá úr hálsliðnum.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3278340 Geirfuglinn, Lesbók Morgunblaðsins, 13. tölublað (03.04.1949)]</ref>
== Geirfuglsmálið==
Geirfuglsmálið var landssöfnun sem fór fram á Íslandi snemma árs [[1971]] til að safna fyrir kaupum á [[uppstoppun|uppstoppuðum]] [[geirfugl|geirfugli]], sem stóð til að [[uppboð|bjóða upp]] hjá uppboðsfyrirtækinu [[Sotheby's]] í [[London]]. [[Valdimar Jóhannesson]], þá blaðamaður og síðar lögmaður, var forgöngumaður söfnunarinnar. Um tvær milljónir króna söfnuðust. Fuglinn var boðinn upp rétt fyrir kl. 13, fimmtudaginn 4. mars 1971, og féll hann Íslendingum í skaut fyrir 9.000 [[sterlingspund]] (um 1,9 milljónir króna) eftir snarpa sennu við fulltrúa [[DuPont]]-ættarinnar.<ref>{{tímarit.is|1419310|„Andrúmsloftið var nánast rafmagnað“|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 1971|bls=32}}</ref> Þetta var gríðarlegt verð fyrir slíkan grip, líklega [[heimsmet]] á þeim tíma. Fyrri eigandi fuglsins var [[Johan Otto Raben-Levetzau]] barón.
[[Náttúrugripasafn Íslands]] fékk geirfuglinn til varðveislu og er hann þar til sýnis, sá eini á landinu.
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041109125717/www.ni.is/syningar/geirfugl.phtml Geirfuglarnir á Náttúrufræðistofnun Íslands]
* [https://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3272055 ''Geirfuglinn''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1936]
{{Wiktionary|geirfugl}}
[[Flokkur:Svartfuglar]]
2ynlt38g2q1x2nq73dtpk71ugcnuucx
1975276
1975274
2026-08-14T14:46:02Z
Akigka
183
/* Geirfuglsmálið */
1975276
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name=Geirfugl
| status = EX
| extinct = 1852. Síðasti fuglinn sást á Nýfundnalandi.
| status_system = iucn3.1
| image = Keulemans-GreatAuk.jpg
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Fugl]]ar (''Aves'')
| ordo = [[Strandfuglar]] (''Charadriiformes'')
| familia = [[Svartfuglar]] (''Alcidae'')
| genus = '''''Pinguinus'''''
| genus_authority = [[Pierre Joseph Bonnaterre]] (1791)
| species = '''''P. impennis'''''
| binomial_name = Pinguinus impennis
| binomial_authority=[[Carolus Linnaeus]] ([[1758]])
}}
'''Geirfugl''' ([[fræðiheiti]]: ''Pinguinus impennis'') er útdauð [[fugl]]ategund af [[álkuætt]]. Geirfuglinn var allt að 70 cm hár, vó um 5 kg og var ófleygur. Í útliti líktist geirfuglinn nokkuð [[mörgæs]]um, en er ekki af sömu ætt. Geirfuglinn var góður sundfugl og nærðist einkum á [[fiskur|fiski]]. Útbreiðslusvæði geirfuglsins voru strandsvæði [[Norður-Atlantshaf]]sins.
Geirfuglinn var algengur víða í Norður-Atlantshafinu allt fram á [[16. öld]], en veiði gekk grimmt á stofninn. Lengst lifði geirfuglinn af við Ísland, en síðustu tveir geirfuglarnir voru drepnir í [[Eldey]] [[3. júní]] [[1844]]. Einhverjar sögur fara af því að til geirfugls hafi sést eftir það, einkum á [[Grænland]]i allt fram á sjötta áratug 19. aldar, en óvíst er um áreiðanleika þeirra sagna.
== Veiðar og útrýming ==
Geirfuglaveiðar voru stundaðar fyrr á öldum og farið út í eyjar þar sem geirfuglar lifðu. Í Íslandslýsingu sem talin er vera eftir [[Oddur Einarsson|Odd Einarsson]] biskup er þessi lýsing á slíkum veiðum: „Þegar fiskimenn fara þangað til fuglatekju, verða þeir fyrir árásum fugla þessara, sem ráðast á komumenn í þéttri fylkingu og með feiknakrafti og troða þá niður, nema mennirnir sjái við árásinni með því að drepa nokkra hina fremstu í fylkingunni. Þá snúa hinir frá og leggja á flótta,og er þá fyrirhafnarlítið að taka þá á undanhaldinu."<ref>
[http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000252036 Höfundur Qualiscunque]</ref>
Framan af var geirfugl veiddur til matar, en þegar fuglinum fór að fækka verulega fóru safnarar og náttúrugripasöfn að borga háar [[gjaldeyrir|fjárhæðir]] fyrir fuglinn og má segja að það hafi verið hinn endanlegi dauðadómur tegundarinnar. Um 80 uppstoppaðir geirfuglar hafa varðveist til dagsins í dag. Einn þeirra má finna á [[Náttúrufræðistofnun Íslands]], en hann fékkst á uppboði í [[London]] [[1971]] að undangenginni landssöfnun. (Sjá ''[[Geirfuglsmálið]]''.)
[[Carl Franz Siemsen]] kaupmaður í Reykjavík var umboðsmaður fyrir ýmsa erlenda vísindamenn og söfn. Árið [[1844]] er honum falið að ná í geirfugl og bauð hann bændum í Höfnum 300 krónur fyrir dauðan eða lifandi geirfugl. Það varð til þess að [[4. júní]] 1844 fóru fjórir á stað til [[Eldey]]jar og sjá þar tvo geirfugla sem sátu á klettasnös og sneru þá úr hálsliðnum.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3278340 Geirfuglinn, Lesbók Morgunblaðsins, 13. tölublað (03.04.1949)]</ref>
== Geirfuglsmálið==
Geirfuglsmálið var landssöfnun sem fór fram á Íslandi snemma árs [[1971]] til að safna fyrir kaupum á [[uppstoppun|uppstoppuðum]] geirfugli, sem stóð til að [[uppboð|bjóða upp]] hjá uppboðsfyrirtækinu [[Sotheby's]] í [[London]]. [[Valdimar Jóhannesson]], þá blaðamaður og síðar lögmaður, var forgöngumaður söfnunarinnar. Um tvær milljónir króna söfnuðust. Fuglinn var boðinn upp rétt fyrir kl. 13, fimmtudaginn 4. mars 1971, og féll hann Íslendingum í skaut fyrir 9.000 [[sterlingspund]] (um 1,9 milljónir króna) eftir snarpa sennu við fulltrúa [[DuPont]]-ættarinnar.<ref>{{tímarit.is|1419310|„Andrúmsloftið var nánast rafmagnað“|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 1971|bls=32}}</ref> Þetta var gríðarlegt verð fyrir slíkan grip, líklega [[heimsmet]] á þeim tíma. Fyrri eigandi fuglsins var [[Johan Otto Raben-Levetzau]] barón.
[[Náttúrugripasafn Íslands]] fékk geirfuglinn til varðveislu og er hann þar til sýnis, sá eini á landinu.
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041109125717/www.ni.is/syningar/geirfugl.phtml Geirfuglarnir á Náttúrufræðistofnun Íslands]
* [https://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3272055 ''Geirfuglinn''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1936]
{{Wiktionary|geirfugl}}
[[Flokkur:Svartfuglar]]
s1pmqlthjl1887fx3wdc6x7c4t34gnn
Blævar
0
16592
1975277
1965779
2026-08-14T14:56:42Z
Akigka
183
1975277
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Blævar
| kyn = kk
| nefnifall = Blævar
| þolfall = Blævar
| þágufall = Blævari
| eignarfall = Blævars
| eiginnöfn = 0
| millinöfn = 1
| dagsetning = janúar 2025
| gk = 954
}}
'''Blævar''' er [[íslenskt karlmannsnafn]] sem er fremur nýtt.<ref>{{cite web|url=https://mannanofn.arnastofnun.is/nafn/954|title=Blævar|website=Nöfn Íslendinga|publisher=Árnastofnun|access-date=14.8.2026}}</ref> Aðeins einn Íslendingur bar nafnið sem millinafn í janúar 2025.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=14.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://bin.arnastofnun.is/leit/?q=Blævar|titill=Orðabók Háskólans - Blævar|mánuðurskoðað=27. desember|árskoðað=2005}}
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn]]
09wixvv459upu872us28ccuhpahfb31
Gottsveinn
0
16892
1975262
1966742
2026-08-14T14:00:01Z
Akigka
183
1975262
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Gottsveinn
| kyn = kk
| nefnifall = Gottsveinn
| þolfall = Gottsvein
| þágufall = Gottsveini
| eignarfall = Gottsveins
| eiginnöfn = 3
| millinöfn = 1
| dagsetning = janúar 2025
| gk = 2203
}}
'''Gottsveinn''' er [[íslenskt karlmannsnafn]]. Árið 2025 báru 3 Íslendingar nafnið sem fyrsta nafn og einn sem millinafn.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|website=Hagstofa Íslands|access-date=14.8.2026}}</ref> Hugsanlega er nafnið dregið af lágþýska nafninu ''Gottwin''.<ref>{{cite web|url=https://mannanofn.arnastofnun.is/nafn/2203|title=Gottsveinn|website=Nöfn Íslendinga|publisher=Árnastofnun|access-date=14.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn]]
7pai73k9u4b3hl2ko1ygbe50a453cak
1975263
1975262
2026-08-14T14:00:16Z
Akigka
183
1975263
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Gottsveinn
| kyn = kk
| nefnifall = Gottsveinn
| þolfall = Gottsvein
| þágufall = Gottsveini
| eignarfall = Gottsveins
| eiginnöfn = 3
| millinöfn = 1
| dagsetning = janúar 2025
| gk = 2203
}}
'''Gottsveinn''' er [[íslenskt karlmannsnafn]]. Árið 2025 báru 3 Íslendingar nafnið sem fyrsta nafn og einn sem millinafn.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=14.8.2026}}</ref> Hugsanlega er nafnið dregið af lágþýska nafninu ''Gottwin''.<ref>{{cite web|url=https://mannanofn.arnastofnun.is/nafn/2203|title=Gottsveinn|website=Nöfn Íslendinga|publisher=Árnastofnun|access-date=14.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn]]
l679low92ctvwuqb8dglsmj1ne6oxaj
1975264
1975263
2026-08-14T14:00:54Z
Akigka
183
1975264
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Gottsveinn
| kyn = kk
| nefnifall = Gottsveinn
| þolfall = Gottsvein
| þágufall = Gottsveini
| eignarfall = Gottsveins
| eiginnöfn = 3
| millinöfn = 1
| dagsetning = janúar 2025
| gk = 2203
}}
'''Gottsveinn''' er [[íslenskt karlmannsnafn]]. Árið 2025 báru 3 Íslendingar nafnið sem fyrsta nafn og einn sem millinafn.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=14.8.2026}}</ref> Hugsanlega er nafnið dregið af lágþýska nafninu ''Godwin''.<ref>{{cite web|url=https://mannanofn.arnastofnun.is/nafn/2203|title=Gottsveinn|website=Nöfn Íslendinga|publisher=Árnastofnun|access-date=14.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn]]
1l40eepexchwxnzjfxwac1xrtksfful
Haddý
0
18675
1975260
1820380
2026-08-14T13:40:58Z
Akigka
183
1975260
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Haddý
| kyn = kvk
| nefnifall = Haddý
| þolfall = Haddý
| þágufall = Haddý
| eignarfall = Haddýjar
| eiginnöfn = 2
| millinöfn = 1
| dagsetning = júlí 2007
}}
'''Haddý''' er [[íslenskt kvenmannsnafn]]. Árið 2025 báru fimm konur nafnið sem fyrsta nafn og ein sem millinafn.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=14.8.2026}}</ref> Það er líka algeng stytting á nöfnum sem hefjast á hall-, haf- og hrafn-.<ref>{{cite web|url=https://mannanofn.arnastofnun.is/nafn/2411|title=Haddý|website=Nöfn Íslendinga|publisher=Árnastofnun|access-date=14.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]]
87wenui5k82pdg3apfpd39329cci1m2
1975261
1975260
2026-08-14T13:41:09Z
Akigka
183
1975261
wikitext
text/x-wiki
{{Íslenskt mannanafn
| nafn = Haddý
| kyn = kvk
| nefnifall = Haddý
| þolfall = Haddý
| þágufall = Haddý
| eignarfall = Haddýjar
| eiginnöfn = 5
| millinöfn = 1
| dagsetning = júlí 2007
}}
'''Haddý''' er [[íslenskt kvenmannsnafn]]. Árið 2025 báru fimm konur nafnið sem fyrsta nafn og ein sem millinafn.<ref>{{cite web|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=14.8.2026}}</ref> Það er líka algeng stytting á nöfnum sem hefjast á hall-, haf- og hrafn-.<ref>{{cite web|url=https://mannanofn.arnastofnun.is/nafn/2411|title=Haddý|website=Nöfn Íslendinga|publisher=Árnastofnun|access-date=14.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}}
[[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]]
75yxyx7d4kg9zgrpihd8g31qulwi219
Skammbyssa
0
24786
1975334
1437156
2026-08-15T09:07:09Z
Dinnersaur
119495
1975334
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:M1911 A1 pistol.jpg|thumb|Hálfsjálfvirk .45 ACP [[Colt M1911A1]] skammbyssa.]]
[[Mynd:Glock 17 2nd Gen.jpg|thumb|Hálfsjálfvirk 9mm [[Glock 17]] skammbyssa.]]
'''Skammbyssa''' er lítið hand[[skotvopn]] sem skjóta má úr með annarri hendi, orðið nær yfir allar hleðslu aðferðir svo lengi sem skeftið er búið til fyrir eina hönd. Eru ýmist notaðar til margvíslegrar íþróttaiðkunar, sjálfsvarnar, í [[her]]naði og [[lögregla|löggæslu]].[[Samuel Colt]] hannaði og smíðaði fyrstu [[sexhleypa|sexhleypuna]]. Skammbyssur eru yfirleitt [[hálfsjálfvirkt skotvopn|hálfsjálfvirkar]], en til eru fáeinar [[alsjálfvirkt skotvopn|alsjálfvirkar]] skammbyssur, t.d. [[Glock 18]] og [[Beretta 93R]].
''Loftskammbyssur'' nota samþjappað [[loft]] sem [[drifefni]], sem gjarnan fæst úr [[kolsýruhylki]], og eru einkum notaðar til afþreyingar eða við iðkun [[skotfimi]].
[[Flokkur:Skammbyssur| ]]
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[en:Handgun]]
[[fa:سلاح کمری]]
bgcb0x7mk8ujv3wwzi4g78w44v6g3cj
Fjallahjól
0
25988
1975250
1970687
2026-08-14T12:56:21Z
Akigka
183
1975250
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Mountain-bike-racing.jpg|thumb|right|Torfærukeppni á fjallahjólum.]]
[[Mynd:Mountainbike.Iceland.jpg|thumb|Fjallahjólamaður á toppi eystri [[Móskarðshnúkar|Móskarðshnúks]] (807 m.)]]
'''Fjallahjól''' eru [[reiðhjól]] á breiðum dekkjum með allt að 27 [[gír]]um og sérhönnuð til að ferðast um utan [[malbik]]aðra vega. Fyrstu fjallahjólin komu á sjónarsviðið á [[1981-1990|níunda áratug]] [[20. öldin|tuttugustu aldar]] og voru þau hönnuð út frá [[Schwinn Balloon-hjól]]inu.
== Tegundir ==
Fjallahjól eru framleidd með annað hvort framdempara eða með tveimur dempurum; einum að framan og einum að aftan. Slík hjól eru kölluð [[víðavangshjól]] eða cross-country. [[Ferðahjól]]in eru einnig vinsæl. Yfirleitt eru það einfaldlega hefðbundin fjallahjól með aukaútbúnaði, s.s. brettum og bögglaberum en þeir allra hörðustu fjárfesta í sérútbúnum ferðahjólum með sérstöku lagi og miklu af sérsniðnum útbúnaði. Einnig hafa komið fram hjól sem líkjast [[BMX]]-hjólum og eru mest notuð í brautum, á stökkpöllum og innanbæjar. [[Fjallabrun]] er orðið vinsælt sport víða um heim og er því oft líkt við [[snjóbretti|snjóbrettaæðið]]. Sérútbúin hjól sem líkjast einna helst [[mótorkrosshjól]]um eru notuð í þessa íþrótt en keppnir eru haldnar víða um heim. [[Free-ride-hjól]] eru svo nýjasta æðið en sá stíll er sóttur til [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í [[Kanada]] þar sem hjólað er eftir mjög tæknilega erfiðum leiðum, oft á uppbyggðum pöllum, með ýmsum þrautum og stökkpöllum. Þessi hjól eru mitt á milli fjallabrunshjóla og víðavangshjóla, yfirleitt með dempurum að framan og aftan svipað og fjallabrunshjólin en oft léttari og meðfærilegri. {{Heimild vantar}}
== Tenglar ==
*[http://www.fjallahjolaklubburinn.is Íslenski fjallahjólaklúbburinn]
*[http://www.lhm.is Landssamtök hjólreiðamanna]
*[https://hfr.is/ Hjólreiðafélag Reykjavíkur]
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://www.mmedia.is/ifhk/odo-i.htm|titill=Hjólað á Íslandi í 100 ár|mánuðurskoðað=23. apríl|árskoðað=2006}}{{Wiktionary|fjallahjól}}
[[Flokkur:Gerðir reiðhjóla]]
[[Flokkur:Útivist]]
a5bew1hwcwrwe6ikt8u2p5f0nmowrf5
Rachel Carson
0
33148
1975255
1491472
2026-08-14T13:23:10Z
Akigka
183
1975255
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Rachel-Carson.jpg|thumb|right|Rachel Carson um 1940.]]
'''Rachel Carson''' ([[27. maí]] [[1907]] – [[14. apríl]] [[1964]]) var [[BNA|bandarískur]] [[dýrafræði]]ngur og [[sjávarlíffræði]]ngur. Frægasta rit hennar, ''[[Raddir vorsins þagna]]'' ([[1962]]), markar upphafið á [[umhverfishreyfingin|umhverfishreyfingunni]]. Bókin hafði gríðarleg áhrif í Bandaríkjunum þar sem hún leiddi til stefnubreytingar varðandi notkun [[skordýraeitur]]s, einkum [[DDT]].<ref>{{cite journal|author=Smith, Michael|year=2011|title='Silence, Miss Carson!' Science, Gender, and the Reception of 'Silent Spring'|journal=Feminist Studies|volume=27|number=3|pages=733–752|doi=10.2307/317881}}</ref>
== Ritverk ==
=== Bækur ===
* ''Under The Sea Wind'' (1941)
* ''The Sea Around Us'' (1951 - ísl. þýð. ''Hafið og huldar lendur'' 1953)
* ''The Edge of the Sea'' (1955)
* ''Silent Spring'' (1962 - ísl. þýð. ''Raddir vorsins þagna'' 1965)
* ''The Sense of Wonder'' (1965)
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{Stubbur|æviágrip}}
{{DEFAULTSORT:Carson, Rachel}}
{{fd|1907|1964}}
[[Flokkur:Bandarískir umhverfissinnar]]
[[Flokkur:Bandarískir dýrafræðingar]]
[[Flokkur:Bandarískir sjávarlíffræðingar]]
rxae1cxzhalkw4mn3jrbmpdahqmtkv0
Hríðskotabyssa
0
37537
1975279
1975205
2026-08-14T15:02:09Z
Dinnersaur
119495
1975279
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:MP5.jpg|thumb|250px|Hríðskotabyssan [[Heckler & Koch MP5]]]]
[[Mynd:UZI Submachine Gun (7414624230).jpg|thumb|250px|Uzi]]
[[Mynd:Thompson submachine gun noBG.png|thumb|250px|Thompson]]
'''Hríðskotabyssa''' einnig þekkt sem '''Handvélbyssa''' er [[alsjálfvirkt skotvopn|al-]] eða [[hálfsjálfvirkt skotvopn|hálfsjálfvirkt]] hand[[skotvopn]], sem skýtur [[skammbyssa|skammbyssuskotum]], oftast 9 mm. Hríðskotabyssa er mun léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en mun skammdrægari. Er einnig léttari og skammdrægari en [[hríðskotariffill]]. Dæmi um þekktar hríðskotabyssur eru [[Thompson]] ([[Bandaríkin|amerísk]]), [[Uzi]] ([[ísrael]]sk) og [[MP5]] ([[Þýskaland|þýsk]]).
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Hríðskotabyssur| ]]
6t3i4awiuv7o6r9advcth0c7i9p0v1r
1975290
1975279
2026-08-14T16:30:04Z
Dinnersaur
119495
1975290
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:MP5.jpg|thumb|250px|Hríðskotabyssan [[Heckler & Koch MP5]]]]
[[Mynd:UZI Submachine Gun (7414624230).jpg|thumb|250px|Uzi]]
[[Mynd:Thompson submachine gun noBG.png|thumb|250px|Thompson]]
'''Hríðskotabyssa''' eða '''handvélbyssa''' er [[alsjálfvirkt skotvopn|al-]] eða [[hálfsjálfvirkt skotvopn|hálfsjálfvirkt]] hand[[skotvopn]], sem skýtur [[skammbyssa|skammbyssuskotum]], oftast 9 mm. Hríðskotabyssa er mun léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en mun skammdrægari. Er einnig léttari og skammdrægari en [[hríðskotariffill]]. Dæmi um þekktar hríðskotabyssur eru [[Thompson]] ([[Bandaríkin|amerísk]]), [[Uzi]] ([[ísrael]]sk) og [[MP5]] ([[Þýskaland|þýsk]]).
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Hríðskotabyssur| ]]
mi3w4wohjmy6ul0p6xe9hm1t5lg9re0
1975343
1975290
2026-08-15T09:43:01Z
Dinnersaur
119495
1975343
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:MP5.jpg|thumb|250px|[[Heckler & Koch MP5]]]]
[[Mynd:UZI Submachine Gun (7414624230).jpg|thumb|250px|Uzi]]
[[Mynd:Thompson submachine gun noBG.png|thumb|250px|Thompson]]
'''Hríðskotabyssa''' eða '''handvélbyssa''' er [[alsjálfvirkt skotvopn|al-]] eða [[hálfsjálfvirkt skotvopn|hálfsjálfvirkt]] hand[[skotvopn]], sem skýtur [[skammbyssa|skammbyssuskotum]], oftast 9 mm. Hríðskotabyssa er mun léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en mun skammdrægari. Er einnig léttari og skammdrægari en [[hríðskotariffill]]. Dæmi um þekktar hríðskotabyssur eru [[Thompson]] ([[Bandaríkin|amerísk]]), [[Uzi]] ([[ísrael]]sk) og [[MP5]] ([[Þýskaland|þýsk]]).
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Hríðskotabyssur| ]]
nqofc57d8y9xuphfywvqcsa0ussgwzt
1975345
1975343
2026-08-15T09:50:31Z
Dinnersaur
119495
1975345
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:MP5.jpg|thumb|250px|[[Heckler & Koch MP5]]]]
[[Mynd:UZI Submachine Gun (7414624230).jpg|thumb|250px|Uzi]]
[[Mynd:Thompson submachine gun noBG.png|thumb|250px|Thompson]]
'''Hríðskotabyssa''' eða '''handvélbyssa''' er [[alsjálfvirkt skotvopn|al-]] eða [[hálfsjálfvirkt skotvopn|hálfsjálfvirkt]] hand[[skotvopn]], sem skýtur [[skammbyssa|skammbyssuskotum]], oftast 9 mm. Hríðskotabyssa er mun léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en mun skammdrægari. Er einnig léttari og skammdrægari en [[hríðskotariffill]]. Dæmi um þekktar hríðskotabyssur eru [[Thompson]] ([[Bandaríkin|Amerísk]]), [[Uzi]] ([[Ísrael]]sk) og [[MP5]] ([[Þýskaland|Þýsk]]).
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Hríðskotabyssur| ]]
sk3g80nqd9k1slzdjem7hnyxec4oe0i
Hríðskotariffill
0
37539
1975282
1975208
2026-08-14T15:10:29Z
Dinnersaur
119495
1975282
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Sam16a1.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:Ak74l.png|thumb|right|AK-74]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] (bandarískur) og [[AK-47]] (rússneskur).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
40zzn8nq7zzugwfbgzq1uapv2t6rrey
1975283
1975282
2026-08-14T15:14:04Z
Dinnersaur
119495
1975283
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:M16A1 brimob.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:Ak74l.png|thumb|right|AK-74]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] (bandarískur) og [[AK-47]] (rússneskur).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
6az0fmf3i96dy5j0psrqumq4geyhscf
1975332
1975283
2026-08-15T09:00:49Z
Dinnersaur
119495
1975332
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:M16A1 brimob.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] (bandarískur) og [[AK-47]] (rússneskur).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
kfcfpk1jnxhu124n73umxsgu6knas8q
1975339
1975332
2026-08-15T09:37:23Z
Dinnersaur
119495
1975339
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:NMAH-2004-26289-10.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] (bandarískur) og [[AK-47]] (rússneskur).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
9vqnvp3v1ig321bpzdcni331prsltzg
1975340
1975339
2026-08-15T09:40:19Z
Dinnersaur
119495
1975340
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:NMAH-2004-26289-10.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] (amerískur) og [[AK-47]] (rússneskur).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
arfvbkdas38gthvo0mpetlqg63unfnk
1975341
1975340
2026-08-15T09:41:47Z
Dinnersaur
119495
1975341
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:NMAH-2004-26289-10.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] (Bandaríkin|amerískur) og [[AK-47]] (Rússland|rússneskur).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
dgjxpxzqfrfm5c6e1icc92ko1mzttpy
1975342
1975341
2026-08-15T09:42:36Z
Dinnersaur
119495
1975342
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:NMAH-2004-26289-10.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] ([[Bandaríkin|amerískur]]) og [[AK-47]] ([[Rússland|rússneskur]]).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
nt2sexeby1sig8si5ujpblhxvbs8f5n
1975344
1975342
2026-08-15T09:50:04Z
Dinnersaur
119495
1975344
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:NMAH-2004-26289-10.jpg|thumb|right|M16A1]]
[[Mynd:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|thumb|right|AKM]]
'''Hríðskotariffill''' eða '''árásarriffill''' er hálf og alsjálfvirkt hand[[skotvopn]], sem skýtur 5,5 mm til 8 mm [[riffill|riffilskotum]]. Er léttari og meðfærilegri en [[vélbyssa]], en ekki eins langdrægur, en er þyngri og langdrægari en [[hríðskotabyssa]]. Þekktir hríðskotarifflar eru [[M16]] ([[Bandaríkin|Amerískur]]) og [[AK-47]] ([[Rússland|Rússneskur]]).
Fyrsti hríðskotariffillinn sem gerður var, hét [[Cei-Rigotti]], hannaður af [[Ítalía|Ítalanum]] [[Amerigo Cei-Rigotti]] sem var [[hermaður]] í Ítalska hernum, árið [[1890]]. Hríðskotariffillinn var fullgerður um árið [[1900]] og hægt var að stilla hann á sjálfvirkni og hálfsjálfvirkni
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[Flokkur:Sjálfvirkir rifflar]]
70xhoj9l85nw60q7uj0x1pyc6sdr38r
Sprengjuvarpa
0
39030
1975337
1516040
2026-08-15T09:21:22Z
Dinnersaur
119495
1975337
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:M79 Grenade Launcher (7414625716).jpg|thumb|M79 sprengjuvarpa.]]
[[Mynd:Soldiers firing a M120 120mm mortar (Iraq).jpg|thumb|300px|Bandarískir hermenn beita mortélbyssu]]
[[Mynd:MSPO2007-48.jpg|right|thumb|Þýsk [[Heckler & Koch GMG]], 40mm alsjálfvirk sprengjuvarpa]]
[[Mynd:Mortiers-p1000558.jpg|thumb|right|Sprengjuvörpur frá 19. öld]]
Orðið '''sprengjuvarpa''' getur átt við um tvennskonar [[vopn]]. Annað þeirra, sem einnig kallast '''mortélsbyssa''' (e. ''mortar'') er lítil hlaupstutt og hlaupvíð [[fallbyssa]]. Hitt vopnið á við það sem heitir á [[enska|ensku]] ''grenade launcher''.
Í fyrrnefnda vopninu, mortélsbyssa, (e. ''mortar'') er skotið er undir 45°-85° horni og kúlurnar fara því í krappan boga svo að vopninu er oft beitt til að skjóta yfir nálæga hæð og ofaní stöður óvina. Sprengjuvörpur hafa þann meginkost að þær eru min léttari en annað stórkotalið sem notar álíka þung skot. Það gerir það að verkum að fáeinir hermenn geta borið alla nausynleag hluta sprengjuvörpu á bakinu svo að fótgöngulið getur haft hana með sér sem stórskotalið ef annað stendur ekki til boða. Aftur á móti skjóta sprengivörpur skotum sínum á mun minni hraða svo að nútíma sprengivörpur draga yfirleitt aðeins fáeina kílómetra og áhrif skotsins felast nánast eingöngu í sprengingu kúlunnar þar sem hreyfiorka skotsins er mun minni en hjá öðru stórskotaliði.
Þó að flestart sprengjuvörpur séu litlar og léttar (oft undir 100 kg) eru mörg dæmi um mun stærri sprengjuvörpur, til dæmis þýsku [[digra berta|digru bertu]] sem hafði 420mm hlaupvídd og var notuð í fyrri heimsstyrjöldinni eða jafnvel hinn 914mm Litla Davíð (e. little david) sem var hannaður í seinni heimsstyjöldinni.
Litlu fótgönguliðsvörpurnar hafa yfirleitt slétt hlaup, þ.e. ekki með rifluðu hlaupi og skotin fá stöðugleika með spöðum aftan á þeim og eru framhlaðnar þannig að skoti er sleppt ofan í hlaupið og sprengivarpan hleypir af um leið og skotið lendir í botninum. Þetta gerir það að verkum að sprengjuvörpurnar þurfa að vera nokkuð uppréttar þegar þær skjóta. Stórar sprengjuvörpur eru líkari stórum fallbyssum og hafa riflað hlaup og eru hlaðnar að aftan.
Hitt vopnið sem er kallað sprengivarpa á íslensku (e. ''grenade launcher'') er minna og sumar útgáfur er hægt að festa á venjulega hrískotariffla en einnig eru til stórar sjálfvirkar útgáfur sem eru settar á þrífót eða ökutæki. Þessi vopn hafa gjarna 30-40mm hlaupvídd og skjóta með mjög litlum hraða (oft um 70m/s) og draga í mesta lagi 2km, yfirleitt mun minna, oft nokkur hundruð metra. Linkarnir á önnur tungumál eru á þessa gerð vopna.
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[ko:유탄#유탄 발사기]]
7kcm2ryqvdei2o30fw7p1jqrpo4d6i0
1975338
1975337
2026-08-15T09:21:38Z
Dinnersaur
119495
1975338
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:M79 Grenade Launcher (7414625716).jpg|thumb|M79 sprengjuvarpa]]
[[Mynd:Soldiers firing a M120 120mm mortar (Iraq).jpg|thumb|300px|Bandarískir hermenn beita mortélbyssu]]
[[Mynd:MSPO2007-48.jpg|right|thumb|Þýsk [[Heckler & Koch GMG]], 40mm alsjálfvirk sprengjuvarpa]]
[[Mynd:Mortiers-p1000558.jpg|thumb|right|Sprengjuvörpur frá 19. öld]]
Orðið '''sprengjuvarpa''' getur átt við um tvennskonar [[vopn]]. Annað þeirra, sem einnig kallast '''mortélsbyssa''' (e. ''mortar'') er lítil hlaupstutt og hlaupvíð [[fallbyssa]]. Hitt vopnið á við það sem heitir á [[enska|ensku]] ''grenade launcher''.
Í fyrrnefnda vopninu, mortélsbyssa, (e. ''mortar'') er skotið er undir 45°-85° horni og kúlurnar fara því í krappan boga svo að vopninu er oft beitt til að skjóta yfir nálæga hæð og ofaní stöður óvina. Sprengjuvörpur hafa þann meginkost að þær eru min léttari en annað stórkotalið sem notar álíka þung skot. Það gerir það að verkum að fáeinir hermenn geta borið alla nausynleag hluta sprengjuvörpu á bakinu svo að fótgöngulið getur haft hana með sér sem stórskotalið ef annað stendur ekki til boða. Aftur á móti skjóta sprengivörpur skotum sínum á mun minni hraða svo að nútíma sprengivörpur draga yfirleitt aðeins fáeina kílómetra og áhrif skotsins felast nánast eingöngu í sprengingu kúlunnar þar sem hreyfiorka skotsins er mun minni en hjá öðru stórskotaliði.
Þó að flestart sprengjuvörpur séu litlar og léttar (oft undir 100 kg) eru mörg dæmi um mun stærri sprengjuvörpur, til dæmis þýsku [[digra berta|digru bertu]] sem hafði 420mm hlaupvídd og var notuð í fyrri heimsstyrjöldinni eða jafnvel hinn 914mm Litla Davíð (e. little david) sem var hannaður í seinni heimsstyjöldinni.
Litlu fótgönguliðsvörpurnar hafa yfirleitt slétt hlaup, þ.e. ekki með rifluðu hlaupi og skotin fá stöðugleika með spöðum aftan á þeim og eru framhlaðnar þannig að skoti er sleppt ofan í hlaupið og sprengivarpan hleypir af um leið og skotið lendir í botninum. Þetta gerir það að verkum að sprengjuvörpurnar þurfa að vera nokkuð uppréttar þegar þær skjóta. Stórar sprengjuvörpur eru líkari stórum fallbyssum og hafa riflað hlaup og eru hlaðnar að aftan.
Hitt vopnið sem er kallað sprengivarpa á íslensku (e. ''grenade launcher'') er minna og sumar útgáfur er hægt að festa á venjulega hrískotariffla en einnig eru til stórar sjálfvirkar útgáfur sem eru settar á þrífót eða ökutæki. Þessi vopn hafa gjarna 30-40mm hlaupvídd og skjóta með mjög litlum hraða (oft um 70m/s) og draga í mesta lagi 2km, yfirleitt mun minna, oft nokkur hundruð metra. Linkarnir á önnur tungumál eru á þessa gerð vopna.
[[Flokkur:Skotvopn]]
[[ko:유탄#유탄 발사기]]
nxnwvs4m523prbydzbsv1yg0uvvcijg
Blackburn Rovers
0
42514
1975301
1928318
2026-08-14T20:33:38Z
Berserkur
10188
1975301
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnulið
| Fullt nafn = Blackburn Rovers Football Club
| mynd = [[Mynd:Blackburn crest.png|150px]]
| Gælunafn =Rovers eða bláir og hvítir
| Stytt nafn =Blackburn Rovers
| Stofnað =1875
| Leikvöllur =[[Ewood Park]]
| Stærð = 31,367
| Stjórnarformaður ={{ENG}} [[Steve Waggott]]
| Knattspyrnustjóri = {{ENG}} [[Tony Mowbray]]
| Deild =[[Enska meistaradeildin]]
| Tímabil =
| Staðsetning =
| pattern_la1=
| pattern_b1=_whitehalf
| pattern_ra1=
| leftarm1=0000FF
| body1=0000FF
| rightarm1=FFFFFF
| shorts1=FFFFFF| socks1=FFFFFF
| pattern_la2=| pattern_b2=_silversides| pattern_ra2=
| leftarm2=FF0000| body2=FF0000| rightarm2=FF0000| shorts2=FF0000| socks2=FF0000
| }}
'''Blackburn Rovers''' er knattspyrnulið frá [[Blackburn]] í [[Lancashire]]. Liðið spilar nú í [[Enska meistaradeildin|ensku meistaradeildinni]].
[[Alan Shearer]] er þekktasti fyrrum leikmaður liðsins en hann leiddi liðið til sigurs í [[enska úrvalsdeildin|ensku úrvalsdeildinni]] tímabilið 1994-1995.
===Íslenskir leikmenn===
[[Arnór Sigurðsson]] spilaði með félaginu 2023 til 2025. [[Andri Lucas Guðjohnsen]] gerði samning við félagið síðsumars 2025.
{{Stubbur|knattspyrna}}
{{S|1875}}
[[Flokkur:Ensk knattspyrnufélög]]
1g7j1dpmahcc1ttvpyclmzx577ac5k8
Breiðbogafall
0
44439
1975254
1685714
2026-08-14T13:14:16Z
Akigka
183
1975254
wikitext
text/x-wiki
'''Breiðbogaföll''' eru [[keilusnið]] og því hliðstæð [[hornaföll]]um. Helstu breiðbogaföllinn kallast '''breiðbogasínus''' (lat. ''sinus hyperbolicus, sinh'') og '''breiðbogakósínus''' (lat. ''cosinus hyperbolicus, cosh''). Úr þeim eru svo mynduð önnur breiðbogaföll og [[Andhverfa (stærðfræði)|andhverfur]] líkt og úr hornaföllum. Talnatvenndinn (cosh(t), sinh(t)) lýsir hægri hluta breiðboga x<sup>2</sup>-y<sup>2</sup> = 1 eins og (cos(t), sin(t)) lýsir [[Hringur (rúmfræði)|hring]]. Breiðbogaföll eru mikilvæg þar sem þau birtast í lausnum margra línulegra deildajafna, svo sem lýsingum á [[keðjuferill|keðjuferli]] og ýmsu öðru.
== Almenn skilgreining ==
[[Mynd:sinh cosh tanh.svg|256px|thumb|<span style="color:#b30000;">sinh</span>, <span style="color:#00b300;">cosh</span> og <span style="color:#0000b3;">tanh</span>]]
[[Mynd:csch sech coth.svg|256px|thumb|<span style="color:#b30000;">csch</span>, <span style="color:#00b300;">sech</span> og <span style="color:#0000b3;">coth</span>]]
Skilgreiningar breiðbogafalla eru eftirfarandi, þar sem ''i'' er [[þvertala]]n:
:''Breiðbogasínus'' (einnig ''hýperbólískur sínus''):
:<math>\sinh x = \frac{e^x - e^{-x}}{2} = -i \sin ix. \!</math>
:''Breiðbogakósínus'' (einnig ''hýperbólískur kósínus''):
::<math>\cosh x = \frac{e^{x} + e^{-x}}{2} = \cos ix. \!</math>
:''Breiðbogatangens'' (einnig ''hýperbólískur tangens''):
::<math>\tanh x = \frac{\sinh x}{\cosh x} = \frac {e^x - e^{-x}} {e^x + e^{-x}} = \frac{e^{2x} - 1} {e^{2x} + 1} = -i \tan ix. \!</math>
:''Breiðbogakótangens'' (einnig ''hýperbólískur kótangens''):
::<math>\coth x = \frac{\cosh x}{\sinh x} = \frac {e^x + e^{-x}} {e^x - e^{-x}} = \frac{e^{2x} + 1} {e^{2x} - 1} = i \cot ix. \!</math>
:''Breiðbogasniðill'' eða ''breiðbogasekans'' (einnig ''hýperbólískur sniðill'' eða ''hýperbólískur sekans''):
::<math>\operatorname{sech} x = \frac{1}{\cosh x} = \frac {2} {e^x + e^{-x}} = \sec ix. \!</math>
:''Breiðbogakósniðill'' (einnig ''hýperbólískur kósniðill''):
::<math>\operatorname{csch} x = \frac{1}{\sinh x} = \frac {2} {e^x - e^{-x}} = i\,\csc\,ix. \!</math>
== Tengt efni ==
* [[Keðjufall]]
* [[Vísisfall]]
== Tenglar ==
* [http://mathworld.wolfram.com/HyperbolicFunctions.html Grein um breiðbogaföll] á vefsíðu [[MathWorld]]
[[Flokkur:Undirstöðuföll]]
[[Flokkur:Vísisföll]]
[[Flokkur:Breiðbogarúmfræði]]
9vgdq8e2d329i1gda80jan9e8zq2gie
Walther PPK
0
59970
1975336
1904651
2026-08-15T09:17:34Z
Dinnersaur
119495
1975336
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Das walther ppk.jpg|thumb|Walther PPK]]
'''Walther PPK''' er [[Þýskaland|þýsk]] [[Hálfsjálfvirkt skotvopn|hálfsjálfvirk]] [[skammbyssa]] framleidd af skotvopnafyrirtækinu [[Walther Sportwaffen]].
PPK er skammstöfun á [[Þýska|þýsku]] fyrir ''Polizeipistole Kriminalmodell'', sem þýðir lögregluskammbyssa. Hún var nefnilega framleidd fyrir þýsku lögregluna árið [[1929]], en var samt eitthvað í notkun hjá þýska hernum í [[seinni heimstyrjöldin]]ni. [[Adolf Hitler]] skaut sig í hausinn með PPK þegar hann frétti að hann væri sigraður.
Walther PPK var skammbyssan hans [[James Bond]] í eldri myndum. Í myndinni ''The world is not enough'' frá [[1999]] byrjaði James Bond að nota nútímalegri útgáfu af byssunni, [[Walther P99]].
[[Flokkur:Skammbyssur]]
[[Flokkur:Walther skammbyssur]]
luzcvxg6maxykoyq0w7ttabdjq1pgmi
Sexhleypa
0
59985
1975331
1975207
2026-08-15T08:58:05Z
Dinnersaur
119495
1975331
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:M&Prevolver.jpg|thumb|250px|[[Smith & Wesson]] 10, sexhleypa]]
'''Sexhleypa''' ([[enska]]: ''revolver'') er [[skammbyssa]] með 6 skota snúningsmagasíni (oftast) og á uppruna sinn í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] á [[19. öld]].
[[Samuel Colt]] er sagður hafa hannað upprunalegu sexhleypuna árið [[1835]], en til var öðruvísi [[byssa]] sem var búin til árið [[1830]] og var mjög lík sexhleypunni og var nefnd [[Pepper-box]]. Þetta var lítil byssa með einhvers konar snúningsmagasíni. Elstu skotvopnin sem líkjast sexhleypum eru frá því um [[1680]]. Slík vopn eru til sýnis í [[Tower of London]].
Orðið ''sexhleypa'' er í raun rangnefni, þar eð þetta er þýðing á enska orðinu ''revolver'', en það vísar til snúnings. Skotin geta verið fleiri eða færri eftir tegundum.
{{Stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skammbyssur]]
[[Flokkur:Skotvopn]]
arm176doablocgemw1ch9phgkv604at
Desert Eagle
0
59998
1975281
1626728
2026-08-14T15:07:00Z
Dinnersaur
119495
1975281
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Desert-Eagle-p1030134.jpg|thumb|250px|Desert Eagle]]
'''Desert Eagle''' er [[Hálfsjálfvirkt skotvopn|hálfsjálfvirk]] [[skammbyssa]], framleidd á níunda áratugnum af [[Israel Military Industries]], sem er skotvopnafyrirtæki frá [[Ísrael]].
Desert Eagle er stærsta skammbyssa í [[Jörðin|heimi]], 260 [[Millimetri|mm]] að lengd og er 1,5 [[kíló]] að þyngd. Hún er stundum kölluð ''Hand Cannon'' á [[Enska|ensku]], sem þýðir handfallbyssa, því að hún getur skotið [[.50 Action Express|.50 caliber]] skotum. Desert Eagle getur notað 5 tegundir af skotum, .50 Action Express, [[.41 Magnum]], [[.44 Magnum]], [[.440 Cor-bon]] og [[.357 Magnum]].
[[Flokkur:Skammbyssur]]
dl9vkj3njhxdqcyswwljk4ouphkfaxq
Panasonic
0
66862
1975270
1904687
2026-08-14T14:30:57Z
Akigka
183
1975270
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Panasonic logo (Blue).svg|thumb|Merki Panasonic.]]
[[Mynd:Battery lithium CR-V3.JPG|thumb|Rafhlaða frá Panasonic.]]
'''Panasonic''' ([[japanska]]: パナソニック ''Panasonikku'') er alþjóðlegt [[vörumerki]] notað af [[japan]]ska [[fyrirtæki]]nu [[Matsushita]]. Matsushita notar vörumerkið fyrir [[sjónvarp|LCD-sjónvörp]], [[mynddisksspilari|mynddisksspilara]], [[Blu-ray]]-spilara, [[tökuvél]]ar, [[sími|síma]], [[ryksuga|ryksugur]], [[örbylgjuofn]]a, [[rafmagnsrakvél]]ar, [[sýningarvél]]ar, [[stafræn myndavél]]ar, [[rafhlaða|rafhlöður]], [[fartölva|fartölvur]], [[geislaspilari|geislaspilara]], [[hljómtæki]], [[íhlutur|rafmagnsíhluti]] og [[hálfleiðari|hálfleiðara]]. Slagorð fyrirtækisins er „''Ideas for life''“.
Vörumerkið Panasonic birtist fyrst á [[hljómtæki|hljómtækjum]] árið [[1955]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjum]], [[Kanada]] og [[Mexíkó]]. Það er dregið af ''pan'' („allt“) og ''sonic'' („hljóð“).
{{stubbur}}
[[Flokkur:Japönsk vörumerki]]
{{s|1955}}
l8gvh7rdon3jiq2ia1jjsmtsgwjyun1
Þrumuveður
0
68092
1975256
1535929
2026-08-14T13:29:25Z
Akigka
183
1975256
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Rolling-thunder-cloud.jpg|thumb|Þrumuveður í Hollandi.]]
'''Þrumuveður''' kallast [[veður]] þegar [[þruma|þrumur]] heyrast og/eða [[elding]]ar sjást. Þrumuveður verða í [[háreist ský|hásreistum]] [[él]]ja- eða [[skúraský]]jum.
Á Íslandi er þrumuveður fremur sjaldgæft og gerist helst við há föll á sunnan- og vestanverðu landinu. Ástæðan er sú að á Íslandi er mikið upp- og niðurstreymi lofts vegna hitabreytinga sjaldgæft.<ref>{{Vísindavefurinn|30684|Hvers vegna er þrumuveður sjaldgæfara á Íslandi en í öðrum löndum?|höfundur=Trausti Jónsson|dags=16.10.2009}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{stubbur|náttúruvísindi}}
[[Flokkur:Veður]]
d7m1b5wicvu4t7ucz8u9eptv0a9w0t4
1975257
1975256
2026-08-14T13:29:50Z
Akigka
183
1975257
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Rolling-thunder-cloud.jpg|thumb|Þrumuveður í Hollandi.]]
'''Þrumuveður''' kallast [[veður]] þegar [[þruma|þrumur]] heyrast og/eða [[elding]]ar sjást. Þrumuveður verða í [[háreist ský|hásreistum]] [[él]]ja- eða [[skúraský]]jum.
Á Íslandi er þrumuveður fremur sjaldgæft og gerist helst við há fjöll á sunnan- og vestanverðu landinu. Ástæðan er sú að á Íslandi er mikið upp- og niðurstreymi lofts vegna hitabreytinga sjaldgæft.<ref>{{Vísindavefurinn|30684|Hvers vegna er þrumuveður sjaldgæfara á Íslandi en í öðrum löndum?|höfundur=Trausti Jónsson|dags=16.10.2009}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{stubbur|náttúruvísindi}}
[[Flokkur:Veður]]
ksm2zfu0e3jjj2dtryfe5cclvrrcegl
Menntaskólinn á Ísafirði
0
68601
1975253
1975218
2026-08-14T13:12:03Z
Torfifagri
33930
/* Skólameistarar */
1975253
wikitext
text/x-wiki
'''Menntaskólinn á Ísafirði''' (oft skammstafað '''MÍ''') er [[Ísland|íslenskur]] [[menntaskóli]], staðsettur á [[Torfnes]]i á [[Ísafjörður|Ísafirði]]. Núverandi skólameistari er [[Heiðrún Tryggvadóttir]].
== Saga skólans ==
Menntaskólinn á Ísafirði var stofnaður árið [[1970]], og var settur í fyrsta skiptið í [[Alþýðuhúsið á Ísafirði|Alþýðuhúsinu á Ísafirði]]. Fyrsti skólameistari skólans var [[Jón Baldvin Hannibalsson]], en hann hætti árið [[1979]]. Kennsla fór fyrst fram í gamla barnaskólahúsinu við Aðalstræti 34 og voru fyrstu stúdentarnir brautskráðir árið [[1974]]. Í janúar 1984 fluttist kennslan í nýtt bóknámshús (formlega opnað [[1987]]) á Torfnesi þar sem heimavistin var fyrir og nú einnig [[Íþróttahúsið á Torfnesi|íþróttahús]] ([[1993]]) og verknámshús ([[1995]]).
===Skólameistarar===
*[[Jón Baldvin Hannibalsson]] (1970–1979)
*Björn Teitsson (1979–2001)
*[[Ólína Þorvarðardóttir]] (2001–2006)
*Ingibjörg S. Guðmundsdóttir (2006–2007)
*Jón Reynir Sigurvinsson (2007–2022)
*Heiðrún Tryggvadóttir (2022 og áfram)
==Þekktir nemendur==
Allnokkrir þekktir einstaklingar hafa stundað nám við Menntaskólann á Ísafirði.
===Stjórnmálamenn===
* [[Einar Kristinn Guðfinnsson]], alþingismaður<ref>[http://www.althingi.is/cv.php4?nfaerslunr=124| Æviágrip Einars K. Guðfinnssonar af vef Alþingis]</ref>
* [[Ólína Þorvarðardóttir]], alþingismaður<ref>[http://www.althingi.is/cv.php4?nfaerslunr=715| Æviágrip Ólínu Þorvarðardóttur af vef Alþingis]</ref>
===Listafólk og fræðimenn===
* [[Eiríkur Örn Norðdahl]], skáld.
* [[Erpur Eyvindarson]], tónlistarmaður.
* [[Halldór Smárason]], tónlistarmaður.
* [[Steinunn Kristjánsdóttir]], fornleifafræðingur.
* [[Þormóður Eiríksson]], tónlistarmaður.
===Íþróttamenn===
* [[Andri Rúnar Bjarnason]], knattspyrnumaður
==Tilvísanir==
{{reflist}}
== Tenglar ==
* [http://www.misa.is Heimasíða Menntaskólans á Ísafirði]
* [http://www.misa.is/skolinn/ ''Um skólann''; af heimasíðu MÍ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110418025535/http://misa.is/skolinn/ |date=2011-04-18 }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=440323&pageSelected=21&lang=0 „Nytsemd menntaskólans óumdeild“; grein í Morgunblaðinu 2000]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5004574 „Menntaskólinn á Ísafirði settur í fyrsta sinn“; grein í Skutli 1970]
{{Framhaldsskólar}}
{{Stubbur|skóli}}
[[Flokkur:Stofnað 1970]]
[[Flokkur:Menntaskólinn á Ísafirði]]
6cqwdz87kmp23ce197eeepbldgs38ev
Músareyra
0
77632
1975305
1837323
2026-08-14T21:05:46Z
MyraMidnight
41218
afbrigði af músareyra
1975305
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Músareyra
| image = Cerastium alpinum ENBLA05.JPG
| image_width = 250px
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'')
| ordo = [[Hjartagrasabálkur]] (''Caryophyllales'')
| familia = [[Hjartagrasaætt]] (''Caryophyllaceae'')
| genus = [[Fræhyrnur]] (''Cerastium'')
| species = '''Músareyra'''
| binomial = ''Cerastium alpinum''
| binomial_authority = [[L.]]
}}
'''Músareyra''' ([[fræðiheiti]]: ''Cerastium alpinum'') er [[Fjölær jurt|fjölært]] blóm af [[hjartagrasaætt]]. Það ber hvít hvít krónublöð sem eru klofin í endann. Krónublöðin eru þriðjungi til helmingi lengri en bikarblöðin og þannig þekkist jurtin frá [[Vegarfi|vegarfa]] sem er annars nokkuð líkur. Blómin eru 1,5 til 2 sm í þvermál og í þeim eru 10 fræflar. Frævan er oftast með 5 stílum. Jurtin er öll hærð og á stilknum eru gagnstæð, stilklaus blöð.
Músareyra vex í malarkenndum jarðvegi, mólendi og brekkum á Grænlandi, Kanada og norðurhluta Evrópu. Til eru þrjár undirtegundir af músareyra.
==Samlífi==
Á Íslandi vex sveppurinn [[grasmúrgróungur]] (''Pleospora herbarum'') á dauðum [[vefur|vefjum]] ýmissa plöntutegunda,<ref>Helgi Hallgrímsson. 2010. ''Sveppabókin''. Skrudda, Reykjavík. ISBN 978-9979-655-71-8</ref> meðal annars á músareyra.<ref Name="HH&GGE2004">Helgi Hallgrímsson & Guðríður Gyða Eyjólfsdóttir (2004). [https://rafhladan.is/bitstream/handle/10802/4090/Fjolrit_45.pdf?sequence=1 ''Íslenskt sveppatal I - smásveppir.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201017171141/https://rafhladan.is/bitstream/handle/10802/4090/Fjolrit_45.pdf?sequence=1 |date=2020-10-17 }} Fjölrit Náttúrufræðistofnunar. Náttúrufræðistofnun Íslands. ISSN 1027-832X</ref> Músareyra er einnig þekktur hýsill fyrir sveppinn [[fræhyrnublaðmygla|fræhyrnublaðmyglu]].<ref Name="HH&GGE2004"/>
== Afbrigði ==
* ''[[Cerastium alpinum]] ssp. lanatum'' – [[Loðeyra]]
* ''[[Cerastium alpinum]] ssp. glabratum'' – [[Snoðeyra]]
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{commonscat|Cerastium alpinum|Músareyra}}
{{Wikilífverur|Cerastium alpinum|Músareyra}}
{{Stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Fræhyrnur]]
[[Flokkur:Plöntur á Íslandi]]
l4zy63zis7r71h0m8s1wjl3odxy5wrw
Geirfuglsmálið
0
81133
1975271
1577858
2026-08-14T14:39:37Z
Akigka
183
/* Heimildir */
1975271
wikitext
text/x-wiki
'''''Geirfuglsmálið''''' var [[landssöfnun]] sem fór fram snemma árs [[1971]] til að safna fyrir kaupum á [[uppstoppun|uppstoppuðum]] [[geirfugl|geirfugli]], sem [[uppboð|boðinn yrði upp]] hjá [[Sotheby's]] uppboðsfyrirtækinu í [[London]]. [[Valdimar Jóhannesson]], þá blaðamaður og síðar lögmaður, var forgöngumaður söfnunarinnar. Um tvær milljónir [[króna]] söfnuðust. Fuglinn var boðinn upp rétt fyrir kl. 13, fimmtudaginn 4. mars 1971, og féll hann Íslendingum í skaut fyrir 9.000 [[sterlingspund]] eftir snarpa sennu við fulltrúa [[DuPont]] ættarinnar. Þetta var gríðarlegt verð fyrir slíkan grip, líklega [[heimsmet]] á þeim tíma. Fyrri eigandi fuglsins var ''Raben-Levetzau'' [[barón]].
[[Náttúrugripasafn Íslands]] fékk geirfuglinn til varðveislu og er hann þar til sýnis, sá eini á landinu.
==Heimildir==
* {{tímarit.is|1419310|„Andrúmsloftið var nánast rafmagnað“|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 1971|bls=32}}
[[Flokkur:Saga Íslands]]
0ph5xdtk0m9h4yo7f867sfqieehdmv1
1975272
1975271
2026-08-14T14:41:03Z
Akigka
183
Tilvísun á [[Geirfugl]]
1975272
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun[[Geirfugl]]
9f8qt05yo9412retuq4kgqwexs79jlm
Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið
0
82846
1975327
1972920
2026-08-15T07:28:58Z
~2026-44749-87
119574
/* */
1975327
wikitext
text/x-wiki
{{Multiple image|align=right |total_width=350 |image1=Flag of Europe.svg |image2=Flag of Iceland.svg |caption1=Fáni Evrópusambandsins. |caption2=Fáni Íslands. }}
'''Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið''' hófust [[27. júlí]] [[2010]] í framhaldi af því að Ísland sótti um aðild að Sambandinu [[16. júlí|17. júlí]] [[2009]]. [[12. mars]] [[2015]] var gert hlé á aðildarviðræðunum.
[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] og [[Samfylkingin]] sem mynduðu [[Önnur ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur|aðra ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur]] samþykktu að sækja um aðild með þeim fyrirvara að [[þjóðaratkvæðagreiðsla]] yrði haldin um inngönguna.
[[Framsóknarflokkurinn]] samþykkti á flokksþingi 2010 að „Framsóknarflokkurinn telur hag lands og þjóðar best borgið utan Evrópusambandsins. Nú sem fyrr standa auðlindir þjóðarinnar undir velferð hennar og fullt og óskorað forræði á þeim er forsenda farsældar til framtíðar. Framsóknarflokkurinn telur að þjóðin skuli ætíð eiga beina aðkomu með þjóðaratkvæðagreiðslu að ákvörðunum um stórmál eins og aðild að Evrópusambandinu og mun flokkurinn berjast fyrir þeim rétti“.<ref>[Ályktanir flokksþings Framsóknar 2010]<br>Sjá: [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20110518090143/www.framsokn.is/files/Alyktanir_2011.pdf ályktanir flokksþingsins í heild sinni] (pdf)</ref>
Á landsfundi sínum sumarið 2010 samþykkti [[Sjálfstæðisflokkurinn]] stjórnmálaályktun þar sem inngöngu í ESB var hafnað „enda er mikilvægara nú að stjórnsýslan setji alla sína krafta í að leysa aðkallandi hagsmunamál heimila og fyrirtækja.”<ref>[http://www.xd.is/media/landsfundur/stjornamalaalyktun-xd-2010.pdf Meiri vinnu, lægri skatta og heilbrigðari stjórnmál!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405054556/http://www.xd.is/media/landsfundur/stjornamalaalyktun-xd-2010.pdf |date=2015-04-05 }}, 39. landsfundur Sjálfstæðisflokksins 25. og 26. júní 2010</ref> Í kjölfar alþingiskosninganna 2013 var mynduð stjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks en í stjórnarsáttmála hennar er kveðið á um að hlé verði gert á aðildarviðræðum og að ekki verði haldið áfram nema að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu.
== Umsókn um aðild að ESB ==
[[Mynd:EU and Iceland.png|thumb|right|Kort sem sýnir útlínur Íslands og Evrópusambandsins.]]
[[Alþingi]] samþykkti þingsályktunartillögu um aðildarumsókn að Evrópusambandinu 16. júlí 2009.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/137/s/0283.html|title=283/137 þál. í heild: aðildarumsókn að Evrópusambandinu|website=Alþingi|language=is|access-date=2026-04-16}}</ref> [[Össur Skarphéðinsson]], utanríkisráðherra Íslands, afhenti [[Carl Bildt]], utanríkisráðherra Svíþjóðar, umsóknina með formlegum hætti þann [[23. júlí]] 2009.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/23/afhenti_svium_adildarumsokn/ Össur afhenti Svíum aðildarumsóknina að ESB]</ref> [[Guðmundur Árni Stefánsson]], sendiherra Íslands í Svíþjóð, hafði þó afhent umsóknina í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]] 17. júlí.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/18/samrad_verdur_vidtaekt/ Samráð verður víðtækt]</ref> Ísland hefur hins vegar verið aðili að [[Fríverslunarsamtök Evrópu|Fríverslunarsamtökum Evrópu]] (EFTA) síðan [[1970]], en þeim var ætlað að stuðla að [[frjáls verslun|frjálsri verslun]]. Með [[Evrópska efnahagssvæðið]]nu, sem Ísland gerðist aðili að 1994 fengu íslensk fyrirtæki aukinn aðgang að evrópskum markaði.
Mikil umræða hafði verið um hugsanlega inngöngu Íslands í ESB, nú eða þá upptöku evrunnar, eða annars gjaldmiðils á árunum fyrir umsóknina. Samkvæmt niðurstöðum skoðanakönnunar [[Fréttablaðið|Fréttablaðsins]] sem birt var í apríl 2008 eru ríflega ⅔ Íslendinga fylgjandi því að undirbúa umsókn að ESB. Í könnun frá því febrúar þegar spurt var um hvort sækja ætti um aðild (ath: ekki undirbúa umsókn um aðild) frá því í febrúar sama ár svaraði 55,1% játandi.<ref>MBL:[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/04/20/67_8_vilja_hefja_undirbuning_adildarumsoknar/ 67,8 vilja hefja undirbúning aðildarumsóknar]</ref> Síðan þá hafa margar kannanir verið gerðar um fylgi umsóknar, samningaviðræðna og fleiri atriða sem viðkoma Evrópusambandinu en meirihluti landsmanna er þó andvígur inngöngu (apríl 2012). 54% eru andvígir inngöngu, 28% fylgjandi og 18% hlutlausir, þá eru þeir sem eru andvígir inngöngu ólíklegri til þess að breyta afstöðu sinni.<ref>[https://www.ruv.is/frett/54-prosent-andvig-esb-adild 54 prósent andvíg ESB-aðild]</ref>.
Það var ekki stefna ríkisstjórnar [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]] og [[Samfylkingin|Samfylkingarinnar]], sem mynduð var eftir [[Alþingiskosningar 2007]], að sækja um inngöngu í ESB. Samfylkingin hefur lýst því yfir að það sé á þeirra stefnu að sækja um aðild, en Sjálfstæðisflokkurinn er andvígur því.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090403111806/www.samfylkingin.is/media/files/XS2007%20-%20Evr%F3pustefna.pdf Samfylkingin – Landsfundarályktun 2007 - Evrópustefna - Ísland og Evrópa] (pdf)</ref>
[[Landssamband íslenskra útvegsmanna]], hagsmunasamtök atvinnurekenda í [[íslenskur sjávarútvegur|íslenskum sjávarútvegi]], eru mótfallin aðild að ESB fyrst og fremst á grundvelli þess að þá muni Ísland missa stjórn yfir sjávarútvegsmiðum sínum en fleira komi til.<ref>[http://www.liu.is/template1.asp?Id=311&sid=98&topid=444 Afstaða LÍÚ til aðildar að ESB]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þetta hefur [[Eiríkur Bergmann]], [[dósent]] við [[Háskólinn á Bifröst|Háskólann á Bifröst]], dregið í efa og segir hann að „''[s]é það rétt að [[sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB]] sé raunverulega meginhindrunin ættu andstæðingar aðildar ekki að mótmæla því að látið væri reyna á viðunandi aðildarsamning, en á því hafa þeir ekki viljað ljá máls og raunar barist harkalega gegn. Sú staðreynd ... bendir til þess að það sé eitthvað annað en sjávarútvegurinn sem raunverulega hindri ESB-aðild Íslands.''“<ref>[http://www.stjornmalogstjornsysla.is/index.php?option=com_content&task=view&id=182&Itemid=47 Fiskurinn eða fullveldið? - Hvað skýrir ólík tengsl Íslands og hinna Norðurlandanna við Evrópusamrunann?]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir Eirík Bergmann [[dósent]] við [[Háskólinn á Bifröst|Háskólann á Bifröst]]</ref>
=== Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009 ===
{{aðalgrein|Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009}}
[[Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]], þegar gengi krónunnar féll um meira en helming á innan við ári og rekstur allra þriggja íslensku viðskiptabankanna var yfirtekinn af hinu opinbera, blés nýju lífi í umræðu um inngöngu í ESB. Í skoðanakönnun [[Capacent]] sem birt var 18. október kom fram að 70% íslensku þjóðarinnar vildu [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] um inngöngu í ESB.<ref>MBL: [http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/18/70_prosent_vilja_thjodaratkvaedagreidslu_um_esb/ 70% vilja þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB]</ref> Innan Sjálfstæðisflokksins hefur varaformaður hans, [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]], sagt að Íslendingar þurfi að taka afstöðu til ESB „með hagsmuni Íslands til lengri tíma litið og þora að gera það“.<ref>MBL: [http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/28/thorgerdur_taka_tharf_afstodu_til_esb_og_evru/ Þorgerður:Taka þarf afstöðu til ESB og evru]</ref> [[Alþýðusamband Íslands]] ályktaði [[27. október]] 2008 að aðildarviðræður við ESB um hugsanlega inngöngu ættu að hefjast, sem hluti af aðgerðum til að endurheimta fjármálastöðugleika og auka trúverðugleika eftir bankahrunið.<ref>[http://www.asi.is/Desktopdefault.aspx/tabid-2/19_read-1221/19_page-5/ ASÍ vill að Ísland fari í aðildarviðræður við ESB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928235810/https://www.asi.is/Desktopdefault.aspx/tabid-2/19_read-1221/19_page-5/ |date=2020-09-28 }} ([http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113115732/www.asi.is/Portaldata/1/Resources/documents/_lagktun_um_a_ger_ir_til_a__endurheimta_fj_rm_lastoe_ugleika.pdf pdf]</ref> Þann 15. desember 2008 birti [[Viðskiptaráð Íslands]] ályktun þar sem stjórn þess samþykkti að sækja ætti um aðild að ESB vegna þess „''að raunverulegir efnahagslegir kostir fylgja aðild að myntbandalagi Evrópu og Evrópusambandinu''“.<ref>Viðskiptaráð Íslands: [http://www.chamber.is/news.asp?id=526&news_ID=793&type=one Ályktun stjórnar Viðskiptaráðs Íslands um aðild Íslands að Evrópusambandinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405225025/http://www.chamber.is/news.asp?id=526&news_ID=793&type=one |date=2015-04-05 }}</ref>
== Skilyrði Íslands fyrir inngöngu ==
Forsendur þess að land geti gerst aðildarríki að ESB er að það uppfylli [[Kaupmannahafnarskilyrðin]], um að stöðugleiki ríki í landinu og að það sé [[lýðræði]]sríki sem virðir [[mannréttindi]]. Ennfremur þarf Ísland að uppfylla [[Maastricht-skilyrðin]] fyrir [[evran|evruna]], að:
# [[Verðbólga]] sé innan við 1,5% hærri en meðaltal þeirra þriggja ESB-ríkja með lægstu verðbólguna.
# Skuldastaða [[ríkissjóður Íslands|ríkissjóðs]] sé innan við 60% af [[landsframleiðsla|landsframleiðslu]] og fjárlagahalli sé innan við 3% af landsframleiðslu.
# Tilvonandi aðildarríki skulu hafa tekið þátt í [[gengissamstarf Evrópu|gengissamstarfi Evrópu]] (ERM II) sem aðlögun að [[peningakerfi Evrópu]] (EMS) samfellt í tvö ár og mega ekki gengisfella gjaldmiðil sinn á því tímabili.
# [[Stýrivextir]] til lengri tíma mega ekki vera meira en tveimur prósentum hærri en meðaltal þeirra þriggja ríkja ESB með lægstu lang-tíma stýrivextina.
[[Stöðugleikasáttmálinn]] var gerður milli [[ríkisstjórn Íslands|ríkisstjórnarinnar]] og aðila vinnumarkaðarins sumarið 2009 meðal annars með það fyrir augum að Ísland uppfylli ofangreind skilyrði. Í október 2009 var [[Daniel Gros]], framkvæmdastjóri hugveitunnar [[Centre for European Policy Studies]], kosinn af Alþingi í bankaráð [[Seðlabanki Íslands|Seðlabanka Íslands]].
== Alþingiskosningar 2013 og stjórnarskipti ==
{{aðalgrein|Alþingiskosningar 2013}}
Ríkisstjórnarflokkarnir töpuðu miklu fylgi í kosningunum og stjórnarandstöðuflokkarnir Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur tóku við stjórnartaumunum. Báðir flokkarnir höfðu ályktað um það í aðdraganda kosninga að stöðva aðildarviðræður. Í stefnuyfirlýsingu nýrrar ríkisstjórnar segir:
{{tilvitnun|Gert verður hlé á aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið og úttekt gerð á stöðu viðræðnanna og þróun mála innan sambandsins. Úttektin verður lögð fyrir Alþingi til umfjöllunar og kynnt fyrir þjóðinni. Ekki verður haldið lengra í aðildarviðræðum við Evrópusambandið nema að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu.|Stefnuyfirlýsing ríkisstjórnar Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins|22. maí 2013}}
[[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, hafði margsinnis lýst því yfir bæði fyrir og eftir kosningarnar að ríkisstjórnin myndi ekki hverfa frá aðildarviðræðunum við Evrópusambandið án þess að leggja málið fyrst í þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{cite news|title=„Við munum standa við það að hlusta á fólkið í landinu“|url=https://www.visir.is/g/2014140228837|publisher=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|date=27. febrúar 2014|accessdate=23. september 2018}}</ref><ref>{{Vísindavefurinn|72714|Stenst það hjá Bjarna Benediktssyni að Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei í aðdraganda kosninga 2013 lofað þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB?}}</ref> Þvert á þessi ummæli fór svo að [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, sendi Evrópusambandinu árið 2015 tilkynningu um að aðildarviðræðum Íslendinga við Evrópusambandið, sem þá höfðu verið á ís í nokkur ár, skyldi alfarið hætt.<ref>{{cite news|title=Bréf Gunnars Braga um að afturköllun ESB-umsóknar birt í heild sinni|url=https://kjarninn.is/frettir/bref-gunnars-braga-um-ad-afturkollun-esb-umsoknar-birt-i-heild-sinni/|publisher=''[[Kjarninn]]''|date=13. mars 2015|accessdate=23. september 2018}}</ref> Tilkynningin um endalok aðildarviðræðanna var ekki lögð í þjóðaratkvæðagreiðslu, né var hún afgreidd af alþingi.<ref>{{cite news|title=Þingið ekki tilbúið í ESB-málinu|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/12/18/thingid_ekki_tilbuid_i_esb_malinu_4/|publisher=''[[mbl.is]]''|date=18. desember 2015|accessdate=23. september 2018}}</ref> Aðspurður hví ekki hefði verið staðið við loforðið um að binda ekki enda á viðræðurnar án samþykki í þjóðaratkvæðagreiðslu sagði Bjarni Benediktsson síðar að „pólitískur ómöguleiki“ hefði komið í veg fyrir að þjóðaratkvæðagreiðsla yrði haldin um málið.<ref>{{cite news|title=Ómögulegt án pólitísks vilja|url=https://www.ruv.is/frett/omogulegt-an-politisks-vilja|publisher=''[[RÚV]]''|date=18. desember 2015|accessdate=24. september 2018}}</ref>
==Staða umsóknar Íslands að ESB==
Í janúar 2025 sagði Guillaume Mercier, talsmaður stækkunarstjóra Evrópusambandsins, að Evrópusambandið liti enn á aðildarumsókn Íslands sem gilda, enda hefði hún aldrei verið formlega afturkölluð.<ref>{{Vefheimild|titill=Aðildarumsókn Íslands enn virk, segir framkvæmdastjórn Evrópusambandsins|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-01-15-adildarumsokn-islands-enn-virk-segir-framkvaemdastjorn-evropusambandsins-433065|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Björn Malmquist|dags=15. janúar 2025|skoðað=29. júlí 2025}}</ref> [[Ursula von der Leyen]], forseti [[Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins|framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins]], tók í sama streng þegar hún kom í heimsókn til Íslands í júlí sama ár.<ref>{{Vefheimild|titill= Umsókn Íslands enn í gildi |url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/07/17/umsokn_islands_enn_i_gildi/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=17. janúar 2025|skoðað=29. júlí 2025}}</ref> Gildi aðildarumsóknarinnar hefur verið skýrt sem svo að formgalli hafi verið á tilkynningu Gunnars Braga Sveinssonar um afturköllun umsóknarinnar 2015.<ref>{{Vefheimild|titill= Formgalli útskýrir af hverju umsóknin er virk|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/07/18/formgalli_utskyrir_af_hverju_umsoknin_er_virk/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags= 18. júlí 2025 |skoðað=29. júlí 2025}}</ref>
Þann 29. ágúst 2026 verður [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|haldin þjóðaratkvæðagreiðsla]] um hvort taka eigi upp aðildarviðræður á ný.
== Tilvísanir ==
{{reflist|2}}
== Tenglar ==
* [http://esb.utn.is/vidraedur/ Vefur um umsókn Íslands að ESB á vegum utanríkisráðuneytisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113061857/http://esb.utn.is/vidraedur/ |date=2010-11-13 }}
=== Stofnanir, stjórnmálaflokkar og félagasamtök ===
* [http://www.esb.is Fastanefnd ESB gagnvart Íslandi og Noregi]
* [http://evropumal.forsaetisraduneyti.is/ Evrópunefnd forsætisráðuneytis Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090623003457/http://evropumal.forsaetisraduneyti.is/ |date=2009-06-23 }}
* [http://ec.europa.eu/enlargement/countries/detailed-country-information/iceland/index_en.htm Vefur Framkvæmdastjórnar ESB um umsókn Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512054310/http://ec.europa.eu/enlargement/countries/detailed-country-information/iceland/index_en.htm |date=2013-05-12 }} (á ensku)
* [http://www.evropa.is/ Evrópusamtökin, styðja aðild Íslands að ESB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607180520/http://www.evropa.is/ |date=2007-06-07 }}
* [http://www.jaisland.is/ Samtökin Já-Ísland, styðja aðild Íslands að ESB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110425083604/http://www.jaisland.is/ |date=2011-04-25 }}
* [http://www.evropa.blog.is/ Evrópusamtökin, bloggsíða um Evrópumál]
* [http://www.ungirevropusinnar.is/ Ungir Evrópusinnar, styðja aðild Íslands að ESB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100412161850/http://www.ungirevropusinnar.is/ |date=2010-04-12 }}
* [http://www.thjod.is/ Þjóð.is, myndbandasíða um Evrópumál] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110905074229/http://www.thjod.is/ |date=2011-09-05 }}
* [http://www.heimssyn.is/ Heimssýn, andvíg aðild Íslands að ESB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403084022/http://www.heimssyn.is/ |date=2007-04-03 }}
* [http://www.fullvalda.is Samtök Fullveldissinna, styðja fullveldi Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090821105137/http://www.fullvalda.is/ |date=2009-08-21 }}
* [https://www.forsaetisraduneyti.is/media/Ymislegt/Altingi_-_EES_tengd_loggjof.pdf Samantekt um Lög samþykkt á Alþingi sem eiga rætur að rekja til samningsins um Evrópska efnahagssvæðið], unnið af skrifstofu Alþingis
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090403111806/www.samfylkingin.is/media/files/XS2007%20-%20Evr%F3pustefna.pdf Samfylkingin – Landsfundarályktun 2007 - Evrópustefna - Ísland og Evrópa] (pdf)
=== Fjölmiðlar og fræðigreinar ===
* [https://www.forsaetisraduneyti.is/media/frettir/SkyrslaEvropunefndar-.pdf Tengsl Íslands og Evrópusambandsins; af vef Forsætisráðuneytisins]
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100303110530/www.ruv.is/flokkar/stjornmal/evropusambandid Ísland og Evrópusambandið á vef RÚV]
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090422042708/www.mbl.is/mm/frettir/esb/ Ísland og Evrópusambandið á vef Morgunblaðsins]
* [http://www.stjornmalogstjornsysla.is/index.php?option=com_content&task=view&id=435&Itemid=47 Áhrif aðildar að Evrópusambandinu á fullveldi Íslands]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir Jóhönnu Jónsdóttur, doktorsnema við [[Cambridge-háskóli|Cambridge-háskóla]]
* [http://www.stjornmalogstjornsysla.is/index.php?option=com_content&task=view&id=182&Itemid=47 Fiskurinn eða fullveldið? - Hvað skýrir ólík tengsl Íslands og hinna Norðurlandanna við Evrópusamrunann?]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir Eirík Bergmann [[dósent]] við [[Háskólinn á Bifröst|Háskólann á Bifröst]]
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20071212122218/www.framsokn.is/framsokn/flokkurinn/fyrir_fjolmidla/frettir/?cat_id=8046&ew_0_a_id=294806 Evrópa á dagskrá], grein e. [[Jón Sigurðsson (f. 1946)|Jón Sigurðsson]], fv. formann [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknar]].
* [http://www.liu.is/upplysingaveita/evropusambandid/skyrslur-og-samantektir/ Upplýsingar á vef LÍÚ um aðild að ESB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111211212514/http://www.liu.is/upplysingaveita/evropusambandid/skyrslur-og-samantektir/ |date=2011-12-11 }}
{{Íslensk stjórnmál}}
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið| ]]
bzf3t90w9sun9djwqg78ih5wotrisys
Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003
0
93122
1975284
1975037
2026-08-14T15:14:22Z
Nipas2
54688
/* Töfluyfirlit */
1975284
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = Landsbanka deild kvenna 2003
| mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]]
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið KR}}'''
| fallið lið = '''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]'''
| spilaðir leikir = 56
| mörk skoruð = 265 (4.73 m/leik)
| markahæstur = '''21 mörk'''<br>[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]] KR
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Árið 2003 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn.
{{clear}}
==Liðin==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!style="max-width:140px"| Bær
!style="max-width:140px"| Leikvangur
!style="max-width:240px"| Þjálfari
!width=170| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}}
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
| [[Sigurður Víðisson]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur]]
| [[Heimir Hallgrímsson]]
| 2. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]]
| [[Vanda Sigurgeirsdóttir]]
| 1. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}}
| [[Garðabær]]
| [[Stjörnuvöllur]]
| [[Helga Helgadóttir]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Valur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valsvöllur|Hlíðarendi]]
| [[Helena Ólafsdóttir]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
| [[Akureyri]]
| [[Akureyrarvöllur]]
| [[Valdimar Pálsson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]<br/>[[Ásvellir]]
| [[Daði Rafnsson]] (aðstoðarþjálfari)
| 1./2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild A rið.]]
|}
== Staðan í deildinni ==
''Staðan fyrir 14. umferð, 5. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2003|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=3984|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2018}}</ref>
===Stigatafla===
{{Dökkt þema deild}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-class="t-deild-green"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''
||14||11||3||0||61||15||46||'''36'''
| align="center" | '''Meistaradeild kvenna'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||14||10||2||2||62||14||48||'''32'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]
||14||9||2||3||47||20||27||'''29'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]
||14||9||1||4||42||29||13||'''28'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]]
||14||3||3||8||20||32||-12||'''12'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"|
||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]||14||4||0||10||13||51||-38||'''12'''
|-
|7||[[Mynd:Þór.png|12px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|12px]][[Mynd:KSlogo.png|12px]]||[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||14||3||0||11||10||42||-32||'''9'''
| align="center" | '''[[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni 1. deild]]'''
|-class="t-deild-pink"
|8||||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]'''
||14||1||1||12||10||62||-52||'''4'''
| align="center" | '''Fall í''' [[1. deild kvenna í knattspyrnu|'''1. deild''']]
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small>
== Töfluyfirlit ==
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{{Dökkt þema deild}}
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-class="t-game-results"
!align="left"| !!Bre!!FH!!ÍBV!!KR!!Stj!!Val!!ÞKK!!Þ/H
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}}
||'''XXX'''||4-2||1-4||0-4||5-2||2-1||2-1||9-2
|-! class="t-game-results"
|align="left"|{{Lið FH}}
||0-2||'''XXX'''||0-8||0-6||2-5||1-8||1-0||1-0
|-
|align="left"|{{Lið ÍBV}}
||5-3||8-0||'''XXX'''||3-3||4-0||5-0||8-0||9-1
|-! class="t-game-results"
|align="left"|{{Lið KR}}
||5-2||4-2||3-0||'''XXX'''||5-1||2-2||9-1||8-1
|-
|align="left"|{{Lið Stjarnan}}
||1-1||3-0||0-0||0-3||'''XXX'''||1-4||1-2||1-1
|-! class="t-game-results"
|align="left"|{{Lið Valur}}
||1-2||2-0||3-2||2-2||4-1||'''XXX'''||5-0||6-0
|-
|align="left"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||0-3||0-2||1-2||1-2||1-0||1-4||'''XXX'''||3-0
|-! class="t-game-results"
|align="left"|[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þ]]/[[Haukar]]
||1-6||1-2||0-3||0-5||0-4||1-5||2-0||'''XXX'''
|}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Mynd:Þór.png|15px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|15px]][[Mynd:KSlogo.png|15px]] [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Mynd:Þór.png|15px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|15px]][[Mynd:KSlogo.png|15px]] [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{{Dökkt þema deild}}
{| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=25|
!style="max-width:220px"|Leikmaður
!style="max-width:180px"|Athugasemd
|-
|-
|21||KR ||[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]||Gullskór
|-
|-
|19||KR ||[[Olga Færseth]]||Silfurskór
|-
|-
|18||ÍBV ||[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]||Bronsskór
|-
|16||KR ||[[Ásthildur Helgadóttir]]
|-
|12||Breiðablik ||[[Elín Anna Steinarsdóttir]]
|-
|11||Valur ||[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]
|-
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;"
|-
!Sigurvegari Landsbankadeildar 2003
|-
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|100px|KR]]<br/>'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''<br/>'''6. Titill'''
|}
== Heimild ==
* [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527205220/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 |date=2012-05-27 }} KSÍ.
* [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 Markahæstu Menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305040628/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 |date=2016-03-05 }} KSÍ 2003.
{{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}}
{{röð
| listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]]
| fyrir = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|Símadeild kvenna 2002]]
| eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|Landsbankadeild kvenna 2004]]
}}
==Heimildaskrá==
{{reflist|2}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]]
nsg06afzi8bk617la3psxw3y8wnrenc
1975285
1975284
2026-08-14T15:15:05Z
Nipas2
54688
/* Stigatafla */
1975285
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = Landsbanka deild kvenna 2003
| mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]]
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið KR}}'''
| fallið lið = '''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]'''
| spilaðir leikir = 56
| mörk skoruð = 265 (4.73 m/leik)
| markahæstur = '''21 mörk'''<br>[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]] KR
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Árið 2003 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn.
{{clear}}
==Liðin==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!style="max-width:140px"| Bær
!style="max-width:140px"| Leikvangur
!style="max-width:240px"| Þjálfari
!width=170| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}}
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
| [[Sigurður Víðisson]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur]]
| [[Heimir Hallgrímsson]]
| 2. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]]
| [[Vanda Sigurgeirsdóttir]]
| 1. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}}
| [[Garðabær]]
| [[Stjörnuvöllur]]
| [[Helga Helgadóttir]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Valur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valsvöllur|Hlíðarendi]]
| [[Helena Ólafsdóttir]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
| [[Akureyri]]
| [[Akureyrarvöllur]]
| [[Valdimar Pálsson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]<br/>[[Ásvellir]]
| [[Daði Rafnsson]] (aðstoðarþjálfari)
| 1./2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild A rið.]]
|}
== Staðan í deildinni ==
''Staðan fyrir 14. umferð, 5. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2003|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=3984|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2018}}</ref>
===Stigatafla===
{{Dökkt þema deild}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-class="t-deild-green"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''
||14||11||3||0||61||15||46||'''36'''
| align="center" | '''Meistaradeild kvenna'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||14||10||2||2||62||14||48||'''32'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]
||14||9||2||3||47||20||27||'''29'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]
||14||9||1||4||42||29||13||'''28'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]]
||14||3||3||8||20||32||-12||'''12'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"|
||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]||14||4||0||10||13||51||-38||'''12'''
|-
|7|| ||[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||14||3||0||11||10||42||-32||'''9'''
| align="center" | '''[[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni 1. deild]]'''
|-class="t-deild-pink"
|8||||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]'''
||14||1||1||12||10||62||-52||'''4'''
| align="center" | '''Fall í''' [[1. deild kvenna í knattspyrnu|'''1. deild''']]
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small>
== Töfluyfirlit ==
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{{Dökkt þema deild}}
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-class="t-game-results"
!align="left"| !!Bre!!FH!!ÍBV!!KR!!Stj!!Val!!ÞKK!!Þ/H
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}}
||'''XXX'''||4-2||1-4||0-4||5-2||2-1||2-1||9-2
|-! class="t-game-results"
|align="left"|{{Lið FH}}
||0-2||'''XXX'''||0-8||0-6||2-5||1-8||1-0||1-0
|-
|align="left"|{{Lið ÍBV}}
||5-3||8-0||'''XXX'''||3-3||4-0||5-0||8-0||9-1
|-! class="t-game-results"
|align="left"|{{Lið KR}}
||5-2||4-2||3-0||'''XXX'''||5-1||2-2||9-1||8-1
|-
|align="left"|{{Lið Stjarnan}}
||1-1||3-0||0-0||0-3||'''XXX'''||1-4||1-2||1-1
|-! class="t-game-results"
|align="left"|{{Lið Valur}}
||1-2||2-0||3-2||2-2||4-1||'''XXX'''||5-0||6-0
|-
|align="left"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||0-3||0-2||1-2||1-2||1-0||1-4||'''XXX'''||3-0
|-! class="t-game-results"
|align="left"|[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þ]]/[[Haukar]]
||1-6||1-2||0-3||0-5||0-4||1-5||2-0||'''XXX'''
|}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Mynd:Þór.png|15px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|15px]][[Mynd:KSlogo.png|15px]] [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Mynd:Þór.png|15px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|15px]][[Mynd:KSlogo.png|15px]] [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{{Dökkt þema deild}}
{| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=25|
!style="max-width:220px"|Leikmaður
!style="max-width:180px"|Athugasemd
|-
|-
|21||KR ||[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]||Gullskór
|-
|-
|19||KR ||[[Olga Færseth]]||Silfurskór
|-
|-
|18||ÍBV ||[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]||Bronsskór
|-
|16||KR ||[[Ásthildur Helgadóttir]]
|-
|12||Breiðablik ||[[Elín Anna Steinarsdóttir]]
|-
|11||Valur ||[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]
|-
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;"
|-
!Sigurvegari Landsbankadeildar 2003
|-
|-
|[[Mynd:KR Reykjavík.png|100px|KR]]<br/>'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''<br/>'''6. Titill'''
|}
== Heimild ==
* [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527205220/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 |date=2012-05-27 }} KSÍ.
* [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 Markahæstu Menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305040628/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 |date=2016-03-05 }} KSÍ 2003.
{{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}}
{{röð
| listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]]
| fyrir = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|Símadeild kvenna 2002]]
| eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|Landsbankadeild kvenna 2004]]
}}
==Heimildaskrá==
{{reflist|2}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]]
8i4ofdjivc1d84xcsfb3ozq7hojck9b
FARC
0
135045
1975242
1975235
2026-08-14T12:12:32Z
Akigka
183
1975242
wikitext
text/x-wiki
{{Félagasamtök
|nafn =Byltingarher Kólumbíu<br>{{small|''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia''}}
|bakgrunnslitur =
|mynd =Flag of the FARC-EP.svg
|myndaheiti =Fáni FARC.
|kort =
|kortastærð=
|kortaheiti=
|skammstöfun=FARC
|einkennisorð=
|undanfari=
|framhald=
|stofnun=1964
|gerð=
|staða=* Hernaðararmur lagður niður árið 2017
* Andófsmenn úr FARC enn virkir
|markmið=
|hugmyndafræði= {{plainlist|
* [[Kommúnismi]]
* [[Marx-lenínismi]]
* [[Guevarismi]]
* [[Foco|Foco-kenning]]
* [[Bólívarismi]]
* [[Vinstrisinnuð þjóðernishyggja]]
* [[Byltingarsinnaður sósíalismi]]}}
|höfuðstöðvar={{plainlist|
* Casa Verde (1965–1990)
* Los Pozos<ref>{{cite web |url=http://colombiajournal.org/colombia15.htm |title=Interview with FARC Commander Simón Trinidad |first=Garry |last=Leech |date=25 June 2000 |work=Colombia Journal |access-date=2013-06-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111210141/http://colombiajournal.org/colombia15.htm |archive-date=11 January 2014}}</ref>}}
|staðsetning=
|hnit=
|markaðsvæði=
|meðlimir=7.000–10.000 (2013)<ref name="bbc">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-23394408 |title=Colombian soldiers die in clashes |access-date=11 January 2014 |date=21 July 2013 |work=BBC News}}</ref><ref name="economist">{{cite news |url=https://www.economist.com/news/americas/21584384-hiccup-serves-confirm-government-and-farc-are-making-progress-edge-and |title=Colombia's peace talks: To the edge and back again |newspaper=[[The Economist]] |access-date=11 January 2014 |date=31 August 2013}}</ref><ref name="eluniversal">{{cite news |url=https://www.eluniversal.com.co/opinion/editorial/farc-terrorismo-y-dialogos-5462-JQEU228540 |title=FARC, terrorismo y diálogos |work=[[El Universal (Cartagena)|El Universal]] |access-date=11 January 2014 |date=2013-10-23 |language=es}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-13077339 |title=Desmovilización, principal arma contra las guerrillas |first=Juan Guillermo |last=Mercado |work=[[El Tiempo (Colombia)|El Tiempo]] |language=es |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-22}}</ref><ref>{{cite web |url=https://colombiareports.com/colombia-army-claims-farc-eln-lost-5-thousand-guerrillas-past-two-years/ |title=Colombia army claims guerrillas have lost 5000 fighters in past 2 years |work=Colombia Reports |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |title=Comandantes de Fuerza presentaron resultados operacionales de los últimos 2 años |work=Ministerio de Defensa Nacional |language=es |access-date=27 September 2013 |archive-date=5 október 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005014307/http://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |url-status=dead }}</ref>
|tungumál=
|forstöðumaður=
|lykilmenn={{plainlist|
* [[Timoleón Jiménez|Timochenko]]
* [[Iván Márquez]]
* [[Joaquín Gómez]]
* [[Pablo Catatumbo]]
* [[Mauricio Jaramillo]]
* [[Alfonso Cano]] †
* [[Manuel Marulanda]] †
* [[Jacobo Arenas]] †
* [[Efraín Guzmán]] †
* [[Raúl Reyes]] †
* [[Iván Ríos]] †
* [[Víctor Julio Suárez Rojas|Mono Jojoy]] †
}}
}}
'''Byltingarher Kólumbíu''' (spænska: '''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia'''), skammstafað '''FARC''', er [[Kólumbía|kólumbísk]] [[skæruhernaður|skæruliðahreyfing]] sem var stofnuð árið 1964 sem [[Marx-lenínismi|marxísk-lenínísk]] hreyfing. Frá þeim tíma hefur FARC átt í vopnaðri baráttu við kólumbísk stjórnvöld. Samtökin hafa fjármagnað sig meðal annars með sölu og ræktun á vímuefnum og mannránum með kröfu um lausnargjald. FARC hefur verið skilgreint sem [[hryðjuverkasamtök]] af stjórnvöldum í Kólumbíu, Bandaríkjunum, Kanada, Síle, Nýja-Sjálandi og af Evrópusambandinu.
Í júní árið 2016 undirritaði FARC vopnahlé við forseta Kólumbíu [[Juan Manuel Santos]]. Friðarsamningar voru gerðir og þjóðaratkvæðagreiðsla fyrirhuguð. Sama ár tók [[Evrópusambandið]] samtökin af lista hryðjuverkasamtaka.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frett/esb-tekur-farc-af-hrydjuverkalista|title=ESB tekur FARC af hryðjuverkalista|website=Rúv|author=Ásrún Brynja Ingvarsdóttir|date=26. september 2016}}</ref> Í október 2016 hafnaði kólumbíska þjóðin friðarsamningunum með naumum mun. 50,24% voru á móti honum. Kólumbíska ríkisstjórnin skrifaði undir endurskoðaða friðarsamninga í nóvember 2016 og fékk leyfi fyrir þeim á kólumbíska þinginu, án þess að leggja þá í þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{Cite news |url = http://www.bbc.com/news/world-latin-america-38096179 |title = Colombia signs new peace deal with Farc |date = 24 November 2016 |publisher = [[BBC News]] }}</ref>
Í lok ágúst árið 2019 lýsti einn fyrrum leiðtoga samtakanna, Ivan Marquez, því yfir að hann og nokkrir aðrir fyrirliðar hreyfingarinnar myndu aftur hefja vopnaða baráttu. Hann teldi að Kólumbíska ríkið hefði ekki virt friðarsáttmálann sem gerður var árið 2016, og að hann muni sameina og leiða hóp andófsmanna sem deili þeirri skoðun.<ref>{{cite web|url=https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|title=FARC leaders take up arms again|last=McDonagh; Pskowski|first=|date=3 september 2019|website=The Tablet|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127200324/https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|archive-date=2019-11-27|access-date=2019-11-27|url-status=dead}}</ref>
Í 50 ára átökum hafa 260.000 manns látið lífið.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-latin-america-37537252 Colombia referendum: Voters reject Farc peace deal] BBC. Skoðað 3. október, 2016.</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Kólumbía]]
[[Flokkur:Skæruliðahreyfingar]]
[[Flokkur:Stofnað 1964]]
20hy72ubkweobha4qd7jpkrvpfl6sny
1975244
1975242
2026-08-14T12:16:16Z
Akigka
183
1975244
wikitext
text/x-wiki
{{Félagasamtök
|nafn =Byltingarher Kólumbíu<br>{{small|''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia''}}
|bakgrunnslitur =
|mynd =Flag of the FARC-EP.svg
|myndaheiti =Fáni FARC.
|kort =
|kortastærð=
|kortaheiti=
|skammstöfun=FARC
|einkennisorð=
|undanfari=
|framhald=
|stofnun=1964
|gerð=
|staða=* Hernaðararmur lagður niður árið 2017
* Andófsmenn úr FARC enn virkir
|markmið=
|hugmyndafræði= {{plainlist|
* [[Kommúnismi]]
* [[Marx-lenínismi]]
* [[Guevarismi]]
* [[Foco|Foco-kenning]]
* [[Bólívarismi]]
* [[Vinstrisinnuð þjóðernishyggja]]
* [[Byltingarsinnaður sósíalismi]]}}
|höfuðstöðvar={{plainlist|
* Casa Verde (1965–1990)
* Los Pozos<ref>{{cite web |url=http://colombiajournal.org/colombia15.htm |title=Interview with FARC Commander Simón Trinidad |first=Garry |last=Leech |date=25 June 2000 |work=Colombia Journal |access-date=2013-06-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111210141/http://colombiajournal.org/colombia15.htm |archive-date=11 January 2014}}</ref>}}
|staðsetning=
|hnit=
|markaðsvæði=
|meðlimir=7.000–10.000 (2013)<ref name="bbc">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-23394408 |title=Colombian soldiers die in clashes |access-date=11 January 2014 |date=21 July 2013 |work=BBC News}}</ref><ref name="economist">{{cite news |url=https://www.economist.com/news/americas/21584384-hiccup-serves-confirm-government-and-farc-are-making-progress-edge-and |title=Colombia's peace talks: To the edge and back again |newspaper=[[The Economist]] |access-date=11 January 2014 |date=31 August 2013}}</ref><ref name="eluniversal">{{cite news |url=https://www.eluniversal.com.co/opinion/editorial/farc-terrorismo-y-dialogos-5462-JQEU228540 |title=FARC, terrorismo y diálogos |work=[[El Universal (Cartagena)|El Universal]] |access-date=11 January 2014 |date=2013-10-23 |language=es}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-13077339 |title=Desmovilización, principal arma contra las guerrillas |first=Juan Guillermo |last=Mercado |work=[[El Tiempo (Colombia)|El Tiempo]] |language=es |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-22}}</ref><ref>{{cite web |url=https://colombiareports.com/colombia-army-claims-farc-eln-lost-5-thousand-guerrillas-past-two-years/ |title=Colombia army claims guerrillas have lost 5000 fighters in past 2 years |work=Colombia Reports |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |title=Comandantes de Fuerza presentaron resultados operacionales de los últimos 2 años |work=Ministerio de Defensa Nacional |language=es |access-date=27 September 2013 |archive-date=5 október 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005014307/http://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |url-status=dead }}</ref>
|tungumál=
|forstöðumaður=
|lykilmenn={{plainlist|
* [[Timoleón Jiménez|Timochenko]]
* [[Iván Márquez]]
* [[Joaquín Gómez]]
* [[Pablo Catatumbo]]
* [[Mauricio Jaramillo]]
* [[Alfonso Cano]] †
* [[Manuel Marulanda]] †
* [[Jacobo Arenas]] †
* [[Efraín Guzmán]] †
* [[Raúl Reyes]] †
* [[Iván Ríos]] †
* [[Víctor Julio Suárez Rojas|Mono Jojoy]] †
}}
}}
'''Byltingarher Kólumbíu''' (spænska: ''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo''), skammstafað '''FARC''' eða '''FARC-EP''', var [[Kólumbía|kólumbísk]] [[skæruhernaður|skæruliðahreyfing]] sem var stofnuð árið 1964 sem [[Marx-lenínismi|marxísk-lenínísk]] hreyfing. Frá þeim tíma hefur FARC átt í vopnaðri baráttu við kólumbísk stjórnvöld. Samtökin hafa fjármagnað sig meðal annars með sölu og ræktun á vímuefnum og mannránum með kröfu um lausnargjald. FARC hefur verið skilgreint sem [[hryðjuverkasamtök]] af stjórnvöldum í Kólumbíu, Bandaríkjunum, Kanada, Síle, Nýja-Sjálandi og af Evrópusambandinu.
Í júní árið 2016 undirritaði FARC vopnahlé við forseta Kólumbíu [[Juan Manuel Santos]]. Friðarsamningar voru gerðir og þjóðaratkvæðagreiðsla fyrirhuguð. Sama ár tók [[Evrópusambandið]] samtökin af lista hryðjuverkasamtaka.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frett/esb-tekur-farc-af-hrydjuverkalista|title=ESB tekur FARC af hryðjuverkalista|website=Rúv|author=Ásrún Brynja Ingvarsdóttir|date=26. september 2016}}</ref> Í október 2016 hafnaði kólumbíska þjóðin friðarsamningunum með naumum mun. 50,24% voru á móti honum. Kólumbíska ríkisstjórnin skrifaði undir endurskoðaða friðarsamninga í nóvember 2016 og fékk leyfi fyrir þeim á kólumbíska þinginu, án þess að leggja þá í þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{Cite news |url = http://www.bbc.com/news/world-latin-america-38096179 |title = Colombia signs new peace deal with Farc |date = 24 November 2016 |publisher = [[BBC News]] }}</ref>
Í lok ágúst árið 2019 lýsti einn fyrrum leiðtoga samtakanna, Ivan Marquez, því yfir að hann og nokkrir aðrir fyrirliðar hreyfingarinnar myndu aftur hefja vopnaða baráttu. Hann teldi að Kólumbíska ríkið hefði ekki virt friðarsáttmálann sem gerður var árið 2016, og að hann muni sameina og leiða hóp andófsmanna sem deili þeirri skoðun.<ref>{{cite web|url=https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|title=FARC leaders take up arms again|last=McDonagh; Pskowski|first=|date=3 september 2019|website=The Tablet|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127200324/https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|archive-date=2019-11-27|access-date=2019-11-27|url-status=dead}}</ref> Árið 2023 samþykkti þessi klofningshópur vopnahlé.<ref>{{Cite web |date=2024-01-15 |title=Colombia extends cease-fire with FARC splinter group in bid to reduce rural violence |url=https://apnews.com/article/colombia-farc-emc-ceasefire-peace-talks-bogota-d09c6d3ee05e781367a124f962e5c8d8 |access-date=2024-03-02 |website=AP News |language=en |archive-date=2 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302103358/https://apnews.com/article/colombia-farc-emc-ceasefire-peace-talks-bogota-d09c6d3ee05e781367a124f962e5c8d8 |url-status=live }}</ref>
Í 50 ára átökum FARC létu 260.000 manns lífið.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-latin-america-37537252 Colombia referendum: Voters reject Farc peace deal] BBC. Skoðað 3. október, 2016.</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Kólumbía]]
[[Flokkur:Skæruliðahreyfingar]]
{{sa|1964|2016}}
t80mwt9375iwwijh09tkzkn07k2dl29
1975245
1975244
2026-08-14T12:16:32Z
Akigka
183
1975245
wikitext
text/x-wiki
{{Félagasamtök
|nafn =Byltingarher Kólumbíu<br>{{small|''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia''}}
|bakgrunnslitur =
|mynd =Flag of the FARC-EP.svg
|myndaheiti =Fáni FARC.
|kort =
|kortastærð=
|kortaheiti=
|skammstöfun=FARC
|einkennisorð=
|undanfari=
|framhald=
|stofnun=1964
|gerð=
|staða=* Hernaðararmur lagður niður árið 2017
* Andófsmenn úr FARC enn virkir
|markmið=
|hugmyndafræði= {{plainlist|
* [[Kommúnismi]]
* [[Marx-lenínismi]]
* [[Guevarismi]]
* [[Foco|Foco-kenning]]
* [[Bólívarismi]]
* [[Vinstrisinnuð þjóðernishyggja]]
* [[Byltingarsinnaður sósíalismi]]}}
|höfuðstöðvar={{plainlist|
* Casa Verde (1965–1990)
* Los Pozos<ref>{{cite web |url=http://colombiajournal.org/colombia15.htm |title=Interview with FARC Commander Simón Trinidad |first=Garry |last=Leech |date=25 June 2000 |work=Colombia Journal |access-date=2013-06-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111210141/http://colombiajournal.org/colombia15.htm |archive-date=11 January 2014}}</ref>}}
|staðsetning=
|hnit=
|markaðsvæði=
|meðlimir=7.000–10.000 (2013)<ref name="bbc">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-23394408 |title=Colombian soldiers die in clashes |access-date=11 January 2014 |date=21 July 2013 |work=BBC News}}</ref><ref name="economist">{{cite news |url=https://www.economist.com/news/americas/21584384-hiccup-serves-confirm-government-and-farc-are-making-progress-edge-and |title=Colombia's peace talks: To the edge and back again |newspaper=[[The Economist]] |access-date=11 January 2014 |date=31 August 2013}}</ref><ref name="eluniversal">{{cite news |url=https://www.eluniversal.com.co/opinion/editorial/farc-terrorismo-y-dialogos-5462-JQEU228540 |title=FARC, terrorismo y diálogos |work=[[El Universal (Cartagena)|El Universal]] |access-date=11 January 2014 |date=2013-10-23 |language=es}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-13077339 |title=Desmovilización, principal arma contra las guerrillas |first=Juan Guillermo |last=Mercado |work=[[El Tiempo (Colombia)|El Tiempo]] |language=es |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-22}}</ref><ref>{{cite web |url=https://colombiareports.com/colombia-army-claims-farc-eln-lost-5-thousand-guerrillas-past-two-years/ |title=Colombia army claims guerrillas have lost 5000 fighters in past 2 years |work=Colombia Reports |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |title=Comandantes de Fuerza presentaron resultados operacionales de los últimos 2 años |work=Ministerio de Defensa Nacional |language=es |access-date=27 September 2013 |archive-date=5 október 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005014307/http://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |url-status=dead }}</ref>
|tungumál=
|forstöðumaður=
|lykilmenn={{plainlist|
* [[Timoleón Jiménez|Timochenko]]
* [[Iván Márquez]]
* [[Joaquín Gómez]]
* [[Pablo Catatumbo]]
* [[Mauricio Jaramillo]]
* [[Alfonso Cano]] †
* [[Manuel Marulanda]] †
* [[Jacobo Arenas]] †
* [[Efraín Guzmán]] †
* [[Raúl Reyes]] †
* [[Iván Ríos]] †
* [[Víctor Julio Suárez Rojas|Mono Jojoy]] †
}}
}}
'''Byltingarher Kólumbíu''' (spænska: ''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo''), skammstafað '''FARC''' eða '''FARC-EP''', var [[Kólumbía|kólumbísk]] [[skæruhernaður|skæruliðahreyfing]] sem var stofnuð árið 1964 sem [[Marx-lenínismi|marxísk-lenínísk]] hreyfing. Frá þeim tíma hefur FARC átt í vopnaðri baráttu við kólumbísk stjórnvöld. Samtökin hafa fjármagnað sig meðal annars með sölu og ræktun á vímuefnum og mannránum með kröfu um lausnargjald. FARC hefur verið skilgreint sem [[hryðjuverkasamtök]] af stjórnvöldum í Kólumbíu, Bandaríkjunum, Kanada, Síle, Nýja-Sjálandi og af Evrópusambandinu.
Í júní árið 2016 undirritaði FARC vopnahlé við forseta Kólumbíu [[Juan Manuel Santos]]. Friðarsamningar voru gerðir og þjóðaratkvæðagreiðsla fyrirhuguð. Sama ár tók [[Evrópusambandið]] samtökin af lista hryðjuverkasamtaka.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frett/esb-tekur-farc-af-hrydjuverkalista|title=ESB tekur FARC af hryðjuverkalista|website=Rúv|author=Ásrún Brynja Ingvarsdóttir|date=26. september 2016}}</ref> Í október 2016 hafnaði kólumbíska þjóðin friðarsamningunum með naumum mun. 50,24% voru á móti honum. Kólumbíska ríkisstjórnin skrifaði undir endurskoðaða friðarsamninga í nóvember 2016 og fékk leyfi fyrir þeim á kólumbíska þinginu, án þess að leggja þá í þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{Cite news |url = http://www.bbc.com/news/world-latin-america-38096179 |title = Colombia signs new peace deal with Farc |date = 24 November 2016 |publisher = [[BBC News]] }}</ref>
Í lok ágúst árið 2019 lýsti einn fyrrum leiðtoga samtakanna, Ivan Marquez, því yfir að hann og nokkrir aðrir fyrirliðar hreyfingarinnar myndu aftur hefja vopnaða baráttu. Hann teldi að Kólumbíska ríkið hefði ekki virt friðarsáttmálann sem gerður var árið 2016, og að hann muni sameina og leiða hóp andófsmanna sem deili þeirri skoðun.<ref>{{cite web|url=https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|title=FARC leaders take up arms again|last=McDonagh; Pskowski|first=|date=3 september 2019|website=The Tablet|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127200324/https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|archive-date=2019-11-27|access-date=2019-11-27|url-status=dead}}</ref> Árið 2023 samþykkti þessi klofningshópur vopnahlé.<ref>{{Cite web |date=2024-01-15 |title=Colombia extends cease-fire with FARC splinter group in bid to reduce rural violence |url=https://apnews.com/article/colombia-farc-emc-ceasefire-peace-talks-bogota-d09c6d3ee05e781367a124f962e5c8d8 |access-date=2024-03-02 |website=AP News |language=en |archive-date=2 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302103358/https://apnews.com/article/colombia-farc-emc-ceasefire-peace-talks-bogota-d09c6d3ee05e781367a124f962e5c8d8 |url-status=live }}</ref>
Í 50 ára átökum FARC létu 260.000 manns lífið.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-latin-america-37537252 Colombia referendum: Voters reject Farc peace deal] BBC. Skoðað 3. október, 2016.</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Saga Kólumbíu]]
[[Flokkur:Skæruliðahreyfingar]]
{{sa|1964|2016}}
piah7kx2crnwsoiiri7j1vtw5hwvfet
1975247
1975245
2026-08-14T12:23:41Z
Berserkur
10188
Viðbót
1975247
wikitext
text/x-wiki
{{Félagasamtök
|nafn =Byltingarher Kólumbíu<br>{{small|''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia''}}
|bakgrunnslitur =
|mynd =Flag of the FARC-EP.svg
|myndaheiti =Fáni FARC.
|kort =
|kortastærð=
|kortaheiti=
|skammstöfun=FARC
|einkennisorð=
|undanfari=
|framhald=
|stofnun=1964
|gerð=
|staða=* Hernaðararmur lagður niður árið 2017
* Andófsmenn úr FARC enn virkir
|markmið=
|hugmyndafræði= {{plainlist|
* [[Kommúnismi]]
* [[Marx-lenínismi]]
* [[Guevarismi]]
* [[Foco|Foco-kenning]]
* [[Bólívarismi]]
* [[Vinstrisinnuð þjóðernishyggja]]
* [[Byltingarsinnaður sósíalismi]]}}
|höfuðstöðvar={{plainlist|
* Casa Verde (1965–1990)
* Los Pozos<ref>{{cite web |url=http://colombiajournal.org/colombia15.htm |title=Interview with FARC Commander Simón Trinidad |first=Garry |last=Leech |date=25 June 2000 |work=Colombia Journal |access-date=2013-06-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111210141/http://colombiajournal.org/colombia15.htm |archive-date=11 January 2014}}</ref>}}
|staðsetning=
|hnit=
|markaðsvæði=
|meðlimir=7.000–10.000 (2013)<ref name="bbc">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-23394408 |title=Colombian soldiers die in clashes |access-date=11 January 2014 |date=21 July 2013 |work=BBC News}}</ref><ref name="economist">{{cite news |url=https://www.economist.com/news/americas/21584384-hiccup-serves-confirm-government-and-farc-are-making-progress-edge-and |title=Colombia's peace talks: To the edge and back again |newspaper=[[The Economist]] |access-date=11 January 2014 |date=31 August 2013}}</ref><ref name="eluniversal">{{cite news |url=https://www.eluniversal.com.co/opinion/editorial/farc-terrorismo-y-dialogos-5462-JQEU228540 |title=FARC, terrorismo y diálogos |work=[[El Universal (Cartagena)|El Universal]] |access-date=11 January 2014 |date=2013-10-23 |language=es}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-13077339 |title=Desmovilización, principal arma contra las guerrillas |first=Juan Guillermo |last=Mercado |work=[[El Tiempo (Colombia)|El Tiempo]] |language=es |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-22}}</ref><ref>{{cite web |url=https://colombiareports.com/colombia-army-claims-farc-eln-lost-5-thousand-guerrillas-past-two-years/ |title=Colombia army claims guerrillas have lost 5000 fighters in past 2 years |work=Colombia Reports |access-date=27 September 2013 |date=2013-09-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |title=Comandantes de Fuerza presentaron resultados operacionales de los últimos 2 años |work=Ministerio de Defensa Nacional |language=es |access-date=27 September 2013 |archive-date=5 október 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005014307/http://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/documents/News/NoticiaGrandeMDN/602f69a4-7f07-3110-6cae-bc48b6e8a47e.xml |url-status=dead }}</ref>
|tungumál=
|forstöðumaður=
|lykilmenn={{plainlist|
* [[Timoleón Jiménez|Timochenko]]
* [[Iván Márquez]]
* [[Joaquín Gómez]]
* [[Pablo Catatumbo]]
* [[Mauricio Jaramillo]]
* [[Alfonso Cano]] †
* [[Manuel Marulanda]] †
* [[Jacobo Arenas]] †
* [[Efraín Guzmán]] †
* [[Raúl Reyes]] †
* [[Iván Ríos]] †
* [[Víctor Julio Suárez Rojas|Mono Jojoy]] †
}}
}}
'''Byltingarher Kólumbíu''' (spænska: ''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo''), skammstafað '''FARC''' eða '''FARC-EP''', var [[Kólumbía|kólumbísk]] [[skæruhernaður|skæruliðahreyfing]] sem var stofnuð árið 1964 sem [[Marx-lenínismi|marxísk-lenínísk]] hreyfing. Frá þeim tíma hefur FARC átt í vopnaðri baráttu við kólumbísk stjórnvöld. Samtökin hafa fjármagnað sig meðal annars með sölu og ræktun á vímuefnum og mannránum með kröfu um lausnargjald. FARC var skilgreint sem [[hryðjuverkasamtök]] af stjórnvöldum í Kólumbíu, Bandaríkjunum, Kanada, Síle, Nýja-Sjálandi og af Evrópusambandinu.
Í júní árið 2016 undirritaði FARC vopnahlé við forseta Kólumbíu [[Juan Manuel Santos]]. Friðarsamningar voru gerðir og þjóðaratkvæðagreiðsla fyrirhuguð. Sama ár tók [[Evrópusambandið]] samtökin af lista hryðjuverkasamtaka.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frett/esb-tekur-farc-af-hrydjuverkalista|title=ESB tekur FARC af hryðjuverkalista|website=Rúv|author=Ásrún Brynja Ingvarsdóttir|date=26. september 2016}}</ref> Í október 2016 hafnaði kólumbíska þjóðin friðarsamningunum með naumum mun. 50,24% voru á móti honum. Kólumbíska ríkisstjórnin skrifaði undir endurskoðaða friðarsamninga í nóvember 2016 og fékk leyfi fyrir þeim á kólumbíska þinginu, án þess að leggja þá í þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{Cite news |url = http://www.bbc.com/news/world-latin-america-38096179 |title = Colombia signs new peace deal with Farc |date = 24 November 2016 |publisher = [[BBC News]] }}</ref>
Árið 2017 stofnuðu fyrrum meðlimir FARC stjórnmálaflokkinn Comunes.
Í lok ágúst árið 2019 lýsti einn fyrrum leiðtoga samtakanna, Ivan Marquez, því yfir að hann og nokkrir aðrir fyrirliðar hreyfingarinnar myndu aftur hefja vopnaða baráttu. Hann teldi að Kólumbíska ríkið hefði ekki virt friðarsáttmálann sem gerður var árið 2016, og að hann muni sameina og leiða hóp andófsmanna sem deili þeirri skoðun.<ref>{{cite web|url=https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|title=FARC leaders take up arms again|last=McDonagh; Pskowski|first=|date=3 september 2019|website=The Tablet|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127200324/https://www.thetablet.co.uk/news/12021/farc-leaders-take-up-arms-again-|archive-date=2019-11-27|access-date=2019-11-27|url-status=dead}}</ref> Árið 2023 samþykkti þessi klofningshópur vopnahlé.<ref>{{Cite web |date=2024-01-15 |title=Colombia extends cease-fire with FARC splinter group in bid to reduce rural violence |url=https://apnews.com/article/colombia-farc-emc-ceasefire-peace-talks-bogota-d09c6d3ee05e781367a124f962e5c8d8 |access-date=2024-03-02 |website=AP News |language=en |archive-date=2 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302103358/https://apnews.com/article/colombia-farc-emc-ceasefire-peace-talks-bogota-d09c6d3ee05e781367a124f962e5c8d8 |url-status=live }}</ref>
Í 50 ára átökum FARC létu 260.000 manns lífið.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-latin-america-37537252 Colombia referendum: Voters reject Farc peace deal] BBC. Skoðað 3. október, 2016.</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Saga Kólumbíu]]
[[Flokkur:Skæruliðahreyfingar]]
{{sa|1964|2016}}
qv0ekovxcdsf4ylqjmp0uu02iwxgjzi
Hisato Sato
0
138727
1975273
1957744
2026-08-14T14:42:27Z
Explicit
53251
+[[File:佐藤寿人選手(名古屋グランパスエイト).jpg]]
1975273
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|nafn=Hisato Sato
|mynd=[[file:佐藤寿人選手(名古屋グランパスエイト).jpg|200px]]
|fullt nafn=Hisato Sato
|fæðingardagur={{fæðingardagur og aldur|1982|3|12}}
|fæðingarbær=[[Saitama-hérað]]
|fæðingarland=[[Japan]]
|hæð=
|staða=[[Framherji]]
|núverandi lið=
|númer=
|ár1=2000-2001
|ár2=2002
|ár3=2003-2004
|ár4=2005-2016
|ár5=2017-
|lið1=[[JEF United Chiba|JEF United Ichihara]]
|lið2=[[Cerezo Osaka]]
|lið3=[[Vegalta Sendai]]
|lið4=[[Sanfrecce Hiroshima]]
|lið5=[[Nagoya Grampus]]
|leikir (mörk)1=
|landsliðsár=2006-2010
|landslið=[[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]
|landsliðsleikir (mörk)=31 (4)
}}
'''Hisato Sato''' (fæddur [[12. mars]] [[1982]]) er [[japan]]skur [[Knattspyrna|knattspyrnumaður]]. Hann spilaði 31 leik og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
==Tölfræði==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=3|[[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan karlalandsliðið]]
|-
!Ár!!Leikir!!Mörk
|-
|2006||12||3
|-
|2007||7||0
|-
|2008||6||0
|-
|2009||3||1
|-
|2010||3||0
|-
!Heild||31||4
|}
==Tenglar==
*[https://www.national-football-teams.com/player/13018/Hisato_Sato.html National Football Teams]
*[http://www.japannationalfootballteam.com/en/players/sato_hisato.html Japan National Football Team Database]
{{stubbur|knattspyrna}}
{{DEFAULTSORT:Sato, Hisato }}
{{f|1982}}
[[Flokkur:Japanskir knattspyrnumenn]]
7dd0uk2ber0ms8jno6c7c5bcbvrqt40
Shusaku Nishikawa
0
138794
1975243
1952870
2026-08-14T12:15:48Z
Explicit
53251
+[[File:西川周作選手(浦和レッズ).jpg]]
1975243
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|nafn=Shusaku Nishikawa
|mynd=西川周作選手(浦和レッズ).jpg
|fullt nafn=Shusaku Nishikawa
|fæðingardagur={{fæðingardagur og aldur|1986|6|18}}
|fæðingarbær=[[Oita-hérað]]
|fæðingarland=[[Japan]]
|hæð=
|staða=[[Markmaður]]
|núverandi lið=
|númer=
|ár1=2005-2009
|ár2=2010-2013
|ár3=2014-
|lið1=[[Oita Trinita]]
|lið2=[[Sanfrecce Hiroshima]]
|lið3=[[Urawa Reds]]
|leikir (mörk)=
|landsliðsár=2009-
|landslið=[[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]]
|landsliðsleikir (mörk)=31 (0)
}}
'''Shusaku Nishikawa''' (fæddur [[18. júní]] [[1986]]) er [[japan]]skur [[Knattspyrna|knattspyrnumaður]]. Hann spilaði 31 leiki með landsliðinu.
==Tölfræði==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=3|[[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan karlalandsliðið]]
|-
!Ár!!Leikir!!Mörk
|-
|2009||1||0
|-
|2010||2||0
|-
|2011||4||0
|-
|2012||1||0
|-
|2013||4||0
|-
|2014||3||0
|-
|2015||8||0
|-
|2016||8||0
|-
!Heild||31||0
|}
==Tenglar==
*[https://www.national-football-teams.com/player/33777/Shusaku_Nishikawa.html National Football Teams]
{{stubbur|knattspyrna}}
{{DEFAULTSORT:Nishikawa, Shusaku }}
{{fe|1986}}
[[Flokkur:Japanskir knattspyrnumenn]]
ffhul8wjojm9dslzjcg7pp2lkpum0cp
Fræhyrnur
0
153171
1975310
1975230
2026-08-14T21:50:14Z
MyraMidnight
41218
bæti tengil
1975310
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| image = Cerastium fontanum subsp. vulgare, gewone hoornbloem.jpg
| image_width = 300px
| image_caption = '''Vegarfi''' (''Cerastium fontanum'') í blóma.
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'')
| ordo = [[Hjartagrasabálkur]] (''Caryophyllales'')
| familia = [[Hjartagrasaætt]] (''Caryophyllaceae'')
| genus = ''Cerastium''
| genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = Tegundir
| subdivision = [[Listi yfir fræhyrnur|Um 200]]
}}
'''''Fræhyrnur''''' ([[fræðiheiti]]: ''Cerastium'') er [[ættkvísl]] einærra, vetrareinærra, eða fjölærra jurta í [[hjartagrasætt|hjartagrasaætt]]. Tegundirnar finnast um allan heim, en flestar eru á norðurhveli. Þær eru um [[Listi yfir fræhyrnur|200]].<ref>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Caryophyllaceae/Cerastium/ |title=''Cerastium'' en PlantList |access-date=2019-07-30 |archive-date=2018-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181202130214/http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Caryophyllaceae/Cerastium/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=106150 ''Cerastium''.] Flora of North America.</ref>
Margar tegundirnar eru útbreidd illgresi.
[[File:Cerastium uniflorum.jpg|thumb|right|''[[Cerastium uniflorum]]'']]
==Valdar tegundir==
{{Aðalgrein|Listi yfir fræhyrnur}}
*''[[Cerastium aleuticum]]'' –
*''[[Cerastium alpinum]]'' – [[Músareyra]]
*''[[Cerastium alpinum]] ssp. lanatum'' – [[Loðeyra]]
*''[[Cerastium alpinum]] ssp. glabratum'' – [[Snoðeyra]]
*''[[Cerastium arcticum]]'' – [[Fjallafræhyrna]]
*''[[Cerastium argenteum]]'' – [[Silfureyra]]
*''[[Cerastium arvense]]'' – [[Mjallareyra]]
*''[[Cerastium axillare]]'' –
*''[[Cerastium beeringinanum]]'' –
*''[[Cerastium bialynickii]]'' -
*''[[Cerastium biebersteinii]]'' – [[Rottueyra]]
*''[[Cerastium boissieranum]]'' – [[Máraeyra]]
*''[[Cerastium brachypetalum]]'' – [[Hélufræhyrna]]
*''[[Cerastium cerastoides]]'' – [[Lækjafræhyrna]]
*''[[Cerastium dahuricum]]'' – [[Síberíueyra]]
*''[[Cerastium diffusum]]'' – [[Fitjafræhyrna]]
*''[[Cerastium dubium]]'' –
*''[[Cerastium fischerianum]]'' –
*''[[Cerastium fontanum]] ssp. vulgare'' – [[Túnarfi]]
*''[[Cerastium fontanum]] ssp. fontanum'' – [[Vegarfi]]
*''[[Cerastium furcatum]]'' –
*''[[Cerastium glomeratum]]'' – [[Hnoðafræhyrna]]
*''[[Cerastium grandiflorum]]'' – [[Snæeyra]]
*''[[Cerastium latifolium]]'' – [[Alpafræhyrna]]
*''[[Cerastium maximum]]'' – [[Kjarrfræhyrna]]
*''[[Cerastium nigrescens]]'' – [[Fjallafræhyrna]]
*''[[Cerastium nutans]]'' –
*''[[Cerastium pumilum]]'' – [[Dvergafræhyrna]]
*''[[Cerastium regelii]]'' –
*''[[Cerastium semidecandrum]]'' – [[Engjafræhyrna]]
*''[[Cerastium terrae-novae]]'' –
*''[[Cerastium tomentosum]]'' – [[Völskueyra]]
*''[[Cerastium uniflorum]]'' - [[Jöklafræhyrna]]
==Tilvísanir==
{{Reflist}}
==Tenglar==
*[http://plants.usda.gov/java/ClassificationServlet?source=profile&symbol=CERAS&display=63 USDA Plants Profile: ''Cerastium'']
{{commonscat|Cerastium}}
{{Wikilífverur|Cerastium}}
{{Stubbur|grasafræði}}
[[Flokkur:Hjartagrasaætt]]
[[Flokkur:Plöntur á Íslandi]]
oaangjem3fqwo51ed4nloze63rh0rpy
Listi yfir fræhyrnur
0
153281
1975289
1975229
2026-08-14T16:03:00Z
MyraMidnight
41218
Tengill í fræhyrnur
1975289
wikitext
text/x-wiki
'''Listi yfir tegundir af ''[[Fræhyrnur|fræhyrnum]].'''''
== Viðurkenndar tegundir<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/browse/tree/id/17279002|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}</ref> ==
Eftirfarandi tegundir eru samþykktar tegundir af fræhyrnum í „Catalogue of life“:
{|
|+
{{Col-3}}
* ''[[Cerastium afromontanum]]''
* ''[[Cerastium aleuticum]]''
* ''[[Cerastium alexeenkoanum]]''
* ''[[Cerastium alpinum]]''
* ''[[Cerastium alsinifolium]]''
* ''[[Cerastium amanum]]''
* ''[[Cerastium andinum]]''
* ''[[Cerastium annae]]''
* ''[[Cerastium arabidis]]''
* ''[[Cerastium araraticum]]''
* ''[[Cerastium arcticum]]''
* ''[[Cerastium argenteum]]''
* ''[[Cerastium argentinum]]''
* ''[[Cerastium arvense]]''
* ''[[Cerastium atlanticum]]''
* ''[[Cerastium axillare]]''
* ''[[Cerastium azerbaijanicum]]''
* ''[[Cerastium baischanense]]''
* ''[[Cerastium ballsii]]''
* ''[[Cerastium banaticum]]''
* ''[[Cerastium barberi]]''
* ''[[Cerastium beeringianum]]''
* ''[[Cerastium behmianum]]''
* ''[[Cerastium bialynickii]]''
* ''[[Cerastium biebersteinii]]''
* ''[[Cerastium borisii]]''
* ''[[Cerastium brachypetalum]]''
* ''[[Cerastium brachypodum]]''
* ''[[Cerastium brevicarpicum]]''
* ''[[Cerastium candicans]]''
* ''[[Cerastium candidissimum]]''
* ''[[Cerastium capense]]''
* ''[[Cerastium capillatum]]''
* ''[[Cerastium carinthiacum]]''
* ''[[Cerastium cephalanthum]]''
* ''[[Cerastium cerastoides]]''
* ''[[Cerastium chlorifolium]]''
* ''[[Cerastium comatum]]''
* ''[[Cerastium commersonianum]]''
* ''[[Cerastium coreanum]]''
* ''[[Cerastium crassipes]]''
* ''[[Cerastium crassiusculum]]''
* ''[[Cerastium cuatrecasasii]]''
* ''[[Cerastium cuchumatanense]]''
* ''[[Cerastium dagestanicum]]''
* ''[[Cerastium danguyi]]''
* ''[[Cerastium davuricum]]''
* ''[[Cerastium decalvans]]''
* ''[[Cerastium deschatresii]]''
* ''[[Cerastium dichotomum]]''
* ''[[Cerastium dicrotrichum]]''
* ''[[Cerastium diffusum]]''
* ''[[Cerastium dinaricum]]''
* ''[[Cerastium dominici]]''
* ''[[Cerastium dubium]]''
* ''[[Cerastium fasciculatum]]''
* ''[[Cerastium fischerianum]]''
* ''[[Cerastium flavescens]]''
* ''[[Cerastium floccosum]]''
* ''[[Cerastium fontanum]]''
* ''[[Cerastium fragillimum]]''
* ''[[Cerastium furcatum]]''
* ''[[Cerastium gibraltaricum]]''
* ''[[Cerastium glomeratum]]''
{{Col-3}}
* ''[[Cerastium glutinosum]]''
* ''[[Cerastium gnaphalodes]]''
* ''[[Cerastium gracile]]''
* ''[[Cerastium grandiflorum]]''
* ''[[Cerastium guatemalense]]''
* ''[[Cerastium haussknechtii]]''
* ''[[Cerastium hieronymi]]''
* ''[[Cerastium hintoniorum]]''
* ''[[Cerastium holosteoides]]''
* ''[[Cerastium humifusum]]''
* ''[[Cerastium illyricum]]''
* ''[[Cerastium imbricatum]]''
* ''[[Cerastium inflatum]]''
* ''[[Cerastium julicum]]''
* ''[[Cerastium junceum]]''
* ''[[Cerastium juniperorum]]''
* ''[[Cerastium kasbek]]''
* ''[[Cerastium kotschyi]]''
* ''[[Cerastium kunthii]]''
* ''[[Cerastium lacaitae]]''
* ''[[Cerastium lanceolatum]]''
* ''[[Cerastium latifolium]]''
* ''[[Cerastium lazicum]]''
* ''[[Cerastium ligusticum]]''
* ''[[Cerastium limprichtii]]''
* ''[[Cerastium lineare]]''
* ''[[Cerastium lithospermifolium]]''
* ''[[Cerastium longifolium]]''
* ''[[Cerastium macranthum]]''
* ''[[Cerastium macrocalyx]]''
* ''[[Cerastium macrocarpum]]''
* ''[[Cerastium madrense]]''
* ''[[Cerastium malyi]]''
* ''[[Cerastium maximum]]''
* ''[[Cerastium meridense]]''
* ''[[Cerastium microspermum]]''
* ''[[Cerastium moesiacum]]''
* ''[[Cerastium mollissimum]]''
* ''[[Cerastium morrisonense]]''
* ''[[Cerastium mucronatum]]''
* ''[[Cerastium multiflorum]]''
* ''[[Cerastium nanum]]''
* ''[[Cerastium nemorale]]''
* ''[[Cerastium neoscardicum]]''
* ''[[Cerastium novoguinense]]''
* ''[[Cerastium nutans]]''
* ''[[Cerastium octandrum]]''
* ''[[Cerastium odessanum]]''
* ''[[Cerastium oreades]]''
* ''[[Cerastium orithales]]''
* ''[[Cerastium papuanum]]''
* ''[[Cerastium parvipetalum]]''
* ''[[Cerastium pauciflorum]]''
* ''[[Cerastium pedunculare]]''
* ''[[Cerastium pedunculatum]]''
* ''[[Cerastium perfoliatum]]''
* ''[[Cerastium persicum]]''
* ''[[Cerastium peruvianum]]''
* ''[[Cerastium pisidicum]]''
* ''[[Cerastium polymorphum]]''
* ''[[Cerastium pospichalii]]''
* ''[[Cerastium pumilum]]''
* ''[[Cerastium purpurascens]]''
* ''[[Cerastium purpusii]]''
{{Col-3}}
* ''[[Cerastium pusillum]]''
* ''[[Cerastium pyrenaicum]]''
* ''[[Cerastium qingliangfengicum]]''
* ''[[Cerastium racemosum]]''
* ''[[Cerastium ramigerum]]''
* ''[[Cerastium rectum]]''
* ''[[Cerastium regelii]]''
* ''[[Cerastium rivulare]]''
* ''[[Cerastium rivulariastrum]]''
* ''[[Cerastium ruderale]]''
* ''[[Cerastium runemarkii]]''
* ''[[Cerastium saccardoanum]]''
* ''[[Cerastium scaposum]]''
* ''[[Cerastium scaranii]]''
* ''[[Cerastium schischkinii]]''
* ''[[Cerastium schizopetalum]]''
* ''[[Cerastium semidecandrum]]''
* ''[[Cerastium siculum]]''
* ''[[Cerastium sinaloense]]''
* ''[[Cerastium smolikanum]]''
* ''[[Cerastium soleirolii]]''
* ''[[Cerastium soratense]]''
* ''[[Cerastium sordidum]]''
* ''[[Cerastium stenopetalum]]''
* ''[[Cerastium subciliatum]]''
* ''[[Cerastium subpilosum]]''
* ''[[Cerastium subspicatum]]''
* ''[[Cerastium subtriflorum]]''
* ''[[Cerastium supramontanum]]''
* ''[[Cerastium svanicum]]''
* ''[[Cerastium sventenii]]''
* ''[[Cerastium sylvaticum]]''
* ''[[Cerastium szechuense]]''
* ''[[Cerastium szowitsii]]''
* ''[[Cerastium takasagomontanum]]''
* ''[[Cerastium taschkendicum]]''
* ''[[Cerastium terrae-novae]]''
* ''[[Cerastium texanum]]''
* ''[[Cerastium theophrasti]]''
* ''[[Cerastium thomasii]]''
* ''[[Cerastium thomsonii]]''
* ''[[Cerastium tianschanicum]]''
* ''[[Cerastium tolucense]]''
* ''[[Cerastium tomentosum]]''
* ''[[Cerastium transsilvanicum]]''
* ''[[Cerastium trianae]]''
* ''[[Cerastium trichocalyx]]''
* ''[[Cerastium tucumanense]]''
* ''[[Cerastium undulatifolium]]''
* ''[[Cerastium uniflorum]]''
* ''[[Cerastium utriense]]''
* ''[[Cerastium vagans]]''
* ''[[Cerastium velutinum]]''
* ''[[Cerastium venezuelanum]]''
* ''[[Cerastium verecundum]]''
* ''[[Cerastium verticifolium]]''
* ''[[Cerastium wilhelmianum]]''
* ''[[Cerastium wilsonii]]''
* ''[[Cerastium viride]]''
* ''[[Cerastium viscatum]]''
* ''[[Cerastium vourinense]]''
* ''[[Cerastium vulcanicum]]''
* ''[[Cerastium zhiguliense]]''
|}
==Heimildir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Hjartagrasaætt]]
[[Flokkur:Listar tengdir plönturíkinu]]
6qk62hwzy6lmras1490wcy8a4cb668d
1975309
1975289
2026-08-14T21:47:50Z
MyraMidnight
41218
lauma inn íslenskuðum nöfnum útfrá fræhyrnur greininni.
1975309
wikitext
text/x-wiki
'''Listi yfir tegundir af ''[[Fræhyrnur|fræhyrnum]].'''''
== Viðurkenndar tegundir ==
Eftirfarandi tegundir eru samþykktar tegundir af fræhyrnum í „Catalogue of life“:<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/browse/tree/id/17279002|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}</ref>
{|
|+
{{Col-2}}
* ''[[Cerastium afromontanum]]''
* ''[[Cerastium aleuticum]]''
* ''[[Cerastium alexeenkoanum]]''
* ''[[Cerastium alpinum]]'' ([[Músareyra]])
** ssp. lanatum – Loðeyra
** ssp. glabratum – Snoðeyra
* ''[[Cerastium alsinifolium]]''
* ''[[Cerastium amanum]]''
* ''[[Cerastium andinum]]''
* ''[[Cerastium annae]]''
* ''[[Cerastium arabidis]]''
* ''[[Cerastium araraticum]]''
* ''[[Cerastium arcticum]]'' ([[Fjallafræhyrna]])
* ''[[Cerastium argenteum]]'' ([[Silfureyra]])
* ''[[Cerastium argentinum]]''
* ''[[Cerastium arvense]]'' ([[Mjallareyra]])
* ''[[Cerastium atlanticum]]''
* ''[[Cerastium axillare]]''
* ''[[Cerastium azerbaijanicum]]''
* ''[[Cerastium baischanense]]''
* ''[[Cerastium ballsii]]''
* ''[[Cerastium banaticum]]''
* ''[[Cerastium barberi]]''
* ''[[Cerastium beeringianum]]''
* ''[[Cerastium behmianum]]''
* ''[[Cerastium bialynickii]]''
* ''[[Cerastium biebersteinii]]'' ([[Rottueyra]])
* ''[[Cerastium borisii]]''
* ''[[Cerastium brachypetalum]]'' ([[Hélufræhyrna]])
* ''[[Cerastium brachypodum]]''
* ''[[Cerastium brevicarpicum]]''
* ''[[Cerastium candicans]]''
* ''[[Cerastium candidissimum]]''
* ''[[Cerastium capense]]''
* ''[[Cerastium capillatum]]''
* ''[[Cerastium carinthiacum]]''
* ''[[Cerastium cephalanthum]]''
* ''[[Cerastium cerastoides]]'' ([[Lækjafræhyrna]])
* ''[[Cerastium chlorifolium]]''
* ''[[Cerastium comatum]]''
* ''[[Cerastium commersonianum]]''
* ''[[Cerastium coreanum]]''
* ''[[Cerastium crassipes]]''
* ''[[Cerastium crassiusculum]]''
* ''[[Cerastium cuatrecasasii]]''
* ''[[Cerastium cuchumatanense]]''
* ''[[Cerastium dagestanicum]]''
* ''[[Cerastium danguyi]]''
* ''[[Cerastium davuricum]]''
* ''[[Cerastium decalvans]]''
* ''[[Cerastium deschatresii]]''
* ''[[Cerastium dichotomum]]''
* ''[[Cerastium dicrotrichum]]''
* ''[[Cerastium diffusum]]''
* ''[[Cerastium dinaricum]]''
* ''[[Cerastium dominici]]''
* ''[[Cerastium dubium]]''
* ''[[Cerastium fasciculatum]]''
* ''[[Cerastium fischerianum]]''
* ''[[Cerastium flavescens]]''
* ''[[Cerastium floccosum]]''
* ''[[Cerastium fontanum]]'' ([[Vegarfi]])
** ssp. vulgare – ([[Túnarfi]])<ref>[https://plontuheiti.is/2408/tunarfi Túnarfi]. Plöntuheiti.is. sótt 14. ágúst 2026</ref>
* ''[[Cerastium fragillimum]]''
* ''[[Cerastium furcatum]]''
* ''[[Cerastium gibraltaricum]]'' ([[Máraeyra]])
* ''[[Cerastium glomeratum]]'' ([[Hnoðafræhyrna]])
* ''[[Cerastium glutinosum]]''
* ''[[Cerastium gnaphalodes]]''
* ''[[Cerastium gracile]]''
* ''[[Cerastium grandiflorum]]'' ([[Snæeyra]])
* ''[[Cerastium guatemalense]]''
* ''[[Cerastium haussknechtii]]''
* ''[[Cerastium hieronymi]]''
* ''[[Cerastium hintoniorum]]''
* ''[[Cerastium holosteoides]]''
* ''[[Cerastium humifusum]]''
* ''[[Cerastium illyricum]]''
* ''[[Cerastium imbricatum]]''
* ''[[Cerastium inflatum]]''
* ''[[Cerastium julicum]]''
* ''[[Cerastium junceum]]''
* ''[[Cerastium juniperorum]]''
* ''[[Cerastium kasbek]]''
* ''[[Cerastium kotschyi]]''
* ''[[Cerastium kunthii]]''
* ''[[Cerastium lacaitae]]''
* ''[[Cerastium lanceolatum]]''
* ''[[Cerastium latifolium]]'' ([[Alpafræhyrna]])
* ''[[Cerastium lazicum]]''
* ''[[Cerastium ligusticum]]''
* ''[[Cerastium limprichtii]]''
* ''[[Cerastium lineare]]''
* ''[[Cerastium lithospermifolium]]''
* ''[[Cerastium longifolium]]''
* ''[[Cerastium macranthum]]''
* ''[[Cerastium macrocalyx]]''
* ''[[Cerastium macrocarpum]]''
{{Col-2}}
* ''[[Cerastium madrense]]''
* ''[[Cerastium malyi]]''
* ''[[Cerastium maximum]]'' ([[Kjarrfræhyrna]])
* ''[[Cerastium meridense]]''
* ''[[Cerastium microspermum]]''
* ''[[Cerastium moesiacum]]''
* ''[[Cerastium mollissimum]]''
* ''[[Cerastium morrisonense]]''
* ''[[Cerastium mucronatum]]''
* ''[[Cerastium multiflorum]]''
* ''[[Cerastium nanum]]''
* ''[[Cerastium nemorale]]''
* ''[[Cerastium neoscardicum]]''
* ''[[Cerastium nigrescens]]'' ([[Fjallafræhyrna]])<ref>Hörður Kristinsson (2007, 2010) [https://www.natt.is/is/biota/plantae/tracheophyta/magnoliopsida/caryophyllaceae/fjallafraehyrna-cerastium-nigrescens Fjallafræhyrna (Cerastium nigrescens)]. Náttúrufræðistofnun Íslands. sótt 14. ágúst 2026</ref><ref>[https://plontuheiti.is/2414/fjallafraehyrna fjallafræhyrna]. Plöntuheiti.is. sótt 14. ágúst 2026</ref>
* ''[[Cerastium novoguinense]]''
* ''[[Cerastium nutans]]''
* ''[[Cerastium octandrum]]''
* ''[[Cerastium odessanum]]''
* ''[[Cerastium oreades]]''
* ''[[Cerastium orithales]]''
* ''[[Cerastium papuanum]]''
* ''[[Cerastium parvipetalum]]''
* ''[[Cerastium pauciflorum]]''
* ''[[Cerastium pedunculare]]''
* ''[[Cerastium pedunculatum]]''
* ''[[Cerastium perfoliatum]]''
* ''[[Cerastium persicum]]''
* ''[[Cerastium peruvianum]]''
* ''[[Cerastium pisidicum]]''
* ''[[Cerastium polymorphum]]''
* ''[[Cerastium pospichalii]]''
* ''[[Cerastium pumilum]]'' ([[Dvergafræhyrna]])
* ''[[Cerastium purpurascens]]''
* ''[[Cerastium purpusii]]''
* ''[[Cerastium pusillum]]''
* ''[[Cerastium pyrenaicum]]''
* ''[[Cerastium qingliangfengicum]]''
* ''[[Cerastium racemosum]]''
* ''[[Cerastium ramigerum]]''
* ''[[Cerastium rectum]]''
* ''[[Cerastium regelii]]''
* ''[[Cerastium rivulare]]''
* ''[[Cerastium rivulariastrum]]''
* ''[[Cerastium ruderale]]''
* ''[[Cerastium runemarkii]]''
* ''[[Cerastium saccardoanum]]''
* ''[[Cerastium scaposum]]''
* ''[[Cerastium scaranii]]''
* ''[[Cerastium schischkinii]]''
* ''[[Cerastium schizopetalum]]''
* ''[[Cerastium semidecandrum]]'' ([[Engjafræhyrna]])
* ''[[Cerastium siculum]]''
* ''[[Cerastium sinaloense]]''
* ''[[Cerastium smolikanum]]''
* ''[[Cerastium soleirolii]]''
* ''[[Cerastium soratense]]''
* ''[[Cerastium sordidum]]''
* ''[[Cerastium stenopetalum]]''
* ''[[Cerastium subciliatum]]''
* ''[[Cerastium subpilosum]]''
* ''[[Cerastium subspicatum]]''
* ''[[Cerastium subtriflorum]]''
* ''[[Cerastium supramontanum]]''
* ''[[Cerastium svanicum]]''
* ''[[Cerastium sventenii]]''
* ''[[Cerastium sylvaticum]]''
* ''[[Cerastium szechuense]]''
* ''[[Cerastium szowitsii]]''
* ''[[Cerastium takasagomontanum]]''
* ''[[Cerastium taschkendicum]]''
* ''[[Cerastium terrae-novae]]''
* ''[[Cerastium texanum]]''
* ''[[Cerastium theophrasti]]''
* ''[[Cerastium thomasii]]''
* ''[[Cerastium thomsonii]]''
* ''[[Cerastium tianschanicum]]''
* ''[[Cerastium tolucense]]''
* ''[[Cerastium tomentosum]]'' ([[Völskueyra]])
* ''[[Cerastium transsilvanicum]]''
* ''[[Cerastium trianae]]''
* ''[[Cerastium trichocalyx]]''
* ''[[Cerastium tucumanense]]''
* ''[[Cerastium undulatifolium]]''
* ''[[Cerastium uniflorum]]'' ([[Jöklafræhyrna]])
* ''[[Cerastium utriense]]''
* ''[[Cerastium vagans]]''
* ''[[Cerastium velutinum]]''
* ''[[Cerastium venezuelanum]]''
* ''[[Cerastium verecundum]]''
* ''[[Cerastium verticifolium]]''
* ''[[Cerastium wilhelmianum]]''
* ''[[Cerastium wilsonii]]''
* ''[[Cerastium viride]]''
* ''[[Cerastium viscatum]]''
* ''[[Cerastium vourinense]]''
* ''[[Cerastium vulcanicum]]''
* ''[[Cerastium zhiguliense]]''
|}
==Heimildir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Hjartagrasaætt]]
[[Flokkur:Listar tengdir plönturíkinu]]
ijidleczi3jjf8z6xa2s523v6gv7rzn
Riffill
0
153549
1975335
1645572
2026-08-15T09:12:29Z
Dinnersaur
119495
1975335
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mosin 1891 30 right.jpg|thumb|Mosin-Nagant 1891/30 riffill]]
'''Riffill''' er flytjanlegt [[skotvopn]] með ílöngu hlaupi, hönnuð til að hitta [[skotmark|skotmörk]] í langri [[fjarlægð]]. Rifflar eru (alþjóðlega) aðallega notaðir í [[stríð]]i, [[löggæsla|löggæslu]], [[veiðar|veiðum]] og tilteknum [[íþróttir|íþróttagreinum]].
{{stubbur|vopn}}
[[Flokkur:Skotvopn]]
74dnrhdlubput0hz9dhqxhv7adml6zt
Cerastium verticifolium
0
153811
1975259
1837364
2026-08-14T13:37:15Z
Akigka
183
1975259
wikitext
text/x-wiki
{{Skáletrað}}
{{Taxobox
| image =
| image_width = 250px
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'')
| ordo = [[Hjartagrasabálkur]] (''Caryophyllales'')
| familia = [[Hjartagrasaætt]] (''Caryophyllaceae'')
| genus = [[Fræhyrnur]] (''Cerastium'')
| species = '''C. verticifolium'''
| binomial = ''Cerastium verticifolium''
| binomial_authority = R.L. Dang & X.M. Pi<ref name = "C132">R.L. Dang & X.M. Pi, 1995 ''In: Bull. Bot. Res., Harbin 15(4): 431-432''</ref>
| synonyms =
}}
'''Cerastium verticifolium'''<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16879483|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}</ref> er jurt af [[hjartagrasaætt]]. Hún er ættuð frá Kína.<ref>{{Cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=242000294|title=Cerastium verticifolium in Flora of China @ efloras.org|website=www.efloras.org|access-date=2019-08-30}}</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{Stubbur|grasafræði}}
[[Flokkur:Fræhyrnur]]
l59j0bxhxgipbsxbfdgg8or4jka5vox
Marteinn (sjónvarpsþættir)
0
158879
1975267
1682513
2026-08-14T14:10:53Z
Akigka
183
1975267
wikitext
text/x-wiki
{{skáletrun}}
'''''Marteinn''''' voru íslenskir aðstæðukomedíuþættir um veitingahúsaeigandann Martein ([[Jóhannes Haukur Jóhannesson]]), fjölskyldu hans og vini. Marteinn er kokkur og gerast þættirnir á veitingastaðnum og heimili hans, þar sem hann býr ásamt konu sinni, Elísabetu ([[Edda Björg Eyjólfsdóttir]]). Besti vinur Marteins er Lárus Páll ([[Kjartan Guðjónsson]]) sem er leikari. Aðrar persónur eru Petra, systir Elísabetar og þjóninn Eva.
Leikstjóri og handritshöfundur er [[Bjarni Haukur Þórsson]]. Þættirnir voru sýndir á [[Sjónvarpið|RÚV]] haustið [[2009]].<ref>{{cite web|url=https://www.kvikmyndamidstod.is/kvikmyndir/marteinn|title=Marteinn|website=Kvikmyndamiðstöð Íslands|access-date=!4.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
* {{Imdb titill|6625642}}
[[Flokkur:Íslenskir aðstæðukomedíuþættir]]
[[Flokkur:Íslenskir sjónvarpsþættir]]
[[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 2009]]
[[Flokkur:Ríkissjónvarpið]]
nx0ioyntq0eu4hdlpieqva5zam3dzbq
1975268
1975267
2026-08-14T14:12:41Z
Akigka
183
1975268
wikitext
text/x-wiki
{{skáletrun}}
'''''Marteinn''''' voru íslenskir aðstæðukomedíuþættir um veitingahúsaeigandann Martein ([[Jóhannes Haukur Jóhannesson]]), fjölskyldu hans og vini. Marteinn er kokkur og gerast þættirnir á veitingastaðnum og heimili hans, þar sem hann býr ásamt konu sinni, Elísabetu ([[Edda Björg Eyjólfsdóttir]]). Besti vinur Marteins er Lárus Páll ([[Kjartan Guðjónsson]]) sem er leikari. Aðrar persónur eru Petra, systir Elísabetar og þjóninn Eva.
Leikstjóri og handritshöfundur er [[Bjarni Haukur Þórsson]]. Þættirnir voru sýndir á [[Sjónvarpið|RÚV]] haustið [[2009]].<ref>{{cite web|url=https://www.kvikmyndamidstod.is/kvikmyndir/marteinn|title=Marteinn|website=Kvikmyndamiðstöð Íslands|access-date=14.8.2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
* {{Imdb titill|6625642}}
[[Flokkur:Íslenskir aðstæðukomedíuþættir]]
[[Flokkur:Íslenskir sjónvarpsþættir]]
[[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 2009]]
[[Flokkur:Ríkissjónvarpið]]
4yejgzu8qrlmb5724i6jclxziznnaei
Listi yfir íslenskar söngkonur
0
160814
1975296
1963828
2026-08-14T19:06:42Z
~2026-44515-66
119560
1975296
wikitext
text/x-wiki
{{hreingera}}Eftirfarandi er '''listi yfir íslenskar söngkonur'''. Listinn er ekki tæmandi en er myndaður út frá ýmsum atriðum, s.s. útgefnu efni og almennri virkni og framleiðslu; vinsældum og frægð; og menntun og hæfileikum.
{| class="wikitable sortable"
|+
!Nafn
!Fæðingarár
!Dánarár
!Grein
|-
|Agnes Björt Clausen
|1991
|
|
|-
|Alma Rut Kristjánsdóttir
|1979
|
|
|
|-
|[[Anna Mjöll Ólafsdóttir]]
|1970
|
|
|
|-
|[[Andrea Gylfadóttir]]
|1962
|
|
|
|-
|[[Anna Pálína Árnadóttir]]
|1963
|2004
|
|-
|[[Ágústa Eva Erlendsdóttir]]
|1982
|
|
|-
|Álfheiður Erla Guðmundsdóttir
|1993
|
|
|-
|[[Árný Margrét]]
|2001
|
|
|-
| [[Ásdís (söngkona)|Ásdís]]
|1993
|
|
|
|-
|[[Bergþóra Árnadóttir]]
|1948
|2007
|
|-
|[[Birgitta Haukdal]]
|1979
|
|
|-
|[[Björk Guðmundsdóttir]]
|1965
|
|
|-
|[[Bríet Ísis]]
|1999
|
|
|-
|Brynhildur Karlsdóttir
|1994
|
|
|-
|[[Diljá (tónlistarkona)|Diljá Pétursdóttir]]
|2002
|
|
|-
|[[Dísella Lárusdóttir]]
|1977
|
|
|
|-
|-
|[[Elín Hall]]
|1998
|
|
|-
|[[Elísabet Ólafsdóttir]]
|1977
|
|
|-
|[[Ellen Kristjánsdóttir]]
|1959
|
|
|-
|[[Elly Vilhjálms]]
|1935
|1995
|
|-
|Elísabet Ormslev
|1993
|
|
|-
|Elsa Waage
|1959
|
|Óperusöngur (kontraltó)
|-
|[[Emilíana Torrini]]
|1977
|
|
|-
|[[Engel Lund]]
|1900
|1996
|
|-
|Erla Þorsteinsdóttir
|1933
|
|
|-
|[[Eva Ásrún Albertsdóttir]]
|1959
|
|
|-
|Erna Hrönn Ólafsdóttir
|1982
|
|
|
|-
|[[Greta Salóme Stefánsdóttir]]
|1986
|
|
|
|-
|Guðbjörg Magnúsdóttir
|1974
|2023
|
|-
|[[Guðrún Á. Símonar]]
|1924
|1988
|
|-
|Guðrún Árný Karlsdóttir
|1982
|
|
|-
|[[Guðrún Gunnarsdóttir]]
|1963
|
|
|-
|[[GDRN|Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir (GDRN)]]
|1996
|
|
|-
|Guja Sandholt
|1981
|
|
|-
|[[Hafdís Bjarnadóttir]]
|
|
|
|-
|[[Hafdís Huld Þrastardóttir]]
|1979
|
|
|-
|[[Halla Margrét Árnadóttir]]
|1964
|
|
|-
|[[Hallbjörg Bjarnadóttir]]
|1915
|1997
|
|-
|[[Hallveig Rúnarsdóttir]]
|1974
|
|Óperusöngur (sópran)
|-
|Hanna Dóra Sturludóttir
|1968
|
|Óperusöngur (mezzó sópran)
|-
|[[Helena Eyjólfsdóttir]]
|1942
|
|
|-
|[[Helga Möller]]
|1957
|
|
|-
|Helga Rós Indriðadóttir
|1969
|
|Óperusöngur
|-
|[[Hera Björk Þórhallsdóttir]]
|1972
|
|
|-
|[[Hera Hjartardóttir]]
|1983
|
|
|-
|Herdís Anna Jónasdóttir
|
|
|
|-
|Hildigunnur Einarsdóttir
|
|
|
|-
|[[Hildur Guðnadóttir]]
|1982
|
|
|-
|Hjördís Geirsdóttir
|
|
|
|-
|Hulda Kristín Kolbrúnardóttir
|1997
|
|
|-
|Ingibjörg Aldís Ólafsdóttir
|
|
|
|-
|[[Ingibjörg Stefánsdóttir]]
|1972
|
|
|-
|[[Ingibjörg Þorbergs]]
|1927
|2019
|
|-
|Ína Valgerður Pétursdóttir
|1988
|
|
|
|-
|Íris Hólm Jónsdóttir
|1989
|
|
|
|-
|[[Jófríður Ákadóttir]] (JFDR)
|1994
|
|
|
|-
|[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]]
|1990
|
|
|-
|Jóhanna Linnet
|
|
|
|-
|Jóhanna Vigdís Arnardóttir (Hansa)
|1968
|
|
|-
|Jóna G. Kolbrúnardóttir
|1992
|
|Óperusöngur (sópran)
|-
|Jóna Margrét Guðmundsdóttir
|2002
|
|
|-
|[[Karólína Eiríksdóttir]]
|1951
|
|
|-
|[[Katla María]]
|1969
|
|
|-
|Katrína Mogensen
|1989
|
|
|-
|[[Klara Ósk Elíasdóttir]]
|1985
|
|
|-
|[[Kristín Anna Valtýsdóttir]]
|1982
|
|
|-
|[[Kristín Á. Ólafsdóttir]]
|1949
|
|
|-
|[[Kristjana Arngrímsdóttir]]
|1961
|
|
|-
|[[Kristjana Stefánsdóttir]]
|1968
|
|
|-
|[[Lay Low]]
|1982
|
|
|-
|[[Laufey Lín Jónsdóttir]]
|1999
|
|
|-
|[[Leoncie]]
|1953
|
|
|-
|Margrét Hrafnsdóttir
|
|
|Óperusöngur (sópran)
|-
|[[Margrét Rán Magnúsdóttir]]
|1992
|
|
|-
|[[María Markan]]
|1905
|1995
|
|-
|[[María Ólafsdóttir]]
|1993
|
|
|-
|[[Nanna Bryndís Hilmarsdóttir]]
|1989
|
|
|-
|[[Ragnheiður Gröndal]]
|1984
|
|
|-
|[[Ragnhildur Gísladóttir]]
|1956
|
|
|-
|[[Regína Ósk Óskarsdóttir]]
|1977
|
|
|-
|[[Ruth Reginalds]]
|1965
|
|
|-
|[[Salka Sól Eyfeld]]
|1988
|
|
|-
|Sara Marti Guðmundsdóttir
|1978
|
|Hljómsveitin Lhooq
|-
|Sara Pétursdóttir ([[Glowie]])
|1997
|
|
|-
|[[Selma Björnsdóttir]]
|1974
|
|
|-
|[[Sigga Beinteins]]
|1962
|
|
|-
|Sigga Eyrún
|1977
|
|
|
|-
|Sigríður Ella Magnúsdóttir
|1944
|
|Óperusöngur (mezzó sópran)
|-
|Sigríður Ósk Kristjánsdóttir
|1978
|
|
|
|-
|[[Sigríður Thorlacius]]
|1982
|
|
|-
|[[Sigrún Eva Ármannsdóttir (söngkona)]]
|1968
|
|
|-
|[[Sigrún Hjálmtýsdóttir]]
|1955
|
|
|-
|Soffía Kristín Karlsdóttir
|1928
|2020
|
|-
|Stefanía Svavarsdóttir
|
|
|
|
|-
|[[Svala Björgvinsdóttir]]
|1977
|
|
|
|-
|[[Una Torfadóttir]]
|2000
|
|
|-
|Valgerður Guðrún Guðnadóttir
|1976
|
|
|-
|[[Vigdís Hafliðadóttir]]
|1994
|
|
|-
|[[Þóra Einarsdóttir]]
|1971
|
|Óperusöngur (sópran)
|-
|Þórunn Magnúsdóttir
|1983
|
|
|-
|[[Þuríður Pálsdóttir]]
|1927
|2022
|Óperusöngur
|-
|[[Þuríður Sigurðardóttir]]
|1949
|
|
|}
{{stubbur|tónlist}}
[[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]]
[[Flokkur:Íslenskar söngkonur]]
[[Flokkur:Listar yfir Íslendinga|Tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Listar um tónlist|Íslenskir tónlistarmenn]]
qvz382i6iwyu0yw5jl2d1qs6u8v2iot
Blackburn Olympic F.C.
0
162093
1975302
1907031
2026-08-14T20:34:48Z
Berserkur
10188
1975302
wikitext
text/x-wiki
'''Blackburn Olympic F.C.''' var enskt knattspyrnulið sem stofnað var í borginni [[Blackburn]] í [[Lancashire]] árið 1878. Þótt það starfaði ekki nema í um áratug markaði það djúp spor í sögu enskrar knattspyrnu þegar það varð árið 1883 fyrsta verkamannaliðið til að fara með sigur af hólmi í [[enski bikarinn|ensku bikarkeppninni]]. Fram að þessu höfðu lið skipuð efnamönnum frá sunnanverðu landinu verið ráðandi í keppninni og urðu þessi þáttaskil því til þess að ýta undir atvinnumennsku í greininni.
==Saga==
===Upphaf===
Nútímaknattspyrna varð til á sjöunda áratug nítjándu aldar í suðurhéruðum Englands þar sem gamlir nemendur yfirstéttaskólanna í landinu stöðluðu og festu á blað reglur hinna óskipulögðu boltaleikja sem löngum höfðu verið iðkaðir við skólana. Ekki leið á löngu uns leikurinn tók að berast til iðnaðarbæjanna í norðrinu. Þegar komið var fram á árið 1877 hafði t.a.m. tylft knattspyrnuliða verið stofnuð í bænum Blackburn, þar á meðal [[Blackburn Rovers]] árið 1875, sem talið var öflugasta félagið og starfar enn í dag.
Árið 1878 var ''Blackburn Olympic'' stofnsett með samruna tveggja minni liða, ''Black Star'' og ''James Street''. Nafnið var valið af James Edmondson, fyrsta gjaldkera félagsins og talið innblásið af nýlegum fornleifauppgreftri í [[Ólympía|Ólympíu]] á [[Grikkland|Grikklandi]]. Fyrstu misserin lét félagið nýstofnaða nægja að keppa vináttuleiki og taka þátt í héraðsmótum í Blackburn.
Blackburn Olympic tók fyrst þátt í ensku bikarkeppninni árið 1880 og féll út leik í fyrstu umferð í tvö fyrstu skiptin. Heima í Blackburn fór vegur félagsins hins vegar vaxandi og það tók að keppa vináttuleiki við félög frá öðrum iðnaðarbæjum og jafnvel alla leið frá [[Skotland|Skotlandi]]. Stöndugur eigandi járnbræðsluvers í bænum, Sydney Yates, var fjárhagslegur bakhjarl félagsins og gerði því kleift að vaxa.
===Sigurárið===
Í bikarkeppninni leiktíðina 1882-83 lagði Blackburn Olympic að velli fjögur minni félög frá Lancashire til að komast í fimmtu umferðina. Þar voru andstæðingarnir lið frá [[Wales]]. Með sigri á þeim komust Blackburn Olympic í undanúrslitin þar sem liðið mætti í fyrsta sinn andstæðingum úr suðrinu, [[Old Carthusians F.C.|Old Carthusians]]. Leikið var á hlutlausum velli í [[Manchester]] þar sem Blackburn vann öllum að óvörum 4:0.
Úrslitaleikurinn 1883 var því á milli Blackburn Olympic og [[Old Etonians F.C.|Old Etonians]] á [[The Oval|Kennington Oval]]. Old Etonians voru ríkjandi bikarmeistarar og höfðu árið áður sigrað Blackburn Rovers í úrslitum og var það í fyrsta sinn sem lið úr norðrinu komst svo langt í keppninni.
Í aðdraganda úrslitaleiksins fóru leikmenn Blackburn Olympic í nokkurra daga æfingabúðir í [[Blackpool]], en slíkt var talið fáheyrt.
Staðan eftir 90 mínútna leik var 1:1 og höfðu Old Etonians misst einn manna sinna meiddann af velli. Í samræmi við reglur þess tíma þurftu fyrirliðarnir að koma sér saman um að grípa til framlengingar, sem og þeir gerðu. Þar reyndist liðsmunurinn drjúgur og Blackburn-liðið skoraði sigurmarkið.
Fögnuður norðanmanna var mikill en í suðrinu vöknuðu spurningar. Reglum samkvæmt var atvinnumennska bönnuð en altalað var að í iðnaðarbæjunum í norðrinu fengju verkamenn í knattspyrnuliðum greitt undir borðið, enda hefðu þeir annars augljóslega ekki ráð á að taka sér frí frá vinnu til knattspyrnukeppni og æfinga. Einkum var í þessu sambandi horft til æfingarbúðanna í Blackpool. Ekki var Blackburn Olympic refsað þrátt fyrir þessar ásakanir en nokkur önnur félög voru ekki jafn heppin. Urðu aðgerðir knattspyrnusambandsins gegn brotum á áhugamannareglunum til að ýta undir hugmyndir um að kljúfa sambandið í tvennt.
===Fallandi gengi===
Blackburn Olympic komst í undanúrslit bikarsins árið eftir en tapaði illa fyrir skoska liðinu [[Queens Park]]. Liðið átti aldrei eftir að ná jafn langt, þar sem Blackburn Rovers náði afgerandi að treysta sig í sessi sem stóra liðið í bænum. Þegar atvinnumennska var heimiluð áttu lið á borð við Blackburn Olympic, sem ekki drógu til sín marga áhorfendur, enga möguleika á að keppa við vinsælli félögin sem greiddu mun hærri laun.
Síðasti naglinn í kistu Olympic var rekinn við stofnun ensku deildarinnar, þar sem ákveðið var að bjóða á hámarki einu liði frá minni borgum og bæjum rétt til þátttöku. Blackburn Rovers varð fyrir valinu og síðla árs 1889 lék Blackburn Olympic sinn síðasta leik.
==Titlar==
;[[Enski bikarinn|Bikarmeistarar]]
* (1) 1882-83
{{sa|1878|1889}}
[[Flokkur:Ensk knattspyrnufélög]]
cgi4ledywj9ourqwpr8wbeiqz3knbbj
Andri Lucas Guðjohnsen
0
165177
1975333
1940907
2026-08-15T09:03:21Z
Berserkur
10188
1975333
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|mynd=Andri gudjohnsen chelsea gent 2024.jpg
|nafn= Andri Lucas Guðjohnsen
|fullt nafn= Andri Lucas Guðjohnsen
|fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|2002|1|29}}
|fæðingarbær=[[London]]
|fæðingarland=England
|hæð= 1,87 m
|staða= Framherji
|núverandi lið= [[Blackburn Rovers]]
|númer= 19
|ár í yngri flokkum=2010–2013<br>2013-2015<br>2015-2018<br>2018-2021
|yngriflokkalið= [[FC Barcelona]]<br>CF Gavá<br>[[Espanyol]]<br>[[Real Madrid]]
|ár1=2021-2022
|ár2=2022-2023
|ár3=2023-2024
|ár4=2024-2025
|ár5=2025-
|lið1=Real Madrid B
|lið2=[[IFK Norrköping]]
|lið3=Lyngby BK (lán)
|lið4=KAA Gent
|lið5=[[Blackburn Rovers]]
|leikir (mörk)1= 4 (1)
|leikir (mörk)2= 29 (1)
|leikir (mörk)3=28 (13)
|leikir (mörk)4=34 (5)
|leikir (mörk)5=26 (8)
|landsliðsár=2017<br>2017-2019<br>2017-2018<br>2018-2019<br>2021-
|landslið=Ísland U16<br>Ísland U17<br> Ísland U18<br>Ísland U19<br> [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]]
|landsliðsleikir (mörk)=7 (2)<br>(12) 8<br>4 (0)<br>10 (4)<br>39 (10)
|mfuppfært= ágúst 2026
|lluppfært= ágúst 2026
}}
'''Andri Lucas Guðjohnsen''' (f. 29. janúar 2002) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir enska félagið [[Blackburn Rovers]].
Andri spilaði með yngriflokkaliðum á Spáni. Hann hélt til Skandinavíu árið 2022. Hann varð næstmarkahæsti leikmaður dönsku úrvalsdeildarinnar tímabilið 2023-2024 <ref>[https://m.fotbolti.net/news/04-06-2024/andri-lucas-gent-frabaer-klubbur-og-yrdi-mjog-gott-skref Gent frábær klúbbur og yrði mjög gott skref] Fótbolti.net, 4/6 2024</ref>
===Blackburn Rovers===
Andri gerði þriggja ára samning við Blackburn árið 2025.<ref>[https://m.fotbolti.net/news/31-08-2025/andri-lucas-til-blackburn-stadfest Andri Lucas til Blackburn (staðfest)] Fótbolti.net, sótt 31. ágúst, 2025</ref> Hann byrjaði vel hjá félaginu. Hann var valinn leikmaður nóvembermánaðar með 4 mörk í 6 leikjum. <ref>[https://www.rovers.co.uk/news/2025/december/03/andri-scoops-player-of-the-month-prize-/ Andri scoops Player of the Month prize!]
Rovers.co.uk, sótt 29. desember 2025</ref>
===Landsliðið===
Andri var kallaður í fyrsta skipti A-landsliðið haustið 2021 leik í undankeppni [[HM 2022]].
===Fjölskylda===
Andri er af fótboltaætt en [[Eiður Guðjohnsen]] er faðir hans, [[Arnór Guðjohnsen]] afi og [[Sveinn Aron Guðjohnsen]] og [[Daníel Tristan Guðjohnsen]] bræður hans.
==Tilvísanir==
[[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 2002]]
0ik2o2o3n6cup6f99v8omq1fl5el63f
Lithobates catesbeianus
0
167545
1975312
1903911
2026-08-14T22:18:36Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975312
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| color = pink
| name = Froskaætt
| image = North-American-bullfrog1.jpg
| image_width = 250px
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2015 |title=''Lithobates catesbeianus'' |volume=2015 |page=e.T58565A53969770 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T58565A53969770.en |access-date=12 November 2021}}</ref>
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Froskdýr]] (''Amphibia'')
| ordo = [[Froskar]] (''Anura'')
| familia = [[Froskaætt]] (''Ranidae'')
| genus = [[Lithobates]]
| species = L. catesbeianus
| binomial = Lithobates catesbeianus
| binomial_authority = ([[George Shaw (líffræðingur)|Shaw]], 1802)
| range_map = Lithobates catesbeianus distribution.png
| range_map_caption = Náttúruleg útbreiðsla – blátt; <br />Innfluttur – rautt
| synonyms = {{collapsible list |
*''Rana catesbeiana'' <small>Shaw, 1802</small>
*''Rana pipiens'' <small>– [[François Marie Daudin|Daudin]], 1802</small>
*''Rana taurina'' <small>[[Georges Cuvier|Cuvier]], 1817</small>
*''Rana mugiens'' <small>[[Blasius Merrem|Merrem]], 1820</small>
*''Rana scapularis'' <small>[[Richard Harlan|Harlan]], 1826</small>
*''Rana conspersa'' <small>[[John Eatton LeConte|LeConte]], 1855</small>
*''Rana catesbyana'' <small>Cope, 1889</small>
*''Rana catesbyana'' <small>Werner, 1909</small>
*''Rana (Rana) catesbeiana'' <br /><small>– [[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1920</small>
*''Rana nantaiwuensis'' <small>Hsü, 1930</small>
*''Rana mugicus'' <small> {{ill|Fernand Angel|fr|Fernand Angel|lt=Angel}}, 1947</small>
*''Rana catesbyana'' <small>Smith, 1978</small>
*''Rana (Rana) catesbeiana'' <br /><small>Dubois, 1987</small>
*''Rana (Aquarana) catesbeiana'' <br /><small>Dubois, 1992</small>
*''Rana (Novirana, Aquarana) catesbeiana'' <small>Hillis & Wilcox, 2005</small>
*''Lithobates (Aquarana) catesbeianus'' <small>Dubois, 2006</small>
*''Rana (Lithobates) catesbeiana'' <small>Fouquette and Dubois, 2014</small>
}}
}}
'''Lithobates catesbeianus''' er stór froskur ættaður frá Norður-Ameríku. Þeir hafa verið ræktaðir víða um heim til matar og sem gæludýr.<ref name="eattheinvaders">{{cite web |url=http://eattheinvaders.org/bullfrog/ |title=Bullfrog |author=Moyle, Peter |date=2012-07-04 |work=Eat the Invaders |access-date=2013-02-18 |archive-date=2025-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250906035757/https://eattheinvaders.org/bullfrog/ |url-status=dead }}</ref> Oft hafa þeir sloppið út í náttúruna og teljast alvarleg ógn við innlendar tegundir.<ref name=NAGS71>{{cite web |url=https://nas.er.usgs.gov/queries/FactSheet.aspx?SpeciesID=71 |title=''Lithobates catesbeianus'' (Shaw, 1802) |date=2011-09-14 |author1=McKercher, Liz |author2=Gregoire, Denise R. |work=Nonindigenous Aquatic Species |publisher=U.S. Geological Survey |access-date=2013-01-20}}</ref><ref name=ISSG>{{cite web |url=http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=80&fr=1&sts= |title=''Lithobates catesbeianus'' (=''Rana catesbeiana'') (amphibian) |author=Crayon, John J. |date=2009-12-03 |work=Global Invasive Species Database |publisher=Invasive Species Specialist Group |access-date=2013-01-20}}</ref> Hluti af hæfileika tegundarinnar til að breiðast út er fjölbreytt fæða; bæði skordýr af ýmsum gerðum, sem og fiskar og önnur skriðdýr.<ref>{{cite journal|author1=Jancowski K|author2=Orchard S|date=2013|title=Stomach contents from invasive American bullfrogs Rana catesbeiana (= Lithobates catesbeianus) on southern Vancouver Island, British Columbia, Canada|journal=NeoBiota|volume=16|pages=17-37|url=https://doi.org/10.3897/neobiota.16.3806}}</ref>
Tegundin er einnig talin vera smitberi svepps sem leggst á froska: [[Batrachochytrium dendrobatidis]].
[[File:Juvenile bullfrog.JPG|vinstri|thumb|Ungur froskur]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{Commons|Lithobates catesbeianus}}
{{Wikilífverur|Lithobates catesbeianus}}
[[Flokkur:Froskaætt| ]]
al7cmxtqxtkx66sim2lnxzkajz5pu7m
Kristall Máni Ingason
0
168481
1975346
1961648
2026-08-15T11:30:01Z
~2026-44667-34
119579
Úr danska í norska, re: Brann.
1975346
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|fullt nafn= Kristall Máni Ingason
|mynd=
|fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|2002|1|18}}
|fæðingarbær=[[Reykjavík]]
|fæðingarland=Ísland
|staða= Vængmaður
|núverandi lið= [[SK Brann]]
|númer= 80
|ár í yngri flokkum= -2017<br>2018-2020
|yngriflokkalið= [[Fjölnir]]<br>[[FC Köbenhavn]]
|ár1=2020
|ár2=2020-2022
|ár3=2022-2023
|ár4=2023-2026
|ár5=2026-
|lið1=[[FC Köbenhavn]]
|lið2=[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
|lið3=[[Rosenborg]]
|lið4=Sönderjyske
|lið5= [[SK Brann]]
|leikir (mörk)1=0 (0)
|leikir (mörk)2=47 (8)
|leikir (mörk)3=16 (3)
|leikir (mörk)4= 62 (15)
|leikir (mörk)5= 6 (3)
|landsliðsár=2022-
|landslið=[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]]
|landsliðsleikir (mörk)=6 (0)
|mfuppfært= apríl 2026
|lluppfært= jan 2026
}}
'''Kristall Máni Ingason''' (f. [[18. janúar]] [[2002]]) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar með norska félaginu [[SK Brann]]. Á Íslandi spilaði hann með Fjölni og [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]]. Hann gerði samning við norska félagið [[Rosenborg]] sumarið 2022.
[[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 2002]]
smpap5a0ko9no2vo7yenksjy5mfmbqf
Hantaveira
0
190946
1975286
1963230
2026-08-14T15:18:57Z
Akigka
183
1975286
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| image = Sin Nombre virus Hanta TEM 1137 lores.jpg
| image_caption = Orthohantaveiran Sin Nombre í rafeindasmásjá.
| domain = ''[[Riboviria]]''
| regnum = ''[[Orthornavirae]]''
| phylum = ''[[Negarnaviricota]]''
| classis = ''[[Bunyaviricetes]]''
| ordo = ''[[Elliovirales]]''
| familia = ''[[Hantaviridae]]''
| subfamilia = ''[[Mammantavirinae]]''
| taxon = Orthohantavirus
| synonyms = * ''Hantavirus''
| synonyms_ref = <ref name=orthohistory >{{cite web |title=History of the Taxon: Genus: ''Orthohantavirus'' (2023 Release, MSL #39) |url=https://ictv.global/taxonomy/taxondetails?taxnode_id=202300020&taxon_name=Orthohantavirus |website=ictv.global |publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses |access-date=10 January 2025 |language=en }}</ref>
| subdivision_ranks = Tegundir
| subdivision_ref =
| subdivision = [[#Flokkun]]
}}
'''Hantaveirur''' (ætt ''Hantaviridae'') eru ætt að minnsta kosti 40 [[Veira|veirutegunda]] sem finnast um allan heim og er talið að meira en helmingur þeirra geti valdið sjúkdómum í mönnum. Þær berast upprunalega allar til manna með [[Nagdýr|nagdýrum]]. Hantaveirur berast ekki milli manna nema [[andesveira]]. Hantaveirur valda oftast tveimur sjúkdómsmyndum í mönnum en það eru annars vegar '''blæðandi hitasótt með nýrnaheilkenni (e. hemorrhagic fever with renal syndrome, HFRS)''' og hins vegar '''Hantaveiru-lungnaheilkenni (e. hantavirus pulmonary syndrome,HPS)'''. <ref>Jón Magnús Jóhannesson og Magnús Gottfreðsson. [https://visindavefur.is/svar.php?id=88660 „Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær?]“ ''Vísindavefurinn'', 13. maí 2026, sótt 15. maí 2026</ref>
HFRS er aðallega af völdum hantaveira í [[Afríka|Afríku]], [[Asía|Asíu]] og [[Evrópa|Evrópu]] og HPS er venjulega af völdum hantaveira í [[Ameríka|Ameríku]]. Hantaveirur eiga náttúruleg heimkynni í [[Nagdýr|nagdýrum]]. Almennt er hver hantaveira bundin við eina tegund nagdýrs og hvert nagdýr sem ber hantaveiru með eina tegund hantaveirutegund. Hantaveirur í náttúrulegum hýslum sínum valda þar venjulega sýkingu án merkjanlegra einkenna.
Hantaveirur geta borist í fólk með innöndun agna (úðasmiti) frá munnvatni,þvagi og saur nagdýra sem og frá menguðum mat eða gegnum bit og klór nagdýra. Rigning, hitastig og raki í umhverfinu hafa áhrif á dreifingu veirunnar. HFRS einkennist af nýrnasjúkdómum með nýrnabólgu, of miklu af prótíni í [[Þvag|þvagi]] og [[Blóð|blóði]] í þvagi. Dauðsföll vegna HFRS eru frá innan við 1% til 15% eftir um hvaða hantaveiru er að ræða. Mildara afbrigði af HFRS er oft kallað nephropathia epidemica en það er oft af völdum Puumala-veiru og Dobrava-Belgrade veiru. Hvað varðar HPS eru fyrstu einkenni lík [[Flensa|flensu]], með hita, höfuðverk og vöðvaverkjum, sem svo fylgir skyndileg öndunarbilun. Dánartíðni af völdum HPS er mjög há eða 30-60% sem er miklu hærra en af völdum HFRS. Í bæði HFRS og HPS er sjúkdómurinn afleiðing aukinna æðasjúkdóma, minnkandi blóðflögufjölda og of mikilla viðbragða ónæmiskerfisins.
Hantaveirur fundust fyrst eftir [[Kóreustríðið]]. Í því stríði var HFRS algengur sjúkdómur hjá hermönnum sem voru staðsettir nálægt Hantan ánni. Fyrsta hantaveiran var einangruð árið [[1975|1978]] í [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] og var sýnd fram á að hún hefði valdið þeim sýkingum sem urðu á tímum Kóreustríðsins. Innan nokkurra ára fundust aðrar hantaveirur sem valda HFRS um alla [[Evrasía|Evrasíu]]. Árið 1982 gaf [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin|Alþjóðaheilbrigðismálastofnun]] sjúkdómnum HFRS nafn og árið [[1987]] voru hantaveirur flokkaðar í fyrsta sinn. Árið [[1993]] braust út HPS hópsýking á [[Four Corners]] svæðinu í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], sem leiddi til uppgötvunar á sjúkdómum [[Nýi heimurinn|Nýja heim]]s hantaveira og öðrum sjúkdómnum sem stafar af hantaveirum. Síðan þá hafa hantaveirur fundist ekki bara í [[Nagdýr|nagdýrum]] heldur einnig í [[Moldvörpur|moldvörpum]], [[Snjáldrur|snjáldurmúsum (snjáldrum)]] og [[Leðurblökur|leðurblökum]].
Hantaveirur eru flokkaðar í [[Gamli heimurinn|Gamlaheims]] hantaveirur (Old World hantaviruses skammstafað OWHV), sem venjulega valda blæðingum og nýrnabilun (HFRS) í Afríku, Asíu og Evrópu, og [[Nýi heimurinn|Nýja heims]] hantaveirur (New World hantavirus skammstafað NWHV) sem valda hantaveiru lungnaheilkenni (HPS) í Ameríku. Dauðsföll af HFRS eru á bilinu minna en 1% til 15%, en fyrir HPS er það 30-60%.<ref >{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Kim WK, Cho S, Lee SH, No JS, Lee GY, Park K, Lee D, Jeong ST, Song JW |date=8 January 2021 |title=Genomic Epidemiology and Active Surveillance to Investigate Outbreaks of Hantaviruses |journal=Front Cell Infect Microbiol |volume=10 |issue= |doi=10.3389/fcimb.2020.532388 |pmc=7819890 |pmid=33489927 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref>
Alvarleiki einkenna HFRS er breytilegur eftir veirutegund: Hantaan veira veldur alvarlegu HFRS, Seoul-veira meðallagi HFRS. Puumala-veira veldur vægu afbrigði af HFRS og Dobrava-Belgrade-veira veldur sýkingu sem breytileg frá því að vera væg yfir í að vera alvarleg eftir erfðaefni.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Klempa B, Avsic-Zupanc T, Clement J, Dzagurova TK, Henttonen H, Heyman P, Jakab F, Kruger DH, Maes P, Papa A, Tkachenko EA, Ulrich RG, Vapalahti O, Vaheri A |date= |title=Complex evolution and epidemiology of Dobrava-Belgrade hantavirus: definition of genotypes and their characteristics |journal=Arch Virol |volume=158 |issue=3 |pages=521–529 |doi=10.1007/s00705-012-1514-5 |pmc=3586401 |pmid=23090188}}</ref> Vægt form HFRS sem stafar af Puumala-veiru og Dobrava-Belgrade-veiru er oft kölluð nephropathia epidemica (NE).<ref>{{Cite journal |vauthors=Riccò M, Peruzzi S, Ranzieri S, Magnavita N |date=25 October 2021 |title=Occupational Hantavirus Infections in Agricultural and Forestry Workers: A Systematic Review and Metanalysis |journal=Viruses |volume=13 |issue=11 |page=2150 |doi=10.3390/v13112150 |pmc=8621010 |pmid=34834957 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Afzal S, Ali L, Batool A, Afzal M, Kanwal N, Hassan M, Safdar M, Ahmad A, Yang J |date=12 October 2023 |title=Hantavirus: an overview and advancements in therapeutic approaches for infection |journal=Front Microbiol |volume=14 |issue= |doi=10.3389/fmicb.2023.1233433 |pmc=10601933 |pmid=37901807 |doi-access=free}}</ref> Endurteknar sýkingar af hantaveirum hafa ekki verið greindar, þannig að bata frá sýkingu veitir líklega ævilangt ónæmi.<ref>{{Cite journal |vauthors=Hansen A, Cameron S, Liu Q, Sun Y, Weinstein P, Williams C, Han GS, Bi P |date=April 2015 |title=Transmission of haemorrhagic fever with renal syndrome in china and the role of climate factors: a review |journal=Int J Infect Dis |volume=33 |issue= |pages=212–218 |doi=10.1016/j.ijid.2015.02.010 |pmc= |pmid=25704595 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Krüger DH, Schönrich G, Klempa B |date=June 2011 |title=Human pathogenic hantaviruses and prevention of infection |journal=Hum Vaccin |volume=7 |issue=6 |pages=685–693 |doi=10.4161/hv.7.6.15197 |pmc=3219076 |pmid=21508676}}</ref>
HFRS einkennist af fimm stigum: hita, lágþrýstingi, lágri þvagframleiðslu (oliguria), mikilli þvagframleiðslu (polyuria) og bata. Einkenni koma venjulega fram 12-16 dögum eftir smit af veirunni.<ref>{{Cite journal |vauthors=Zhang Y, Ma R, Wang Y, Sun W, Yang Z, Han M, Han T, Wu XA, Liu R |date=30 September 2021 |title=Viruses Run: The Evasion Mechanisms of the Antiviral Innate Immunity by Hantavirus |journal=Front Microbiol |volume=12 |issue= |doi=10.3389/fmicb.2021.759198 |pmc=8516094 |pmid=34659193 |doi-access=free}}</ref> Bráður nýrnasjúkdómur kemur fram með nýrnabólgu, of miklu af prótíni í þvagi (proteinuria) og blóði í þvagi (hematuria). Önnur einkenni eru höfuðverkur, neðri bakverkur, ógleði, uppköst, niðurgangur, blóðugar hægðir, og að blettir koma fram á húðinni (petechiae) og blæðing í öndunarvegi.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Sehgal A, Mehta S, Sahay K, Martynova E, Rizvanov A, Baranwal M, Chandy S, Khaiboullina S, Kabwe E, Davidyuk Y |date=18 February 2023 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome in Asia: History, Pathogenesis, Diagnosis, Treatment, and Prevention |journal=Viruses |volume=15 |issue=2 |page=561 |doi=10.3390/v15020561 |pmc=9966805 |pmid=36851775 |doi-access=free}}</ref> Nýrunarbilun leiðir til þvagþurrðar (oliguria) og endurheimt nýrnaheilsu kemur með mjög miklu þvagrennsli (polyuria).<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref> Bati tekur venjulega nokkra mánuði.<ref>{{Cite journal |vauthors=Lupuşoru G, Lupuşoru M, Ailincăi I, Bernea L, Berechet A, Spătaru R, Ismail G |date=September 2021 |title=Hanta hemorrhagic fever with renal syndrome: A pathology in whose diagnosis kidney biopsy plays a major role (Review) |journal=Exp Ther Med |volume=22 |issue=33 |page=984 |doi=10.3892/etm.2021.10416 |pmc=8311249 |pmid=34345266}}</ref>
Í mildari tilfellum getur verið erfitt að greina mismunandi stig HFRS, eða sum stig koma ekki fram, en í alvarlegri tilfellum geta fleiri stig komið samtímis.<ref>{{Cite journal |vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M |date=April 2019 |title=Hantavirus infections |journal=Clin Microbiol Infect |volume=21S |issue= |pages=e6–e16 |doi=10.1111/1469-0691.12291 |pmc= |pmid=24750436 |doi-access=free}}</ref>
HPS er aðallega af völdum tveggja veira: Andes-veira og Sin Nombre-veiru. Sjúkdómurinn hefur þrjú stig: prodromal (snemma), hjarta- og lungnastig og bata. Einkenni koma fram um 1-8 vikur eftir að hafa orðið fyrir veirunni. Fyrstu einkenni eru hiti, höfuðverkur, vöðvaverkir, andnauð (dyspnea) og lágur blóðflögufjöldi (thrombocytopenia). Á hjarta- og lungnastigi er örari hjartsláttur (tachycardia), hjartsláttartruflanir koma fram(arrhythmias) og hjartaáfall. Leki úr háræðum lungna getur leitt til bráðrar andnauðar, vökvasöfnunar í lungum (pulmonary edema), lágþrýstings og vökvasöfnunar í brjóstholi (pleural effusion). Þessi einkenni geta valdið skyndilegum dauða.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref> Eftir að hjarta- og lungnastigið gengur yfir tekur bati venjulega 3 til 6 mánuði, með pólýúríu. Þó að HFRS sé tengt við nýrnasjúkdóma og HPS við hjartasjúkdóma, getur HFRS stundum tengst hjartasjúkdóm sem einkennir HPS og HPS stundum tengst nýrnasjúkdóm sem einkennir HFRS.<ref>{{Cite journal |vauthors=Noack D, Goeijenbier M, Reusken CB, Koopmans MP, Rockx BH |date=4 August 2020 |title=Orthohantavirus Pathogenesis and Cell Tropism |journal=Front Cell Infect Microbiol |volume=10 |issue= |page=399 |doi=10.3389/fcimb.2020.00399 |pmc=7438779 |pmid=32903721 |doi-access=free}}</ref>
== Útbreiðsla - Smitleiðir ==
{{Multiple image
| direction = vertical
| image1 = Rötelmaus.jpg
| caption1 = Hamstur af tegundinni [[Clethrionomys glareolus]], sem er náttúrulegur hýsill fyrir Puumala veiru
| image2 = Deer Mouse in Tree (6438329699).jpg
| caption2 = Hamstur af tegundinni [[Peromyscus sonoriensis]], sem er náttúrulegur hýsill fyrir Sin Nombre veiru
}}
Hantaveirur sem valda sjúkdómum í mönnum smitast aðallega af nagdýrum. Í nagdýrum valda hantaveirum venjulega einkennalausum, viðvarandi sýkingum. Sýkt dýr geta borið veiruna til ósýktra dýra með úðasmiti og dropasmiti úr hægðum, þvagi, munnvatni og blóði, með því að borða mengaðan mat, með sóttmenguðum ögnum sem losna úr húð eða feld, með snyrtivörum, eða með því að bíta og klóra.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=D'Souza MH, Patel TR |date=7 August 2020 |title=Biodefense Implications of New-World Hantaviruses |journal=Front Bioeng Biotechnol |volume=8 |issue= |page=925 |doi=10.3389/fbioe.2020.00925 |pmc=7426369 |pmid=32850756 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref> Hantaveirur geta einnig breiðst út í saur-munn smitun (fecal-oral) og frá [[Fylgja|fylgju]] á meðgöngu frá móður til barns. Veiran geta lifað í 10 daga við herbergishita, 15 daga í hitabeltisumhverfi, og meira en 18 daga við 4 gráður á Celsíus (39 gráður Fahrenheit), sem hjálpar til við útbreiðslu veirunnar.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Riccò M, Peruzzi S, Ranzieri S, Magnavita N |date=25 October 2021 |title=Occupational Hantavirus Infections in Agricultural and Forestry Workers: A Systematic Review and Metanalysis |journal=Viruses |volume=13 |issue=11 |page=2150 |doi=10.3390/v13112150 |pmc=8621010 |pmid=34834957 |doi-access=free}}</ref> Umhverfisskilyrði sem eru hagstæð fyrir fjölgun og útbreiðslu nagdýra auka sjúkdómaútbreiðslu.<ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref> Stærstu áhættuþættir fyrir sýkingu eru að búa í dreifbýli, búa við slæmar hreinlætisaðstæður og vera í umhverfi þar sem einnig eru hýslar veirunnar. Hópar sem eru sérstaklega útsettir fyrir smit eru göngufólk, bændur, fólk sem vinnur í skógum og fólk sem vinnur í námum, hermenn og fólk sem hugsar um og rannsakar dýr. Samskipti við umhverfi sem deilt er með hýsli (oftast músum) eru stærstu áhættuþættir fyrir sýkingu. <ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref>
Tíðni hantaveiru meðal nagdýraræktenda og gæludýraeigenda sem eiga nagdýr hefur aukist um allt að 80%. Í einni hópsýkingu í Norður-Ameríku árið 2017 smitaði Seoul-veiran 31 manns í gegnum snertingu við gæludýrarottur. Andes-veiran hefur oft verið sögð af vísindamönnum vera þekkt fyrir að breiðast út frá manni til manns, eina slíka hantaveiran, venjulega eftir að hafa komist í nána snertingu við smitaðan einstakling. Einnig var tilkynnt að sú veira breiddist út í gegnum munnvatn í mönnum, við úðasmit frá hósta og hnerra og til nýfæddra barna í gegnum brjóstamjólk og fylgju.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref> Sérstök eftirgrennslan árið 2021 komst hins vegar að því að smitun Andes-veiru milli manna væri ekki studd af sterkum sönnunargögnum, þó að það sé mögulegt við takmarkaðar aðstæður, sérstaklega við nánar snertingar svo sem við [[kynmök]].<ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Tortosa F, Perre F, Tognetti C, Lossetti L, Carrasco G, Guaresti G, Iglesias A, Espasandin Y, Izcovich A |date=19 September 2024 |title=Seroprevalence of hantavirus infection in non-epidemic settings over four decades: a systematic review and meta-analysis |journal=BMC Public Health |volume=24 |issue=1 |page=2553 |doi=10.1186/s12889-024-20014-w |pmc=11414058 |pmid=39300359 |doi-access=free}}</ref> Grunur er einnig um að Puumala-veira geti breiðst út frá manni til manns með blóðgjöfum og blóðflögum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Meier K, Thorkelsson SR, Quemin ER, Rosenthal M |date=6 August 2021 |title=Hantavirus Replication Cycle-An Updated Structural Virology Perspective |journal=Viruses |volume=13 |issue=8 |page=1561 |doi=10.3390/v13081561 |pmc=8402763 |pmid=34452426 |doi-access=free}}</ref>
Hantaveirur sem valda HFRS geta smitast í gegnum bit frá [[Mítlar|mítlum]] og blóðmítlum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tkachenko E, Balkina A, Trankvilevsky D, Kolyasnikova N, Teodorovich R, Vorovich M, Popova Y, Kurashova S, Egorova M, Belyakova A, Tkachenko P, Ishmukhametov A, Dzagurova T |date=13 August 2024 |title=The Specificity of Epizootic and Epidemiological Processes in Natural Foci of Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome and Tick-Borne Encephalitis in Russia, as the Basis for the Prospects of Creating a Combined Vaccine for the Prevention of These Infections |journal=Viruses |volume=16 |issue=8 |page=1292 |doi=10.3390/v16081292 |pmc=11359185 |pmid=39205266 |doi-access=free}}</ref> Rannsóknir hafa einnig sýnt að [[svín]] geta smitast af Hantaan veirunni án alvarlegra einkenna og gyltur geta sent veiruna til afkvæma sinna í gegnum fylgju. Sjúkdómur frá svínum til manna getur einnig verið mögulegur; einn svínaræktandi var smitaður af hantaveiru án snertingar við nagdýr eða mítla. Hantaan-veira og Puumala-veira hafa fundist í [[Nautgripir|nautgripum]], [[Dádýr|dádýrum]] og [[Kanínur|kanínum]], og mótefni gegn Seoul-veiru hafa fundist hjá [[Köttur|köttum]] og [[Hundur|hundum]], en hlutverk þessara hýsla fyrir hantaveirur er óþekkt.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref> Sýking í öðrum dýrum getur hugsanlega auðveldað þróun hantaveirunnar með erfðaefni.<ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref> Til viðbótar við nagdýr finnast sumir hantaveirur í litlum spendýrum sem éta skordýr, svo sem moldvörpum, snjáldurmúsum og leðurblökum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Klempa B |date=October 2018 |title=Reassortment events in the evolution of hantaviruses |journal=Virus Genes |volume=54 |issue=5 |pages=638–646 |doi=10.1007/s11262-018-1590-z |pmc=6153690 |pmid=30047031}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Afzal S, Ali L, Batool A, Afzal M, Kanwal N, Hassan M, Safdar M, Ahmad A, Yang J |date=12 October 2023 |title=Hantavirus: an overview and advancements in therapeutic approaches for infection |journal=Front Microbiol |volume=14 |issue= |doi=10.3389/fmicb.2023.1233433 |pmc=10601933 |pmid=37901807 |doi-access=free}}</ref> Hantavirus mótefni, sem bendir til sýkinga, hefur einnig fundist í ýmsum [[Fugl|fuglategundum]].
Manngert umhverfi er mikilvægt í útbreiðslu hantaveiru. [[Skógarhögg]] og of mikill [[landbúnaður]] getur eyðilagt náttúrulegt búsvæði nagdýra.<ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref> Stækkun landbúnaðarlands helst í hendur við að [[Rándýr|rándýrum]] fækkar og það gerir hýslum sem bera með sér hantavirus kleift að nota landbúnaðarsvæði sem hreiður og næringarstaði. Landbúnaðarsvæði byggð í mikilli nálægð við náttúrulegt búsvæði nagdýra geta auðveldað fjölgun nagdýra ef nagdýrin hafa þar auðvelt aðgengi að fæðu.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Moirano G, Botta A, Yang M, Mangeruga M, Murray K, Vineis P |date=July 2024 |title=Land-cover, land-use and human hantavirus infection risk: a systematic review |journal=Pathog Glob Health |volume=118 |issue=5 |pages=361–375 |doi=10.1080/20477724.2023.2272097 |pmc=11338209 |pmid=37876214}}</ref> Rottur geta búið í [[Holræsi|holræsum]] og flóðvarnarmannvirkjum og þá sérstaklega á svæðum þar sem förgun á lífrænum úrgangi er áfátt. Vöruflutningar á sjó og ferðalög hafa einnig verið tengd við útbreiðslu hantaveira. Rannsóknarniðurstöður um hvort að borgarumhverfi auki útbreiðslu hantaveiru eru misvísandi. [[Mótefnaalgengi]] (seroprevalence), sem sýnir fyrri sýkingu á hantavirus mælist hærra í störfum og svæðum sem eru meira útsett fyrir nagdýrum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tortosa F, Perre F, Tognetti C, Lossetti L, Carrasco G, Guaresti G, Iglesias A, Espasandin Y, Izcovich A |date=19 September 2024 |title=Seroprevalence of hantavirus infection in non-epidemic settings over four decades: a systematic review and meta-analysis |journal=BMC Public Health |volume=24 |issue=1 |page=2553 |doi=10.1186/s12889-024-20014-w |pmc=11414058 |pmid=39300359 |doi-access=free}}</ref> Slæm lífskjör á vígvelli, í herbúðum og í flóttamannabúðum útsetur hermenn og flóttamenn fyrir smiti.<ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref>
== Umhverfi ==
[[Mynd:NOAA_Nino.jpg|thumb|Áhrif El Niño á staðbundið loftslag]]
Rottutegundir sem bera hantavírus búa í fjölbreytilegum búsvæðum, þar á meðal búsvæðum sem eru eyðimerkur, miðbaugsvæði og hitabeltisskógar, fen, sléttur, akrar og saltmýrar.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref>
Mótefnaalgengi ( seroprevalence) hantaveira í hýsiltegundum þeirra hefur reynst vera á bilinu 5,9% til 38% í Ameríku og 3% til um 19% um allan heim, eftir prófunaraðferð og staðsetningu.<ref>{{Cite journal |vauthors=D'Souza MH, Patel TR |date=7 August 2020 |title=Biodefense Implications of New-World Hantaviruses |journal=Front Bioeng Biotechnol |volume=8 |issue= |page=925 |doi=10.3389/fbioe.2020.00925 |pmc=7426369 |pmid=32850756 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Obando-Rico CJ, Valencia-Grajales YF, Bonilla-Aldana DK |date=January–February 2023 |title=Prevalence of orthohantavirus in rodents: A systematic review and meta-analysis |journal=Travel Med Infect Dis |volume=51 |issue= |doi=10.1016/j.tmaid.2022.102504 |pmc= |pmid=36402291 |doi-access=free}}</ref>
Sums staðar svo sem í Suður-Kóreu, eru reglulega veidd villt nagdýr til að fylgjast með útbreiðslu á hantaveirum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Kim WK, Cho S, Lee SH, No JS, Lee GY, Park K, Lee D, Jeong ST, Song JW |date=8 January 2021 |title=Genomic Epidemiology and Active Surveillance to Investigate Outbreaks of Hantaviruses |journal=Front Cell Infect Microbiol |volume=10 |issue= |doi=10.3389/fcimb.2020.532388 |pmc=7819890 |pmid=33489927 |doi-access=free}}</ref> Mikill raki getur gagnast nagdýrum í heitu loftslagi, þar sem það getur haft jákvæð áhrif á vöxt gróðurs og þar með fæðuframboð. Vaxandi skógarþekja er tengd aukningu á hantaveirum, sérstaklega í Evrópu.<ref>{{Cite journal |vauthors=Moirano G, Botta A, Yang M, Mangeruga M, Murray K, Vineis P |date=July 2024 |title=Land-cover, land-use and human hantavirus infection risk: a systematic review |journal=Pathog Glob Health |volume=118 |issue=5 |pages=361–375 |doi=10.1080/20477724.2023.2272097 |pmc=11338209 |pmid=37876214}}</ref>
[[Loftslagsbreytingar]] og umhverfiseyðing auka snertingu milli nagdýra og manna, sem eykur hugsanlega útsetningu fyrir hantaveirum. Dæmi um þetta var [[Four Corners]] faraldurinn árið [[1993]] í Bandaríkjunum, sem kom strax á eftir mikilli rigningu frá [[El Niño|El Niño-hitunartímabilinu]] [[1992]]-[[1993]]. Þetta olli verulegum vexti í fæðuframboði fyrir nagdýr, sem leiddi til að þeim fjölgaði hratt og það auðveldaði þannig meiri útbreiðslu hantaveirunnar sem svo olli faraldri.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=D'Souza MH, Patel TR |date=7 August 2020 |title=Biodefense Implications of New-World Hantaviruses |journal=Front Bioeng Biotechnol |volume=8 |issue= |page=925 |doi=10.3389/fbioe.2020.00925 |pmc=7426369 |pmid=32850756 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Tian H, Stenseth NC |date=21 February 2021 |title=The ecological dynamics of hantavirus diseases: From environmental variability to disease prevention largely based on data from China |journal=PLoS Negl Trop Dis |volume=13 |issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0006901 |pmc=6383869 |pmid=30789905 |doi-access=free}}</ref>
[[Úrkoma]] er tengt útbreiðslu hantaveiru á ýmsa lund. Mikil rigning er áhættuþáttur fyrir útbreiðslu á næstu mánuðum, en getur haft neikvæð áhrif á útbreiðslu ef náttúruhamfarir og flóðbylgjur eyðileggja bæli og hreiður nagdýra.<ref>{{Cite journal |vauthors=Hansen A, Cameron S, Liu Q, Sun Y, Weinstein P, Williams C, Han GS, Bi P |date=April 2015 |title=Transmission of haemorrhagic fever with renal syndrome in china and the role of climate factors: a review |journal=Int J Infect Dis |volume=33 |issue= |pages=212–218 |doi=10.1016/j.ijid.2015.02.010 |pmc= |pmid=25704595 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Tian H, Stenseth NC |date=21 February 2021 |title=The ecological dynamics of hantavirus diseases: From environmental variability to disease prevention largely based on data from China |journal=PLoS Negl Trop Dis |volume=13 |issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0006901 |pmc=6383869 |pmid=30789905 |doi-access=free}}</ref> Á stöðum þar sem skiptast á þurrkatímabil og regntímabil þá eru hantaveirusýkingar algengari á regntíma en á þurrkatíma.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref> Lítil úrkoma og þurrkur tengjast minnkandi tíðni þar sem slíkar aðstæður leiða til minni nagdýrafjölda, en búferlaflutningar nagdýra vegna þurrka eða flóða getur hins vegar leitt til aukinna samskipta nagdýrs og manna. Í Evrópu hefur hins vegar ekki fundist tengsl milli úrkomu og hantaveiru sjúkdóma.
[[Hitastig]] hefur mismunandi áhrif á hantaveiru. Hærra hitastig skapar óhagstætt umhverfi fyrir líf veirunnar og dregur úr virkni nagdýra í [[hitabelti]] [[Nýi heimurinn|Nýja heimsins]], en það getur aftur valdið því að nagdýr leita skjóls frá hita í grennd við eða í mannabústöðum og skapast með því aðstæður fyrir meira loftborið smit.<ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref> Lægra hitastig getur lengt líf veirunnar utan hýsils. Hærra meðaltal vetrarhitastigs tengist að færri hýslar eins og hamstrategundin "bank voles" lifa af en sú tegund er náttúrulegur hýsill fyrir Puumal- veiru, en fleiri rákóttar hagamýs (striped field mice) lifa af í [[Kína]] en þær eru náttúrulegur hýsill Hantaan-veiru.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tian H, Stenseth NC |date=21 February 2021 |title=The ecological dynamics of hantavirus diseases: From environmental variability to disease prevention largely based on data from China |journal=PLoS Negl Trop Dis |volume=13 |issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0006901 |pmc=6383869 |pmid=30789905 |doi-access=free}}</ref> Öfgar í hitastigi, hvort sem það er heitt eða kalt, tengist minni tíðni sjúkdóma.<ref>{{Cite journal |vauthors=Hansen A, Cameron S, Liu Q, Sun Y, Weinstein P, Williams C, Han GS, Bi P |date=April 2015 |title=Transmission of haemorrhagic fever with renal syndrome in china and the role of climate factors: a review |journal=Int J Infect Dis |volume=33 |issue= |pages=212–218 |doi=10.1016/j.ijid.2015.02.010 |pmc= |pmid=25704595 |hdl-access=free}}</ref>
== Flokkun ==
Orthohantaveira tilheyrir ættinni ''Hantaviridae'', sem inniheldur allar hantaveirur. Í ættkvíslinni eru 37 tegundir, skráðar hér á eftir ásamt veirunni sem er fyrirmynd að viðkomandi tegund. Almennt bera tegundir nafnið á fyrirmyndarveirunni með endingunni -''ense''.<ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/report/chapter/hantaviridae/hantaviridae/mammantavirinae/orthohantavirus|title=Genus: ''Orthohantavirus''|last=|first=|date=|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=10 January 2025|quote=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/taxonomy|title=Virus Taxonomy: 2024 Release|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=17 March 2025}}</ref>{{Div col}}
*''Orthohantavirus andesense'', [[Andes virus]]
*''Orthohantavirus artybashense'', [[Artybash virus]]
*''Orthohantavirus asamaense'', [[Asama virus]]
*''Orthohantavirus asikkalaense'', [[Asikkala virus]]
*''Orthohantavirus bayoui'', [[Bayou virus]]
*''Orthohantavirus boweense'', [[Bowé virus]]
*''Orthohantavirus brugesense'', [[Bruges virus]]
*''Orthohantavirus caobangense'', [[Cao Bằng virus]]
*''Orthohantavirus carrizalense'', [[Carrizal virus]]
*''Orthohantavirus chocloense'', [[Choclo virus]]
*''Orthohantavirus dabieshanense'', [[Dàbiéshān virus]]
*''Orthohantavirus delgaditoense'', [[Caño Delgadito virus]]
*''Orthohantavirus dobravaense'', [[Dobrava-Belgrade virus]]<ref>The exemplar virus of ''Orthohantavirus dobravaense'' is Dobrava virus, a genotype of Dobrava-Belgrade virus. In scientific papers, "Dobrava-Belgrade virus" is essentially used as a synonym for ''Orthohantavirus dobravaense''.</ref>
*''Orthohantavirus fugongense'', [[Fúgòng virus]]
*''Orthohantavirus hantanense'', [[Hantaan virus]]
*''Orthohantavirus jejuense'', [[Jeju virus]]
*''Orthohantavirus kenkemeense'', [[Kenkeme virus]]
*''Orthohantavirus khabarovskense'', [[Khabarovsk virus]]
*''Orthohantavirus lankaense'', [[Lanka virus]]
*''Orthohantavirus luxiense'', [[Lúxī virus]]
*''Orthohantavirus mamorense'', [[Rio Mamoré virus]]
*''Orthohantavirus maporalense'', [[Maporal virus]]
*''Orthohantavirus montanoense'', [[Montaño virus]]
*''Orthohantavirus nigrorivense'', [[Black Creek Canal virus]]
*''Orthohantavirus ozarkense'', [[Ozark virus]]
*''Orthohantavirus prospectense'', [[Prospect Hill virus]]
*''Orthohantavirus puumalaense'', [[Puumala virus]]
*''Orthohantavirus rockportense'', [[Rockport virus]]
*''Orthohantavirus sagercreekense'' [[Sager Creek virus]]
*''Orthohantavirus sangassouense'', [[Sangassou virus]]
*''Orthohantavirus seoulense'', [[Seoul virus]]
*''Orthohantavirus sinnombreense'', [[Sin Nombre virus]]
*''Orthohantavirus tatenalense'', [[Tatenale virus]]
*''Orthohantavirus thailandense'', which contains [[Anjozorobe virus]] and [[Thailand virus]]<ref>''Orthohantavirus thailandense'' bears the name of Thailand virus but its exemplar virus is Anjozorobe virus.</ref>
*''Orthohantavirus tigrayense'', [[Tigray virus]]
*''Orthohantavirus tulaense'', [[Tula virus]]
*''Orthohantavirus wufangense'', [[Wùfeng Chodsigoa smithii orthohantavirus 1]]
{{Div col end}}Margar aðrar hantaveirur eru óflokkaðar, þó að sumar geti verið einangraðar af öðrum veirum:<ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/report/chapter/hantaviridae/hantaviridae/mammantavirinae/orthohantavirus|title=Genus: ''Orthohantavirus''|last=|first=|date=|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=10 January 2025|quote=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/ictv/proposals/2023.035M.Hantaviridae_reorg.zip|title=Reevaluate and reorganize family ''Hantaviridae'' (order ''Bunyavirales'')|date=23 June 2023|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|format=docx|access-date=10 January 2025}}</ref>{{Div col|colwidth=20em}}
*[[Academ virus]]
*[[Adler virus]]
*[[Alto Paraguay virus]]
*[[Amga virus]]/[[Seewis virus]]<ref>{{cite web|url=https://ictv.global/taxonomy/taxondetails?taxnode_id=202200021&taxon_name=Orthohantavirus%20seewisense|title=History of the taxon: Species: ''Orthohantavirus seewisense'' (2022 Release, MSL #38)|author=<!--Not stated-->|date=|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=10 January 2025|quote=}}</ref>
*[[Anajatuba virus]]
*[[Ash River virus]]
*[[Asturias virus]]
*[[Azagny virus]]
*[[Belgrade virus]]
*[[Biya river virus]]
*[[Bloodland Lake virus]]
*[[Blue River virus]]
*[[Boginia virus]]
*[[Calabazo virus]]
*[[Camp Ripley virus]]
*[[Castelo dos Sonhos virus]]
*[[CGRn9415 virus]]
*[[Dode virus]]
*[[El Moro Canyon virus]]
*[[Fox Creek virus]]
*[[Fusong virus]]
*[[Gou virus|Gōu virus]]
*[[hantavirus sp. strain Tamarin/BRA/SM22/2014]]
*[[HoJo virus]]
*[[Iamonia virus]]
*[[Isla Vista virus]]
*[[Jemez Springs virus]]
*[[Jerboa hantavirus]]
*[[Jurong virus]]
*[[Kielder hantavirus]]
*[[Laguna Negra virus]]
*[[Landiras virus]]
*[[Leakey virus]]
*[[Lechiguanas virus]]
*[[Liánghé virus]]
*[[Lohja virus]]
*[[Malacky virus]]
*[[Muleshoe virus]]
*[[Necocli virus]]
*[[Orán virus]]
*[[Oxbow virus]]
*[[Playa de Oro virus]]
*[[Powell Butte virus]]
*[[Prairie vole virus]]
*[[Qiān Hú Shān virus]]/[[Qiāndǎo Lake virus]]
*[[Rio Mearim virus]]
*[[Río Segundo virus]]
*[[Sapporo rat virus]]
*[[Sarufutsu virus]]
*[[Serang virus]]
*[[Shěnyáng virus]]
*[[Taimyr virus]]
*[[Tanganya virus]]
*[[Tualatin River virus]]
*[[Uurainen virus]]
*[[Vladivostok virus]]
*[[Yakeshi virus]]
*[[Yuánjiāng virus]]
{{Div col end}}
== Saga ==
Hantavirus blæðandi sjúkdómi var líklega fyrst lýst í ''Huangdi Neijing'', fornum kínverskum læknisfræðitexta, í [[Keisaradæmi|keisaraveldi]] [[Kína]] á tímabilinu 475-221 f.Kr, tímabili sem kallast [[Öld hinna stríðandi ríkja]]<ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae'' |journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38 |doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref> Sú tilgáta hefur verið sett fram að hantaveirur hafi verið orsök skotgrafanýrnabólgu (thrench nephritis) hjá hermönnum í [[Bandaríska borgarastyrjöldin|bandaríska borgarastyrjöldinni]] og hjá [[Bretland|breskum]] hermönnum í [[Flæmingjaland|Flanders]], [[Belgía|Belgíu]] í [[Fyrri heimsstyrjöldin|Fyrri heimsstyrjöldinni]]. Sjúkdómurinn var einnig nefndur í [[Austur-Asía|Austur-Asíu]], þar sem hann var líklega algengur og var fyrst lýst vísindalega í [[Vladívostok|Vladivostok]] árið [[1913]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1914]]. Í [[Seinni heimsstyrjöldin|Seinni heimsstyrjöldinni]] árið [[1942]] braust út sjúkdómur með einkennum hantavirus sýkingar í Salla í [[Lappland|Austur-Lapplandi]] í [[Finnland|Finnlandi]] meðal [[Þýskaland|þýskra]] og [[Finnland|finnskra]] hermanna. Árið 1980 var tilkynnt að sú hópsýking væri af völdum veiru sem væri komin frá hýslinum og hamstrategundinni Bank voles og var kölluð Puumala-veira.<ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref> Einnig hefur komið fram að í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] fengu um 10.000 [[Japan|japanskir]] hermenn í [[Mansjúría|Mansjúríu]] HFRS.<ref name="tariq">{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref>
Um 3.200<ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref> tilfelli af HFRS komu upp meðal hermanna [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]] sem voru staðsettir nálægt Hantan ánni<ref>{{Cite journal |vauthors=Guardado-Calvo P, Rey FA |date=October 2021 |title=The surface glycoproteins of hantaviruses |journal=Curr Opin Virol |volume=50 |issue= |pages=87–94 |doi=10.1016/j.coviro.2021.07.009 |pmc= |pmid=34418649 |doi-access=free}}</ref> í [[Kóreustríðið|Kóreustríðinu]], og var sá sjúkdómur fyrst greindur árið [[1951]]<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref> og nefnt Kóresk blæðandi hitasótt
<ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae''|journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38|doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref> Eftir stríðið, árið [[1976]] í Suður-Kóreu, gerði Ho Wang Lee<ref>{{Cite journal |vauthors=Lupuşoru G, Lupuşoru M, Ailincăi I, Bernea L, Berechet A, Spătaru R, Ismail G |date=September 2021 |title=Hanta hemorrhagic fever with renal syndrome: A pathology in whose diagnosis kidney biopsy plays a major role (Review) |journal=Exp Ther Med |volume=22 |issue=33 |page=984 |doi=10.3892/etm.2021.10416 |pmc=8311249 |pmid=34345266}}</ref> rannsókn á rákóttum hagamúsum og sýndi fram á að mótefni úr lungum þeirra sýndu tengsl við mótefni í blóðvökva úr þeim hermönnum sem lifðu af veikina í Kóreustríðinu. Árið 1978 var veiran einangruð í fyrsta sinn og nefnd Hantaan-veira eftir ánni.<ref> {{Cite journal |vauthors=Sehgal A, Mehta S, Sahay K, Martynova E, Rizvanov A, Baranwal M, Chandy S, Khaiboullina S, Kabwe E, Davidyuk Y |date=18 February 2023 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome in Asia: History, Pathogenesis, Diagnosis, Treatment, and Prevention |journal=Viruses |volume=15 |issue=2 |page=561 |doi=10.3390/v15020561 |pmc=9966805 |pmid=36851775 |doi-access=free}}</ref>
Afturvirk greining (retrospective analysis) sýndi að Hantaan veiran olli sjúkdómnum sem var kallaður kóresk blæðandi hitasótt. Aðrar hantaveirur sem ollu HFRS fundust síðan um alla Evrasíu. Sjúkdómurinn hafði ýmis nöfn í gegnum tíðina, árið 1982 nefndi [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin|Alþjóðaheilbrigðismálastofnunina]] það opinberlega blæðingarsótthita með nýrnaheilkenni.
<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022|title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417|doi-access=free}}</ref>
Árið 1985 var þessi hópur veira nefndur "hantaveirur" eftir Hantaan veirunni, og árið 1987 var ættkvísl Hantavirus stofnuð til að koma þeim í þáverandi ætt ''Bunyaviridae''.<ref>{{Cite journal |vauthors=Deng X, Tian S, Yu Z, Wang L, Liang R, Li Y, Xiang R, Jiang S, Ying T, Yu F |date=July–August 2020 |title=Development of small-molecule inhibitors against hantaviruses |journal=Microbes Infect |volume=22 |issue=6–7 |pages=272–277 |doi=10.1016/j.micinf.2020.05.011 |pmc= |pmid=32445882 |doi-access=free}}</ref>
Árið [[1993]] braust út mjög banvænn bráður öndunarsjúkdómur í [[Four Corners]] svæðinu í Bandaríkjunum. Það kom í ljós að þessi sýking var af völdum hantaveiru, sem nú heitir Sin Nombre veira, og var þetta fyrsta staðfesta dæmið um sjúkdómsvaldandi hantaveirur í Ameríku sem og uppgötvun nýrrar tegundar sjúkdóms sem stafar af hantaveirum. Nýi sjúkdómurinn var nefndur "hantaveiru lungnaheilkenni". Á næstu árum fundust fjölmargir aðrir hantaveirur í Ameríku, þar á meðal [[Andesveiran|Andes- veiran]], sem hefur verið sögð smitandi frá manni til manns.<ref name="jacob">{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae'' |journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38 |doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref> HFRS er hins vegar mun algengari en HPS - meira en 100.000 tilfelli af HFRS eiga sér stað á hverju ári, samanborið við aðeins nokkur hundruð tilfelli af hPS árlega.<ref>{{Cite journal |vauthors=Moirano G, Botta A, Yang M, Mangeruga M, Murray K, Vineis P |date=July 2024 |title=Land-cover, land-use and human hantavirus infection risk: a systematic review |journal=Pathog Glob Health |volume=118 |issue=5 |pages=361–375 |doi=10.1080/20477724.2023.2272097 |pmc=11338209 |pmid=37876214}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Engdahl TB, Crowe Jr JE |date=15 July 2020 |title=Humoral Immunity to Hantavirus Infection |journal=mSphere |volume=15 |issue=4 |doi=10.1128/mSphere.00482-20 |pmc=7364217 |pmid=32669473 |doi-access=free}}</ref>
Með tímanum hafa uppgötvast hundruðir bunyaviruses veira sem ekki var hægt að taka við í ættkvíslum ''Bunyaviridae''-ættarinnar. Árið 2017 voru Bunyavirales og ''Hantaveiran'', ásamt öðrum ''Bunyavirus'' ættkvíslum, hækkaðar í ætt. Hantaveirur sem einnig kallast hantavirids, vísa nú einnig til meðlima ''Hantaviridae'' ættar. Fyrri ættkvísl Hantavirus var endurnefnd Orthohantavirus til aðgreiningar, og meðlimir ættkvíslarinnar eru oft kallaðir orthohantavirus. Árið 2019 voru búnar til viðbótar ættkvíslir og undirættir til að flokka hantaveirur sem ekki eru rótar, og árið 2023 var [[Tvínefni|tvínefni]] (binomial nomenclature) samþykkt fyrir hantaveirur.<ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae'' |journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38 |doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Reflist|30em}}
== Ytri tenglar ==
* [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88660 Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær?] (Vísindavefurinn 13. maí 2026)
* [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88660 Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru?] Vísindavefurinn 15. maí 2026
* [https://island.is/s/landlaeknir/frett/hantaveirusmit-tengd-skemmtiferdaskipi Hantaveirusmit tengd skemmtiferðaskipi (Embætti landlæknis 8. maí 2026)]
* [https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-05-11-tveir-bandarikjamenn-og-frakki-med-vaeg-einkenni-hantaveirusmits-474710 Tveir Bandaríkjamenn og Frakki með væg einkenni hantaveirusmits] (Rúv 11. maí 2026)
* [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=1093 Hvað er hantaveira?] (Vísindavefurinn 6.11.2000)
* [https://unric.org/is/hantaveira-hantaveiru-faraldu/ Hantaveira: Það sem þú þarft að vita] (Upplýsingaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna fyrir Vestur-Evrópu)
* [https://med.stanford.edu/news/insights/2026/05/hantavirus-need-to-know-stanford-medicine.html Five things to know about hantavirus from a Stanford Medicine expert]
* [https://www.cdc.gov/hantavirus/about/ CDC upplýsingar um hantaveiru]
* [https://viralzone.expasy.org/213.html Viral Zone: Hantaveira]
[[Flokkur:Veirusjúkdómar]]
6dag54c6f1q1zn381iawzql6drr1ev1
1975288
1975286
2026-08-14T15:52:03Z
Akigka
183
1975288
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| image = Sin Nombre virus Hanta TEM 1137 lores.jpg
| image_caption = Orthohantaveiran Sin Nombre í rafeindasmásjá.
| domain = ''[[Riboviria]]''
| regnum = ''[[Orthornavirae]]''
| phylum = ''[[Negarnaviricota]]''
| classis = ''[[Bunyaviricetes]]''
| ordo = ''[[Elliovirales]]''
| familia = ''[[Hantaviridae]]''
| subfamilia = ''[[Mammantavirinae]]''
| taxon = Orthohantavirus
| synonyms = * ''Hantavirus''
| synonyms_ref = <ref name=orthohistory >{{cite web |title=History of the Taxon: Genus: ''Orthohantavirus'' (2023 Release, MSL #39) |url=https://ictv.global/taxonomy/taxondetails?taxnode_id=202300020&taxon_name=Orthohantavirus |website=ictv.global |publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses |access-date=10 January 2025 |language=en }}</ref>
| subdivision_ranks = Tegundir
| subdivision_ref =
| subdivision = [[#Flokkun]]
}}
'''Hantaveirur''' (ætt ''Hantaviridae'') eru ætt að minnsta kosti 40 [[Veira|veirutegunda]] sem finnast um allan heim og er talið að meira en helmingur þeirra geti valdið sjúkdómum í mönnum. Þær berast upprunalega allar til manna með [[Nagdýr|nagdýrum]]. Hantaveirur berast ekki milli manna nema [[andesveira]]. Hantaveirur valda oftast tveimur sjúkdómsmyndum í mönnum en það eru annars vegar „blæðandi hitasótt með nýrnaheilkenni“ (e. ''hemorrhagic fever with renal syndrome'', HFRS) og hins vegar „hantaveirulungnaheilkenni“ (e. ''hantavirus pulmonary syndrome'', HPS).<ref>{{vísindavefurinn|88660|Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær?|höfundur=Jón Magnús Jóhannesson og Magnús Gottfreðsson|dags=13. maí 2026}}</ref>
HFRS er aðallega af völdum hantaveira í [[Afríka|Afríku]], [[Asía|Asíu]] og [[Evrópa|Evrópu]] og HPS er venjulega af völdum hantaveira í [[Ameríka|Ameríku]]. Hantaveirur eiga náttúruleg heimkynni í [[nagdýr]]um. Almennt er hver hantaveira bundin við eina tegund nagdýrs og hvert nagdýr sem ber hantaveiru með eina tegund hantaveiru. Í náttúrulegum hýslum sínum valda hantaveirur venjulega sýkingu án merkjanlegra einkenna.
Hantaveirur geta borist í fólk með innöndun agna (úðasmiti) frá munnvatni,þvagi og saur nagdýra sem og frá menguðum mat eða gegnum bit og klór nagdýra. Rigning, hitastig og raki í umhverfinu hafa áhrif á dreifingu veirunnar. HFRS einkennist af nýrnasjúkdómum með nýrnabólgu, of miklu af prótíni í [[Þvag|þvagi]] og [[Blóð|blóði]] í þvagi. Dauðsföll vegna HFRS eru frá innan við 1% til 15% eftir um hvaða hantaveiru er að ræða. Mildara afbrigði af HFRS er oft kallað nephropathia epidemica en það er oft af völdum Puumala-veiru og Dobrava-Belgrade veiru. Hvað varðar HPS eru fyrstu einkenni lík [[Flensa|flensu]], með hita, höfuðverk og vöðvaverkjum, sem svo fylgir skyndileg öndunarbilun. Dánartíðni af völdum HPS er mjög há eða 30-60% sem er miklu hærra en af völdum HFRS. Í bæði HFRS og HPS er sjúkdómurinn afleiðing aukinna æðasjúkdóma, minnkandi blóðflögufjölda og of mikilla viðbragða ónæmiskerfisins.
Hantaveirur fundust fyrst eftir [[Kóreustríðið]]. Í því stríði var HFRS algengur sjúkdómur hjá hermönnum sem voru staðsettir nálægt Hantan ánni. Fyrsta hantaveiran var einangruð árið [[1975|1978]] í [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] og var sýnt fram á að hún hefði valdið þeim sýkingum sem urðu á tímum Kóreustríðsins. Innan nokkurra ára fundust aðrar hantaveirur sem valda HFRS um alla [[Evrasía|Evrasíu]]. Árið 1982 gaf [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin|Alþjóðaheilbrigðismálastofnun]] sjúkdómnum HFRS nafn og árið [[1987]] voru hantaveirur flokkaðar í fyrsta sinn. Árið [[1993]] braust út HPS hópsýking á [[Four Corners]] svæðinu í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], sem leiddi til uppgötvunar á sjúkdómum [[Nýi heimurinn|Nýja heim]]s hantaveira og öðrum sjúkdómnum sem stafar af hantaveirum. Síðan þá hafa hantaveirur fundist ekki bara í [[Nagdýr|nagdýrum]] heldur einnig í [[Moldvörpur|moldvörpum]], [[Snjáldrur|snjáldurmúsum (snjáldrum)]] og [[Leðurblökur|leðurblökum]].
== Sjúkdómar ==
Hantaveirur eru flokkaðar í [[Gamli heimurinn|Gamlaheims]]hantaveirur (''Old World hantaviruses'', skammstafað OWHV), sem venjulega valda blæðingum og nýrnabilun (HFRS) í Afríku, Asíu og Evrópu; og [[Nýi heimurinn|Nýja heims]]hantaveirur (''New World hantavirus'', skammstafað NWHV) sem valda hantaveirulungnaheilkenni (HPS) í Ameríku. Dauðsföll af völdum HFRS eru á bilinu minna en 1% til 15%, en fyrir HPS er hlutfallið 30-60%.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Kim WK, Cho S, Lee SH, No JS, Lee GY, Park K, Lee D, Jeong ST, Song JW |date=8 January 2021 |title=Genomic Epidemiology and Active Surveillance to Investigate Outbreaks of Hantaviruses |journal=Front Cell Infect Microbiol |volume=10 |issue= |doi=10.3389/fcimb.2020.532388 |pmc=7819890 |pmid=33489927 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref>
Alvarleiki einkenna HFRS er breytilegur eftir veirutegund: Hantaan-veira veldur alvarlegu HFRS, Seoul-veira meðallagi HFRS. Puumala-veira veldur vægu afbrigði af HFRS og Dobrava-Belgrade-veira veldur sýkingu sem breytileg frá því að vera væg yfir í að vera alvarleg eftir erfðaefni.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Klempa B, Avsic-Zupanc T, Clement J, Dzagurova TK, Henttonen H, Heyman P, Jakab F, Kruger DH, Maes P, Papa A, Tkachenko EA, Ulrich RG, Vapalahti O, Vaheri A |date= |title=Complex evolution and epidemiology of Dobrava-Belgrade hantavirus: definition of genotypes and their characteristics |journal=Arch Virol |volume=158 |issue=3 |pages=521–529 |doi=10.1007/s00705-012-1514-5 |pmc=3586401 |pmid=23090188}}</ref> Vægt form HFRS sem stafar af Puumala-veiru og Dobrava-Belgrade-veiru er oft kölluð nephropathia epidemica (NE).<ref>{{Cite journal |vauthors=Riccò M, Peruzzi S, Ranzieri S, Magnavita N |date=25 October 2021 |title=Occupational Hantavirus Infections in Agricultural and Forestry Workers: A Systematic Review and Metanalysis |journal=Viruses |volume=13 |issue=11 |page=2150 |doi=10.3390/v13112150 |pmc=8621010 |pmid=34834957 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Afzal S, Ali L, Batool A, Afzal M, Kanwal N, Hassan M, Safdar M, Ahmad A, Yang J |date=12 October 2023 |title=Hantavirus: an overview and advancements in therapeutic approaches for infection |journal=Front Microbiol |volume=14 |issue= |doi=10.3389/fmicb.2023.1233433 |pmc=10601933 |pmid=37901807 |doi-access=free}}</ref> Endurteknar sýkingar af hantaveirum hafa ekki verið greindar, þannig að bata frá sýkingu veitir líklega ævilangt ónæmi.<ref>{{Cite journal |vauthors=Hansen A, Cameron S, Liu Q, Sun Y, Weinstein P, Williams C, Han GS, Bi P |date=April 2015 |title=Transmission of haemorrhagic fever with renal syndrome in china and the role of climate factors: a review |journal=Int J Infect Dis |volume=33 |issue= |pages=212–218 |doi=10.1016/j.ijid.2015.02.010 |pmc= |pmid=25704595 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Krüger DH, Schönrich G, Klempa B |date=June 2011 |title=Human pathogenic hantaviruses and prevention of infection |journal=Hum Vaccin |volume=7 |issue=6 |pages=685–693 |doi=10.4161/hv.7.6.15197 |pmc=3219076 |pmid=21508676}}</ref>
HFRS einkennist af fimm stigum: hita, lágþrýstingi, lágri þvagframleiðslu (''oliguria''), mikilli þvagframleiðslu (''polyuria'') og bata. Einkenni koma venjulega fram 12-16 dögum eftir smit.<ref>{{Cite journal |vauthors=Zhang Y, Ma R, Wang Y, Sun W, Yang Z, Han M, Han T, Wu XA, Liu R |date=30 September 2021 |title=Viruses Run: The Evasion Mechanisms of the Antiviral Innate Immunity by Hantavirus |journal=Front Microbiol |volume=12 |issue= |doi=10.3389/fmicb.2021.759198 |pmc=8516094 |pmid=34659193 |doi-access=free}}</ref> Bráður nýrnasjúkdómur kemur fram með nýrnabólgu, of miklu af prótíni í þvagi (proteinuria) og blóði í þvagi (hematuria). Önnur einkenni eru höfuðverkur, neðri bakverkur, ógleði, uppköst, niðurgangur, blóðugar hægðir, og að blettir koma fram á húðinni (petechiae) og blæðing í öndunarvegi.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Sehgal A, Mehta S, Sahay K, Martynova E, Rizvanov A, Baranwal M, Chandy S, Khaiboullina S, Kabwe E, Davidyuk Y |date=18 February 2023 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome in Asia: History, Pathogenesis, Diagnosis, Treatment, and Prevention |journal=Viruses |volume=15 |issue=2 |page=561 |doi=10.3390/v15020561 |pmc=9966805 |pmid=36851775 |doi-access=free}}</ref> Nýrunarbilun leiðir til þvagþurrðar (oliguria) og endurheimt nýrnaheilsu kemur með mjög miklu þvagrennsli (polyuria).<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref> Bati tekur venjulega nokkra mánuði.<ref>{{Cite journal |vauthors=Lupuşoru G, Lupuşoru M, Ailincăi I, Bernea L, Berechet A, Spătaru R, Ismail G |date=September 2021 |title=Hanta hemorrhagic fever with renal syndrome: A pathology in whose diagnosis kidney biopsy plays a major role (Review) |journal=Exp Ther Med |volume=22 |issue=33 |page=984 |doi=10.3892/etm.2021.10416 |pmc=8311249 |pmid=34345266}}</ref>
Í mildari tilfellum getur verið erfitt að greina mismunandi stig HFRS, eða sum stig koma ekki fram, en í alvarlegri tilfellum geta fleiri stig komið fram samtímis.<ref>{{Cite journal |vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M |date=April 2019 |title=Hantavirus infections |journal=Clin Microbiol Infect |volume=21S |issue= |pages=e6–e16 |doi=10.1111/1469-0691.12291 |pmc= |pmid=24750436 |doi-access=free}}</ref>
HPS er aðallega af völdum tveggja veira: Andes-veiru og Sin Nombre-veiru. Sjúkdómurinn hefur þrjú stig: ''prodromal'' (snemma), hjarta- og lungnastig, og bata. Einkenni koma fram um 1-8 vikum eftir smit. Fyrstu einkenni eru hiti, höfuðverkur, vöðvaverkir, andnauð (''dyspnea'') og lágur blóðflögufjöldi (''thrombocytopenia''). Á hjarta- og lungnastigi er örari hjartsláttur (''tachycardia''), hjartsláttartruflanir koma fram (''arrhythmias'') og hjartaáfall. Leki úr háræðum lungna getur leitt til bráðrar andnauðar, vökvasöfnunar í lungum (''pulmonary edema''), lágþrýstings og vökvasöfnunar í brjóstholi (''pleural effusion''). Þessi einkenni geta valdið skyndilegum dauða.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref> Eftir að hjarta- og lungnastigið gengur yfir tekur bati venjulega 3 til 6 mánuði, með pólýúríu. Þó að HFRS sé tengt við nýrnasjúkdóma og HPS við hjartasjúkdóma, getur HFRS stundum tengst hjartasjúkdóm sem einkennir HPS og HPS stundum tengst nýrnasjúkdóm sem einkennir HFRS.<ref>{{Cite journal |vauthors=Noack D, Goeijenbier M, Reusken CB, Koopmans MP, Rockx BH |date=4 August 2020 |title=Orthohantavirus Pathogenesis and Cell Tropism |journal=Front Cell Infect Microbiol |volume=10 |issue= |page=399 |doi=10.3389/fcimb.2020.00399 |pmc=7438779 |pmid=32903721 |doi-access=free}}</ref>
== Útbreiðsla - Smitleiðir ==
{{Multiple image
| direction = vertical
| image1 = Rötelmaus.jpg
| caption1 = Hamstur af tegundinni [[Clethrionomys glareolus]], sem er náttúrulegur hýsill fyrir Puumala-veiru.
| image2 = Deer Mouse in Tree (6438329699).jpg
| caption2 = Hamstur af tegundinni [[Peromyscus sonoriensis]], sem er náttúrulegur hýsill fyrir Sin Nombre-veiru.
}}
Hantaveirur sem valda sjúkdómum í mönnum smitast aðallega frá nagdýrum. Í nagdýrum valda hantaveirur venjulega einkennalausum, viðvarandi sýkingum. Sýkt dýr geta borið veiruna til ósýktra dýra með úðasmiti og dropasmiti úr hægðum, þvagi, munnvatni og blóði, með því að borða mengaðan mat, með sóttmenguðum ögnum sem losna úr húð eða feld, með snyrtivörum, eða með því að bíta og klóra.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=D'Souza MH, Patel TR |date=7 August 2020 |title=Biodefense Implications of New-World Hantaviruses |journal=Front Bioeng Biotechnol |volume=8 |issue= |page=925 |doi=10.3389/fbioe.2020.00925 |pmc=7426369 |pmid=32850756 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref> Hantaveirur geta einnig breiðst út í saur-munn smitun (fecal-oral) og frá [[Fylgja|fylgju]] á meðgöngu frá móður til barns. Veiran geta lifað í 10 daga við herbergishita, 15 daga í hitabeltisumhverfi, og meira en 18 daga við 4 gráður á Celsíus (39 gráður Fahrenheit), sem hjálpar til við útbreiðslu veirunnar.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Riccò M, Peruzzi S, Ranzieri S, Magnavita N |date=25 October 2021 |title=Occupational Hantavirus Infections in Agricultural and Forestry Workers: A Systematic Review and Metanalysis |journal=Viruses |volume=13 |issue=11 |page=2150 |doi=10.3390/v13112150 |pmc=8621010 |pmid=34834957 |doi-access=free}}</ref> Umhverfisskilyrði sem eru hagstæð fyrir fjölgun og útbreiðslu nagdýra auka sjúkdómaútbreiðslu.<ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref>
Stærstu áhættuþættir fyrir sýkingu eru að búa í dreifbýli, búa við slæmar hreinlætisaðstæður og vera í umhverfi þar sem einnig eru hýslar veirunnar. Hópar sem eru sérstaklega útsettir fyrir smit eru göngufólk, bændur, fólk sem vinnur í skógum og fólk sem vinnur í námum, hermenn og fólk sem hugsar um og rannsakar dýr. Samskipti við umhverfi sem deilt er með hýsli (oftast músum) eru stærstu áhættuþættir fyrir sýkingu.<ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref>
Tíðni hantaveiru meðal nagdýraræktenda og gæludýraeigenda sem eiga nagdýr hefur aukist um allt að 80%. Í einni hópsýkingu í Norður-Ameríku árið 2017 smitaði Seoul-veiran 31 manns í gegnum snertingu við gælurottur. Vísindamenn segja oft að Andes-veiran sé þekkt fyrir að vera eina hantaveiran sem berst frá manni til manns, venjulega eftir nána snertingu við smitaðan einstakling. Einnig var tilkynnt að sú veira breiddist út í gegnum munnvatn í mönnum, við úðasmit frá hósta og hnerra og til nýfæddra barna gegnum brjóstamjólk og fylgju.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref> Sérstök eftirgrennslan árið 2021 komst hins vegar að því að smitun Andes-veiru milli manna væri ekki studd af sterkum sönnunargögnum, þó að það sé mögulegt við takmarkaðar aðstæður, sérstaklega við nánar snertingar svo sem við [[kynmök]].<ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Tortosa F, Perre F, Tognetti C, Lossetti L, Carrasco G, Guaresti G, Iglesias A, Espasandin Y, Izcovich A |date=19 September 2024 |title=Seroprevalence of hantavirus infection in non-epidemic settings over four decades: a systematic review and meta-analysis |journal=BMC Public Health |volume=24 |issue=1 |page=2553 |doi=10.1186/s12889-024-20014-w |pmc=11414058 |pmid=39300359 |doi-access=free}}</ref> Grunur er einnig um að Puumala-veira geti borist frá manni til manns með blóðgjöfum og blóðflögum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Meier K, Thorkelsson SR, Quemin ER, Rosenthal M |date=6 August 2021 |title=Hantavirus Replication Cycle-An Updated Structural Virology Perspective |journal=Viruses |volume=13 |issue=8 |page=1561 |doi=10.3390/v13081561 |pmc=8402763 |pmid=34452426 |doi-access=free}}</ref>
Hantaveirur sem valda HFRS geta smitast gegnum bit frá [[Mítlar|mítlum]] og blóðmítlum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tkachenko E, Balkina A, Trankvilevsky D, Kolyasnikova N, Teodorovich R, Vorovich M, Popova Y, Kurashova S, Egorova M, Belyakova A, Tkachenko P, Ishmukhametov A, Dzagurova T |date=13 August 2024 |title=The Specificity of Epizootic and Epidemiological Processes in Natural Foci of Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome and Tick-Borne Encephalitis in Russia, as the Basis for the Prospects of Creating a Combined Vaccine for the Prevention of These Infections |journal=Viruses |volume=16 |issue=8 |page=1292 |doi=10.3390/v16081292 |pmc=11359185 |pmid=39205266 |doi-access=free}}</ref> Rannsóknir hafa einnig sýnt að [[svín]] geta smitast af Hantaan-veirunni án alvarlegra einkenna og gyltur geta borið veiruna til afkvæma sinna í gegnum fylgju. Smit frá svínum til manna getur einnig verið mögulegt; einn svínaræktandi smitaðist af hantaveiru án snertingar við nagdýr eða mítla. Hantaan-veira og Puumala-veira hafa fundist í [[Nautgripir|nautgripum]], [[Dádýr|dádýrum]] og [[Kanínur|kanínum]], og mótefni gegn Seoul-veiru hafa fundist hjá [[Köttur|köttum]] og [[Hundur|hundum]], en hlutverk þessara hýsla fyrir hantaveirur er óþekkt.<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref> Sýking í öðrum dýrum getur hugsanlega auðveldað þróun hantaveirunnar með erfðaefni.<ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref>
Til viðbótar við nagdýr finnast sumar hantaveirur í litlum spendýrum sem éta skordýr, svo sem moldvörpum, snjáldurmúsum og leðurblökum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Klempa B |date=October 2018 |title=Reassortment events in the evolution of hantaviruses |journal=Virus Genes |volume=54 |issue=5 |pages=638–646 |doi=10.1007/s11262-018-1590-z |pmc=6153690 |pmid=30047031}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Afzal S, Ali L, Batool A, Afzal M, Kanwal N, Hassan M, Safdar M, Ahmad A, Yang J |date=12 October 2023 |title=Hantavirus: an overview and advancements in therapeutic approaches for infection |journal=Front Microbiol |volume=14 |issue= |doi=10.3389/fmicb.2023.1233433 |pmc=10601933 |pmid=37901807 |doi-access=free}}</ref> Hantaveirumótefni, sem bendir til sýkinga, hefur einnig fundist í ýmsum [[Fugl|fuglategundum]].
Manngert umhverfi er mikilvægt í útbreiðslu hantaveiru. [[Skógarhögg]] og of mikill [[landbúnaður]] getur eyðilagt náttúrulegt búsvæði nagdýra.<ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref> Stækkun landbúnaðarlands helst í hendur við að [[rándýr]]um fækkar og það gerir hýslum sem bera með sér hantavirus kleift að nota landbúnaðarsvæði sem hreiður og næringarstaði. Landbúnaðarsvæði í mikilli nálægð við náttúrulegt búsvæði nagdýra geta auðveldað fjölgun nagdýra ef nagdýrin hafa þar auðvelt aðgengi að fæðu.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Moirano G, Botta A, Yang M, Mangeruga M, Murray K, Vineis P |date=July 2024 |title=Land-cover, land-use and human hantavirus infection risk: a systematic review |journal=Pathog Glob Health |volume=118 |issue=5 |pages=361–375 |doi=10.1080/20477724.2023.2272097 |pmc=11338209 |pmid=37876214}}</ref> Rottur geta búið í [[Holræsi|holræsum]] og flóðvarnarmannvirkjum og þá sérstaklega á svæðum þar sem förgun á lífrænum úrgangi er áfátt.
Vöruflutningar á sjó og ferðalög hafa einnig verið tengdir við útbreiðslu hantaveira. Rannsóknarniðurstöður um hvort borgarumhverfi auki útbreiðslu hantaveiru eru misvísandi. [[Mótefnaalgengi]] (''seroprevalence'') sem sýnir fyrri sýkingu á hantavirus mælist hærra í störfum og svæðum sem eru meira útsett fyrir nagdýrum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tortosa F, Perre F, Tognetti C, Lossetti L, Carrasco G, Guaresti G, Iglesias A, Espasandin Y, Izcovich A |date=19 September 2024 |title=Seroprevalence of hantavirus infection in non-epidemic settings over four decades: a systematic review and meta-analysis |journal=BMC Public Health |volume=24 |issue=1 |page=2553 |doi=10.1186/s12889-024-20014-w |pmc=11414058 |pmid=39300359 |doi-access=free}}</ref> Slæm lífskjör á vígvöllum, í herbúðum og í flóttamannabúðum, útsetur hermenn og flóttamenn fyrir smiti.<ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref>
== Umhverfi ==
[[Mynd:NOAA_Nino.jpg|thumb|Áhrif El Niño á staðbundið loftslag.]]
Rottutegundir sem bera hantavírus búa á fjölbreyttum búsvæðum, þar á meðal í eyðimörkum við miðbaug og hitabeltisskógum, fenjum, sléttum, ökrum og saltmýrum.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref>
Mótefnaalgengi hantaveira í hýsiltegundum þeirra hefur reynst vera á bilinu 5,9% til 38% í Ameríku, og 3% til um 19% á heimsvísu, eftir prófunaraðferð og staðsetningu.<ref>{{Cite journal |vauthors=D'Souza MH, Patel TR |date=7 August 2020 |title=Biodefense Implications of New-World Hantaviruses |journal=Front Bioeng Biotechnol |volume=8 |issue= |page=925 |doi=10.3389/fbioe.2020.00925 |pmc=7426369 |pmid=32850756 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Obando-Rico CJ, Valencia-Grajales YF, Bonilla-Aldana DK |date=January–February 2023 |title=Prevalence of orthohantavirus in rodents: A systematic review and meta-analysis |journal=Travel Med Infect Dis |volume=51 |issue= |doi=10.1016/j.tmaid.2022.102504 |pmc= |pmid=36402291 |doi-access=free}}</ref>
Sums staðar, svo sem í Suður-Kóreu, eru villt nagdýr veidd reglulega til að fylgjast með útbreiðslu hantaveira.<ref>{{Cite journal |vauthors=Kim WK, Cho S, Lee SH, No JS, Lee GY, Park K, Lee D, Jeong ST, Song JW |date=8 January 2021 |title=Genomic Epidemiology and Active Surveillance to Investigate Outbreaks of Hantaviruses |journal=Front Cell Infect Microbiol |volume=10 |issue= |doi=10.3389/fcimb.2020.532388 |pmc=7819890 |pmid=33489927 |doi-access=free}}</ref> Mikill raki getur gagnast nagdýrum í heitu loftslagi, þar sem það getur haft jákvæð áhrif á vöxt gróðurs og þar með fæðuframboð. Vaxandi skógarþekja er tengd aukningu á hantaveirum, sérstaklega í Evrópu.<ref>{{Cite journal |vauthors=Moirano G, Botta A, Yang M, Mangeruga M, Murray K, Vineis P |date=July 2024 |title=Land-cover, land-use and human hantavirus infection risk: a systematic review |journal=Pathog Glob Health |volume=118 |issue=5 |pages=361–375 |doi=10.1080/20477724.2023.2272097 |pmc=11338209 |pmid=37876214}}</ref>
[[Loftslagsbreytingar]] og umhverfiseyðing auka snertingu milli nagdýra og manna, sem eykur hugsanlega útsetningu fyrir hantaveirum. Dæmi um þetta var [[Four Corners]]-faraldurinn árið [[1993]] í Bandaríkjunum, sem kom strax á eftir mikilli rigningu frá [[El Niño|El Niño-hitunartímabilinu]] [[1992]]-[[1993]]. Þetta olli verulegum vexti í fæðuframboði fyrir nagdýr, sem leiddi til að þeim fjölgaði hratt, og það auðveldaði meiri útbreiðslu hantaveirunnar sem svo olli faraldri.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=D'Souza MH, Patel TR |date=7 August 2020 |title=Biodefense Implications of New-World Hantaviruses |journal=Front Bioeng Biotechnol |volume=8 |issue= |page=925 |doi=10.3389/fbioe.2020.00925 |pmc=7426369 |pmid=32850756 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Tian H, Stenseth NC |date=21 February 2021 |title=The ecological dynamics of hantavirus diseases: From environmental variability to disease prevention largely based on data from China |journal=PLoS Negl Trop Dis |volume=13 |issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0006901 |pmc=6383869 |pmid=30789905 |doi-access=free}}</ref>
[[Úrkoma]] er tengd útbreiðslu hantaveiru á ýmsa lund. Mikil rigning er áhættuþáttur fyrir útbreiðslu næstu mánuði á eftir, en getur dregið úr útbreiðslu ef náttúruhamfarir og flóðbylgjur eyðileggja bæli og hreiður nagdýra.<ref>{{Cite journal |vauthors=Hansen A, Cameron S, Liu Q, Sun Y, Weinstein P, Williams C, Han GS, Bi P |date=April 2015 |title=Transmission of haemorrhagic fever with renal syndrome in china and the role of climate factors: a review |journal=Int J Infect Dis |volume=33 |issue= |pages=212–218 |doi=10.1016/j.ijid.2015.02.010 |pmc= |pmid=25704595 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Tian H, Stenseth NC |date=21 February 2021 |title=The ecological dynamics of hantavirus diseases: From environmental variability to disease prevention largely based on data from China |journal=PLoS Negl Trop Dis |volume=13 |issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0006901 |pmc=6383869 |pmid=30789905 |doi-access=free}}</ref> Á stöðum þar sem skiptast á þurrkatímabil og regntímabil þá eru hantaveirusýkingar algengari á regntíma en á þurrkatíma.<ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref> Lítil úrkoma og þurrkur tengjast minni tíðni þar sem slíkar aðstæður leiða til minni nagdýrafjölda, en búferlaflutningar nagdýra vegna þurrka eða flóða getur hins vegar leitt til aukinna samskipta nagdýrs og manna. Í Evrópu hafa ekki fundist tengsl milli úrkomu og hantaveirusjúkdóma.
[[Hitastig]] hefur mismunandi áhrif á hantaveiru. Hærra hitastig skapar óhagstætt umhverfi fyrir líf veirunnar og dregur úr virkni nagdýra í [[hitabelti]] [[Nýi heimurinn|Nýja heimsins]], en það getur aftur valdið því að nagdýr leita skjóls frá hita í grennd við eða í mannabústöðum og skapa með því aðstæður fyrir meira loftborið smit.<ref>{{Cite journal |vauthors=Koehler FC, Di Cristanziano V, Späth MR, Hoyer-Allo KJ, Wanken M, Müller RU, Burst V |date=29 January 2022 |title=The kidney in hantavirus infection-epidemiology, virology, pathophysiology, clinical presentation, diagnosis and management |journal=Clin Kidney J |volume=15 |issue=7 |pages=1231–1252 |doi=10.1093/ckj/sfac008 |pmc=9217627 |pmid=35756741 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Douglas KO, Payne K, Sabino-Santos G Jr, Agard J |date=23 December 2021 |title=Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review |journal=Pathogens |volume=11 |issue=1 |page=15 |doi=10.3390/pathogens11010015 |pmc=8778283 |pmid=35055965 |doi-access=free}}</ref> Lægra hitastig getur lengt líf veirunnar utan hýsils. Hærra meðaltal vetrarhitastigs tengist því að færri hýslar eins og [[klifurmús]] lifa af, en sú tegund er náttúrulegur hýsill fyrir Puumal-veiru. Fleiri [[brandmús|brandmýs]] lifa af í [[Kína]], en þær eru náttúrulegur hýsill Hantaan-veiru.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tian H, Stenseth NC |date=21 February 2021 |title=The ecological dynamics of hantavirus diseases: From environmental variability to disease prevention largely based on data from China |journal=PLoS Negl Trop Dis |volume=13 |issue=2 |doi=10.1371/journal.pntd.0006901 |pmc=6383869 |pmid=30789905 |doi-access=free}}</ref> Öfgar í hitastigi, hvort sem það er heitt eða kalt, tengjast minni tíðni sjúkdóma.<ref>{{Cite journal |vauthors=Hansen A, Cameron S, Liu Q, Sun Y, Weinstein P, Williams C, Han GS, Bi P |date=April 2015 |title=Transmission of haemorrhagic fever with renal syndrome in china and the role of climate factors: a review |journal=Int J Infect Dis |volume=33 |issue= |pages=212–218 |doi=10.1016/j.ijid.2015.02.010 |pmc= |pmid=25704595 |hdl-access=free}}</ref>
== Flokkun ==
Orthohantaveira tilheyrir ættinni ''Hantaviridae'', sem inniheldur allar hantaveirur. Í ættkvíslinni eru 37 tegundir, skráðar hér á eftir ásamt veirunni sem er fyrirmynd að viðkomandi tegund. Almennt bera tegundir nafnið á fyrirmyndarveirunni með endingunni -''ense''.<ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/report/chapter/hantaviridae/hantaviridae/mammantavirinae/orthohantavirus|title=Genus: ''Orthohantavirus''|last=|first=|date=|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=10 January 2025|quote=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/taxonomy|title=Virus Taxonomy: 2024 Release|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=17 March 2025}}</ref>{{Div col}}
*''Orthohantavirus andesense'', [[Andes-vírus]]
*''Orthohantavirus artybashense'', [[Artybash-vírus]]
*''Orthohantavirus asamaense'', [[Asama-vírus]]
*''Orthohantavirus asikkalaense'', [[Asikkala-vírus]]
*''Orthohantavirus bayoui'', [[Bayou-vírus]]
*''Orthohantavirus boweense'', [[Bowé-vírus]]
*''Orthohantavirus brugesense'', [[Bruges-vírus]]
*''Orthohantavirus caobangense'', [[Cao Bằng-vírus]]
*''Orthohantavirus carrizalense'', [[Carrizal-vírus]]
*''Orthohantavirus chocloense'', [[Choclo-vírus]]
*''Orthohantavirus dabieshanense'', [[Dàbiéshān-vírus]]
*''Orthohantavirus delgaditoense'', [[Caño Delgadito-vírus]]
*''Orthohantavirus dobravaense'', [[Dobrava-Belgrade-vírus]]<ref>The exemplar virus of ''Orthohantavirus dobravaense'' is Dobrava virus, a genotype of Dobrava-Belgrade virus. In scientific papers, "Dobrava-Belgrade virus" is essentially used as a synonym for ''Orthohantavirus dobravaense''.</ref>
*''Orthohantavirus fugongense'', [[Fúgòng-vírus]]
*''Orthohantavirus hantanense'', [[Hantaan-vírus]]
*''Orthohantavirus jejuense'', [[Jeju-vírus]]
*''Orthohantavirus kenkemeense'', [[Kenkeme-vírus]]
*''Orthohantavirus khabarovskense'', [[Khabarovsk-vírus]]
*''Orthohantavirus lankaense'', [[Lanka-vírus]]
*''Orthohantavirus luxiense'', [[Lúxī-vírus]]
*''Orthohantavirus mamorense'', [[Rio Mamoré-vírus]]
*''Orthohantavirus maporalense'', [[Maporal-vírus]]
*''Orthohantavirus montanoense'', [[Montaño-vírus]]
*''Orthohantavirus nigrorivense'', [[Black Creek Canal-vírus]]
*''Orthohantavirus ozarkense'', [[Ozark-vírus]]
*''Orthohantavirus prospectense'', [[Prospect Hill-vírus]]
*''Orthohantavirus puumalaense'', [[Puumala-vírus]]
*''Orthohantavirus rockportense'', [[Rockport-vírus]]
*''Orthohantavirus sagercreekense'' [[Sager Creek-vírus]]
*''Orthohantavirus sangassouense'', [[Sangassou-vírus]]
*''Orthohantavirus seoulense'', [[Seoul-vírus]]
*''Orthohantavirus sinnombreense'', [[Sin Nombre-vírus]]
*''Orthohantavirus tatenalense'', [[Tatenale-vírus]]
*''Orthohantavirus thailandense'', sem inniheldur [[Anjozorobe-vírus]] og [[Taílandsvírus]]<ref>''Orthohantavirus thailandense'' bears the name of Thailand virus but its exemplar virus is Anjozorobe virus.</ref>
*''Orthohantavirus tigrayense'', [[Tigray-vírus]]
*''Orthohantavirus tulaense'', [[Tula-vírus]]
*''Orthohantavirus wufangense'', [[Wùfeng Chodsigoa smithii orthohantavirus 1]]
{{Div col end}}
Margar aðrar hantaveirur eru óflokkaðar, þó að sumar geti verið einangraðar af öðrum veirum:<ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/report/chapter/hantaviridae/hantaviridae/mammantavirinae/orthohantavirus|title=Genus: ''Orthohantavirus''|last=|first=|date=|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=10 January 2025|quote=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ictv.global/ictv/proposals/2023.035M.Hantaviridae_reorg.zip|title=Reevaluate and reorganize family ''Hantaviridae'' (order ''Bunyavirales'')|date=23 June 2023|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|format=docx|access-date=10 January 2025}}</ref>{{Div col|colwidth=20em}}
*[[Academ-vírus]]
*[[Adler-vírus]]
*[[Alto Paraguay-vírus]]
*[[Amga-vírus]]/[[Seewis-vírus]]<ref>{{cite web|url=https://ictv.global/taxonomy/taxondetails?taxnode_id=202200021&taxon_name=Orthohantavirus%20seewisense|title=History of the taxon: Species: ''Orthohantavirus seewisense'' (2022 Release, MSL #38)|author=<!--Not stated-->|date=|website=ictv.global|publisher=International Committee on Taxonomy of Viruses|access-date=10 January 2025|quote=}}</ref>
*[[Anajatuba-vírus]]
*[[Ash River-vírus]]
*[[Asturias-vírus]]
*[[Azagny-vírus]]
*[[Belgrade-vírus]]
*[[Biya river-vírus]]
*[[Bloodland Lake-vírus]]
*[[Blue River-vírus]]
*[[Boginia-vírus]]
*[[Calabazo-vírus]]
*[[Camp Ripley-vírus]]
*[[Castelo dos Sonhos-vírus]]
*[[CGRn9415-vírus]]
*[[Dode-vírus]]
*[[El Moro Canyon-vírus]]
*[[Fox Creek-vírus]]
*[[Fusong-vírus]]
*[[Gōu-vírus]]
*[[hantavirus sp. strain Tamarin/BRA/SM22/2014]]
*[[HoJo-vírus]]
*[[Iamonia-vírus]]
*[[Isla Vista-vírus]]
*[[Jemez Springs-vírus]]
*[[Jerboa-hantavírus]]
*[[Jurong-vírus]]
*[[Kielder-hantavírus]]
*[[Laguna Negra-vírus]]
*[[Landiras-vírus]]
*[[Leakey-vírus]]
*[[Lechiguanas-vírus]]
*[[Liánghé-vírus]]
*[[Lohja-vírus]]
*[[Malacky-vírus]]
*[[Muleshoe-vírus]]
*[[Necocli-vírus]]
*[[Orán-vírus]]
*[[Oxbow-vírus]]
*[[Playa de Oro-vírus]]
*[[Powell Butte-vírus]]
*[[Prairie vole-vírus]]
*[[Qiān Hú Shān-vírus]]/[[Qiāndǎo Lake-vírus]]
*[[Rio Mearim-vírus]]
*[[Río Segundo-vírus]]
*[[Sapporo rat-vírus]]
*[[Sarufutsu-vírus]]
*[[Serang-vírus]]
*[[Shěnyáng-vírus]]
*[[Taimyr-vírus]]
*[[Tanganya-vírus]]
*[[Tualatin River-vírus]]
*[[Uurainen-vírus]]
*[[Vladivostok-vírus]]
*[[Yakeshi-vírus]]
*[[Yuánjiāng-vírus]]
{{Div col end}}
== Saga ==
Blæðandi hantaveirusjúkdómi var líklega fyrst lýst í ''Huangdi Neijing'', fornum kínverskum læknisfræðitexta, í [[Kína]] á tímabilinu 475-221 f.Kr, tímabili sem kallast [[Öld hinna stríðandi ríkja]]<ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae'' |journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38 |doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref> Sú tilgáta hefur verið sett fram að hantaveirur hafi verið orsök skotgrafanýrnabólgu (thrench nephritis) hjá hermönnum í [[Bandaríska borgarastyrjöldin|bandaríska borgarastyrjöldinni]] og hjá [[Bretland|breskum]] hermönnum í [[Flæmingjaland]]i, [[Belgía|Belgíu]] í [[Fyrri heimsstyrjöldin|Fyrri heimsstyrjöldinni]]. Sjúkdómurinn var einnig nefndur í [[Austur-Asía|Austur-Asíu]], þar sem hann var líklega algengur og var fyrst lýst vísindalega í [[Vladívostok]] árið 1913-1914. Í [[seinni heimsstyrjöldin]]i árið 1942 braust út sjúkdómur með einkenni hantavirussýkingar í [[Salla (Lapplandi)|Salla]] í [[Lappland|Austur-Lapplandi]] í [[Finnland]]i meðal [[Þýskaland|þýskra]] og [[Finnland|finnskra]] hermanna. Árið 1980 var tilkynnt að sú hópsýking væri af völdum veiru sem væri komin frá klifurmúsum og var kölluð Puumala-veira.<ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref> Einnig hefur komið fram að í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] fengu um 10.000 [[japan]]skir hermenn í [[Mansjúría|Mansjúríu]] HFRS.<ref name="tariq">{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417}}</ref>
Um 3.200<ref>{{Cite journal |vauthors=Mustonen J, Henttonen H, Vaheri A |date=27 February 2024 |title=Hantavirus Infections among Military Forces |journal=Mil Med |volume=189 |issue=3–4 |pages=551–555 |doi=10.1093/milmed/usad261 |pmc=10898924 |pmid=37428512}}</ref> tilfelli af HFRS komu upp meðal hermanna [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]] sem voru staðsettir nálægt Hantan-ánni<ref>{{Cite journal |vauthors=Guardado-Calvo P, Rey FA |date=October 2021 |title=The surface glycoproteins of hantaviruses |journal=Curr Opin Virol |volume=50 |issue= |pages=87–94 |doi=10.1016/j.coviro.2021.07.009 |pmc= |pmid=34418649 |doi-access=free}}</ref> í [[Kóreustríðið|Kóreustríðinu]], og var sá sjúkdómur fyrst greindur árið 1951<ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref> og nefndur „kóresk blæðandi hitasótt“.
<ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae''|journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38|doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref> Eftir stríðið, árið 1976 í Suður-Kóreu, gerði Ho Wang Lee<ref>{{Cite journal |vauthors=Lupuşoru G, Lupuşoru M, Ailincăi I, Bernea L, Berechet A, Spătaru R, Ismail G |date=September 2021 |title=Hanta hemorrhagic fever with renal syndrome: A pathology in whose diagnosis kidney biopsy plays a major role (Review) |journal=Exp Ther Med |volume=22 |issue=33 |page=984 |doi=10.3892/etm.2021.10416 |pmc=8311249 |pmid=34345266}}</ref> rannsókn á brandmúsum og sýndi fram á að mótefni úr lungum þeirra sýndu tengsl við mótefni í blóðvökva úr þeim hermönnum sem lifðu af veikina í Kóreustríðinu. Árið 1978 var veiran einangruð í fyrsta sinn og nefnd Hantaan-veira eftir ánni.<ref> {{Cite journal |vauthors=Sehgal A, Mehta S, Sahay K, Martynova E, Rizvanov A, Baranwal M, Chandy S, Khaiboullina S, Kabwe E, Davidyuk Y |date=18 February 2023 |title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome in Asia: History, Pathogenesis, Diagnosis, Treatment, and Prevention |journal=Viruses |volume=15 |issue=2 |page=561 |doi=10.3390/v15020561 |pmc=9966805 |pmid=36851775 |doi-access=free}}</ref>
Afturvirk greining sýndi að Hantaan-veiran olli sjúkdómnum sem var kallaður „kóresk blæðandi hitasótt“. Aðrar hantaveirur sem ollu HFRS fundust síðan um alla Evrasíu. Sjúkdómurinn hafði ýmis nöfn í gegnum tíðina. Árið 1982 nefndi [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin|Alþjóðaheilbrigðismálastofnunina]] hann opinberlega „blæðingarsótthita með nýrnaheilkenni“.<ref>{{Cite journal |vauthors=Tariq M, Kim DM |date=March 2022|title=Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Literature Review, Epidemiology, Clinical Picture and Pathogenesis |journal=Infect Chemother |volume=54 |issue=1 |pages=1–19 |doi=10.3947/ic.2021.0148 |pmc=8987181 |pmid=35384417|doi-access=free}}</ref>
Árið 1985 var þessi hópur veira nefndur "hantaveirur" eftir Hantaan-veirunni, og árið 1987 var ættkvíslin ''Hantavirus'' stofnuð undir ættinni ''Bunyaviridae''.<ref>{{Cite journal |vauthors=Deng X, Tian S, Yu Z, Wang L, Liang R, Li Y, Xiang R, Jiang S, Ying T, Yu F |date=July–August 2020 |title=Development of small-molecule inhibitors against hantaviruses |journal=Microbes Infect |volume=22 |issue=6–7 |pages=272–277 |doi=10.1016/j.micinf.2020.05.011 |pmc= |pmid=32445882 |doi-access=free}}</ref>
Árið [[1993]] braust út mjög banvænn bráður öndunarsjúkdómur í [[Four Corners]]-svæðinu í Bandaríkjunum. Það kom í ljós að þessi sýking var af völdum hantaveiru sem nú heitir Sin Nombre-veira. Þetta var fyrsta staðfesta dæmið um sjúkdómsvaldandi hantaveirur í Ameríku sem og uppgötvun nýrrar tegundar sjúkdóms sem stafar af hantaveirum. Nýi sjúkdómurinn var nefndur „hantaveirulungnaheilkenni“. Á næstu árum fundust fjölmargar aðrar hantaveirur í Ameríku, þar á meðal [[Andesveiran]], sem hefur verið sögð smitast frá manni til manns.<ref name="jacob">{{Cite journal |vauthors=Jacob AT, Ziegler BM, Farha SM, Vivian LR, Zilinski CA, Armstrong AR, Burdette AJ, Beachboard DC, Stobart CC |date=9 November 2023 |title=Sin Nombre Virus and the Emergence of Other Hantaviruses: A Review of the Biology, Ecology, and Disease of a Zoonotic Pathogen |journal=Biology |volume=12 |issue=11 |page=1143 |doi=10.3390/biology12111413 |pmc=10669331 |pmid=37998012 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae'' |journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38 |doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Toledo J, Haby MM, Reveiz L, Sosa Leon L, Angerami R, Aldighieri S |date=17 October 2022 |title=Evidence for Human-to-Human Transmission of Hantavirus: A Systematic Review |journal=J Infect Dis |volume=226 |issue=8 |pages=1362–1371 |doi=10.1093/infdis/jiab461 |pmc=9574657 |pmid=34515290}}</ref> HFRS er hins vegar mun algengari en HPS - meira en 100.000 tilfelli af HFRS eiga sér stað á hverju ári, samanborið við aðeins nokkur hundruð tilfelli af hPS árlega.<ref>{{Cite journal |vauthors=Moirano G, Botta A, Yang M, Mangeruga M, Murray K, Vineis P |date=July 2024 |title=Land-cover, land-use and human hantavirus infection risk: a systematic review |journal=Pathog Glob Health |volume=118 |issue=5 |pages=361–375 |doi=10.1080/20477724.2023.2272097 |pmc=11338209 |pmid=37876214}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Engdahl TB, Crowe Jr JE |date=15 July 2020 |title=Humoral Immunity to Hantavirus Infection |journal=mSphere |volume=15 |issue=4 |doi=10.1128/mSphere.00482-20 |pmc=7364217 |pmid=32669473 |doi-access=free}}</ref>
Með tímanum hafa uppgötvast hundruðir Bunya-veira sem ekki var hægt að koma fyrir í ættkvíslum ''Bunyaviridae''-ættarinnar. Árið 2017 voru Bunyavirales og ''Hantaveiran'', ásamt öðrum ''Bunyavirus''-ættkvíslum, hækkaðar í ætt. Hantaveirur sem einnig kallast hantavirids, vísa nú einnig til meðlima ''Hantaviridae'' ættar. Fyrri ættkvísl Hantavirus var endurnefnd Orthohantavirus til aðgreiningar, og meðlimir ættkvíslarinnar eru oft kallaðir orthohantavirus. Árið 2019 voru búnar til viðbótar ættkvíslir og undirættir til að flokka hantaveirur sem ekki eru rótar, og árið 2023 var [[Tvínefni|tvínefni]] (binomial nomenclature) samþykkt fyrir hantaveirur.<ref>{{Cite journal |vauthors=Kuhn JH, Schmaljohn CS |date=28 February 2023 |title=A Brief History of Bunyaviral Family ''Hantaviridae'' |journal=Diseases |volume=11 |issue=1 |page=38 |doi=10.3390/diseases11010038 |pmc=10047430 |pmid=36975587 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Chen R, Gong H, Wang X, Sun M, Ji Y, Tan S, Chen J, Shao J, Liao M |date=8 August 2023 |title=Zoonotic ''Hantaviridae'' with Global Public Health Significance |journal=Viruses |volume=15 |issue=8 |page=1705 |doi=10.3390/v15081705 |pmc=10459939 |pmid=37632047 |doi-access=free}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88660 Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær?] (Vísindavefurinn 13. maí 2026)
* [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88660 Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru?] Vísindavefurinn 15. maí 2026
* [https://island.is/s/landlaeknir/frett/hantaveirusmit-tengd-skemmtiferdaskipi Hantaveirusmit tengd skemmtiferðaskipi (Embætti landlæknis 8. maí 2026)]
* [https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-05-11-tveir-bandarikjamenn-og-frakki-med-vaeg-einkenni-hantaveirusmits-474710 Tveir Bandaríkjamenn og Frakki með væg einkenni hantaveirusmits] (Rúv 11. maí 2026)
* [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=1093 Hvað er hantaveira?] (Vísindavefurinn 6.11.2000)
* [https://unric.org/is/hantaveira-hantaveiru-faraldu/ Hantaveira: Það sem þú þarft að vita] (Upplýsingaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna fyrir Vestur-Evrópu)
* [https://med.stanford.edu/news/insights/2026/05/hantavirus-need-to-know-stanford-medicine.html Five things to know about hantavirus from a Stanford Medicine expert]
* [https://www.cdc.gov/hantavirus/about/ CDC upplýsingar um hantaveiru]
* [https://viralzone.expasy.org/213.html Viral Zone: Hantaveira]
[[Flokkur:Veirusjúkdómar]]
suj5iuvh1uyenx3h15nan8m48y60buc
Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið
0
191129
1975278
1974544
2026-08-14T15:00:13Z
Bjarki S
9
1975278
wikitext
text/x-wiki
[[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] fer fram á Íslandi [[29. ágúst]] [[2026]] um að hefja á ný [[Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|aðildarviðræður]] við [[Evrópusambandið]]. Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi|níunda sem fram fer á Íslandi]], en sú fjórða eftir [[Lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]].
==Forsaga==
Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 17. júlí 2009 og formlegar viðræður um aðild hófust 2010. Þær viðræður stöðvuðust 2013. Árið 2015 sendi [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, bréf til Evrópusambandsins þar sem því var lýst yfir að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að halda áfram aðildarferlinu og farið var fram á að Ísland hefði ekki lengur stöðu umsóknarríkis hjá sambandinu. Deilt hefur verið um það í íslenskum stjórnmálum hvort að aðildarumsóknin hafi í raun verið afturkölluð með þessum hætti eða viðræðum bara frestað um óákveðinn tíma.
Í stjórnarsáttmála [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins]] sem mynduð var eftir [[alþingiskosningar 2024]] kom fram að halda skyldi þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um að taka aftur upp aðildarviðræður við Evrópusambandið. Þann 6. mars 2026 tilkynntu formenn stjórnarflokkanna um að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst sama ár.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262852158d/thjodaratkvaedagreidslan-fer-fram-29.-agust|titill=Þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram 29. ágúst|útgefandi=visir.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}</ref> Þann 28. maí 2026 samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðsluna.<ref>{{cite news|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-28-thjodin-greidir-atkvaedi-um-esb-vidraedur-29-agust-476595|title=Þjóðin greiðir atkvæði um ESB-viðræður 29. ágúst|author=Þorgerður Anna Gunnarsdóttir|publisher=RÚV|date=2026-05-28|access-date=2026-05-28}}</ref>
==Spurningin==
Í upphaflegri tillögu utanríkisráðherra var spurningin og svarmöguleikarnir eftirfarandi:
:''Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?''
:*''Já, halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
:*''Nei, ekki halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
Fram komu athugasemdir við orðalag spurningarinnar, meðal annars frá [[Landskjörstjórn]], þar sem talið var að í henni fælist ályktun um að aðildarumsókn Íslands væri í fullu gildi og hægt að halda áfram með aðildarferlið þar sem frá var horfið, en það væri umdeild staðhæfing. Þá voru gerðar athugasemdir við svarmöguleika þar sem kosningalög gera ráð fyrir að svarmöguleikar í þjóðaratkvæðagreiðslu séu almennt aðeins „já“, eða „nei“.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/157/s/1183.html|titill=Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu.|útgefandi=Meiri hluti utanríkismálanefndar|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> Orðalagi spurningar og svarmöguleika var því breytt og verður eftirfarandi:
:'''Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?'''
::'''❏ Já.'''
::'''❏ Nei.'''
==Afstaða stjórnmálaflokka==
{| class="wikitable"
|+ Afstaða stjórnmálaflokka til spurningarinnar sem borin er upp í þjóðaratkvæðagreiðslunni.
|-
! colspan=4 | Stjórnarmeirihluti
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Samfylkingin}};"|
| [[Samfylkingin]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og vill stefna að fullri aðild og upptöku evru.<ref>{{Vefheimild|url=https://xs.is/malefnin/island-i-samfelagi-tjodanna?issue=samfylkingin-er-evropusinnadur-flokkur|titill=Ísland í samfélagi þjóðanna|útgefandi=Samfylkingin|mánuðurskoðað=12. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Viðreisn}};"|
| [[Viðreisn]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og að Ísland gerist fullgildur aðili að sambandinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vidreisn.is/grunnstefna-og-landsthingsalyktanir/utanrikismal/|titill=Utanríkismál|útgefandi=Viðreisn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Flokkur fólksins}};"|
| [[Flokkur fólksins]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Flokkurinn er og hefur verið andvígur aðild að ESB. Flokksmenn hafa lagt áherslu á að spurningin snúi að aðildarviðræðum en ekki aðild og ráðherrar flokksins hafa sagt að þeir muni vinna með þá niðurstöðu sem þjóðin kemst að.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/raeda/157/rad20260521T185813.html|titill=Þingræða Kolbrúnar Baldursdóttur|útgefandi=Alþingi|mánuður=21. maí|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-15-flokkur-folksins-reidubuinn-ad-setjast-vid-samningabordid-ef-thjodin-segir-ja-478299|titill=Flokkur fólksins reiðubúinn að setjast við samningaborðið ef þjóðin segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. júní|ár=2026}}</ref> Inga Sæland formaður flokksins hefur neitað að gefa upp hvernig hún sjálf muni greiða atkvæði en einstaka þingmenn flokksins hafa þó tjáð andstöðu við aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/03/16/kemur_akkurat_engum_vid_hvernig_inga_kys/|titill=Kemur akkúrat engum við hvernig Inga kýs|útgefandi=mbl.is|mánuður=16. mars|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/28/eg_mun_segja_nei_29_agust/|titill=Ég mun segja nei 29. ágúst|útgefandi=mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Stjórnarandstaða
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"|
| [[Sjálfstæðisflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar Evrópusambandsaðild og leggur áherslu á eflingu EES-samstarfsins.<ref>{{Vefheimild|url=https://xd.is/kosningaaherslur/|titill=Kosningaáherslur|útgefandi=Sjálfstæðisflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Miðflokkurinn}};"|
| [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar alfarið inngöngu Íslands í Evrópusambandið og hefur raunar efasemdir um EES-samstarfið.<ref>{{Vefheimild|url=https://midflokkurinn.is/stefna/utanrikis-og-varnarmal|titill=Utanríkis- og varnarmál|útgefandi=Miðflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Framsókn}};"|
| [[Framsóknarflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn er andvígur aðild Íslands að ESB. Þingflokkurinn sat hjá við afgreiðslu þingsályktunartillögu um atkvæðagreiðsluna og sagðist treysta þjóðinni til þess að segja nei við aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.framsokn.is/blog/yfirlysing-thingflokks-framsoknar-vegna-esb|titill=Yfirlýsing þingflokks Framsóknar vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu|útgefandi=Framsóknarflokkurinn|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Utan þings
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Píratar}};"|
| [[Píratar]]
| style="background:#FFFFAA;"|Hlutlaus
| Styðja að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram, en hvetja ekki til einnar niðurstöðu umfram aðra.<ref>{{Vefheimild|url=https://piratar.is/umraeda/lyktun-stjrnar-prata-um-esb|titill=Ályktun stjórnar Pírata um ESB|útgefandi=Píratar|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"|
| [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Sósíalistaflokkur Íslands - Flokkurinn telur ESB byggt á kapítalískri efnahagsstefnu og hafnar aðild Íslands. Flokkurinn hvetur til þess að landsmenn kjósi gegn aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.sosialistaflokkurinn.is/frettir/nidurstodur-adalfundar-sosialistaflokks-islands-2026|titill=Niðurstöður aðalfundar Sósíalistaflokks Íslands 2026|útgefandi=Sósíalistaflokkur Íslands|mánuður=9. júní|ár=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|VG}};"|
| [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Stefna flokksins er að hagsmunum Íslands sé best borgið utan ESB en telja þó að virða beri vilja þjóðarinnar ef hún kýs með aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://vg.is/greinar/alyktanir-landsfundar-2026/|titill=Ályktanir landsfundar 2026|útgefandi=Vinstrihreyfingin - grænt framboð|mánuður=10. mars|ár=2026}}</ref>
|}
== Skoðanakannanir ==
Afstaða almennings til aðildarviðræðna og mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu hefur verið mæld í skoðanakönnunum um árabil. Þegar spurt hefur verið beint um aðild að Evrópusambandinu hefur meirihluti aðspurðra yfirleitt verið á móti en þegar spurt hefur verið um að taka upp aðildarviðræður eða halda þeim áfram hefur meirihlutinn yfirleitt verið fylgjandi því. Í yfirlitinu hér að neðan eru aðeins birtar kannanir sem gerðar voru eftir að forystymenn ríkisstjórnarinnar tilkynntu um að þjóðaratkvæðagreiðsla um viðræður færi fram 2026. Einungis er tekið tillit til þeirra sem afstöðu tóku til svarmöguleikanna.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
|- style="height:40px;"
! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki
! style="width:135px;" rowspan="2"| Framkvæmd
! class="unsortable" style="width:40px;" |Já
! class="unsortable" style="width:40px;" |Nei
! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot
|-
! style="background:green;"|
! style="background:red;"|
|-
|[https://www.visir.is/g/20262920711d/forskot-ja-hlidarinnar-maelist-minna Maskína]
|7.–11. ágúst 2026
|52,2
|47,8
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 4,4
|-
|[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/08/06/hnifjafnar_fylkingar_jas_og_neis Gallup]
|15.–30. júlí 2026
|50
|50
| -
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/07/30/ny-konnun-meirihluti-aetlar-enn-ad-segja-ja Maskína]
|22.–29. júlí 2026
|style="background:#AAFFAA;"|53
|47
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 6
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-26-orlitid-fleiri-aetla-ad-segja-ja-en-nei-i-agust-479546 Gallup]
|12.–24. júní 2026
|style="background:#AAFFAA;"|52
|48
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 4
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/06/13/ny-konnun-meirihluti-aetlar-ad-segja-ja Maskína]
|2.–11. júní 2026
|style="background:#AAFFAA;"|53,1
|46,9
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 6,2
|}
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{Kosningar á Íslandi}}
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]]
7z1ynbrmx00wkd0n364bboxllimcc0q
1975299
1975278
2026-08-14T19:43:53Z
Bjarki S
9
/* Skoðanakannanir */
1975299
wikitext
text/x-wiki
[[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] fer fram á Íslandi [[29. ágúst]] [[2026]] um að hefja á ný [[Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|aðildarviðræður]] við [[Evrópusambandið]]. Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi|níunda sem fram fer á Íslandi]], en sú fjórða eftir [[Lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]].
==Forsaga==
Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 17. júlí 2009 og formlegar viðræður um aðild hófust 2010. Þær viðræður stöðvuðust 2013. Árið 2015 sendi [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, bréf til Evrópusambandsins þar sem því var lýst yfir að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að halda áfram aðildarferlinu og farið var fram á að Ísland hefði ekki lengur stöðu umsóknarríkis hjá sambandinu. Deilt hefur verið um það í íslenskum stjórnmálum hvort að aðildarumsóknin hafi í raun verið afturkölluð með þessum hætti eða viðræðum bara frestað um óákveðinn tíma.
Í stjórnarsáttmála [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins]] sem mynduð var eftir [[alþingiskosningar 2024]] kom fram að halda skyldi þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um að taka aftur upp aðildarviðræður við Evrópusambandið. Þann 6. mars 2026 tilkynntu formenn stjórnarflokkanna um að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst sama ár.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262852158d/thjodaratkvaedagreidslan-fer-fram-29.-agust|titill=Þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram 29. ágúst|útgefandi=visir.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}</ref> Þann 28. maí 2026 samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðsluna.<ref>{{cite news|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-28-thjodin-greidir-atkvaedi-um-esb-vidraedur-29-agust-476595|title=Þjóðin greiðir atkvæði um ESB-viðræður 29. ágúst|author=Þorgerður Anna Gunnarsdóttir|publisher=RÚV|date=2026-05-28|access-date=2026-05-28}}</ref>
==Spurningin==
Í upphaflegri tillögu utanríkisráðherra var spurningin og svarmöguleikarnir eftirfarandi:
:''Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?''
:*''Já, halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
:*''Nei, ekki halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
Fram komu athugasemdir við orðalag spurningarinnar, meðal annars frá [[Landskjörstjórn]], þar sem talið var að í henni fælist ályktun um að aðildarumsókn Íslands væri í fullu gildi og hægt að halda áfram með aðildarferlið þar sem frá var horfið, en það væri umdeild staðhæfing. Þá voru gerðar athugasemdir við svarmöguleika þar sem kosningalög gera ráð fyrir að svarmöguleikar í þjóðaratkvæðagreiðslu séu almennt aðeins „já“, eða „nei“.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/157/s/1183.html|titill=Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu.|útgefandi=Meiri hluti utanríkismálanefndar|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> Orðalagi spurningar og svarmöguleika var því breytt og verður eftirfarandi:
:'''Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?'''
::'''❏ Já.'''
::'''❏ Nei.'''
==Afstaða stjórnmálaflokka==
{| class="wikitable"
|+ Afstaða stjórnmálaflokka til spurningarinnar sem borin er upp í þjóðaratkvæðagreiðslunni.
|-
! colspan=4 | Stjórnarmeirihluti
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Samfylkingin}};"|
| [[Samfylkingin]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og vill stefna að fullri aðild og upptöku evru.<ref>{{Vefheimild|url=https://xs.is/malefnin/island-i-samfelagi-tjodanna?issue=samfylkingin-er-evropusinnadur-flokkur|titill=Ísland í samfélagi þjóðanna|útgefandi=Samfylkingin|mánuðurskoðað=12. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Viðreisn}};"|
| [[Viðreisn]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og að Ísland gerist fullgildur aðili að sambandinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vidreisn.is/grunnstefna-og-landsthingsalyktanir/utanrikismal/|titill=Utanríkismál|útgefandi=Viðreisn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Flokkur fólksins}};"|
| [[Flokkur fólksins]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Flokkurinn er og hefur verið andvígur aðild að ESB. Flokksmenn hafa lagt áherslu á að spurningin snúi að aðildarviðræðum en ekki aðild og ráðherrar flokksins hafa sagt að þeir muni vinna með þá niðurstöðu sem þjóðin kemst að.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/raeda/157/rad20260521T185813.html|titill=Þingræða Kolbrúnar Baldursdóttur|útgefandi=Alþingi|mánuður=21. maí|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-15-flokkur-folksins-reidubuinn-ad-setjast-vid-samningabordid-ef-thjodin-segir-ja-478299|titill=Flokkur fólksins reiðubúinn að setjast við samningaborðið ef þjóðin segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. júní|ár=2026}}</ref> Inga Sæland formaður flokksins hefur neitað að gefa upp hvernig hún sjálf muni greiða atkvæði en einstaka þingmenn flokksins hafa þó tjáð andstöðu við aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/03/16/kemur_akkurat_engum_vid_hvernig_inga_kys/|titill=Kemur akkúrat engum við hvernig Inga kýs|útgefandi=mbl.is|mánuður=16. mars|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/28/eg_mun_segja_nei_29_agust/|titill=Ég mun segja nei 29. ágúst|útgefandi=mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Stjórnarandstaða
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"|
| [[Sjálfstæðisflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar Evrópusambandsaðild og leggur áherslu á eflingu EES-samstarfsins.<ref>{{Vefheimild|url=https://xd.is/kosningaaherslur/|titill=Kosningaáherslur|útgefandi=Sjálfstæðisflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Miðflokkurinn}};"|
| [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar alfarið inngöngu Íslands í Evrópusambandið og hefur raunar efasemdir um EES-samstarfið.<ref>{{Vefheimild|url=https://midflokkurinn.is/stefna/utanrikis-og-varnarmal|titill=Utanríkis- og varnarmál|útgefandi=Miðflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Framsókn}};"|
| [[Framsóknarflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn er andvígur aðild Íslands að ESB. Þingflokkurinn sat hjá við afgreiðslu þingsályktunartillögu um atkvæðagreiðsluna og sagðist treysta þjóðinni til þess að segja nei við aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.framsokn.is/blog/yfirlysing-thingflokks-framsoknar-vegna-esb|titill=Yfirlýsing þingflokks Framsóknar vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu|útgefandi=Framsóknarflokkurinn|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Utan þings
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Píratar}};"|
| [[Píratar]]
| style="background:#FFFFAA;"|Hlutlaus
| Styðja að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram, en hvetja ekki til einnar niðurstöðu umfram aðra.<ref>{{Vefheimild|url=https://piratar.is/umraeda/lyktun-stjrnar-prata-um-esb|titill=Ályktun stjórnar Pírata um ESB|útgefandi=Píratar|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"|
| [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Sósíalistaflokkur Íslands - Flokkurinn telur ESB byggt á kapítalískri efnahagsstefnu og hafnar aðild Íslands. Flokkurinn hvetur til þess að landsmenn kjósi gegn aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.sosialistaflokkurinn.is/frettir/nidurstodur-adalfundar-sosialistaflokks-islands-2026|titill=Niðurstöður aðalfundar Sósíalistaflokks Íslands 2026|útgefandi=Sósíalistaflokkur Íslands|mánuður=9. júní|ár=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|VG}};"|
| [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Stefna flokksins er að hagsmunum Íslands sé best borgið utan ESB en telja þó að virða beri vilja þjóðarinnar ef hún kýs með aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://vg.is/greinar/alyktanir-landsfundar-2026/|titill=Ályktanir landsfundar 2026|útgefandi=Vinstrihreyfingin - grænt framboð|mánuður=10. mars|ár=2026}}</ref>
|}
== Skoðanakannanir ==
Afstaða almennings til aðildarviðræðna og mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu hefur verið mæld í skoðanakönnunum um árabil. Þegar spurt hefur verið beint um aðild að Evrópusambandinu hefur meirihluti aðspurðra yfirleitt verið á móti en þegar spurt hefur verið um að taka upp aðildarviðræður eða halda þeim áfram hefur meirihlutinn yfirleitt verið fylgjandi því. Í yfirlitinu hér að neðan eru aðeins birtar kannanir sem gerðar voru eftir að forystymenn ríkisstjórnarinnar tilkynntu um að þjóðaratkvæðagreiðsla um viðræður færi fram 2026. Einungis er tekið tillit til þeirra sem afstöðu tóku til svarmöguleikanna.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
|- style="height:40px;"
! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki
! style="width:135px;" rowspan="2"| Framkvæmd
! class="unsortable" style="width:40px;" |Já
! class="unsortable" style="width:40px;" |Nei
! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot
|-
! style="background:green;"|
! style="background:red;"|
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-14-nyr-thjodarpuls-ekki-marktaekur-munur-a-fylkingum-483977 Gallup]
|1.–13. ágúst 2026
|style="background:#AAFFAA;"|51,5
|48,5
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 3,0
|-
|[https://www.visir.is/g/20262920711d/forskot-ja-hlidarinnar-maelist-minna Maskína]
|7.–11. ágúst 2026
|style="background:#AAFFAA;"|52,2
|47,8
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 4,4
|-
|[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/08/06/hnifjafnar_fylkingar_jas_og_neis Gallup]
|15.–30. júlí 2026
|50
|50
| -
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/07/30/ny-konnun-meirihluti-aetlar-enn-ad-segja-ja Maskína]
|22.–29. júlí 2026
|style="background:#AAFFAA;"|53
|47
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 6
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-26-orlitid-fleiri-aetla-ad-segja-ja-en-nei-i-agust-479546 Gallup]
|12.–24. júní 2026
|style="background:#AAFFAA;"|52
|48
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 4
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/06/13/ny-konnun-meirihluti-aetlar-ad-segja-ja Maskína]
|2.–11. júní 2026
|style="background:#AAFFAA;"|53,1
|46,9
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 6,2
|}
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{Kosningar á Íslandi}}
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]]
d8prg78bs9f6xtrjub5vtncsnpj8qd1
1975300
1975299
2026-08-14T20:18:24Z
Bjarki S
9
/* Afstaða stjórnmálaflokka */
1975300
wikitext
text/x-wiki
[[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] fer fram á Íslandi [[29. ágúst]] [[2026]] um að hefja á ný [[Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|aðildarviðræður]] við [[Evrópusambandið]]. Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi|níunda sem fram fer á Íslandi]], en sú fjórða eftir [[Lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]].
==Forsaga==
Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 17. júlí 2009 og formlegar viðræður um aðild hófust 2010. Þær viðræður stöðvuðust 2013. Árið 2015 sendi [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, bréf til Evrópusambandsins þar sem því var lýst yfir að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að halda áfram aðildarferlinu og farið var fram á að Ísland hefði ekki lengur stöðu umsóknarríkis hjá sambandinu. Deilt hefur verið um það í íslenskum stjórnmálum hvort að aðildarumsóknin hafi í raun verið afturkölluð með þessum hætti eða viðræðum bara frestað um óákveðinn tíma.
Í stjórnarsáttmála [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins]] sem mynduð var eftir [[alþingiskosningar 2024]] kom fram að halda skyldi þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um að taka aftur upp aðildarviðræður við Evrópusambandið. Þann 6. mars 2026 tilkynntu formenn stjórnarflokkanna um að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst sama ár.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262852158d/thjodaratkvaedagreidslan-fer-fram-29.-agust|titill=Þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram 29. ágúst|útgefandi=visir.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}</ref> Þann 28. maí 2026 samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðsluna.<ref>{{cite news|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-28-thjodin-greidir-atkvaedi-um-esb-vidraedur-29-agust-476595|title=Þjóðin greiðir atkvæði um ESB-viðræður 29. ágúst|author=Þorgerður Anna Gunnarsdóttir|publisher=RÚV|date=2026-05-28|access-date=2026-05-28}}</ref>
==Spurningin==
Í upphaflegri tillögu utanríkisráðherra var spurningin og svarmöguleikarnir eftirfarandi:
:''Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?''
:*''Já, halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
:*''Nei, ekki halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
Fram komu athugasemdir við orðalag spurningarinnar, meðal annars frá [[Landskjörstjórn]], þar sem talið var að í henni fælist ályktun um að aðildarumsókn Íslands væri í fullu gildi og hægt að halda áfram með aðildarferlið þar sem frá var horfið, en það væri umdeild staðhæfing. Þá voru gerðar athugasemdir við svarmöguleika þar sem kosningalög gera ráð fyrir að svarmöguleikar í þjóðaratkvæðagreiðslu séu almennt aðeins „já“, eða „nei“.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/157/s/1183.html|titill=Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu.|útgefandi=Meiri hluti utanríkismálanefndar|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> Orðalagi spurningar og svarmöguleika var því breytt og verður eftirfarandi:
:'''Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?'''
::'''❏ Já.'''
::'''❏ Nei.'''
==Afstaða stjórnmálaflokka==
{| class="wikitable"
|+ Afstaða stjórnmálaflokka til spurningarinnar sem borin er upp í þjóðaratkvæðagreiðslunni.
|-
! colspan=4 | Stjórnarmeirihluti
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Samfylkingin}};"|
| [[Samfylkingin]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og vill stefna að fullri aðild og upptöku evru.<ref>{{Vefheimild|url=https://xs.is/malefnin/island-i-samfelagi-tjodanna?issue=samfylkingin-er-evropusinnadur-flokkur|titill=Ísland í samfélagi þjóðanna|útgefandi=Samfylkingin|mánuðurskoðað=12. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Viðreisn}};"|
| [[Viðreisn]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og að Ísland gerist fullgildur aðili að sambandinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vidreisn.is/grunnstefna-og-landsthingsalyktanir/utanrikismal/|titill=Utanríkismál|útgefandi=Viðreisn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Flokkur fólksins}};"|
| [[Flokkur fólksins]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Flokkurinn er og hefur verið andvígur aðild að ESB. Flokksmenn hafa lagt áherslu á að spurningin snúi að aðildarviðræðum en ekki aðild og ráðherrar flokksins hafa sagt að þeir muni vinna með þá niðurstöðu sem þjóðin kemst að.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/raeda/157/rad20260521T185813.html|titill=Þingræða Kolbrúnar Baldursdóttur|útgefandi=Alþingi|mánuður=21. maí|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-15-flokkur-folksins-reidubuinn-ad-setjast-vid-samningabordid-ef-thjodin-segir-ja-478299|titill=Flokkur fólksins reiðubúinn að setjast við samningaborðið ef þjóðin segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. júní|ár=2026}}</ref> Inga Sæland formaður flokksins hefur neitað að gefa upp hvernig hún sjálf muni greiða atkvæði en einstaka þingmenn flokksins hafa þó tjáð andstöðu við aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/03/16/kemur_akkurat_engum_vid_hvernig_inga_kys/|titill=Kemur akkúrat engum við hvernig Inga kýs|útgefandi=mbl.is|mánuður=16. mars|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/28/eg_mun_segja_nei_29_agust/|titill=Ég mun segja nei 29. ágúst|útgefandi=mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Stjórnarandstaða
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"|
| [[Sjálfstæðisflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar Evrópusambandsaðild og leggur áherslu á eflingu EES-samstarfsins.<ref>{{Vefheimild|url=https://xd.is/kosningaaherslur/|titill=Kosningaáherslur|útgefandi=Sjálfstæðisflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Miðflokkurinn}};"|
| [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar alfarið inngöngu Íslands í Evrópusambandið og hefur raunar efasemdir um EES-samstarfið.<ref>{{Vefheimild|url=https://midflokkurinn.is/stefna/utanrikis-og-varnarmal|titill=Utanríkis- og varnarmál|útgefandi=Miðflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Framsókn}};"|
| [[Framsóknarflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn er andvígur aðild Íslands að ESB. Þingflokkurinn sat hjá við afgreiðslu þingsályktunartillögu um atkvæðagreiðsluna og sagðist treysta þjóðinni til þess að segja nei við aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.framsokn.is/blog/yfirlysing-thingflokks-framsoknar-vegna-esb|titill=Yfirlýsing þingflokks Framsóknar vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu|útgefandi=Framsóknarflokkurinn|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Utan þings
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Píratar}};"|
| [[Píratar]]
| style="background:#FFFFAA;"|Hlutlaus
| Styðja að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram, en hvetja ekki til einnar niðurstöðu umfram aðra.<ref>{{Vefheimild|url=https://piratar.is/umraeda/lyktun-stjrnar-prata-um-esb|titill=Ályktun stjórnar Pírata um ESB|útgefandi=Píratar|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"|
| [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn telur ESB byggt á kapítalískri efnahagsstefnu og hafnar aðild Íslands. Flokkurinn hvetur til þess að landsmenn kjósi gegn aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.sosialistaflokkurinn.is/frettir/nidurstodur-adalfundar-sosialistaflokks-islands-2026|titill=Niðurstöður aðalfundar Sósíalistaflokks Íslands 2026|útgefandi=Sósíalistaflokkur Íslands|mánuður=9. júní|ár=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|VG}};"|
| [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Stefna flokksins er að hagsmunum Íslands sé best borgið utan ESB en telja þó að virða beri vilja þjóðarinnar ef hún kýs með aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://vg.is/greinar/alyktanir-landsfundar-2026/|titill=Ályktanir landsfundar 2026|útgefandi=Vinstrihreyfingin - grænt framboð|mánuður=10. mars|ár=2026}}</ref> Þrátt fyrir stjórnmálaályktanir flokksins styðja þó bæði formaður og varaformaður hans aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-13-varaformadur-vinstri-graenna-segir-ja-483849|titill=Varaformaður Vinstri grænna segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=13. ágúst|ár=2026}}</ref>
|}
== Skoðanakannanir ==
Afstaða almennings til aðildarviðræðna og mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu hefur verið mæld í skoðanakönnunum um árabil. Þegar spurt hefur verið beint um aðild að Evrópusambandinu hefur meirihluti aðspurðra yfirleitt verið á móti en þegar spurt hefur verið um að taka upp aðildarviðræður eða halda þeim áfram hefur meirihlutinn yfirleitt verið fylgjandi því. Í yfirlitinu hér að neðan eru aðeins birtar kannanir sem gerðar voru eftir að forystymenn ríkisstjórnarinnar tilkynntu um að þjóðaratkvæðagreiðsla um viðræður færi fram 2026. Einungis er tekið tillit til þeirra sem afstöðu tóku til svarmöguleikanna.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
|- style="height:40px;"
! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki
! style="width:135px;" rowspan="2"| Framkvæmd
! class="unsortable" style="width:40px;" |Já
! class="unsortable" style="width:40px;" |Nei
! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot
|-
! style="background:green;"|
! style="background:red;"|
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-14-nyr-thjodarpuls-ekki-marktaekur-munur-a-fylkingum-483977 Gallup]
|1.–13. ágúst 2026
|style="background:#AAFFAA;"|51,5
|48,5
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 3,0
|-
|[https://www.visir.is/g/20262920711d/forskot-ja-hlidarinnar-maelist-minna Maskína]
|7.–11. ágúst 2026
|style="background:#AAFFAA;"|52,2
|47,8
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 4,4
|-
|[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/08/06/hnifjafnar_fylkingar_jas_og_neis Gallup]
|15.–30. júlí 2026
|50
|50
| -
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/07/30/ny-konnun-meirihluti-aetlar-enn-ad-segja-ja Maskína]
|22.–29. júlí 2026
|style="background:#AAFFAA;"|53
|47
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 6
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-26-orlitid-fleiri-aetla-ad-segja-ja-en-nei-i-agust-479546 Gallup]
|12.–24. júní 2026
|style="background:#AAFFAA;"|52
|48
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 4
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/06/13/ny-konnun-meirihluti-aetlar-ad-segja-ja Maskína]
|2.–11. júní 2026
|style="background:#AAFFAA;"|53,1
|46,9
| style="background:green;color:#FFFFFF;"| 6,2
|}
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{Kosningar á Íslandi}}
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]]
hvvc2vijhhijwfrcf2i9cbrj64pbwoe
1. deild kvenna í knattspyrnu 2003
0
192389
1975280
1975213
2026-08-14T15:02:48Z
Nipas2
54688
1975280
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2003
| mynd =
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| spilaðir leikir = 87
| mörk skoruð = 446 (5.13 m/leik)
| markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| Gary Michael Wake og [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Ingibjörg Sumarliðadóttir]]
| 7. sæti[[ í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]]
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] og [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Daði Rafnsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
||12||10||1||1||63||14||49||'''31'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||12||9||1||2||34||17||17||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|3||| ||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||6||2||4||41||32||9||'''20'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||5||2||5||25||16||9||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||4||1||7||36||32||4||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||12||2||2||8||16||49||-33||'''8'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||14||69||-55||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Bre!!Fjö!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!ÞH2
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}} 2
||'''XXX'''||8-1||2-2||6-0||3-2||6-2||10-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||2-1||'''XXX'''||0-1||8-1||4-0||4-0||4-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-4||0-1||'''XXX'''||5-0||2-3||1-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-10||0-3||0-4||'''XXX'''||2-11||3-5||1-3
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-2||1-2||1-2||'''XXX'''||3-5||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||2-4||1-3||1-1||10-1||4-4||'''XXX'''||6-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||1-4||2-2||1-6||3-3||0-6||1-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
|
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Ólafsfjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
|
| 5. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=11|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||11||0||1||32||16||16||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||9||0||3||52||20||32||'''27'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||8||0||4||37||18||19||'''24'''
|-
|4|| ||[[Höttur]]
||12||7||0||5||29||26||3||'''21'''
|-
|5|| ||[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||0||9||27||45||-18||'''9'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||2||1||9||14||36||-22||'''7'''
|-
|7|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||12||1||1||10||17||47||-30||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Ein!!KFF!!Hot!!L/D!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||0-3||0-3||0-2||1-0||2-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||4-0||'''XXX'''||2-0||2-1||7-1||1-2||3-5
|-
|align="left"|[[Höttur]]
||4-1||0-5||'''XXX'''||6-1||2-1||3-1||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6-2||3-5||2-3||'''XXX'''||5-3||3-4||1-10
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||2-2||1-4||0-6||2-1||'''XXX'''||1-3||4-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-3||2-1||3-0||3-0||3-1||'''XXX'''||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-3||3-0||5-2||5-1||6-1||0-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
=== Úrslit ===
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 24 + 0
| 0
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 21
| 0
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Vilfríður Fannberg Sæþórsdóttir]]'''
| [[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
| 13
| 0
| 10
|-
| '''4'''
| [[Ágústa Jóna Heiðdal]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 12 + 0
| 0
| 11 + 2
|-
| '''5'''
| [[Hrafnhildur Guðnadóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 11
| 0
| 12
|-
| '''6'''
| [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir]]
| {{Lið Fjölnir}}
| 9 + 2
| 0
| 12 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
4dx8kzyv52tdfzgzi5spx7puoysbtyn
1975287
1975280
2026-08-14T15:30:22Z
Nipas2
54688
1975287
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2003
| mynd =
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| spilaðir leikir = 87
| mörk skoruð = 446 (5.13 m/leik)
| markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| Gary Michael Wake og [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Ingibjörg Sumarliðadóttir]]
| 7. sæti[[ í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]]
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] og [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Daði Rafnsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
||12||10||1||1||63||14||49||'''31'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||12||9||1||2||34||17||17||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|3||| ||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||6||2||4||41||32||9||'''20'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||5||2||5||25||16||9||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||4||1||7||36||32||4||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||12||2||2||8||16||49||-33||'''8'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||14||69||-55||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Bre!!Fjö!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!ÞH2
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}} 2
||'''XXX'''||8-1||2-2||6-0||3-2||6-2||10-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||2-1||'''XXX'''||0-1||8-1||4-0||4-0||4-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-4||0-1||'''XXX'''||5-0||2-3||1-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-10||0-3||0-4||'''XXX'''||2-11||3-5||1-3
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-2||1-2||1-2||'''XXX'''||3-5||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||2-4||1-3||1-1||10-1||4-4||'''XXX'''||6-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||1-4||2-2||1-6||3-3||0-6||1-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Kristinn Ármannsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Jóhann Valgeir Davíðsson]], [[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] (að), [[Guðný Gunnur Eggertsdóttir]] (að)
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Ólafsfjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| 5. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| Nihad Hasecic og Hajrudin Cardaklija
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=11|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||11||0||1||32||16||16||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||9||0||3||52||20||32||'''27'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||8||0||4||37||18||19||'''24'''
|-
|4|| ||[[Höttur]]
||12||7||0||5||29||26||3||'''21'''
|-
|5|| ||[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||0||9||27||45||-18||'''9'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||2||1||9||14||36||-22||'''7'''
|-
|7|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||12||1||1||10||17||47||-30||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Ein!!KFF!!Hot!!L/D!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||0-3||0-3||0-2||1-0||2-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||4-0||'''XXX'''||2-0||2-1||7-1||1-2||3-5
|-
|align="left"|[[Höttur]]
||4-1||0-5||'''XXX'''||6-1||2-1||3-1||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6-2||3-5||2-3||'''XXX'''||5-3||3-4||1-10
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||2-2||1-4||0-6||2-1||'''XXX'''||1-3||4-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-3||2-1||3-0||3-0||3-1||'''XXX'''||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-3||3-0||5-2||5-1||6-1||0-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
=== Úrslit ===
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 24 + 0
| 0
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 21
| 0
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Vilfríður Fannberg Sæþórsdóttir]]'''
| [[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
| 13
| 0
| 10
|-
| '''4'''
| [[Ágústa Jóna Heiðdal]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 12 + 0
| 0
| 11 + 2
|-
| '''5'''
| [[Hrafnhildur Guðnadóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 11
| 0
| 12
|-
| '''6'''
| [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir]]
| {{Lið Fjölnir}}
| 9 + 2
| 0
| 12 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
hbutmhs4ckli18gh8qo5coce6tvkf2g
1975291
1975287
2026-08-14T16:59:10Z
Nipas2
54688
1975291
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2003
| mynd =
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| spilaðir leikir = 87
| mörk skoruð = 446 (5.13 m/leik)
| markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| Gary Michael Wake og [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Ingibjörg Sumarliðadóttir]]
| 7. sæti[[ í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]]
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] og [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Daði Rafnsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
||12||10||1||1||63||14||49||'''31'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||12||9||1||2||34||17||17||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|3||| ||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||6||2||4||41||32||9||'''20'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||5||2||5||25||16||9||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||4||1||7||36||32||4||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||12||2||2||8||16||49||-33||'''8'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||14||69||-55||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Bre!!Fjö!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!ÞH2
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}} 2
||'''XXX'''||8-1||2-2||6-0||3-2||6-2||10-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||2-1||'''XXX'''||0-1||8-1||4-0||4-0||4-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-4||0-1||'''XXX'''||5-0||2-3||1-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-10||0-3||0-4||'''XXX'''||2-11||3-5||1-3
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-2||1-2||1-2||'''XXX'''||3-5||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||2-4||1-3||1-1||10-1||4-4||'''XXX'''||6-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||1-4||2-2||1-6||3-3||0-6||1-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Kristinn Ármannsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Jóhann Valgeir Davíðsson]], [[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] (að), [[Guðný Gunnur Eggertsdóttir]] (að)
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Hjalti Heiðar Þorkelsson]] og [[Kristján Magnússon þjálfari()|Kristján Magnússon]] (að)
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Dalvíkurvöllur]], [[Ólafsfjarðarvöllur]]
| [[Jón Þór Antonsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| 5. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| Nihad Hasecic og Hajrudin Cardaklija
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Hugi Jens Halldórsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að), [[Helga Einarsdóttir]] (að
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=11|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||11||0||1||32||16||16||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||9||0||3||52||20||32||'''27'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||8||0||4||37||18||19||'''24'''
|-
|4|| ||[[Höttur]]
||12||7||0||5||29||26||3||'''21'''
|-
|5|| ||[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||0||9||27||45||-18||'''9'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||2||1||9||14||36||-22||'''7'''
|-
|7|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||12||1||1||10||17||47||-30||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Ein!!KFF!!Hot!!L/D!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||0-3||0-3||0-2||1-0||2-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||4-0||'''XXX'''||2-0||2-1||7-1||1-2||3-5
|-
|align="left"|[[Höttur]]
||4-1||0-5||'''XXX'''||6-1||2-1||3-1||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6-2||3-5||2-3||'''XXX'''||5-3||3-4||1-10
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||2-2||1-4||0-6||2-1||'''XXX'''||1-3||4-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-3||2-1||3-0||3-0||3-1||'''XXX'''||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-3||3-0||5-2||5-1||6-1||0-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð , ''23. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653096&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Inga Viggósdóttir|S.I. Viggósdóttir]] {{mark|30}}
|mörk2= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]] {{mark|10}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Rúnar Steingrímsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652614&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|15}}
|mörk2= <br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ísleifur Þór Erlingsson]]
|}}
=== Úrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 3 – 2 ([[Vítaspyrnukeppni (knattspyrna)|vítaspyrnukeppni]])
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=616426&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir ]]<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Ámundadóttir|S. Ámundadóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Elín Heiður Gunnarsdóttir|E.H. Gunnarsdóttir]]
|mörk2= <br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Hjördís Klara Hjartardóttir|H.K. Hjartardóttir]]
|leikvangur= [[Hvolsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki><br>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 24 + 0
| 0
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 21
| 0
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Vilfríður Fannberg Sæþórsdóttir]]'''
| [[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
| 13
| 0
| 10
|-
| '''4'''
| [[Ágústa Jóna Heiðdal]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 12 + 0
| 0
| 11 + 2
|-
| '''5'''
| [[Hrafnhildur Guðnadóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 11
| 0
| 12
|-
| '''6'''
| [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir]]
| {{Lið Fjölnir}}
| 9 + 2
| 0
| 12 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
28etnp7xjgbe9yafmuo1kuyspeqijxf
1975295
1975291
2026-08-14T19:00:10Z
Nipas2
54688
/* Úrslitakeppnin */
1975295
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2003
| mynd =
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| spilaðir leikir = 87
| mörk skoruð = 446 (5.13 m/leik)
| markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| Gary Michael Wake og [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Ingibjörg Sumarliðadóttir]]
| 7. sæti[[ í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]]
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] og [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Daði Rafnsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
||12||10||1||1||63||14||49||'''31'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||12||9||1||2||34||17||17||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|3||| ||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||6||2||4||41||32||9||'''20'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||5||2||5||25||16||9||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||4||1||7||36||32||4||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||12||2||2||8||16||49||-33||'''8'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||14||69||-55||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Bre!!Fjö!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!ÞH2
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}} 2
||'''XXX'''||8-1||2-2||6-0||3-2||6-2||10-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||2-1||'''XXX'''||0-1||8-1||4-0||4-0||4-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-4||0-1||'''XXX'''||5-0||2-3||1-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-10||0-3||0-4||'''XXX'''||2-11||3-5||1-3
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-2||1-2||1-2||'''XXX'''||3-5||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||2-4||1-3||1-1||10-1||4-4||'''XXX'''||6-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||1-4||2-2||1-6||3-3||0-6||1-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Kristinn Ármannsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Jóhann Valgeir Davíðsson]], [[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] (að), [[Guðný Gunnur Eggertsdóttir]] (að)
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Hjalti Heiðar Þorkelsson]] og [[Kristján Magnússon þjálfari()|Kristján Magnússon]] (að)
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Dalvíkurvöllur]], [[Ólafsfjarðarvöllur]]
| [[Jón Þór Antonsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| 5. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| Nihad Hasecic og Hajrudin Cardaklija
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Hugi Jens Halldórsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að), [[Helga Einarsdóttir]] (að
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=11|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||11||0||1||32||16||16||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||9||0||3||52||20||32||'''27'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||8||0||4||37||18||19||'''24'''
|-
|4|| ||[[Höttur]]
||12||7||0||5||29||26||3||'''21'''
|-
|5|| ||[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||0||9||27||45||-18||'''9'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||2||1||9||14||36||-22||'''7'''
|-
|7|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||12||1||1||10||17||47||-30||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Ein!!KFF!!Hot!!L/D!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||0-3||0-3||0-2||1-0||2-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||4-0||'''XXX'''||2-0||2-1||7-1||1-2||3-5
|-
|align="left"|[[Höttur]]
||4-1||0-5||'''XXX'''||6-1||2-1||3-1||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6-2||3-5||2-3||'''XXX'''||5-3||3-4||1-10
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||2-2||1-4||0-6||2-1||'''XXX'''||1-3||4-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-3||2-1||3-0||3-0||3-1||'''XXX'''||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-3||3-0||5-2||5-1||6-1||0-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð , ''23. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653096&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Inga Viggósdóttir|S.I. Viggósdóttir]] {{mark|30}}
|mörk2= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]] {{mark|10}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Rúnar Steingrímsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652614&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|15}}
|mörk2= <br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ísleifur Þór Erlingsson]]
|}}
2. umferð , ''26. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 1 – 0
|lið2= {{Lið Tindastóll}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=594770&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Guðný Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|61}}
|mörk2= <br>
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Jón Þór Ágústsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|mörk1= <br>[[Guðný Guðleif Einarsdóttir|G.G. Einarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|72}}<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|81}}
|mörk2= <br>[[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Ástþór Jónasson]]
|}}
=== Úrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 3 – 2 ([[Vítaspyrnukeppni (knattspyrna)|vítaspyrnukeppni]])
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=616426&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Ámundadóttir|S. Ámundadóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Elín Heiður Gunnarsdóttir|E.H. Gunnarsdóttir]]
|mörk2= <br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Hjördís Klara Hjartardóttir|H.K. Hjartardóttir]]
|leikvangur= [[Hvolsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki><br>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 24 + 0
| 0
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 21
| 0
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Vilfríður Fannberg Sæþórsdóttir]]'''
| [[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
| 13
| 0
| 10
|-
| '''4'''
| [[Ágústa Jóna Heiðdal]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 12 + 0
| 0
| 11 + 2
|-
| '''5'''
| [[Hrafnhildur Guðnadóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 11
| 0
| 12
|-
| '''6'''
| [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir]]
| {{Lið Fjölnir}}
| 9 + 2
| 0
| 12 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
ppnxmh9fq5f60lauor1vbifpe7xj5c2
1975297
1975295
2026-08-14T19:22:29Z
Nipas2
54688
/* Tilvísanir og heimildir */
1975297
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2003
| mynd =
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| spilaðir leikir = 87
| mörk skoruð = 446 (5.13 m/leik)
| markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| Gary Michael Wake og [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Ingibjörg Sumarliðadóttir]]
| 7. sæti[[ í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]]
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] og [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Daði Rafnsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
||12||10||1||1||63||14||49||'''31'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||12||9||1||2||34||17||17||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|3||| ||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||6||2||4||41||32||9||'''20'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||5||2||5||25||16||9||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||4||1||7||36||32||4||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||12||2||2||8||16||49||-33||'''8'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||14||69||-55||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Bre!!Fjö!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!ÞH2
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}} 2
||'''XXX'''||8-1||2-2||6-0||3-2||6-2||10-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||2-1||'''XXX'''||0-1||8-1||4-0||4-0||4-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-4||0-1||'''XXX'''||5-0||2-3||1-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-10||0-3||0-4||'''XXX'''||2-11||3-5||1-3
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-2||1-2||1-2||'''XXX'''||3-5||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||2-4||1-3||1-1||10-1||4-4||'''XXX'''||6-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||1-4||2-2||1-6||3-3||0-6||1-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Kristinn Ármannsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Jóhann Valgeir Davíðsson]], [[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] (að), [[Guðný Gunnur Eggertsdóttir]] (að)
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Hjalti Heiðar Þorkelsson]] og [[Kristján Magnússon þjálfari()|Kristján Magnússon]] (að)
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Dalvíkurvöllur]], [[Ólafsfjarðarvöllur]]
| [[Jón Þór Antonsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| 5. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| Nihad Hasecic og Hajrudin Cardaklija
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Hugi Jens Halldórsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að), [[Helga Einarsdóttir]] (að
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=11|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||11||0||1||32||16||16||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||9||0||3||52||20||32||'''27'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||8||0||4||37||18||19||'''24'''
|-
|4|| ||[[Höttur]]
||12||7||0||5||29||26||3||'''21'''
|-
|5|| ||[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||0||9||27||45||-18||'''9'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||2||1||9||14||36||-22||'''7'''
|-
|7|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||12||1||1||10||17||47||-30||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Ein!!KFF!!Hot!!L/D!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||0-3||0-3||0-2||1-0||2-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||4-0||'''XXX'''||2-0||2-1||7-1||1-2||3-5
|-
|align="left"|[[Höttur]]
||4-1||0-5||'''XXX'''||6-1||2-1||3-1||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6-2||3-5||2-3||'''XXX'''||5-3||3-4||1-10
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||2-2||1-4||0-6||2-1||'''XXX'''||1-3||4-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-3||2-1||3-0||3-0||3-1||'''XXX'''||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-3||3-0||5-2||5-1||6-1||0-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð , ''23. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653096&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Inga Viggósdóttir|S.I. Viggósdóttir]] {{mark|30}}
|mörk2= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]] {{mark|10}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Rúnar Steingrímsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652614&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|15}}
|mörk2= <br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ísleifur Þór Erlingsson]]
|}}
2. umferð , ''26. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 1 – 0
|lið2= {{Lið Tindastóll}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=594770&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Guðný Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|61}}
|mörk2= <br>
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Jón Þór Ágústsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|mörk1= <br>[[Guðný Guðleif Einarsdóttir|G.G. Einarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|72}}<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|81}}
|mörk2= <br>[[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Ástþór Jónasson]]
|}}
=== Úrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 3 – 2 ([[Vítaspyrnukeppni (knattspyrna)|vítaspyrnukeppni]])
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=616426&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Ámundadóttir|S. Ámundadóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Elín Heiður Gunnarsdóttir|E.H. Gunnarsdóttir]]
|mörk2= <br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Hjördís Klara Hjartardóttir|H.K. Hjartardóttir]]
|leikvangur= [[Hvolsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki><br>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 24 + 0
| 0
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 21
| 0
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Vilfríður Fannberg Sæþórsdóttir]]'''
| [[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
| 13
| 0
| 10
|-
| '''4'''
| [[Ágústa Jóna Heiðdal]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 12 + 0
| 0
| 11 + 2
|-
| '''5'''
| [[Hrafnhildur Guðnadóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 11
| 0
| 12
|-
| '''6'''
| [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir]]
| {{Lið Fjölnir}}
| 9 + 2
| 0
| 12 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
cn01vvpxag790csm8arso0n3wjpmlw8
1975298
1975297
2026-08-14T19:23:53Z
Nipas2
54688
/* Aukakeppni 1. deild */
1975298
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2003
| mynd =
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| spilaðir leikir = 87
| mörk skoruð = 446 (5.13 m/leik)
| markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| Gary Michael Wake og [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Ingibjörg Sumarliðadóttir]]
| 7. sæti[[ í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]]
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] og [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Daði Rafnsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
||12||10||1||1||63||14||49||'''31'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||12||9||1||2||34||17||17||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|3||| ||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||6||2||4||41||32||9||'''20'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||5||2||5||25||16||9||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||4||1||7||36||32||4||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||12||2||2||8||16||49||-33||'''8'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||14||69||-55||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Bre!!Fjö!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!ÞH2
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}} 2
||'''XXX'''||8-1||2-2||6-0||3-2||6-2||10-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||2-1||'''XXX'''||0-1||8-1||4-0||4-0||4-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-4||0-1||'''XXX'''||5-0||2-3||1-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-10||0-3||0-4||'''XXX'''||2-11||3-5||1-3
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-2||1-2||1-2||'''XXX'''||3-5||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||2-4||1-3||1-1||10-1||4-4||'''XXX'''||6-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||1-4||2-2||1-6||3-3||0-6||1-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Kristinn Ármannsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Jóhann Valgeir Davíðsson]], [[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] (að), [[Guðný Gunnur Eggertsdóttir]] (að)
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Hjalti Heiðar Þorkelsson]] og [[Kristján Magnússon þjálfari()|Kristján Magnússon]] (að)
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Dalvíkurvöllur]], [[Ólafsfjarðarvöllur]]
| [[Jón Þór Antonsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| 5. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| Nihad Hasecic og Hajrudin Cardaklija
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Hugi Jens Halldórsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að), [[Helga Einarsdóttir]] (að
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=11|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||11||0||1||32||16||16||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||9||0||3||52||20||32||'''27'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||8||0||4||37||18||19||'''24'''
|-
|4|| ||[[Höttur]]
||12||7||0||5||29||26||3||'''21'''
|-
|5|| ||[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||0||9||27||45||-18||'''9'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||2||1||9||14||36||-22||'''7'''
|-
|7|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||12||1||1||10||17||47||-30||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Ein!!KFF!!Hot!!L/D!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||0-3||0-3||0-2||1-0||2-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||4-0||'''XXX'''||2-0||2-1||7-1||1-2||3-5
|-
|align="left"|[[Höttur]]
||4-1||0-5||'''XXX'''||6-1||2-1||3-1||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Leiftur Ólafsfirði|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6-2||3-5||2-3||'''XXX'''||5-3||3-4||1-10
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||2-2||1-4||0-6||2-1||'''XXX'''||1-3||4-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-3||2-1||3-0||3-0||3-1||'''XXX'''||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-3||3-0||5-2||5-1||6-1||0-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð , ''23. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653096&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Inga Viggósdóttir|S.I. Viggósdóttir]] {{mark|30}}
|mörk2= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]] {{mark|10}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Rúnar Steingrímsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652614&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|15}}
|mörk2= <br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ísleifur Þór Erlingsson]]
|}}
2. umferð , ''26. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 1 – 0
|lið2= {{Lið Tindastóll}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=594770&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Guðný Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|61}}
|mörk2= <br>
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Jón Þór Ágústsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|mörk1= <br>[[Guðný Guðleif Einarsdóttir|G.G. Einarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|72}}<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|81}}
|mörk2= <br>[[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Ástþór Jónasson]]
|}}
=== Úrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 3 – 2 ([[Vítaspyrnukeppni (knattspyrna)|vítaspyrnukeppni]])
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=616426&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Ámundadóttir|S. Ámundadóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Elín Heiður Gunnarsdóttir|E.H. Gunnarsdóttir]]
|mörk2= <br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]]<nowiki></nowiki><br>[[Hjördís Klara Hjartardóttir|H.K. Hjartardóttir]]
|leikvangur= [[Hvolsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2003|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki><br>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 24 + 0
| 0
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 21
| 0
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Vilfríður Fannberg Sæþórsdóttir]]'''
| [[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
| 13
| 0
| 10
|-
| '''4'''
| [[Ágústa Jóna Heiðdal]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 12 + 0
| 0
| 11 + 2
|-
| '''5'''
| [[Hrafnhildur Guðnadóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 11
| 0
| 12
|-
| '''6'''
| [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir]]
| {{Lið Fjölnir}}
| 9 + 2
| 0
| 12 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
o7bnu41ct5flcjoivjhrdw66u6fzxy4
Flokkur:Saga Kólumbíu
14
192403
1975246
2026-08-14T12:17:09Z
Akigka
183
Bjó til síðu með „[[Flokkur:Saga Suður-Ameríku]] [[Flokkur:Kólumbía]]“
1975246
wikitext
text/x-wiki
[[Flokkur:Saga Suður-Ameríku]]
[[Flokkur:Kólumbía]]
s9kq1cyivixxlujwpkqb8dx3my630yz
Noh-leikur
0
192404
1975248
2026-08-14T12:53:58Z
Akigka
183
Tilvísun á [[No-leikur]]
1975248
wikitext
text/x-wiki
#TILVÍSUN[[No-leikur]]
ol5zx0szbzx70lrk4xugt3uqcyau0z6
Spjall:Múgsaxari
1
192405
1975251
2026-08-14T13:03:16Z
Akigka
183
Nýr hluti: /* Sameina? */
1975251
wikitext
text/x-wiki
== Sameina? ==
[[Sláttutætari]] virðist fjalla um nákvæmlega sama hlut. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 13:03 (UTC)
agoyxnwnbdwv6vfrhki9pvlvtymtfaq
1975252
1975251
2026-08-14T13:08:25Z
Akigka
183
/* Sameina? */ Svar
1975252
wikitext
text/x-wiki
== Sameina? ==
[[Sláttutætari]] virðist fjalla um nákvæmlega sama hlut. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 13:03 (UTC)
:Eða er þetta það sama og [[:en:Conditioner (farming)]]? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 13:08 (UTC)
f8ppdheu3hkt2r2cpsk16luki23r2q0
Spjall:Geirfuglsmálið
1
192406
1975265
2026-08-14T14:03:12Z
Akigka
183
Nýr hluti: /* Sameina? */
1975265
wikitext
text/x-wiki
== Sameina? ==
Gera að kafla í greininni [[Geirfugl]]? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 14:03 (UTC)
ssv2n3m7hboxb8bdnnc3bz28w1dv30f
1975266
1975265
2026-08-14T14:06:36Z
Berserkur
10188
1975266
wikitext
text/x-wiki
== Sameina? ==
Gera að kafla í greininni [[Geirfugl]]? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 14:03 (UTC)
: Já, bókað.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 14:06 (UTC)
aeh79thwc06038v1dfidsa5rduozs4m
Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 2009
14
192407
1975269
2026-08-14T14:14:42Z
Akigka
183
Bjó til síðu með „[[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir á 21. öld]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári]] [[Flokkur:2009]]“
1975269
wikitext
text/x-wiki
[[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir á 21. öld]]
[[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári]]
[[Flokkur:2009]]
5ecbds5fy6diflzkvl6yejy9d14h3id
Álkuætt
0
192408
1975275
2026-08-14T14:45:29Z
Akigka
183
Tilvísun á [[Svartfuglar]]
1975275
wikitext
text/x-wiki
#TILVÍSUN[[Svartfuglar]]
9u9x2l2jelomqlg94t6xgz1tuj95dml
Jørn Lande
0
192409
1975292
2026-08-14T18:31:20Z
Berserkur
10188
Bjó til síðu með „[[Mynd:Jorn live at Brewhouse - Göteborg.jpg|thumb|Lande.]] '''Jørn Marumsrud Lande''' (f. [[31. maí]] [[1968]]) er norskur rokksöngvari. Hann hefur verið í ýmsum hljómsveitum eins og Ark, Beyond Twilight, Millenium, Vagabond, The Snakes og þýska [[power metal]] bandinu Masterplan <ref>[https://www.allmusic.com/artist/jorn-mn0000265625 Jorn Lande] Allmusic</ref> Þá hefur hann sungið inn á plötur með [[Ayreon]], [[Tony Iommi]] og gefið út plötur...“
1975292
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Jorn live at Brewhouse - Göteborg.jpg|thumb|Lande.]]
'''Jørn Marumsrud Lande''' (f. [[31. maí]] [[1968]]) er norskur rokksöngvari.
Hann hefur verið í ýmsum hljómsveitum eins og Ark, Beyond Twilight, Millenium, Vagabond, The Snakes og þýska [[power metal]] bandinu Masterplan <ref>[https://www.allmusic.com/artist/jorn-mn0000265625 Jorn Lande] Allmusic</ref> Þá hefur hann sungið inn á plötur með [[Ayreon]], [[Tony Iommi]] og gefið út plötur með söngvara [[Symphony X]], Russell Allen undir heitinu Allen/Lande. Einnig hefur hann gefið út fjölda sólóplatna.
Árið 1994 söng hann lag sem varð einkennislag norska landsliðsins í knattspyrnu, ''Alt for Norge''.
==Tilvísanir==
{{F|1968}}
[[Flokkur:Norskir tónlistarmenn]]
fotqjhlvac2yfmq53l4vq1jfk6wqvx7
Hvíthvalaætt
0
192410
1975293
2026-08-14T18:41:06Z
Akigka
183
Bjó til síðu með „{{Taxobox | fossil_range = [[Síðmíósen]]-[[Nútími|Nútíma]] | image = Belugawhale MMC.jpg | image_caption = [[Mjaldur]] | regnum = [[Dýr]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | infraclassis = [[Legkökudýr]] (''Placentalia'') | ordo = [[Klaufdýr]] (''Artiodactyla'') | infraordo = [[Hvalir]] (''Cetacea'') | superfamilia = ''[[Delphinoidea]]'' | familia = Monodontidae | authority = John Edward Gra...“
1975293
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| fossil_range = [[Síðmíósen]]-[[Nútími|Nútíma]]
| image = Belugawhale MMC.jpg
| image_caption = [[Mjaldur]]
| regnum = [[Dýr]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'')
| infraclassis = [[Legkökudýr]] (''Placentalia'')
| ordo = [[Klaufdýr]] (''Artiodactyla'')
| infraordo = [[Hvalir]] (''Cetacea'')
| superfamilia = ''[[Delphinoidea]]''
| familia = Monodontidae
| authority = [[John Edward Gray|J. E. Gray]], 1821
| type_genus = ''[[Náhvalur|Monodon]]''
| type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|C. Linnaeus]], 1758
| subdivision_ranks = Ættkvíslir
| subdivision = ''[[Náhvalur|Monodon]]''<br />
''[[Mjaldur|Delphinapterus]]''
| range_map = Monodontidae distribution.png
| range_map_caption = Dreifing hvíthvala:<br/>''Monodon'': rauður, ''Delphinapterus'': blár. Sameiginlegt: fjólublár.
}}
'''Hvíthvalaætt''' ([[fræðiheiti]]: ''Monodontidae'') er [[ætt (flokkunarfræði)|ætt]] [[tannhvalir|tannhvala]] sem telur aðeins tvær tegundir: [[mjaldur]] og [[náhvalur|náhval]]. Auk þeirra eru minnst fjórar aðrar tegundir þekktar sem [[steingervingur|steingervingar]].<ref name=Bohaskaia>{{Cite journal|author=Jorge Vélez-Juarbe|author2=Nicholas D. Pyenson|name-list-style=amp |year=2012 |title=''Bohaskaia monodontoides'', a new monodontid (Cetacea, Odontoceti, Delphinoidea) from the Pliocene of the western North Atlantic Ocean |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=32 |issue=2 |pages=476–484 |doi=10.1080/02724634.2012.641705 |bibcode=2012JVPal..32..476V |s2cid=55606151}}</ref> Báðar tegundir lifa kringum [[Norður-Íshaf]]ið. Þetta eru tiltölulega litlir hvalir, 3-5 metrar að lengd, með hnúð á enni (líkt og aðrir tannhvalir), og engar framtennur. Þeir eru ekki með eiginlegan bakugga, heldur langan hrygg eftir bakinu sem er meira áberandi hjá náhvölum. Líkt og aðrir hvalir nota þeir [[bergmálsmiðun]] til að synda eftir.<ref name=EoM>{{cite book|editor= Macdonald, D.|author= Brodie, Paul|year= 1984|title= The Encyclopedia of Mammals|publisher= Facts on File|location= New York|pages= [https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/200 200–203]|isbn= 978-0-87196-871-5|url-access= registration|url= https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/200}}</ref> Mjaldrar finnast nyrst í [[Atlantshaf]]i og [[Kyrrahaf]]i, en náhvalir eru aðeins í Norður-Íshafi og nyrst í Atlantshafi.
Hvíthvalir eru rándýr og nærast á ýmsum fiskum, skeldýrum, og litlum krabbadýrum. Þeir eru með litlar tennur. Mjaldurinn er með margar einfaldar tennur, en náhvalurinn aðeins með tvær og önnur þeirra myndar stóra skögultönn hjá karldýrum. [[Meðganga]] hjá báðum tegundum tekur 14-15 mánuði, og þeir fæða nær alltaf aðeins einn kálf. Kálfarnir eru á brjósti í tvö ár og ná kynþroska 5 til 8 ára gamlir. Fjölskyldur ferðast saman í hópum sem geta talið nokkur hundruð dýr.<ref name=EoM/>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
[[Flokkur:Tannhvalir]]
j25xzjdefzm5woeyh10nuykwtlh10jz
Hvíthveli
0
192411
1975294
2026-08-14T18:43:54Z
Akigka
183
Tilvísun á [[Hvíthvalaætt]]
1975294
wikitext
text/x-wiki
#TILVÍSUN[[Hvíthvalaætt]]
2gmi0keujhx7yxae3ucth84xtgslmuy
Flokkur:Lagt niður 1889
14
192412
1975303
2026-08-14T20:35:51Z
Berserkur
10188
Bjó til síðu með „[[Flokkur:1889]] [[Flokkur:Lagt niður á 19. öld]]“
1975303
wikitext
text/x-wiki
[[Flokkur:1889]]
[[Flokkur:Lagt niður á 19. öld]]
j784bn4h8t4gio8pi4engry80tq8gy2
Spjall:Fjallafræhyrna
1
192413
1975306
2026-08-14T21:32:15Z
MyraMidnight
41218
Nýr hluti: /* Tvö fræðiheiti */
1975306
wikitext
text/x-wiki
== Tvö fræðiheiti ==
Náttúrufræðistofnun will segja að þetta sé ''[https://www.natt.is/is/biota/plantae/tracheophyta/magnoliopsida/caryophyllaceae/fjallafraehyrna-cerastium-nigrescens Cerastium nigrescens]'' en greinin tengist við ''[[:en:Cerastium arcticum|Cerastium arcticum]]'' (og lýsingin þar segjir að þetta vaxi þá á Íslandi, Grænlandi, Noregi og Færeyjum). Á enwiki eru það aðskildar jurtir, en báðar vísa í fjallafræhyrnu hér á iswiki. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 21:32 (UTC)
6bzawm9nmkqg5w1iiixiba5ncji14xq
1975307
1975306
2026-08-14T21:36:16Z
MyraMidnight
41218
/* Tvö fræðiheiti */ Svar
1975307
wikitext
text/x-wiki
== Tvö fræðiheiti ==
Náttúrufræðistofnun will segja að þetta sé ''[https://www.natt.is/is/biota/plantae/tracheophyta/magnoliopsida/caryophyllaceae/fjallafraehyrna-cerastium-nigrescens Cerastium nigrescens]'' en greinin tengist við ''[[:en:Cerastium arcticum|Cerastium arcticum]]'' (og lýsingin þar segjir að þetta vaxi þá á Íslandi, Grænlandi, Noregi og Færeyjum). Á enwiki eru það aðskildar jurtir, en báðar vísa í fjallafræhyrnu hér á iswiki. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 21:32 (UTC)
:Íðorðabankinn kemur hinsvegar með ''Cerastium nigrescens subsp. arcticum'' (sem kallast „kirtilfræhyrna“ þar). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 14. ágúst 2026 kl. 21:36 (UTC)
6cd1n57wd8vw612bzsbsrnujjhd8yl5
1. deild kvenna í knattspyrnu 2004
0
192414
1975308
2026-08-14T21:42:46Z
Nipas2
54688
Bjó til síðu með „{{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2004 | mynd = | ár = '''2004''' | Meistarar = '''{{Lið Keflavík}}''' | upp um deild = '''{{Lið Keflavík}}'''<br>'''{{Lið ÍA}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (.... m/leik) | markahæstur = '''29 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] ({{Lið Þróttur R.}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]...“
1975308
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2004
| mynd =
| ár = '''2004'''
| Meistarar = '''{{Lið Keflavík}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Keflavík}}'''<br>'''{{Lið ÍA}}'''
| spilaðir leikir = ..
| mörk skoruð = ... (.... m/leik)
| markahæstur = '''29 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] ({{Lið Þróttur R.}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 23. sinn árið '''2004'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
|
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Reykjaneshöllin]]
|
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Ægir}}
| [[Þorlákshöfn ]]
| [[Þorlákshafnarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188083&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''{{Lið Keflavík}}'''
||12||11||1||0||133||7||126||'''34'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||8||1||3||77||15||62||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||12||7||0||5||58||30||28||'''21'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||{{Lið Álftanes}}
||12||1||2||9||11||102||-91||'''5'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Ægir|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægir]]
||12||0||2||10||10||135||-125||'''2'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 1!!Álf!!Hau!!HK/V!!Kef!!Ægi
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||-||'''XXX'''||-||-||-
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||-||-||'''XXX'''||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||-||-||-||'''XXX'''||-
|-
|align="left"|{{Lið Ægir}}
||-||-||-||-||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 2!!Álf!!Hau!!HK/V!!Kef!!Ægi
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||-||'''XXX'''||-||-||-
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||-||-||'''XXX'''||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||-||-||-||'''XXX'''||-
|-
|align="left"|{{Lið Ægir}}
||-||-||-||-||'''XXX'''
|}
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fylkisvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
| [[Blönduós]] [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Fylkisvöllur]] [[Sauðárkróksvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akraneshöllin]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Hertz völlurinn]]
|
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|
| 8. s., [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|Landsbankad.]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188044&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''
||12||12||0||0||79||13||66||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}'''
||12||9||0||3||72||19||53||'''27'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||5||0||7||33||41||-7||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||12||4||0||8||31||56||-25||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Hvöt|1}}"| ||{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||12||0||0||12||4||90||-85||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!Fyl!!H/T!! ÍA !! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||'''XXX'''||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||-||'''XXX'''||-||-||-
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||-||-||'''XXX'''||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||-||-||-||'''XXX'''||-
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||-||-||-||-||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!Fyl!!H/T!! ÍA !! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||'''XXX'''||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||-||'''XXX'''||-||-||-
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||-||-||'''XXX'''||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||-||-||-||'''XXX'''||-
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||-||-||-||-||'''XXX'''
|}
|}
== C riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|
| 6. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
|
| 3. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 12. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=12|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||8||6||1||1||36||9||27||'''19'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2|| ||[[Höttur]]
||8||3||0||5||13||28||-15||'''9'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||8||2||1||5||14||26||-12||'''7'''
|-
| || ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
| align="center" | '''Vikið úr keppni'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!FKK!!Höt!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||'''XXX'''||3-4||3-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||0-1||'''XXX'''||0-6
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-1||4-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!FKK!!Höt!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||'''XXX'''||3-1||1-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||4-2||'''XXX'''||4-3
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-0||6-0||'''XXX'''
|}
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''21. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
2. umferð, ''24. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
=== Úrslit ===
Úrslit ''28. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
== Aukakeppni 1. deild ==
''11. og 15 september 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Promotion/Relegation Playoff|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html||website=www.rsssf.org|publisher=www.rsssf.org|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1. deild kvenna 2003]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|1. deild kvenna 2005]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 B riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=11|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 úrslit|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2004.html#W2D|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2004}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
fusboetii6dc63jygf3p7cicqx692uq
1975315
1975308
2026-08-14T22:53:44Z
Nipas2
54688
1975315
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2004
| mynd =
| ár = '''2004'''
| Meistarar = '''{{Lið Keflavík}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Keflavík}}'''<br>'''{{Lið ÍA}}'''
| spilaðir leikir = ..
| mörk skoruð = ... (.... m/leik)
| markahæstur = '''29 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] ({{Lið Þróttur R.}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 23. sinn árið '''2004'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
|
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Reykjaneshöllin]]
|
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Ægir}}
| [[Þorlákshöfn ]]
| [[Þorlákshafnarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188083&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''{{Lið Keflavík}}'''
||12||11||1||0||133||7||126||'''34'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||8||1||3||77||15||62||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||12||7||0||5||58||30||28||'''21'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||{{Lið Álftanes}}
||12||1||2||9||11||102||-91||'''5'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Ægir|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægir]]
||12||0||2||10||10||135||-125||'''2'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 1!!Álf!!Hau!!HK/V!!Kef!!Ægi
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||1-2||0-6||0-10||3-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||6-1||'''XXX'''||2-1||1-5||7-1
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||3-0||3-1||'''XXX'''||0-7||16-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||19-0||10-0||1-0||'''XXX'''||17-1
|-
|align="left"|{{Lið Ægir}}
||4-4||0-9||0-19||0-15||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 2!!Álf!!Hau!!HK/V!!Kef!!Ægi
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||—||0-12||0-17||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||11-0||'''XXX'''||—||—||10-0
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||—||3-1||'''XXX'''||—||11-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||—||5-2||3-3||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Ægir}}
||2-2||—||—||0-22||'''XXX'''
|}
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fylkisvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
| [[Blönduós]] [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Fylkisvöllur]] [[Sauðárkróksvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akraneshöllin]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Hertz völlurinn]]
|
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|
| 8. s., [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|Landsbankad.]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188044&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''
||12||12||0||0||79||13||66||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}'''
||12||9||0||3||72||19||53||'''27'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||5||0||7||33||41||-7||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||12||4||0||8||31||56||-25||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Hvöt|1}}"| ||{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||12||0||0||12||4||90||-85||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!Fyl!!H/T!! ÍA !! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||'''XXX'''||5-1||1-6||5-1||2-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||1-7||'''XXX'''||2-6||0-8||0-7
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||8-0||10-0||'''XXX'''||8-0||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||5-3||7-0||2-6||'''XXX'''||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||13-2||11-0||2-3||6-1||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!Fyl!!H/T!! ÍA !! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||'''XXX'''||—||0-4||—||2-8
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||0-2||'''XXX'''||—||0-3||—
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||—||13-0||'''XXX'''|||—||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||3-2||—||2-7||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||—||11-0||—||3-1||'''XXX'''
|}
|}
== C riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|
| 6. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
|
| 3. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 12. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=12|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||8||6||1||1||36||9||27||'''19'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2|| ||[[Höttur]]
||8||3||0||5||13||28||-15||'''9'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||8||2||1||5||14||26||-12||'''7'''
|-
| || ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
| align="center" | '''Vikið úr keppni'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!FKK!!Höt!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||'''XXX'''||3-4||3-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||0-1||'''XXX'''||0-6
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-1||4-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!FKK!!Höt!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||'''XXX'''||3-1||1-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||4-2||'''XXX'''||4-3
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-0||6-0||'''XXX'''
|}
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''21. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
2. umferð, ''24. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
=== Úrslit ===
Úrslit ''28. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
== Aukakeppni 1. deild ==
''11. og 15 september 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Promotion/Relegation Playoff|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html||website=www.rsssf.org|publisher=www.rsssf.org|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
Lau ''11. september 2004''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 11. september 2004<br /> [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 1 – 6
|lið2= {{Lið ÍA}}
|skýrsla= [https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html Leikskýrsla]
|mörk1= <br>([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|9}}
|mörk2= <br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|24}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|86}}
|leikvangur= [[Akureyrarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ?
|}}
Mið ''15. september 2004''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. september 2004<br /> [[GMT]]
|lið1= {{Lið ÍA}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|63}}<nowiki></nowiki>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Benediktsdóttir|Á. Benediktsdóttir]] ([[Vítaspyrnukeppni (knattspyrna)|vít.]]) {{mark|87}}
|mörk2= <br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|77}}
|leikvangur= [[Akraneshöllin]]
|áhorfendur=
|dómari= ?
|}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1. deild kvenna 2003]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|1. deild kvenna 2005]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 B riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=11|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 úrslit|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2004.html#W2D|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2004}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
bjnhji6zdjjegjfaicz1bbxyyommzds
Kvörn (aðgreining)
0
192415
1975311
2026-08-14T22:05:07Z
MyraMidnight
41218
Bjó til síðu með „'''kvörn''' getur átt við eftirfarandi: * [[Kvörn]]; áhald eða tæki til að mylja eða mala eitthvað * [[Kaffibrennslan Kvörn]]; fyrirtæki á Austurlandi sem selur ristaðar kaffibaunir * [[Kvarnir]]; par af skynfærum sem finnast í fiskum {{aðgreining|kvörn}}“
1975311
wikitext
text/x-wiki
'''kvörn''' getur átt við eftirfarandi:
* [[Kvörn]]; áhald eða tæki til að mylja eða mala eitthvað
* [[Kaffibrennslan Kvörn]]; fyrirtæki á Austurlandi sem selur ristaðar kaffibaunir
* [[Kvarnir]]; par af skynfærum sem finnast í fiskum
{{aðgreining|kvörn}}
5n51njnaxwj52g8et0ci5kc9cfiztmo
Kvörn
0
192416
1975313
2026-08-14T22:25:36Z
MyraMidnight
41218
Bjó til síðu með „{{aðgreiningartengill|kvörn (aðgreining)|kvörn}} '''Kvörn''' er áhald eða tæki sem er notað til að mylja efni niður í smærri hluta eða duft. Einföldustu og elstu kvarnirnar notuðu tvo kvarnsteina sem lágu ofan á hvorn öðrum og korn látið ofan í gat í efri steininum og var síðan kornið malað með því að snúa efri steininum þar til hveiti sáldraðist út á milli steinanna sem safnaðist fyrir í kassa sem kvarnsteinarnir voru setti...“
1975313
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|kvörn (aðgreining)|kvörn}}
'''Kvörn''' er áhald eða tæki sem er notað til að mylja efni niður í smærri hluta eða duft. Einföldustu og elstu kvarnirnar notuðu tvo kvarnsteina sem lágu ofan á hvorn öðrum og korn látið ofan í gat í efri steininum og var síðan kornið malað með því að snúa efri steininum þar til hveiti sáldraðist út á milli steinanna sem safnaðist fyrir í kassa sem kvarnsteinarnir voru settir í.<ref>{{Vefheimild|url=https://ferlir.is/kvarnarsteinar/|titill=Kvarnsteinar|útgefandi=Ferlir|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
hqskz9n9p89eg0uu1ekq5r96m6ljvnh
1975314
1975313
2026-08-14T22:42:28Z
MyraMidnight
41218
flokkur, myndir og nýsteinöld
1975314
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|kvörn (aðgreining)|kvörn}}
[[Mynd:Mlynek.jpg|alt=hefðbundin kaffikvörn|thumb|Hefðbundin handknúin kaffikvörn]]
[[Mynd:Jato An ancient tool used to grind food item in Nepal.ogv|thumb|Konur í [[Nepal]] að nota kvarnsteina til að mylja grjón]]
'''Kvörn''' er áhald eða tæki sem er notað til að mylja efni niður í smærri hluta eða duft. Einföldustu og elstu kvarnirnar notuðu tvo kvarnsteina sem lágu ofan á hvorn öðrum og korn látið ofan í gat í efri steininum og var síðan kornið malað með því að snúa efri steininum þar til hveiti sáldraðist út á milli steinanna sem safnaðist fyrir í kassa sem kvarnsteinarnir voru settir í.<ref>{{Vefheimild|url=https://ferlir.is/kvarnarsteinar/|titill=Kvarnsteinar|útgefandi=Ferlir|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026}}</ref>
Kvarnsteinar voru fyrst notaðir á [[nýsteinöld]] til þess að mylja niður kornvörur í hveiti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.britannica.com/technology/quern|titill=Quern|útgefandi=Britannica|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026|tungumál=enska}}</ref>
== Tengt efni ==
* [[Mortél]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{commons|kvörnum}}
[[Flokkur:Áhöld]]
duwrwxocb1gp0jzkwsrptuzv4wunv6t
1975317
1975314
2026-08-14T23:31:47Z
MyraMidnight
41218
myllur og nútíma kvarnir
1975317
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|kvörn (aðgreining)|kvörn}}
[[Mynd:Jato An ancient tool used to grind food item in Nepal.ogv|thumb|Konur í [[Nepal]] að nota kvarnsteina til að mylja grjón]]
'''Kvörn''' er áhald eða tæki sem er notað til að mylja efni niður í smærri hluta eða duft. Einföldustu og elstu kvarnirnar notuðu tvo kvarnsteina sem lágu ofan á hvorn öðrum og korn látið ofan í gat í efri steininum og var síðan kornið malað með því að snúa efri steininum þar til hveiti sáldraðist út á milli steinanna sem safnaðist fyrir í kassa sem kvarnsteinarnir voru settir í.<ref>{{Vefheimild|url=https://ferlir.is/kvarnarsteinar/|titill=Kvarnsteinar|útgefandi=Ferlir|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026}}</ref>
Kvarnsteinar voru fyrst notaðir á [[nýsteinöld]] til þess að mylja niður kornvörur í hveiti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.britannica.com/technology/quern|titill=Quern|útgefandi=Britannica|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026|tungumál=enska}}</ref>
== Myllur ==
Myllur eru stærri útgáfur af kvörnum, þar sem kvarnsteinarnir (einnig kallaðir myllusteinar) miklu stærri, og eru þær oft nefndar eftir því afli sem er notað til að knýja þær.
* [[vindmylla]] notar vindafl
* [[vatnsmylla]] notar vatnsafl
== Nútíma kvarnir ==
[[Mynd:Mlynek.jpg|alt=hefðbundin kaffikvörn|thumb|Hefðbundin handknúin kaffikvörn]]
Nýlegri og smærri kvarnir nota núorðið einskonar gíra sem snúast og mylur þannig t.d. kaffi eða krydd.
=== Myndasafn ===
<gallery>
Kaffekvarn_-_Coffee_Grinder_-_Klingenthal_-_2025.jpg | Þýsk kaffikvörn framleidd af Klingenthall
Peppermill.jpg|Krydd- eða piparkvörn
Disposable_salt_mill,_computed_tomogram_(4).jpg|Tölvugerð mynd af einnota kryddkvörn sem sýnir kvarn-gírinn
</gallery>
== Tengt efni ==
* [[Mortél]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{commons|kvörnum}}
[[Flokkur:Áhöld]]
8myb8zrqgbgvdu2kktjmkhrmxzpvfux
1975324
1975317
2026-08-15T00:26:42Z
MyraMidnight
41218
leiðrétti commons tengil
1975324
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|kvörn (aðgreining)|kvörn}}
[[Mynd:Jato An ancient tool used to grind food item in Nepal.ogv|thumb|Konur í [[Nepal]] að nota kvarnsteina til að mylja grjón]]
'''Kvörn''' er áhald eða tæki sem er notað til að mylja efni niður í smærri hluta eða duft. Einföldustu og elstu kvarnirnar notuðu tvo kvarnsteina sem lágu ofan á hvorn öðrum og korn látið ofan í gat í efri steininum og var síðan kornið malað með því að snúa efri steininum þar til hveiti sáldraðist út á milli steinanna sem safnaðist fyrir í kassa sem kvarnsteinarnir voru settir í.<ref>{{Vefheimild|url=https://ferlir.is/kvarnarsteinar/|titill=Kvarnsteinar|útgefandi=Ferlir|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026}}</ref>
Kvarnsteinar voru fyrst notaðir á [[nýsteinöld]] til þess að mylja niður kornvörur í hveiti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.britannica.com/technology/quern|titill=Quern|útgefandi=Britannica|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026|tungumál=enska}}</ref>
== Myllur ==
Myllur eru stærri útgáfur af kvörnum, þar sem kvarnsteinarnir (einnig kallaðir myllusteinar) miklu stærri, og eru þær oft nefndar eftir því afli sem er notað til að knýja þær.
* [[vindmylla]] notar vindafl
* [[vatnsmylla]] notar vatnsafl
== Nútíma kvarnir ==
[[Mynd:Mlynek.jpg|alt=hefðbundin kaffikvörn|thumb|Hefðbundin handknúin kaffikvörn]]
Nýlegri og smærri kvarnir nota núorðið einskonar gíra sem snúast og mylur þannig t.d. kaffi eða krydd.
=== Myndasafn ===
<gallery>
Kaffekvarn_-_Coffee_Grinder_-_Klingenthal_-_2025.jpg | Þýsk kaffikvörn framleidd af Klingenthall
Peppermill.jpg|Krydd- eða piparkvörn
Disposable_salt_mill,_computed_tomogram_(4).jpg|Tölvugerð mynd af einnota kryddkvörn sem sýnir kvarn-gírinn
</gallery>
== Tengt efni ==
* [[Mortél]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{commons|category:querns|kvörnum}}
[[Flokkur:Áhöld]]
2ym480o0y8bepzi7xh0wsqkbt038alq
1975328
1975324
2026-08-15T07:41:13Z
MyraMidnight
41218
Tengill og mynd
1975328
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|kvörn (aðgreining)|kvörn}}
[[Mynd:Jato An ancient tool used to grind food item in Nepal.ogv|thumb|Konur í [[Nepal]] að nota kvarnsteina til að mylja grjón]]
'''Kvörn''' er áhald eða tæki sem er notað til að mylja efni niður í smærri hluta eða duft. Einföldustu og elstu kvarnirnar notuðu tvo kvarnsteina sem lágu ofan á hvorn öðrum og korn látið ofan í gat í efri steininum og var síðan kornið malað með því að snúa efri steininum þar til hveiti sáldraðist út á milli steinanna sem safnaðist fyrir í kassa sem kvarnsteinarnir voru settir í.<ref>{{Vefheimild|url=https://ferlir.is/kvarnarsteinar/|titill=Kvarnsteinar|útgefandi=Ferlir|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026}}</ref>
[[Mynd:Meule et broyeur - Orgnac.JPG|alt=Kvarnsteinn frá nýsteinöld|thumb|Kvarnsteinn frá nýsteinöld]]
Kvarnsteinar voru fyrst notaðir á [[nýsteinöld]] til þess að mylja niður kornvörur í hveiti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.britannica.com/technology/quern|titill=Quern|útgefandi=Britannica|mánuðurskoðað=14. ágúst|árskoðað=2026|tungumál=enska}}</ref>
== Myllur ==
[[Mylla|Myllur]] eru stærri útgáfur af kvörnum, þar sem kvarnsteinarnir (einnig kallaðir myllusteinar) miklu stærri, og eru þær oft nefndar eftir því afli sem er notað til að knýja þær.
* [[vindmylla]] notar vindafl
* [[vatnsmylla]] notar vatnsafl
== Nútíma kvarnir ==
[[Mynd:Mlynek.jpg|alt=hefðbundin kaffikvörn|thumb|Hefðbundin handknúin kaffikvörn]]
Nýlegri og smærri kvarnir nota núorðið einskonar gíra sem snúast og mylur þannig t.d. kaffi eða krydd.
=== Myndasafn ===
<gallery>
Kaffekvarn_-_Coffee_Grinder_-_Klingenthal_-_2025.jpg | Þýsk kaffikvörn framleidd af Klingenthall
Peppermill.jpg|Krydd- eða piparkvörn
Disposable_salt_mill,_computed_tomogram_(4).jpg|Tölvugerð mynd af einnota kryddkvörn sem sýnir kvarn-gírinn
</gallery>
== Tengt efni ==
* [[Mortél]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{commons|category:querns|kvörnum}}
[[Flokkur:Áhöld]]
dzow9ldnmmazjlj3qm7of3cj854zkp7
Mylla (aðgreining)
0
192417
1975316
2026-08-14T23:28:53Z
MyraMidnight
41218
Tilvísun á [[Kvörn]]
1975316
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[kvörn]]
6a6irsizy511t6h8xovi6ay85641k76
1975318
1975316
2026-08-14T23:39:54Z
MyraMidnight
41218
Fjarlægði endurbeiningu á [[Kvörn]]
1975318
wikitext
text/x-wiki
'''Mylla''' getur átt við eftirfarandi:
*mannvirki sem malar korn
** [[Vatnsmylla]]
** [[Vindmylla]]
* [[Mylla (spil)]]; einfalt tveggja-manna [[spil (leikur)|spil]].
* [[Myllan bakarí]]
{{aðgreining|mylla}}
bu70zjpoi1jeidlt6hwu0p31mtviscw
1975319
1975318
2026-08-14T23:42:53Z
MyraMidnight
41218
tengill í mannvirki
1975319
wikitext
text/x-wiki
'''Mylla''' getur átt við eftirfarandi:
*[[mannvirki]] sem malar korn
** [[Vatnsmylla]]
** [[Vindmylla]]
* [[Mylla (spil)]]; einfalt tveggja-manna [[spil (leikur)|spil]].
* [[Myllan bakarí]]
{{aðgreining|mylla}}
n792hmkndzlmqfu1dwpy54cq018bygp
1975320
1975319
2026-08-14T23:47:10Z
MyraMidnight
41218
MyraMidnight færði [[Mylla]] á [[Mylla (aðgreining)]]: Aðgreining
1975319
wikitext
text/x-wiki
'''Mylla''' getur átt við eftirfarandi:
*[[mannvirki]] sem malar korn
** [[Vatnsmylla]]
** [[Vindmylla]]
* [[Mylla (spil)]]; einfalt tveggja-manna [[spil (leikur)|spil]].
* [[Myllan bakarí]]
{{aðgreining|mylla}}
n792hmkndzlmqfu1dwpy54cq018bygp
1975323
1975320
2026-08-15T00:04:07Z
MyraMidnight
41218
uppfæri með tengill í mylla
1975323
wikitext
text/x-wiki
'''Mylla''' getur átt við eftirfarandi:
*[[Mylla]]; [[mannvirki]] sem malar korn
** [[Vatnsmylla]]
** [[Vindmylla]]
* [[Mylla (spil)]]; einfalt tveggja-manna [[spil (leikur)|spil]].
* [[Myllan bakarí]]
{{aðgreining|mylla}}
1mb0f4jriideetzm2j4iuuqibu08758
1975329
1975323
2026-08-15T07:55:05Z
MyraMidnight
41218
Fleirri tenglar
1975329
wikitext
text/x-wiki
'''Mylla''' getur átt við eftirfarandi:
*[[Mylla]]; [[mannvirki]] sem malar korn
** [[Vatnsmylla]]
** [[Vindmylla]]
* [[Mylla (spil)]]; einfalt tveggja-manna [[spil (leikur)|spil]].
* [[Myllan bakarí]]
* [[Myllutákn]], annað nafn yfir tvíkross
** [[Myllumerki]], merki notað á [[Samfélagsmiðill|samfélagsmiðlum]]
* [[Myllusetur]], skáldað sveitasetur úr myndasögunni [[Ævintýri Tinna]]
{{aðgreining|mylla}}
suc00j1kffdorbgh3ckne2n5mbqk5y9
1975330
1975329
2026-08-15T08:06:56Z
MyraMidnight
41218
Greinamerki
1975330
wikitext
text/x-wiki
'''Mylla''' getur átt við eftirfarandi:
*[[Mylla]]; [[mannvirki]] sem malar korn
** [[Vatnsmylla]]
** [[Vindmylla]]
* [[Mylla (spil)]]; einfalt tveggja-manna [[spil (leikur)|spil]].
* [[Myllan bakarí]]
* [[Myllutákn]], annað nafn yfir [[Greinarmerki|greinamerkið]] tvíkross
** [[Myllumerki]], merki notað á [[Samfélagsmiðill|samfélagsmiðlum]]
* [[Myllusetur]], skáldað sveitasetur úr myndasögunni [[Ævintýri Tinna]]
{{aðgreining|mylla}}
9rfdlg67aslrf9a2ji0s0feqrxhutt1
Mylla
0
192418
1975321
2026-08-14T23:47:10Z
MyraMidnight
41218
MyraMidnight færði [[Mylla]] á [[Mylla (aðgreining)]]: Aðgreining
1975321
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Mylla (aðgreining)]]
7c4dgrbndxqj12hbinkrhy8h4z06p79
1975322
1975321
2026-08-15T00:01:40Z
MyraMidnight
41218
mannvirki sem malar korn (almennt séð)
1975322
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|mylla (aðgreining)|mylla}}
'''Mylla''' er [[mannvirki]] sem malar korn í hveiti og eru til [[vatnsmylla|vatnsmyllur]] og [[vindmylla|vindmyllur]] sem eru nefndar eftir þeim orkugjöfum sem knýja þær.
Þrátt fyrir að myllur séu almennt tengdar við hveitigerð, þá geta þær einnig verið notaðar til að knýja aðra framleiðslu eða verk og má nefna [[Sögunarmylla|sögunarmyllur]] fyrir timburframleiðslu eða rafmagns-vindmyllur sem framleiða [[rafmagn]].
{{Stubbur/mannvirki}}
[[flokkur:mannvirki]]
s8sqgm11egatq8g4css1jcls89o5qkr
1975326
1975322
2026-08-15T06:47:28Z
MyraMidnight
41218
Tenglar og tengt efni
1975326
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|mylla (aðgreining)|mylla}}
'''Mylla''' er [[mannvirki]] sem malar [[korn]] í hveiti og eru til [[vatnsmylla|vatnsmyllur]] og [[vindmylla|vindmyllur]] sem eru nefndar eftir þeim orkugjöfum sem knýja þær.
Þrátt fyrir að myllur séu almennt tengdar við hveitigerð, þá geta þær einnig verið notaðar til að knýja aðra framleiðslu eða verk og má nefna [[Sögunarmylla|sögunarmyllur]] fyrir [[Timbur|timburframleiðslu]] eða raforkuvindmyllur sem framleiða [[rafmagn]].
== Tengt efni ==
* [[Kvörn]]
{{Stubbur/mannvirki}}
[[flokkur:mannvirki]]
865zf7se0awq7b4achltad7ep2wf8xm