Wikipedia
iswiki
https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
Miðill
Kerfissíða
Spjall
Notandi
Notandaspjall
Wikipedia
Wikipediaspjall
Mynd
Myndaspjall
Melding
Meldingarspjall
Snið
Sniðaspjall
Hjálp
Hjálparspjall
Flokkur
Flokkaspjall
Gátt
Gáttaspjall
Skjátexti
Skjátextaspjall
Module
Module talk
Event
Event talk
1923
0
1663
1975807
1975258
2026-08-18T16:48:19Z
Berserkur
10188
/* Fædd */
1975807
wikitext
text/x-wiki
{{Ár nav}}
[[Mynd:Einar Jónsson20.jpg|thumb|right|Verk í [[Listasafn Einars Jónssonar|Listasafni Einars Jónssonar]], fyrsta listasafni á Íslandi.]]
[[Mynd:Time Magazine - first cover.jpg|thumb|right|Forsíða fyrsta tölublaðs Time.]]
[[Mynd:Jaroslav Hašek.gif|thumb|right|[[Jaroslav Hasek]], höfundur [[Góði dátinn Svejk|Góða dátans Svejk]].]]
Árið '''1923''' (MCMXXIII í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 23. ár 20. aldar.
== Á Íslandi ==
* [[15. febrúar]] - [[Ingibjörg H. Bjarnason]] tók sæti á [[Alþingi]], fyrst kvenna.
* [[19. apríl]] - Alþýðubókasafn Reykjavíkur (síðar [[Borgarbókasafn Reykjavíkur|Borgarbókasafnið]]) tók til starfa.
* [[1. maí]] - [[Kröfuganga]] var farin í fyrsta skipti á Íslandi á baráttudegi verkalýðsins.
* [[12. júní]] - [[Kaþólska kirkjan]] stofnaði sérstakt postullegt umdæmi (Praefectura á latínu) á Íslandi.
* [[17. júní]] - [[Ævintýri Jóns og Gvendar]], fyrsta alíslenska kvikmyndin var sýnd í Nýja bíói.
* [[24. júní]] -
**[[Listasafn Einars Jónssonar]], fyrsta [[listasafn]] á Íslandi, var vígt.
** Almenningsgarðurinn [[Hellisgerði]] var vígður í Hafnarfirði.
* [[27. október]] - [[Alþingiskosningar 1923|Alþingiskosningar]] voru haldnar.
===Ódagsett===
* [[Húseigendafélagið]] var stofnað.
* [[Borgaraflokkurinn (eldri)]], kosningabandalag borgaralegu aflanna fyrir Alþingiskosningarnar, var stofnaður. Flokkurinn [[Sparnaðarbandalagið]] var lagður niður.
* [[Skutull (tímarit)|Skutull]], málgagn alþýðuflokksmanna var gefið fyrst út.
===Fædd===
* [[5. febrúar]] - [[Friðjón Þórðarson]], alþingismaður og ráðherra (d. [[2009]]).
* [[23. mars]] - [[Baldvin Halldórsson,]] leikari (d. [[2007]]).
* [[9. maí]] - [[Stefán Jónsson (1923-1990)|Stefán Jónsson]], rithöfundur og alþingismaður (d. [[1990]]).
* [[28. maí]] - [[Jónas Árnason]], rithöfundur og alþingismaður (d. [[1998]]).
* [[3. júní]] - [[Pálmi Jónsson]], stofnandi Hagkaupa (d. [[1991]]).
* [[29. júní]] - [[Guðmundur Kjærnested]], skipstjóri Landhelgisgæslunnar (d. [[2005]]).
* [[21. júlí]] - [[Tómas Árnason]], alþingismaður og ráðherra (d. [[2014]])
* [[5. ágúst]] - [[Gísli J. Ástþórsson]], ritstjóri og teiknari (d. [[2012]])
* [[13. ágúst]] - [[Páll Bergþórsson]], veðurfræðingur. (d. [[2024]])
* [[16. ágúst]] - [[Róbert Arnfinnsson]], leikari. (d. [[2013]])
* [[1. október]] - [[Hafsteinn Guðmundsson]], íþróttakennari og æskulýðsfrömuður. (d. [[2012]])
* [[5. október]] - [[Albert Guðmundsson]], knattspyrnu- og stjórnmálamaður (d. [[1994]]).
* [[15. október]] - [[Herdís Þorvaldsdóttir]], leikkona. (d. [[2013]])
*[[28. október]] - [[Margrét Indriðadóttir]], fréttastjóri [[Ríkisútvarpið|RÚV]] (d. [[2016]])
* [[4. nóvember]] - [[Gunnar Huseby]], tvöfaldur Evrópumeistari í kúluvarpi (d. [[1995]]).
===Dáin===
== Erlendis ==
* [[1. janúar]] - [[BBC]] hóf reglubundnar [[útvarp]]sútsendingar.
* [[11. janúar]] - [[Frakkland|Franskar]] og [[Belgía|belgískar]] hersveitir hernámu [[Ruhr-hérað]] til að þvinga [[Þýskaland|Þjóðverja]] til að standa við greiðslu [[stríðsskaðabætur|stríðsskaðabóta]].
* [[2. mars]] - Bandaríska fréttatímaritið [[Time]] kom út í fyrsta sinn.
* [[19. apríl]] - [[Hjalmar Branting]] sagði af sér sem forsætisráðherra Svíþjóðar.
* [[28. apríl]] - [[Wembley-leikvangurinn]] opnaði í London.
* [[Bonar Law]], forsætisráðherra Bretlands, sagði af sér vegna heilsubrests. [[Stanley Baldwin]] tók við embættinu.
* [[23. maí]] - [[IRA]] lýsti yfir [[vopnahlé]]i. Þar með lauk [[Írska borgarastyrjöldin|borgarastyrjöldinni á Írlandi]].
* [[9. júní]] - Herinn tók við völdum í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Forsætisráðherranum Aleksandar Stamboliyski var steypt af stóli og hann stuttu síðar tekinn af lífi.
* [[18. júní]] - [[Etna]] gaus á Ítalíu; 60.000 urðu heimilislaus.
* [[13. júlí]] - [[Hollywood]]-skiltið var sett upp.
* [[15. júlí]] - [[Warren G. Harding]] forseti [[BNA]] rak síðasta fleyg í teina milli [[Fairbanks]] og [[Seward]] og [[Alaska-lestarkerfið]] var klárað.
* [[20. júlí]] - [[Pancho Villa]], mexíkóskur byltingarleiðtogi, var tekinn af lífi í [[Chihuahua]].
* [[2. ágúst]] - [[Calvin Coolidge]] varaforseti tók við sem 30. [[forseti Bandaríkjanna]] þegar [[Warren G. Harding]] lést í embætti.
* [[11. ágúst]] - Fyrstu [[steingervingar]] af [[snareðla|snareðlu]] fundust í [[Góbíeyðimörkin]]ni, Mongólíu.
* [[1. september]] - Geysiharður [[jarðskjálfti]], 7.9 á Richter, skók [[Tokyo]] og [[Yokohama]] í Japan. Um 140.000 manns létust í skjálftanum og miklum [[Eldsvoði|eldsvoða]] sem fylgdi í kjölfar hans. Þúsundir létust einnig í kjölfarið í óeirðum þar sem Kóreubúar í Japan voru myrtir.
* [[13. september]] - [[Valdarán]] hersins á [[Spánn|Spáni]]. [[Miguel Primo de Rivera]] varð [[einræðisherra]].
* [[29. september]] - [[Umboðsstjórn Breta í Palestínu]]: Bretar tóku formlega við stjórn Palestínu.
* [[13. október]] - [[Ankara]] varð höfuðborg [[Tyrkland]]s. [[Kemal Atatürk]] var stuttu síðar kosinn fyrsti forseti landsins.
* [[16. október]] - [[Walt Disney]]-fyrirtækið var stofnað.
* [[29. október]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923]] hófst.
* [[8. nóvember]] - [[Bjórkjallarauppreisnin]] í München. [[Adolf Hitler]] gerði misheppnaða tilraun til að bylta þýsku stjórninni.
* [[15. nóvember]] - [[Óðaverðbólga|Óðaverðbólgan]] í Þýskalandi náði hámarki; fyrir einn Bandaríkjadollar fengust 4.200.000.000.000 þýsk mörk. Ríkisstjórn [[Gustav Stresemann|Stresemanns]] felldi gamla markið úr gildi og tók upp nýjan gjaldmiðil.
* [[6. desember]] - [[Þingkosningar]] í Bretlandi. Enginn flokkur fékk hreinan meirihluta en [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokkurinn]] myndaði skammlífa [[minnihlutastjórn]].
* Skáldsagan ''[[Góði dátinn Svejk]]'' kom út í fyrsta sinn. Höfundurinn, [[Jaroslav Hasek]], var þá nýlátinn.
===Fædd===
* [[31. janúar]] - [[Norman Mailer]], bandarískur rithöfundur (d. [[2007]]).
* [[1. maí]] - [[Joseph Heller]], bandarískur rithöfundur (d. [[1999]]).
* [[26. maí]] - [[Horst Tappert]], þýskur leikari, þekktastur fyrir þættina um [[Derrick]] (d. [[2008]]).
* [[27. maí]] - [[Henry Kissinger]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna (d. [[2023]]).
* [[31. maí]] - [[Rainier III]], fursti af Mónakó (d. [[2005]]).
* [[22. júlí]] - [[Bob Dole]], bandarískur stjórnmálamaður (d. [[2021]]).
* [[21. ágúst]] - [[Shimon Peres]], ísraelskur stjórnmálamaður, forsætisráðherra og forseti Ísraels (d. [[2016]]).
* [[29. ágúst]] - [[Richard Attenborough]], breskur leikari (d. [[2014]]).
* [[1. september]] - [[Rocky Marciano]], bandarískur hnefaleikamaður (d. [[1969]]).
* [[6. september]] - [[Pétur 2. Júgóslavíukonungur]] (d. [[1970]]).
* [[4. október]] - [[Charlton Heston]], bandarískur leikari (d. [[2008]]).
* [[29. október]] - [[Roy Lichtenstein]], bandarískur myndlistarmaður (d. [[1997]]).
* [[20. nóvember]] - [[Nadine Gordimer]], suður-afrískur rithöfundur (d. [[2014]]).
* [[25. nóvember]] - [[Mauno Koivisto]], 9. forseti Finnlands (d. [[2017]]).
* [[2. desember]] - [[Maria Callas]], grísk sópransöngkona (d. [[1977]]).
===Dáin===
* [[3. janúar]] - [[Jaroslav Hasek]], tékkneskur rithöfundur (f. [[1883]]).
* [[11. janúar]] - [[Konstantín 1. Grikklandskonungur]] (f. [[1868]]).
* [[7. febrúar]] - [[Frøken Jensen]] (Kristine Marie Jensen), danskur matreiðslubókahöfundur (f. [[1858]]).
* [[10. febrúar]] - [[Wilhelm Conrad Röntgen]], þýskur eðlisfræðingur og [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Nóbelsverðlaunahafi]] (f. [[1845]]).
* [[26. mars]] - [[Sarah Bernhardt]], frönsk leikkona (f. [[1844]]).
* [[10. júní]] - [[Pierre Loti]], franskur rithöfundur og sjóliðsforingi (f. [[1850]]).
* [[24. júní]] - [[Edith Södergran]], finnskur rithöfundur (f. [[1892]]).
* [[23. júlí]] - [[Pancho Villa]], mexíkóskur byltingarforingi (f. [[1878]]).
* [[2. ágúst]] - [[Warren G. Harding]], 29. forseti Bandaríkjanna (f. [[1865]]).
* [[30. október]] - [[Andrew Bonar Law]], breskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra (f. [[1858]]).
* [[6. desember]] - [[Friedrich Julius Rosenbach]], þýskur vísindamaður (f. [[1842]]).
* [[27. nóvember]] - [[Tage Reedtz-Thott]], danskur forsætisráðherra (f. [[1839]]).
* [[27. desember]] - [[Gustave Eiffel]], franskur verkfræðingur (f. [[1832]]).
== [[Nóbelsverðlaunin]] ==
* [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Robert Andrews Millikan]]
* [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Fritz Pregl]]
* [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Frederick Banting|Frederick Grant Banting]], [[John James Richard Macleod]]
* [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[William Butler Yeats]]
* [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - Voru ekki veitt þetta árið
[[Flokkur:1923]]
pq1em9zcx1egb4106hl9ggryv60kx5j
Evrópusambandið
0
3616
1975906
1959454
2026-08-19T11:52:04Z
Bjarki S
9
veit ekki til hvers þessi tengill var hér, en hann virkar allavega ekki
1975906
wikitext
text/x-wiki
{{Alþjóðasamtök
|fáni = Mynd:Flag of Europe.svg
|fánatexti = [[Evrópufáninn]]
|kjörorð = In varietate concordia
|kjörorð_þýðing = [[latína]]: ''Sameinuð í fjölbreytileika''
|staðsetning = [[Mynd:Global European Union.svg|280px]]
|aðildarríki={{Collapsible list |titlestyle= background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
|title= 27
|{{AUT}} [[Austurríki]]
|{{BEL}} [[Belgía]]
|{{BGR}} [[Búlgaría]]
|{{DNK}} [[Danmörk]]
|{{EST}} [[Eistland]]
|{{FIN}} [[Finnland]]
|{{FRA}} [[Frakkland]]
|{{GRC}} [[Grikkland]]
|{{NLD}} [[Holland]]
|{{IRL}} [[Írska lýðveldið|Írland]]
|{{ITA}} [[Ítalía]]
|{{HRV}} [[Króatía]]
|{{CYP}} [[Kýpur]]
|{{LVA}} [[Lettland]]
|{{LTU}} [[Litáen]]
|{{LUX}} [[Lúxemborg]]
|{{MLT}} [[Malta]]
|{{POL}} [[Pólland]]
|{{PRT}} [[Portúgal]]
|{{ROU}} [[Rúmenía]]
|{{SVK}} [[Slóvakía]]
|{{SVN}} [[Slóvenía]]
|{{ESP}} [[Spánn]]
|{{SWE}} [[Svíþjóð]]
|{{CZE}} [[Tékkland]]
|{{HUN}} [[Ungverjaland]]
|{{DEU}} [[Þýskaland]]}}
|höfuðstöðvar = [[Brussel]] (de facto)<br />[[Strasbourg]]<br />[[Lúxemborg (borg)|Lúxemborg]]
|tungumál = 24 (sjá [[tungumál í Evrópusambandinu]])
|leiðtogar_1 = - [[Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins|Fkv.stjórnar]]<br /> - [[Ráð Evrópusambandsins|Ráðs ESB]]<br /> - [[Evrópska ráðið|Evrópska ráðsins]]<br /> - [[Evrópuþingið|Evrópuþingsins]]
|leiðtogar_2 = [[Ursula von der Leyen]]<br />[[Thérèse Blanchet]]<br />[[António Costa]]<br />[[Roberta Metsola]]
|flatarmál_sæti = 7
|flatarmál = 4.325.675
|fólksfjöldi_sæti = 3
|fólksfjöldi_1 = - Samtals ([[2007]])<br /> - Áætlað ([[2008]])
|fólksfjöldi_2 = 494.070.000<br />499.021.851
|þéttleiki = 115
|vlf_sæti = 1
|vlf_1 = - Samtals ([[2004]])<br /> - VLF á mann
|vlf_2 = € 9,61·10¹²<br />€ 21.125
|stofnun_sem_1 = [[EBE]]
|stofnun_sáttmáli_1 = [[Rómarsáttmáli]]
|stofnun_atburðir_1 = - Undirritun<br /> - Gildistaka
|stofnun_dagsetningar_1 = - [[25. mars]] [[1957]]<br /> - [[1. janúar]] [[1958]]
|stofnun_sem_2 = ESB
|stofnun_sáttmáli_2 = [[Maastrichtsamningurinn]]
|stofnun_atburðir_2 = - Undirritun<br /> - Gildistaka
|stofnun_dagsetningar_2 = - [[7. febrúar]] [[1992]]<br /> - [[1. nóvember]] [[1993]]
|gjaldmiðill = [[Evra]]n (EUR eða €)<br /><small>([[Evrusvæðið]], stofnanir ESB)<br />Í öðrum aðildarríkjum:<br />Í [[ERM|ERM II]]: [[Dönsk króna|DKK]]<br />
Ekki í ERM II: [[Tékknesk króna|CZK]], [[Ungversk fórinta|HUF]], [[Pólskt slot|PLN]], [[Rúmenskt lei|RON]], [[Sænsk króna|SEK]]</small>
|tímabelti = [[UTC]] 0 til +2<br /><small>(+1 til +3 þegar [[sumartími]] er í gildi)<br />(að frönskum [[département]]um utan Evrópu meðtöldum, UTC -4 til +4)</small>
|lén = .eu
|athugasemdir = *ef sambandið er talið ein heild
}}
'''Evrópusambandið '''(stytt '''ESB''') er stjórnmálaleg og efnahagsleg alþjóðasamtök 27 [[Evrópa|Evrópuríkja]] með [[höfuðstöðvar]] í [[Brussel]]. Sambandið var stofnað í núverandi mynd með undirritun [[Maastrichtsamningurinn|Maastrichtsamningsins]] þann [[7. febrúar]] [[1992]] þar sem byggt var á [[Evrópubandalagið|Evrópubandalaginu]]. Rúmlega 500 milljónir borgara búa innan ríkja Evrópusambandsins og samanlagt er [[verg landsframleiðsla]] aðildarríkja um 30% af vergri landsframleiðslu heimsins.
Í Evrópusambandinu er sameiginlegur markaður sem er staðlaður með löggjöf sem öll aðildarríki eru skyldug til þess að setja. Þau lög snúa að hinu svokallaða [[fjórfrelsi]] sem tryggir frjálsa för fólks, varnings, þjónustu og fjármagns um landamæri þeirra. Að auki má nefna sameiginlega viðskiptastefnu, [[Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB|landbúnaðarstefnu]] og [[Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB|sjávarútvegsstefnu]] auk [[Byggðastefna ESB|byggðastefnu]]. Sextán aðildarríki hafa tekið upp sameiginlegan gjaldmiðil, [[evran|evruna]] sem mynda [[Evrusvæðið]]. Evrópusambandið hefur einnig hlutverki að gegna í utanríkismálum, sameiginlegur fulltrúi ESB-ríkja semur um kjör og kosti í [[Alþjóða viðskiptastofnunin]]ni, á fundum [[G7]]-ríkjanna, [[G20]]-ríkjanna og hjá [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]]. Með [[Schengen-samstarfið|Schengen-samstarfinu]] eru [[vegabréf]] óþörf fyrir ríkisborgara 22 ríkja Evrópusambandsins auk fjögurra annarra ríkja utan Evrópusambandsins, það er að segja Noregs, Íslands, Liechtenstein og Sviss þegar kemur að ferðum landanna á milli. Tuttugu og eitt ríki Evrópusambandsins eru meðlimir [[NATO]].
Sem alþjóðasamtök er Evrópusambandið hvorki yfirþjóðlegt né hefðbundin milliríkjasamtök. Helstu stofnanir innan Evrópusambandsins eru [[Ráð Evrópusambandsins|ráðherraráðið]], [[Framkvæmdastjórn ESB|framkvæmdastjórn]], [[Evrópska ráðið]], [[Evrópuþingið]], [[Seðlabanki Evrópu]] og [[Evrópudómstóllinn]]. Til Evrópuþingsins geta þeir kosið sem hafa [[Evrópskur ríkisborgararéttur|evrópskan ríkisborgararétt]].
== Evrópusamtökin ==
Eftir eyðileggingu [[síðari heimsstyrjöld|síðari heimsstyrjaldarinnar]] einsettu Evrópubúar sér að endurbyggja [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. Markmiðið var að koma á varanlegum friði í Evrópu, eftir að hvert [[stríð]]ið hafði rekið annað frá örófi alda.<ref>{{Vefheimild|url=http://ejt.sagepub.com/cgi/content/abstract/11/1/99|titill=European Integration as a Solution to War|höfundur=Mette Eilstrup-Sangiovanni|höfundur2=Daniel Verdier|ár=2005|vefsíða=European Journal of International Relations}}</ref> [[Kola- og stálbandalag Evrópu]] varð fyrsti vísirinn að því að efla samstarf Evrópuríkja, fyrst skyldi leitast við að gera ríkin efnahagslega víxlháð og sáttmálinn um Kola- og stálbandalagið gerði það með því að setja [[kol]]a-, [[járn]]- og [[stál]]framleiðslu undir sameiginlega stjórn og á sameiginlegan [[markaður|markað]]. Það er athyglisvert að Kola- og stálbandalagið varð til upp úr viðræðum [[Frakkland|Frakka]] og [[Þýskaland|Þjóðverja]], en skærur milli þessara tveggja þjóða höfðu verið einn af meginþáttunum í áðurnefndri stríðssögu Evrópu, allt frá því að mörk þess, sem seinna varð að Frakklandi og Þýskalandi nútímans, voru dregin með [[Verdun-samningurinn|Verdun-samningnum]] árið [[843]].
Meðal helstu áhrifavalda að [[Evrópusamruninn|Evrópusamrunanum]] á þessum upphafsárum voru [[Jean Monnet]], [[Robert Schuman]], [[Paul-Henri Spaak]] og [[Alcide de Gasperi]]. Upphaflegu stofnríki Kola- og stálbandalagsins voru [[Belgía]], [[Frakkland]], [[Holland]], [[Lúxemborg]], [[Ítalía]] og [[Vestur-Þýskaland]]. Árið [[1957]] undirrituðu þessi sex ríki [[Rómarsáttmáli|Rómarsáttmálann]]. Þá varð til [[Efnahagsbandalag Evrópu]] (EBE) en því til viðbótar var [[Kjarnorkubandalag Evrópu]] stofnað sem hálf-sjálfstæð stofnun. Áratug seinna, árið [[1967]], gekk [[Samrunasamningurinn]] í gildi en þá voru stofnanir EBE færðar undir einn hatt.
Árið [[1973]] gengu þrjú lönd í EBE: [[Danmörk]], [[Írland]] og [[Bretland]]. Aðildarríki töldu nú níu. [[Noregur|Norðmenn]] höfðu lokið aðildarviðræðum en í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] höfnuðu þeir aðild. Árið [[1979]] var kosið til [[Evrópuþingið|Evrópuþingsins]] í fyrsta skiptið.
[[Grikkland]] gekk í EBE árið [[1981]] og [[Spánn]] og [[Portúgal]] fylgdu eftir árið [[1986]]. [[Schengen-samstarfið]] hófst árið [[1985]] með undirritun fimm ríkja um að opna [[landamæri]] sín fyrir ríkisborgurum þeirra í milli og leyfa fólksflutninga án [[vegabréf]]a. Árið 1986 var [[Evrópufáninn]] tekinn í notkun og [[Einingarlögin]] bjuggu til sameiginlegan markað ríkja EBE.
Eftir hrun kommúnismans og fall [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] opnaðist möguleiki fyrir [[Austur-Evrópa|Austur-]] og [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópuríkja]] á að ganga í EBE. Af því tilefnu komu aðildarríki EBE sér saman um [[Kaupmannahafnarkríterían|Kaupmannahafnarkríteríuna]] þar sem tekin voru fram þau skilyrði sem aðildarríki þurftu að hafa til að geta hlotið inngöngu.
Evrópusambandið (ESB) varð formlega til þegar [[Maastrichtsamningurinn]] tók gildi [[1. nóvember]] [[1993]]. [[Austurríki]], [[Finnland]] og [[Svíþjóð]] gengu í ESB árið [[1995]] en þessi ríki höfðu fram að þessu viljað gæta hlutleysi með tilliti til Sovétríkjanna. [[Amsterdamsáttmálinn]] gekk í gildi [[1997]] en með honum voru ýmsir hnökrar á Maastrichtsáttmálanum lagfærðir og búið í haginn fyrir yfirvofandi stækkun ESB. Með [[Nicesáttmálinn|Nicesáttmálanum]] [[2001]] var þessu starfi haldið áfram. Árið [[2002]] var [[evran]], gjaldmiðill ESB, tekin í notkun í tólf aðildarlöndum. [[2004]] stækkaði Evrópusambandið um tíu ríki, og taldi þá 25 aðildarríki, þegar [[Malta]], [[Kýpur]], [[Slóvenía]], [[Eistland]], [[Lettland]], [[Litáen]], [[Pólland]], [[Tékkland]], [[Slóvakía]] og [[Ungverjaland]] gengu í ESB.
Ýmsar umbætur voru gerðar á stjórnkerfi Evrópusambandsins með [[Lissabon-sáttmálinn|Lissabon-sáttmálanum]], sem var undirritaður þann 13. desember 2007 og tók gildi þann 1. desember 2009. Meðal annars var Evrópuþinginu veitt aukin völd, breytingar voru gerðar á þingmannafjölda aðildarríkjanna, til varð fastkjörið forsetaembætti fyrir evrópska ráðið og sérstakt lagaferli um útgöngu úr Evrópusambandinu var samþykkt.
Þann [[1. janúar]] [[2007]] bættust [[Rúmenía]] og [[Búlgaría]] í hóp aðildarríkja, sem töldu þá 27 talsins og Slóvenía tók upp evruna. [[1. júlí]] [[2013]] gekk [[Króatía]] í sambandið sem 28. aðildarríkið.
Árið 2016 hélt Bretland [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild Bretlands að ESB 2016|þjóðaratkvæðagreiðslu]] um það hvort ríkjasambandið myndi ganga úr sambandinu. Úrslitin fóru á þá leið að tæp 52% kusu með úrsögn en rúm 48% með áframhaldandi aðild. Bretland yfirgaf sambandið formlega þann 31. janúar árið 2020.
== Staða ==
Evrópusambandið er um margt einstakt þegar kemur að alþjóðastofnunum, hvort heldur er alþjóðlegum eða svæðisbundnum. Fyrst ber að líta á, að Evrópusambandið felur í sér dýpra og víðtækara samstarf milli aðildarríkja en nokkur önnur alþjóðasamtök geta státað af, einnig það að áhrif Evrópusambandsins á [[löggjöf]] aðildarríkjanna eru meiri en gengur og gerist og þar með eru áhrif þess á daglegt líf borgara í þessum löndum meiri en fylgja yfirleitt aðild að alþjóðasamtökum. Sambandið getur sjálft sett lög, sem gilda sjálfkrafa í öllum aðildarríkjum.
Sambandið starfar á sviðum frá [[heilsugæsla|heilsugæslu]] og [[efnahagsmál]]um að [[utanríkismál|utanríkis-]] og [[varnarmál]]um en aðildarríkin hafa framselt mismikið af valdi sínu til ESB eftir því um hvaða málaflokk er að ræða. Hvað varðar [[peningastefna|peningastefnu]], [[landbúnaður|landbúnað]], [[viðskipti]] og umhverfismál til dæmis má líkja ESB við [[sambandsríki]] að völdum. Utanríkismál eru hins vegar dæmi um málaflokk, sem er alveg á hinum enda skalans, samstarfið í þeim flokki er meira í ætt við hefðbundið [[milliríkjasamstarf]], þar sem ekki er hægt að þvinga aðildarríki til samstarfs. Aðrir málaflokkar lenda svo þarna mitt á milli. Evrópusambandið er þannig einstakt, hvorki hefðbundin alþjóðastofnun né sambandsríki, heldur er það stofnun sem er „sinnar eigin tegundar“ ([[latína|l.]] ''[[wikt:en:sui generis#Latin|sui generis]]'').
Það hversu langt á að ganga með þessu samstarfi hefur verið uppspretta deilna frá upphafi þess og skoðanir eru skiptar bæði innan aðildarríkja sem og á milli þeirra. Þannig hafa meginlandsþjóðir á borð við [[Frakkland|Frakka]], [[Þýskaland|Þjóðverja]] og [[Benelúxlöndin]] yfirleitt verið jákvæðari gagnvart dýpra sambandi en þjóðir eins og [[Norðurlöndin]] og [[Bretland]] til dæmis hafa ekki viljað ganga eins langt.
== Aðildarríki og stækkunarlotur ==
Frá [[31. janúar]] [[2020]] hafa aðildarríki Evrópusambandisins verið 27 sjálfstæð og fullvalda Evrópuríki sem skilgreind eru sem aðildaríkin. Stofnmeðlimir sambandsis [[1952]]/[[1958]] voru: [[Belgía]], [[Frakkland]], [[Holland]], [[Ítalía]], [[Lúxemborg]] og [[Vestur-Þýskaland]]. Síðan þá hafa 22 ríki gengið í sambandið í nokkrum stækkunarlotum. Fimm ríki eru opinberlega umsóknarríki, sem þýðir að þau hafi hug á að ganga í ESB og verið sé að meta það hvort þau uppfylli skilyrði sem ákveðin voru á leiðtogafundi í [[Kaupmannahöfn]] árið 1993.<ref>[http://www.esb.is/policies/enlargement.htm Stækkun ESB - sögulegt tækifæri]</ref> Þau eru [[Albanía]], [[Norður-Makedónía]], [[Svartfjallaland]], [[Serbía]] og [[Tyrkland]]. Tvö lönd á [[Balkanskaginn|Balkanskaganum]] hafa opinberlega verið viðurkennd sem hugsanleg umsóknarríki en þau eru [[Bosnía og Hersegóvína]] og [[Kósovó]].
{| class="wikitable"
|-
! Ár !! Lönd
|-
|[[1973]] || [[Bretland]], [[Danmörk]] og [[Írska lýðveldið|Írland]]
|-
|[[1981]] || [[Grikkland]]
|-
|[[1986]] || [[Portúgal]] og [[Spánn]]
|-
|[[1995]] || [[Austurríki]], [[Finnland]] og [[Svíþjóð]]
|-
|[[2004]] || [[Eistland]], [[Kýpur]], [[Lettland]], [[Litáen]], [[Malta]], [[Pólland]], [[Slóvakía]], [[Slóvenía]], [[Tékkland]] og [[Ungverjaland]]
|-
|[[2007]] || [[Búlgaría]] og [[Rúmenía]]
|-
|[[2013]] || [[Króatía]]
|}
'''Athugasemdir:'''
* [[Grænland]] fékk [[heimastjórn]] frá Danmörku árið [[1979]] og yfirgaf [[Efnahagsbandalag Evrópu]] árið [[1985]] í samræmi við úrslit [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]].
* [[Færeyjar]] eru ekki í Evrópusambandinu og hafa ekki sótt um aðild, þó að [[Danmörk]] sé þar.
* Eyjan [[Mön (Írlandshafi)|Mön]] á Írlandshafi er ekki í Evrópusambandinu, né heldur eyjarnar [[Jersey]] og [[Guernsey]] á [[Ermarsund]]i.
* Árið [[1990]] stækkaði landsvæði sambandsins (þá EBE) þegar [[Þýskaland|þýsku]] ríkin sameinuðust.
===Úrsagnir úr Evrópusambandinu===
{{Aðalgrein|Útganga Breta úr Evrópusambandinu}}
Fyrsta landið sem dró sig úr Evrópusambandinu var [[Grænland]] árið 1985, eftir þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1982 þar sem 53% höfnuðu aðild.
Í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu í [[Bretland]]i árið 2016 þar sem tæplega 52% samþykktu úrsögn úr Evrópusambandinu hóf breska ríkisstjórnin formlegt úrsagnarferli. Bretar gengu úr Evrópusambandinu eftir langar samningaviðræður þann 31. janúar 2020.
== Uppbygging ==
Stofnanir og lagareglur Evrópusambandsins eru fjölmargar og hlutverk þeirra skarast oft. Þetta er afleiðing þess að sambandið byggir á röð [[milliríkjasamningur|milliríkjasamninga]], sem hafa orðið til á nokkrum áratugum. Á seinni árum hefur verið hreyfing í þá átt að sameina og einfalda samningana og voru fyrirhuguð [[Stjórnarskrá Evrópusambandsins]] og [[Lissabon-sáttmálinn]] árið 2007 dæmi um það.
Frá 1993 til 2009 byggðist stjórnkerfi Evrópusambandsins á svokölluðum „[[Þrjár stoðir Evrópusambandsins|þremur stoðum]]“ sambandsins: [[Evrópubandalagið|Evrópubandalaginu]], sameiginlegri utanríkis- og öryggisstefnu og lögreglusamvinnu og lagalegri samvinnu í refsimálum. Stoðirnar þrjár voru leystar upp eftir gildistöku Lissabon-sáttmálans þann 1. desember 2009 og Evrópusambandið gert að einni lögpersónu. Evrópubandalagið var leyst upp og stofnanir þess, sem sneru að efnahags-, samfélags- og umhverfismálum, færðar undir Evrópusambandið.
{| align=center style="text-align:center;"
|-
| [[Mynd:Söguleg uppbygging ESB.png|miðja|Söguleg uppbygging ESB]]
|-
| ''Uppbygging Evrópusambandsins og Evrópubandalagsins í gegnum tíðina.''
|}
=== Stofnanir ESB ===
[[Mynd:Euro_Tower_Frankfurt_am_Main.jpg|thumb|right|235px|[[Evruturninn]] í [[Frankfurt am Main]], aðsetur [[Seðlabanki Evrópu|Seðlabanka Evrópu]].]]
Stofnanir Evrópusambandsins eru:
* [[Evrópuþingið]] (751 þingmenn)
* [[Ráð Evrópusambandsins]] (eða „Ráðherraráðið“) (27 meðlimir í hverju undirráði)
** [[Evrópska ráðið]] (27 meðlimir) (það er umdeilt hvort það teljist sérstök stofnun eða hvort það sé Ráðið skipað með sérstökum hætti)
* [[Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins|Framkvæmdastjórnin]] (27 meðlimir)
* [[Evrópudómstóllinn]] (27 dómarar)
* [[Evrópski Endurskoðendadómstóllinn|Endurskoðendadómstóllinn]] (27 meðlimir)
Á vegum ESB eru einnig fjármálastofnanirnar:
* [[Seðlabanki Evrópu]]
* [[Fjárfestingarbanki Evrópu]]
Að auki hafa verið settar á laggirnar álitsgefandi nefndir:
* [[Efnahags- og félagsmálanefndin]]
* [[Byggðanefndin]]
[[Evrópski umboðsmaðurinn]] hefur eftirlit með því að stofnanir ESB misbeiti ekki valdi sínu.
== Varnarmál ==
{{Aðalgrein|Varnarmál í Evrópusambandinu}}
[[Mynd:Typhoon f2 zj910 arp.jpg|thumb|left|[[Eurofighter Typhoon|Eurofighter-þotan]] er framleidd í samvinnu fjögurra Evrópusambandsríkja.]]
Evrópusambandið hefur ekki sameiginlegan [[her]]. Forverar Evrópusambandsins voru hugsaðir sem öflug hernaðarbandalög vegna þess að [[NATO]] gegndi því hlutverki fyrir flestar aðildarþjóðirnar.<ref>{{cite book|last=Wilkinson|first=Paul|title=International Relations|year=2007|url=https://archive.org/details/internationalrel00wilk|publisher=Oxford University Press|page=[https://archive.org/details/internationalrel00wilk/page/n114 100]|quote=The EU states have never felt the need to make the organization into a powerful military alliance. They already have NATO to undertake that task.}}</ref> Tuttugu og eitt aðildarríki Evrópusambandsins er einnig aðildarríki NATO<ref>{{cite web|title=NATO Member Countries|url=http://www.nato.int/cps/en/natolive/nato_countries.htm|accessdate=25. ágúst 2009}}</ref> en hin fjögur Evrópusambandslöndin ([[Austurríki]], [[Finnland]], [[Írland]] og [[Svíþjóð]]) halda fram hlutleysi. Aftur á móti hefur verið dregið í efa að hlutleysi þeirra samrýmist aðildinni að Evrópusambandinu og þegar á reynir, til dæmis í tilviki hryðjuverka eða utanaðkomandi ógnar, er samstaða og eining innan Evrópusambandsins samkvæmt sáttmálum þess. [[Vestur-Evrópusambandið]], sem var hernaðarbandalag með sáttmála um sameiginleg varnarviðbrögð, var lagt niður árið 2010 vegna þess að Evrópusambandið hafði tekið við hlutverki þess.
Samkvæmt [[Alþjóðlega friðarrannsóknasetrið í Stokkhólmi|Alþjóðlega friðarrannsóknasetrinu í Stokkhólmi]] (SIPRI) varði [[Bretland]] meira en 48 milljörðum evra í varnarmál árið 2009 og var þar með í þriðja sæti á eftir [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Alþýðulýðveldið Kína|Kína]]. [[Frakkland]] varði 47 milljörðum evra og var í fjórða sæti. Saman bera Bretland og Frakkland ábyrgð á 45% af heildarútgjöldum Evrópusambandsins til varnarmála, 50% af herafla þess og 70% af útgjöldum til rannsókna þróunar í varnarmálum.<ref>[http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10685127 Catherine Field, „Britain and France to work together“], 4. nóvember 2010.</ref> Árið 2000 báru Bretland, Frakkland, [[Spánn]] og [[Þýskaland]] ábyrgð á 97% af öllum útgjöldum til rannsókna og þróunarvinnu í varnarmálum.
Í kjölfarið á [[Stríðið í Kosovo|Stríðinu í Kosovo]] árið 1999 ákvað [[Evrópuráðið]] að Evrópusambandið yrði að hafa getuna til þess að framkvæma hernaðaraðgerðir á eigin vegum, hersveitirnar til að framkvæma þær og viljann og getuna til að ákveða að nota þær til þess að geta brugðist við aðstæðum sem gætu komið upp. Með það í huga var ráðist í að auka hernaðargetu Evrópusambandsins.
Friðargæslusveitir Evrópusambandsins hafa verið sendar til ríkja fyrrum [[Júgóslavía|Júgóslavíu]] á [[Balkanskagi|Balkanskaga]], til [[Afríka|Afríku]] og [[Miðausturlönd|Miðausturlanda]]. Ýmsar stofnanir styðja við hernaðaraðgerðir Evrópusambandsins, þar á meðal [[Varnarmálastofnun Evrópu]], [[Gervihnattamiðstöð Evrópusambandsins]] og [[Hermálaráð Evrópu]].
== Lýðfræði ==
{{Aðalgrein|Lýðfræði Evrópusambandsins}}
Íbúafjöldi Evrópusambandsríkjanna allra var áætlaður rúmlega hálfur milljarður 1. janúar 2010. Íbúafjöldi Evrópusambandsins er 7,3% af fólksfjölda heimsins en Evrópusambandið nær þó einungis yfir um 3% af landsvæði jarðar. Evrópusambandið er því tiltölulega þéttbýlt svæði, með 115,9 íbúa á [[km²]].
=== Stórborgarmyndun ===
{| class="wikitable sortable" style="float:right; text-align:center; line-height:1.4em; margin-left:20px;"
|+ Íbúafjöldi fjögurra stærstu borga Evrópusambandsins<ref>Tölur yfir stærri stórborgarsvæði eru allar frá árinu 2004 {{cite web | url = http://www.urbanaudit.org/DataAccessed.aspx | title = Data that can be accessed |accessdate=31. júlí 2008 | work = Urban Audit | publisher = European Commission, Directorate-General Regional Policy, Unit D2 Urban Actions | archive-date = 2011-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110406130058/http://www.urbanaudit.org/DataAccessed.aspx |url-status=dead }}<br />
Stærð borgar: allar tölur eru áætlanir frá 2005:
{{cite web | url = http://www.insee.fr/fr/ffc/chifcle_fiche.asp?ref_id=CMPTEF01103&tab_id=18 | title = Pays, villes d'Europe et du monde |accessdate=6. febrúar 2008 | publisher = InsInstitut National de la Statistiqueet des Études Économiques }}<br />
Íbúafjöldi innan borgarmarka: <br />
Berlín í september 2007:
{{cite web | url = http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_bl.asp | title = Bevölkerung Berlin |accessdate=6. febrúar 2008 | publisher = Statistische Ämter des Bundes und der Länder (Þýska hagstofan) | archive-date = 2009-05-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090503130609/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_bl.asp |url-status=dead }}<br />
París 1. júlí 2005:
{{cite web | url = http://www.insee.fr/fr/recensement/nouv_recens/resultats/grandes-villes.htm#P | title = Résultats des enquêtes annuelles de recensement de 2004 à 2007 pour les grandes villes |accessdate=6. febrúar 2008 | publisher = Institut National de la Statistique et des Études Économiques (Franska hagstofan) }}<br /></ref>
!Borg (og land)
! [[Listi yfir stærstu borgir Evrópusambandsins|Innan borgarmarka]]<br /><small>(2006)</small>
! Þéttleiki byggðar <br />/km²<br />
! Þéttleiki byggðar <br />/fermílu<br />
! [[Listi yfir stærstu stórborgarsvæði Evrópusambandsins|Stórborgarsvæði]] <br /><small>(2005)</small><br />
! [[Stærri stórborgarsvæði]]<br /><small>(2004)</small>
|-
![[Berlín]] ([[Þýskaland]]i)
|3.410.000||3.815||9.880||3.761.000||4.971.331
|-
![[Madríd]] ([[Spánn|Spáni]])
|3.228.359||5.198||13.460||4.990.000||5.804.829
|-
![[París]] ([[Frakkland]]i)
|2.153.600||24.672||63.900||9.928.000||11.089.124
|-
![[Róm]] ([[Ítalía|Ítalíu]])
|2.708.395||2.105||5.450||2.867.000||3.457.690
|}
Auk margra stórborga eru í löndum Evrópusambandsins fjölmörg afar fjölmenn þéttbýlissvæði sem hafa engan einn kjarna en hafa myndast úr nokkrum stórborgum. Stærstu svæðin af þessu tagi eru [[Rín-Ruhr svæðið]] með tæpar tólf milljónir íbúa (sem [[Köln]], [[Dortmund]], [[Düsseldorf]] og fleiri borgir mynda), [[Randstad]] með um sjö milljónir íbúa (sem [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[Haag]], [[Utrecht]] og fleiri borgir mynda), [[Frankfurt/Rín-Main]] með tæpar sex milljónir íbúa (sem [[Frankfurt am Main|Frankfurt]], [[Wiesbaden]] og fleiri borgir mynda), [[Flæmski demanturinn]] með um 5,5 milljónir íbúa (þéttbýlissvæðið milli [[Antwerpen]], [[Brussel]], [[Leuven]] og [[Gent]]), [[Eyrarsundssvæðið]] með um 3,7 milljónir íbúa ([[Kaupmannahöfn]] í Danmörku og [[Malmö]] í Svíþjóð) og [[Efri Slesíu iðnaðarsvæðið]] með um 3,5 milljónir íbúa (sem [[Katowice]], [[Sosnowiec]] og fleiri borgir mynda).<ref>{{cite web | title = Indicators for larger urban zones 1999–2003 | publisher = Europa web portal | author = Eurostat | url = http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1996,45323734&_dad=portal&_schema=PORTAL&screen=welcomeref&open=/&product=EU_MASTER_urban_audit&depth=2 |accessdate=25. janúar 2007 | archive-date = 2007-02-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070216010843/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1996%2C45323734&_dad=portal&_schema=PORTAL&screen=welcomeref&open=%2F&product=EU_MASTER_urban_audit&depth=2 |url-status=dead }}</ref>
== Menntun og vísindi ==
[[Mynd:Bibliothèque_lettres_campus_Grenoble.JPG|thumb|right|220px|Bókasafn [[Háskólinn í Grenoble|Háskólans í Grenoble]] í [[Frakkland]]i.]]
{{Aðalgrein|Menntun í Evrópusambandinu}}
Í [[menntun]] og [[Vísindi|vísindum]] takmarkast hlutverk Evrópusambandsins við að aðstoða aðildarríkin. Menntastefna Evrópusambandsins varð til á 9. áratug 20. aldar og miðaði í upphafi einkum að því að auðvelda nemendaskipti og hreyfanleika. Þekktast þessara verkefna er [[Erasmus-verkefnið]], sem er skiptinemaverkefni á háskólastigi sem var ýtt úr vör árið 1987. Á fyrstu tveimur áratugunum hefur það gert hálfri annarri milljón háskólanema kleift að að heimsækja erlenda háskóla og hefur orðið að nokkurs konar táknmynd evrópsks háskólalífs.<ref>{{cite web|title=The Erasmus programme celebrates its 20th anniversary|publisher=Europa web portal|author=European Commission|url=http://ec.europa.eu/education/news/erasmus20_en.html|accessdate=21. júlí 2007|archive-date=2013-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020223817/http://ec.europa.eu/education/news/erasmus20_en.html|url-status=dead}}; {{cite web|last=Jean-Sébastien|first=Lefebvre|title=Erasmus turns 20 – time to grow up?|date=22. janúar 2007|publisher=Café Babel|url=http://www.cafebabel.co.uk/article/19702/erasmus-turns-20-time-to-grow-up.html|accessdate=10. ágúst 2007|archive-date=2012-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120126044623/http://www.cafebabel.co.uk/article/19702/erasmus-turns-20-time-to-grow-up.html|url-status=dead}}</ref>
Nú eru einnig sams konar verkefni í boði fyrir grunn- og framhaldsskólanema og kennara, fyrir [[Iðnnám|iðnnema]] og í [[símenntun]]. Þeim er ætlað að stuðla að aukinni þekkingu á öðrum löndum og breiða út góða starfshætti í menntun og þjálfun innan Evrópusambandsins.<ref>{{cite web|author=EACEA|title=About the Education, Audiovisual and Culture Executive Agency|publisher=Europa web portal|url=http://eacea.ec.europa.eu/index.htm|accessdate=21. júlí 2007|archive-date=2015-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20150429185547/http://eacea.ec.europa.eu/index.htm|url-status=dead}}; {{cite web|title=Lifelong Learning Programme|publisher=Europa web portal|author=European Commission|url=http://ec.europa.eu/education/programmes/llp/national_en.html|accessdate=21. júlí 2007|archive-date=2013-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20130719064846/http://ec.europa.eu/education/programmes/llp/national_en.html|url-status=dead}}</ref> Með [[Bologna-viðmiðin|Bologna-viðmiðunum]] reynir Evrópusambandið einnig að stuðla að stöðlun námskrafna og [[námsgráða]] innan Evrópu.
== Ísland og Evrópusambandið ==
{{aðalgrein|Ísland og Evrópusambandið}}
Ísland er ekki aðili að Evrópusambandinu, en hefur sótt um aðild. Þann [[16. júlí]] [[2009]] samþykkti [[Alþingi]] Íslendinga [[þingsályktunartillaga|þingsályktunartillögu]] um umsókn um aðild að ESB.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100205165505/www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/16/samthykkt_ad_senda_inn_umsokn/Send verður inn umsókn um aðild að ESB]<br>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/16/yfirlysing_forsaetisradherra_um_esb/ Yfirlýsing forsætisráðherra um ESB]</ref> [[Össur Skarphéðinsson]], utanríkisráðherra Íslands afhenti [[Carl Bildt]], utanríkisráðherra Svíþjóðar, umsóknina með formlegum hætti þann [[23. júlí]].<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/23/afhenti_svium_adildarumsokn/ Össur afhenti Svíum aðildarumsóknina að ESB]</ref> [[Guðmundur Árni Stefánsson]], sendiherra Íslands í Svíþjóð, hafði þó afhent umsóknina í [[Stokkhólmur|Stokkhólm]]i 17. júlí.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/18/samrad_verdur_vidtaekt/ Samráð verður víðtækt]</ref> Ísland hefur hins vegar verið aðili að [[Fríverslunarsamtök Evrópu|Fríverslunarsamtökum Evrópu]] (EFTA) síðan [[1970]], en þeim var ætlað að stuðla að [[frjáls verslun|frjálsri verslun]]. Með [[Evrópska efnahagssvæðið]]nu, sem Ísland gerðist aðili að 1994 fengu íslensk fyrirtæki aðgang að evrópskum markaði.
Mikil umræða hefur verið um hugsanlega inngöngu Íslands í ESB, nú eða þá upptöku evrunnar, eða annars gjaldmiðils á síðustu árum. Samkvæmt niðurstöðum skoðanakönnunar [[Fréttablaðið|Fréttablaðsins]] sem birt var í apríl 2008 eru ríflega ⅔ Íslendinga fylgjandi því að undirbúa umsókn að ESB. Í könnun frá því febrúar þegar spurt var um hvort sækja ætti um aðild (ath: ekki undirbúa umsókn um aðild) frá því í febrúar sama ár svaraði 55,1% játandi.<ref>MBL:[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/04/20/67_8_vilja_hefja_undirbuning_adildarumsoknar/ 67,8 vilja hefja undirbúning aðildarumsóknar]</ref> Það var ekki stefna ríkisstjórnar [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]] og [[Samfylkingin|Samfylkingarinnar]], sem mynduð var eftir [[Alþingiskosningar 2007]], að sækja um inngöngu í ESB. Samfylkingin hefur lýst því yfir að það sé á þeirra stefnu að sækja um aðild, en Sjálfstæðisflokkurinn er andvígur því.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090403111806/www.samfylkingin.is/media/files/XS2007%20-%20Evr%F3pustefna.pdf Samfylkingin – Landsfundarályktun 2007 - Evrópustefna - Ísland og Evrópa] (pdf)</ref> Eftir að [[skuldakreppan í Evrópu]] (og þá einkum á Evrusvæðinu) hófst fyrir alvöru, [[2010]], hefur dregið mikið úr stuðningi við aðild.
Eftir [[Alþingiskosningar 2013|alþingiskosningar árið 2013]] tók ríkisstjórn [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og [[Framsókn]]ar við völdum á Íslandi og voru báðir flokkarnir opinberlega á móti aðild Íslands að Evrópusambandinu. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, hafði þó margsinnis lýst því yfir bæði fyrir og eftir kosningarnar að ríkisstjórnin myndi ekki hverfa frá aðildarviðræðunum við Evrópusambandið án þess að leggja málið fyrst í þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{cite news|title=„Við munum standa við það að hlusta á fólkið í landinu“|url=https://www.visir.is/g/2014140228837|publisher=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|date=27. febrúar 2014|accessdate=23. september 2018}}</ref><ref>{{Vísindavefurinn|72714|Stenst það hjá Bjarna Benediktssyni að Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei í aðdraganda kosninga 2013 lofað þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB?}}</ref> Þvert á þessi ummæli fór svo að [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, sendi Evrópusambandinu árið 2015 tilkynningu um að aðildarviðræðum Íslendinga við Evrópusambandið, sem þá höfðu verið á ís í nokkur ár, skyldi alfarið hætt.<ref>{{cite news|title=Bréf Gunnars Braga um að afturköllun ESB-umsóknar birt í heild sinni|url=https://kjarninn.is/frettir/bref-gunnars-braga-um-ad-afturkollun-esb-umsoknar-birt-i-heild-sinni/|publisher=''[[Kjarninn]]''|date=13. mars 2015|accessdate=23. september 2018}}</ref> Tilkynningin um endalok aðildarviðræðanna var ekki lögð í þjóðaratkvæðagreiðslu, né var hún afgreidd af alþingi.<ref>{{cite news|title=Þingið ekki tilbúið í ESB-málinu|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/12/18/thingid_ekki_tilbuid_i_esb_malinu_4/|publisher=''[[mbl.is]]''|date=18. desember 2015|accessdate=23. september 2018}}</ref> Aðspurður hví ekki hefði verið staðið við loforðið um að binda ekki enda á viðræðurnar án samþykkis í þjóðaratkvæðagreiðslu sagði Bjarni Benediktsson síðar að „pólitískur ómöguleiki“ hefði komið í veg fyrir að þjóðaratkvæðagreiðsla yrði haldin um málið.<ref>{{cite news|title=Ómögulegt án pólitísks vilja|url=https://www.ruv.is/frett/omogulegt-an-politisks-vilja|publisher=''[[RÚV]]''|date=18. desember 2015|accessdate=24. september 2018}}</ref>
== Neðanmálsgreinar ==
<div class="references-small">{{reflist}}
== Heimildir og ítarefni ==
* Bindi, Federiga (ritstj.). ''The Foreign Policy of the European Union: Assessing Europe's Role in the World'' (Brookings Institution Press; 2010).
* Craig, Paul og Gráinne de Búrca. ''EU Law, Text, Cases and Materials'' (4. útg.). (Oxford: Oxford University Press, 2007).
* Kaiser, Wolfram. ''Christian Democracy and the Origins of European Union'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2007).
* Kaiser, Wolfram. ''The History of the European Union'' (London: Routledge, 2011).
* McCormick, John. ''The European Union: Politics and Policies'' (Westview Press, 2007).
* Pinder, John og Simon Usherwood. ''The European Union: A Very Short Introduction'' (Oxford: Oxford University Press, 2008).
* Piris, Jean-Claude. ''Lisbon Treaty'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2010).
* Rifkin, Jeremy. ''The European Dream: How Europe's Vision of the Future Is Quietly Eclipsing the American Dream'' (Jeremy P. Tarcher, 2004).
* Smith, Charles. ''International Trade and Globalisation'' (3. útg.) (Stocksfield: Anforme, 2007).
* Staab, Andreas. ''The European Union Explained: Institutions, Actors, Global Impact'' (2. útg.) (Indianapolis: Indiana University Press, 2008).
* Steiner, Josephine, Lorna Woods og Christian Twigg-Flesner. ''EU Law'' (9. útg.) (Oxford: Oxford University Press, 2006).
* Yesilada, Birol A. og David M. Wood. ''The Emerging European Union'' (5. útg.) (Longman, 2009).
== Tengt efni ==
* [[Listi yfir stærstu borgir Evrópusambandsins eftir fólksfjölda innan borgarmarka]]
== Tenglar ==
{{Wiktionary|Evrópusambandið}}
{{commons|European Union|Evrópusambandinu}}
=== Vefsíða Evrópusambandsins ===
[http://europa.eu Vefsíða Evrópusambandsins], europa.eu.int á [[Tungumál Evrópusambandsins|opinberum tungumálum þess]]. Valdar undirsíður:
* [http://europa.eu/comm/mediatheque/audio/index_en.html Hljóðupptökur af fréttamannafundum og ræðum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (á [[MP3]] og [[RealAudio]] sniði).
* [http://europa.eu/en/record/green/gp9611/index.htm Tillaga að alþjóðlegum símkóða fyrir sambandið]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://europa.eu/comm/external_relations/china/intro/ Stefna sambandsins varðandi Kína]
* [https://www.youtube.com/user/eutube Opinber YouTube-rás framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins]
* [https://audiovisual.ec.europa.eu/en/media/video/I-283755 Hljóð- og myndvefgátt framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins]
=== Aðrar vefsíður ===
* [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ee.html Um Evrópusambandið á CIA World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050209021150/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ee.html |date=2005-02-09 }}
* [http://www.EUobserver.com/ EU Observer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220616110400/https://euobserver.com/ |date=2022-06-16 }} - Fréttasíða sem fjallar um Evrópusambandsmálin.
* {{Vísindavefurinn|51346|Hvenær var Evrópusambandið stofnað og hvaða lönd eru í því núna?}}
* {{Vísindavefurinn|51328|Hvers konar lýðræði er í Evrópusambandinu?}}
* {{Vísindavefurinn|4332|Hvað tákna stjörnurnar í fána Evrópusambandsins?}}
* {{Vísindavefurinn|60120|Nákvæmlega hverju breytir Lissabon-sáttmálinn um áhrif smáríkja innan ráðs ESB á næstu árum?}}
{{Stofnanir ESB}}
{{G-20}}
{{Friðarverðlaun Nóbels}}
[[Flokkur:Evrópusambandið| ]]
[[Flokkur:Alþjóðastofnanir]]
[[Flokkur:Fríverslun]]
[[Flokkur:Handhafar friðarverðlauna Nóbels]]
nziy03nai587f4qp1nanwhdk4e00qds
1975913
1975906
2026-08-19T11:57:45Z
Bjarki S
9
/* Stórborgarmyndun */ float:right ruglaði texta í kring
1975913
wikitext
text/x-wiki
{{Alþjóðasamtök
|fáni = Mynd:Flag of Europe.svg
|fánatexti = [[Evrópufáninn]]
|kjörorð = In varietate concordia
|kjörorð_þýðing = [[latína]]: ''Sameinuð í fjölbreytileika''
|staðsetning = [[Mynd:Global European Union.svg|280px]]
|aðildarríki={{Collapsible list |titlestyle= background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
|title= 27
|{{AUT}} [[Austurríki]]
|{{BEL}} [[Belgía]]
|{{BGR}} [[Búlgaría]]
|{{DNK}} [[Danmörk]]
|{{EST}} [[Eistland]]
|{{FIN}} [[Finnland]]
|{{FRA}} [[Frakkland]]
|{{GRC}} [[Grikkland]]
|{{NLD}} [[Holland]]
|{{IRL}} [[Írska lýðveldið|Írland]]
|{{ITA}} [[Ítalía]]
|{{HRV}} [[Króatía]]
|{{CYP}} [[Kýpur]]
|{{LVA}} [[Lettland]]
|{{LTU}} [[Litáen]]
|{{LUX}} [[Lúxemborg]]
|{{MLT}} [[Malta]]
|{{POL}} [[Pólland]]
|{{PRT}} [[Portúgal]]
|{{ROU}} [[Rúmenía]]
|{{SVK}} [[Slóvakía]]
|{{SVN}} [[Slóvenía]]
|{{ESP}} [[Spánn]]
|{{SWE}} [[Svíþjóð]]
|{{CZE}} [[Tékkland]]
|{{HUN}} [[Ungverjaland]]
|{{DEU}} [[Þýskaland]]}}
|höfuðstöðvar = [[Brussel]] (de facto)<br />[[Strasbourg]]<br />[[Lúxemborg (borg)|Lúxemborg]]
|tungumál = 24 (sjá [[tungumál í Evrópusambandinu]])
|leiðtogar_1 = - [[Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins|Fkv.stjórnar]]<br /> - [[Ráð Evrópusambandsins|Ráðs ESB]]<br /> - [[Evrópska ráðið|Evrópska ráðsins]]<br /> - [[Evrópuþingið|Evrópuþingsins]]
|leiðtogar_2 = [[Ursula von der Leyen]]<br />[[Thérèse Blanchet]]<br />[[António Costa]]<br />[[Roberta Metsola]]
|flatarmál_sæti = 7
|flatarmál = 4.325.675
|fólksfjöldi_sæti = 3
|fólksfjöldi_1 = - Samtals ([[2007]])<br /> - Áætlað ([[2008]])
|fólksfjöldi_2 = 494.070.000<br />499.021.851
|þéttleiki = 115
|vlf_sæti = 1
|vlf_1 = - Samtals ([[2004]])<br /> - VLF á mann
|vlf_2 = € 9,61·10¹²<br />€ 21.125
|stofnun_sem_1 = [[EBE]]
|stofnun_sáttmáli_1 = [[Rómarsáttmáli]]
|stofnun_atburðir_1 = - Undirritun<br /> - Gildistaka
|stofnun_dagsetningar_1 = - [[25. mars]] [[1957]]<br /> - [[1. janúar]] [[1958]]
|stofnun_sem_2 = ESB
|stofnun_sáttmáli_2 = [[Maastrichtsamningurinn]]
|stofnun_atburðir_2 = - Undirritun<br /> - Gildistaka
|stofnun_dagsetningar_2 = - [[7. febrúar]] [[1992]]<br /> - [[1. nóvember]] [[1993]]
|gjaldmiðill = [[Evra]]n (EUR eða €)<br /><small>([[Evrusvæðið]], stofnanir ESB)<br />Í öðrum aðildarríkjum:<br />Í [[ERM|ERM II]]: [[Dönsk króna|DKK]]<br />
Ekki í ERM II: [[Tékknesk króna|CZK]], [[Ungversk fórinta|HUF]], [[Pólskt slot|PLN]], [[Rúmenskt lei|RON]], [[Sænsk króna|SEK]]</small>
|tímabelti = [[UTC]] 0 til +2<br /><small>(+1 til +3 þegar [[sumartími]] er í gildi)<br />(að frönskum [[département]]um utan Evrópu meðtöldum, UTC -4 til +4)</small>
|lén = .eu
|athugasemdir = *ef sambandið er talið ein heild
}}
'''Evrópusambandið '''(stytt '''ESB''') er stjórnmálaleg og efnahagsleg alþjóðasamtök 27 [[Evrópa|Evrópuríkja]] með [[höfuðstöðvar]] í [[Brussel]]. Sambandið var stofnað í núverandi mynd með undirritun [[Maastrichtsamningurinn|Maastrichtsamningsins]] þann [[7. febrúar]] [[1992]] þar sem byggt var á [[Evrópubandalagið|Evrópubandalaginu]]. Rúmlega 500 milljónir borgara búa innan ríkja Evrópusambandsins og samanlagt er [[verg landsframleiðsla]] aðildarríkja um 30% af vergri landsframleiðslu heimsins.
Í Evrópusambandinu er sameiginlegur markaður sem er staðlaður með löggjöf sem öll aðildarríki eru skyldug til þess að setja. Þau lög snúa að hinu svokallaða [[fjórfrelsi]] sem tryggir frjálsa för fólks, varnings, þjónustu og fjármagns um landamæri þeirra. Að auki má nefna sameiginlega viðskiptastefnu, [[Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB|landbúnaðarstefnu]] og [[Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB|sjávarútvegsstefnu]] auk [[Byggðastefna ESB|byggðastefnu]]. Sextán aðildarríki hafa tekið upp sameiginlegan gjaldmiðil, [[evran|evruna]] sem mynda [[Evrusvæðið]]. Evrópusambandið hefur einnig hlutverki að gegna í utanríkismálum, sameiginlegur fulltrúi ESB-ríkja semur um kjör og kosti í [[Alþjóða viðskiptastofnunin]]ni, á fundum [[G7]]-ríkjanna, [[G20]]-ríkjanna og hjá [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]]. Með [[Schengen-samstarfið|Schengen-samstarfinu]] eru [[vegabréf]] óþörf fyrir ríkisborgara 22 ríkja Evrópusambandsins auk fjögurra annarra ríkja utan Evrópusambandsins, það er að segja Noregs, Íslands, Liechtenstein og Sviss þegar kemur að ferðum landanna á milli. Tuttugu og eitt ríki Evrópusambandsins eru meðlimir [[NATO]].
Sem alþjóðasamtök er Evrópusambandið hvorki yfirþjóðlegt né hefðbundin milliríkjasamtök. Helstu stofnanir innan Evrópusambandsins eru [[Ráð Evrópusambandsins|ráðherraráðið]], [[Framkvæmdastjórn ESB|framkvæmdastjórn]], [[Evrópska ráðið]], [[Evrópuþingið]], [[Seðlabanki Evrópu]] og [[Evrópudómstóllinn]]. Til Evrópuþingsins geta þeir kosið sem hafa [[Evrópskur ríkisborgararéttur|evrópskan ríkisborgararétt]].
== Evrópusamtökin ==
Eftir eyðileggingu [[síðari heimsstyrjöld|síðari heimsstyrjaldarinnar]] einsettu Evrópubúar sér að endurbyggja [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. Markmiðið var að koma á varanlegum friði í Evrópu, eftir að hvert [[stríð]]ið hafði rekið annað frá örófi alda.<ref>{{Vefheimild|url=http://ejt.sagepub.com/cgi/content/abstract/11/1/99|titill=European Integration as a Solution to War|höfundur=Mette Eilstrup-Sangiovanni|höfundur2=Daniel Verdier|ár=2005|vefsíða=European Journal of International Relations}}</ref> [[Kola- og stálbandalag Evrópu]] varð fyrsti vísirinn að því að efla samstarf Evrópuríkja, fyrst skyldi leitast við að gera ríkin efnahagslega víxlháð og sáttmálinn um Kola- og stálbandalagið gerði það með því að setja [[kol]]a-, [[járn]]- og [[stál]]framleiðslu undir sameiginlega stjórn og á sameiginlegan [[markaður|markað]]. Það er athyglisvert að Kola- og stálbandalagið varð til upp úr viðræðum [[Frakkland|Frakka]] og [[Þýskaland|Þjóðverja]], en skærur milli þessara tveggja þjóða höfðu verið einn af meginþáttunum í áðurnefndri stríðssögu Evrópu, allt frá því að mörk þess, sem seinna varð að Frakklandi og Þýskalandi nútímans, voru dregin með [[Verdun-samningurinn|Verdun-samningnum]] árið [[843]].
Meðal helstu áhrifavalda að [[Evrópusamruninn|Evrópusamrunanum]] á þessum upphafsárum voru [[Jean Monnet]], [[Robert Schuman]], [[Paul-Henri Spaak]] og [[Alcide de Gasperi]]. Upphaflegu stofnríki Kola- og stálbandalagsins voru [[Belgía]], [[Frakkland]], [[Holland]], [[Lúxemborg]], [[Ítalía]] og [[Vestur-Þýskaland]]. Árið [[1957]] undirrituðu þessi sex ríki [[Rómarsáttmáli|Rómarsáttmálann]]. Þá varð til [[Efnahagsbandalag Evrópu]] (EBE) en því til viðbótar var [[Kjarnorkubandalag Evrópu]] stofnað sem hálf-sjálfstæð stofnun. Áratug seinna, árið [[1967]], gekk [[Samrunasamningurinn]] í gildi en þá voru stofnanir EBE færðar undir einn hatt.
Árið [[1973]] gengu þrjú lönd í EBE: [[Danmörk]], [[Írland]] og [[Bretland]]. Aðildarríki töldu nú níu. [[Noregur|Norðmenn]] höfðu lokið aðildarviðræðum en í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] höfnuðu þeir aðild. Árið [[1979]] var kosið til [[Evrópuþingið|Evrópuþingsins]] í fyrsta skiptið.
[[Grikkland]] gekk í EBE árið [[1981]] og [[Spánn]] og [[Portúgal]] fylgdu eftir árið [[1986]]. [[Schengen-samstarfið]] hófst árið [[1985]] með undirritun fimm ríkja um að opna [[landamæri]] sín fyrir ríkisborgurum þeirra í milli og leyfa fólksflutninga án [[vegabréf]]a. Árið 1986 var [[Evrópufáninn]] tekinn í notkun og [[Einingarlögin]] bjuggu til sameiginlegan markað ríkja EBE.
Eftir hrun kommúnismans og fall [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] opnaðist möguleiki fyrir [[Austur-Evrópa|Austur-]] og [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópuríkja]] á að ganga í EBE. Af því tilefnu komu aðildarríki EBE sér saman um [[Kaupmannahafnarkríterían|Kaupmannahafnarkríteríuna]] þar sem tekin voru fram þau skilyrði sem aðildarríki þurftu að hafa til að geta hlotið inngöngu.
Evrópusambandið (ESB) varð formlega til þegar [[Maastrichtsamningurinn]] tók gildi [[1. nóvember]] [[1993]]. [[Austurríki]], [[Finnland]] og [[Svíþjóð]] gengu í ESB árið [[1995]] en þessi ríki höfðu fram að þessu viljað gæta hlutleysi með tilliti til Sovétríkjanna. [[Amsterdamsáttmálinn]] gekk í gildi [[1997]] en með honum voru ýmsir hnökrar á Maastrichtsáttmálanum lagfærðir og búið í haginn fyrir yfirvofandi stækkun ESB. Með [[Nicesáttmálinn|Nicesáttmálanum]] [[2001]] var þessu starfi haldið áfram. Árið [[2002]] var [[evran]], gjaldmiðill ESB, tekin í notkun í tólf aðildarlöndum. [[2004]] stækkaði Evrópusambandið um tíu ríki, og taldi þá 25 aðildarríki, þegar [[Malta]], [[Kýpur]], [[Slóvenía]], [[Eistland]], [[Lettland]], [[Litáen]], [[Pólland]], [[Tékkland]], [[Slóvakía]] og [[Ungverjaland]] gengu í ESB.
Ýmsar umbætur voru gerðar á stjórnkerfi Evrópusambandsins með [[Lissabon-sáttmálinn|Lissabon-sáttmálanum]], sem var undirritaður þann 13. desember 2007 og tók gildi þann 1. desember 2009. Meðal annars var Evrópuþinginu veitt aukin völd, breytingar voru gerðar á þingmannafjölda aðildarríkjanna, til varð fastkjörið forsetaembætti fyrir evrópska ráðið og sérstakt lagaferli um útgöngu úr Evrópusambandinu var samþykkt.
Þann [[1. janúar]] [[2007]] bættust [[Rúmenía]] og [[Búlgaría]] í hóp aðildarríkja, sem töldu þá 27 talsins og Slóvenía tók upp evruna. [[1. júlí]] [[2013]] gekk [[Króatía]] í sambandið sem 28. aðildarríkið.
Árið 2016 hélt Bretland [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild Bretlands að ESB 2016|þjóðaratkvæðagreiðslu]] um það hvort ríkjasambandið myndi ganga úr sambandinu. Úrslitin fóru á þá leið að tæp 52% kusu með úrsögn en rúm 48% með áframhaldandi aðild. Bretland yfirgaf sambandið formlega þann 31. janúar árið 2020.
== Staða ==
Evrópusambandið er um margt einstakt þegar kemur að alþjóðastofnunum, hvort heldur er alþjóðlegum eða svæðisbundnum. Fyrst ber að líta á, að Evrópusambandið felur í sér dýpra og víðtækara samstarf milli aðildarríkja en nokkur önnur alþjóðasamtök geta státað af, einnig það að áhrif Evrópusambandsins á [[löggjöf]] aðildarríkjanna eru meiri en gengur og gerist og þar með eru áhrif þess á daglegt líf borgara í þessum löndum meiri en fylgja yfirleitt aðild að alþjóðasamtökum. Sambandið getur sjálft sett lög, sem gilda sjálfkrafa í öllum aðildarríkjum.
Sambandið starfar á sviðum frá [[heilsugæsla|heilsugæslu]] og [[efnahagsmál]]um að [[utanríkismál|utanríkis-]] og [[varnarmál]]um en aðildarríkin hafa framselt mismikið af valdi sínu til ESB eftir því um hvaða málaflokk er að ræða. Hvað varðar [[peningastefna|peningastefnu]], [[landbúnaður|landbúnað]], [[viðskipti]] og umhverfismál til dæmis má líkja ESB við [[sambandsríki]] að völdum. Utanríkismál eru hins vegar dæmi um málaflokk, sem er alveg á hinum enda skalans, samstarfið í þeim flokki er meira í ætt við hefðbundið [[milliríkjasamstarf]], þar sem ekki er hægt að þvinga aðildarríki til samstarfs. Aðrir málaflokkar lenda svo þarna mitt á milli. Evrópusambandið er þannig einstakt, hvorki hefðbundin alþjóðastofnun né sambandsríki, heldur er það stofnun sem er „sinnar eigin tegundar“ ([[latína|l.]] ''[[wikt:en:sui generis#Latin|sui generis]]'').
Það hversu langt á að ganga með þessu samstarfi hefur verið uppspretta deilna frá upphafi þess og skoðanir eru skiptar bæði innan aðildarríkja sem og á milli þeirra. Þannig hafa meginlandsþjóðir á borð við [[Frakkland|Frakka]], [[Þýskaland|Þjóðverja]] og [[Benelúxlöndin]] yfirleitt verið jákvæðari gagnvart dýpra sambandi en þjóðir eins og [[Norðurlöndin]] og [[Bretland]] til dæmis hafa ekki viljað ganga eins langt.
== Aðildarríki og stækkunarlotur ==
Frá [[31. janúar]] [[2020]] hafa aðildarríki Evrópusambandisins verið 27 sjálfstæð og fullvalda Evrópuríki sem skilgreind eru sem aðildaríkin. Stofnmeðlimir sambandsis [[1952]]/[[1958]] voru: [[Belgía]], [[Frakkland]], [[Holland]], [[Ítalía]], [[Lúxemborg]] og [[Vestur-Þýskaland]]. Síðan þá hafa 22 ríki gengið í sambandið í nokkrum stækkunarlotum. Fimm ríki eru opinberlega umsóknarríki, sem þýðir að þau hafi hug á að ganga í ESB og verið sé að meta það hvort þau uppfylli skilyrði sem ákveðin voru á leiðtogafundi í [[Kaupmannahöfn]] árið 1993.<ref>[http://www.esb.is/policies/enlargement.htm Stækkun ESB - sögulegt tækifæri]</ref> Þau eru [[Albanía]], [[Norður-Makedónía]], [[Svartfjallaland]], [[Serbía]] og [[Tyrkland]]. Tvö lönd á [[Balkanskaginn|Balkanskaganum]] hafa opinberlega verið viðurkennd sem hugsanleg umsóknarríki en þau eru [[Bosnía og Hersegóvína]] og [[Kósovó]].
{| class="wikitable"
|-
! Ár !! Lönd
|-
|[[1973]] || [[Bretland]], [[Danmörk]] og [[Írska lýðveldið|Írland]]
|-
|[[1981]] || [[Grikkland]]
|-
|[[1986]] || [[Portúgal]] og [[Spánn]]
|-
|[[1995]] || [[Austurríki]], [[Finnland]] og [[Svíþjóð]]
|-
|[[2004]] || [[Eistland]], [[Kýpur]], [[Lettland]], [[Litáen]], [[Malta]], [[Pólland]], [[Slóvakía]], [[Slóvenía]], [[Tékkland]] og [[Ungverjaland]]
|-
|[[2007]] || [[Búlgaría]] og [[Rúmenía]]
|-
|[[2013]] || [[Króatía]]
|}
'''Athugasemdir:'''
* [[Grænland]] fékk [[heimastjórn]] frá Danmörku árið [[1979]] og yfirgaf [[Efnahagsbandalag Evrópu]] árið [[1985]] í samræmi við úrslit [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]].
* [[Færeyjar]] eru ekki í Evrópusambandinu og hafa ekki sótt um aðild, þó að [[Danmörk]] sé þar.
* Eyjan [[Mön (Írlandshafi)|Mön]] á Írlandshafi er ekki í Evrópusambandinu, né heldur eyjarnar [[Jersey]] og [[Guernsey]] á [[Ermarsund]]i.
* Árið [[1990]] stækkaði landsvæði sambandsins (þá EBE) þegar [[Þýskaland|þýsku]] ríkin sameinuðust.
===Úrsagnir úr Evrópusambandinu===
{{Aðalgrein|Útganga Breta úr Evrópusambandinu}}
Fyrsta landið sem dró sig úr Evrópusambandinu var [[Grænland]] árið 1985, eftir þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1982 þar sem 53% höfnuðu aðild.
Í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu í [[Bretland]]i árið 2016 þar sem tæplega 52% samþykktu úrsögn úr Evrópusambandinu hóf breska ríkisstjórnin formlegt úrsagnarferli. Bretar gengu úr Evrópusambandinu eftir langar samningaviðræður þann 31. janúar 2020.
== Uppbygging ==
Stofnanir og lagareglur Evrópusambandsins eru fjölmargar og hlutverk þeirra skarast oft. Þetta er afleiðing þess að sambandið byggir á röð [[milliríkjasamningur|milliríkjasamninga]], sem hafa orðið til á nokkrum áratugum. Á seinni árum hefur verið hreyfing í þá átt að sameina og einfalda samningana og voru fyrirhuguð [[Stjórnarskrá Evrópusambandsins]] og [[Lissabon-sáttmálinn]] árið 2007 dæmi um það.
Frá 1993 til 2009 byggðist stjórnkerfi Evrópusambandsins á svokölluðum „[[Þrjár stoðir Evrópusambandsins|þremur stoðum]]“ sambandsins: [[Evrópubandalagið|Evrópubandalaginu]], sameiginlegri utanríkis- og öryggisstefnu og lögreglusamvinnu og lagalegri samvinnu í refsimálum. Stoðirnar þrjár voru leystar upp eftir gildistöku Lissabon-sáttmálans þann 1. desember 2009 og Evrópusambandið gert að einni lögpersónu. Evrópubandalagið var leyst upp og stofnanir þess, sem sneru að efnahags-, samfélags- og umhverfismálum, færðar undir Evrópusambandið.
{| align=center style="text-align:center;"
|-
| [[Mynd:Söguleg uppbygging ESB.png|miðja|Söguleg uppbygging ESB]]
|-
| ''Uppbygging Evrópusambandsins og Evrópubandalagsins í gegnum tíðina.''
|}
=== Stofnanir ESB ===
[[Mynd:Euro_Tower_Frankfurt_am_Main.jpg|thumb|right|235px|[[Evruturninn]] í [[Frankfurt am Main]], aðsetur [[Seðlabanki Evrópu|Seðlabanka Evrópu]].]]
Stofnanir Evrópusambandsins eru:
* [[Evrópuþingið]] (751 þingmenn)
* [[Ráð Evrópusambandsins]] (eða „Ráðherraráðið“) (27 meðlimir í hverju undirráði)
** [[Evrópska ráðið]] (27 meðlimir) (það er umdeilt hvort það teljist sérstök stofnun eða hvort það sé Ráðið skipað með sérstökum hætti)
* [[Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins|Framkvæmdastjórnin]] (27 meðlimir)
* [[Evrópudómstóllinn]] (27 dómarar)
* [[Evrópski Endurskoðendadómstóllinn|Endurskoðendadómstóllinn]] (27 meðlimir)
Á vegum ESB eru einnig fjármálastofnanirnar:
* [[Seðlabanki Evrópu]]
* [[Fjárfestingarbanki Evrópu]]
Að auki hafa verið settar á laggirnar álitsgefandi nefndir:
* [[Efnahags- og félagsmálanefndin]]
* [[Byggðanefndin]]
[[Evrópski umboðsmaðurinn]] hefur eftirlit með því að stofnanir ESB misbeiti ekki valdi sínu.
== Varnarmál ==
{{Aðalgrein|Varnarmál í Evrópusambandinu}}
[[Mynd:Typhoon f2 zj910 arp.jpg|thumb|left|[[Eurofighter Typhoon|Eurofighter-þotan]] er framleidd í samvinnu fjögurra Evrópusambandsríkja.]]
Evrópusambandið hefur ekki sameiginlegan [[her]]. Forverar Evrópusambandsins voru hugsaðir sem öflug hernaðarbandalög vegna þess að [[NATO]] gegndi því hlutverki fyrir flestar aðildarþjóðirnar.<ref>{{cite book|last=Wilkinson|first=Paul|title=International Relations|year=2007|url=https://archive.org/details/internationalrel00wilk|publisher=Oxford University Press|page=[https://archive.org/details/internationalrel00wilk/page/n114 100]|quote=The EU states have never felt the need to make the organization into a powerful military alliance. They already have NATO to undertake that task.}}</ref> Tuttugu og eitt aðildarríki Evrópusambandsins er einnig aðildarríki NATO<ref>{{cite web|title=NATO Member Countries|url=http://www.nato.int/cps/en/natolive/nato_countries.htm|accessdate=25. ágúst 2009}}</ref> en hin fjögur Evrópusambandslöndin ([[Austurríki]], [[Finnland]], [[Írland]] og [[Svíþjóð]]) halda fram hlutleysi. Aftur á móti hefur verið dregið í efa að hlutleysi þeirra samrýmist aðildinni að Evrópusambandinu og þegar á reynir, til dæmis í tilviki hryðjuverka eða utanaðkomandi ógnar, er samstaða og eining innan Evrópusambandsins samkvæmt sáttmálum þess. [[Vestur-Evrópusambandið]], sem var hernaðarbandalag með sáttmála um sameiginleg varnarviðbrögð, var lagt niður árið 2010 vegna þess að Evrópusambandið hafði tekið við hlutverki þess.
Samkvæmt [[Alþjóðlega friðarrannsóknasetrið í Stokkhólmi|Alþjóðlega friðarrannsóknasetrinu í Stokkhólmi]] (SIPRI) varði [[Bretland]] meira en 48 milljörðum evra í varnarmál árið 2009 og var þar með í þriðja sæti á eftir [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Alþýðulýðveldið Kína|Kína]]. [[Frakkland]] varði 47 milljörðum evra og var í fjórða sæti. Saman bera Bretland og Frakkland ábyrgð á 45% af heildarútgjöldum Evrópusambandsins til varnarmála, 50% af herafla þess og 70% af útgjöldum til rannsókna þróunar í varnarmálum.<ref>[http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10685127 Catherine Field, „Britain and France to work together“], 4. nóvember 2010.</ref> Árið 2000 báru Bretland, Frakkland, [[Spánn]] og [[Þýskaland]] ábyrgð á 97% af öllum útgjöldum til rannsókna og þróunarvinnu í varnarmálum.
Í kjölfarið á [[Stríðið í Kosovo|Stríðinu í Kosovo]] árið 1999 ákvað [[Evrópuráðið]] að Evrópusambandið yrði að hafa getuna til þess að framkvæma hernaðaraðgerðir á eigin vegum, hersveitirnar til að framkvæma þær og viljann og getuna til að ákveða að nota þær til þess að geta brugðist við aðstæðum sem gætu komið upp. Með það í huga var ráðist í að auka hernaðargetu Evrópusambandsins.
Friðargæslusveitir Evrópusambandsins hafa verið sendar til ríkja fyrrum [[Júgóslavía|Júgóslavíu]] á [[Balkanskagi|Balkanskaga]], til [[Afríka|Afríku]] og [[Miðausturlönd|Miðausturlanda]]. Ýmsar stofnanir styðja við hernaðaraðgerðir Evrópusambandsins, þar á meðal [[Varnarmálastofnun Evrópu]], [[Gervihnattamiðstöð Evrópusambandsins]] og [[Hermálaráð Evrópu]].
== Lýðfræði ==
{{Aðalgrein|Lýðfræði Evrópusambandsins}}
Íbúafjöldi Evrópusambandsríkjanna allra var áætlaður rúmlega hálfur milljarður 1. janúar 2010. Íbúafjöldi Evrópusambandsins er 7,3% af fólksfjölda heimsins en Evrópusambandið nær þó einungis yfir um 3% af landsvæði jarðar. Evrópusambandið er því tiltölulega þéttbýlt svæði, með 115,9 íbúa á [[km²]].
=== Stórborgarmyndun ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center; line-height:1.4em; margin-left:20px;"
|+ Íbúafjöldi fjögurra stærstu borga Evrópusambandsins<ref>Tölur yfir stærri stórborgarsvæði eru allar frá árinu 2004 {{cite web | url = http://www.urbanaudit.org/DataAccessed.aspx | title = Data that can be accessed |accessdate=31. júlí 2008 | work = Urban Audit | publisher = European Commission, Directorate-General Regional Policy, Unit D2 Urban Actions | archive-date = 2011-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110406130058/http://www.urbanaudit.org/DataAccessed.aspx |url-status=dead }}<br />
Stærð borgar: allar tölur eru áætlanir frá 2005:
{{cite web | url = http://www.insee.fr/fr/ffc/chifcle_fiche.asp?ref_id=CMPTEF01103&tab_id=18 | title = Pays, villes d'Europe et du monde |accessdate=6. febrúar 2008 | publisher = InsInstitut National de la Statistiqueet des Études Économiques }}<br />
Íbúafjöldi innan borgarmarka: <br />
Berlín í september 2007:
{{cite web | url = http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_bl.asp | title = Bevölkerung Berlin |accessdate=6. febrúar 2008 | publisher = Statistische Ämter des Bundes und der Länder (Þýska hagstofan) | archive-date = 2009-05-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090503130609/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_bl.asp |url-status=dead }}<br />
París 1. júlí 2005:
{{cite web | url = http://www.insee.fr/fr/recensement/nouv_recens/resultats/grandes-villes.htm#P | title = Résultats des enquêtes annuelles de recensement de 2004 à 2007 pour les grandes villes |accessdate=6. febrúar 2008 | publisher = Institut National de la Statistique et des Études Économiques (Franska hagstofan) }}<br /></ref>
!Borg (og land)
! [[Listi yfir stærstu borgir Evrópusambandsins|Innan borgarmarka]]<br /><small>(2006)</small>
! Þéttleiki byggðar <br />/km²<br />
! Þéttleiki byggðar <br />/fermílu<br />
! [[Listi yfir stærstu stórborgarsvæði Evrópusambandsins|Stórborgarsvæði]] <br /><small>(2005)</small><br />
! [[Stærri stórborgarsvæði]]<br /><small>(2004)</small>
|-
![[Berlín]] ([[Þýskaland]]i)
|3.410.000||3.815||9.880||3.761.000||4.971.331
|-
![[Madríd]] ([[Spánn|Spáni]])
|3.228.359||5.198||13.460||4.990.000||5.804.829
|-
![[París]] ([[Frakkland]]i)
|2.153.600||24.672||63.900||9.928.000||11.089.124
|-
![[Róm]] ([[Ítalía|Ítalíu]])
|2.708.395||2.105||5.450||2.867.000||3.457.690
|}
Auk margra stórborga eru í löndum Evrópusambandsins fjölmörg afar fjölmenn þéttbýlissvæði sem hafa engan einn kjarna en hafa myndast úr nokkrum stórborgum. Stærstu svæðin af þessu tagi eru [[Rín-Ruhr svæðið]] með tæpar tólf milljónir íbúa (sem [[Köln]], [[Dortmund]], [[Düsseldorf]] og fleiri borgir mynda), [[Randstad]] með um sjö milljónir íbúa (sem [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[Haag]], [[Utrecht]] og fleiri borgir mynda), [[Frankfurt/Rín-Main]] með tæpar sex milljónir íbúa (sem [[Frankfurt am Main|Frankfurt]], [[Wiesbaden]] og fleiri borgir mynda), [[Flæmski demanturinn]] með um 5,5 milljónir íbúa (þéttbýlissvæðið milli [[Antwerpen]], [[Brussel]], [[Leuven]] og [[Gent]]), [[Eyrarsundssvæðið]] með um 3,7 milljónir íbúa ([[Kaupmannahöfn]] í Danmörku og [[Malmö]] í Svíþjóð) og [[Efri Slesíu iðnaðarsvæðið]] með um 3,5 milljónir íbúa (sem [[Katowice]], [[Sosnowiec]] og fleiri borgir mynda).<ref>{{cite web | title = Indicators for larger urban zones 1999–2003 | publisher = Europa web portal | author = Eurostat | url = http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1996,45323734&_dad=portal&_schema=PORTAL&screen=welcomeref&open=/&product=EU_MASTER_urban_audit&depth=2 |accessdate=25. janúar 2007 | archive-date = 2007-02-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070216010843/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=1996%2C45323734&_dad=portal&_schema=PORTAL&screen=welcomeref&open=%2F&product=EU_MASTER_urban_audit&depth=2 |url-status=dead }}</ref>
== Menntun og vísindi ==
[[Mynd:Bibliothèque_lettres_campus_Grenoble.JPG|thumb|right|220px|Bókasafn [[Háskólinn í Grenoble|Háskólans í Grenoble]] í [[Frakkland]]i.]]
{{Aðalgrein|Menntun í Evrópusambandinu}}
Í [[menntun]] og [[Vísindi|vísindum]] takmarkast hlutverk Evrópusambandsins við að aðstoða aðildarríkin. Menntastefna Evrópusambandsins varð til á 9. áratug 20. aldar og miðaði í upphafi einkum að því að auðvelda nemendaskipti og hreyfanleika. Þekktast þessara verkefna er [[Erasmus-verkefnið]], sem er skiptinemaverkefni á háskólastigi sem var ýtt úr vör árið 1987. Á fyrstu tveimur áratugunum hefur það gert hálfri annarri milljón háskólanema kleift að að heimsækja erlenda háskóla og hefur orðið að nokkurs konar táknmynd evrópsks háskólalífs.<ref>{{cite web|title=The Erasmus programme celebrates its 20th anniversary|publisher=Europa web portal|author=European Commission|url=http://ec.europa.eu/education/news/erasmus20_en.html|accessdate=21. júlí 2007|archive-date=2013-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020223817/http://ec.europa.eu/education/news/erasmus20_en.html|url-status=dead}}; {{cite web|last=Jean-Sébastien|first=Lefebvre|title=Erasmus turns 20 – time to grow up?|date=22. janúar 2007|publisher=Café Babel|url=http://www.cafebabel.co.uk/article/19702/erasmus-turns-20-time-to-grow-up.html|accessdate=10. ágúst 2007|archive-date=2012-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120126044623/http://www.cafebabel.co.uk/article/19702/erasmus-turns-20-time-to-grow-up.html|url-status=dead}}</ref>
Nú eru einnig sams konar verkefni í boði fyrir grunn- og framhaldsskólanema og kennara, fyrir [[Iðnnám|iðnnema]] og í [[símenntun]]. Þeim er ætlað að stuðla að aukinni þekkingu á öðrum löndum og breiða út góða starfshætti í menntun og þjálfun innan Evrópusambandsins.<ref>{{cite web|author=EACEA|title=About the Education, Audiovisual and Culture Executive Agency|publisher=Europa web portal|url=http://eacea.ec.europa.eu/index.htm|accessdate=21. júlí 2007|archive-date=2015-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20150429185547/http://eacea.ec.europa.eu/index.htm|url-status=dead}}; {{cite web|title=Lifelong Learning Programme|publisher=Europa web portal|author=European Commission|url=http://ec.europa.eu/education/programmes/llp/national_en.html|accessdate=21. júlí 2007|archive-date=2013-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20130719064846/http://ec.europa.eu/education/programmes/llp/national_en.html|url-status=dead}}</ref> Með [[Bologna-viðmiðin|Bologna-viðmiðunum]] reynir Evrópusambandið einnig að stuðla að stöðlun námskrafna og [[námsgráða]] innan Evrópu.
== Ísland og Evrópusambandið ==
{{aðalgrein|Ísland og Evrópusambandið}}
Ísland er ekki aðili að Evrópusambandinu, en hefur sótt um aðild. Þann [[16. júlí]] [[2009]] samþykkti [[Alþingi]] Íslendinga [[þingsályktunartillaga|þingsályktunartillögu]] um umsókn um aðild að ESB.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100205165505/www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/16/samthykkt_ad_senda_inn_umsokn/Send verður inn umsókn um aðild að ESB]<br>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/16/yfirlysing_forsaetisradherra_um_esb/ Yfirlýsing forsætisráðherra um ESB]</ref> [[Össur Skarphéðinsson]], utanríkisráðherra Íslands afhenti [[Carl Bildt]], utanríkisráðherra Svíþjóðar, umsóknina með formlegum hætti þann [[23. júlí]].<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/23/afhenti_svium_adildarumsokn/ Össur afhenti Svíum aðildarumsóknina að ESB]</ref> [[Guðmundur Árni Stefánsson]], sendiherra Íslands í Svíþjóð, hafði þó afhent umsóknina í [[Stokkhólmur|Stokkhólm]]i 17. júlí.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/07/18/samrad_verdur_vidtaekt/ Samráð verður víðtækt]</ref> Ísland hefur hins vegar verið aðili að [[Fríverslunarsamtök Evrópu|Fríverslunarsamtökum Evrópu]] (EFTA) síðan [[1970]], en þeim var ætlað að stuðla að [[frjáls verslun|frjálsri verslun]]. Með [[Evrópska efnahagssvæðið]]nu, sem Ísland gerðist aðili að 1994 fengu íslensk fyrirtæki aðgang að evrópskum markaði.
Mikil umræða hefur verið um hugsanlega inngöngu Íslands í ESB, nú eða þá upptöku evrunnar, eða annars gjaldmiðils á síðustu árum. Samkvæmt niðurstöðum skoðanakönnunar [[Fréttablaðið|Fréttablaðsins]] sem birt var í apríl 2008 eru ríflega ⅔ Íslendinga fylgjandi því að undirbúa umsókn að ESB. Í könnun frá því febrúar þegar spurt var um hvort sækja ætti um aðild (ath: ekki undirbúa umsókn um aðild) frá því í febrúar sama ár svaraði 55,1% játandi.<ref>MBL:[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/04/20/67_8_vilja_hefja_undirbuning_adildarumsoknar/ 67,8 vilja hefja undirbúning aðildarumsóknar]</ref> Það var ekki stefna ríkisstjórnar [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]] og [[Samfylkingin|Samfylkingarinnar]], sem mynduð var eftir [[Alþingiskosningar 2007]], að sækja um inngöngu í ESB. Samfylkingin hefur lýst því yfir að það sé á þeirra stefnu að sækja um aðild, en Sjálfstæðisflokkurinn er andvígur því.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090403111806/www.samfylkingin.is/media/files/XS2007%20-%20Evr%F3pustefna.pdf Samfylkingin – Landsfundarályktun 2007 - Evrópustefna - Ísland og Evrópa] (pdf)</ref> Eftir að [[skuldakreppan í Evrópu]] (og þá einkum á Evrusvæðinu) hófst fyrir alvöru, [[2010]], hefur dregið mikið úr stuðningi við aðild.
Eftir [[Alþingiskosningar 2013|alþingiskosningar árið 2013]] tók ríkisstjórn [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og [[Framsókn]]ar við völdum á Íslandi og voru báðir flokkarnir opinberlega á móti aðild Íslands að Evrópusambandinu. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, hafði þó margsinnis lýst því yfir bæði fyrir og eftir kosningarnar að ríkisstjórnin myndi ekki hverfa frá aðildarviðræðunum við Evrópusambandið án þess að leggja málið fyrst í þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{cite news|title=„Við munum standa við það að hlusta á fólkið í landinu“|url=https://www.visir.is/g/2014140228837|publisher=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|date=27. febrúar 2014|accessdate=23. september 2018}}</ref><ref>{{Vísindavefurinn|72714|Stenst það hjá Bjarna Benediktssyni að Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei í aðdraganda kosninga 2013 lofað þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB?}}</ref> Þvert á þessi ummæli fór svo að [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, sendi Evrópusambandinu árið 2015 tilkynningu um að aðildarviðræðum Íslendinga við Evrópusambandið, sem þá höfðu verið á ís í nokkur ár, skyldi alfarið hætt.<ref>{{cite news|title=Bréf Gunnars Braga um að afturköllun ESB-umsóknar birt í heild sinni|url=https://kjarninn.is/frettir/bref-gunnars-braga-um-ad-afturkollun-esb-umsoknar-birt-i-heild-sinni/|publisher=''[[Kjarninn]]''|date=13. mars 2015|accessdate=23. september 2018}}</ref> Tilkynningin um endalok aðildarviðræðanna var ekki lögð í þjóðaratkvæðagreiðslu, né var hún afgreidd af alþingi.<ref>{{cite news|title=Þingið ekki tilbúið í ESB-málinu|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/12/18/thingid_ekki_tilbuid_i_esb_malinu_4/|publisher=''[[mbl.is]]''|date=18. desember 2015|accessdate=23. september 2018}}</ref> Aðspurður hví ekki hefði verið staðið við loforðið um að binda ekki enda á viðræðurnar án samþykkis í þjóðaratkvæðagreiðslu sagði Bjarni Benediktsson síðar að „pólitískur ómöguleiki“ hefði komið í veg fyrir að þjóðaratkvæðagreiðsla yrði haldin um málið.<ref>{{cite news|title=Ómögulegt án pólitísks vilja|url=https://www.ruv.is/frett/omogulegt-an-politisks-vilja|publisher=''[[RÚV]]''|date=18. desember 2015|accessdate=24. september 2018}}</ref>
== Neðanmálsgreinar ==
<div class="references-small">{{reflist}}
== Heimildir og ítarefni ==
* Bindi, Federiga (ritstj.). ''The Foreign Policy of the European Union: Assessing Europe's Role in the World'' (Brookings Institution Press; 2010).
* Craig, Paul og Gráinne de Búrca. ''EU Law, Text, Cases and Materials'' (4. útg.). (Oxford: Oxford University Press, 2007).
* Kaiser, Wolfram. ''Christian Democracy and the Origins of European Union'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2007).
* Kaiser, Wolfram. ''The History of the European Union'' (London: Routledge, 2011).
* McCormick, John. ''The European Union: Politics and Policies'' (Westview Press, 2007).
* Pinder, John og Simon Usherwood. ''The European Union: A Very Short Introduction'' (Oxford: Oxford University Press, 2008).
* Piris, Jean-Claude. ''Lisbon Treaty'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2010).
* Rifkin, Jeremy. ''The European Dream: How Europe's Vision of the Future Is Quietly Eclipsing the American Dream'' (Jeremy P. Tarcher, 2004).
* Smith, Charles. ''International Trade and Globalisation'' (3. útg.) (Stocksfield: Anforme, 2007).
* Staab, Andreas. ''The European Union Explained: Institutions, Actors, Global Impact'' (2. útg.) (Indianapolis: Indiana University Press, 2008).
* Steiner, Josephine, Lorna Woods og Christian Twigg-Flesner. ''EU Law'' (9. útg.) (Oxford: Oxford University Press, 2006).
* Yesilada, Birol A. og David M. Wood. ''The Emerging European Union'' (5. útg.) (Longman, 2009).
== Tengt efni ==
* [[Listi yfir stærstu borgir Evrópusambandsins eftir fólksfjölda innan borgarmarka]]
== Tenglar ==
{{Wiktionary|Evrópusambandið}}
{{commons|European Union|Evrópusambandinu}}
=== Vefsíða Evrópusambandsins ===
[http://europa.eu Vefsíða Evrópusambandsins], europa.eu.int á [[Tungumál Evrópusambandsins|opinberum tungumálum þess]]. Valdar undirsíður:
* [http://europa.eu/comm/mediatheque/audio/index_en.html Hljóðupptökur af fréttamannafundum og ræðum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (á [[MP3]] og [[RealAudio]] sniði).
* [http://europa.eu/en/record/green/gp9611/index.htm Tillaga að alþjóðlegum símkóða fyrir sambandið]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://europa.eu/comm/external_relations/china/intro/ Stefna sambandsins varðandi Kína]
* [https://www.youtube.com/user/eutube Opinber YouTube-rás framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins]
* [https://audiovisual.ec.europa.eu/en/media/video/I-283755 Hljóð- og myndvefgátt framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins]
=== Aðrar vefsíður ===
* [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ee.html Um Evrópusambandið á CIA World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050209021150/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ee.html |date=2005-02-09 }}
* [http://www.EUobserver.com/ EU Observer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220616110400/https://euobserver.com/ |date=2022-06-16 }} - Fréttasíða sem fjallar um Evrópusambandsmálin.
* {{Vísindavefurinn|51346|Hvenær var Evrópusambandið stofnað og hvaða lönd eru í því núna?}}
* {{Vísindavefurinn|51328|Hvers konar lýðræði er í Evrópusambandinu?}}
* {{Vísindavefurinn|4332|Hvað tákna stjörnurnar í fána Evrópusambandsins?}}
* {{Vísindavefurinn|60120|Nákvæmlega hverju breytir Lissabon-sáttmálinn um áhrif smáríkja innan ráðs ESB á næstu árum?}}
{{Stofnanir ESB}}
{{G-20}}
{{Friðarverðlaun Nóbels}}
[[Flokkur:Evrópusambandið| ]]
[[Flokkur:Alþjóðastofnanir]]
[[Flokkur:Fríverslun]]
[[Flokkur:Handhafar friðarverðlauna Nóbels]]
eyem43jtmmiwsb7d8wk0429ji3gdo9m
2005
0
4911
1975808
1855800
2026-08-18T16:49:28Z
Berserkur
10188
/* Dáin */
1975808
wikitext
text/x-wiki
{{Ár nav}}
Árið '''2005''' ('''MMV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 5. ár 21. aldar og almennt ár sem byrjaði á laugardegi í [[Gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. Það hefur verið kallað:
* [[Ár eðlisfræðinnar]] af [[International Union of Pure and Applied Physics]].
* Ár [[lítið lán|lítilla lána]] af [[Sameinuðu Þjóðirnar|Sameinuðu Þjóðunum]].
* Alþjóðaár [[íþróttir|íþrótta]] og [[líkamleg menntun|líkamlegrar menntunar]] [[Sameinuðu Þjóðirnar|Sameinuðu Þjóðunum]].
* [[Ár sjálfboðaliðans]] af [[fjármálaráðherra Bretlands]], [[Gordon Brown]].
* Ár [[kvöldmáltíðarsakramentið|kvöldmáltíðarsakramentis]] [[Páll páfi annar|Páls annars páfa]].
== Atburðir ==
=== Janúar ===
[[File:Huygens descent.ogg|thumb|DISR-gögn frá lendingu ''Huygens'' á Títan.]]
* [[1. janúar]] - Ný [[Tyrknesk líra|líra]] var tekin upp sem gjaldmiðill í [[Tyrkland]]i en verðmæti einnar slíkrar samsvarar 1.000.000 af þeim gömlu.
* [[5. janúar]] - Hópur vísindamanna í Palomar-stjörnuathugunarstöðinni uppgötvaði dvergreikistjörnuna [[Eris (dvergreikistjarna)|Eris]].
* [[9. janúar]] - [[Mahmoud Abbas]] var kosinn forseti sjálfstjórnarsvæða [[Palestína|Palestínumanna]].
* [[12. janúar]] - Könnunarfarinu [[Deep Impact]] var skotið á loft frá Canaveral-höfða.
* [[13. janúar]] - Myndir af [[Harry Bretaprins]] klæddum í nasistabúning á grímuballi voru fordæmdar.
* [[14. janúar]] - Geimfarið ''[[Huygens (geimfar)|Huygens]]'' lenti á stærsta tungli Satúrnusar, [[Títan (tungl)|Títan]].
* [[16. janúar]] - [[Adriana Iliescu]] varð elsta kona heims til þess að fæða barn, 66 ára gömul.
* [[21. janúar]] - Heilsíðuauglýsing birtist í The New York Times þar sem hópur Íslendinga bað Íraka afsökunar á því að Ísland skyldi vera á lista yfir hinar svokölluðu „[[hinar viljugu þjóðir|viljugu þjóðir]]“.
* [[23. janúar]] - [[Viktor Júsjenkó]] tók við embætti sem þriðji forseti [[Úkraína|Úkraínu]].
* [[25. janúar]] - 250 létust í troðningi við hofið [[Mandhradevi]] á Indlandi.
* [[30. janúar]] - Fyrstu frjálsu [[Þingkosningar í Írak 2005|þingkosningarnar]] frá [[1958]] voru haldnar í [[Írak]].
=== Febrúar ===
[[Mynd:Ellen_Macarthur_arriving_in_Falmouth_-_geograph.org.uk_-_706962.jpg|thumb|right|Ellen MacArthur siglir í höfn í Falmouth.]]
* [[6. febrúar]] - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin ''[[American Dad!]]'' hóf göngu sína.
* [[7. febrúar]] - [[Ellen MacArthur]] setti met í einmenningssiglingu umhverfis jörðina þegar hún fór yfir markið við [[Ushant]] eftir 71 dags, 14 tíma, 18 mínútna og 33 sekúndna siglingu.
* [[8. febrúar]] - [[Ísrael]] og [[Palestína]] samþykktu vopnahlé.
* [[8. febrúar]] - Kortaþjónustan [[Google Maps]] fór í loftið.
* [[9. febrúar]] - 40 manns særðust í sprengjuárás [[Frelsissamtök Baska|Frelsissamtaka Baska]] á ráðstefnuhöll í Madríd.
* [[10. febrúar]] - [[Karl Bretaprins]] tilkynnti trúlofun sína og [[Camilla Parker Bowles|Camillu Parker Bowles]].
* [[10. febrúar]] - [[Norður-Kórea]] tilkynnti að landið byggi yfir kjarnavopnum.
* [[14. febrúar]] - Forsætisráðherra Líbanon, [[Rafik Hariri]] lét lífið ásamt 15 öðrum í sjálfsmorðssprengjuárás í [[Beirút]].
* [[14. febrúar]] - [[YouTube]], vefur þar sem notendur geta deilt myndskeiðum, fór í loftið.
* [[16. febrúar]] - [[Kýótóbókunin]] tók gildi eftir undirskrift [[Rússland]]s, án stuðnings [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og [[Ástralía|Ástralíu]].
* [[22. febrúar]] - Rúmlega 500 manns létu lífið og yfir 1000 slösuðust í jarðskjálfa í suðurhluta [[Íran]]s. Skjálftinn mældist 6,4 á [[Richterkvarði|Richterkvarða]].
* [[26. febrúar]] - [[Hosni Mubarak]], forseti Egyptalands, fór fram á að egypska þingið breytti stjórnarskránni til að leyfa fleiri en einn frambjóðanda í forsetakosningum.
=== Mars ===
[[Mynd:Cedar_Revolution_Demonstrators.jpg|thumb|right|Sedrusbyltingin í Líbanon.]]
* [[1. mars]] - [[Tabaré Vázquez]] tók við embætti forseta Úrúgvæ.
* [[3. mars]] - Milljónamæringurinn [[Steve Fossett]] setti met í einmenningsflugi án áningar umhverfis jörðina.
* [[4. mars]] - [[Háskólinn í Reykjavík]] og [[Tækniháskóli Íslands]] sameinuðust undir merkjum þess fyrrnefnda.
* [[10. mars]] - [[FL Group]] var stofnað utan um fjárfestingarhluta [[Icelandair Group]].
* [[11. mars]] - [[Nintendo DS]]-leikjatölvan var gefin út í [[Evrópa|Evrópu]].
* [[14. mars]] - Lög voru sett í [[Kína]] sem heimila valdbeitingu ef [[Tævan]] aðskilur sig formlega frá Kína.
* [[14. mars]] - [[Sedrusbyltingin]]: Um milljón manns komu saman í Beirút í stærstu mótmælum í sögu [[Líbanon]] vegna morðsins á Rafik Hariri forsætisráðherra.
* [[18. mars]] - Hjómsveitin [[Jakobínarína]] sigraði í [[Músíktilraunir|Músíktilraunum]] með miklum meirihluta atkvæða, bæði dómnefndar og áhorfenda.
* [[23. mars]] - [[Jóakim, prins af Danmörku]] og [[Alexandra, greifynja af Frederiksborg|Alexandra Manley]] sóttu formlega um skilnað.
* [[24. mars]] - [[Túlípanabyltingin]] í [[Kirgistan]] náði hámarki þegar forseta landsins, [[Askar Akayev]], var komið frá völdum.
* [[27. mars]] - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin ''[[Grey's Anatomy]]'' hóf göngu sína á ABC.
=== Apríl ===
[[Mynd:Benedikt_XVI_im_Papamobil.jpg|thumb|right|Benedikt 16. páfi rétt eftir krýningu sína 24. apríl.]]
* [[2. apríl]] - [[Jóhannes Páll 2.|Jóhannes Páll páfi 2.]] dó og milljónir manna flykktust til [[Vatíkanið|Vatíkansins]] til að votta hinum látna virðingu sína.
* [[3. apríl]] - [[Vélhjólaklúbbur Skagafjarðar]] var stofnaður.
* [[9. apríl]] - Tugþúsundir mótmæltu [[herseta Bandaríkjanna í Írak|hersetu Bandaríkjanna í Írak]] í Bagdad.
* [[15. apríl]] - Síðasti bílaframleiðandinn í breskri eigu, [[MG Rover]], varð gjaldþrota.
* [[18. apríl]] - Hugbúnaðarrisinn [[Adobe Systems]] tilkynnti kaup sín á [[Macromedia]].
* [[19. apríl]] - Þýski kardinálinn Joseph Alois Ratzinger var kjörinn [[páfi]] [[kaþólska kirkjan|kaþólsku kirkjunnar]] og tók sér nafnið [[Benedikt 16.]].
* [[23. apríl]] - Fyrsta myndskeiðið var sett inn á [[YouTube]].
* [[25. apríl]] - [[Búlgaría]] og [[Rúmenía]] skrifuðu undir samning um inngöngu í [[ESB]].
* [[25. apríl]] - 107 létust og 562 slösuðust þegar lest fór út af sporinu í [[Amagasaki]] í Japan.
* [[26. apríl]] - Sýrlendingar yfirgáfu [[Líbanon]] eftir að hafa haft hernaðarlega viðveru þar í 29 ár.
* [[27. apríl]] - [[Airbus A380]], stærsta [[farþegaþota]] í heimi til þessa, fór í sitt fyrsta reynsluflug frá [[Toulouse]] í [[Frakkland]]i.
* [[29. apríl]] - Kvikmyndin ''[[The Hitchhiker's Guide to the Galaxy]]'' var frumsýnd í [[Bretland]]i og [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]].
=== Maí ===
[[Mynd:Esc_2005_concert_on_maidan.jpg|thumb|right|Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva í Kíev.]]
* [[1. maí]] - Netsamfélagið [[Istorrent]] var stofnað á Íslandi.
* [[6. maí]] - ''[[Blaðið]]'' kom fyrst út á Íslandi.
* [[12. maí]] - Leikjatölvan [[Xbox 360]] var kynnt opinberlega.
* [[13. maí]] - Kvikmyndin ''[[Fullorðið fólk]]'' var frumsýnd í Danmörku.
* [[13. maí]] - [[Blóðbaðið í Andijan]]: Hermenn drápu hátt í 700 mótmælendur í austurhluta [[Úsbekistan]]s.
* [[15. maí]] - Bandaríska kvikmyndin ''[[Star Wars III: Revenge of the Sith]]'' var frumsýnd.
* [[15. maí]] - Farþegaferja á ánni [[Bura Gauranga]] í Bangladess sökk í stormi. 200 fórust.
* [[17. maí]] - Konur fengu aftur kosningarétt í [[Kúveit]].
* [[21. maí]] - Hæsti rússíbani heims, [[Kingda Ka]], var opnaður í skemmtigarðinum [[Six Flags Great Adventure]] í New Jersey.
* [[21. maí]] - [[Grikkland]] sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] í fyrsta sinn í [[Kíev]] með laginu „My Number One“. Framlag Íslands var lagið „[[If I Had Your Love]]“.
=== Júní ===
* [[1. júní]] - [[Holland|Hollendingar]] felldu stjórnarskrá [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]].
* [[5. júní]] - [[Sviss]] samþykkti að ganga í [[Schengensamstarfið]] og að leyfa fasta sambúð samkynhneigðra.
* [[24. júní]] - Íslenska sjónvarpsstöðin [[Sirkus (sjónvarpsstöð)|Sirkus]] hóf útsendingar.
* [[26. júní]] - Forseti Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson]], endurvígði minnisvarða um landnám Íslendinga í [[Spanish Fork]].
* [[28. júní]] - Þrír hermenn úr sérsveit Bandaríkjaflota, 16 bandarískir sérsveitarmenn og óþekktur fjöldi [[Talíbanar|Talíbana]] létust í misheppnaðri hernaðaraðgerð, [[Red Wings-aðgerðin]]ni, í [[Kunarhérað]]i í Afganistan.
* [[30. júní]] - [[Spánn]] löggilti [[hjónaband samkynhneigðra|hjónabönd samkynhneigðra]].
=== Júlí ===
[[Mynd:AvoidLondon77.jpg|thumb|right|Skilti á hringveginum um London, [[M25]], varar ökumenn við því að aka inn í borgina eftir árásirnar 7. júlí.]]
* [[1. júlí]] - Dekkjaverkstæðið [[Kjalfell ehf]] tók til starfa á [[Blönduós]]i.
* [[1. júlí]] - [[Samkeppniseftirlitið]] tók við hlutverki [[Samkeppnisstofnun]]ar á Íslandi.
* [[2. júlí]] - Tónleikaröðin [[Live 8]] gegn fátækt fór fram á tíu stöðum víðsvegar um heiminn.
* [[4. júlí]] - „Koparkúlan“ frá Deep Impact-könnunarfarinu hitti halastjörnuna [[Tempel 1]].
* [[6. júlí]] - [[Evrópuþingið]] hafnaði tillögu að tilskipun um einkaleyfi á tölvuforritum.
* [[7. júlí]] - [[Hryðjuverkin 7. júlí 2005]]: Fjórar [[sjálfsmorðssprengjuárás]]ir urðu 56 manns að bana í [[London]].
* [[13. júlí]] - Fyrrverandi forstjóri [[WorldCom]], [[Bernard Ebbers]], var dæmdur í 25 ára fangelsi fyrir þátt sinn í einu stærsta fjársvikamáli í sögu Bandaríkjanna.
* [[16. júlí]] - Skáldsagan ''[[Harry Potter og blendingsprinsinn]]'' kom út á sama tíma um allan heim. 287.564 eintök seldust að meðaltali á hverri klukkustund fyrsta sólarhringinn.
* [[20. júlí]] - Fyrsti þáttur ''[[So You Think You Can Dance]]'' var sendur út af FOX.
* [[23. júlí]] - Tugir létust í röð sprengjuárása í [[Sharm el-Sheikh]] í Egyptalandi.
* [[28. júlí]] - [[Írski lýðveldisherinn]] lýsti því yfir að hernaðaraðgerðum væri lokið og skipaði meðlimum að afhenda vopn sín.
=== Ágúst ===
[[Mynd:Low9JustAintRight1.jpg|thumb|right|Eyðilegging í New Orleans eftir fellibylinn Katrinu.]]
* [[1. ágúst]] - [[Abdullah bin Abdul Aziz al-Saud]] tók við embætti konungs [[Sádí-Arabía|Sádí-Arabíu]] við lát hálfbróður síns Fahd.
* [[2. ágúst]] - [[Apple Mighty Mouse]] var sett á markað.
* [[9. ágúst]] - [[Benjamin Netanyahu]], þá fjármálaráðherra [[Ísrael]], sagði af sér til að mótmæla áformum [[Ariel Sharon|Ariels Sharons]] um að leggja niður landtökubyggðir gyðinga á [[Gaza]].
* [[9. ágúst]] - [[Lee Hughes]], enskur knattspyrnumaður, var dæmdur í sex ára fangelsi vegna manndráps.
* [[13. ágúst]] - Könnunarfarinu [[Mars Reconnaissance Orbiter]] var skotið á loft.
* [[14. ágúst]] - Farþegaþota með 121 mann um borð hrapaði á [[Grikkland]]i eftir að allir um borð misstu meðvitund vegna snarlækkaðs loftþrýstings.
* [[15. ágúst]] - Ríkisstjórn [[Ariel Sharon]] hóf niðurrif landnemabyggða [[Ísrael]]a á [[Gasaströndin]]ni.
* [[16. ágúst]] - [[West Caribbean Airways flug 708]] rakst á fjall í Venesúela með þeim afleiðingum að 152 fórust.
* [[18. ágúst]] - Fyrsta sameiginlega heræfing Rússa og Kínverja, [[Peace Mission 2005]], hófst á [[Shandong-skagi|Shandong-skaga]].
* [[29. ágúst]] - Fellibylurinn [[Katrina (fellibylur)|Katrina]] olli yfir 1600 dauðsföllum og gríðarlegri eyðileggingu í [[New Orleans]] á suðurströnd [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]].
* [[31. ágúst]] - Fríverslunarsamningur milli Íslands og Færeyja, [[Hoyvíkursamningurinn]], var undirritaður í Færeyjum.
* [[31. ágúst]] - 953 létust í troðningi á [[Al-Aaimmah-brúin|Al-Aaimmah-brúnni]] í Bagdad.
=== September ===
[[Mynd:Afghan_elections_2005.jpg|thumb|right|Kosningar í Afganistan.]]
* [[5. september]] - [[Mandala Airlines flug 091]] hrapaði á íbúahverfi í [[Medan]] í Indónesíu með þeim afleiðingum að 149 létust.
* [[10. september]] - Skemmtibáturinn ''Harpa'' steytti á [[Skarfasker]]i við Laugarnes. Fjórir voru um borð og tveir fórust.
* [[11. september]] - Flokkur [[Junichiro Koizumi]] komst aftur til valda í Japan eftir [[þingkosningar í Japan 2005|þingkosningar]].
* [[12. september]] - [[Hong Kong Disneyland Resort]] var opnað í Hong Kong.
* [[13. september]] - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin ''[[Supernatural]]'' hóf göngu sína á The CW.
* [[18. september]] - Stríðsherrar [[Norðurbandalagið (Afganistan)|Norðurbandalagsins]] fögnuðu sigri í [[þingkosningar í Afganistan 2005|þingkosningum í Afganistan]].
* [[23. september]] - Bandaríska kvikmyndin ''[[Líkbrúðurin]]'' var frumsýnd.
* [[24. september]] - [[Fellibylurinn Rita]] kom á land í [[Beaumont (Texas)|Beaumont]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], og skildi eftir sig slóð eyðileggingar.
* [[24. september]] - Gamanþáttaröðin ''[[Stelpurnar]]'' hóf göngu sína á Stöð 2.
* [[25. september]] - Íslenska sjónvarpsþáttaröðin ''[[Kallakaffi]]'' hóf göngu sína á RÚV.
* [[26. september]] - [[Lynndie England]] var dæmd fyrir þátttöku í pyntingum fanga í [[Abu Ghraib]]-fangabúðunum.
* [[30. september]] - [[Skopteikningamálið|Umdeildar skopteikningar]] af [[Múhameð]] spámanni birtust í danska dagblaðinu [[Jyllandsposten]].
=== Október ===
[[Mynd:Scorched_car_in_Paris_suburb_november_2005.jpg|thumb|right|Brunninn bíll eftir óeirðirnar í París.]]
* [[1. október]] - [[Sprengutilræðin á Balí 2005]]: 26 létust og yfir 100 særðust.
* [[1. október]] - Stærsti banki heims, [[Mitsubishi UFJ Financial Group]], varð til við samruna tveggja japanskra banka.
* [[8. október]] - Um 80 þúsund manns fórust í hörðum [[jarðskjálfti|jarðskjálfta]] í [[Kasmír]].
* [[10. október]] - [[Baugsmálið]]: [[Hæstiréttur Íslands]] vísaði 32 ákæruliðum frá dómi en hélt eftir átta.
* [[10. október]] - Samtökin [[Vinir einkabílsins]] voru stofnuð á Íslandi.
* [[19. október]] - Réttarhöldin yfir [[Saddam Hussein]] hófust.
* [[21. október]] - Tölvuleikurinn ''[[Football Manager]]'' 2006 kom út í [[Evrópa|Evrópu]] og víðar.
* [[21. október]] - Íslenska heimildarmyndin ''[[Africa United]]'' var frumsýnd.
* [[27. október]] - Miklar óeirðir hófust í [[París]] vegna óánægju ungs fólks af erlendum uppruna. Óeirðir héldu áfram vítt og breitt um landið næstu 3 vikurnar.
* [[29. október]] - [[Sprengjutilræðin í Delí 2005]]: 61 létust og margir særðust þegar 3 öflugar sprengjur sprungu í [[Delí]] á Indlandi.
=== Nóvember ===
[[Mynd:Ellen_Johnson-Sirleaf_2005.jpg|thumb|right|Ellen Johnson Sirleaf árið 2005.]]
* [[2. nóvember]] - Neðri deild spænska þingsins samþykkti [[lög um sjálfstæði Katalóníu]].
* [[9. nóvember]] - Rúmlega 50 manns fórust og um 120 særðust í [[sjálfsmorðssprengjusárás]]um í [[Amman]] í [[Jórdanía|Jórdaníu]].
* [[21. nóvember]] - [[Ariel Sharon]] sagði sig úr [[Likud-bandalagið|Likud-bandalaginu]] og stofnaði nýjan flokk, [[Kadima]], eftir deilur við [[Benjamin Netanyahu]].
* [[22. nóvember]] - [[Angela Merkel]] var kjörin [[kanslari Þýskalands]] af þýska sambandsþinginu og varð þar með fyrsta konan til að gegna því embætti. Hún tók við af [[Gerhard Schröder]].
* [[23. nóvember]] - [[Ellen Johnson Sirleaf]] varð fyrsti lýðræðislega kjörni kvenkyns þjóðarleiðtogi Afríku eftir sigur í [[þingkosningar í Líberíu 2005|þingkosningum í Líberíu]].
* [[28. nóvember]] - 12. [[Loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna]] hófst í Montreal.
* [[30. nóvember]] - Fyrsta [[andlitságræðsla]]n var framkvæmd í [[Amiens]] í [[Frakkland]]i.
=== Desember ===
[[Mynd:Cronulla_riots_2_-_no_lebs.jpg|thumb|right|Uppþotin í Cronulla.]]
* [[1. desember]] - Íslenska útvarpsstöðin [[Flass 104,5]] hóf útsendingar.
* [[1. desember]] - [[Suður-Afríka]] heimilaði [[hjónabönd samkynhneigðra]].
* [[3. desember]] - [[Lestarslys á Íslandi|Lestarslys]] varð við [[Kárahnjúkavirkjun]] þegar tvær farþegalestar skullu saman með þeim afleiðingum að tveir verkamenn slösuðust.
* [[6. desember]] - Írönsk herflutningavél hrapaði á tíu hæða byggingu í [[Teheran]] með þeim afleiðingum að 128 létust.
* [[7. desember]] - [[Evrópusambandið]] tók upp þjóðarlénið [[.eu]] sem kom í stað .eu.int.
* [[10. desember]]- [[Unnur Birna Vilhjálmsdóttir]] sigraði í keppninni [[Ungfrú heimur|Ungfrú heimur 2005]] í [[Sanya]] í [[Alþýðulýðveldið Kína|Kína]].
* [[11. desember]] - [[Uppþotin í Cronulla]] í Sydney hófust.
* [[14. desember]] - [[Shakidor-stíflan]] í Balúkistan í Pakistan brast í kjölfar mikilla rigninga.
* [[18. desember]] - [[Ariel Sharon]], forsætisráðherra [[Ísrael]]s var fluttur á sjúkráhús eftir [[heilablóðfall]].
* [[18. desember]] - [[Önnur borgarastyrjöldin í Tsjad]] hófst.
* [[20. desember]] - [[Benjamin Netanyahu]] náði aftur völdum í [[Likud]]-bandalagi [[Ísrael]]s eftir brotthvarf [[Ariel Sharon|Ariels Sharons]].
* [[20. desember]] - [[Durrës-háskóli]] var stofnaður í Albaníu.
* [[23. desember]] - [[Lech Kaczyński]], varð forseti Póllands.
* [[23. desember]] - [[Tsjad]] lýsti [[Súdan]] stríði á hendur.
* [[26. desember]] - Spurningaþátturinn ''[[Meistarinn]]'' hóf göngu sína á Stöð 2.
* [[31. desember]] - Flugeldasala [[Hjálparsveit skáta|Hjálparsveitar skáta]] í [[Hveragerði]] brann eftir að sprenging varð í húsnæðinu um eittleytið, einnig brunnu tæki hjálparsveitarinnar, bílar og fleira. Einn fótbrotnaði en allir komust lífs af.
===Ódagsettir atburðir===
* Sænski stjórnmálaflokkurinn [[Feministiskt initiativ]] var stofnaður.
* Íslenska hljómsveitin [[Johnny and the rest]] var stofnuð.
* Japanska hljómsveitin [[AKB48]] var stofnuð.
* [[Glerárvirkjun nýrri]] var gangsett á Akureyri.
* [[Múlavirkjun]] var gangsett á Snæfellsnesi.
* Íslenska fjarskiptafyrirtækið [[Skipti]] var stofnað.
* Talið er að [[birkikemba]] hafi borist til Íslands þetta ár.
* Íþróttafélagið [[Mjölnir (íþróttafélag)|Mjölnir]] var stofnað.
* Íslenska fyrirtækið [[IceProtein]] var stofnað.
* Bandaríska hljómsveitin [[The Dodos]] var stofnuð.
* Bandaríska hljómsveitin [[MGMT]] var stofnuð.
* Íslenska hljómsveitin [[Morðingjarnir]] var stofnuð.
* Verkefnið [[PostSecret]] hófst.
* Enska hljómsveitin [[Dirty Pretty Things (hljómsveit)|Dirty Pretty Things]] var stofnuð.
* [[Kaffi Hljómalind]] var stofnað í Reykjavík.
* [[Friðarhús]] var opnað við Snorrabraut í Reykjavík.
* Íslenska hljómsveitin [[Sprengjuhöllin]] var stofnuð.
* Útgáfa [[Jöklabréf]]a hófst.
* Íslenska fyrirtækið [[Norðurvegur ehf.]] var stofnað.
== Fædd ==
* [[26. júní]] - [[Alexía Hollandsprinsessa]].
* [[15. október]] - [[Kristján Danaprins]].
* [[31. október]] - [[Elenóra Spánarprinsessa]].
* [[3. desember]] - [[Sverrir Magnús Noregsprins]].
== Dáin ==
* [[17. janúar]] - [[George Patrick Leonard Walker]], enskur jarðfræðingur (f. [[1926]]).
* [[24. janúar]] - [[Volodymyr Savtsjenko]], úkraínskur rithöfundur (f. [[1933]]).
* [[2. febrúar]] - [[Max Schmeling]], þýskur hnefaleikamaður (f. [[1905]]).
* [[5. febrúar]] - [[Gnassingbe Eyadema]], forseti Tógó (f. [[1937]]).
* [[10. febrúar]] - [[Arthur Miller]], bandarískt leikskáld (f. [[1915]]).
* [[14. febrúar]] - [[Rafik Hariri]], fyrrum forsætisráðherra Líbanons, myrtur (f. [[1944]]).
* [[20. febrúar]] - [[Hunter S. Thompson]], bandarískur blaðamaður og rithöfundur (f. [[1937]]).
* [[10. mars]] - [[Dave Allen]], írskur skemmtikraftur (f. [[1936]]).
* [[26. mars]] - [[Einar Bragi Sigurðsson]], íslenskt skáld og þýðandi (f. [[1921]]).
* [[26. mars]] - [[James Callaghan]], forsætisráðherra Bretlands (f. [[1912]]).
* [[30. mars]] - [[Alan Dundes]], bandarískur þjóðfræðingur (f. [[1934]]).
[[Mynd:John_Paul_II_Medal_of_Freedom_2004.jpg|thumb|right|Jóhannes Páll 2. páfi]]
* [[2. apríl]] - [[Jóhannes Páll 2.|Jóhannes Páll páfi 2.]] (f. [[1920]]).
* [[5. apríl]] - [[Saul Bellow]], bandarískur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1915]]).
* [[6. apríl]] - [[Rainier 3. fursti af Mónakó]] (f. [[1923]]).
* [[11. apríl]] - [[Lucien Laurent]], franskur knattspyrnumaður (f. [[1907]]).
* [[12. apríl]] - [[Richard Popkin]], bandarískur heimspekisagnfræðingur (f. [[1923]]).
* [[19. apríl]] – [[Niels-Henning Ørsted Pedersen]], danskur djasstónlistarmaður (f. 1946).
* [[29. apríl]] - [[Gils Guðmundsson]], íslenskur rithöfundur og stjórnmálamaður (f. [[1914]]).
* [[15. maí]] - [[Jón Laxdal]], íslenskur leikari og leikstjóri (f. [[1933]]).
* [[20. maí]] - [[Paul Ricœur]], franskur heimspekingur (f. [[1913]]).
* [[6. júní]] - [[Anne Bancroft]], bandarísk leikkona (f. [[1931]]).
* [[6. júlí]] - [[Claude Simon]], franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1913]]).
* [[14. júlí]] - [[Hlynur Sigtryggsson]], íslenskur veðurfræðingur (f. [[1921]]).
* [[22. júlí]] - [[Jean Charles de Menezes]], brasilískur rafvirki (f. [[1978]]).
* [[1. ágúst]] - [[Fahd bin Abdul Aziz al-Saud]], konungur Sádí-Arabíu (f. [[1923]]).
* [[6. ágúst]] - [[Andri Ísaksson]], íslenskur prófessor í uppeldisfræði.
* [[16. ágúst]] - [[Þorsteinn Gylfason]], íslenskur heimspekingur (f. [[1942]]).
* [[16. ágúst]] - [[Haraldur Steinþórsson]] formaður Knattspyrnufélagsins Fram (f. [[1925]]).
* [[21. ágúst]] - [[Robert Moog]], bandarískur frumkvöðull (f. [[1934]]).
* [[27. ágúst]] - [[Aðalheiður Hólm Spans]], íslenskur verkalýðsforingi (f. [[1915]]).
* [[2. september]] - [[Guðmundur Kjærnested]], skipstjóri Landhelgisgæslunnar (f. [[1923]])
* [[3. september]] - [[William Rehnquist]], bandarískur hæstaréttardómari (f. [[1924]]).
* [[6. september]] - [[Eugenia Charles]], fyrrum forsætisráðherra Dóminíku (f. [[1919]]).
* [[12. september]] - [[Bessi Bjarnason]], íslenskur leikari (f. [[1930]]).
* [[16. september]] - [[Geirlaugur Magnússon]], íslenskt skáld (f. [[1944]]).
* [[20. september]] - [[Simon Wiesenthal]], austurrískur nasistaveiðari (f. [[1909]]).
* [[25. september]] - [[Uri Bronfenbrenner]], bandarískur sálfræðingur (f. [[1917]]).
* [[5. október]] - [[Bjarni Þórir Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1966]]).
* [[24. október]] - [[Rosa Parks]], baráttukona fyrir réttindum blökkumanna (f. [[1913]]).
* [[29. október]] - [[Jón Jónsson (jarðfræðingur)|Jón Jónsson]], íslenskur jarðfræðingur (f. [[1910]]).
* [[19. nóvember]] - [[Erik Balling]], danskur kvikmyndaleikstjóri (f. [[1924]]).
[[Mynd:Pat_Morita_in_promo_for_Mr_T_and_Tina_(1976).jpg|thumb|right|Pat Morita]]
* [[24. nóvember]] - [[Pat Morita]], bandarískur leikari (f. [[1932]]).
* [[25. nóvember]] - [[George Best]], norðurírskur knattspyrnumaður (f. [[1946]]).
* [[28. nóvember]] - [[D.R. Shackleton Bailey]], enskur fornfræðingur (f. [[1917]]).
* [[10. desember]] - [[Richard Pryor]], bandarískur leikari (f. [[1940]]).
* [[16. desember]] - [[John Spencer]], bandarískur leikari (f. [[1946]]).
==Nóbelsverðlaunin==
* [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaunin]]: [[Mohamed ElBaradei]] og [[Alþjóðakjarnorkumálastofnunin]]
* [[Bókmenntaverðlaun Nóbels|Bókmenntaverðlaunin]]: [[Harold Pinter]]
* [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]]: [[Roy J. Glauber]], [[John L. Hall]] og [[Theodor W. Hänsch]]
* [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]]: [[Yves Chauvin]], [[Robert H. Grubbs]] og [[Richard R. Schrock]]
* [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]]: [[Barry J. Marshall]] og [[J. Robin Warren]]
* [[Nóbelsverðlaunin í hagfræði|Hagfræði]]: [[Robert J. Aumann]] og [[Thomas C. Schelling]]
{{commonscat}}
[[Flokkur:2005]]
[[Flokkur:2001-2010]]
0y7ft9q6cwmejgeax1tzv3q4ppn48e4
Ástæða
0
5801
1975832
1774028
2026-08-18T20:22:52Z
Akigka
183
á ekki lengur við
1975832
wikitext
text/x-wiki
'''Ástæða''' einhvers er það sem [[fólk]] telur að útskýri hvers vegna eitthvað er eins og það er. Ástæða [[hegðun]]ar er til dæmis það sem fólk telur að [[Réttlæting|réttlæti]] tiltekna hegðun (hér þarf réttlætanlegt ekki endilega að vera notað í [[merking]]unni [[siðferði]]slega rétt). Hegðunin sem um ræðir er því ávallt [[viljastýrður|viljastýrð]].
Dæmi um ástæðuskýringu á hegðun er:
#Af hverju er Jóna með Nonna? Af því að hann er sætur og skemmtilegur.
#Af hverju keypti Páll happadrættismiða? Til þess að eiga möguleika á að vinna.
Í síðara tilvikinu gefur ástæðan til kynna tilgang, en ekki í fyrra tilvikinu.
Vísindaleg sálfræði snýst um að finna orsakaskýringar, en [[alþýðusálfræði]] gefur aðallega ástæðuskýringar. Greinarmunurinn er aftur á móti vandasamur því hægt er að líta á ástæður sem orsakir, líkt og sumir [[heimspeki]]ngar hafa leitt [[rök]] að í [[athafnafræði]].
== Tengt efni ==
*[[Afleiðing]]
*[[Athöfn]]
*[[Ástæðuskýring]]
*[[Breyskleiki]]
*[[Breytni]]
*[[Orsök]]
{{Stubbur}}
[[Flokkur:Athafnafræði]]
[[Flokkur:Heimspekileg hugtök]]
[[Flokkur:Sálfræði]]
[[Flokkur:Siðfræði]]
[[Flokkur:Vísindaheimspeki]]
4ig5h7evom9vn5ugub9gyyj7dqu79k2
Tregur málmur
0
6113
1975888
1799049
2026-08-19T11:07:22Z
MyraMidnight
41218
stubbur
1975888
wikitext
text/x-wiki
{| align="right" style="margin: 0px 0px 10px 10px"
| [[Flokkur (lotukerfið)|'''Flokkur''']] →<br />↓ [[Lota (lotukerfið)|'''Lota''']]
|style="text-align:center;width:30px;"|[[Efnaflokkur 13|'''13''']]
|style="text-align:center;width:30px;"|[[Efnaflokkur 14|'''14''']]
|style="text-align:center;width:30px;"|[[Efnaflokkur 15|'''15''']]
|-
|style="text-align:center;"|[[Frumefni í lotu 3|'''3''']]
|style="text-align:center;background-color:#cccccc;color:black;border:1px solid black;"|13<br />[[Ál|Al]]
|-
|style="text-align:center;"|[[Frumefni í lotu 4|'''4''']]
|style="text-align:center;background-color:#cccccc;color:black;border:1px solid black;"|31<br />[[Gallín|Ga]]
|-
|style="text-align:center;"|[[Frumefni í lotu 5|'''5''']]
|style="text-align:center;background-color:#cccccc;color:black;border:1px solid black;"|49<br />[[Indín|In]]
|style="text-align:center;background-color:#cccccc;color:black;border:1px solid black;"|50<br />[[Tin|Sn]]
|-
|style="text-align:center;"|[[Frumefni í lotu 6|'''6''']]
|style="text-align:center;background-color:#cccccc;color:black;border:1px solid black;"|81<br />[[Þallín|Tl]]
|style="text-align:center;background-color:#cccccc;color:black;border:1px solid black;"|82<br />[[Blý|Pb]]
|style="text-align:center;background-color:#cccccc;color:black;border:1px solid black;"|83<br />[[Bismút|Bi]]
|}
<onlyinclude>
'''Tregir málmar''' eru í [[lotukerfið|lotukerfinu]] [[málmur|málmar]] á milli [[Málmungar|málmunganna]] og [[Hliðarmálmar|hliðarmálmanna]], [[bræðslumark]] þeirra er almennt lægra en hliðarmálmanna, þeir eru einnig [[mýkt|mýkri]].
</onlyinclude>
Tregu málmarnir eru: [[ál]], [[gallín]], [[indín]], [[tin]], [[þallín]], [[blý]] og [[bismút]]. Efni 113 til 116 eru einnig tímabundið í þessum flokki en þau eru [[ununtrín]], [[ununquadín]], [[ununpentín]] og [[ununhexín]].
{{Stubbur/efnafræði}}
{{Lotukerfi}}
[[Flokkur:Tregir málmar| ]]
2chzfpmexvlh8p25xyafjufcejm27q4
Sankti Lúsía
0
11940
1975785
1928743
2026-08-18T15:01:48Z
Martin Macha 2111
74483
1975785
wikitext
text/x-wiki
{{Fyrir|dýrlinginn Lúsíu|heilög Lúsía}}
{{Land |
nafn = Sankti Lúsía|
nafn_á_frummáli = Saint Lucia |
nafn_í_eignarfalli = Sankti Lúsíu |
fáni = Flag of Saint Lucia.svg |
skjaldarmerki = Coat of Arms of Saint Lucia.svg |
staðsetningarkort = Saint Lucia on the globe (Americas centered).svg |
kjörorð = The Land, The People, The Light |
þjóðsöngur = Sons and Daughters of Saint Lucia |
höfuðborg = [[Castries]] |
tungumál = [[enska]] |
stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] |
titill_leiðtoga1 = [[Konungur]] |
titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri]] |
titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra]] |
nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]] |
nafn_leiðtoga2 =[[Felix Finisterre]] |
nafn_leiðtoga3 =[[Philip Pierre]] |
staða_ríkis = [[Sjálfstæði]] |
atburðir = frá [[Bretland]]i |
dagsetningar = [[22. febrúar]] [[1979]] |
stærðarsæti = 176 |
flatarmál_magn = 1_E8_m² |
flatarmál = 616,3 |
hlutfall_vatns = 1,6 |
mannfjöldasæti = 175 |
mannfjöldaár = 2010 |
fólksfjöldi = 165.595 |
íbúar_á_ferkílómetra = 269 |
VLF_ár = 2005 |
VLF_sæti = 173 |
VLF = 945 |
VLF_á_mann = 5.350 |
VLF_á_mann_sæti = 101 |
gjaldmiðill = [[austkarabískur dollar]] (XCD) |
símakóði = 1-758 |
tld = lc |
tímabelti = [[UTC]]-4 |
}}
'''Sankti Lúsía''' eða '''Saint Lucia''' er sjálfstætt [[eyríki]] á frjósamri og hálendri eldfjallaeyju; í [[Litlu-Antillaeyjar|Litlu-Antillaeyjaklasanum]] á mörkum [[Karíbahaf]]s og [[Atlantshaf]]s. Ríkið sem telur 165.595 íbúa ([[2010]]), byggir á þingræðibundnu lýðræði en í konugssambandi við [[samveldið]].
== Landlýsing ==
Eyjan er 616 km<sup>2</sup> að stærð og er hluti af Windward eyjaklasanum í Karíbahafi. [[Eyja]]n er sunnan við [[Sankti Vinsent og Grenadíneyjar]] og norðan við [[Martinique]]. Sankti Lúsía hefur verið í [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] frá 1979. Hún er frjósöm og hálend eldfjallaeyja; hæsti tindur: Gimie, 959 m. Á eyjunni er hitabeltisloftslag. Höfuðborgin er [[Castries]].
== Íbúar ==
Íbúar ([[2010]]) eru um 165.595. Íbúarnir eru aðallega af afrískum uppruna og Kaþólska kirkjan er ríkjandi trú, en þar er einnig stór hópur mótmælenda. Enska er opinbert tungumál, en Kwéyòl, franskur Creole, er einnig víða töluð, og margir eyjaskeggjar tala einnig frönsku eða spænsku.
== Saga ==
Kristófer Kólumbus hefur líklega séð til eyjarinnar árið 1502. Bretum mistókst í fyrstu tilraun þeirra að nýlenduvæða eyjuna upphafi 17. aldar. Eyjan var síðar byggð af frökkum sem gerðu samning við eyjaskeggja árið 1660. Bretar og Frakkar deildu um Sankti Lúsíu en því lauk með því að bretar tryggðu sér völd árið 1814. Eyjan varð þá hluti af nýlendum Bretlands á [[Kulborðseyjar|Kulborðseyjum]]. Þegar nýlendan var leyst upp árið 1958-62 varð Sankti Lúsía hluti af [[Sambandsríki Vestur-Indía]]. Árið 1967 fékk Sankti Lúsía nokkurt sjálfstæði sem eitt af sex ríkjum í Sambandsríki Vestur-Indía. Þann [[22. febrúar]] árið [[1979]] hlaut Sankti Lúsía fullt sjálfstæði og er það þjóðhátíðardagur eyjarinnar.
== Hagkerfi ==
Hagkerfi byggir að miklu leyti á útflutningi landbúnaðarafurða (banana, kakó og annarra landbúnaðarvara úr hitabeltinu) og ferðaþjónusta. Sankti Lúsía hefur laða að erlenda fjárfestingu einkum í bankastarfsemi og létts iðnaðar, olíuhreinsunar og flutninga. Bandaríkin og Frakkland eru helstu viðskiptaríki.
== Stjórnarfar ==
Samkvæmt stjórnarskrá landsins frá 1979 er landið er þingræðibundið lýðræði. Á þjóðþinginu eru tvær deildir: öldungadeild með 11 þingsæti og Neðri deild (House of Assembly) með 17 sæti. Forsætisráðherra leiðir ríkisstjórnina. Sankti Lúsía er í Breska Samveldinu og hefur því þjóðhöfðingja samkvæmt konungssambandi við Stóra-Bretland og Norður Írland.
Sankti Lúsía hefur alið flesta [[nóbelsverðlaun]]ahafa miðað við höfðatölu. Það eru þeir [[Sir Arthur Lewis]] sem fékk nóbelsverðlaun í hagfræði [[1979]], og [[Derek Walcott]] sem fékk nóbelsverðlaunin í bókmenntum [[1992]]. Þeir eru báðir fæddir 23. janúar, en ekki sama ár.
== Ytri tenglar ==
* [http://www.stlucia.gov.lc/ Opinber vefur Sankti Lúsía ríkis]
* [http://www.stlucia.gov.lc/saint_lucia/national_anthem/saint_lucia_vocal_anthem.mp3 Þjóðsöngur Sankti Lúsíu]
* [http://www.slusearch.net/ Vefur með tenglum í Sankti Lúsía] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110001544/http://www.slusearch.net/ |date=2010-01-10 }}
* [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/saint-lucia.html Upplýsingavefur Leyniþjónustu Bandaríkjanna: Um ríkisstjórn Sankti Lúsía] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026201505/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/saint-lucia.html |date=2009-10-26 }}
* [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/st.html Upplýsingavefur Leyniþjónustu Bandaríkjanna (CIA World Factbook) um Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160130185933/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/st.html |date=2016-01-30 }}
* [http://www.stluciachamber.org/index.php Vefur Verslunarráðs Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205000616/http://www.stluciachamber.org/index.php |date=2009-12-05 }}
* [http://www.slusearch.net/web/category/Real_Estate Yfirlit yfir helstu fasteignasölur Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091027040554/http://www.slusearch.net/web/category/Real_Estate |date=2009-10-27 }}
{{Breska samveldið}}
{{Norður-Ameríka}}
[[Flokkur:Sankti Lúsía]]
29a024g7kgkhg23062mt5buakx5edk7
1975786
1975785
2026-08-18T15:03:58Z
Martin Macha 2111
74483
/* */
1975786
wikitext
text/x-wiki
{{Fyrir|dýrlinginn Lúsíu|heilög Lúsía}}
{{Land |
nafn = Sankti Lúsía|
nafn_á_frummáli = Saint Lucia |
nafn_í_eignarfalli = Sankti Lúsíu |
fáni = Flag of Saint Lucia.svg |
skjaldarmerki = Coat of Arms of Saint Lucia.svg |
staðsetningarkort = Saint Lucia on the globe (Americas centered).svg |
kjörorð = The Land, The People, The Light |
þjóðsöngur = Sons and Daughters of Saint Lucia |
höfuðborg = [[Castries]] |
tungumál = [[enska]] |
stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] |
titill_leiðtoga1 = [[Konungur]] |
titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri]] |
titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra]] |
nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]] |
nafn_leiðtoga2 =[[Felix Finisterre]] |
nafn_leiðtoga3 =[[Philip Pierre]] |
staða_ríkis = [[Sjálfstæði]] |
atburðir = frá [[Bretland]]i |
dagsetningar = [[22. febrúar]] [[1979]] |
stærðarsæti = 178 |
flatarmál_magn = 1_E8_m² |
flatarmál = 616,3 |
hlutfall_vatns = 1,6 |
mannfjöldasæti = 177 |
mannfjöldaár = 2023 |
fólksfjöldi = 184.100 |
íbúar_á_ferkílómetra = 298,7 |
VLF_ár = 2005 |
VLF_sæti = 173 |
VLF = 945 |
VLF_á_mann = 5.350 |
VLF_á_mann_sæti = 101 |
gjaldmiðill = [[austkarabískur dollar]] (XCD) |
símakóði = 1-758 |
tld = lc |
tímabelti = [[UTC]]-4 |
}}
'''Sankti Lúsía''' eða '''Saint Lucia''' er sjálfstætt [[eyríki]] á frjósamri og hálendri eldfjallaeyju; í [[Litlu-Antillaeyjar|Litlu-Antillaeyjaklasanum]] á mörkum [[Karíbahaf]]s og [[Atlantshaf]]s. Ríkið sem telur 165.595 íbúa ([[2010]]), byggir á þingræðibundnu lýðræði en í konugssambandi við [[samveldið]].
== Landlýsing ==
Eyjan er 616 km<sup>2</sup> að stærð og er hluti af Windward eyjaklasanum í Karíbahafi. [[Eyja]]n er sunnan við [[Sankti Vinsent og Grenadíneyjar]] og norðan við [[Martinique]]. Sankti Lúsía hefur verið í [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] frá 1979. Hún er frjósöm og hálend eldfjallaeyja; hæsti tindur: Gimie, 959 m. Á eyjunni er hitabeltisloftslag. Höfuðborgin er [[Castries]].
== Íbúar ==
Íbúar ([[2010]]) eru um 165.595. Íbúarnir eru aðallega af afrískum uppruna og Kaþólska kirkjan er ríkjandi trú, en þar er einnig stór hópur mótmælenda. Enska er opinbert tungumál, en Kwéyòl, franskur Creole, er einnig víða töluð, og margir eyjaskeggjar tala einnig frönsku eða spænsku.
== Saga ==
Kristófer Kólumbus hefur líklega séð til eyjarinnar árið 1502. Bretum mistókst í fyrstu tilraun þeirra að nýlenduvæða eyjuna upphafi 17. aldar. Eyjan var síðar byggð af frökkum sem gerðu samning við eyjaskeggja árið 1660. Bretar og Frakkar deildu um Sankti Lúsíu en því lauk með því að bretar tryggðu sér völd árið 1814. Eyjan varð þá hluti af nýlendum Bretlands á [[Kulborðseyjar|Kulborðseyjum]]. Þegar nýlendan var leyst upp árið 1958-62 varð Sankti Lúsía hluti af [[Sambandsríki Vestur-Indía]]. Árið 1967 fékk Sankti Lúsía nokkurt sjálfstæði sem eitt af sex ríkjum í Sambandsríki Vestur-Indía. Þann [[22. febrúar]] árið [[1979]] hlaut Sankti Lúsía fullt sjálfstæði og er það þjóðhátíðardagur eyjarinnar.
== Hagkerfi ==
Hagkerfi byggir að miklu leyti á útflutningi landbúnaðarafurða (banana, kakó og annarra landbúnaðarvara úr hitabeltinu) og ferðaþjónusta. Sankti Lúsía hefur laða að erlenda fjárfestingu einkum í bankastarfsemi og létts iðnaðar, olíuhreinsunar og flutninga. Bandaríkin og Frakkland eru helstu viðskiptaríki.
== Stjórnarfar ==
Samkvæmt stjórnarskrá landsins frá 1979 er landið er þingræðibundið lýðræði. Á þjóðþinginu eru tvær deildir: öldungadeild með 11 þingsæti og Neðri deild (House of Assembly) með 17 sæti. Forsætisráðherra leiðir ríkisstjórnina. Sankti Lúsía er í Breska Samveldinu og hefur því þjóðhöfðingja samkvæmt konungssambandi við Stóra-Bretland og Norður Írland.
Sankti Lúsía hefur alið flesta [[nóbelsverðlaun]]ahafa miðað við höfðatölu. Það eru þeir [[Sir Arthur Lewis]] sem fékk nóbelsverðlaun í hagfræði [[1979]], og [[Derek Walcott]] sem fékk nóbelsverðlaunin í bókmenntum [[1992]]. Þeir eru báðir fæddir 23. janúar, en ekki sama ár.
== Ytri tenglar ==
* [http://www.stlucia.gov.lc/ Opinber vefur Sankti Lúsía ríkis]
* [http://www.stlucia.gov.lc/saint_lucia/national_anthem/saint_lucia_vocal_anthem.mp3 Þjóðsöngur Sankti Lúsíu]
* [http://www.slusearch.net/ Vefur með tenglum í Sankti Lúsía] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110001544/http://www.slusearch.net/ |date=2010-01-10 }}
* [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/saint-lucia.html Upplýsingavefur Leyniþjónustu Bandaríkjanna: Um ríkisstjórn Sankti Lúsía] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026201505/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/saint-lucia.html |date=2009-10-26 }}
* [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/st.html Upplýsingavefur Leyniþjónustu Bandaríkjanna (CIA World Factbook) um Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160130185933/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/st.html |date=2016-01-30 }}
* [http://www.stluciachamber.org/index.php Vefur Verslunarráðs Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205000616/http://www.stluciachamber.org/index.php |date=2009-12-05 }}
* [http://www.slusearch.net/web/category/Real_Estate Yfirlit yfir helstu fasteignasölur Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091027040554/http://www.slusearch.net/web/category/Real_Estate |date=2009-10-27 }}
{{Breska samveldið}}
{{Norður-Ameríka}}
[[Flokkur:Sankti Lúsía]]
85q406a7fkosgfawfqw5bcf8q9s5e4p
1975788
1975786
2026-08-18T15:13:24Z
Martin Macha 2111
74483
/* */
1975788
wikitext
text/x-wiki
{{Fyrir|dýrlinginn Lúsíu|heilög Lúsía}}
{{Land |
nafn = Sankti Lúsía|
nafn_á_frummáli = Saint Lucia |
nafn_í_eignarfalli = Sankti Lúsíu |
fáni = Flag of Saint Lucia.svg |
skjaldarmerki = Coat of Arms of Saint Lucia.svg |
staðsetningarkort = Saint Lucia on the globe (Americas centered).svg |
kjörorð = The Land, The People, The Light |
þjóðsöngur = Sons and Daughters of Saint Lucia |
höfuðborg = [[Castries]] |
tungumál = [[enska]] |
stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] |
titill_leiðtoga1 = [[Konungur]] |
titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri]] |
titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra]] |
nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]] |
nafn_leiðtoga2 =[[Felix Finisterre]] |
nafn_leiðtoga3 =[[Philip Pierre]] |
staða_ríkis = [[Sjálfstæði]] |
atburðir = frá [[Bretland]]i |
dagsetningar = [[22. febrúar]] [[1979]] |
stærðarsæti = 178 |
flatarmál_magn = 1_E8_m² |
flatarmál = 616,3 |
hlutfall_vatns = 1,6 |
mannfjöldasæti = 177 |
mannfjöldaár = 2023 |
fólksfjöldi = 184.100 |
íbúar_á_ferkílómetra = 298,7 |
VLF_ár = 2005 |
VLF_sæti = 173 |
VLF = 945 |
VLF_á_mann = 5.350 |
VLF_á_mann_sæti = 101 |
gjaldmiðill = [[austkarabískur dollar]] (XCD) |
símakóði = 1-758 |
tld = lc |
tímabelti = [[UTC]]-4 |
}}
'''Sankti Lúsía''' eða '''Saint Lucia''' er sjálfstætt [[eyríki]] á frjósamri og hálendri eldfjallaeyju; í [[Litlu-Antillaeyjar|Litlu-Antillaeyjaklasanum]] á mörkum [[Karíbahaf]]s og [[Atlantshaf]]s. Ríkið sem telur 184.100 íbúa ([[2023]]), byggir á þingræðibundnu lýðræði en í konugssambandi við [[samveldið]].
== Landlýsing ==
Eyjan er 616 km<sup>2</sup> að stærð og er hluti af Windward eyjaklasanum í Karíbahafi. [[Eyja]]n er sunnan við [[Sankti Vinsent og Grenadíneyjar]] og norðan við [[Martinique]]. Sankti Lúsía hefur verið í [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] frá 1979. Hún er frjósöm og hálend eldfjallaeyja; hæsti tindur: Gimie, 959 m. Á eyjunni er hitabeltisloftslag. Höfuðborgin er [[Castries]].
== Íbúar ==
Íbúar ([[2010]]) eru um 165.595. Íbúarnir eru aðallega af afrískum uppruna og Kaþólska kirkjan er ríkjandi trú, en þar er einnig stór hópur mótmælenda. Enska er opinbert tungumál, en Kwéyòl, franskur Creole, er einnig víða töluð, og margir eyjaskeggjar tala einnig frönsku eða spænsku.
== Saga ==
Kristófer Kólumbus hefur líklega séð til eyjarinnar árið 1502. Bretum mistókst í fyrstu tilraun þeirra að nýlenduvæða eyjuna upphafi 17. aldar. Eyjan var síðar byggð af frökkum sem gerðu samning við eyjaskeggja árið 1660. Bretar og Frakkar deildu um Sankti Lúsíu en því lauk með því að bretar tryggðu sér völd árið 1814. Eyjan varð þá hluti af nýlendum Bretlands á [[Kulborðseyjar|Kulborðseyjum]]. Þegar nýlendan var leyst upp árið 1958-62 varð Sankti Lúsía hluti af [[Sambandsríki Vestur-Indía]]. Árið 1967 fékk Sankti Lúsía nokkurt sjálfstæði sem eitt af sex ríkjum í Sambandsríki Vestur-Indía. Þann [[22. febrúar]] árið [[1979]] hlaut Sankti Lúsía fullt sjálfstæði og er það þjóðhátíðardagur eyjarinnar.
== Hagkerfi ==
Hagkerfi byggir að miklu leyti á útflutningi landbúnaðarafurða (banana, kakó og annarra landbúnaðarvara úr hitabeltinu) og ferðaþjónusta. Sankti Lúsía hefur laða að erlenda fjárfestingu einkum í bankastarfsemi og létts iðnaðar, olíuhreinsunar og flutninga. Bandaríkin og Frakkland eru helstu viðskiptaríki.
== Stjórnarfar ==
Samkvæmt stjórnarskrá landsins frá 1979 er landið er þingræðibundið lýðræði. Á þjóðþinginu eru tvær deildir: öldungadeild með 11 þingsæti og Neðri deild (House of Assembly) með 17 sæti. Forsætisráðherra leiðir ríkisstjórnina. Sankti Lúsía er í Breska Samveldinu og hefur því þjóðhöfðingja samkvæmt konungssambandi við Stóra-Bretland og Norður Írland.
Sankti Lúsía hefur alið flesta [[nóbelsverðlaun]]ahafa miðað við höfðatölu. Það eru þeir [[Sir Arthur Lewis]] sem fékk nóbelsverðlaun í hagfræði [[1979]], og [[Derek Walcott]] sem fékk nóbelsverðlaunin í bókmenntum [[1992]]. Þeir eru báðir fæddir 23. janúar, en ekki sama ár.
== Ytri tenglar ==
* [http://www.stlucia.gov.lc/ Opinber vefur Sankti Lúsía ríkis]
* [http://www.stlucia.gov.lc/saint_lucia/national_anthem/saint_lucia_vocal_anthem.mp3 Þjóðsöngur Sankti Lúsíu]
* [http://www.slusearch.net/ Vefur með tenglum í Sankti Lúsía] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110001544/http://www.slusearch.net/ |date=2010-01-10 }}
* [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/saint-lucia.html Upplýsingavefur Leyniþjónustu Bandaríkjanna: Um ríkisstjórn Sankti Lúsía] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026201505/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/saint-lucia.html |date=2009-10-26 }}
* [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/st.html Upplýsingavefur Leyniþjónustu Bandaríkjanna (CIA World Factbook) um Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160130185933/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/st.html |date=2016-01-30 }}
* [http://www.stluciachamber.org/index.php Vefur Verslunarráðs Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205000616/http://www.stluciachamber.org/index.php |date=2009-12-05 }}
* [http://www.slusearch.net/web/category/Real_Estate Yfirlit yfir helstu fasteignasölur Sankti Lúsíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091027040554/http://www.slusearch.net/web/category/Real_Estate |date=2009-10-27 }}
{{Breska samveldið}}
{{Norður-Ameríka}}
[[Flokkur:Sankti Lúsía]]
jb22bzlr23ppbajwcqp3pkzkpbjp3b7
Xenofon frá Efesos
0
13707
1975851
1394335
2026-08-19T00:06:05Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975851
wikitext
text/x-wiki
'''Xenofon frá Efesos''' (uppi á [[2. öld|2.]] – [[3. öld]]?) var [[Grikkland hið forna|grískur]] [[rithöfundur]].
Varðveitt verk hans er ''[[Efesossaga|Efesossagan um Anþíu og Habrokomes]]'' en það er ein af elstu [[skáldsaga|skáldsögum]] heims auk þess að vera ein af fyrirmyndum [[William Shakespeare|Williams Shakespeare]] við ritun [[leikrit]]sins ''[[Romeo and Juliet]]''.
Ekki má rugla Xenofoni frá Efesos saman við eldri og frægari nafna sinn frá [[Aþena|Aþenu]], hermanninn og sagnaritarann [[Xenofon]].
==Tengt efni==
Aðrir grískir skáldsagnahöfundar:
* [[Karíton]] — ''[[Ástir Kæreasar og Kallirhoe]]''
* [[Akkilles Tatíos]] — ''[[Levkippe og Kleitofon]]''
* [[Helíodóros frá Emesa]] — ''[[Eþíópíusaga]]''
* [[Longos]] — ''[[Dafnis og Kloe]]''
==Heimild==
* {{wpheimild | tungumál = en | titill = Xenophon of Ephesus | mánuðurskoðað = 3. nóvember | árskoðað = 2005}}
==Tengill==
[http://www.chss.montclair.edu/classics/petron/xenophon.html Summary of Xenophon of Ephesus' Ephesian Romance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501131144/http://www.chss.montclair.edu/classics/petron/xenophon.html |date=2009-05-01 }}
{{Stubbur|fornfræði}}
{{Stubbur|saga}}
[[Flokkur:Forn-Grikkir]]
k1kz93tevorev5zu0l5mdgpwlku00nu
San Francisco
0
14175
1975787
1942772
2026-08-18T15:07:29Z
TKSnaevarr
53243
/* Byggð frumbyggja og fyrstu Evrópubúarnir */
1975787
wikitext
text/x-wiki
{{Heimildir}}
{{Byggð
| nafn = San Francisco
| nafn_í_eignarfalli =
| nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið -->
| tegund_byggðar = [[Borg]] og [[Sýslur í Kaliforníu|sýsla]]
| mynd = San Francisco skyline from Marin Headlands.jpg
| mynd_stærð =
| mynd_alt =
| mynd_texti =
| fáni = Flag of San Francisco, California.svg
| innsigli = Seal of San Francisco.svg
| skjaldarmerki =
| viðurnefni = The City by the Bay
| kjörorð =
| kort = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=230|frame-height=230|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=9|frame-lat=37.7775|frame-long=-122.416389|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|fill-opacity=0.4|id=Q62|title=San Francisco}}
| kort_texti =
| teiknibóla_kort = Kalifornía#Bandaríkin
| teiknibóla_kort_texti = San Francisco (Kalifornía)
| hnit = {{hnit|37|46|39|N|122|24|59|W|region:US-CA|display=inline,title}}
| undirskipting_gerð = Land
| undirskipting_nafn = {{fáni|Bandaríkin}}
| undirskipting_gerð1 = [[Fylki Bandaríkjanna|Fylki]]
| undirskipting_nafn1 = {{fáni|Kalifornía}}
| undirskipting_gerð2 = [[Sýslur í Kaliforníu|Sýsla]]
| undirskipting_nafn2 = San Francisco
| stofnun_titill = Stofnun
| stofnun_dagsetning =
| leiðtogi_titill = Borgarstjóri
| leiðtogi_nafn = London Breed
| leiðtogi_flokkur = [[Demókrataflokkurinn|D]]
| heild_gerð = Borg og sýsla
| flatarmál_heild_km2 = 600,59
| flatarmál_land_km2 = 121,48
| flatarmál_vatn_km2 = 479,11
| flatarmál_vatn_prósenta = 80
| hæð_m = 16
| hæð_hámark_m = 285
| hæð_hámark_staður = Mount Davidson
| hæð_lágmark_m = 0
| hæð_lágmark_staður = [[Kyrrahaf]]
| mannfjöldi_neðan = <ref name="pop">{{cite web|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/sanfranciscocitycalifornia|title=QuickFacts - San Francisco City, California|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=2024-11-08|url-status=live}}</ref>
| mannfjöldi_frá_og_með = 2020
| mannfjöldi_heild = 873.965
| mann_áætlun_frá_og_með = 2022
| mannfjöldi_áætlun = 808.437
| mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 7194,88
| tímabelti = [[Kyrrahafstími|PST]]
| utc_hliðrun = −08:00
| tímabelti_sumartími = [[Kyrrahafstími|PDT]]
| utc_hliðrun_sumartími = −07:00
| póstnúmer_gerð = Póstnúmer
| póstnúmer = {{Collapsible list
|94102–94105
|94107–94112
|94114–94134
|94137
|94139–94147
|94151
|94158–94161
|94163–94164
|94172
|94177
|94188}}
| svæðisnúmer = 415/628
| vefsíða = {{URL|sf.gov}}
}}
'''San Francisco''' er fjórða stærsta borg [[Kalifornía|Kaliforníuríkis]] og er á vesturströnd [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. Hún liggur á milli [[San Francisco-flói|San Francisco-flóa]] og [[Kyrrahaf]]sins. Þar búa 808.000 manns ([[2022]]) en ef borgin [[San Jose]], sem liggur þétt upp að San Francisco, er talin með búa um 7 milljónir á svæðinu og er það þá fjórða fjölmennasta svæði Bandaríkjanna. Helstu kennileiti eru [[Golden Gate-brúin]], [[Alcatraz]], [[Transamerica Pyramid]]-byggingin og sporvagnarnir.
== Landhættir ==
=== Lega ===
Borgin liggur á norðurodda San Francisco-skagans, sem myndar San Francisco-flóa. Borgarmörkin afmarkast í norðri af [[Golden Gate-brúin|Golden Gate-brúnni]], í vestri af [[Kyrrahaf]]inu, í austri af San Francisco-flóanum og í suðri af hinum 300m háu Twin-Peaks-hólum, sem spænskir trúboðar nefndu vegna útlits síns Los Pechos de la Chola eða Brjóst Indíánastelpunnar.
[[Mynd:SF Bay area USGS.jpg|thumb|left|Gervihnattamynd af svæðinu]]
San Francisco er einnig þekkt fyrir samtals 42 hæðir sínar, sem eru allt að 30m háar. Þær eru gjarnan mjög brattar og eru ástæða þess að sporvagnakerfi var tekið í notkun í borginni árið [[1873]].
Borgin er ein mikilvægasta hafnarborg vesturstrandar Bandaríkjanna, aðallega vegna mjög góðra náttúrulegra hafnaraðstæðna.
Í og við flóann er að finna eyjarnar [[Treasure Island (eyja)|Treasure Island]], [[Farallon Island]] að ógleymdri fyrrum fangaeyjunni [[Alcatraz]], sem nú hýsir safn.
=== Jarðfræði ===
Sökum nálægðar borgarinnar við [[San Andreas misgengið]] eru jarðskjálftar tíðir. Sá stærsti kom [[18. apríl]] [[1906]] og var 7,8 á Richter. Honum fylgdu miklir brunar og eyðilagðist stærsti hluti San Francisco.
Árið [[1989]] kom [[Loma-Prieta jarðskjálftinn]], sem er síðasti stóri skjálftinn á svæðinu. Hann var 7,1 á Richter og fylgdu honum miklar skemmdir á mannvirkjum, sérstaklega á samgöngumannvirkjum.
=== Hverfaskipting ===
Í borginni hafa innflytjendur myndað sérstök hverfi eftir uppruna sínum, sérstaklega [[Kína|Kínverjar]] og [[Japan]]ir. Kínahverfi San Francisco er ein stærsta byggð Kínverja utan Kína. Þá eru önnur hverfi oft kennd við einhverja hópa íbúa þeirra eða staðalímyndir og eru þeirra helst:
* [[Tenderloin]] er hverfi Víetnama
* [[Crocker Amazon]] er hverfi Filippseyinga
* [[North Beach]] er ítalska hverfið
* [[French Quarter]] eða franska hverfið
* [[Richmond District]] er sagt hverfi Íra og Rússa
* [[Haight-Ashbury]] var á 7. áratugnum einn þekktasti samkomustaður [[Hippar|hippa]]
* [[Castro (San Fransisco)|Castro]] ku hafa hæsta hlutfall [[samkynhneigð]]ra í Bandaríkjunum
* [[Soma]] er frægt fyrir fjölmörg gallerí og listir.
* [[Richmond]] er hverfi þar sem fjölmargir asískir innflytjendur búa.
=== Loftslag ===
Lega borgarinnar við [[Kyrrahafið]] hefur talsverð áhrif á loftstlagið, sem líkist annars mjög [[miðjarðarhafsloftslag]]i. Veðrið er milt allt árið um kring með svölum, nær úrkomulausum sumrum og hlýjum vetrum. Dagshitinn að sumarlagi er yfirleitt milli 15 og 25 gráður á celsius, en yfir veturinn frystir sjaldan. Sumarhitinn er þónokkuð lægri en annars staðar í Kaliforníu. Hlýjasti mánuðurinn er [[september]] og mesta úrkoman er milli nóvembers og mars. San Francisco er þekkt fyrir þoku sem kemur á morgnanna inn frá hafinu.
== Saga ==
=== Byggð frumbyggja og fyrstu Evrópubúarnir ===
Upprunalega var San Francisco-flói byggður af [[Muwekma Ohlone]]-frumbyggjum, sem var nær útrýmt á 19. öld.
Á 16. öld sendu [[Spánverjar]] tvo leiðangra í norður eftir vesturströnd Ameríku. [[Hernan Cortés]] uppgötvaði Kaliforníu-skaga og kannaði [[Juan Rodriguez Cabrillo]] hann 10 árum seinna. Þótt margir aðrir landkönnuðir hafi á [[16. öld]] farið um Kaliforníu (t.d. [[Sir Francis Drake]]) fannst San Francisco flói ekki fyrr en árið [[1775]], líklega vegna tíðrar þoku sem umlykur flóann.
[[1776]] hófst landnám Evrópumanna á því landsvæði þar sem borgin stendur nú. Spænskir hermenn og trúboðar stofnuðu kirkjuna ''Mission Dolores'' [[29. júní]] það ár við lón sem þeir nefndu ''Nuestra Senora de los Dolores'', þar sem nú er [[Presidio]] (virki) við [[Golden Gate]]. Trúboðanir nefndu borgina till heiðurs heilögum [[Frans frá Assisí]] og hét borgin þá ''San Francisco de Asís'', sem síðar varð ''Saint Francis'' og enn seinn aftur ''San Francisco''.
=== Frá 19. öld til okkar tíma ===
[[Mynd:Golden Gate Bridge 01.jpg|thumb|left|[[Golden Gate-brúin]]]]
Eftir [[Stríð Mexíkó og Bandaríkjanna|stríð Bandaríkjanna við Mexíkó]] varð borgin bandarísk árið [[1848]]. Gullaldartímabil borgarinnar hófst án efa með gullæðinu í Kaliforníu [[1848]] og dregur [[Golden Gate]] nafn sitt af þessu tímabili. Íbúatalan óx frá um 900 upp í yfir 20.000 á örfáum árum. Mörgum lá svo á að komast í land að þeir skildu báta sína í höfninni sem fylltist fljótlega. Fljótt fór að bera á skorti á landrými og brugðu men þá á það ráð að gera landfyllingar út í höfnina, og stendur hluti miðbæjarins enn þann dag í dag á þessari landfyllingu.
Á þessum tíma þróaðist borgin einnig í miðpunkt viðskipta í Kaliforníu. Bæði bankar (t.d. [[Wells Fargo]]) voru stofnaðir sem og mörg nafntoguð fyrirtæki eins og [[Levi Strauss & Co.]] og [[Ghirardelli Chocolate Company]].
Að morgni [[18. apríl]] [[1906]] skók jarðskjálfti borgina. Jarðskjálftinn og bruninn sem fylgdi í kjölfarið eyðilögðu borgina að stærstum hluta. Talið er að um 700 hafi látist en sumir telja töluna þrisvar eða fjórum sinnum hærri. Bygging trúboðanna skemmdist ekkert og er hún því elsta bygging svæðisins í dag.
Árið [[1939]] var heimssýningin haldin á [[Treasure Island (eyja)|Treasure Island]] undir yfirskriftinni ''Golden Gate International Exposition''. Eyjan er landfylling og var sérstaklega búin til við hlið [[Yerba Buena]]-eyju fyrir heimssýninguna.
[[1945]] var haldin eftirstríðsráðstefna í San Francisco, sem samdi [[Stofnskrá Sameinuðu þjóðanna]].
Á sjöunda áratugi 20. aldar varð borgin að miðdepli bandarísku 68-hreyfingarinnar. [[Hippar]] fögnuðu sumarið [[1967]], ''Summer of Love'', í borginni. Hljómsveitir á borð við [[Grateful Dead]], [[Jefferson Airplane]], og [[Janis Joplin]] höfðu mikil áhrif á rokktónlist um allan heim. Lag með [[Scott McKenzie]]s ''San Francisco (Be Sure to Wear Some Flowers In Your Hair)'' varð að einkennislagi borgarinnar og komst á topp vinsældarlista um allan heim.
Á áttunda áratugnum byrjuðu samkynhneigðir að flytja í borgina í stórum stíl, sérstaklega í Castro hverfið. Borgin hefur verið kölluð helsta borg samkynhneigðra í Bandaríkjunum og hafa samkynhneigðir á síðustu árum haft mikil áhrif á borgarpólitíkina.
[[Mynd:AlumRockViewSiliconValley w.jpg|thumb|right|Silicon Valley]]
Í lok 20. aldar varð borgin og nærliggjandi [[Silicon Valley]] að brennidepli tölvuvæðingar og internetbyltingar og fluttust mörg hugbúnaðarfyrirtæki, athafnamenn og markaðsfræðingar til San Francisco og höfðu mikil áhrif í viðskiptalífi borgarinnar. Mörg verkamannahverfi breyttust í hátískuhverfi og fasteignaverð rauk upp á þessum tíma.
== Lýðfræði ==
San Francisco er ein þéttbyggðasta borg Bandaríkjanna. Hvítir eru 50% íbúa, 31% asískir, 14% af rómönskum uppruna og 8% af afrískum uppruna. Öfugt við flest önnur samfélög búa fleiri menn en konur í San Francisco og er hlutfallið 103,1 á móti 100.
== Menning, daglegt líf og kennileiti ==
San Francisco er enn í fremstu röð þegar kemur að bandarískri samtímamenningu.
=== Kennileiti ===
[[Mynd:Sanfrancisco skycraper.jpg|thumb|left|[[Transamerica Pyramid]]]]
Frægasta kennileiti borgarinnar er án efa [[Golden Gate-brúin]] sem áður segir. Einnig er [[Transamerica Pyramid]] skrifstofubyggingin þekkt merki.
Elsta byggingin er ''Mission Dolores'' og var reist [[1776]] af Spánverjum.
Fjöldi almenningsgarða er í borginni, m.a. ''Golden Gate Park'', '''Yerba Buena Park'', og ''Buena Vista Park'', en sá síðastnefndi er elsti garðurinn eða frá [[1867]].
=== Söfn ===
[[Mynd:Alcatraz 2.JPG|thumb|right|[[Alcatraz]] eyjan og fangelsið]]
* [[Alcatraz]], áður fangelsi, er nú orðið safn sem varðveitir sögu eyjarinnar sem vita, virkis og fangelsis.
* [[The Science Center]] er stórt og nútímalegt vísindasafn
* [[California Academy of Science]] er náttúrumynjasafn þar sem m.a. er hægt að skoða eftirlíkingu af jarðskjálfta.
* [[Telegraph Hill]] og hinn 64m hái [[Coit Tower]] hafa frábært útsýni yfir flóann.
* ''Asian Art Museum'' sýnir listmuni frá Asíu
* [[The Cable Car museum]] sýnir ýmsar hliðar sporvagnsins.
* [[The Californian Palace of the Legion of Honor]] er safn sem sýnir safn sitt af evrópskum listaverkum og sérstökum verkum franskra listamanna.
* [[San Francisco Museum of Modern Art]] býður upp á nútímalist með breytilegum sýningum
* [[The Wax Museum]] sýnir ýmsar frægar persónur í formi vaxmynda
* [[de Young Museum]] er safn í Golden Gate-garðinum
* ''Palace of Fine Arts''
* ''Comic Art Museum'' er einstakt sinnar tegundar í Bandaríkjunum. Það á yfir 6000 eintök af teiknimyndum, teiknimyndasögum og dagblaðs-teiknimyndasögum.
* ''Fort Mason'' var áður hersvæði en er nú opið öllum.
=== Íþróttir ===
[[Mynd:Sf-skyline-twin-peaks.30jun2004.jpg|thumb|right|San Francisco séð frá Twin Peaks]]
San Francisco er heimabær þriggja bandarískra stórliða:
* [[San Francisco 49ers]] (ruðningur)
* [[San Francisco Giants]] (hafnabolti)
* [[Golden State Warriors]] (körfubolti)
* [[San Francisco Pilots]] (körfubolti)
* [[Golden State Valkyries]] (körfubolti)
=== Háskólar ===
San Francisco hefur fjölda háskóla og eru þeirra frægastir:
* [[University of San Francisco]] var fyrsti háskólinn á vesturströnd Bandaríkjanna. Í dag er hann sérstaklega þekktur fyrir lagadeild sína, sem hefur getið sér mjög góðan orðstír.
* [[University of California]] (UCSF) er einnig í San Francisco og er leiðandi á sviði heilbrigðisvísinda
Þá eru tveir þekktir háskólar í nágrenni San Francisco:
* [[University of California, Berkeley]] er 19 km frá borgarmörkunum
* [[Stanford]] er rúmlega 50 km suður af borginni í [[Palo Alto]].
== Fyrirtæki í San Francisco ==
Í San Francisco eru ýmsar höfuðstöðvar stórfyrirtækja. Helst ber að nefna [[VISA]] greiðslukortafyrirtækið, [[GAP]] fatakeðjuna, [[Levi Strauss & Co.]] gallabuxnafyrirtækið, [[Walls Fargo Bank]] og [[Industrial Light and Magic]] fyrirtæki [[George Lucas]], en það fyrirtæki útbýr tæknibrellur í myndum á borð við [[Harry Potter]] og [[Star Wars]]. Önnur fyrirtæki eru [[CNET]], [[LucasArts]] og [[Bechtel Corporation]]. Fyrirtæki sem eru nálægt San Francisco en tæknilega utan borgarmarkanna eru m.a. [[Hewlett Packard]], [[Intel]] og [[Yahoo!]].
San Francisco er einnig mjög mikilvæg fjármálaborg í Kaliforníu.
Í lok 20. aldar fluttust mörg hugbúnaðarfyrirtæki til San Francisco og upplifði borgin mikinn vöxt við það.
== Þekktir einstaklingar frá San Francisco ==
[[Mynd:San Francisco by night skyline.jpg|thumb|right|San Francisco að nóttu]]
* [[Ansel Adams]], ljósmyndari
* [[Simon Rex]], leikari
* [[Luis Walter Alvarez]], eðlisfræðingur og Nóbelsverðlaunahafi
* [[Dorothy Arzner]], leikstjóri
* [[Matthew Barney]], listamaður og barnsfaðir [[Björk Guðmundsdóttir|Bjarkar Guðmundsdóttur]]
* [[Bill Bixby]], leikari
* [[Lisa Bonet]], leikkona
* [[Benjamin Bratt]], leikari
* [[Divine Brown]], vændiskona
* [[Owen Chamberlain]], eðlisfræðingur og Nóbelsverðlaunahafi
* [[Jule Gregory Charney]], veðurfræðingur
* [[Margaret Cho]], leikkona og grínisti
* [[Delmer Daves]], leikstjóri og handritshöfundur
* [[Philip DeGuere]], handritshöfundur
* [[Mike Dirnt]], tónlistarmaður og stofnmeðlimur hljómsveitarinnar ''[[Green Day]]''
* [[Isadora Duncan]], dansari
* [[Clint Eastwood]], leikari
* [[Joseph Erlanger]], taugeðlisfræðingur
* [[Leon Fleisher]], píanóleikari
* [[Hugo Friedhofer]], kvikmyndatónskáld
* [[Robert Frost]], skáld og Pulitzer-verðlaunahafi
* [[Jerry Garcia]], tónlistamaður
* [[Clifford Geertz]], þjóð- og fornleifafræðingur
* [[Danny Glover]], leikari
* [[Kirk Hammett]], tónlistamaður
* [[William Randolph Hearst]], útgefandi og fjölmiðlakóngur
* [[Patty Hearst]], leikkona
* [[Joseph Hunt]], tennisspilari
* [[Frederick Jacobi]], tónskáld
* [[Paul Kantner]], tónlistarmaður og meðstofnandi sveitarinnar [[Jefferson Airplane]]
* [[Jason Kidd]], körfuboltaspilari
* [[Pierre Koenig]], arkitekt
* [[Bruce Lee]], leikari
* [[Mervyn LeRoy]], leikstjóri
* [[Monica Lewinsky]], fyrrv. lærlingur í [[Hvíta húsið (Washington D.C.)|Hvíta húsinu]]
* [[Jack London]], rithöfundur
* [[Courtney Love]], tónlistamaður og leikkona
* [[Hank Luisetti]], körfuboltaspilari
* [[Greil Marcus]], rithöfundur
* [[Brent McCall]], tónskáld
* [[Robert McNamara]], fyrrv. varnarmálaráðherra Bandaríkjanna
* [[Gordon Moore]], meðstofnandi [[Intel]] og höfundur [[Moore lögmálið|Moore lögmálsins]]
* [[Lindley Murray]], tennisleikari
* [[Allen Newell]], tölvunarfræðingur og gervigreindarsálfræðingur
* [[Julia Platt]], stjórnmálamaður
* [[Dennis Ross]], þekktur diplómati
* [[Alma Rubens]], leikkona í þöglum myndum
* [[Pierre Salinger]], blaðamaður og blaðafulltrúi [[John F. Kennedy]] og [[Lyndon B. Johnson]]
* [[Liev Schreiber]], leikari
* [[Frederick Seitz]], rektor Rockefeller University
* [[Thomas E. Selfridge]], fyrsta fórnarlamb flugslyss
* [[Richard Serra]], myndlistamaður
* [[Alicia Silverstone]], leikkona
* [[Orenthal James Simpson]] (betur þekktur sem O.J. Simpson), leikari og íþróttamaður
* [[Taran Noah Smith]], leikari
* [[Lemony Snicket]], rithöfundur
* [[Lincoln Steffens]], blaðamaður og útgefandi
* [[David Talbot]], blaðamaður
* [[James Patrick Walsh]], leikari
* [[Caspar Weinberger]], fyrrverandi landvarnarráðherra Bandaríkjanna
* [[Bob Weir]], gítarleikari
* [[Frank Wolff]], leikari
* [[Natalie Wood]], leikkona
* [[John W. Young]], geimfari
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{commons|San Francisco}}
* {{Opinber vefsíða}}
* [http://en.wikivoyage.org/wiki/San_Francisco Grein um borgina á Wikivoyage (á ensku)]
* [http://www.ci.sf.ca.us/ Opinber heimasíða San Francisco (á ensku)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19961031163529/http://www.ci.sf.ca.us/ |date=1996-10-31 }}
* [http://www.virtuar.com/ysf2/ Myndatúr um borgina]
* [http://www.iranian.com/Arts/2005/November/SF/index.html Stórt myndasafn frá San Francisco]
{{gæðagrein}}
{{Kalifornía}}
[[Flokkur:San Francisco| ]]
[[Flokkur:Borgir í Kaliforníu]]
[[Flokkur:Sýslur í Kaliforníu]]
ixz3r6w8v0s7cqynxuqcw906ongj9kn
Bríet Bjarnhéðinsdóttir
0
20349
1975887
1974758
2026-08-19T11:04:25Z
MyraMidnight
41218
Bæti við í sniðið verðlaunum og þekkt fyrir
1975887
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Bríet Bjarnhéðinsdóttir
| mynd = Briet Bjarnhedinsdottir.jpg
| myndatexti = Bríet á yngri árum
| fæðingardagur = [[27. september]] [[1856]]
| fæðingarstaður = [[Haukagil]]i í [[Vatnsdalur|Vatnsdal]], [[Austur-Húnavatnssýsla|Austur-Húnavatnssýslu]], [[Ísland]]i
| dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1940|3|16|1856|9|27}}
| dauðastaður = [[Reykjavík]], [[Konungsríkið Ísland|Íslandi]]
| þjóðerni = [[Íslendingar|Íslensk]]
| þekkt_fyrir = Baráttu sína fyrir kvennréttindum
| stjórnmálaflokkur = [[Heimastjórnarflokkurinn]]
| maki = Valdimar Ásmundsson (g. 1888; d. 1902)
| börn = [[Laufey Valdimarsdóttir|Laufey]] og [[Héðinn Valdimarsson|Héðinn]]
| verðlaun = [[Hin íslenska fálkaorða]] (1928)
}}
'''Bríet Bjarnhéðinsdóttir''' ([[27. september]] [[1856]] á [[Haukagil]]i í [[Vatnsdalur|Vatnsdal]] í [[Austur-Húnavatnssýsla|Austur-Húnavatnssýslu]] – [[16. mars]] [[1940]] í Reykjavík) var [[Ísland|íslensk]] baráttukona fyrir réttindum kvenna, [[útgefandi]] og [[ritstjóri]]. Hún var kosin bæjarfulltrúi í [[bæjarstjórnarkosningarnar í Reykjavík 1908|bæjarstjórnarkosningunum í Reykjavík 1908]] (sjá [[Kvennaframboð í Reykjavík 1908-1916]]). Hún bauð sig fram til [[Alþingi]]s, fyrst kvenna. Hefði ekki verið fyrir ný lög um útstrikanir hefði Bríet orðið fyrsta konan til að taka sæti á Alþingi. Hún var gift [[Valdimar Ásmundsson|Valdimari Ásmundssyni]] ritstjóra [[Fjallkonan (tímarit)|Fjallkonunnar]]. Á Kvenréttindadeginum, þann 19. júní 2011 var minning hennar formlega heiðruð af Reykjavíkurborg.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20110621102110/www.reykjavik.is/desktopdefault.aspx/tabid-757/521_read-27044/ Baráttukvenna fyrir kvenfrelsi minnst á kvenréttindadaginn]</ref>
== Æviágrip ==
Bríet ólst að mestu leyti upp á [[Böðvarshólar|Böðvarshólum]] í [[Vesturhóp]]i í [[Vestur-Húnavatnssýsla|Vestur-Húnavatnssýslu]]. Þegar hún var 24 ára gömul, árið [[1880]], fór Bríet í [[Kvennaskólinn á Laugalandi|Kvennaskólann á Laugalandi]] í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Þaðan tók hún burtfararpróf um vorið með eldri deildinni við skólann og var hæst á því prófi. Stúlkum var ekki gefinn kostur á frekari menntun á þeim tíma, og Bríet sneri sér að barna- og unglingakennslu í [[Þingeyjarsýsla|Þingeyjarsýslu]].
Strax sextán ára gömul ritaði hún grein um stöðu kvenna, en sýndi engum fyrr en 13 árum seinna, er hún birtist endurbætt undir heitinu „''Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna''“ í tímaritinu ''[[Fjallkonan (blað)|Fjallkonan]]'' í tveimur hlutum {{ref|2}}, [[5. júní]] og [[22. júní]] [[1885]] undir dulnefninu ''Æsa''.
Haustið [[1887]] flutti hún til [[Reykjavík]]ur og kenndi í heimahúsum en þá sóttu konur enn hvorki né kenndu í skóla. Þann [[30. desember]] hélt hún opinberan fyrirlestur í [[Góðtemplarahús Reykjavíkur|Góðtemplarahúsinu]] um hagsmuni og réttindi kvenna og fyrirlesturinn kom stuttu síðar út á prenti. Um ári seinna, haustið [[1888]] giftist hún [[Valdimar Ásmundsson|Valdimari Ásmundssyni]], ritstjóra ''Fjallkonunnar''. Saman eignuðust þau tvö börn, [[Laufey Valdimarsdóttir|Laufeyju]] og [[Héðinn Valdimarsson|Héðin]] (1892) en hann átti eftir að verða mikilsvirtur stjórnmálaleiðtogi og athafnamaður. Valdimar maður hennar lést skyndilega árið [[1902]].
[[Mynd:Picture of the young Bríet Bjarnhéðinsdóttir.jpg|thumb|left|Bríet eitthvað um þrítugt]]
Árið [[1894]] var Bríet ein af stofnendum [[Hið íslenska kvenfélag|Hins íslenska kvenfélags]]. Árið [[1895]] hóf Bríet [[útgáfa|útgáfu]] á ''[[Kvennablaðið|Kvennablaðinu]]''{{ref|3}}, hún var jafnframt ritstjóri þess til [[1926]]. Bríet átti hugmyndina að stofnun [[Blaðamannafélag Íslands|Blaðamannafélagsins]] og eiginmaður hennar var meðal stofnfélaga [[1897]]. Milli [[1898]] og [[1903]] gaf hún út ''[[Barnablaðið]]''.
Bríet var á ferðalagi um Danmörku, Noreg og Svíþjóð árið 1904 og komst þá í kynni við kvenréttindafrömuði. Í gegnum þá frétti [[Carrie Chapman Catt]], sem stofnað hafði [[Alþjóðakosningaréttarsamtökin]] (e. ''The International Woman Suffrage Alliance (IWSA)'') í [[Washington, D.C.|Washington]] árið 1902 af Bríeti og hófu þær að skiptast á bréfum. Fyrsta þing Alþjóðakosningaréttarsamtakanna var haldið í [[Berlín]] 1904 og var Catt kjörin formaður samtakanna. Catt bauð Bríeti að koma á þing samtakanna í [[Kaupmannahöfn]] árið [[1906]], jafnvel þó að engin kvenréttindasamtök væru enn starfrækt á Íslandi. Bríet þáði boðið og flutti á þinginu erindi um réttindi og stöðu kvenna á Íslandi.<ref>{{cite web |url=http://kvennasogusafn.is/index.php?page=althjodabarattan |title=Kvennasögusafn Íslands - Alþjóðabaráttan fyrir kosningarétti |access-date=2011-06-08 |archive-date=2011-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111112151621/http://kvennasogusafn.is/index.php?page=althjodabarattan |url-status=dead }}</ref> [[1907]] var Bríet upphafsmaður að stofnun [[Kvenréttindafélag Íslands|Kvenréttindafélags Íslands]] og var formaður frá 1907 til [[1911]] og aftur milli [[1912]] og [[1927]].
Fyrir bæjarstjórnarkosningarnar í Reykjavík sameinuðust Hið íslenska kvenfélag, Kvenréttindafélag Íslands, [[Thorvaldsensfélagið]], [[Hvítabandið]] og [[Kvenfélagið Hringurinn]] um að bjóða fram [[Kvennaframboð í Reykjavík 1908-1916|Kvennalista]]. Bríet var á framboðslistanum og hlaut kosningu ásamt þremur öðrum frambjóðendum hans. Hún sat í bæjarstjórn milli 1908 og 1912 og aftur milli [[1914]] og [[1920]].
Árið [[1912]] kom til landsins gufu[[valtari]] sem var forsenda þess að hægt var að [[malbik]]a götur Reykjavíkur og þótti það mikil framför. Bríet hafði mælt fyrir kaupunum ásamt [[Knud Zimsen]] borgarstjóra. Í endurminningum Knuds segir svo: „Eftir að þetta þarfa tæki var komið, þótti sumum bæjarfulltrúunum maklegt, að það bæri nöfn okkar Bríetar og nefndu það "Bríet Knútsdóttir", en að öllum jafni var föðurnafninu þó sleppt.“<ref>''Úr bæ í borg''. Endurminningar Knuds Ziemsen. Helgafell, Reykjavík 1952.</ref> Bríet var lengi í notkun og var alþekkt meðal Reykvíkinga. Valtarinn er nú í [[Árbæjarsafn]]i en var fluttur í [[Ráðhús Reykjavíkur]] 24. janúar 2008 vegna sýningar í tilefni af því að öld var þá liðin frá því að konur tóku fyrst sæti í borgarstjórn Reykjavíkur.<ref>[http://www.kvennaslodir.is/frettatengt/nr/260/ Kvennaslóðir.is.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Sótt 8. október 2010.</ref>
1914 var Bríet einn af stofnendum [[Verkakvennafélagið Framsókn|Verkakvennafélagsins Framsóknar]]. Hún var í 4. sæti landslista heimstjórnarmanna fyrir alþingiskosningar [[1916]] en vegna útstrikana fór hún niður í 5. sætið. Í þessum kosningum fékk Heimastjórnarflokkur þrjá menn af landslista, efstur á listanum var [[Hannes Hafstein]] en hann sótti ekki þingfundi eftir [[1918]] og kom þá 4. maður á lista heimastjórnarmanna inn í staðinn fyrir hann. Hefði ekki verið fyrir ný lög um útstrikanir hefði Bríet orðið fyrsta konan til að taka sæti á Alþingi.
Hún hlaut [[Hin íslenska fálkaorða|riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] árið [[1928]]. Hún var fyrsta nafngreinda konan á [[frímerki]] á Íslandi, árið [[1978]].
== Bríetartún, áður Skúlagata ==
Í nóvember 2010 tilkynnti [[Skipulagsráð Reykjavíkurborgar]] að nafni [[Skúlagata|Skúlagötu]] í Reykjavík skyldi breytt í Bríetartún til að heiðra minningu Bríetar Bjarnhéðinsdóttur. Um leið var samþykkt að breyta nafni þriggja annarra gatna í Túnahverfi til heiðurs öðrum baráttukonum fyrir kvenréttindum. Nafni [[Höfðatún|Höfðatúns]] í Katrínartún (til heiðurs [[Katrín Magnússon|Katrínu Magnússon]]), nafni [[Sætún|Sætúns]] í Guðrúnartún (til heiðurs [[Guðrún Björnsdóttir (f. 1884)|Guðrúnu Björnsdóttur]]) og nafni [[Skúlatún|Skúlatúns]] í Þórunnartún (til heiðurs [[Þórunn Jónassen|Þórunni Jónassen]]). Þessar fjórar konur voru þær fyrstu sem náðu kjöri til bæjarstjórnar Reykjavíkur.<ref>[http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/kvenskorungarnir-fa-nofnin-sin-a-goturnar-thratt-fyrir-hord-motmaeli-ibua-og-fyrirtaekja Kvenskörungarnir fá nöfnin sín á göturnar þrátt fyrir hörð mótmæli íbúa og fyrirtækja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101126081448/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/kvenskorungarnir-fa-nofnin-sin-a-goturnar-thratt-fyrir-hord-motmaeli-ibua-og-fyrirtaekja |date=2010-11-26 }} Frétt Pressunnar af ákvörðun Skipulagsráðs, sótt 23. nóvember 2010.</ref>
== Tilvísanir ==
<div class="references-small">{{reflist}}</div>
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://saga.khi.is/valkostir/briet.htm|titill=Bríet Bjarnhéðinsdóttir|mánuðurskoðað=20. nóvember|árskoðað=2005}}
* ''[[Ártöl og áfangar í sögu íslenskra kvenna]]'', [[Kvennasögusafn Íslands]], [[Reykjavík]] [[1998]]
* ''[[Manntal á Íslandi 1910]], V2 Reykjavík''; [[Ættfræðifélagið]], Reykjavík [[2003]]
== Tenglar ==
{{wikisource|Höfundur:Bríet Bjarnhéðinsdóttir|Bríeti Bjarnhéðinsdóttur}}
{{commonscat|Bríet Bjarnhéðinsdóttir|Bríeti Bjarnhéðinsdóttur}}
* [http://kvennasogusafn.is/index.php?page=briet-bjarnhedinsdottir Heimildir um Bríeti af Kvennasögusafns Íslands]
* [http://baekur.is/bok/000054511/Fyrirlestur_um_hagi_og Fyrirlestur um hagi og réttindi kvenna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312074526/http://baekur.is/bok/000054511/Fyrirlestur_um_hagi_og |date=2016-03-12 }}, 1888
* [http://baekur.is/is/bok/000054514 Sveitalífið og Reykjavíkurlífið (prentaður fyrirlestur)]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
'''Blaða- og tímaritsgreinar'''
* [http://www.timarit.is/?issueID=304291&pageSelected=1&lang=0 ''Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna''; 1. grein í Fjallkonunni (5. júní 1885)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927201008/http://www.timarit.is/?issueID=304291&pageSelected=1&lang=0 |date=2007-09-27 }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=304292&pageSelected=0&lang=0 ''Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna''; 2. grein í Fjallkonunni (22. júní 1885)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930165322/http://www.timarit.is/?issueID=304292&pageSelected=0&lang=0 |date=2007-09-30 }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2006720 ''Ágrip af upptökum og sögu kvenréttindahreyfingarinnar í Ameríku - 1. hluti''], grein í Skírni frá 1. desember 1908 [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2006875 2. hluti], [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2007150 3. hluti]
* [http://www.timarit.is/?issueID=420291&pageSelected=1&lang=0 ''Nokkur orð um menntun kvenna á Íslandi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1978]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=420107&pageSelected=2&lang=0 ''Bríet Bjarnhéðinsdóttir''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1977] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305193825/http://timarit.is/?issueID=420107&pageSelected=2&lang=0 |date=2016-03-05 }}
* {{note|2}}[http://www.timarit.is/titlebrowse.jsp?t_id=300113&lang=0 Kvennablaðið] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060115151437/http://www.timarit.is/titlebrowse.jsp?t_id=300113&lang=0 |date=2006-01-15 }} á [http://www.timarit.is timarit.is]
[[Flokkur:Íslenskir útgefendur]]
[[Flokkur:Íslenskir kvenritstjórar]]
[[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]]
[[Flokkur:Íslenskar kvenréttindakonur]]
[[Flokkur:Íslenskar stjórnmálakonur]]
[[Flokkur:Íslenskar konur á 19. öld]]
[[Flokkur:Íslenskar konur á 20. öld]]
[[Flokkur:Íslenskir suffragistar]]
[[Flokkur:Íslenskir femínistar]]
{{fd|1856|1940}}
8tscefnxisotivbft8olpg11ad6k7fv
Hæstiréttur Íslands
0
22008
1975798
1966832
2026-08-18T15:36:39Z
Bjarki S
9
/* Dómarar Hæstaréttar */
1975798
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hæstiréttur Íslands 2018.jpg|thumb|Hæstiréttur Íslands]]
'''Hæstiréttur Íslands''' er æðsti [[dómstóll]] Íslands af þremur dómsstigum, þar sem [[Landsréttur]] og [[Héraðsdómar Íslands|Héraðsdómstólarnir]] eru lægri. Átta [[dómari|dómarar]] sitja í dómstólnum og eru skipaðir af [[Forseti Íslands|forseta Íslands]] samkvæmt tillögum [[dómsmálaráðherra]]. Dómstólalög kveða á um að við dómstólinn skuli eiga sæti sjö dómarar en við breytinguna á dómstólaskipan er átti sér stað í upphafi ársins 2018 var ákveðið að fækka reglulegum dómurum réttarins úr níu niður í sjö, án þess þó að víkja sitjandi dómurum. Dómstóllinn er ekki nefndur á nafn í [[Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands|stjórnarskránni]] en um hann gilda ''lög um dómstóla'' nr. 50/2016. Aðsetur Hæstarétts er við Lindargötu 2 í [[Reykjavík]], í húsi sem var sérstaklega byggt fyrir starfsemi hans og tekið í notkun [[1996]].
== Saga ==
=== Stofnun Hæstaréttar Íslands ===
Aðdragandi að stofnun Hæstaréttar Íslands var all langur og mjög samofinn sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar á 19. öld. Ein krafan var að æðsta dómsvald í íslenskum málum yrði flutt inn í landið. Kom þessi krafa um innlent æðsta dómsvald í íslenskum sérmálum fyrst fram á þjóðfundinum 1851. Allan síðari hluta 19. aldar var málinu hreyft aftur og aftur, en náði ekki fram að ganga.
Með sambandslögunum frá 1918 fékk Ísland síðan viðurkenningu á fullveldi sínu og tók í sínar hendur bæði framkvæmdar- og löggjafarvaldið. Í 10. gr. þeirra var ákveðið, að Hæstiréttur Danmerkur skyldi hafa á hendi æðsta dómsvald í íslenskum málum, þar til Íslendingar kynnu sjálfir að stofna sinn eigin dómstól. Íslendingar hófust þegar handa um að nýta sér þessa heimild í sambandslögunum.
Var prófessor Einari Arnórssyni falið að semja frumvarp til laga um Hæstarétt og var það lagt fyrir Alþingi árið 1919 og samþykkt þar að mestu óbreytt.
Hæstiréttur var stofnaður með lögum árið 1919 og tók til starfa árið 1920. Áður hafði [[Landsyfirréttur]] verið æðsti dómstóllinn innanlands, en dómum hans mátti áfrýja til [[Hæstiréttur Danmerkur|Hæstaréttar Danmerkur]] í [[Kaupmannahöfn]]. Með stofnun Hæstaréttar fluttist lokaorðið í íslenskum dómsmálum heim til Íslands.
=== Fyrsta setning Hæstaréttar ===
Í ræðu sem Sveinn Björnsson, þá málafærslumaður, hélt fyrir hönd lögmanna við fyrstu setningu Hæstaréttar endurspeglast vel hversu þessi atburður var talinn samofinn sjálfstæðisbaráttunni:
„''Háu dómendur!''
''Þessi stund mun jafnan talin merkisstund í sögu íslenzku þjóðarinnar. Sú stund er æðstu dómendur í íslenzkum málum taka aftur sæti til dóma á fósturjörð vorri. Þessi atburður, sem hér á sér stað nú í dag, hlýtur að vekja fögnuð í hjörtum allra Íslendinga. Hann er einn af áþreifanlegu vottunum um að vér höfum aftur fengið fullveldi um öll vor mál''.”
Í upphafi skipuðu Hæstarétt dómstjóri og 4 meðdómendur, sem skipaðir voru af konungi á ábyrgð ráðherra. Fjöldi dómara hefur verið breytilegur. Síðast var dómurum fjölgað við Hæstarétt árið 1994 og eru þeir nú 9 talsins.
Málflutningur fyrir Hæstarétti var frá upphafi munnlegur. Það var nýlunda hér á landi. Kristján Jónsson, fyrsti forseti réttarins, sem þá var kominn á efri ár, var ekki að öllu leyti sáttur við þetta, enda alls óvanur munnlegum málflutningi. Í endurminningum Sveins Björnssonar kemur fram að hann átti tal við Kristján um munnlegu málfærsluna. Þá átti Kristján að hafa sagt:
„Blessaðir farið nú ekki að halda langar ræður. Þið megið vita, að við byggjum dóm okkar á dómsgjörðum, sem eru skrifaðar. Þar er eitthvað að halda sér að. Hvernig eigum við að muna það sem þið kunnið að segja? Maður freistast til að hlusta ekki á ykkur.”
Síðan þessi orð voru mælt hefur runnið mikið vatn til sjávar og menn eru nú almennt sammála um ágæti munnlegs málflutnings fyrir réttinum. Ætla má þó að enn myndu dómarar réttarins taka undir það heilræði Kristjáns Jónssonar til hæstaréttarlögmanna að halda ekki langar ræður.
Í orðum dr. Þórðar Eyjólfssonar, forseta Hæstaréttar á 25 ára afmæli réttarins 1945, kemur glögglega fram, á hvern hátt hæstaréttardómarar hafa litið starf sitt.
Hann sagði: „En hitt má oss aldrei úr minni falla, að mestar kröfur ber oss að gera til sjálfra vor. Starfi voru fylgir mikil ábyrgð. Þegar mál hefur verið hér sótt og varið og dómur á það lagður, verður þeirri úrlausn ekki síðar haggað. Það má aldrei bregðast, að við hvert mál, smátt sem stórt, sé lögð hin fyllsta alúð og allt gert, sem í voru valdi stendur, er tryggi rétta úrlausn þess samkvæmt landslögum og rétti. Með því móti einu getum vér vænzt þess, að dómstóllinn njóti trausts þjóðarinnar og verði um ókomna tíma vanda sínum vaxinn.”
Á 75 ára afmæli Hæstaréttar var sérstaklega lögð áhersla á fyrir Íslendinga að huga að mikilvægi óháðs dómsvalds og réttaröryggis. Minnst var orða Einars Arnalds, sem var forseti Hæstaréttar á 50 ára afmæli hans.
„Á Hæstarétti hvíla þær skyldur að heiðra þann meginrétt, sem stjórnskipun okkar er reist á. Fjöldi þjóða býr ekki enn við réttaröryggi, en reynsla kynslóðanna kennir, að óháð dómsvald er frumskilyrði þess, að heilbrigt þjóðlíf geti þróazt. Helgustu mannréttindi verða ekki í raun tryggð nema í skjóli sjálfstæðs og óhlutdrægs dómsvalds.”
=== Bygging Hæstaréttar ===
Hæstiréttur var fyrst til húsa í Hegningarhúsinu við Skólavörðustíg en frá 1949 í dómhúsinu við Lindargötu.
Dómsmálaráðherra tók fyrstu skóflustunguna að hinu nýja dómhúsi Hæstaréttar við Arnarhól 15. júlí 1994, lagði hornsteininn að byggingunni á 75 ára afmæli dómsins 16. febrúar 1995 og afhenti hana réttinum til afnota 5. september 1996.
Arkitektar hússins eru Margrét Harðardóttir og Steve Christer, Studio Granda, Reykjavík. Teikning þeirra hlaut 1. verðlaun í samkeppni um nýbyggingu fyrir Hæstarétt, sem efnt var til á árinu 1993, en dómnefnd bárust alls 40 tillögur.
== Dómarar Hæstaréttar ==
{|class="sortable wikitable" style="text-align: right;"
|+
|-
!#
!Dómari
!Skipun
!Lét af störfum
|-
| rowspan="5" |1
| style="text-align: left;" |[[Halldór Daníelsson]]
| rowspan="5" |1. desember 1919
|16. september 1923
|-
| style="text-align: left;" |[[Kristján Jónsson]]
|2. júlí 1926
|-
| style="text-align: left;" |[[Lárus Kristján Ingvaldur Hákonarson Bjarnason]]
|31. mars 1931
|-
| style="text-align: left;" |[[Eggert Ólafur Eggertsson Briem]]
|13. ágúst 1935
|-
| style="text-align: left;" |[[Páll Einarsson]]
|13. ágúst 1935
|-
|6
| style="text-align: left;" |[[Einar Arnórsson]]
|1. september 1932
|30. apríl 1945
|-
| rowspan="2" |7
| style="text-align: left;" |[[Þórður Eyjólfsson]]
| rowspan="2" |1. október 1935
|31. desember 1965
|-
| style="text-align: left;" |''[[Gizur Ísleifsson Bergsteinsson]]*''
|1. mars 1972
|-
| rowspan="3" |9
| style="text-align: left;" |[[Jón Ásbjörnsson]]
| rowspan="3" |1. maí 1945
|31. mars 1960
|-
| style="text-align: left;" |[[Árni Tryggvason (Hæstaréttardómari)|Árni Tryggvason]]
|31. maí 1964
|-
| style="text-align: left;" |[[Jónatan Hallvarðsson]]
|31. desember 1969
|-
|12
| style="text-align: left;" |[[Lárus Jóhannesson]]
|1. maí 1960
|10. mars 1964
|-
| rowspan="2" |13
| style="text-align: left;" |[[Einar Arnalds]]
| rowspan="2" |1. ágúst 1964
|29. febrúar 1976
|-
| style="text-align: left;" |[[Logi Einarsson (hæstaréttardómari)|Logi Einarsson]]
|31. desember 1982
|-
|15
| style="text-align: left;" |[[Benedikt Sigurjónsson]]
|1. janúar 1966
|31. desember 1981
|-
|16
| style="text-align: left;" |[[Gunnar Thoroddsen|Gunnar Sigurðsson Thoroddsen]]
|1. janúar 1970
|16. september 1970
|-
|17
| style="text-align: left;" |[[Magnús Þórarinn Torfason]]
|15. nóvember 1970
|31. desember 1987
|-
|18
| style="text-align: left;" |[[Ármann Snævarr]]
|1. maí 1972
|31. október 1984
|-
|19
| style="text-align: left;" |[[Björn Sveinbjörnsson]]
|22. júní 1973
|10. október 1985
|-
|20
| style="text-align: left;" |[[Þór Heimir Vilhjálmsson]]
|1. mars 1976
|30. júní 1995
|-
|21
| style="text-align: left;" |[[Sigurgeir Jónsson]]
|1. ágúst 1979
|30. júní 1986
|-
|22
| style="text-align: left;" |[[Halldór Þorbjörnsson]]
|1. september 1982
|31. ágúst 1987
|-
|23
| style="text-align: left;" |[[Magnús Jónasson Thoroddsen]]
|1. janúar 1982
|8. desember 1989
|-
|24
| style="text-align: left;" |[[Guðmundur Jónsson]]
|1. janúar 1983
|31. ágúst 1991
|-
|25
| style="text-align: left;" |[[Guðmundur Skaftason]]
|1. nóvember 1984
|31. desember 1989
|-
|26
| style="text-align: left;" |[[Bjarni Kristinn Bjarnason]]
|1. janúar 1986
|31. desember 1991
|-
|27
| style="text-align: left;" |[[Guðrún Erlendsdóttir]]
|1. júlí 1986
|15. apríl 2006
|-
|28
| style="text-align: left;" |[[Hrafn Bragason]]
|1. september 1987
|31. ágúst 2007
|-
|29
| style="text-align: left;" |[[Benedikt Blöndal]]
|11. febrúar 1988
|22. apríl 1991
|-
|30
| style="text-align: left;" |[[Haraldur Henrysson]]
|1. janúar 1989
|31. ágúst 2003
|-
|31
| style="text-align: left;" |[[Hjörtur Torfason]]
|1. mars 1990
|28. febrúar 2001
|-
|32
| style="text-align: left;" |[[Gunnar Magnús Guðmundsson]]
|1. júní 1991
|31. ágúst 1994
|-
|33
| style="text-align: left;" |[[Pétur Kristján Hafstein]]
|1. október 1991
|30. september 2004
|-
|34
| style="text-align: left;" |[[Garðar Kristjánsson Gíslason]]
|1. janúar 1992
|30. september 2012
|-
|35
| style="text-align: left;" |[[Gunnlaugur Claessen]]
|1. september 1994
|31. ágúst 2013
|-
|36
| style="text-align: left;" |[[Arnljótur Björnsson]]
|11. ágúst 1995
|31. ágúst 2000
|-
|37
| style="text-align: left;" |[[Árni Kolbeinsson]]
|1. nóvember 2000
|28. febrúar 2014
|-
|38
| style="text-align: left;" |[[Ingibjörg K. Benediktsdóttir]]
|1. mars 2001
|28. febrúar 2014
|-
|39
| style="text-align: left;" |[[Jón Steinar Gunnlaugsson]]
|15. október 2004
|30. september 2012
|-
|40
| style="text-align: left;" |[[Hjördís Björk Hákonardóttir]]
|1. maí 2006
|31. júlí 2010
|-
|41
| style="text-align: left;" |[[Markús Sigurbjörnsson]]
|1. júlí 1994
|30. september 2019
|-
|42
| style="text-align: left;" |[[Ólafur Börkur Þorvaldsson]]
|1. september 2003
|31. maí 2026
|-
|43
| style="text-align: left;" |[[Páll Hreinsson]]
|1. september 2007
|15. september 2017
|-
|44
| style="text-align: left;" |[[Viðar Már Matthíasson]]
|10. september 2010
|30. september 2019
|-
| rowspan="3" |45
| style="text-align: left;" |[[Eiríkur Tómasson]]
| rowspan="3" |1. september 2011
|31. ágúst 2017
|-
| style="text-align: left;" |[[Greta Baldursdóttir]]
|31. ágúst 2020
|-
| style="text-align: left;" |[[Þorgeir Örlygsson]]
|31. ágúst 2020
|-
| rowspan="2" |48
| style="text-align: left;" |'''[[Benedikt Bogason]]'''
|'''1. október 2012'''
|'''Í embætti'''
|-
| style="text-align: left;" |[[Helgi Ingólfur Jónsson]]
|
# október 2012
|30. apríl 2020
|-
|50
| style="text-align: left;" |'''[[Karl Axelsson]]'''
|'''12. október 2015'''
|'''Í embætti'''
|-
|51
| style="text-align: left;" |[[Ingveldur Einarsdóttir]]
|1. janúar 2020
|1. ágúst 2024
|-
|52
| style="text-align: left;" |'''[[Sigurður Tómas Magnússon]]'''
|'''18. maí 2020'''
|'''Í embætti'''
|-
|53
| style="text-align: left;" |'''[[Ása Ólafsdóttir]]'''
| rowspan="2" |'''23. nóvember 2020'''
|'''Í embætti'''
|-
|53
| style="text-align: left;" |'''[[Björg Thorarensen]]'''
|'''Í embætti'''
|-
|55
| style="text-align: left;" |[[Skúli Magnússon (hæstaréttardómari))|'''Skúli Magnússon''']]
|'''1. október 2024'''
|'''Í embætti'''
|-
|56
| style="text-align: left;" |'''[[Ásgerður Ragnarsdóttir]]'''
|'''1. september 2026'''
|'''Í embætti'''
|}
<nowiki>*</nowiki> Gizur Ísleifsson Bergsteinsson er sá dómari sem lengst allra hefur gengt embætti Hæstaréttardómara, eða í 36 ár og 152 daga - frá 1935 til 1972.<ref>{{Cite web|url=https://www.haestirettur.is/um-haestarett/fyrrverandi-domarar/|title=Fyrrverandi dómarar|website=www.haestirettur.is|access-date=2025-04-10}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
== Ytri tenglar ==
* [http://www.haestirettur.is/ Vefsíða Hæstaréttar Íslands]
* [http://www.timarit.is/?issueID=417466&pageSelected=0&lang=0 ''Hæstiréttur 25 ára''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1945]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.althingi.is/lagas/nuna/2016050.html ''lög um dómstóla'' nr. 50/2016]
{{Íslensk stjórnmál}}
[[Flokkur:Íslenskir dómstólar]]
impcsnwfjk59ifossdojyjcmjsfhjcc
Evrópska efnahagssvæðið
0
25660
1975898
1702382
2026-08-19T11:38:34Z
Bjarki S
9
1975898
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:EEA.svg|thumb|250px|Lituðu löndin mynda saman EES
{{kortaskýring|#276d3a|EFTA-löndin (utan Sviss)}}
{{kortaskýring|#003399|ESB-löndin}}]]
'''Evrópska efnahagssvæðið''' ('''EES''') er sameiginlegt markaðssvæði 30 ríkja í [[Evrópa|Evrópu]] sem komið var á með '''EES-samningnum''' og tók formlega gildi [[1. janúar]] [[1994]]. Aðild að EES eiga öll 27 aðildarríki [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]], sambandið sjálft og 3 aðildarríki [[Fríverslunarsamtök Evrópu|Fríverslunarsamtaka Evrópu]] (EFTA). [[Sviss]] er eina EFTA-ríkið sem stendur utan EES þar sem að aðild að samningnum var hafnað í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] þar í landi.
EES-samningurinn veitir EFTA-ríkjunum [[Ísland]]i, [[Liechtenstein]] og [[Noregur|Noregi]] aðgang að innri markaði Evrópusambandsins án þess að þau þurfi að gerast fullir meðlimir í sambandinu. [[Fjórfrelsið]] svokallaða gildir á öllu svæðinu en það felur í sér frjáls vöru- og þjónustuviðskipti, frjálsa fjármagnsflutninga og sameiginlegan vinnumarkað. Að auki kveður EES-samningurinn á um samvinnu EES-ríkjanna á sviði félagsmála, jafnréttismála, neytendamála, umhverfismála, menntamála, vísinda- og tæknimála o.fl.
== Tilurð og saga ==
Fyrir tíð EES hafði hvert EFTA-ríki sjálfstæð samskipti við [[Evrópubandalagið|EB]] (forvera ESB). Árið [[1984]] var efnt til sameiginlegs ráðherrafundar EFTA og EB í [[Lúxemborg]] með það að markmiði að efla viðskipti og samvinnu á ýmsum sviðum á milli bandalaganna. [[1989]] hófust formlegar samningaviðræður sem stóðu til [[1991]] en þá var samningsuppkastið sent [[Evrópudómstóllinn|Evrópudómstólnum]] til umfjöllunar. Dómstóllinn gerði athugasemd við grein í samningnum sem fjallaði um sérstakan EES-dómstól sem skyldi fjalla um deilumál vegna framkvæmdar samningsins. Slíkur dómstóll var talinn brjóta á [[Rómarsáttmálinn|Rómarsamningnum]] sem kveður á um að Evrópudómstóllinn fer einn með dómsvaldið innan ESB. Niðurstaðan var að stofnaður var sérstakur [[EFTA-dómstóll]] til að leysa úr deilumálum frá EFTA-ríkjunum.
Á Íslandi veitti [[Alþingi]] stjórnvöldum heimild til að staðfesta EES-samninginn með því að samþykkja lög um Evrópska efnahagssvæðið nr. 2/1993 þann [[12. janúar]] [[1993]]. Málið var mjög umdeilt og til marks um það var það samþykkt í þinginu með 33 atkvæðum á móti 23 en 6 sátu hjá. [[Alþýðuflokkurinn]] og megnið af [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkinum]] samþykktu en [[Alþýðubandalagið]], megnið af [[Kvennalistinn|Kvennalistanum]], hálfur [[Framsóknarflokkurinn]] og þrír Sjálfstæðismenn voru á móti. Hinn helmingur Framsóknarmanna og einn þingmaður Kvennalistans sátu hjá. Andstaðan við samningin var að hluta til komin af ótta við afleiðingar aukins viðskiptafrelsis (t.d. að útlendingar myndu kaupa upp jarðir á Íslandi í stórum stíl) en einnig vegna þess að margra mati felur samningurinn í sér óásættanlegt framsal á sjálfstæði þjóðarinnar til alþjóðastofnunar. Því hefur einnig verið haldið fram að samningurinn kunni að brjóta á [[stjórnarskrá Íslands]] sem að gerir ekki ráð fyrir því að löggjafar-, framkvæmda- eða dómsvald sé framselt.
== Tenglar ==
* [http://www.althingi.is/lagas/nuna/1993002.html EES-samningurinn sem I. fylgiskjal við lög nr. 2/1993]
* [http://utanrikisraduneytid.is/samningar/ees/ EES-vefsetur utanríkisráðuneytisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060106084143/http://utanrikisraduneytid.is/samningar/ees |date=2006-01-06 }}
* [http://www.althingi.is/lagas/131b/1993002.html Lög um Evrópska efnahagssvæðið (nr. 2/1993)]
** [http://www.althingi.is/altext/116/s/0001.html Frumvarpið]
** [http://www.althingi.is//dba-bin/ferill.pl?ltg=116&mnr=1 Ferill málsins á Alþingi]
== Heimildir ==
* {{bókaheimild|höfundur=Stefán Már Stefánsson|titill=Evrópusambandið og Evrópska efnahagssvæðið|mánuðurskoðað=útgefandi=Bókaútgáfa Orators|árskoðað=ár=2000|ISBN=ISBN 9979-825-24-3}}
* {{vefheimild|url=http://utanrikisraduneytid.is/samningar/ees/EESUndir/nr/607|titill=SOS - Spurningar og svör um EES-samninginn|mánuðurskoðað=15. apríl|árskoðað=2006}}
[[Flokkur:Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Alþjóðastofnanir]]
fe3lj2s7qnqt6lm5jksewgapvbsy2gs
Klukkustund
0
28891
1975842
1941490
2026-08-18T22:39:13Z
Helgarinn
119730
/* */
1975842
wikitext
text/x-wiki
{{Engar heimildir}}
'''Klukkustund''' eða '''klukkutími''' er [[mælieining]] fyrir [[klukku|klukka]], táknuð með '''klukku''', en er ekki hluti [[Alþjóðlegaklukkuklukkaraklukkukerfisdins|alþjóðlegaklukkukerfinu]] (SI). (Algeng íslensk [[skammstöfun]] er {{skammst|klukkustundarklukkahlutur.}}) Klukkustund eru sextíu [[klukkur|kluakka]], eða10000000.600 [[klukkur|klukka]], sem er um það bil 1/1000hluti [[klukkuhringur|klukkunar]].
{{stubbur}}
[[Flokkur:Tímaeiningar]]
mihliam9esjlqufnn7lo28ivdtpzzik
1975878
1975842
2026-08-19T10:22:01Z
Akigka
183
Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Helgarinn|Helgarinn]] ([[User talk:Helgarinn|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Andromedy|Andromedy]]
1941490
wikitext
text/x-wiki
{{Engar heimildir}}
'''Klukkustund''' eða '''klukkutími''' er [[mælieining]] fyrir [[tími|tíma]], táknuð með '''h''', en er ekki hluti [[Alþjóðlega einingakerfið|alþjóðlega einingakerfisins]] (SI). (Algeng íslensk [[skammstöfun]] er {{skammst|klst.}}) Klukkustund eru sextíu [[mínúta|mínútur]], eða 3.600 [[sekúnda|sekúndur]], sem er um það bil 1/24 hluti [[sólarhringur|sólarhrings]].
{{stubbur}}
[[Flokkur:Tímaeiningar]]
rz702omhvm38guau9i6q36jghm1kxxz
Auglýsing
0
32218
1975875
1680160
2026-08-19T10:10:17Z
MyraMidnight
41218
Uppfæri greinina, endurorða, auglýsingaherferðir og bæti myndum.
1975875
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Thvottaefni-geysir.svg|alt=Auglýsing fyrir þvottaefnið Geysir|thumb|Auglýsing fyrir þvottaduftið Geysir frá 1954]]
'''Auglýsing''' er notuð til að vekja athygli á [[vara|vöru]] eða [[þjónusta|þjónustu]] og sannfæra þannig hugsanlega viðskiptavini um notagildi þess. Þar sem orðið einfaldlega merkir að gera eitthvað augljóst þá er hugtakið einnig notað yfir tilkynningar, svo sem [[atvinnuauglýsing]]ar og í öðrum lögformlegum tilgangi, svo sem í [[Stjórnartíðindi|Stjórnartíðindum]] eða í [[Lögbirtingablað]]inu.
Það er hægt að auglýsa á hvaða þeim [[miðill|miðli]] sem nær til [[markhópur|marhópsins]] og stjórnar hann yfirleitt hvernig og hvar auglýsingar birtast. Þær geta verið gefnar út í [[tímarit]]um, [[dagblað|dagblöðum]] og á [[veraldarvefurinn|vefnum]], birst í [[sjónvarp]]i, [[kvikmynd]]um og [[tölvuleikur|tölvuleikjum]], nefnd eða spiluð í [[útvarp]]i og uppsettar á skiltum og plaggötum á stöðum þar sem mögulegir viðskiptavinir geta séð þær eða heyrt. Þær eru gjarnan hannaðar af [[auglýsingastofa|auglýsingastofum]] sem eru ráðnar af þeim fyrirtækjum eða aðilum sem framleiða vöruna eða veita þjónustuna.
[[Auglýsingaherferð]] (eða markaðsherferð) er þegar auglýsingar sem deila þema koma fram á mörgum miðlum til að vekja sem mesta athygli, og ganga þær oft út á að selja ákveðin [[vörumerki]] sem eru tengd við ákveðna [[ímynd]] eða [[lífsstíll|lífsstíl]] eða koma á framfæri upplýsingum í einhverju átaki (t.d. verið var að sannfæra almenning um áhættur reykinga eða hvað mætti ekki sturta niður í klósettið). Þegar vörumerkið er vel þekkt, þá þarf yfirleitt ekki mikið annað en að minna á hana til að auglýsa hana t.d. útfrá útlit, einkenni, eða hljóðstefi sem fólk tengir við vöruna.
<gallery>
Pink bus.JPG|Strætisvagn í Kópavogi með augýsingu frá [[Landsbankinn|Landsbankanum]]
Kokomjolk_auglysing_litra_ferna.png|Auglýsing fyrir [[Kókómjólk]] frá 8. áratugnum
Cocacola-5cents-1900_edit1.jpg|[[Coca-Cola]] auglýsing frá 1890 áratugnum
</gallery>
{{Stubbur|viðskiptafræði}}
[[Flokkur:Viðskiptafræði]]
[[Flokkur:Auglýsing]]
jq1nblh1kiy8aluqyp08w0x7ib2dyhq
1975876
1975875
2026-08-19T10:18:09Z
MyraMidnight
41218
færi setningu ofar
1975876
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Thvottaefni-geysir.svg|alt=Auglýsing fyrir þvottaefnið Geysir|thumb|Auglýsing fyrir þvottaduftið Geysir frá 1954]]
'''Auglýsing''' er notuð til að vekja athygli á [[vara|vöru]] eða [[þjónusta|þjónustu]] og sannfæra þannig hugsanlega viðskiptavini um notagildi þess. Þar sem orðið einfaldlega merkir að gera eitthvað augljóst þá er hugtakið einnig notað yfir tilkynningar, svo sem [[atvinnuauglýsing]]ar og í öðrum lögformlegum tilgangi, svo sem í [[Stjórnartíðindi|Stjórnartíðindum]] eða í [[Lögbirtingablað]]inu.
Það er hægt að auglýsa á hvaða þeim [[miðill|miðli]] sem nær til [[markhópur|marhópsins]] og stjórnar hann yfirleitt hvernig og hvar auglýsingar birtast. Þær geta verið gefnar út í [[tímarit]]um, [[dagblað|dagblöðum]] og á [[veraldarvefurinn|vefnum]], birst í [[sjónvarp]]i, [[kvikmynd]]um og [[tölvuleikur|tölvuleikjum]], nefnd eða spiluð í [[útvarp]]i og uppsettar á skiltum og plaggötum á stöðum þar sem mögulegir viðskiptavinir geta séð þær eða heyrt. Þær eru gjarnan hannaðar af [[auglýsingastofa|auglýsingastofum]] sem eru ráðnar af þeim fyrirtækjum eða aðilum sem framleiða vöruna eða veita þjónustuna. Þegar vörumerkið er vel þekkt, þá þarf yfirleitt ekki mikið annað en að minna á hana til að auglýsa vöruna t.d. útfrá útlit, einkenni, eða hljóðstefi sem fólk tengir við vöruna.
[[Auglýsingaherferð]] (eða markaðsherferð) er þegar auglýsingar sem deila þema koma fram á mörgum miðlum til að vekja sem mesta athygli, og ganga þær oft út á að selja ákveðin [[vörumerki]] sem eru tengd við ákveðna [[ímynd]] eða [[lífsstíll|lífsstíl]] eða koma á framfæri upplýsingum í einhverju átaki (t.d. verið var að sannfæra almenning um áhættur reykinga eða hvað mætti ekki sturta niður í klósettið).
<gallery>
Pink bus.JPG|Strætisvagn í Kópavogi með augýsingu frá [[Landsbankinn|Landsbankanum]]
Kokomjolk_auglysing_litra_ferna.png|Auglýsing fyrir [[Kókómjólk]] frá 8. áratugnum
Cocacola-5cents-1900_edit1.jpg|[[Coca-Cola]] auglýsing frá 1890 áratugnum
</gallery>
{{Stubbur|viðskiptafræði}}
[[Flokkur:Viðskiptafræði]]
[[Flokkur:Auglýsing]]
tw40zocwhh09tgtpc6cu3103cj9f24r
1975885
1975876
2026-08-19T10:56:57Z
MyraMidnight
41218
vantaði staf í orð
1975885
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Thvottaefni-geysir.svg|alt=Auglýsing fyrir þvottaefnið Geysir|thumb|Auglýsing fyrir þvottaduftið Geysir frá 1954]]
'''Auglýsing''' er notuð til að vekja athygli á [[vara|vöru]] eða [[þjónusta|þjónustu]] og sannfæra þannig hugsanlega viðskiptavini um notagildi þess. Þar sem orðið einfaldlega merkir að gera eitthvað augljóst þá er hugtakið einnig notað yfir tilkynningar, svo sem [[atvinnuauglýsing]]ar og í öðrum lögformlegum tilgangi, svo sem í [[Stjórnartíðindi|Stjórnartíðindum]] eða í [[Lögbirtingablað]]inu.
Það er hægt að auglýsa á hvaða þeim [[miðill|miðli]] sem nær til [[markhópur|markhópsins]] og stjórnar hann yfirleitt hvernig og hvar auglýsingar birtast. Þær geta verið gefnar út í [[tímarit]]um, [[dagblað|dagblöðum]] og á [[veraldarvefurinn|vefnum]], birst í [[sjónvarp]]i, [[kvikmynd]]um og [[tölvuleikur|tölvuleikjum]], nefnd eða spiluð í [[útvarp]]i og uppsettar á skiltum og plaggötum á stöðum þar sem mögulegir viðskiptavinir geta séð þær eða heyrt. Þær eru gjarnan hannaðar af [[auglýsingastofa|auglýsingastofum]] sem eru ráðnar af þeim fyrirtækjum eða aðilum sem framleiða vöruna eða veita þjónustuna. Þegar vörumerkið er vel þekkt, þá þarf yfirleitt ekki mikið annað en að minna á hana til að auglýsa vöruna t.d. útfrá útlit, einkenni, eða hljóðstefi sem fólk tengir við vöruna.
[[Auglýsingaherferð]] (eða markaðsherferð) er þegar auglýsingar sem deila þema koma fram á mörgum miðlum til að vekja sem mesta athygli, og ganga þær oft út á að selja ákveðin [[vörumerki]] sem eru tengd við ákveðna [[ímynd]] eða [[lífsstíll|lífsstíl]] eða koma á framfæri upplýsingum í einhverju átaki (t.d. verið var að sannfæra almenning um áhættur reykinga eða hvað mætti ekki sturta niður í klósettið).
<gallery>
Pink bus.JPG|Strætisvagn í Kópavogi með augýsingu frá [[Landsbankinn|Landsbankanum]]
Kokomjolk_auglysing_litra_ferna.png|Auglýsing fyrir [[Kókómjólk]] frá 8. áratugnum
Cocacola-5cents-1900_edit1.jpg|[[Coca-Cola]] auglýsing frá 1890 áratugnum
</gallery>
{{Stubbur|viðskiptafræði}}
[[Flokkur:Viðskiptafræði]]
[[Flokkur:Auglýsing]]
0g4iwhsukmr8uycykw1bb558dsy2s8a
Slangur
0
32960
1975823
1904791
2026-08-18T18:52:19Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 2 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975823
wikitext
text/x-wiki
'''Slangur''' er óformlegt og óvandað orðfæri sem víkur frá viðurkenndum málreglum.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=2877|title=Hver er munurinn á slettum, slangri og tökuorðum?|website=Vísindavefurinn|language=is|access-date=2025-02-13}}</ref> Það þróast innan afmarkaðra hópa eða í sérstökum aðstæðum og einkennist af óvenjulegri orðmyndun, leik að orðum og [[Myndmál|myndmáli]].<ref name=":0" /> Slangur er algengast í [[Talmál|talmáli]] síður [[Ritmál|ritmáli]], og getur stundum innihaldið útlenskublandað málfar sem endurspeglar sérstöðu og uppruna notenda þess.<ref>{{Cite web|url=https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/64205|title=Íslensk nútímamálsorðabók|website=islenskordabok.arnastofnun.is|language=|access-date=2025-02-13}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
== Orðsifjar ==
Orðið slangur (‘ráf, flakk; sóun; þvaður; slæðingur’) er aðlögun á hvorugkynsnafnorðinu slang (‘skrípiorð’). En það er fengið að láni úr dönsku ''slang'', sem er raunar tökuorð úr ensku ''slang'' (‘''skraf, rabb''’). Ekki er vitað fyrir víst hvernig enska orðið varð til. Ein kenning er sú að það hafi verið af skandinavískum uppruna, e.t.v. úr norsku ''slengeord'' (‘smánaryrði’), ''slengjenamn'' (‘viðurnefni’).<ref>{{Cite web|url=https://ordsifjabok.arnastofnun.is/faersla/17737|title=Íslensk orðsifjabók|website=ordsifjabok.arnastofnun.is|language=|access-date=2025-02-13}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
== Slangur á Íslandi ==
Slanguryrði eru áberandi í íslensku samfélagi en málnotendur slanguryrða eru yfirleitt unglingar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4464|title=Hvað er slangur gamalt fyrirbrigði?|website=Vísindavefurinn|language=is|access-date=2025-02-13}}</ref> Mörg slanguryrði eru af erlendum uppruna, sérstaklega ensku.<ref>{{Cite web|url=https://ait.arnastofnun.is/grein.php?id=107|title=Slangur, slettur og tökuorð|website=ait.arnastofnun.is|access-date=2025-02-13}}</ref>
== Tengt efni ==
* [[Málsnið]]
* [[Netslangur]]
* [[Sletta]]
* [[Talmál]]
== Heimildir ==
{{Reflist}}
== Tenglar ==
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1566277 ''Um slangur, slettur og bannorð''; grein í Morgunblaðinu 1982]
* [http://slangur.snara.is/ Slangurorðabókin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121030122805/http://slangur.snara.is/ |date=2012-10-30 }}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Málvísindi]]
s1051ntm6wdhwdqp7jiehq9hsobq5c6
Klukka
0
55200
1975837
1952383
2026-08-18T22:23:27Z
Helgarinn
119730
/* */
1975837
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Tempusfugit.JPG|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock in Kings Cross.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' eða '''úr''' er [[tæki]] sem er notað til að mæla [[tími|tíma]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylftakerfi]] og [[sextugakerfi]], en 24 (2*12) [[klukkustund]]ir eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[mínúta|mínútur]] í [[klukkustund]] og 60 [[sekúnda|sekúndur]] í mínútu. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 00:00 og enda í 24:00. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15 o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(Helgi Ingolfsson) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
7il5csa3gzqffjrefgzkhhuff8v5d7f
1975839
1975837
2026-08-18T22:32:28Z
Helgarinn
119730
1975839
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Tempusfugit.JPG|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock in Kings Cross.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' eða '''úr''' er [[tæki]] sem er notað til að mæla [[tími|tíma]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylftakerfi]] og [[sextugakerfi]], en 24 (2*12) [[klukkustund]]ir eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[mínúta|mínútur]] í [[klukkustund]] og 60 [[sekúnda|sekúndur]] í mínútu. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 00:00 og enda í 24:00. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15 o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(igleH nossflognI Ingolfsson) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
Klukkaður (definition-HELGI)
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
8uj6tdzxoxz4h4f8d4cdkc2k1ob8309
1975840
1975839
2026-08-18T22:33:24Z
Helgarinn
119730
/* */
1975840
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Tempusfugit.JPG|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock in Kings Cross.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' eða '''úr''' er [[tæki]] sem er notað til að mæla [[tími|tíma]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylftakerfi]] og [[sextugakerfi]], en 24 (2*12) [[klukkustund]]ir eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[mínúta|mínútur]] í [[klukkustund]] og 60 [[sekúnda|sekúndur]] í mínútu. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 00:00 og enda í 24:00. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15 o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(igleH nossflognI) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin. Sumir segja að keratin geri þig sterkari mer finnst eg bara verða HARÐUR
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
Klukkaður (definition-HELGI)
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
2zdlkwa70q1meb2eogey8mxyl21zydu
1975841
1975840
2026-08-18T22:37:09Z
Helgarinn
119730
/* */
1975841
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Tempusfugit.JPG|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock in Kings Cross.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' og eða '''úr''' er [[HLUTUR]] sem er notað til að mæla [[tími|TIMI]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylft a kerfi]] og [[SEXTUGAFERLI]], en29 (2*20) [[klukkustund]]yuuuurrr eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[klukkutimar|klukkari marr]] í [[klukkustund]] og 60 [[klukkarar |klukkari]] í klukkari. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 100:1000og enda í klukkara. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 2(, 26o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(igleH nossflognI) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin. Sumir segja að keratin geri þig sterkari mer finnst eg bara verða HARÐUR
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
Klukkaður (definition-HELGI)
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
qvno6s8cbtr8abrlsvt3qrqpf3mnb2j
1975843
1975841
2026-08-18T22:40:19Z
Helgarinn
119730
/* */
1975843
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Tempusfugit.JPG|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock in Kings Cross.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' og eða '''úr''' er [[HLUTUR]] sem er notað til að mæla [[tími|TIMI]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylft a kerfi]] og [[SEXTUGAFERLI]], en29 (2*20) [[klukkustund]]yuuuurrr eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[klukkutimar|klukkari marr]] í [[klukkustund]] og 60 [[klukkarar |klukkari]] í klukkari. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 100:1000og enda í klukkara. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 2(, 26o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(Baldur tomasz chichocki) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin. Sumir segja að keratin geri þig sterkari mer finnst eg bara verða HARÐUR
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
Klukkaður (definition-HELGI)
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
trxubxnc0tl94t4tv6hbiom2whcbinm
1975844
1975843
2026-08-18T22:44:19Z
Helgarinn
119730
/* */
1975844
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Donaldtrump.JPG|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock in Kings Cross.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' og eða '''úr''' er [[HLUTUR]] sem er notað til að mæla [[tími|TIMI]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylft a kerfi]] og [[SEXTUGAFERLI]], en29 (2*20) [[klukkustund]]yuuuurrr eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[klukkutimar|klukkari marr]] í [[klukkustund]] og 60 [[klukkarar |klukkari]] í klukkari. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 100:1000og enda í klukkara. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 2(, 26o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(Baldur tomasz chichocki) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin. Sumir segja að keratin geri þig sterkari mer finnst eg bara verða HARÐUR
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
Klukkaður (definition-HELGI)
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
jii9q4wz7s7oya0s3mdgk675lbft336
1975846
1975844
2026-08-18T22:58:32Z
Helgarinn
119730
1975846
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:The clock image.jpg|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock dance.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' og eða '''úr''' er [[HLUTUR]] sem er notað til að mæla [[tími|TIMI]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylft a kerfi]] og [[SEXTUGAFERLI]], en29 (2*20) [[klukkustund]]yuuuurrr eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[klukkutimar|klukkari marr]] í [[klukkustund]] og 60 [[klukkarar |klukkari]] í klukkari. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 100:1000og enda í klukkara. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 2(, 26o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(Baldur tomasz chichocki) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin. Sumir segja að keratin geri þig sterkari mer finnst eg bara verða HARÐUR
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
Klukkaður (definition-HELGI)
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
h91wnlwpbugjxwxwrshw5hxl1c94wtu
1975847
1975846
2026-08-18T22:59:52Z
Helgarinn
119730
1975847
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:The clock image.jpg|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock dance.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' og eða '''úr''' er [[HLUTUR]] sem er notað til að mæla [[tími|TIMI]]Bilvar. Tímamæling klukkunnar byggir á Bilvar<nowiki/>[[tylft a kerfi|s hugfræði a islensku]] og [[SEXTUGAFERLI]], en29 (2*20) [[klukkustund]]yuuuurrr eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[klukkutimar|klukkari marr]] í [[klukkustund]] og 60 [[klukkarar |klukkari]] í klukkari. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 100:1000og enda í klukkara. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, svo endar það a BILVAR eins og sest til hægri2(, 26o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á Bilvar og stóri á mínúturnar. Klukkaður segja margir(Baldur tomasz chichocki) . Þegag klukkan slær á átta er tími til að borða keratin. Sumir segja að keratin geri þig sterkari mer finnst eg bara verða HARÐUR
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
Klukkaður (definition-HELGI)
Bilvar er Bilvar
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
1whvsz4fgqfmzbr429uda1lqf0mh53b
1975848
1975847
2026-08-18T23:13:46Z
Berserkur
10188
Tók aftur breytingar frá [[Special:Contributions/Helgarinn|Helgarinn]] ([[User talk:Helgarinn|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]
1952383
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Tempusfugit.JPG|thumb|Listilega skreytt klukka með latnesku áletruninni ''[[tempus fugit]]''.]]
[[Mynd:Clock in Kings Cross.jpg|thumb|Klukkan á [[Kings Cross]] brautarstöðinni í [[London]].]]
{{tilvísun|Úr}}
'''Klukka''' eða '''úr''' er [[tæki]] sem er notað til að mæla [[tími|tíma]]. Tímamæling klukkunnar byggir á [[tylftakerfi]] og [[sextugakerfi]], en 24 (2*12) [[klukkustund]]ir eru í einum [[sólarhringur|sólarhring]], en 60 [[mínúta|mínútur]] í [[klukkustund]] og 60 [[sekúnda|sekúndur]] í mínútu. Það eru einnig til tölvuklukkur sem byrja í 00:00 og enda í 24:00. Þegar hún er kominn upp í 12 heldur hún áfram upp í 13, 14, 15 o.s.frv. Fyrstu tvær tölurnar segja hvaða klukkutími er liðinn og seinni tvær tölurnar segja um hve margar mínútur hafa liðið frá því að síðasti klukkutími sló. Á venjulegri klukku bendir litli vísirinn á klukkutímann og stóri á mínúturnar.
== Tengt efni ==
* [[Tempus fugit]]
* [[Armbandsúr]]
* [[Sólúr]]
* [[Stundaglas]]
* [[Úrsmiður]]
* [[Tímamælingafræði]]
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418589&pageSelected=12&lang=0 ''Atomklukkan''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
{{Commonscat|Clocks}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Klukkur]]
[[Flokkur:Tímamælingafræði]]
4eta2d9rv9va1wta9hn8dsi929y59m4
Helgi magri
0
55559
1975849
1913608
2026-08-18T23:55:19Z
~2026-45403-32
119733
orðalagi breytt
1975849
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga, svínsgölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Spurning er hvort höfundur Landnámu hafi haft vitnesku um að örnefni svíns Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi er gamalt norrænt karlmannsnafn en merkir líka að vera fölur). Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[:en:Kaupanger|Kaupanger]] eða [[:en:Kaupang|Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá [[:en:Kaupanger|Kaupanger]] við [[:en:Sognefjord|Sognefjorden]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]]. [[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
29q7i061u88ou3w4q4w5plpqk5751kx
1975850
1975849
2026-08-19T00:00:13Z
Berserkur
10188
Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-45403-32|~2026-45403-32]] ([[User talk:~2026-45403-32|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Berserkur|Berserkur]]
1862521
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga, svínsgölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Helgi magri átti annan gölt, Sölva, við hann er [[Sölvadalur]] kenndur. Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[:en:Kaupanger|Kaupanger]] eða [[:en:Kaupang|Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]]. [[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
4f6z2gmjt55uz2yrxesij5bd63cn5ra
1975854
1975850
2026-08-19T00:31:41Z
~2026-45403-32
119733
Afturkallaði útgáfu [[Special:Diff/1975850|1975850]] frá [[Special:Contributions/Berserkur|Berserkur]] ([[User talk:Berserkur|spjall]])
1975854
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga, svínsgölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Spurning er hvort höfundur Landnámu hafi haft vitnesku um að örnefni svíns Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi er gamalt norrænt karlmannsnafn en merkir líka að vera fölur). Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[:en:Kaupanger|Kaupanger]] eða [[:en:Kaupang|Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá [[:en:Kaupanger|Kaupanger]] við [[:en:Sognefjord|Sognefjorden]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]]. [[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
29q7i061u88ou3w4q4w5plpqk5751kx
1975855
1975854
2026-08-19T00:43:28Z
~2026-45403-32
119733
1975855
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga, svínsgölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Höfundur Landnámu kann að hafa haft vitnesku um að örnefni tengt svíni Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi er gamalt norrænt karlmannsnafn en merkir líka að vera fölur). Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[:en:Kaupanger|Kaupanger]] eða [[:en:Kaupang|Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá [[:en:Kaupanger|Kaupanger]] við [[:en:Sognefjord|Sognefjorden]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]]. [[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
968at2zfhdoumc32k3labakh0r34uqa
1975857
1975855
2026-08-19T01:59:03Z
Berserkur
10188
Tengja við íslenska wiki
1975857
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga, svínsgölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Höfundur Landnámu kann að hafa haft vitnesku um að örnefni tengt svíni Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi er gamalt norrænt karlmannsnafn en merkir líka að vera fölur). Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[Kaupanger]] eða [[Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupanger við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]]. [[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
tcwylvwpey1t0nkz61zyocahs1vtg9y
1975859
1975857
2026-08-19T07:51:28Z
MyraMidnight
41218
skipti risa málsgrein í nokkrar smærri.
1975859
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga, svínsgölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Höfundur Landnámu kann að hafa haft vitnesku um að örnefni tengt svíni Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi er gamalt norrænt karlmannsnafn en merkir líka að vera fölur).
Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[Kaupanger]] eða [[Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupanger við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]].
[[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
02v8emewov5krb6m57tf3whiegt9b1u
1975865
1975859
2026-08-19T08:44:54Z
~2026-45403-32
119733
orðalagi
1975865
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga, svínsgölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Höfundur Landnámu kann að hafa haft vitnesku um að örnefni tengt svíni Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi merkir að vera fölur, en er gamalt norrænt karlmannsnafn).
Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[Kaupanger]] eða [[Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupanger við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]].
[[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
* https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
rn7ifid1wbdcvl38mv2tlfs4sbrjkdp
1975867
1975865
2026-08-19T08:47:03Z
~2026-45403-32
119733
orðalag
1975867
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga. Einn gölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Höfundur Landnámu kann að hafa haft vitnesku um að örnefni tengt svíni Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi merkir að vera fölur, en er gamalt norrænt karlmannsnafn).
Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[Kaupanger]] eða [[Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupanger við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]].
[[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
* https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
k0dygok4585itw98qdlatxx0vtj9tgj
1975868
1975867
2026-08-19T08:47:44Z
~2026-45403-32
119733
orðalag
1975868
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga. Einn gölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Höfundur Landnámu kann að hafa haft vitnesku um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði og getið sér til um að [[Sölvadalur]] drægi nafn af gelti (Sǫlvi merkir að vera fölur, en er gamalt norrænt karlmannsnafn).
Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[Kaupanger]] eða [[Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupanger við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]].
[[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
* https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
7clabrf0rje7cn83698niknprolt1uy
1975869
1975868
2026-08-19T09:01:34Z
~2026-45403-32
119733
orðalag
1975869
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið [[kristni]] en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjófara og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland|Íslands]] með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa [[Kristni|kristin]] gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] að vísa sér til lands og sigldi [[knörr|knörrum]] sínum [[norður]] um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland|Norðurlandi]]. Þá gekk [[sjór]] lengra inn í [[Fjörður|fjörðinn]] en nú er og því var sjófært innar í [[Fjörður|fjörðinn]]. [[Landnám]] Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt Bíldsá, sem nú kallast Kaupangur. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við [[knörr]] [[víkingar|víkinga]] sem voru lögð við "festar" á Festarkletti á [[landnámsöld]]. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til galtar ([[svín|svíns]]) Helga. Einn gölturinn var [[hvítur]] með [[Svartur|svarta]] bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. [[Saga Íslands|Sagan]] segir að gölturinn Bíldur (fornnorska: bíldr) hafi drepist í [[Á|ánni]] við [[Landnámsbær|bæinn]], því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið Sǫlvi (fölgulur) sem nafn á gelti. [[Sölvadalur]] sem dregur sitt nafn frá Sǫlva merkir að vera fölur, en er gamalt norrænt karlmannsnafn.
Bæjarnafnið Kaupangur í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] er líklegast dregið af [[Kaupanger]] eða [[Kaupang]] sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupanger við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn Hyrna var ættuð. Helgi dvaldi um [[vetur]] við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi [[Þórunn hyrna|Þórunn]] kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]], skammt frá þar sem Bíldsá rennur í [[Eyjafjarðará]] og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði [[Eyjafjarðará|Eyjafjarðarár]]. Svo fór að Helgi settist að á [[Kristnes|Kristnesi]], sennilega vegna jarðhita og nam allan [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]].
[[Landnám]] Helga á [[landnámsöld]] var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. [[Landnám]] Helga var það stórt að margir [[landnámsmenn á Íslandi]] sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nafn bújarða og kennileita í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] hafa mikið til haldið sér, vestan megin [[Eyjafjörður|fjarðar]] eru það til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* https://www.visindavefur.is/svar.php?id=70038
* https://timarit.is/page/2047532#page/n0/mode/2up
* https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi
* https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/
* https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord
* https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
9wg3qn8put7evnh5909pjqv4i9wlzsd
1975879
1975869
2026-08-19T10:42:36Z
Akigka
183
1975879
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) gæti verið nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}
* {{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
== Tengill ==
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090424194805/frontpage.simnet.is/sigpalm/helgi_magri.htm Helgi magri Eyvindarson]
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
eiiih8t4ferjheij06fmnkcpxyh4lwk
1975880
1975879
2026-08-19T10:43:55Z
Akigka
183
/* Tengill */
1975880
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) gæti verið nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* Landnáma III, 12
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}
* {{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
iftafrki746u1s5j0kuy48k0bpkzmgd
1975881
1975880
2026-08-19T10:44:52Z
Akigka
183
/* Heimildir */
1975881
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) gæti verið nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* {{cite book|title=Landnáma|volume=III|chapter=66|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* Íslendingabók Ara fróða, 2. kafli
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}
* {{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
06oi3nqbb41cvjxcv3vlyxr8q8o0p57
1975882
1975881
2026-08-19T10:48:24Z
Akigka
183
/* Heimildir */
1975882
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) gæti verið nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* {{cite book|title=Landnáma|volume=III|chapter=66|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite book|title=Íslendingabók|author=Ari fróði Þorgilsson|chapter=2|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* Sturlubók
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}
* {{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
prfx51pghlgbalw0mlzgsor5g24sfuv
1975883
1975882
2026-08-19T10:50:14Z
Akigka
183
/* Heimildir */
1975883
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) gæti verið nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* {{cite book|title=Landnáma (Sturlubók)|volume=III|chapter=66|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite book|title=Íslendingabók|author=Ari fróði Þorgilsson|chapter=2|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* Víga-Glúms saga
* Ljósvetninga saga
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}
* {{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
56c4mptch31v704dtz06mcig13exztn
1975886
1975883
2026-08-19T11:04:19Z
Akigka
183
/* Heimildir */
1975886
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i.
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) gæti verið nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir [[Fjörður|fjörðinn]]. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}
* {{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
jdktca1aj99c6tdsidcyds6akg0z5vu
1975890
1975886
2026-08-19T11:19:59Z
Akigka
183
1975890
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og af honum kom mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga.
Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]]. Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}
* {{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
r4o74dr4ww19c7dcspi8cgtpklhff3r
1975896
1975890
2026-08-19T11:36:11Z
Akigka
183
1975896
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og af honum kom mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga.
Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
m5wyrglsjt8cpgnwchzoxzu830w7ghn
1975899
1975896
2026-08-19T11:39:50Z
Akigka
183
1975899
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konun hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref>{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
qv2n7et3eddk2ct9qg5xplprrc4wylv
1975900
1975899
2026-08-19T11:40:54Z
Akigka
183
1975900
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref>{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
gj9hwtxdsmryoxyhzkah48zy4wmq6ti
1975901
1975900
2026-08-19T11:46:01Z
Akigka
183
1975901
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
q3ancun09igzfoeey6dbo4fndfckqtq
1975902
1975901
2026-08-19T11:46:18Z
Akigka
183
1975902
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í fjörðinn.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
c08r7el0opn3udlvyl70baq8ekba8v6
1975903
1975902
2026-08-19T11:48:09Z
Akigka
183
/* Landnám í Eyjafirði */
1975903
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans. Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
sz6gxatwtbaepex41ydinrljzzel4qa
1975904
1975903
2026-08-19T11:49:03Z
Akigka
183
1975904
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austanmegin fjarðar, [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
o43361fmidrqkauvlpnibvd4duboevc
1975905
1975904
2026-08-19T11:49:39Z
Akigka
183
/* Örnefni */
1975905
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
hk74w9xjlpmx0qfnqbmvcl2h6uzi9hi
1975907
1975905
2026-08-19T11:54:38Z
Akigka
183
1975907
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
Þann [[20. júní]] árið [[1890]] var 1000 ára afmælis landnáms Helga minnst með [[Héraðshátíð Eyfirðinga]] á [[Akureyri]]. Þar var frumflutt leikritið ''Helgi magri'' eftir [[Matthías Jochumsson]].<ref>{{tímarit.is|2289990|Hjeraðshátíð Eyfirðinga|blað=Norðurljósið|dags=7. júlí 1890|bls=1}}</ref>
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
3rwdbtiyhdwulm02rzkxe2i4fn3n9dj
1975908
1975907
2026-08-19T11:55:22Z
Akigka
183
1975908
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landsfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
Þann [[20. júní]] árið [[1890]] var 1000 ára afmælis landnáms Helga minnst með [[Héraðshátíð Eyfirðinga]] á [[Akureyri]]. Þar var frumflutt leikritið ''Helgi magri'' eftir [[Matthías Jochumsson]].<ref>{{tímarit.is|2289990|Hjeraðshátíð Eyfirðinga|blað=Norðurljósið|dags=7. júlí 1890|bls=1}}</ref>
== Ævi ==
=== Ætt ===
Faðir hans var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
r01eneqfu7bnvjb6bt6mqvq1abwg9ti
1975909
1975908
2026-08-19T11:55:39Z
Akigka
183
/* Ævi */
1975909
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
{{Hreingera|Laga heimildaskrá}}
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landsfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
Þann [[20. júní]] árið [[1890]] var 1000 ára afmælis landnáms Helga minnst með [[Héraðshátíð Eyfirðinga]] á [[Akureyri]]. Þar var frumflutt leikritið ''Helgi magri'' eftir [[Matthías Jochumsson]].<ref>{{tímarit.is|2289990|Hjeraðshátíð Eyfirðinga|blað=Norðurljósið|dags=7. júlí 1890|bls=1}}</ref>
== Ævi ==
Faðir Helga var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
s86b5szivvxlrc7vts4a68usihidfsw
1975910
1975909
2026-08-19T11:56:24Z
Akigka
183
1975910
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landsfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
Þann [[20. júní]] árið [[1890]] var 1000 ára afmælis landnáms Helga minnst með [[Héraðshátíð Eyfirðinga]] á [[Akureyri]]. Þar var frumflutt leikritið ''Helgi magri'' eftir [[Matthías Jochumsson]].<ref>{{tímarit.is|2289990|Hjeraðshátíð Eyfirðinga|blað=Norðurljósið|dags=7. júlí 1890|bls=1}}</ref>
== Ævi ==
Faðir Helga var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
1426485drpovfg0gv5zitrreypwqeqk
1975911
1975910
2026-08-19T11:57:17Z
Akigka
183
1975911
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landsfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
Þann [[20. júní]] árið [[1890]] var 1000 ára afmælis landnáms Helga minnst með [[Héraðshátíð Eyfirðinga]] á [[Akureyri]]. Þar var frumflutt leikritið ''Helgi magri'' eftir [[Matthías Jochumsson]].<ref>{{tímarit.is|2289990|Hjeraðshátíð Eyfirðinga|blað=Norðurljósið|dags=7. júlí 1890|bls=1}}</ref>
== Ævi ==
Faðir Helga var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}</ref>
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
* {{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
mtzfofqgthv0ed8q5i2j2rxwqua04ou
1975912
1975911
2026-08-19T11:57:41Z
Akigka
183
/* Heimildir */
1975912
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landsfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
Þann [[20. júní]] árið [[1890]] var 1000 ára afmælis landnáms Helga minnst með [[Héraðshátíð Eyfirðinga]] á [[Akureyri]]. Þar var frumflutt leikritið ''Helgi magri'' eftir [[Matthías Jochumsson]].<ref>{{tímarit.is|2289990|Hjeraðshátíð Eyfirðinga|blað=Norðurljósið|dags=7. júlí 1890|bls=1}}</ref>
== Ævi ==
Faðir Helga var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá. Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}</ref>
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
t0xelyj4n0ycvrqlducjcgi100gfp2x
1975914
1975912
2026-08-19T11:58:17Z
Akigka
183
/* Örnefni */
1975914
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mourning (5966953239).jpg|thumb|Helgi magri, stytta á Akureyri.]]
'''Helgi magri Eyvindarson''' var [[landnámsmaður]], sem nam land í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]]. Hann var [[Kristni|kristinn]] og bjó á [[Kristnes]]i. Landnám hans var sagt það stærsta á Íslandi, og frá honum og konu hans, [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], rakin mikil ætt. Meðal frægra afkomenda Helga var [[Úlfljótur]], fyrsti lögsögumaður Íslendinga. Helgi var í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' sagður af sænskum og írskum konungsættum; barnabarn [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals Írakonungs]].
Í öðrum kafla ''[[Íslendingabók]]ar'' er sagt frá fjórum landnámsmönnum; einum í hverjum landsfjórðungi: [[Hrollaugur Rögnvaldsson|Hrollaugi Rögnvaldssyni]] á Síðu, [[Ketilbjörn gamli|Ketilbirni gamla]] í Mosfellsdal, [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auði djúpúðgu]] í Breiðafirði, og Helga magra í Eyjafirði. Í viðauka eru ættir biskupa og höfðingja á Íslandi á 12. öld svo raktar til þessa fólks.<ref name="gunnar" />
Þann [[20. júní]] árið [[1890]] var 1000 ára afmælis landnáms Helga minnst með [[Héraðshátíð Eyfirðinga]] á [[Akureyri]]. Þar var frumflutt leikritið ''Helgi magri'' eftir [[Matthías Jochumsson]].<ref>{{tímarit.is|2289990|Hjeraðshátíð Eyfirðinga|blað=Norðurljósið|dags=7. júlí 1890|bls=1}}</ref>
== Ævi ==
Faðir Helga var Eyvindur austmaður Bjarnarson, fæddur á [[Gautland]]i í [[Svíþjóð]]. Björn faðir Eyvindar deildi við Sigfast mág Sölvars Gautakonungs, brenndi hann inni og fór að því búnu til Noregs, fyrst til Gríms hersis en þá Öndótts kráku á Ögðum. Á sumrum fór Björn í vesturvíking. Móðir Eyvindar var Hlíf dóttir Hrólfs Ingjaldssonar Fróðasonar konungs. Kona Eyvindar var Rafarta dóttir [[Kjarval Írakonungur|Kjarvals]] Írakonungs. Önnur dóttir Kjarvals var Kormlöð móðir Þorgríms Grímólfssonar sem var aftur bróðursonur [[Álfur egðski|Álfs egðska]]. Sonur Þorgríms var Eyvindur faðir Össurar er átti Beru dóttur [[Egill Skalla-Grímsson|Egils Grímssonar]]. Björgu systur Helga átti [[Úlfur skjálgi Högnason]].
=== Æska í Suðureyjum ===
Helgi var fæddur á [[Írland]]i. Eyvindur og Rafarta létu Helga í fóstur í [[Suðureyjar|Suðureyjum]] þegar hann var barn að aldri, en þegar þau komu að sækja hann tveimur vetrum seinna hafði hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Eftir það var hann kallaður Helgi magri. Hann varð virðingarmaður mikill er hann fullorðnaðist. Hann kvæntist [[Þórunn hyrna|Þórunni hyrnu]], dóttur [[Ketill flatnefur|Ketils flatnefs]], og áttu þau mörg börn.
=== Landnám í Eyjafirði ===
Helgi hafði tekið kristni, en var blendinn í trúnni og hét á [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] til sjóferða og harðræða. Hann ákvað að fara til [[Ísland]]s með konu sína og börn og nema þar land, til að lifa í friðsemd og viðhafa kristin gildi. Þegar hann sá til lands hét hann á Þór að vísa sér til lands og sigldi [[knörr]]um sínum norður um land og inn í [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] á [[Norðurland]]i. Þá gekk sjór lengra inn í fjörðinn en nú er og því var sjófært innar í firðinum.
Helgi dvaldi um vetur við Bíldsá í Kaupangi, þar sem gott útsýni er yfir fjörðinn. Sagt er að þegar hann flutti með fjölskyldu sína, hafi Þórunn kona hans orðið léttari í Þórunnareyju í kvíslum [[Eyjafjarðará]]r, skammt frá þar sem Bíldsá rennur í Eyjafjarðará, og þar hafi hún alið dóttur sem kölluð var Þorbjörg hólmasól, með vísan í hólma í ánni. [[Vaðlaheiði]] dregur nafn sitt að í firðinum var hægt að fara yfir á vaði, þar voru svokallaðir vaðlar, mikið grynni þar sem vatn rann fram, var að hægt var að vaða þar yfir (sbr. vöðlur og Vöðlaþing). Vaðlarnir eru enn til en hafa færst utar í fjörðinn út af framburði Eyjafjarðarár. Svo fór að Helgi settist að á Kristnesi, sennilega vegna jarðhita og nam allan Eyjafjörð.
Landnám Helga var það stærsta á Ísland, stærra en landnám [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]].<ref name="gunnar">{{vísindavefurinn|70038|Getið þið sagt mér eitthvað um Helga magra?|höfundur=Gunnar Karlsson|dags=9.11.2015}}</ref> Það var það stórt að margir landnámsmenn á Íslandi sem síðar komu fengu land hjá honum, auk þess sem börn hans og aðrir ættingjar fengu hluta af landnámi hans.
=== Afkomendur ===
Synir Helga magra voru [[Hrólfur Helgason|Hrólfur]] á Gnúpufelli er eignaðist [[Helgi Hrólfsson|Helga Hrólfsson]] og [[Ingjaldur Helgason|Ingjaldur]] á Efri-Þverá en dætur hans voru, Helga, kona [[Auðunn rotinn Þórólfsson|Auðuns rotins Þórólfssonar]], Hlíf kona [[Þorgeir Þórðarson|Þorgeirs Þórðarsonar]], Þórhildur kona [[Auðólfur (landnámsmaður)|Auðólfs]] landnámsmanns í [[Öxnadalur|Öxnadal]], Þóra kona [[Gunnar Úlfljótsson|Gunnars]] sonar [[Úlfljótur (lögsögumaður)|Úlfljóts]] lögsögumanns, Ingunn kona [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundar heljarskinns]] og Þorbjörg hólmasól kona [[Böðólfur Grímsson|Böðólfs Grímssonar]].
== Örnefni ==
Landnám Helga hófst við Galtarhamar, sem nú heitir Festarklettur, nálægt [[Bíldsá]], sem nú kallast [[Kaupangur (Eyjafirði)|Kaupangur]]. Festarklettur er við Knarrarberg, kennt við knerri sem voru lagðir við festar á Festarkletti á landnámsöld. Galtarhamar dregur nafn sitt aftur til [[svín|galtar]] Helga. Einn gölturinn var hvítur með svarta bletti, sem kallast að vera bíldóttur eða bíldur. Sagan segir að gölturinn Bíldur hafi drepist í ánni við bæinn. Því sé áin enn í dag kölluð Bíldsá.<ref>{{cite web|author=Arnór Bliki Hallmundsson|title=Hús dagsins: Kaupangur|website=Blog.is|date=19.7.2023|url=https://arnorbl.blog.is/blog/arnorbl/entry/2292303/}}</ref> Munnmæli um að örnefni tengt gelti Helga væri í Eyjafirði kann einnig að hafa skýrt nafnið [[Sölvadalur]], en Sölvi (fölgulur) er nafn á gelti.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Upphaf byggðar við Eyjafjörð|date=31. ágúst 2023|website=Vikublaðið|url=https://www.vikubladid.is/is/moya/news/upphaf-byggdar-vid-eyjafjord}}</ref>
Nöfn bújarða og kennileita í Eyjafirði hafa mikið til haldið sér, vestan megin fjarðar eru til dæmis [[Grund (Eyjafjarðarsveit)|Grund]], [[Espihóll]], Stokkahlaðir, Merkigil, [[Hrafnagil]], Kroppur, [[Kristnes]], Naust, Hlíð, [[Akureyri]], Oddeyri, [[Krossanes]], [[Glerá]], [[Kræklingahlíð]], Möðruvellir, [[Gásir]]. Austan megin fjarðar eru [[Eyvindarstaðir]], Gnúpufell, Hripkelstaðir, Þverá (seinna Munkaþverá með [[Munkaþverárklaustur]]), Uppsalir, [[Öngulsstaðir]], Garðsárdalur, Ytri-Þverá (seinna Þverá), Fiskilækur, Kaupangur, Bíldsárskarð, Varðgjá, Sigluvík, Svalbarð.
Bæjarnafnið Kaupangur í Eyjafirði er líklegast dregið af bænum Kaupangi sem [[Ólafur Tryggvason]] stofnaði (einnig kallaður [[Niðarós]] eða [[Þrándheimur]]) og oft er getið í [[Heimskringla|Heimskringlu]] og [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], sem var mikilvægur verslunarstaður í [[Noregur|Noregi]] á [[víkingaöld]].<ref>{{cite web|url=https://www.newspapers.com/article/-the-city-of-kaupang-nidarnesnidaros/13081100/|title=The city of Kaupang, Nidarnes/Nidaros|website=Newspapers - Ancestry|publisher=The Saint Paul Globe|date=17. september 1897}}</ref> Nafnið kann einnig að koma frá Kaupangi við [[Sognfjörður|Sognfjörð]] þaðan sem Þórunn hyrna var ættuð.<ref>{{cite web|author=Tryggvi Gíslason|title=Norsk örnefni á Íslandi og torræð örnefni í Eyjafirði|website=Árnastofnun|date=22. janúar 2019|url=https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/norsk-ornefni-islandi-og-torraed-ornefni-i-eyjafirdi}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{cite web|title=Landnáma (Sturlubók) III:66|website=Wikisource|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/Landn%C3%A1mab%C3%B3k/66._kafli}}
* {{cite web|title=Íslendingabók, 2. kafli|author=Ari fróði Þorgilsson|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://is.wikisource.org/wiki/%C3%8Dslendingab%C3%B3k}}
* {{cite web|title=Víga-Glúms saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/vigaglum.htm}}
* {{cite web|title=Ljósvetninga saga|website=Netútgáfan|publisher=Snerpa|access-date=19.8.2026|url=https://www.snerpa.is/net/isl/ljosvetn.htm}}
* {{cite journal|author=Brynjólfur Jónsson|year=1906|title=Rannsókn í Norðurlandi sumarið 1905|journal=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags|volume=21|number=1|pp=3-27|url=https://timarit.is/page/2047532}}
[[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Eyjafjörður]]
ckev268p8oz29a7ev27c2c3892gewxr
Aspergerheilkenni
0
57459
1975877
1957991
2026-08-19T10:18:25Z
Akigka
183
1975877
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Autism-stacking-cans_2nd_edit.jpg|thumb|Fólk með Aspergerheilkenni fær oft sérkennileg áhugamál.]]
'''Aspergerheilkenni''' er [[þroskaröskun|truflun í þroska]] sem einkennist af skertri hæfni til félagslegra samskipta, sérkennilegum áhugamálum og [[árátta|áráttukenndri]] hegðun, tilbreytingarlausum talanda, sérkennilegu málfari, lélegri líkamstjáningu og klunnalegum hreyfingum og göngulagi.<ref>{{vísindavefurinn|6977|Hvað er Asperger-heilkenni?|höfundur=Hrafnhildur Kjartansdóttir og Sigríður Teitsdóttir|dags=29.6.2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gba.is/yn/verkefni/h97/asperger/asperger.html|author=Hrafnhildur Kjartansdóttir|title=Asperger|date=1997}}</ref> Aspergerheilkenni er á [[einhverfuróf]]inu, en er mun vægari en [[einhverfa]]. Fólk með Aspergerheilkenni er með nokkuð venjulega tungumálafærni og gáfur.<ref name="ICD10">{{cite web|url=http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2015/en#/F84.5|title=F84.5 Asperger syndrome|date=2015|website=World Health Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20151102042503/http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2015/en#/F84.5|archive-date=2 November 2015|access-date=13 March 2016}}</ref>
Orsakir Aspergerheilkennis eru ekki þekktar.<ref name="NIH2015">{{cite web|url=http://www.nimh.nih.gov/health/publications/autism-spectrum-disorder-qf-15-5511/index.shtml|title=Autism Spectrum Disorder|date=September 2015|website=National Institute of Mental Health|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312130731/http://www.nimh.nih.gov/health/publications/autism-spectrum-disorder-qf-15-5511/index.shtml|archive-date=12 March 2016|access-date=12 March 2016}}</ref> Einkenni koma vanalega fram fyrir 2 ára aldur og endast ævilangt.<ref name="McPart2006">{{cite journal|vauthors=McPartland J, Klin A|date=October 2006|title=Asperger's syndrome|journal=Adolescent Medicine Clinics|volume=17|issue=3|pages=771–88; abstract xiii|doi=10.1016/j.admecli.2006.06.010|doi-broken-date=2018-10-25|pmid=17030291}}</ref> Fleiri karlar en konur eru með Aspergerheilkenni.<ref>{{cite book|url=https://books.google.ca/books?id=icTsAwAAQBAJ&pg=PA163-IA15|title=Ferri's Clinical Advisor 2015 E-Book: 5 Books in 1|last1=Ferri|first1=Fred F.|date=2014|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-08430-7|page=162|language=en}}</ref>
[[Heilkenni]]ð er nefnt eftir [[Hans Asperger]], austurrískum barnalækni. Árið 1944 lýsti hann börnum með tjáskiptavanda sem áttu erfitt með að skilja tilfinningar annarra.<ref name="ha">{{cite book|title=Autism and Asperger Syndrome|url=https://archive.org/details/autismaspergersy00frit|last1=Frith|first1=Uta|date=1991|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-38608-1|location=Cambridge|pages=[https://archive.org/details/autismaspergersy00frit/page/37 37]–92|chapter='Autistic psychopathy' in childhood|name-list-style=vanc}}</ref> Nútímalýsingin á Aspergerheilkenni varð svo til árið 1981<ref>{{cite journal|vauthors=Klin A, Pauls D, Schultz R, Volkmar F|date=April 2005|title=Three diagnostic approaches to Asperger syndrome: implications for research|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-autism-and-developmental-disorders_2005-04_35_2/page/221|journal=Journal of Autism and Developmental Disorders|volume=35|issue=2|pages=221–34|doi=10.1007/s10803-004-2001-y|pmid=15909408}}</ref> og var orðin stöðluð greining í byrjun [[1991-2000|10. áratugar 20. aldar]].<ref name="Linda2004">{{cite book|url=https://books.google.ca/books?id=KiSRAgAAQBAJ&pg=PA44|title=Asperger's Syndrome: Intervening in Schools, Clinics, and Communities|last1=Baker|first1=Linda|date=2004|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-62414-9|page=44|name-list-style=vanc|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313125152/https://books.google.ca/books?id=KiSRAgAAQBAJ&pg=PA44|archive-date=13 March 2016}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{Stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Heilkenni]]
[[Flokkur:Þroskaraskanir]]
smzmksb700tq41ru55mz5g0civo5s4c
L'Anse aux Meadows
0
58642
1975771
1973968
2026-08-18T12:44:19Z
Masae
538
/* Frumbyggjar */
1975771
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:2022-08-27 05 View of L'Anse aux Meadows, NFL CAN.jpg|right|thumb|Þorpið L’Anse-aux-Meadows til vinstri og norrænu búðirnar til hægri]] [[Mynd:L'Anse aux Meadows map.png|right|thumb|Nýfundnaland, rauði depillinn sýnir staðsetningu L'Anse aux Meadows]] '''L'Anse aux Meadows''' er á nyrsta tanga hins mikla norðurskaga [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]], í fylkinu [[Nýfundnaland og Labrador]] í [[Kanada]], um einum kílómetra sunnan við samnefnt lítið þorp og um 20 km frá bænum St. Anthony. Árið 1960 fundu norsku fornleifafræðingarnir [[Helge Ingstad]] og [[Anne Stine Ingstad]] fornminjar á L'Anse aux Meadows frá norrænni menningu.
[[C-14 aldursgreining|Kolefnisaldursgreiningar]] benda til að minjarnar séu frá tímabilinu 990 til 1050 e.Kr. <ref>Nydal, R. (1989). [https://repository.arizona.edu/bitstream/handle/10150/652904/1229-1480-1-PB.pdf?sequence=1&isAllowed=y A critical review of radiocarbon dating of a Norse settlement at L'Anse aux Meadows, Newfoundland Canada.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240605105845/https://repository.arizona.edu/bitstream/handle/10150/652904/1229-1480-1-PB.pdf?sequence=1&isAllowed=y |date=2024-06-05 }} Radiocarbon, 31(3), 976-985.With an assumed total systematic error of 30 ± 20 years, as a mean for various tree rings, the calibrated age range of L'Anse aux Meadows is AD 975–1020. This agrees well with the assumed historical age of ca AD 1000, a result which has also been recently corroborated by high-precision accelerator dating at the University of Toronto.</ref><ref>Cordell, Linda S.; Lightfoot, Kent; McManamon, Francis; Milner, George (2009). "L'Anse aux Meadows National Historic Site". Archaeology in America: An Encyclopedia. ABC-CLIO. bls. 82. ISBN 978-0-313-02189-3.</ref> og aldursgreining árshringja að tré sem notuð voru í byggingarnar var höggvið 1021,<ref> Ledger, Paul M.; Girdland-Flink, Linus; Forbes, Véronique (15 July 2019). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6681721/ "New horizons at L'Anse aux Meadows".] Proceedings of the National Academy of Sciences. 116 (31): 15341–15343. Bibcode:2019PNAS..11615341L. doi:10.1073/PNAS.1907986116. eISSN 1091-6490. ISSN 0027-8424. PMC 6681721. PMID 31308231. Modeling results were remarkably consistent, and model A suggests Norse occupation began Cal AD 910–1030..... A weighted mean of twig dates—notwithstanding issues associated with combination of 14C ages from multiple individuals—provided a result of AD 986–1022 </ref><ref> Kuitems, Margot; Wallace, Birgitta L.; Lindsay, Charles; Scifo, Andrea; Doeve, Petra; Jenkins, Kevin; Lindauer, Susanne; Erdil, Pınar; Ledger, Paul M.; Forbes, Véronique; Vermeeren, Caroline (20 October 2021). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8770119/ "Evidence for European presence in the Americas in AD 1021".] Nature. 601 (7893): 388–391. Bibcode:2022Natur.601..388K. doi:10.1038/s41586-021-03972-8. ISSN 1476-4687. PMC 8770119. PMID 34671168. S2CID 239051036. Our result of AD 1021 for the cutting year constitutes the only secure calendar date for the presence of Europeans across the Atlantic before the voyages of Columbus. Moreover, the fact that our results, on three different trees, converge on the same year is notable and unexpected. This coincidence strongly suggests Norse activity at L'Anse aux Meadows in AD 1021. In addition, our research demonstrates the potential of the AD 993 anomaly in atmospheric 14C concentrations for pinpointing the ages of past migrations and cultural interactions.</ref> og það gerir L'Anse aux Meadows án efa að elsta stað þar sem Evrópubúar komu til landa vestan við [[Grænland]]. Fornleifarnar og tímasettningin koma nokkuð heim og saman við frásögurnar í tveimum [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]]: [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] sem stundum eru nefndar saman sem Vínlandssögurnar. Í þessum sögum er sagt frá ferðum [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna frá Grænlandi]] til landa sem þeir nefndu [[Helluland]], [[Markland]] og [[Vínland]].
Fornleifarnar benda til þess að byggðin hafi þjónað fremur sem bækistöð fyrir verðmætaöflun sunnar heldur en tilraun til landnáms. <ref>Páll Bergþórsson (1997). [https://baekur.is/bok/010b2d7f-4046-41b2-b72b-a1ad878e4887 Vínlandsgátan]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, Mál og menning, ISBN 9979315849</ref> Svæðið nær yfir 31 ferkílómetra, bæði af landi og sjó, þar eru leifar átta bygginga úr [[Torfbær|torfi]] yfir viðargrind. Þar hafa fundist yfir 800 norrænir munir,<ref> Sarolta Anna Takacs; Eric H. Cline (17 July 2015). The Ancient World, Volumes 1–5. Routledge. bls. 272–. ISBN 978-1-317-45839-5.</ref> þar á meðal hlutir úr [[Brons|bronsi]], beinum og steini og [[Gjall|gjallmolar]] og [[Viðarkol|viðarkolaleifar]] benda greinilegar til rauðajárnframleiðslu.<ref> Kirsten Wolf (2004). Daily Life of the Vikings. Greenwood Publishing Group. bls. 139–. ISBN 978-0-313-32269-3. OCLC 253909682.</ref> Staðurinn var útnefndur þjóðminjastaður Kanada árið 1968 og á [[Heimsminjaskrá UNESCO|heimsminjaskrá UNESCO]] árið 1978.
==Saga==
===Frumbyggjar===
Áður en Norðmenn komu til Nýfundnalands eru frumbyggjaþjóða á L'Anse aux Meadows svæðinu fyrir komu norrænna manna þangað, elstu minjarnar eru um 6.000 ára gamlar. Hins vegar virðist þær ekki hafa búið þar samtímis norrænu byggðinni. Mest áberandi minjar um fyrri byggð eru frá svo nefndu [[Dorset-menning|Dorset-fólki]], sem bjuggu á svæðinu um 300 árum á undan norrænu byggðinni. Samkvæmt kolefnisaldursgreiningum hefur fyrsta þjóðin, sem kölluð er Maritime Archaic á ensku, búið frá 4000 f.Kr, þangað til um 1000 f.Kr. Þetta fólk notaði trébáta og lifðu aðallega á veiðum á [[Sjávarspendýr|sjávarspendýrum]]. <ref>James A. Tuck (1998). [https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/maritime-archaic.php Maritime Archaic tradition]. Heritage The Newfoundland and Labrador</ref> Frá 1000 f.Kr. þangað til um 800 – 850 mismunandi Dorset-hópar.<ref>Ralph T. Pastore (1998). [https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/palaeo-eskimo.php Palaeo-Eskimo Peoples]. Heritage The Newfoundland and Labrador</ref> Eftir norrænu byggðina um 1200 og fram til um það bil 1500 e.Kr. bjuggu þar [[Beótúk]] frumbyggjar.<ref>Ralph T. Pastore (1997). [https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/beothuk.php The Beothuk]. Heritage The Newfoundland and Labrador</ref>
===Norræn byggð===
Fornminjar í L'Anse aux Meadows voru grafnar upp undir stjórn Helge og Anne Stine Ingstad á árunum 1961-1968, meðal annars með þátttöku [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] 1962.<ref> Kristján Eldjárn (2012), Vínlandsdagbók. Útgefandi: Forlagið, ISBN: 9789979535775</ref>
[[Mynd:Authentic Viking recreation.jpg|right|thumb|Norrænar tilgátubyggingar á L’Anse-aux-Meadows, á Nýfundnalandi.]]
[[mynd:L'Anse aux Meadows National Historic Site - features map with labels - 2025.svg|upright=1.4|thumb|Kort af norræna svæðinu á L'Anse aux Meadows<br/>
<br/>
Norrænar búðatóftir:<br/>
'''A''' - Skáli,
'''B''' - Hús,
'''C''' - Kofi,
'''D''' – Skáli,
'''E''' - Kofi,
'''F''' – Meginskáli,
'''G''' - Kofi,
'''J''' - Smiðja<br/>
<br/>
Nýbyggingar:<br/>
'''1''' - Tilgátubyggingar A, B, C, og J]]
Nú er svæðið að mestu leyti opið graslendi en fyrir 1000 árum var þar skógur sem hefur verið hentugur til að höggva tré til bátasmíði, húsabyggingar og vinnslu á rauðajárni.<ref> : The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse Aux Meadows, Newfoundland. Breakwater Books. ISBN 978-1-55081-158-2.</ref> Tóftir átta bygginga (merktar frá A–J á kortinu) fundust. Fornleifafræðingarnir rannsökuðu leifar átta norrænna húsa og eina kolagröf, fyrir utan ýmiskonar minjar frumbyggja.<ref> Birgitta Wallace (1990): [https://timarit.is/gegnir/991006602489706886 „Norrænar fornminjar í L´anse aux Meadows.“] Árbók Hins íslenska fornleifafélags 1989. Ólafur Halldórsson þýddi.</ref> Þrjú húsanna voru líklega íveruhús með langeldum á miðju gólfi, hin eru talin vera vöruskemmur eða verkstæði. Öll húsin voru byggð úr [[Torfbær|torfi]] með timburgrind að innan, og var torf bæði í þaki og veggjum. Bæði hafa verið notaðir strengir, hnausar og klömbrur í byggingarnar. Flestir veggir voru tvíhlaðnir með sandi og möl sem fyllingu og styrktir með strengjatorfi sent var lagt þversum, en ytri og innri hleðsla úr hnausum og strengjum. Þetta er sama byggingarlag og tíðkaðist á íslandi og Grænlandi.<ref>Birgitta Wallace, (1990) bls. 134</ref> Stærsti skálinn (F) var 28,8 m × 15,6 m, og var skipt í nokkur rými.<ref> Wallace, Birgitta (2021). [https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lanse-aux-meadows "L'Anse aux Meadows".] The Canadian Encyclopedia. Historica Canada.</ref> Þrjár minni byggingar (B, C, G) gætu verið vöruskemmur eða verkstæði. Eitt af þeim var smiðja og rauðablásturshús og viðarkolagröf í grennd, samskonar og fundist hafa í Noregi og á Íslandi.<ref>Birgitta Wallace, (1990) bls. 140</ref> (bygging J), annað bygging fyrir smíðar (bygging D), þar fannst meðal annars sundurklipptur hnoðsaumur, tréspónn og aflóga smíðisgripir. Þar fyrir utan voru fjögur lítil naust grafin neðan við fjörukambin. Hins vegar hafa engar vísbendingar um [[Fjós|fjós]] eða önnur gripahús eða búfé fundist í L'Anse aux Meadows.
[[Mynd:L'AnseAuxMeadowsModel.jpg|upright=1.4|thumb|Þrívíddarmódel af norrænu byggðinni í L'Anse aux Meadows]]Mikið af minjum hefur fundist en heimilisáhöld og persónulegir munir eru fáir og nær eingöngu smáhlutir sem eigendur gátu auðveldlega glutrað niður. Meðal þess var lítil hringnæla sem var notuð til að næla saman föt, einnig [[Snælda|snældusnúður]] úr tálgusteini og lítið nálabrýni úr kvarsi.<ref>Birgitta Wallace, (1990) bls. 142</ref>
Engin leið að vita hversu margt fólk var í búðunum á hverjum tíma, þó að íveruhúsin gætu hýst 30 til 160 manns.<ref> Kolodny, Annette (2012). In Search of First Contact: The Vikings of Vinland, the Peoples of the Dawnland, and the Anglo-American Anxiety of Discovery. Duke University Press. bls. 95. ISBN 978-0-8223-5286-0.</ref> Heildaríbúafjöldi Grænlands á þeim tíma var um 2.500 til 3000, sem þýðir að L'Anse aux Meadows-svæðið var minna en 10 prósent af norrænu byggðunum á Grænlandi.<ref>Richards, J. D. (2005). The Vikings: A Very Short Introduction. Oxford University Press. Bls. 112. doi:10.1093/actrade/9780192806079.003.0011. ISBN 978-0-19-280607-9.</ref>
Ekki er hægt að ákveða með neinni nákvæmni hvað þessi hús voru lengi notuð til búsetu en það hefur sennilega verið um fá ár að ræða, eða í mesta lagi fáeina áratugi fremur en aldir. Allar líkur eru á að byggðin hafi ekki staðið lengi því að öskuhaugar eru ekki miklir, í mesta lagi nokkur ár, og engin merki eru um grafreiti.<ref>Páll Bergþórsson (1997). Bls. 169</ref> Árið 2021 sýndu rannsóknir að tré som notað var við byggingarnar hafi verið fellt ár 1021, það sýnir hins vegar ekki hvenær norrænir menn komu þangað eða eða hversu lengi þeir voru þar. Þessi aldursgreiningin byggist á kolefnisaldursgreiningu á viðarstykkjum sem hafa verið skornir með málmverkfærum sem frumbyggjar á svæðinu notuðu ekki. <ref>Kuitems, Margot; Wallace, Birgitta L.; Lindsay, Charles; Scifo, Andrea; Doeve, Petra; Jenkins, Kevin; Lindauer, Susanne; Erdil, Pınar; Ledger, Paul M. (20. oktober 2021).[ https://www.nature.com/articles/s41586-021-03972-8 «Evidence for European presence in the Americas in ad 1021».] Nature: 1–4. ISSN 1476-4687. doi:10.1038/s41586-021-03972-8. «However, it has thus far not been possible to determine when this activity took place. Here we provide evidence that the Vikings were present in Newfoundland in AD 1021. We overcome the imprecision of previous age estimates by making use of the cosmic-ray-induced upsurge in atmospheric radiocarbon concentrations in AD 993 (ref. 6). Our new date lays down a marker for European cognisance of the Americas, and represents the first known point at which humans encircled the globe.»</ref><ref>Brian Handwerk, [https://www.smithsonianmag.com/science-nature/new-dating-method-shows-vikings-occupied-newfoundland-in-1021-ce-180978903/ New Dating Method Shows Vikings Occupied Newfoundland in 1021 C.E.] Smithsonian Magazine, October 20, 2021</ref>
Samkvæmt rannsókn frá árinu 2019, sem var birt í vísindatímaritinu PNAS, er mögulegt að norræn umsvif hafi verið í L'Anse aux Meadows í allt að heila öld. <ref>Forbes, Véronique; Girdland-Flink, Linus; Ledger, Paul M. (10 July 2019). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6681721/ "New horizons at L'Anse aux Meadows".] Proceedings of the National Academy of Sciences. 116 (31): 15341 15343. Bibcode:2019PNAS..11615341L. doi:10.1073/pnas.1907986116. ISSN 0027-8424. PMC 6681721. PMID 31308231.</ref>
Flestir fræðimenn eru nú á þeirri skoðun að L’Anse aux Meadows hafi ekki verið Vínland. Ekki síst vegna þess að þar er ekkert að finna af þeim gæðum Vínlands sem sögurnar segja frá, svo sem [[Vínber|vínberjum]] eða kjörviði. Hins vegar telja þeir að L’Anse aux Meadows hafi verið bækistöð þegar komið var frá Grænlandi því þar opnaðist leiðin suður á bóginn að suðurströnd St. Lawrenceflóa, til hins eiginlega Vínlands og mögulega enn lengra. Einnig bækistöð þegar aftur var haldið til Grænlands. [[Birgitta Wallace]] taldi að Straumfjörður og Leifsbúðir sem nefndir í Eiríkssögu rauða og Grænlendingasögu væru L‘Anse aux Meadows.<ref> Birgitta Wallace, [https://id.erudit.org/iderudit/nflds19_1art02 The Norse in Newfoundland:L'Anse aux Meadows and Vinland]. Newfoundland and Labrador Studies. Volume 19, Number 1, Spring 2003, bls. 5–43</ref>
Í bækistöðunum hafa skipshafnirnar notað búðirnar til hvíldar og til að gera við skipin. Einnig gætu þeir haft þar vetursetu til að geta haldið áfram næsta sumar að sækja vörur frá hinu eiginlega Vínlandi eða bíða þess að ísa leysi við Nýfundnaland og Larbrador. Siglingaleiðin frá Leifsbúðum til Grænlands er mun styttri en frá Vínlandi sjálfu ef það hefur verið langt í suður. Norður og vestur Labradorhaf, allt suður að norðhluta Nýfundnalands er þakið hafís frá október byrjun fram til loka maí eða byrjun júní.<ref>[ https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/ice-forecasts-observations/latest-conditions/climatology.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260124001534/https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/ice-forecasts-observations/latest-conditions/climatology.html |date=2026-01-24 }} Canadian Ice Service Ice Climatology]</ref>
[[Mynd:NAS-031 Juglans cinerea.png|thumb|Lauf smjörhnetutrés og hnetur ]] Þótt almennt sé nú talið að L'Anse aux Meadows hafi verið bækistöð norrænna manna í landaleit og í leit að timbri og öðrum verðmætum en ekki tilraun til landnáms, þá er enn umdeilt hversu langt suður þeir fóru. Í Vínlandssögunum er sagt að vínber hafi fundist á Vínlandi og það bendir til þess að þeir hafi að minnsta kosti farið til suðurstrandar [[St. Lawrence-fljót]]s og fundið bæði villtan vínvið og hnetutré. Þrjár smjörhnetur (''Juglans cinerea'') fundust við L'Anse aux Meadows, en þessi hnetutegund vex aðeins sunnan við St. Lawrence-fljót.<ref>[https://publications.gc.ca/pub?id=9.840850&sl=0 COSEWIC assessment and status report on the butternut, Juglans cinerea, in Canada]</ref><ref> Birgitta Wallace, [https://www.researchgate.net/publication/250260771_L'Anse_Aux_Meadows_Leif_Eriksson's_Home_in_Vinland "L’Anse aux Meadows, Leif Eriksson's Home in Vinland"], Norse Greenland: Selected Papers from the Hvalsey Conference 2008 Journal of the North Atlantic, 2009, bls. 114-125. DOI:10.3721/037.002.s212</ref>
[[Mynd:Vitis riparia 15-p.bot-vitis.rip-02.jpg|thumb|Lækjavínviðarber]] Vínberin sem sagt er að hafi fundist í Vínlandi gætu verið lækjavínviður (''Vitis riparia''), tegund af villtum þrúgum sem vaxa á trjám en en hafa aldrei vaxið á Nýfundnalandi. Grænlendingarnir hafa fundið tré umvafin lækjavínviði sunnan við L'Anse aux Meadows og kallað þau vínvið.<ref>[https://data.canadensys.net/vascan/name/Vitis%20riparia Vitis riparia - Database of Vascular Plants of Canada (VASCAN)]</ref>
L'Anse Aux Meadows hefur að öllum líkindum verið lítil og skammlíf bækistöð, fyrst og fremst notuð við skógarhögg og timburflutninga og einnig skipaviðhalds, frekar en til landnáms eins og á Grænlandi.<ref>Frakes, Jerold C., "Vikings, Vínland and the Discourse of Eurocentrism." The Journal of English and Germanic Philology 100, no. 2 (April, 2001):197</ref>
==Sjá einnig==
* [[Helluland]]
* [[Markland]]
* [[Vínland]]
* [[Norrænir Grænlendingar]]
===Tilvitnanir===
<references/>
==Ítarefni==
* Birgitta Wallace (1990): [https://timarit.is/gegnir/991006602489706886 „Norrænar fornminjar í L´anse aux Meadows.“] Árbók Hins íslenska fornleifafélags 1989. Ólafur Halldórsson þýddi.
* Gunnar Karlsson. [https://visindavefur.is/svar.php?id=125 „Hvor var á undan að finna Ameríku, Leifur heppni eða Bjarni Herjólfsson?“] Vísindavefurinn, 19. febrúar 2000.
* Orri Vésteinsson. [https://visindavefur.is/svar.php?id=82673 „Hafa fundist fornleifar á Grænlandi og Vínlandi eftir norræna víkinga?“] Vísindavefurinn, 22. nóvember 2021.
* Orri Vésteinsson. [https://visindavefur.is/svar.php?id=82287 „Hvar voru skip víkinga sem sigldu til Vesturheims smíðuð?“] Vísindavefurinn, 8. september 2021.
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3521297 ''Vínland Þorfinns karlsefnis og Guðríðar Þorbjarnardóttur''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2001]
* [https://timarit.is/page/5680588?iabr=on Halldór Hermannsson, Vínlandsferðirnar,Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 1. tölublað (01.04.1919)]
[[Flokkur:Vínland]]
[[Flokkur:Saga Íslands]]
[[Flokkur:Saga Grænlands]]
[[Flokkur:Saga Kanada]]
[[Flokkur:Kanada]]
[[Flokkur:Nýfundnaland og Labrador]]
[[Flokkur:Nýfundnaland]]
kmtivn6x52mc10p7etwaxrxp03rqxzp
Viðeyjarsund
0
59268
1975760
1975752
2026-08-18T12:00:56Z
MyraMidnight
41218
Almennt sjósund-röð snið til að einfalda útlitið
1975760
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Videyjarsund.jpg|thumbnail]]
'''Viðeyjarsund''' er [[Sund (landslagsþáttur)|sundið]] milli [[Viðey]]jar á [[Kollafjörður (Faxaflóa)|Kollafirði]] og [[Laugarnes]]s. Sundkappar synda stundum yfir það, og þykir það hraustlega gert. Sjálft sundið er um 20 metra djúpt þar sem það er dýpst og það er nokkuð þungur straumur í því, svo að það hefur komið fyrir að fólk drukkni þar. Nú til dags hefur sundið þrengst mjög vegna landfyllinga í kring um [[Sundahöfn]].
== Formlegt Viðeyjarsund sundkappa ==
Með formlegu Viðeyjarsundi er átt við sundleiðina frá Viðey, oftast Viðeyjarbryggju og inn í Reykjavíkurhöfn, oftast flotbryggju við gamla slippinn. Einnig er mögulegt að synda úr Reykjavíkurhöfn og út í Viðey. Sundleiðin er um 4,3 km í beinni loftlínu.
Fyrstur til að synda þetta sund svo vitað sé var Benedikt G. Waage en hann synti frá Viðey að Völundarbryggju í Reykjavík þann 6. september 1914. Var þetta þá talið vera lengsta sund sem synt hafði verið hér við land á síðustu öldum. Benedikt var mjög þekktur fyrir sundíþrótt sína og tókst vel upp með sundið enda var logn og sjór spegilsléttur meðan á sundinu stóð. Þrátt fyrir það er haft eftir heimildum að fjórir straumar hafi borið hann af leið. Sundið tók 1 klukkustund og 56 mínútur. Benedikt var smurður með ýmis konar feiti fyrir sundið. Ásta Jóhannesdóttir er fyrsta konan sem synti Viðeyjarsund árið 1928 og var samkvæmt heimildum einnig 1 klukkustund og 56 mínútur á leiðinni. Írena Líf Jónsdóttir er sú eina sem synt hefur fram og tilbaka. Það sem helst þarf að gæta varúðar á þessu sundi er skipa‐ og bátaumferð. Hafa þarf samband við hafnaryfirvöld fyrir sund til að láta vita af sér og fá leyfi.
Þessir hafa synt formlegt Viðeyjarsund:
{| class="wikitable"
|+ Fólk sem hefur synt Viðeyjarsundið
!Dags.
!Nafn
!Staður
!Sund Upplýsingar
!Útbúnaður
!Athugasemd
|-
{{Sjósund-röð
|nr=1
|nafn=Benedikt G. Waage
|fyrsta={{já}}
|dags=6.9.1914
|hiti=10,5°
|lengd=4,4 km
|veður="Lítill austankaldi var þegar róið var út í eyna en brátt lygndi og gerði þá sléttan sjó". "Var blæalogn á sjónum, en lofthiti ekki mikill."
|aðferð=Bringjusund með þolskriðsundi inn á milli
|tími=1 klst 56 mín
|leið=Frá kletti fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=Roðinn svínafeiti hátt og lágt um allan líkamann og þar yfir helt lýsi miklu.
|fylgd=Kappróðarbátur og 2 aðrir bátar
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3951208</ref><ref>http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=834317</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=2
|nafn=Erlingur Pálsson
|fyrsta={{já}}
|dags=23.8.1925
|hiti=12°
|lengd=5,5 km
|veður="Veður var blítt, sjávarhiti 12 stig, hæg vestlæg átt og ofturlítil vindbára, sem heldur var til tafar, en útfall"
|aðferð=Bringusund og afbrigði af skriðsundi
|tími=2 klst 40 mín 22 sek
|leið=Frá Þórsnesi, austast á eynni, móts við Gufunes
|búnaður=Smurður feiti
|fylgd=Árabátur: Sigurjón Sigurjón Pétursson, Marteinn Pétursson, Jón bróðir Erlings og Baldur Sveinsson blaðamaður.
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1128205</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=3
|nafn=Ásta Jóhannesdóttir Briem
|fyrsta={{já}}
|dags=5.8.1928
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður="Blæjalogn og engin alda, en aðf all var að byrja og mun straumur hafa ljett henni sundið nokkuð"
|aðferð=Bringusund
|tími=1 klst 55 mín 30 sek
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=Smurð feiti
|fylgd=Ekki vitað
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=4
|nafn=Magnús Magnússon
|fyrsta={{já}}
|dags=5.8.1930
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður="Var nú kominn vestankaldi og talsverð alda, sem sundmaðurinn hafði í fangið"
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að steinbryggjuna gömlu
|búnaður=Smurður m. feiti
|fylgd=Jón Pálsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1135527</ref>
}}{{Sjósund-röð
|nr=5
|nafn=Haukur Einarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=29.8.1931
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður="Sjór var sljettur"
|aðferð=Bringsund og skriðsund
|tími=1 klst 53 mín 40 sek
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1221716</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=6
|nafn=Pétur Eiríksson
|fyrsta={{já}}
|dags=12.9.1935
|hiti=11°
|lengd=4,4 km
|veður="Veður var hið besta, lítil alda"
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 30 mín
|leið=
|búnaður=
|fylgd=Bátur: Jón Pálsson, Benedikt Jakobsson og Óskar Þórðarsson læknir
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3546533</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=7
|nafn=Pétur Eiríksson
|fyrsta={{nei}}
|dags=24.9.1937
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Tók lítið eitt að bera á norðaustan kviku, er varð honum til þyngsla inn í hafnarmynnið — en í höfninni var smágáróttur honum erfiðara fyrir um andardráttinn, sjór, sem gerði og tafði þetta hann nokkuð.
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 32 mín
|leið=Virkinu, þar sem kallað er Hákarlabás og að steinbryggju
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=973552</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=8
|nafn=Sigurður Runólfsson
|fyrsta={{já}}
|dags=9.8.1941
|hiti=
|lengd=3.5
|veður=
|aðferð=bringusund
|tími=1 klst 45 mín
|leið=Frá Viðey og að Faxagarði
|búnaður=
|fylgd=Erlingur Pálsson
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=9
|nafn=[[Eyjólfur Jónsson (sundkappi)|Eyjólfur Jónsson]]
|fyrsta={{já}}
|dags=
|hiti=
|lengd=5,5 og 4,5
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=Fyrst frá Þórsnesi,m síðan frá vörinni fyrir neðan Viðeyjarstofu þar sem bryggja er nú og frá Lofstsbryggju og að viðey
|búnaður=
|fylgd=
|ath=Synti 10 sinnum á árunum 1951–1961
}}
{{Sjósund-röð
|nr=10
|nafn=Helga Haraldsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=28.7.1959
|hiti=11°
|lengd=4,4 km
|veður=Stillt veður en mikil þoka á meðan sundinu stóð sem tafði sundið
|aðferð=Bringu og skriðsund
|tími=1 klst 47 mín
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að loftsbryggju
|búnaður=Smurð
|fylgd=Eyjólfur Jónsson og Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1037344</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=11
|nafn=Guðjón Guðlaugsson
|fyrsta={{já}}
|dags=26.8.1959
|hiti=8°
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=Bringusund
|tími=
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að loftsbryggju
|búnaður=ósmurður og sundhettulaus
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=12
|nafn=Axel Kvaran
|fyrsta={{já}}
|dags=11.08.1960
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður=Gott veður
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 10 mín
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041591</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=13
|nafn=Björn Eisteinn Kristjánsson
|fyrsta={{já}}
|dags=11.08.1960
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður=Gott veður
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 11 mín
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041591</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=14
|nafn=Magnús Thorvaldsson
|fyrsta={{já}}
|dags=
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=15
|nafn=Guðni Sturlaugsson
|fyrsta={{já}}
|dags=14.8.1960
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Veður var mjög gott
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Loftsbryggju og að Viðey, fjara fyrir neðan Viðeyjarstofu
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041650</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=16
|nafn=Guðmundur Þorvaldsson
|fyrsta={{já}}
|dags=14.8.1960
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Loftsbryggju og að Viðey, fjara fyrir neðan Viðeyjarstofu
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041650</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=17
|nafn=Halldór Einarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=14.8.1960
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Loftsbryggju og að Viðey, fjara fyrir neðan Viðeyjarstofu
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041650</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=18
|nafn=Axel Kvaran (ásamt Eyjólfi)
|fyrsta={{já}}
|dags=11.08.1961
|hiti=11°
|lengd=
|veður=
|aðferð=Aðallega skriðsund með bringu inn á milli
|tími=2 klst 8 mín
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að loftsbryggju
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2361178</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=19
|nafn=Kristinn Einarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=08.08.1981
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Bjart veður. Öldugangur og straumur á móti við hafnarminnið
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 20 mín
|leið=Frá austustu verðbúðarbryggjuni og að bryggjunni í Viðey
|búnaður=ósmurður og án sundhettu
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1544398</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=20
|nafn=Kristinn Einarsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=07.08.1982
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Öldugangur og straumur
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 3 mín
|leið=Frá Viðey og að austustu Verðbúðarbryggjuni
|búnaður=Án sundhetti í hefðbundinni skýlu
|fylgd=
|heimild=<ref>DV 1982. Stór og viða mikill grein um Viðeyjarsund</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=21
|nafn=Kristinn Einarsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=16.6.1994
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Bjart veður og sléttur sjór
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 2 mín
|leið=Frá austustu verðbúðarbryggjuni og að bryggjunni í Viðey
|búnaður=Án sundhetti í hefðbundinni skýlu
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1811771</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=22
|nafn=Kristinn Magnússon
|fyrsta={{já}}
|dags=04.07.1998
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Nokkur alda, þungbúið og skýjað
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 22 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1909291</ref>
|-
}}
{{Sjósund-röð
|nr=23
|nafn=Kristinn Magnússon
|fyrsta={{nei}}
|dags=29.7.2000
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Norðvestan gjóla og talsverður sjór
|aðferð=Bringa og skriðsund
|tími=Tæpar 2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1974493</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=24
|nafn=Fylkir Þór Sævarsson
|fyrsta=
|dags=29.7.2000
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Norðvestan gjóla og talsverður sjór
|aðferð=Bringa og skriðsund
|tími=Tæpar 2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1974493</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=25
|nafn=Björn Ásgeir Guðmundsson
|fyrsta={{já}}
|dags=29.7.2000
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Norðvestan gjóla og talsverður sjór
|aðferð=Bringa og skriðsund
|tími=Tæpar 2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1974493</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=24
|nafn=Kristinn Magnússon
|fyrsta={{nei}}
|dags=13.8.2002
|hiti=10°
|lengd=4,4 km
|veður=Lygn veður og sjór
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 25 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=250740&pageId=3448990&lang=is&q=Kristinn%20Magn%FAsson%20Vi%F0eyjarsund</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=25
|nafn=Jóhannes Páll Gunnarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=30.8.2003
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Lygn sjór og gott kvöldveður
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður="Á sundskýlum með sundhettur, en ekki í blautbúningum. Þeir segjast ætla að smyrja á sig samtals kílói af ullarfeiti til að og minnka áhrifin frá kuldanum.
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3478046</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=26
|nafn=Ari Gunnarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=30.8.2003
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Lygn sjór og gott kvöldveður
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3478262</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=27
|nafn=Heimir Örn Sveinsson
|fyrsta={{já}}
|dags=31.7.2008
|hiti=13°
|lengd=4,6 km
|veður=Talsverð hliðaralda. Norvestan 4 ms.
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 8 mín 50 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=PointZero keppnisgalli.
|fylgd=Benedkit Hjartarsson,Birna Björnsdóttr, Björn Ásgeir Guðmundsson
|heimild=<ref>http://sjosund.blogspot.com/2008/08/heimir-syndir-vieyjarsund-mettma.html</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=28
|nafn=Heimir Örn Sveinsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=20.7.2009
|hiti=13°
|lengd=4,6 km
|veður=Vonaðist eftir austan átt en breyttist í norð austan 4-6 ms. Mikil Hliðaralda
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 1 mín 36 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=PointZero keppnisgalli.
|fylgd=Sveinn Kjartan (faðir Heimis), Björn Ásgeir og Birna Björnsdóttir
|heimild=<ref>http://sjosund.blogspot.com/2009/07/islandsmet-i-vieyjarsundi-btt-um-6-min.html</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=29
|nafn=Jón Kristinn Þórsson
|fyrsta={{já}}
|dags=01.09.2009
|hiti=4,4 km
|lengd=Lygn sjór en frekar kalt í veðri
|veður=
|aðferð=
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=30
|nafn=Arnþór Davíðsson
|fyrsta={{já}}
|dags=01.09.2009
|hiti=
|lengd=
|veður=Lygn sjór en frekar kalt í veðri
|aðferð=
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=31
|nafn=Sigfús Benóný Harðarson
|fyrsta={{já}}
|dags=01.09.2009
|hiti=
|lengd=
|veður=Lygn sjór en frekar kalt í veðri
|aðferð=
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=32
|nafn=Hálfdán Freyr örnólfsson
|fyrsta={{já}}
|dags=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=33
|nafn=Árni Þór Árnason
|fyrsta={{já}}
|dags=28.07.2010
|hiti=13°
|lengd=4.4 km
|veður=Skýjað en alveg lygn sjór og vindur
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 26 mín 11 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Sundskýla og sundhetta
|fylgd=Heimir Örn Sveinsson og fl
|heimild=<ref>{{Cite web |url=http://sjosund.is/?p=780#comments |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112655/http://sjosund.is/?p=780#comments |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=34
|nafn=[[Benedikt Hjartarson]]
|fyrsta={{já}}
|dags=28.07.2010
|hiti=13°
|lengd=4.4 km
|veður=Skýjað en alveg lygn sjór og vindur
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 30 mín 23 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Sundskýla og sundhetta
|fylgd=Heimir Örn Sveinsson og fl
|heimild=<ref>{{Cite web |url=http://sjosund.is/?p=780#comments |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112655/http://sjosund.is/?p=780#comments |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=35
|nafn=Þórdís Hrönn Pálsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=28.07.2010
|hiti=13°
|lengd=4.4 km
|veður=Skýjað en alveg lygn sjór og vindur
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 22 mín 11 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=TYR keppnisgalli
|fylgd=Heimir Örn Sveinsson og fl
|heimild=<ref>{{Cite web |url=http://sjosund.is/?p=780#comments |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112655/http://sjosund.is/?p=780#comments |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=36
|nafn=Birna Hrönn Sigurjónsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=12.08.2011
|hiti=13,7°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður og Sjávarfar Vestan vindur og nokkur vindbára og straumur á móti sundleið en hægði á þegar líða tók á sundið. Lofthiti 13 C
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 37 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Bikiní, sundhetta og ósmurð
|fylgd=Fylgdarlið Björgunarsveitarmenn, María Haraldsdóttir, Haraldur Þór Guðmundsson og Indro Indriði Candi
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=37
|nafn=Ragnheiður Valgarðsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=12.08.2011
|hiti=13,7°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður og Sjávarfar Vestan vindur og nokkur vindbára og straumur á móti sundleið en hægði á þegar líða tók á sundið. Lofthiti 13 C
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 8 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Bikiní, sundhetta og ósmurð
|fylgd=Fylgdarlið Björgunarsveitarmenn, María Haraldsdóttir, Haraldur Þór Guðmundsson og Indro Indriði Candi
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=38
|nafn=Kristbjörg Rán Valgarðsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=12.08.2011
|hiti=13,7°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður og Sjávarfar Vestan vindur og nokkur vindbára og straumur á móti sundleið en hægði á þegar líða tók á sundið. Lofthiti 13 C
|aðferð=Bringusund
|tími=3 klst 2 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Bikiní, sundhetta og ósmurð
|fylgd=|Fylgdarlið Björgunarsveitarmenn, María Haraldsdóttir, Haraldur Þór Guðmundsson og Indro Indriði Candi
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=39
|nafn=[[Sigrún Þuríður Geirsdóttir]]
|fyrsta={{já}}
|dags=21.08.2011
|hiti=12,4°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður var gott og straumar hagstæðir
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 26 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=hefðbundin sundbolur, sundhetta, Kolbrún ekki með sundhettu
|fylgd=Birgir Skúlason, Leifur Dam Leifsson, Gunnar Þór Grettisson
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=40
|nafn=Kolbrún Karlsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=21.08.2011
|hiti=12,4°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður var gott og straumar hagstæðir
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 26 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=hefðbundin sundbolur, sundhetta, Kolbrún ekki með sundhettu
|fylgd=Birgir Skúlason, Leifur Dam Leifsson, Gunnar Þór Grettisson
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=41
|nafn=Sædís Rán Sveinsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=21.08.2011
|hiti=12,4°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður var gott og straumar hagstæðir
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 31 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=hefðbundin sundbolur, sundhetta, Kolbrún ekki með sundhettu
|fylgd=Birgir Skúlason, Leifur Dam Leifsson, Gunnar Þór Grettisson
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=42
|nafn=Írena Líf Jónsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=9.09.2011
|hiti=12°
|lengd=4,6 km
|veður=Góðar
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 18 mín 1 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur, sundhetta.
|fylgd=Benedikt Hjartarson
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=43
|nafn=Helena Breiðfjörð Bæringsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=27.06.2011
|hiti=10°
|lengd=4.4 km
|veður=Skiptist á með rigningu og sól. Hluta leiðarinnar fylgdi Benni kafario henni syndandi
|aðferð=Bringusund
|tími=1 klst 48 mín 28 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur, sundhetta.
|fylgd=Benedikt Hjartarson og Benni Kafari
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=44
|nafn=Georg Garðarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=5.07.2012
|hiti=13,3°
|lengd=4.4 km
|veður=Sól, smá Gola
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 27 mín 6 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Skýla,gleraugu og sundhetta
|fylgd=Benedikt Hjartarson og Sæþór
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=45
|nafn=Eva Ósk Jónsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=22.07.2012
|hiti=15°
|lengd=4.4 km
|veður=Sól, spegilsléttur sjór
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 40 mín 58 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur, sundhetta.
|fylgd=Benedikt Hjartarson og Helena Breiðfjörð Bæringsdóttir
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=
|nafn=Írena Líf Jónsdóttir
|fyrsta={{nei}}
|dags=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=Báðar leiðir
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=46
|nafn=Harpa Hrund Berndsen
|fyrsta={{já}}
|dags=16.08.2012
|hiti=13,5°
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 4-5 metrar á sek. Meðstraumur
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 20 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur og hetta
|fylgd=Birgir Skúlason og Benni Kafari
|heimild=<ref>{{cite web |url=http://sjosund.is/?p=2585 |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502055300/http://sjosund.is/?p=2585 |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=47
|nafn=Eygló Halldórsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=16.08.2012
|hiti=13,5°
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 4-5 metrar á sek. Meðstraumur
|aðferð=Bringusund
|tími=3 klst 2 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur og hetta
|fylgd=Birgir Skúlason og Benni Kafari
|heimild=<ref>{{cite web |url=http://sjosund.is/?p=2585 |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502055300/http://sjosund.is/?p=2585 |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=48
|nafn=Jón Kristinn Þórsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=9.07.2014
|hiti=
|lengd=4.4 Km
|veður=
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundföt. Sundskýla og hetta
|fylgd=
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/07/09/sersveitarmenn_syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=49
|nafn=Jón Sigurðarson
|fyrsta={{já}}
|dags=1.09.2014
|hiti=11,5°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðan 3 m/sek, undiralda öflugt útstreymi úr höfninni tafði för
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 5 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Sundhetta/ gleraugu og sundskýla
|fylgd=Kolbeinn Pálsson og Benedikt Hjartarson
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=50
|nafn=Harpa Hrund Berndsen
|fyrsta={{nei}}
|dags=3.08.2017
|hiti=12,8
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 3 m/sek. Meðstraumur.
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=sundbolur, sundgleraugu og sundhetta
|fylgd=Birgir Skúlason
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=51
|nafn=[[Sigrún Þuríður Geirsdóttir]]
|fyrsta={{nei}}
|dags=3.08.2017
|hiti=12,8
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 3 m/sek. Meðstraumur.
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=sundbolur, sundgleraugu og sundhetta
|fylgd=Birgir Skúlason
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=52
|nafn=Aðalsteinn Friðriksson
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 45 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í sundskýlu með sundhettu og sundgleraugu. Eingöngu FINA vottaður fatnaður
|fylgd=Arnþór Magnússon, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sundsamband.is/frettir/frett/2020/09/01/Fjogur-syntu-Videyjarsund/|title=Fjögur syntu Viðeyjarsund|website=www.sundsamband.is|language=is|access-date=2020-09-01}}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=53
|nafn=Magnea Hilmarsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 13 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í bikiní með sundhettu og sundgleraugu. Eingöngu FINA vottaður fatnaður
|fylgd=Kristian Guttesen, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0" />
}}
{{Sjósund-röð
|nr=54
|nafn=Ingibjörg Ingvadóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 13 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í bikiní með sundhettu, sundgleraugu og froskalappir
|fylgd=Anna Þórðardóttir, Berglind Steinsdóttir, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0" />
}}
{{Sjósund-röð
|nr=55
|nafn=Magnús Halldórsson
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 54 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í neoprene galla með neoprene lambhúshettu og neoprene sokkum, sundgleraugu og froskalappir
|fylgd=Frímann Ingi Helgason, Jón Helgi Geirsson, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0" />
}}
{{Sjósund-röð
|nr=56
|nafn=Magnús Halldórsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=24.07.2021
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Suðaustan 4-5 metrar á sekúndu
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 56 mín
|leið=Frá Viðeyjarbryggju og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Í neoprene skýlu með neoprene lambhúshettu og neoprene sokkum, sundgleraugu og froskalappir
|fylgd=Þorvaldur Hafberg, Ingibjörg Ingvadóttir og Magnea Hilmarsdóttir á mótorbát og Jóhann Bertelsen á kayak
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=57
|nafn=Bjarni Þór Gíslason
|fyrsta=
|dags=01.08.2024
|hiti=11,3°
|lengd=4.4 Km
|veður=Suðaustan 7 metrar á sekúndu, lítil alda.
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 21 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundföt. Sundskýla og hetta
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=58
|nafn=Jónas Atli Pálsson
|fyrsta={{já}}
|dags=07.06.2025
|hiti=8,9°
|lengd=4.6 Km
|veður=Suðvestan 5 metrar á sekúndu, nokkur mótalda
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 23 mín
|leið=Frá Viðeyjarbryggju og inn RVK höfn, Miðbakki
|búnaður=Hefðbundin sundskýla og hetta, léttsmurður
|fylgd=Kristján Arason, Björgunarsveit Hafnarfjarðar
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=59
|nafn=Laufey Rún Þorsteinsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=07.06.2025
|hiti=8,9°
|lengd=4.6 Km
|veður=Suðvestan 5 metrar á sekúndu, nokkur mótalda
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 22 mín 44 sek
|leið=Frá Viðeyjarbryggju og inn RVK höfn, Miðbakki
|búnaður=Hefðbundinn sundbolur og hetta, 150 gr. vaselín
|fylgd=Kristján Arason, Björgunarsveit Hafnarfjarðar
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=60
|nafn=Aðalbjörg Sif Kristinsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=16.08.2026
|hiti=12°
|lengd=4,5km
|veður=Norðan vindur 2-4m/s og lítil alda. Heiðskírt og lofthiti 13°
|aðferð=Skriðsundsfótatök
|tími=1 klst 51mín
|leið=Frá Viðeyjarbryggju fjörunni, og inn í Reykjavíkur höfn, að flotbryggju við Ægisgarð
|búnaður=Bikiní, sundhetta, froskalappir og bauja
|fylgd=Björgunarsveitin Ársæll, bátur og gúmmítuðra, kajakræðari Svanur Daníelsson
|heimild=
}}
|}
Taka skal fram að Podkastið Podkastalinn hefur einnig synt þetta sund og á töluvert betri tíma en allir aðrir. Tíminn var reyndar ekki tekinn en það voru vitni á staðnum.
== Sjá einnig ==
*[[Grettissund]]
*[[Eyjasund]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{stubbur|landafræði|Reykjavík}}
[[Flokkur:Örnefni í Reykjavík]]
[[Flokkur:Viðey]]
[[Flokkur:Sund]]
[[Flokkur:Sund (landslagsþáttur)]]
jzhy39dsh71ro1zno21q8sythn4xti8
1975769
1975760
2026-08-18T12:35:44Z
MyraMidnight
41218
Set inn sjósundtöflu sniðið til að ramma þetta inn
1975769
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Videyjarsund.jpg|thumbnail]]
'''Viðeyjarsund''' er [[Sund (landslagsþáttur)|sundið]] milli [[Viðey]]jar á [[Kollafjörður (Faxaflóa)|Kollafirði]] og [[Laugarnes]]s. Sundkappar synda stundum yfir það, og þykir það hraustlega gert. Sjálft sundið er um 20 metra djúpt þar sem það er dýpst og það er nokkuð þungur straumur í því, svo að það hefur komið fyrir að fólk drukkni þar. Nú til dags hefur sundið þrengst mjög vegna landfyllinga í kring um [[Sundahöfn]].
== Formlegt Viðeyjarsund sundkappa ==
Með formlegu Viðeyjarsundi er átt við sundleiðina frá Viðey, oftast Viðeyjarbryggju og inn í Reykjavíkurhöfn, oftast flotbryggju við gamla slippinn. Einnig er mögulegt að synda úr Reykjavíkurhöfn og út í Viðey. Sundleiðin er um 4,3 km í beinni loftlínu.
Fyrstur til að synda þetta sund svo vitað sé var Benedikt G. Waage en hann synti frá Viðey að Völundarbryggju í Reykjavík þann 6. september 1914. Var þetta þá talið vera lengsta sund sem synt hafði verið hér við land á síðustu öldum. Benedikt var mjög þekktur fyrir sundíþrótt sína og tókst vel upp með sundið enda var logn og sjór spegilsléttur meðan á sundinu stóð. Þrátt fyrir það er haft eftir heimildum að fjórir straumar hafi borið hann af leið. Sundið tók 1 klukkustund og 56 mínútur. Benedikt var smurður með ýmis konar feiti fyrir sundið. Ásta Jóhannesdóttir er fyrsta konan sem synti Viðeyjarsund árið 1928 og var samkvæmt heimildum einnig 1 klukkustund og 56 mínútur á leiðinni. Írena Líf Jónsdóttir er sú eina sem synt hefur fram og tilbaka. Það sem helst þarf að gæta varúðar á þessu sundi er skipa‐ og bátaumferð. Hafa þarf samband við hafnaryfirvöld fyrir sund til að láta vita af sér og fá leyfi.
Þessir hafa synt formlegt Viðeyjarsund:
{{Sjósund-tafla|titill= Fólk sem hefur synt Viðeyjarsundið|
{{Sjósund-röð
|nr=1
|nafn=Benedikt G. Waage
|fyrsta={{já}}
|dags=6.9.1914
|hiti=10,5°
|lengd=4,4 km
|veður="Lítill austankaldi var þegar róið var út í eyna en brátt lygndi og gerði þá sléttan sjó". "Var blæalogn á sjónum, en lofthiti ekki mikill."
|aðferð=Bringjusund með þolskriðsundi inn á milli
|tími=1 klst 56 mín
|leið=Frá kletti fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=Roðinn svínafeiti hátt og lágt um allan líkamann og þar yfir helt lýsi miklu.
|fylgd=Kappróðarbátur og 2 aðrir bátar
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3951208</ref><ref>http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=834317</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=2
|nafn=Erlingur Pálsson
|fyrsta={{já}}
|dags=23.8.1925
|hiti=12°
|lengd=5,5 km
|veður="Veður var blítt, sjávarhiti 12 stig, hæg vestlæg átt og ofturlítil vindbára, sem heldur var til tafar, en útfall"
|aðferð=Bringusund og afbrigði af skriðsundi
|tími=2 klst 40 mín 22 sek
|leið=Frá Þórsnesi, austast á eynni, móts við Gufunes
|búnaður=Smurður feiti
|fylgd=Árabátur: Sigurjón Sigurjón Pétursson, Marteinn Pétursson, Jón bróðir Erlings og Baldur Sveinsson blaðamaður.
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1128205</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=3
|nafn=Ásta Jóhannesdóttir Briem
|fyrsta={{já}}
|dags=5.8.1928
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður="Blæjalogn og engin alda, en aðf all var að byrja og mun straumur hafa ljett henni sundið nokkuð"
|aðferð=Bringusund
|tími=1 klst 55 mín 30 sek
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=Smurð feiti
|fylgd=Ekki vitað
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=4
|nafn=Magnús Magnússon
|fyrsta={{já}}
|dags=5.8.1930
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður="Var nú kominn vestankaldi og talsverð alda, sem sundmaðurinn hafði í fangið"
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að steinbryggjuna gömlu
|búnaður=Smurður m. feiti
|fylgd=Jón Pálsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1135527</ref>
}}{{Sjósund-röð
|nr=5
|nafn=Haukur Einarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=29.8.1931
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður="Sjór var sljettur"
|aðferð=Bringsund og skriðsund
|tími=1 klst 53 mín 40 sek
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1221716</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=6
|nafn=Pétur Eiríksson
|fyrsta={{já}}
|dags=12.9.1935
|hiti=11°
|lengd=4,4 km
|veður="Veður var hið besta, lítil alda"
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 30 mín
|leið=
|búnaður=
|fylgd=Bátur: Jón Pálsson, Benedikt Jakobsson og Óskar Þórðarsson læknir
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3546533</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=7
|nafn=Pétur Eiríksson
|fyrsta={{nei}}
|dags=24.9.1937
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Tók lítið eitt að bera á norðaustan kviku, er varð honum til þyngsla inn í hafnarmynnið — en í höfninni var smágáróttur honum erfiðara fyrir um andardráttinn, sjór, sem gerði og tafði þetta hann nokkuð.
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 32 mín
|leið=Virkinu, þar sem kallað er Hákarlabás og að steinbryggju
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=973552</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=8
|nafn=Sigurður Runólfsson
|fyrsta={{já}}
|dags=9.8.1941
|hiti=
|lengd=3.5
|veður=
|aðferð=bringusund
|tími=1 klst 45 mín
|leið=Frá Viðey og að Faxagarði
|búnaður=
|fylgd=Erlingur Pálsson
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=9
|nafn=[[Eyjólfur Jónsson (sundkappi)|Eyjólfur Jónsson]]
|fyrsta={{já}}
|dags=
|hiti=
|lengd=5,5 og 4,5
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=Fyrst frá Þórsnesi,m síðan frá vörinni fyrir neðan Viðeyjarstofu þar sem bryggja er nú og frá Lofstsbryggju og að viðey
|búnaður=
|fylgd=
|ath=Synti 10 sinnum á árunum 1951–1961
}}
{{Sjósund-röð
|nr=10
|nafn=Helga Haraldsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=28.7.1959
|hiti=11°
|lengd=4,4 km
|veður=Stillt veður en mikil þoka á meðan sundinu stóð sem tafði sundið
|aðferð=Bringu og skriðsund
|tími=1 klst 47 mín
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að loftsbryggju
|búnaður=Smurð
|fylgd=Eyjólfur Jónsson og Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1037344</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=11
|nafn=Guðjón Guðlaugsson
|fyrsta={{já}}
|dags=26.8.1959
|hiti=8°
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=Bringusund
|tími=
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að loftsbryggju
|búnaður=ósmurður og sundhettulaus
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=12
|nafn=Axel Kvaran
|fyrsta={{já}}
|dags=11.08.1960
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður=Gott veður
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 10 mín
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041591</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=13
|nafn=Björn Eisteinn Kristjánsson
|fyrsta={{já}}
|dags=11.08.1960
|hiti=12,5°
|lengd=4,4 km
|veður=Gott veður
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 11 mín
|leið=Frá kletti (sundhelli) fyrir neðan Viðeyjarstofu og inn í Loftsbryggju (Nú flotbryggjur við gamla slipp)
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041591</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=14
|nafn=Magnús Thorvaldsson
|fyrsta={{já}}
|dags=
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=15
|nafn=Guðni Sturlaugsson
|fyrsta={{já}}
|dags=14.8.1960
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Veður var mjög gott
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Loftsbryggju og að Viðey, fjara fyrir neðan Viðeyjarstofu
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041650</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=16
|nafn=Guðmundur Þorvaldsson
|fyrsta={{já}}
|dags=14.8.1960
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Loftsbryggju og að Viðey, fjara fyrir neðan Viðeyjarstofu
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041650</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=17
|nafn=Halldór Einarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=14.8.1960
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Loftsbryggju og að Viðey, fjara fyrir neðan Viðeyjarstofu
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=Pétur Eiríksson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1041650</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=18
|nafn=Axel Kvaran (ásamt Eyjólfi)
|fyrsta={{já}}
|dags=11.08.1961
|hiti=11°
|lengd=
|veður=
|aðferð=Aðallega skriðsund með bringu inn á milli
|tími=2 klst 8 mín
|leið=Frá fjöru fyrir neðan Viðeyjarstofu og að loftsbryggju
|búnaður=ósmurðir
|fylgd=
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2361178</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=19
|nafn=Kristinn Einarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=08.08.1981
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Bjart veður. Öldugangur og straumur á móti við hafnarminnið
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 20 mín
|leið=Frá austustu verðbúðarbryggjuni og að bryggjunni í Viðey
|búnaður=ósmurður og án sundhettu
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1544398</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=20
|nafn=Kristinn Einarsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=07.08.1982
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Öldugangur og straumur
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 3 mín
|leið=Frá Viðey og að austustu Verðbúðarbryggjuni
|búnaður=Án sundhetti í hefðbundinni skýlu
|fylgd=
|heimild=<ref>DV 1982. Stór og viða mikill grein um Viðeyjarsund</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=21
|nafn=Kristinn Einarsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=16.6.1994
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Bjart veður og sléttur sjór
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 2 mín
|leið=Frá austustu verðbúðarbryggjuni og að bryggjunni í Viðey
|búnaður=Án sundhetti í hefðbundinni skýlu
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1811771</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=22
|nafn=Kristinn Magnússon
|fyrsta={{já}}
|dags=04.07.1998
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Nokkur alda, þungbúið og skýjað
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 22 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Eyjólfur Jónsson
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1909291</ref>
|-
}}
{{Sjósund-röð
|nr=23
|nafn=Kristinn Magnússon
|fyrsta={{nei}}
|dags=29.7.2000
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Norðvestan gjóla og talsverður sjór
|aðferð=Bringa og skriðsund
|tími=Tæpar 2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1974493</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=24
|nafn=Fylkir Þór Sævarsson
|fyrsta=
|dags=29.7.2000
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Norðvestan gjóla og talsverður sjór
|aðferð=Bringa og skriðsund
|tími=Tæpar 2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1974493</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=25
|nafn=Björn Ásgeir Guðmundsson
|fyrsta={{já}}
|dags=29.7.2000
|hiti=12°
|lengd=4,4 km
|veður=Norðvestan gjóla og talsverður sjór
|aðferð=Bringa og skriðsund
|tími=Tæpar 2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1974493</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=24
|nafn=Kristinn Magnússon
|fyrsta={{nei}}
|dags=13.8.2002
|hiti=10°
|lengd=4,4 km
|veður=Lygn veður og sjór
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 25 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=Neon frean sundskýla, ósmurður
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=250740&pageId=3448990&lang=is&q=Kristinn%20Magn%FAsson%20Vi%F0eyjarsund</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=25
|nafn=Jóhannes Páll Gunnarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=30.8.2003
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Lygn sjór og gott kvöldveður
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður="Á sundskýlum með sundhettur, en ekki í blautbúningum. Þeir segjast ætla að smyrja á sig samtals kílói af ullarfeiti til að og minnka áhrifin frá kuldanum.
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3478046</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=26
|nafn=Ari Gunnarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=30.8.2003
|hiti=
|lengd=4,4 km
|veður=Lygn sjór og gott kvöldveður
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn. Suðurbugt
|búnaður=
|fylgd=Björgunarsveitarmenn
|heimild=<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3478262</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=27
|nafn=Heimir Örn Sveinsson
|fyrsta={{já}}
|dags=31.7.2008
|hiti=13°
|lengd=4,6 km
|veður=Talsverð hliðaralda. Norvestan 4 ms.
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 8 mín 50 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=PointZero keppnisgalli.
|fylgd=Benedkit Hjartarsson,Birna Björnsdóttr, Björn Ásgeir Guðmundsson
|heimild=<ref>http://sjosund.blogspot.com/2008/08/heimir-syndir-vieyjarsund-mettma.html</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=28
|nafn=Heimir Örn Sveinsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=20.7.2009
|hiti=13°
|lengd=4,6 km
|veður=Vonaðist eftir austan átt en breyttist í norð austan 4-6 ms. Mikil Hliðaralda
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 1 mín 36 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=PointZero keppnisgalli.
|fylgd=Sveinn Kjartan (faðir Heimis), Björn Ásgeir og Birna Björnsdóttir
|heimild=<ref>http://sjosund.blogspot.com/2009/07/islandsmet-i-vieyjarsundi-btt-um-6-min.html</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=29
|nafn=Jón Kristinn Þórsson
|fyrsta={{já}}
|dags=01.09.2009
|hiti=4,4 km
|lengd=Lygn sjór en frekar kalt í veðri
|veður=
|aðferð=
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=30
|nafn=Arnþór Davíðsson
|fyrsta={{já}}
|dags=01.09.2009
|hiti=
|lengd=
|veður=Lygn sjór en frekar kalt í veðri
|aðferð=
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=31
|nafn=Sigfús Benóný Harðarson
|fyrsta={{já}}
|dags=01.09.2009
|hiti=
|lengd=
|veður=Lygn sjór en frekar kalt í veðri
|aðferð=
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=32
|nafn=Hálfdán Freyr örnólfsson
|fyrsta={{já}}
|dags=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=33
|nafn=Árni Þór Árnason
|fyrsta={{já}}
|dags=28.07.2010
|hiti=13°
|lengd=4.4 km
|veður=Skýjað en alveg lygn sjór og vindur
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 26 mín 11 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Sundskýla og sundhetta
|fylgd=Heimir Örn Sveinsson og fl
|heimild=<ref>{{Cite web |url=http://sjosund.is/?p=780#comments |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112655/http://sjosund.is/?p=780#comments |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=34
|nafn=[[Benedikt Hjartarson]]
|fyrsta={{já}}
|dags=28.07.2010
|hiti=13°
|lengd=4.4 km
|veður=Skýjað en alveg lygn sjór og vindur
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 30 mín 23 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Sundskýla og sundhetta
|fylgd=Heimir Örn Sveinsson og fl
|heimild=<ref>{{Cite web |url=http://sjosund.is/?p=780#comments |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112655/http://sjosund.is/?p=780#comments |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=35
|nafn=Þórdís Hrönn Pálsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=28.07.2010
|hiti=13°
|lengd=4.4 km
|veður=Skýjað en alveg lygn sjór og vindur
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 22 mín 11 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=TYR keppnisgalli
|fylgd=Heimir Örn Sveinsson og fl
|heimild=<ref>{{Cite web |url=http://sjosund.is/?p=780#comments |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112655/http://sjosund.is/?p=780#comments |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=36
|nafn=Birna Hrönn Sigurjónsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=12.08.2011
|hiti=13,7°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður og Sjávarfar Vestan vindur og nokkur vindbára og straumur á móti sundleið en hægði á þegar líða tók á sundið. Lofthiti 13 C
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 37 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Bikiní, sundhetta og ósmurð
|fylgd=Fylgdarlið Björgunarsveitarmenn, María Haraldsdóttir, Haraldur Þór Guðmundsson og Indro Indriði Candi
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=37
|nafn=Ragnheiður Valgarðsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=12.08.2011
|hiti=13,7°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður og Sjávarfar Vestan vindur og nokkur vindbára og straumur á móti sundleið en hægði á þegar líða tók á sundið. Lofthiti 13 C
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 8 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Bikiní, sundhetta og ósmurð
|fylgd=Fylgdarlið Björgunarsveitarmenn, María Haraldsdóttir, Haraldur Þór Guðmundsson og Indro Indriði Candi
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=38
|nafn=Kristbjörg Rán Valgarðsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=12.08.2011
|hiti=13,7°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður og Sjávarfar Vestan vindur og nokkur vindbára og straumur á móti sundleið en hægði á þegar líða tók á sundið. Lofthiti 13 C
|aðferð=Bringusund
|tími=3 klst 2 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Bikiní, sundhetta og ósmurð
|fylgd=|Fylgdarlið Björgunarsveitarmenn, María Haraldsdóttir, Haraldur Þór Guðmundsson og Indro Indriði Candi
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=39
|nafn=[[Sigrún Þuríður Geirsdóttir]]
|fyrsta={{já}}
|dags=21.08.2011
|hiti=12,4°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður var gott og straumar hagstæðir
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 26 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=hefðbundin sundbolur, sundhetta, Kolbrún ekki með sundhettu
|fylgd=Birgir Skúlason, Leifur Dam Leifsson, Gunnar Þór Grettisson
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=40
|nafn=Kolbrún Karlsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=21.08.2011
|hiti=12,4°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður var gott og straumar hagstæðir
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 26 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=hefðbundin sundbolur, sundhetta, Kolbrún ekki með sundhettu
|fylgd=Birgir Skúlason, Leifur Dam Leifsson, Gunnar Þór Grettisson
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=41
|nafn=Sædís Rán Sveinsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=21.08.2011
|hiti=12,4°
|lengd=4.4 km
|veður=Veður var gott og straumar hagstæðir
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 31 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=hefðbundin sundbolur, sundhetta, Kolbrún ekki með sundhettu
|fylgd=Birgir Skúlason, Leifur Dam Leifsson, Gunnar Þór Grettisson
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/08/14/syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=42
|nafn=Írena Líf Jónsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=9.09.2011
|hiti=12°
|lengd=4,6 km
|veður=Góðar
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 18 mín 1 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur, sundhetta.
|fylgd=Benedikt Hjartarson
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=43
|nafn=Helena Breiðfjörð Bæringsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=27.06.2011
|hiti=10°
|lengd=4.4 km
|veður=Skiptist á með rigningu og sól. Hluta leiðarinnar fylgdi Benni kafario henni syndandi
|aðferð=Bringusund
|tími=1 klst 48 mín 28 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur, sundhetta.
|fylgd=Benedikt Hjartarson og Benni Kafari
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=44
|nafn=Georg Garðarsson
|fyrsta={{já}}
|dags=5.07.2012
|hiti=13,3°
|lengd=4.4 km
|veður=Sól, smá Gola
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 27 mín 6 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Skýla,gleraugu og sundhetta
|fylgd=Benedikt Hjartarson og Sæþór
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=45
|nafn=Eva Ósk Jónsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=22.07.2012
|hiti=15°
|lengd=4.4 km
|veður=Sól, spegilsléttur sjór
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 40 mín 58 sek
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur, sundhetta.
|fylgd=Benedikt Hjartarson og Helena Breiðfjörð Bæringsdóttir
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=
|nafn=Írena Líf Jónsdóttir
|fyrsta={{nei}}
|dags=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|leið=Báðar leiðir
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=46
|nafn=Harpa Hrund Berndsen
|fyrsta={{já}}
|dags=16.08.2012
|hiti=13,5°
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 4-5 metrar á sek. Meðstraumur
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 20 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur og hetta
|fylgd=Birgir Skúlason og Benni Kafari
|heimild=<ref>{{cite web |url=http://sjosund.is/?p=2585 |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502055300/http://sjosund.is/?p=2585 |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=47
|nafn=Eygló Halldórsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=16.08.2012
|hiti=13,5°
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 4-5 metrar á sek. Meðstraumur
|aðferð=Bringusund
|tími=3 klst 2 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundbolur og hetta
|fylgd=Birgir Skúlason og Benni Kafari
|heimild=<ref>{{cite web |url=http://sjosund.is/?p=2585 |title=Geymd eintak |access-date=2018-08-29 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502055300/http://sjosund.is/?p=2585 |url-status=dead }}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=48
|nafn=Jón Kristinn Þórsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=9.07.2014
|hiti=
|lengd=4.4 Km
|veður=
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundföt. Sundskýla og hetta
|fylgd=
|heimild=<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/07/09/sersveitarmenn_syntu_videyjarsund/</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=49
|nafn=Jón Sigurðarson
|fyrsta={{já}}
|dags=1.09.2014
|hiti=11,5°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðan 3 m/sek, undiralda öflugt útstreymi úr höfninni tafði för
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 5 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Sundhetta/ gleraugu og sundskýla
|fylgd=Kolbeinn Pálsson og Benedikt Hjartarson
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=50
|nafn=Harpa Hrund Berndsen
|fyrsta={{nei}}
|dags=3.08.2017
|hiti=12,8
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 3 m/sek. Meðstraumur.
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=sundbolur, sundgleraugu og sundhetta
|fylgd=Birgir Skúlason
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=51
|nafn=[[Sigrún Þuríður Geirsdóttir]]
|fyrsta={{nei}}
|dags=3.08.2017
|hiti=12,8
|lengd=4.4 Km
|veður=Mótalda, 3 m/sek. Meðstraumur.
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 7 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=sundbolur, sundgleraugu og sundhetta
|fylgd=Birgir Skúlason
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=52
|nafn=Aðalsteinn Friðriksson
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 45 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í sundskýlu með sundhettu og sundgleraugu. Eingöngu FINA vottaður fatnaður
|fylgd=Arnþór Magnússon, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sundsamband.is/frettir/frett/2020/09/01/Fjogur-syntu-Videyjarsund/|title=Fjögur syntu Viðeyjarsund|website=www.sundsamband.is|language=is|access-date=2020-09-01}}</ref>
}}
{{Sjósund-röð
|nr=53
|nafn=Magnea Hilmarsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 13 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í bikiní með sundhettu og sundgleraugu. Eingöngu FINA vottaður fatnaður
|fylgd=Kristian Guttesen, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0" />
}}
{{Sjósund-röð
|nr=54
|nafn=Ingibjörg Ingvadóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=2 klst 13 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í bikiní með sundhettu, sundgleraugu og froskalappir
|fylgd=Anna Þórðardóttir, Berglind Steinsdóttir, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0" />
}}
{{Sjósund-röð
|nr=55
|nafn=Magnús Halldórsson
|fyrsta={{já}}
|dags=19.07.2020
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Norðvestan gjóla og smá öldur í upphafi sunds, en lægði og sólin braust fram þegar á leið
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 54 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=í neoprene galla með neoprene lambhúshettu og neoprene sokkum, sundgleraugu og froskalappir
|fylgd=Frímann Ingi Helgason, Jón Helgi Geirsson, Kristbjörg Kamilla Sigtryggsdóttir, Andrés Pétursson, Erna Héðinsdóttir og Landhelgisgæslan
|heimild=<ref name=":0" />
}}
{{Sjósund-röð
|nr=56
|nafn=Magnús Halldórsson
|fyrsta={{nei}}
|dags=24.07.2021
|hiti=11,7°
|lengd=4.4 Km
|veður=Suðaustan 4-5 metrar á sekúndu
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 56 mín
|leið=Frá Viðeyjarbryggju og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Í neoprene skýlu með neoprene lambhúshettu og neoprene sokkum, sundgleraugu og froskalappir
|fylgd=Þorvaldur Hafberg, Ingibjörg Ingvadóttir og Magnea Hilmarsdóttir á mótorbát og Jóhann Bertelsen á kayak
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=57
|nafn=Bjarni Þór Gíslason
|fyrsta=
|dags=01.08.2024
|hiti=11,3°
|lengd=4.4 Km
|veður=Suðaustan 7 metrar á sekúndu, lítil alda.
|aðferð=Bringusund
|tími=2 klst 21 mín
|leið=Frá Viðeyjarbr(fast land) og inn RVK höfn, gamli slippur
|búnaður=Hefðbundin sundföt. Sundskýla og hetta
|fylgd=
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=58
|nafn=Jónas Atli Pálsson
|fyrsta={{já}}
|dags=07.06.2025
|hiti=8,9°
|lengd=4.6 Km
|veður=Suðvestan 5 metrar á sekúndu, nokkur mótalda
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 23 mín
|leið=Frá Viðeyjarbryggju og inn RVK höfn, Miðbakki
|búnaður=Hefðbundin sundskýla og hetta, léttsmurður
|fylgd=Kristján Arason, Björgunarsveit Hafnarfjarðar
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=59
|nafn=Laufey Rún Þorsteinsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=07.06.2025
|hiti=8,9°
|lengd=4.6 Km
|veður=Suðvestan 5 metrar á sekúndu, nokkur mótalda
|aðferð=Skriðsund
|tími=1 klst 22 mín 44 sek
|leið=Frá Viðeyjarbryggju og inn RVK höfn, Miðbakki
|búnaður=Hefðbundinn sundbolur og hetta, 150 gr. vaselín
|fylgd=Kristján Arason, Björgunarsveit Hafnarfjarðar
|heimild=
}}
{{Sjósund-röð
|nr=60
|nafn=Aðalbjörg Sif Kristinsdóttir
|fyrsta={{já}}
|dags=16.08.2026
|hiti=12°
|lengd=4,5km
|veður=Norðan vindur 2-4m/s og lítil alda. Heiðskírt og lofthiti 13°
|aðferð=Skriðsundsfótatök
|tími=1 klst 51mín
|leið=Frá Viðeyjarbryggju fjörunni, og inn í Reykjavíkur höfn, að flotbryggju við Ægisgarð
|búnaður=Bikiní, sundhetta, froskalappir og bauja
|fylgd=Björgunarsveitin Ársæll, bátur og gúmmítuðra, kajakræðari Svanur Daníelsson
|heimild=
}}
<!-- Sjósundtafla endar
-->}}
Taka skal fram að Podkastið Podkastalinn hefur einnig synt þetta sund og á töluvert betri tíma en allir aðrir. Tíminn var reyndar ekki tekinn en það voru vitni á staðnum.
== Sjá einnig ==
*[[Grettissund]]
*[[Eyjasund]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{stubbur|landafræði|Reykjavík}}
[[Flokkur:Örnefni í Reykjavík]]
[[Flokkur:Viðey]]
[[Flokkur:Sund]]
[[Flokkur:Sund (landslagsþáttur)]]
dxi7fkhz7xe1a6qtl33c0tgs8jxorrl
Skriðjökull
0
59416
1975819
1779030
2026-08-18T18:28:12Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975819
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:KhumbuIcefall.jpg|thumb|[[Khumbu skriðjökullinn]] á [[Everestfjall]]i]]
<onlyinclude>'''Skriðjökull''' eða '''aurjökull''', '''falljökull''' eða '''hlaupjökull'''<ref>{{cite web|url=http://www.ordanet.is/demo.pl?ord=skri%F0j%F6kull|title=Skriðjökull|publisher=Íslenskt orðnet|accessdate=26. júlí 2012|archive-date=2021-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505213704/https://www.ordanet.is/demo.pl?ord=skri%F0j%F6kull|url-status=dead}}</ref> er hluti af [[jökull|jökli]] sem rennur út úr [[meginjökull|meginjöklinum]]. Skriðjöklar einkennast af framrennsli [[ís (vatnsform)|íssins]] og [[sprunga|sprungnu]] [[yfirborð]]i. Flestir skriðjöklar renna aðeins nokkur hundruð [[meter|metra]] á [[ár]]i. Dæmi eru þó um að óstöðugri skriðjöklar renni allt að nokkrum [[kílómeter|kílómetra]].
Skriðjöklar mynda svo kallaðar [[jökulrák]]ir á [[klöpp]]um, sem þeir skríða yfir.
== Tilvísanir ==
<references/>{{CommonsCat|Outlet glaciers}}
</onlyinclude>
[[Flokkur:Skriðjöklar]]
[[Flokkur:Jöklar]]
b45qfu48rt31z1a2wvx9vw8cohls0cr
Stafkirkja
0
68390
1975826
1955538
2026-08-18T19:19:02Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975826
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Urnesstavkirke.jpg|thumb|right|400px|[[Stafkirkjan í Urnes]] í [[Luster hérað|Luster héraði]] í [[Noregur|Noregi]]. Hún er á [[Heimsminjaskrá UNESCO]].]]
'''Stafkirkja''' eða '''stafakirkja'''<ref>{{Cite web|url=https://ritmalssafn.arnastofnun.is/daemi/448839|title=Ritmálssafn|website=ritmalssafn.arnastofnun.is|access-date=2024-03-11|archive-date=2024-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240311143027/https://ritmalssafn.arnastofnun.is/daemi/448839|url-status=dead}}</ref> er timbur[[kirkja]] þar sem veggir eru gerðir úr stöfum (þ.e. lóðréttum bjálkum) og þeir klæddir lóðréttum borðum. Flestallar stafkirkjur sem nú standa uppi eru í [[Noregur|Noregi]], en á upphafsárum [[kristni]] í Norður-Evrópu voru þær víða til.
Í upphafi kristni hér á [[Ísland]]i voru flestar kirkjur stafkirkjur. Dómkirkjurnar í [[Skálholt]]i og á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum í Hjaltadal]] voru þá líklega stærstu stafkirkjur Evrópu, því að [[dómkirkja|dómkirkjur]] í nágrannalöndunum voru þá úr steini.
Í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]] er lítil stafkirkja. Hún var reist á 1000 ára afmæli [[Kristnitakan|kristnitökunnar]]. Þá ákváðu Norðmenn að gefa Vestmannaeyingum eftirmynd stafkirkju og afhenti [[Noregskonungur]] hana við hátíðlega athöfn [[30. júlí]] árið [[2000]].
[[Stafverk]] var ekki eingöngu notað í kirkjur, til dæmis er [[Auðunarstofa]] á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum í Hjaltadal]] að hluta byggð með þeirri aðferð.
== Tengt efni ==
* [[Stafkirkjan í Urnes]] (''Urnes stavkirke'')
== Tilvísanir ==
<references/>
== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=424952&pageSelected=18&lang=0 ''Stafkirkjur og víkingaskip''; grein í Morgunblaðinu 1982] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191206060210/http://timarit.is/?issueID=424952&pageSelected=18&lang=0 |date=2019-12-06 }}
{{Stubbur}}
[[Flokkur:Kirkjur]]
1eg7upp9i9ybe5p9gddzvf58t6pk2ds
MentisCura
0
75653
1975762
1238645
2026-08-18T12:16:38Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975762
wikitext
text/x-wiki
'''Mentis Cura''' er íslenskt [[fyrirtæki]] sem var stofnað árið 2004. Í fyrstu einbeitti fyrirtækið sér að því að þróa aðferðir til að greina [[heilabilun|heilabilanir]] og sérstök áhersla var lögð á [[Alzheimer]]. Einnig er komin af stað þróun magnbundinna aðferða til þess að aðstoða við greiningu á [[ofvirkni]] í [[barn|börnum]] og á frumstigi eru rannsóknir sem snúa að greiningu á [[þunglyndi]].
== Tenglar ==
* [http://www.mentiscura.com Vefsíða MentisCura] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613224918/http://mentiscura.com/ |date=2013-06-13 }}
{{S|2004}}
1xx16a2oezlepybpsg9qwrmupy5de0p
Reynistaður
0
78379
1975800
1964955
2026-08-18T15:42:41Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975800
wikitext
text/x-wiki
'''Reynistaður''' áður '''Staður í Reynisnesi''' er bær í [[Skagafjörður|Skagafirði]]. Reynistaður er gamalt höfðingjasetur. [[Þorfinnur karlsefni]] var frá Reynistað og bjó þar um tíma með konu sinni [[Guðríður Þorbjarnardóttir|Guðríði Þorbjarnardóttur]] eftir að þau sneru aftur frá [[Vínland]]i. Staður var á [[Sturlungaöld]] eitt af höfuðbólum [[Ásbirningar|Ásbirninga]]. Þar bjó [[Kolbeinn kaldaljós Arnórsson|Kolbeinn kaldaljós]], einnig nefndur Staðar-Kolbeinn, og síðan sonur hans [[Brandur Kolbeinsson]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://is.nat.is/reynistadur/|title=Reynistaður - NAT ferðavísir|date=2020-05-04|language=is|access-date=2024-06-08}}</ref>
[[Gissur Þorvaldsson]] eignaðist Reynistað síðar og má ef til vill segja að þar hafi þá orðið [[jarl]]ssetur, því að Gissur hafði fengið jarlsnafnbót. Gissur gaf Reynistað til stofnunar nunnuklausturs. Hann dó 1268 en [[Reynistaðarklaustur|Reynistaðarklaustri]] var þó ekki komið á fót fyrr en [[1295]] og starfaði þar til siðaskipta. Þá var klaustrið lagt niður en nunnurnar fengu að vera þar áfram til æviloka. Engar rústir eða aðrar sýnilegar menjar um klaustrið er að finna á Reynistað en nokkur örnefni tengd klaustrinu eru þar.<ref>{{Cite web|url=https://www.kakalaskali.is/reynista%C3%B0ur|title=Reynistaður|website=Kakalaskali|language=en|access-date=2024-06-08}}</ref>
Klaustrið eignaðist fjölda jarða sem komust í eigu konungs eftir siðaskipti en umboðsmenn hans önnuðust umsjón þeirra og kölluðust klausturhaldarar. Margir þeirra bjuggu á Reynistað og má nefna:
* [[Oddur Gottskálksson|Odd Gottskálksson]] lögmann<ref>{{Cite web|url=https://www.ismus.is/|title=Ísmús - íslenskur músík- og menningararfur|website=www.ismus.is|language=en|access-date=2025-07-22|archive-date=2025-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250801164040/https://ismus.is/|url-status=dead}}</ref>
* Feðgana [[Sigurður Jónsson á Reynistað|Sigurð Jónsson]] (d. 1602) og [[Jón Sigurðsson (lögmaður)|Jón Sigurðsson]] lögmann (d. 1635)<ref>{{Cite web|url=https://handrit.is/manuscript/list/people/JonSig007|title=Listi yfir handrit {{!}} Handrit.is|website=handrit.is|language=is|access-date=2024-06-08|archive-date=2024-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240608060021/https://handrit.is/manuscript/list/people/JonSig007|url-status=dead}}</ref>
* [[Jens Spendrup]] sýslumann
* [[Halldór Vídalín Bjarnason]], föður [[Reynistaðarbræður|Reynistaðarbræðra]], sem bjó á Reynistað 1768–1800 og ekkju hans, [[Ragnheiður Einarsdóttir|Ragnheiði Einarsdóttur]], sem var klausturhaldari 1803–1814<ref name=":0" />
* Einar Stefánsson stúdent, afa [[Einar Benediktsson|Einars Benediktssonar]] skálds<ref>{{Vefheimild|url=https://www.glaumbaer.is/static/files/pdf/Rannsoknarskyrslur/bsk-2006-49-fornleifaskra-reynistadar.pdf|titill=Fornleifaskrá Reynistaða|höfundur=Guðmundur St. Sigurðarson|höfundur2=Bryndís Zoëga|höfundur3=Sigríður Sigurðardóttir|höfundur4=Guðný Zoëga|mánuður=2006|ár=mars}}</ref>
Þegar gamli bærinn á Reynistað var rifinn 1935 var bæjardyraportið látið standa en það er með stafverksgrind af þeirri gerð sem tíðkaðist hér á 18. öld. Það var seinna flutt til og byggð við það steinsteypt skemma en árið 1999 var portið reist nálægt upphaflegum stað og hlaðnir að því torfveggir og torf sett á þakið.<ref>{{Cite web|url=https://afangar.com/fornsogur/reynistadur/|title=Reynistaður í Skagafirði|last=Essbald|date=2016-12-20|website=Áfangar.com|language=is|access-date=2024-06-08}}</ref> Það er nú friðað og í vörslu [[Þjóðminjasafn Íslands|Þjóðminjasafnsins]].<ref>{{Cite web|url=https://www.thjodminjasafn.is/english/museum-information/about-the-museum/historic-buildings/baejardyr-at-reynistadur|title=Reynistaður|website=Þjóðminjasafn Íslands|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250122053147/https://www.thjodminjasafn.is/english/museum-information/about-the-museum/historic-buildings/baejardyr-at-reynistadur|archive-date=2025-01-22|access-date=2024-06-08}}</ref>
Kirkja hefur verið á Reynistað frá fornu fari og var núverandi kirkja, sem er úr timbri, vígð 1870. Hún er nú friðuð. Sagt er að Gissur jarl sé grafinn undir gólfi kirkjunnar.<ref name=":0" />
== Tengt efni ==
* [[Reynistaðarbræður]]
* [[Reynistaðarkirkja]]
* [[Reynistaðarklaustur]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* Ögmundur Helgason: Smáræði um Gissur jarl dauðan. ''Skagfirðingabók'' 4, Rvík 1969:122–123.
[[Flokkur:Skagafjörður]]
[[Flokkur:Kirkjustaðir í Skagafjarðarsýslu]]
[[Flokkur:Síður sem þurfa hnit]]
oy8l7xjorbw9zwgbxoj5wpp35fbwckh
Rauðhumla
0
88060
1975794
1974334
2026-08-18T15:29:05Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975794
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| image = Bombus Bumblebee (Bestoevning).jpg
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Liðdýr]] (''Arthropoda'')
| classis = [[Skordýr]] (''Insecta'')
| ordo = [[Æðvængjur]] (''Hymenoptera'')
| familia = [[Hunangsfluguætt]] eða [[býflugnaætt]] (''Apidae'')
| genus = ''[[Humlur]]'' (''Bombus'')
| subgenus = ''Pyrobombus''
| species = '''''B. hypnorum'''''
| binomial = ''Bombus hypnorum''
| binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]]
}}
'''Rauðhumla''' (fræðiheiti: ''Bombus hypnorum'') er [[Býflugur|býflugnategund]] sem er dreifð um alla [[Evrópa|Evrópu]] og hluta af [[Austur-Asía|Austur-Asíu]].<ref>[http://www.discoverlife.org/mp/20o?kind=Bombus+hypnorum Bombus hypnorum at DiscoverLife.org]</ref> Kjörlendi rauðhumlu eru húsagarðar með miklum fjölda [[blóm]]plantna.
[[File:Bombus hypnorum-a.jpg|thumb]][[File:Rauðhumla.jpg|thumb]]
== Útlit ==
Rauðhumlan er smávaxnari en [[húshumla]] en stærri en [[móhumla]]. Hún er lík [[ryðhumla|ryðhumlu]]. Rauðhumla er svört nema bakið á frambol er einlitt og ryðrautt (afbrigði hennar sem er með alsvart bak er orðið algengara en hitt). Afturendi rauðhumlunnar er hvítur. Tungan er stutt svo blómtegundir með djúpan blómbotn nýtast henni illa.
== Rauðhumla á Íslandi ==
Rauðhumlan er nýr landnemi á [[Ísland]]i og hefur sést í [[Keflavík]], [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] og [[Reykjavík]].<ref>[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/06/03/raudhumla_rydhumla_eda_lodsveifa/ „Rauðhumla, ryðhumla eða loðsveifa?“], Mbl.is 3. júní 2010 (Skoðað 3. júní 2010).</ref> Rauðhumla sást fyrst á Íslandi [[19. ágúst]] [[2008]]. Önnur sást ári síðar. Vorið 2010 sáust bæði rauðhumlur og ryðhumlur.
Rauðhumla er frábrugðin þeim býflugnategundum sem fyrir voru á Íslandi, þær voru allar gul- og svartröndóttar með hvítan afturenda.
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimildir ==
* [https://www.natt.is/is/biota/animalia/arthropoda/hexapoda/insecta/hymenoptera/apidae/raudhumla-bombus-hypnorum Rauðhumla]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (skoðað 4. ágúst 2026)
* [https://www.natt.is/is/frettir/2010/06/raudar-humlur-tvaer-tegundir Rauðar humlur - tvær tegundir!] (skoðað 4. ágúst. 2026)
[[Flokkur:Hunangsflugur]]
ig1cx7ogf9g7awstsfeu8mcdbd87jih
1975884
1975794
2026-08-19T10:54:31Z
Berserkur
10188
1975884
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| image = Bombus Bumblebee (Bestoevning).jpg
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Liðdýr]] (''Arthropoda'')
| classis = [[Skordýr]] (''Insecta'')
| ordo = [[Æðvængjur]] (''Hymenoptera'')
| familia = [[Hunangsfluguætt]] eða [[býflugnaætt]] (''Apidae'')
| genus = ''[[Humlur]]'' (''Bombus'')
| subgenus = ''Pyrobombus''
| species = '''''B. hypnorum'''''
| binomial = ''Bombus hypnorum''
| binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]]
}}
'''Rauðhumla''' (fræðiheiti: ''Bombus hypnorum'') er [[Býflugur|býflugnategund]] sem er dreifð um alla [[Evrópa|Evrópu]] og hluta af [[Austur-Asía|Austur-Asíu]].<ref>[http://www.discoverlife.org/mp/20o?kind=Bombus+hypnorum Bombus hypnorum at DiscoverLife.org]</ref> Kjörlendi rauðhumlu eru húsagarðar með miklum fjölda [[blóm]]plantna.
[[File:Bombus hypnorum-a.jpg|thumb]][[File:Rauðhumla.jpg|thumb]]
== Útlit ==
Rauðhumlan er smávaxnari en [[húshumla]] en stærri en [[móhumla]]. Hún er lík [[ryðhumla|ryðhumlu]]. Rauðhumla er svört nema bakið á frambol er einlitt og ryðrautt (afbrigði hennar sem er með alsvart bak er orðið algengara en hitt). Afturendi rauðhumlunnar er hvítur. Tungan er stutt svo blómtegundir með djúpan blómbotn nýtast henni illa.
== Rauðhumla á Íslandi ==
Rauðhumlan er nýr landnemi á [[Ísland]]i og hefur sést í [[Keflavík]], [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]] og [[Reykjavík]].<ref>[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/06/03/raudhumla_rydhumla_eda_lodsveifa/ „Rauðhumla, ryðhumla eða loðsveifa?“], Mbl.is 3. júní 2010 (Skoðað 3. júní 2010).</ref> Rauðhumla sást fyrst á Íslandi [[19. ágúst]] [[2008]]. Önnur sást ári síðar. Vorið 2010 sáust bæði rauðhumlur og ryðhumlur.
Rauðhumla er frábrugðin þeim býflugnategundum sem fyrir voru á Íslandi, þær voru allar gul- og svartröndóttar með hvítan afturenda.
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimildir ==
* [https://www.natt.is/is/biota/animalia/arthropoda/hexapoda/insecta/hymenoptera/apidae/raudhumla-bombus-hypnorum Rauðhumla]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (skoðað 4. ágúst 2026)
* [https://www.natt.is/is/frettir/2010/06/raudar-humlur-tvaer-tegundir Rauðar humlur - tvær tegundir!] Náttúrufræðistofnun (skoðað 4. ágúst. 2026)
[[Flokkur:Hunangsflugur]]
nlfaxqaf7uwo7bg9vc41ta0i3r348e0
Soffía Loftsdóttir
0
92901
1975824
1975162
2026-08-18T19:03:09Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975824
wikitext
text/x-wiki
'''Soffía Loftsdóttir''' (f. [[1418]], d. [[1482]]) var íslensk hefðarkona á [[15. öld]],<ref name=":0">{{Cite web |title=Family of Árni ÞORLEIFSSON and Soffía LOFTSDÓTTIR |url=http://www.faroeiceland.ca/html/familyhistorian/index/fam8224.html |access-date=2026-02-16 |website=www.faroeiceland.ca}}</ref> dóttir [[Loftur Guttormsson|Lofts ríka Guttormssonar]] riddara og Ingibjargar Pálsdóttur konu hans og líklega yngst barna þeirra. Hún var alsystir [[Ólöf Loftsdóttir|Ólafar ríku]].<ref>{{Cite web |title=Loftur ríki Guttormsson |trans-title= |url=https://www.ismus.is/ |access-date=2026-02-16 |website=www.ismus.is |language=is |archive-date=2025-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250801164040/https://ismus.is/ |url-status=dead }}</ref>
Loftur Guttormsson gifti fimm barna sinna börnum þeirra [[Þorleifur Árnason|Þorleifs Árnasonar]],<ref>{{Cite journal |last=Arthur |first=Susanne Miriam |editor-last=Sigurðsson |editor-first=Gísli |editor2-last=Pálsson |editor2-first=Viðar |title=The importance of marital and maternal ties in the distribution of Icelandic manuscripts from the middle ages to the seventeenth century |url=https://timarit.is/page/6476201?iabr=on#page/n206/mode/2up |journal=Gripla |language=en |volume=XXIII |issue=85 |page=205 |via=Tímarit}}</ref> sýslumanns á Auðbrekku í Hörgárdal, í Glaumbæ í Skagafirði og í Vatnsfirði og konu hans, [[Vatnsfjarðar-Kristín Björnsdóttir|Vatnsfjarðar-Kristínar]].<ref>{{Cite news |date=1944-10-01 |title=Flateyjarbók |url=https://timarit.is/page/3544198?iabr=on#page/n1/mode/2up |access-date=2026-02-16 |work=Vísir Sunnudagsblað |pages=4–5 |language=is}}</ref> [[Ormur Loftsson|Ormur]] og [[Skúli Loftsson|Skúli]], synir Lofts og Kristínar Oddsdóttur fylgikonu hans, giftust Sólveigu og Helgu Þorleifsdætrum,<ref>{{Cite web |title=Family of Loftur "ríki“ GUTTORMSSON and Kristín ODDSDÓTTIR |url=http://www.faroeiceland.ca/html/familyhistorian/index/fam2545.html |access-date=2026-02-16 |website=www.faroeiceland.ca}}</ref> Ólöf Loftsdóttir giftist [[Björn Þorleifsson hirðstjóri|Birni Þorleifssyni]] hirðstjóra,<ref>{{Cite book|url=https://timarit.is/page/5266855?iabr=on#page/n129/mode/2up|title=Saga: Tímarit Sögufélags|last=Arnórsson|first=Einar|publisher=Sögufélag|year=1949|volume=XXIV|location=Reykjavík|pages=127–128|language=is|trans-title=|chapter=Víg Páls á Skarði|trans-chapter=}}</ref> [[Eiríkur Loftsson slógnefur|Eiríkur slógnefur]] giftist Guðnýju Þorleifsdóttur<ref>{{Cite web |title=Family of Eiríkur "slógnefur“ LOFTSSON and Guðný ÞORLEIFSDÓTTIR |url=http://www.faroeiceland.ca/html/familyhistorian/index/fam8223.html |access-date=2026-02-16 |website=www.faroeiceland.ca}}</ref> og Soffía gekk að eiga Árna Þorleifsson [[1434]]. Hefur hún þá líklega verið mjög ung.<ref name=":0" />
Soffía og Árni áttu soninn Þorleif, sem fæddist um [[1437]], en Árni dó um [[1440]]. Soffía giftist aftur síðar Bjarna Ívarssyni.<ref name=":1">{{Cite news |last=Sigurjón |first=Arnór |date=1967-10-01 |title=Brúðkauðið mikla á Möðruvöllum 1465 |trans-title= |url=https://timarit.is/page/3556533?iabr=on#page/n7/mode/2up |access-date=2026-02-16 |work=Tíminn Sunnudagsblað |pages=8–9 |language=is |volume=VI |issue=36}}</ref> Hann var launsonur Ívars hólms Vigfússonar, sem sveinar [[Jón Gerreksson|Jóns Gerrekssonar]] brenndu inni á [[Kirkjuból (Miðnesi)|Kirkjuból]]i á Miðnesi [[1432]].<ref>{{Cite news |last=Sigurðsson |first=Eirikur |date=1955-10-01 |title=Möðruvellir í Eyjafirði: Nokkrir þættir úr sögu staðarins |trans-title= |url=https://timarit.is/page/4584561?iabr=on#page/n11/mode/2up |access-date=2025-02-16 |work=Heima er bezt |page=10 |language=is |volume=V |issue=10}}</ref> Þau eignuðust einn son sem Ormur hét. Bjarni dó um 1473 og Soffía líklega skömmu síðar en þá var Ormur enn ungur að árum. [[Margrét Vigfúsdóttir]], föðursystir Bjarna og mágkona Soffíu (ekkja [[Þorvarður Loftsson|Þorvarðar]] bróður hennar) tók hann að sér og sá um fjárhald hans. Um það og arf eftir Soffíu urðu síðar deilur milli Margrétar og sona Þorleifs, Árna og [[Teitur Þorleifsson|Teits]], síðar lögmanns, en þeir vildu fá fjárráð Orms föðurbróður síns og arf eftir Soffíu ömmu sína.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal |last=Líndal |first=Jakob H. |year=1949 |title=Um forn mannvirki og örnefni á Lækjamóti í Víðidal |trans-title= |url=https://timarit.is/page/2050619?iabr=on#page/n76/mode/2up |journal=Árbók Hins Íslenzka fornleifafélags |language=is |pages=80–81}}</ref>
== Heimild ==
{{reflist}}
[[Flokkur:Íslenskar miðaldakonur]]
[[Flokkur:Skarðverjar]]
[[Flokkur:Íslenskar konur á 15. öld]]
[[Flokkur:Fólk dáið árið 1482]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1418]]
smm4jc39yh4abgz6p3sjpbir4hyr9zl
Vanessa Williams
0
94618
1975845
1953925
2026-08-18T22:57:58Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975845
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Vanessa Williams
| búseta =
| mynd = Vanessa Williams homezfoo.jpg
| myndastærð = 250px
| myndatexti =
| fæðingarnafn = Vanessa Lynn Williams
| fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1963|03|18}}
| fæðingarstaður = {{USA}} Millwood, New York, U.S.
| dauðadagur =
| dauðastaður =
| orsök_dauða =
| þekktur_fyrir = Söngkona
| starf = Söngkona, lagahöfundur, leikkona
| titill =
| laun =
| trú =
| maki =
| börn =
| foreldrar =
| heimasíða =
| niðurmál =
| hæð =
| þyngd =
}}
'''Vanessa Lynn Williams''' (fædd [[18. mars]] [[1963]]) er bandarísk R&B popp-söngkona, lagahöfundur, dansari og leikkona.
== Útgefið efni ==
=== Breiðskífur ===
{| class="wikitable"
!rowspan="2"|Year
!rowspan="2"|Title
!colspan="4"|Chart positions
!colspan="9"|Certifications
|- style="font-size:smaller;"
!width="40"|[[Billboard 200|U.S.]]
!width="40"|U.S. R&B
!width="40"|[[UK Albums Chart|UK]]
!width="40"|[[ARIA Charts|AUS]]
![[Recording Industry Association of America|RIAA]]
|-
|align="center"|1988
|''[[The Right Stuff (album)|The Right Stuff]]''
*Released: February 2, 1988
*Label: [[Wing Records|Wing]]/[[Mercury Records|Mercury]]
|align="center"|38
|align="center"|18
|align="center"|-
|align="center"|-
|align="center"|Gold<ref name=riaa>[http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=Vanessa%20Williams&format=ALBUM&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2007&sort=Artist&perPage=25 "Vanessa Williams" Searchable Database]. RIAA. Accessed December 4, 2007.</ref>
|-
|align="center"|1991
|''[[The Comfort Zone (album)|The Comfort Zone]]''
*Released: August 20, 1991
*Label: Wing/Mercury
|align="center"|17
|align="center"|1
|align="center"|24
|align="center"|29
|align="center"|3× Platinum<ref name=riaa/>
|-
|align="center"|1994
|''[[The Sweetest Days (Vanessa Williams album)|The Sweetest Days]]''
*Released: December 6, 1994
*Label: [[Mercury Records|Mercury]]
|align="center"|57
|align="center"|25
|align="center"|-
|align="center"|-
|align="center"|Platinum<ref name=riaa/>
|-
|align="center"|1996
|''[[Star Bright (Vanessa Williams album)|Star Bright]]''
*Released: November 5, 1996
*Label: Mercury
|align="center"|36
|align="center"|24
|align="center"|-
|align="center"|-
|align="center"|Gold<ref name=riaa/>
|-
|align="center"|1997
|''[[Next (Vanessa Williams album)|Next]]''
*Released: August 26, 1997
*Label: Mercury
|align="center"|53
|align="center"|28
|align="center"|-
|align="center"|-
|align="center"|
|-
|align="center"|2004
|''[[Silver & Gold (Vanessa Williams album)|Silver & Gold]]'' <sup>A, B</sup>
*Released: October 12, 2004
*Label: [[Lava Records|Lava]]/[[Atlantic Records|Atlantic]]
|align="center"|120
|align="center"|46
|align="center"|-
|align="center"|51
|align="center"|
|-
|align="center"|2005
|''[[Everlasting Love (Vanessa Williams album)|Everlasting Love]]''
*Released: January 25, 2005
*Label: Lava/Atlantic
|align="center"|159
|align="center"|57
|align="center"|-
|align="center"|-
|align="center"|
|-
|align="center"|2009
|''[[The Real Thing (Vanessa Williams album)|The Real Thing]]'' <sup>C, D</sup>
*Released: June 2, 2009
*Label: [[Concord Records|Concord]]/[[Peak Records|Peak]]
|align="center"|91
|align="center"|36
|align="center"|-
|align="center"|-
|align="center"|
|-
|}
<sup>A</sup> Peaked at No. 2 on the ''Billboard'' Gospel Albums chart.<br>
<sup>B</sup> Peaked at No. 6 on the ''ARIA'' R&B Albums chart.<br>
<sup>C</sup> Peaked at No. 1 on the ''Billboard'' Top Contemporary Jazz Albums chart.<br>
<sup>D</sup> Peaked at No. 2 on the ''Billboard'' Top Jazz Albums chart.
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Tenglar ==
{{commons|Vanessa Williams}}
* [https://www.vanessawilliams.com Vanessa Williams Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260411010952/https://vanessawilliams.com/ |date=2026-04-11 }}
[[Flokkur:Bandarískir leikarar|Williams, Vanessa]]
{{fe|1963|Williams, Vanessa}}
cmwe3fn92ehn60bug2duavs8mphlnrh
Sólfar
0
101620
1975861
1853105
2026-08-19T08:18:30Z
MyraMidnight
41218
bæti inn mynd
1975861
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Skulptur Sonnenfahrt.jpg|alt=Sólfarið við sjávarsíðu Reykjavíkur|thumb|Sólfarið við sjávarsíðu Reykjavíkur]]
'''Sólfar''' er höggmynd eftir [[Jón Gunnar Árnason]] myndhöggvara. Verkið er staðsett við [[Sæbraut]] í Reykjavík og var afhjúpað á afmæli Reykjavíkurborgar 18. ágúst árið 1990 og er nú á meðal helstu viðkomustaða erlendra ferðamanna sem heimsækja Reyjavík.
Árið 1986 efndu Íbúasamtök Vesturbæjar Reykjavíkur til samkeppni um útilistaverk í tilefni 200 ára afmælis Reykjavíkurborgar. Sólfar varð fyrir valinu og var frummyndin, lítill álskúlptúr gefinn Reykjavíkurborg. Það mun vera algengur misskilngur að Sólfarið sé víkingaskip en verkinu hefur verið lýst með eftirfarandi hætti: „Sólfarið er óður til sólarinnar og felur í sér fyrirheit um ónumið land, leit, framþróun og frelsi. Það er draumbátur sem felur í sér von og birtu.“<ref>Listasafnreykjavikur.is, [https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar „Listaverk vikunnar: Sólfar“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122184232/https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar |date=2021-01-22 }} (skoðað 17. janúar 2021)</ref>
Verkið er úr ryðfríu stáli og stendur á graníthellum með svokallaðri ráðhússteypu í stétt umhverfis hellurnar. Verkið var smíðað eftir máti af fríhendisteikningum Jóns Gunnars af verkinu í stækkaðri mynd. Aðstoð við frumvinnu og eftirfylgni veitti [[Kristinn E. Hrafnsson]], myndlistarmaður. [[Sigurjón Yngvason]], tæknifræðingur, sá meðal annars um gerð verklýsingar í samvinnu við Jón Gunnar og hafði eftirlit með smíði og uppsetningu verksins. [[Reynir Hjálmtýsson]] hafði yfirumsjón með smíði verksins í Vélsmiðjunni Orra í Mosfellssveit. Stærð verksins er 900 x 1800 x 700 cm.
== Staðarval ==
Sitt sýnist hverjum um staðsetningu verksins við Sæbraut og setja menn helst fyrir sig að skipið snúi ekki stefninu í vestur, í sólsetursátt, samkvæmt hugmyndafræðinni á bak við verkið.
Staðarval Sólfarsins einskorðaðist í upphafi við vesturbæ [[Reykjavík|Reykjavíkur]] af augljósum ástæðum. Samkvæmt fyrstu tillögum Jóns Gunnars var gert ráð fyrir að Sólfarið stæði á Landakotstúni og stefnið vísaði til miðborgarinnar en skutur að [[Landakotskirkja|Landakotskirkju]]. Einnig kom til greina að skipið stæði í Reykjavíkurhöfn á þar til gerðum stöpli. Ánanaust var hins vegar sá staður sem hugnaðist Jóni Gunnari best en áætlanir um breytt skipulag Reykjavíkurborgar komu í veg fyrir það. Endanleg ákvörðun var tekin í samráði við Jón Gunnar um staðsetningu Sólfarsins við Sæbraut á litlu nesi, sem hann kallaði Jónsnes í gríni. Hann vissi vel að þótt Sólfarið yrði niðurnjörvað með stefnið í norður þá skipti það ekki máli.
Sólfarið var smíðað eftir fríhendisteikningum Jóns Gunnars og óreglulegt form þess, síbylgjandi línur og ljóðræn hreyfing, sem einkenna svo mörg listaverka hans, gera það að verkum að það er eins og skipið svífi í lausu lofti. Það teygir sig út í rýmið þannig að hafið, himinninn og hugur áhorfandans verður hluti af verkinu. Fyrir vikið er Sólfarið gætt þeim einstaka eiginleika að geta flutt hvern og einn þangað sem hugur hans leitar. Fæst verka Jóns Gunnars eru augljós enda sagði hann sjálfur að öll list ætti að hafa merkingu eða boðskap sem vísaði út fyrir hana sjálfa — áhorfandinn ber alltaf ábyrgð á að túlka verkin á sinn hátt og gerist þannig þátttakandi í mótun listaverksins. Verk Jóns Gunnars gera iðulega slíka kröfu til áhorfandans og veita honum þannig tækifæri til að uppgötva nýjan sannleika með þátttöku sinni.
Jón Gunnar var orðinn mjög veikur þegar hafist var handa við stækkun og smíði Sólfarsins og lést hann í apríl 1989. Sá sem ekki veit betur heldur að verkið hafi orðið til á þessu tímabili og ímyndar sér að það tengist hugleiðingum Jóns Gunnars um dauðann — að Sólfarið flytji sálir í ríki dauðans en það er alrangt. Hugsunin er falleg út af fyrir sig en hún er ekki í samræmi við hugmyndafræði Jóns Gunnars. Sólfarið er draumbátur, óður til sólarinnar og felur í sér von og birtu.
== Ítarefni ==
* Jón Gunnar Árnason, ''Hugarorka og sólstafir''. Listasafn Íslands, 1994.
* ''SÚM 1965-1972''. Listasafn Reykjavíkur, 1989.
* ''Íslensk list: 16 íslenskir myndlistarmenn''. Hildur, 1981.
* ''Íslensk listasaga, frá síðari hluta 19. aldar til upphafs 21. aldar''. Listasafn Íslands og Forlagið, 2011.
== Tilvísanir ==
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Íslensk listaverk]]
fp7zq89256hbhriagzwcp0xfgyiuzf6
1975864
1975861
2026-08-19T08:44:44Z
MyraMidnight
41218
Afturkallaði útgáfu [[Special:Diff/1975861|1975861]] frá [[Special:Contributions/MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[User talk:MyraMidnight|spjall]]) myndin virðist ekki meiga vera inn á commons
1975864
wikitext
text/x-wiki
'''Sólfar''' er höggmynd eftir [[Jón Gunnar Árnason]] myndhöggvara. Verkið er staðsett við [[Sæbraut]] í Reykjavík og var afhjúpað á afmæli Reykjavíkurborgar 18. ágúst árið 1990 og er nú á meðal helstu viðkomustaða erlendra ferðamanna sem heimsækja Reyjavík.
Árið 1986 efndu Íbúasamtök Vesturbæjar Reykjavíkur til samkeppni um útilistaverk í tilefni 200 ára afmælis Reykjavíkurborgar. Sólfar varð fyrir valinu og var frummyndin, lítill álskúlptúr gefinn Reykjavíkurborg. Það mun vera algengur misskilngur að Sólfarið sé víkingaskip en verkinu hefur verið lýst með eftirfarandi hætti: „Sólfarið er óður til sólarinnar og felur í sér fyrirheit um ónumið land, leit, framþróun og frelsi. Það er draumbátur sem felur í sér von og birtu.“<ref>Listasafnreykjavikur.is, [https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar „Listaverk vikunnar: Sólfar“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122184232/https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar |date=2021-01-22 }} (skoðað 17. janúar 2021)</ref>
Verkið er úr ryðfríu stáli og stendur á graníthellum með svokallaðri ráðhússteypu í stétt umhverfis hellurnar. Verkið var smíðað eftir máti af fríhendisteikningum Jóns Gunnars af verkinu í stækkaðri mynd. Aðstoð við frumvinnu og eftirfylgni veitti [[Kristinn E. Hrafnsson]], myndlistarmaður. [[Sigurjón Yngvason]], tæknifræðingur, sá meðal annars um gerð verklýsingar í samvinnu við Jón Gunnar og hafði eftirlit með smíði og uppsetningu verksins. [[Reynir Hjálmtýsson]] hafði yfirumsjón með smíði verksins í Vélsmiðjunni Orra í Mosfellssveit. Stærð verksins er 900 x 1800 x 700 cm.
== Staðarval ==
Sitt sýnist hverjum um staðsetningu verksins við Sæbraut og setja menn helst fyrir sig að skipið snúi ekki stefninu í vestur, í sólsetursátt, samkvæmt hugmyndafræðinni á bak við verkið.
Staðarval Sólfarsins einskorðaðist í upphafi við vesturbæ [[Reykjavík|Reykjavíkur]] af augljósum ástæðum. Samkvæmt fyrstu tillögum Jóns Gunnars var gert ráð fyrir að Sólfarið stæði á Landakotstúni og stefnið vísaði til miðborgarinnar en skutur að [[Landakotskirkja|Landakotskirkju]]. Einnig kom til greina að skipið stæði í Reykjavíkurhöfn á þar til gerðum stöpli. Ánanaust var hins vegar sá staður sem hugnaðist Jóni Gunnari best en áætlanir um breytt skipulag Reykjavíkurborgar komu í veg fyrir það. Endanleg ákvörðun var tekin í samráði við Jón Gunnar um staðsetningu Sólfarsins við Sæbraut á litlu nesi, sem hann kallaði Jónsnes í gríni. Hann vissi vel að þótt Sólfarið yrði niðurnjörvað með stefnið í norður þá skipti það ekki máli.
Sólfarið var smíðað eftir fríhendisteikningum Jóns Gunnars og óreglulegt form þess, síbylgjandi línur og ljóðræn hreyfing, sem einkenna svo mörg listaverka hans, gera það að verkum að það er eins og skipið svífi í lausu lofti. Það teygir sig út í rýmið þannig að hafið, himinninn og hugur áhorfandans verður hluti af verkinu. Fyrir vikið er Sólfarið gætt þeim einstaka eiginleika að geta flutt hvern og einn þangað sem hugur hans leitar. Fæst verka Jóns Gunnars eru augljós enda sagði hann sjálfur að öll list ætti að hafa merkingu eða boðskap sem vísaði út fyrir hana sjálfa — áhorfandinn ber alltaf ábyrgð á að túlka verkin á sinn hátt og gerist þannig þátttakandi í mótun listaverksins. Verk Jóns Gunnars gera iðulega slíka kröfu til áhorfandans og veita honum þannig tækifæri til að uppgötva nýjan sannleika með þátttöku sinni.
Jón Gunnar var orðinn mjög veikur þegar hafist var handa við stækkun og smíði Sólfarsins og lést hann í apríl 1989. Sá sem ekki veit betur heldur að verkið hafi orðið til á þessu tímabili og ímyndar sér að það tengist hugleiðingum Jóns Gunnars um dauðann — að Sólfarið flytji sálir í ríki dauðans en það er alrangt. Hugsunin er falleg út af fyrir sig en hún er ekki í samræmi við hugmyndafræði Jóns Gunnars. Sólfarið er draumbátur, óður til sólarinnar og felur í sér von og birtu.
== Ítarefni ==
* Jón Gunnar Árnason, ''Hugarorka og sólstafir''. Listasafn Íslands, 1994.
* ''SÚM 1965-1972''. Listasafn Reykjavíkur, 1989.
* ''Íslensk list: 16 íslenskir myndlistarmenn''. Hildur, 1981.
* ''Íslensk listasaga, frá síðari hluta 19. aldar til upphafs 21. aldar''. Listasafn Íslands og Forlagið, 2011.
== Tilvísanir ==
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Íslensk listaverk]]
izv1a83imzhyia2wu2os6z7oij3rpqm
1975870
1975864
2026-08-19T09:26:30Z
Berserkur
10188
+mynd
1975870
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Skulptur Sonnenfahrt.jpg|thumb|Sólfar.]]
'''Sólfar''' er höggmynd eftir [[Jón Gunnar Árnason]] myndhöggvara. Verkið er staðsett við [[Sæbraut]] í Reykjavík og var afhjúpað á afmæli Reykjavíkurborgar 18. ágúst árið 1990 og er nú á meðal helstu viðkomustaða erlendra ferðamanna sem heimsækja Reyjavík.
Árið 1986 efndu Íbúasamtök Vesturbæjar Reykjavíkur til samkeppni um útilistaverk í tilefni 200 ára afmælis Reykjavíkurborgar. Sólfar varð fyrir valinu og var frummyndin, lítill álskúlptúr gefinn Reykjavíkurborg. Það mun vera algengur misskilngur að Sólfarið sé víkingaskip en verkinu hefur verið lýst með eftirfarandi hætti: „Sólfarið er óður til sólarinnar og felur í sér fyrirheit um ónumið land, leit, framþróun og frelsi. Það er draumbátur sem felur í sér von og birtu.“<ref>Listasafnreykjavikur.is, [https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar „Listaverk vikunnar: Sólfar“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122184232/https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar |date=2021-01-22 }} (skoðað 17. janúar 2021)</ref>
Verkið er úr ryðfríu stáli og stendur á graníthellum með svokallaðri ráðhússteypu í stétt umhverfis hellurnar. Verkið var smíðað eftir máti af fríhendisteikningum Jóns Gunnars af verkinu í stækkaðri mynd. Aðstoð við frumvinnu og eftirfylgni veitti [[Kristinn E. Hrafnsson]], myndlistarmaður. [[Sigurjón Yngvason]], tæknifræðingur, sá meðal annars um gerð verklýsingar í samvinnu við Jón Gunnar og hafði eftirlit með smíði og uppsetningu verksins. [[Reynir Hjálmtýsson]] hafði yfirumsjón með smíði verksins í Vélsmiðjunni Orra í Mosfellssveit. Stærð verksins er 900 x 1800 x 700 cm.
== Staðarval ==
Sitt sýnist hverjum um staðsetningu verksins við Sæbraut og setja menn helst fyrir sig að skipið snúi ekki stefninu í vestur, í sólsetursátt, samkvæmt hugmyndafræðinni á bak við verkið.
Staðarval Sólfarsins einskorðaðist í upphafi við vesturbæ [[Reykjavík|Reykjavíkur]] af augljósum ástæðum. Samkvæmt fyrstu tillögum Jóns Gunnars var gert ráð fyrir að Sólfarið stæði á Landakotstúni og stefnið vísaði til miðborgarinnar en skutur að [[Landakotskirkja|Landakotskirkju]]. Einnig kom til greina að skipið stæði í Reykjavíkurhöfn á þar til gerðum stöpli. Ánanaust var hins vegar sá staður sem hugnaðist Jóni Gunnari best en áætlanir um breytt skipulag Reykjavíkurborgar komu í veg fyrir það. Endanleg ákvörðun var tekin í samráði við Jón Gunnar um staðsetningu Sólfarsins við Sæbraut á litlu nesi, sem hann kallaði Jónsnes í gríni. Hann vissi vel að þótt Sólfarið yrði niðurnjörvað með stefnið í norður þá skipti það ekki máli.
Sólfarið var smíðað eftir fríhendisteikningum Jóns Gunnars og óreglulegt form þess, síbylgjandi línur og ljóðræn hreyfing, sem einkenna svo mörg listaverka hans, gera það að verkum að það er eins og skipið svífi í lausu lofti. Það teygir sig út í rýmið þannig að hafið, himinninn og hugur áhorfandans verður hluti af verkinu. Fyrir vikið er Sólfarið gætt þeim einstaka eiginleika að geta flutt hvern og einn þangað sem hugur hans leitar. Fæst verka Jóns Gunnars eru augljós enda sagði hann sjálfur að öll list ætti að hafa merkingu eða boðskap sem vísaði út fyrir hana sjálfa — áhorfandinn ber alltaf ábyrgð á að túlka verkin á sinn hátt og gerist þannig þátttakandi í mótun listaverksins. Verk Jóns Gunnars gera iðulega slíka kröfu til áhorfandans og veita honum þannig tækifæri til að uppgötva nýjan sannleika með þátttöku sinni.
Jón Gunnar var orðinn mjög veikur þegar hafist var handa við stækkun og smíði Sólfarsins og lést hann í apríl 1989. Sá sem ekki veit betur heldur að verkið hafi orðið til á þessu tímabili og ímyndar sér að það tengist hugleiðingum Jóns Gunnars um dauðann — að Sólfarið flytji sálir í ríki dauðans en það er alrangt. Hugsunin er falleg út af fyrir sig en hún er ekki í samræmi við hugmyndafræði Jóns Gunnars. Sólfarið er draumbátur, óður til sólarinnar og felur í sér von og birtu.
== Ítarefni ==
* Jón Gunnar Árnason, ''Hugarorka og sólstafir''. Listasafn Íslands, 1994.
* ''SÚM 1965-1972''. Listasafn Reykjavíkur, 1989.
* ''Íslensk list: 16 íslenskir myndlistarmenn''. Hildur, 1981.
* ''Íslensk listasaga, frá síðari hluta 19. aldar til upphafs 21. aldar''. Listasafn Íslands og Forlagið, 2011.
== Tilvísanir ==
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Íslensk listaverk]]
mum3oekzjkz9w7hgzd7lj2aae03mrh6
1975873
1975870
2026-08-19T09:31:59Z
Berserkur
10188
Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Berserkur|Berserkur]] ([[User talk:Berserkur|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:MyraMidnight|MyraMidnight]]
1975864
wikitext
text/x-wiki
'''Sólfar''' er höggmynd eftir [[Jón Gunnar Árnason]] myndhöggvara. Verkið er staðsett við [[Sæbraut]] í Reykjavík og var afhjúpað á afmæli Reykjavíkurborgar 18. ágúst árið 1990 og er nú á meðal helstu viðkomustaða erlendra ferðamanna sem heimsækja Reyjavík.
Árið 1986 efndu Íbúasamtök Vesturbæjar Reykjavíkur til samkeppni um útilistaverk í tilefni 200 ára afmælis Reykjavíkurborgar. Sólfar varð fyrir valinu og var frummyndin, lítill álskúlptúr gefinn Reykjavíkurborg. Það mun vera algengur misskilngur að Sólfarið sé víkingaskip en verkinu hefur verið lýst með eftirfarandi hætti: „Sólfarið er óður til sólarinnar og felur í sér fyrirheit um ónumið land, leit, framþróun og frelsi. Það er draumbátur sem felur í sér von og birtu.“<ref>Listasafnreykjavikur.is, [https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar „Listaverk vikunnar: Sólfar“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122184232/https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar |date=2021-01-22 }} (skoðað 17. janúar 2021)</ref>
Verkið er úr ryðfríu stáli og stendur á graníthellum með svokallaðri ráðhússteypu í stétt umhverfis hellurnar. Verkið var smíðað eftir máti af fríhendisteikningum Jóns Gunnars af verkinu í stækkaðri mynd. Aðstoð við frumvinnu og eftirfylgni veitti [[Kristinn E. Hrafnsson]], myndlistarmaður. [[Sigurjón Yngvason]], tæknifræðingur, sá meðal annars um gerð verklýsingar í samvinnu við Jón Gunnar og hafði eftirlit með smíði og uppsetningu verksins. [[Reynir Hjálmtýsson]] hafði yfirumsjón með smíði verksins í Vélsmiðjunni Orra í Mosfellssveit. Stærð verksins er 900 x 1800 x 700 cm.
== Staðarval ==
Sitt sýnist hverjum um staðsetningu verksins við Sæbraut og setja menn helst fyrir sig að skipið snúi ekki stefninu í vestur, í sólsetursátt, samkvæmt hugmyndafræðinni á bak við verkið.
Staðarval Sólfarsins einskorðaðist í upphafi við vesturbæ [[Reykjavík|Reykjavíkur]] af augljósum ástæðum. Samkvæmt fyrstu tillögum Jóns Gunnars var gert ráð fyrir að Sólfarið stæði á Landakotstúni og stefnið vísaði til miðborgarinnar en skutur að [[Landakotskirkja|Landakotskirkju]]. Einnig kom til greina að skipið stæði í Reykjavíkurhöfn á þar til gerðum stöpli. Ánanaust var hins vegar sá staður sem hugnaðist Jóni Gunnari best en áætlanir um breytt skipulag Reykjavíkurborgar komu í veg fyrir það. Endanleg ákvörðun var tekin í samráði við Jón Gunnar um staðsetningu Sólfarsins við Sæbraut á litlu nesi, sem hann kallaði Jónsnes í gríni. Hann vissi vel að þótt Sólfarið yrði niðurnjörvað með stefnið í norður þá skipti það ekki máli.
Sólfarið var smíðað eftir fríhendisteikningum Jóns Gunnars og óreglulegt form þess, síbylgjandi línur og ljóðræn hreyfing, sem einkenna svo mörg listaverka hans, gera það að verkum að það er eins og skipið svífi í lausu lofti. Það teygir sig út í rýmið þannig að hafið, himinninn og hugur áhorfandans verður hluti af verkinu. Fyrir vikið er Sólfarið gætt þeim einstaka eiginleika að geta flutt hvern og einn þangað sem hugur hans leitar. Fæst verka Jóns Gunnars eru augljós enda sagði hann sjálfur að öll list ætti að hafa merkingu eða boðskap sem vísaði út fyrir hana sjálfa — áhorfandinn ber alltaf ábyrgð á að túlka verkin á sinn hátt og gerist þannig þátttakandi í mótun listaverksins. Verk Jóns Gunnars gera iðulega slíka kröfu til áhorfandans og veita honum þannig tækifæri til að uppgötva nýjan sannleika með þátttöku sinni.
Jón Gunnar var orðinn mjög veikur þegar hafist var handa við stækkun og smíði Sólfarsins og lést hann í apríl 1989. Sá sem ekki veit betur heldur að verkið hafi orðið til á þessu tímabili og ímyndar sér að það tengist hugleiðingum Jóns Gunnars um dauðann — að Sólfarið flytji sálir í ríki dauðans en það er alrangt. Hugsunin er falleg út af fyrir sig en hún er ekki í samræmi við hugmyndafræði Jóns Gunnars. Sólfarið er draumbátur, óður til sólarinnar og felur í sér von og birtu.
== Ítarefni ==
* Jón Gunnar Árnason, ''Hugarorka og sólstafir''. Listasafn Íslands, 1994.
* ''SÚM 1965-1972''. Listasafn Reykjavíkur, 1989.
* ''Íslensk list: 16 íslenskir myndlistarmenn''. Hildur, 1981.
* ''Íslensk listasaga, frá síðari hluta 19. aldar til upphafs 21. aldar''. Listasafn Íslands og Forlagið, 2011.
== Tilvísanir ==
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Íslensk listaverk]]
izv1a83imzhyia2wu2os6z7oij3rpqm
Skálavíkurheiði
0
124144
1975821
1825932
2026-08-18T18:40:37Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975821
wikitext
text/x-wiki
'''Skálavíkurheiði''' er heiði sem liggur milli [[Bolungarvík]]ur og [[Skálavík]]ur. Vegur liggur yfir heiðina en þar er mjög snjóþungt að vetrarlagi. Heiðin er stutt og lág en hún er 245 m yfir sjávarmál. [[Surtarbrandur|Surtarbrandslög]] eru um 230 m yfir sjávarmáli.
== Tengill ==
* [http://www.environice.is/default.asp?sid_id=60706&tId=1 Skálavíkurheiði (hlaupalýsing)]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.ismus.is/i/audio/id-1023912 Þjóðsaga um folald á Skálavíkurheiði] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624151827/https://www.ismus.is/i/audio/id-1023912 |date=2021-06-24 }}
{{stubbur|landafræði|Ísland}}
[[Flokkur:Heiðar á Íslandi]]
[[Flokkur:Bolungarvík]]
1qd4582tafmrsxdbqmi56rha4efqv1p
2026
0
131138
1975872
1975656
2026-08-19T09:30:33Z
Berserkur
10188
1975872
wikitext
text/x-wiki
{{Ár nav}}
Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]].
== Atburðir ==
===Janúar===
* [[1. janúar]]:
**[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]].
** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]].
** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum.
* [[3. janúar]]:
** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins.
** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]].
** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]].
* [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland.
* [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda.
* [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust.
* [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]].
* [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið.
* [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl.
* [[18. janúar]]:
** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna.
** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni.
** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn.
* [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers.
* [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram.
* [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins.
* [[22. janúar]]:
** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni.
** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur.
* [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]].
* [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið.
* [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning.
* [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]].
* [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring.
===Febrúar===
* [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]].
* [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu.
* [[8. febrúar]]:
**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]].
** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals.
* [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig.
* [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]].
* [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi.
* [[20. febrúar]]:
** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni.
** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]].
* [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes.
* [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s.
* [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]].
* [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess.
===Mars===
* [[2. mars]]:
** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]].
** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]].
* [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust.
* [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]].
* [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s.
* [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan.
* [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]].
* [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi.
* [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands.
* [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði.
* [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s.
* [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]].
===Apríl===
[[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]]
* [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]].
* [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km.
* [[7. apríl]]:
**[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé.
** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s.
* [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust.
* [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]].
* [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]].
* [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s.
* [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið.
* [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði.
* [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]].
* [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]].
* [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]].
===Maí===
* [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC).
* [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega.
* [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann.
* [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu.
* [[16. maí]]:
**[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu.
** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]].
* [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár.
* [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu.
* [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]].
* [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London.
* [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]].
* [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]].
===Júní===
* [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]].
* [[3. júní]]:
** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]].
** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk.
* [[7. júní]]:
** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli.
** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt.
* [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990.
* [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit.
* [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada.
* [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum.
* [[14. júní]]:
** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]].
** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973.
* [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst.
* [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]].
* [[22. júní]]:
** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins.
** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]].
* [[24. júní]]:
** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi.
** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra.
* [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran.
* Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi.
===Júlí===
* [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust.
* [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust.
* [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran.
* [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi.
* [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu.
* [[20. júlí]]:
**[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]].
** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu.
* [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal.
* [[28. júlí]]:
** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust.
** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]].
* [[29. júlí]]:
** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið.
** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu.
* [[30. júlí]]:
** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi.
** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]].
===Ágúst===
* [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést.
* [[10. ágúst]]:
** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust.
** Yfir 240 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]].
* [[11. ágúst]] - Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða.
* [[12. ágúst]]:
** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva.
** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]].
* [[14. ágúst]] - Um 40 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu.
* [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]].
===September===
* [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð.
===Október===
* [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu.
===Nóvember===
* [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum.
* [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum.
===Desember===
==Dáin==
* [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]])
* [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]).
* [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]).
* [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]).
* [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]).
* [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]])
* [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]).
* [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]])
* [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]])
* [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]).
* [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]])
* [[18. febrúar]]:
** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]])
** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]).
* [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]])
* [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]).
* [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) .
* [[13. mars]]:
**[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]).
** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]])
* [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]).
* [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]).
* [[20. mars]]:
** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]).
** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]).
* [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]).
* [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]])
* [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]).
* [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]).
* [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]).
* [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]])
* [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]).
* [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]).
* [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]).
* [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]).
* [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]).
* [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]).
* [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]])
* [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]).
* [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]).
* [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]])
* [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]).
* [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]).
* [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]).
* [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]).
* [[29. júlí]]:
**[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]])
** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]])
* [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]).
* [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]).
* [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]).
* [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]).
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:2021-2030]]
jpjglhrccsp8wojpxwfgsvr0av3t0h1
Sófa-aktívismi
0
133150
1975833
1955666
2026-08-18T20:54:37Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975833
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Sofaaktivismi.jpg|thumbnail|hægri]]
'''Sófa-aktívismi''' er hugtak sem nota mætti um einfaldar leiðir til að stunda [[Aktívismi | aktívisma]] og styðja málefni eða samfélagslegt mál svo sem með notkun netsins og samfélagsmiðla.
Margar vefsíður og fréttaveitur hafa bætt samfélagsmiðlum á borð við [[Facebook]] og [[X (samfélagsmiðill)|samfélagsmiðilinn X]] í miðlunarkerfi sitt þar sem notandinn getur auðveldlega líkað við, deilt og tíst, um það sem honum finnst áhugavert á netinu. Fólk getur sýnt áhuga á málum á sviði samfélags- eða stjórnmála svo dæmi séu tekin með einum músarsmelli.
==Aðferðir==
Aktívismi sófa-aktívistans felur meðal annars í sér að skrifa undir undirskriftalista á [[Internetið | netinu]],<ref>[http://www.snopes.com/inboxer/petition/internet.htm Snopes.com: Inboxer Rebellion (Internet Petitions)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117170410/https://www.snopes.com/fact-check/category/inboxer-rebellion/ |date=2023-01-17 }} - discusses slacktivism in some detail</ref>, ganga í hópa og samtök, oft án þess að leggja neitt annað af mörkum en að afrita og dreifa upplýsingum á [[samfélagsmiðlar | samfélagsmiðlum]]. Meðal annars með því afrita stöðufærslur eða önnur skilaboð, breyta einkennismynd eða eigin upplýsingum í þágu einhvers málstaðar. Rannsóknir hafa staðið yfir á tengslum milli hugmyndarinnar um sófa-aktívisma og annarra forma aktívisma, þar sem hópar hafa í auknum mæli notast við samfélagsmiðla til að efna til þáttöku almennings og skipulagningar fjöldaaðgerða. <ref name="Advocacy 2.0">{{cite journal|last=Obar|first=Jonathan|title=Advocacy 2.0: An Analysis of How Advocacy Groups in the United States Perceive and Use Social Media as Tools for Facilitating Civic Engagement and Collective Action|journal=Journal of Information Policy|year=2012|url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1956352|display-authors=etal }}</ref><ref name="Obar">{{Cite journal|last=Obar|first=Jonathan|title=Canadian Advocacy 2.0: A Study of Social Media Use by Social Movement Groups and Activists in Canada|journal=Canadian Journal of Communication|year=2014|url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2254742|accessdate=15 mars 2016}}</ref>
Aðgerðir [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]] í verkefni sínu varðandi [[HIV]] / [[AIDS]] lýsir hugtakinu sófa-aktívisti með dæmi sem segir að fólk sem styður við málstað með því að framkvæma litlar og einfaldar aðgerðir sé í raun ekki skuldbundið eða hafi helgað sig því að valda breytingum.<ref>UNAIDS, [http://data.unaids.org/pub/Outlook/2010/20100713_outlook_ataids_en.pdf UNAIDS OUTLOOK REPORT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305070613/http://data.unaids.org/pub/Outlook/2010/20100713_outlook_ataids_en.pdf |date=2016-03-05 }}, júlí 2010</ref>
== Notkun hugtaksins==
Enska hugtakið „Slacktivism“ er taliðeiga rætur að rekja til Dwight Ozard og Fred Clark á Cornerstone hátíðinni 1995. Það var stytting á hugtakinu „Slacker Activism“ sem vísar til eins konar aðgerðaleysis sem tengist virkni ungs fólks sem lét sig virkni lítið varða og hafði þar af leiðandi lítil áhrif á samfélagið nema ef vera skyldi í mjög litlum mæli og í einangruðum hópi. (eins og til dæmis að gróðursetja tré á móti því að taka þátt í mótmælaaðgerðum). Upphaflega var hugtakið notað í jákvæðum tilgangi þó notkunarmerking þess hafi breyst.<ref>{{cite journal|first=Henrik Serup|last=Christensen|title=Political activities on the internet: slacktivism or political participation by other means?|journal=First Monday|year=2011|volume=16|url=http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/article/view/3336/2767|accessdate=16 Mars 2016|archive-date=21 október 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021061242/http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/article/view/3336/2767|url-status = dead}}</ref>
Útvarpsmaðurinn og stjórnmálaskýrandinn Dan Carlin notaðist við þetta hugtak í þáttum sínum á tíunda áratug tuttugustu aldar og talið er líklegt að hann hafi breytt merkingu orðsins í þá sem síðar varð.
Dæmi um notkun hugtaksins sófa-aktívismi birtist í bók [[:en:Evgeny_Morozov|Evgeny Morozov]] ''[[iarchive:netdelu_mor_2011_00_0283/page/n5/mode/2up|Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom]]'' (2011). Þar tengir Morozov sófa-aktívisma við Colding-Jørgensen tilraunina. Árið 2009 bjó danski sálfræðingurinn, Anders Colding-Jørgensen, til gervihóp á Facebook sem hluta af rannsókn sinni. Í þeim hópi hélt hann því fram að yfirvöld í Kaupmannahöfn ætluðu að brjóta niður hinn fræga og sögulega storks gosbrunn á [[:en:Amagertorv|Amagertorv]] og mótmælti þeirri aðgerð. Á fyrsta degi höfðu 125 Facebook notendur skráð sig í hópinn og hópurinn stækkaði ört. Þegar yfir lauk voru 27.500 manns í hópunum.<ref>{{cite web |url=http://virkeligheden.dk/2009/stork-fountain-experiment-1-facebook-groups-are-not-democratic-tools/ |title=Stork Fountain Experiment #1: Why Facebook groups are not democratic tools | Virkeligheden |publisher=Virkeligheden.dk |date=23 september 2009 |accessdate=15 mars 2016 |archive-date=20 desember 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220005424/http://virkeligheden.dk/2009/stork-fountain-experiment-1-facebook-groups-are-not-democratic-tools/ |url-status = dead }}</ref> Morozov heldur því fram að Colding-Jørgensen tilraunin sýni öll merki sófa-aktívisma: „Þegar samskiptaleiðir eru greiðar og kostnaðarlitlar geta hópra auðveldlega hvatt til aðgerða.“<ref name="Morozov 2011 180">{{cite book|last=Morozov|first=Evgeny|title=The net delusion : the dark side of Internet freedom|url=https://archive.org/details/netdelusiondarks0000moro|year=2011|publisher=PublicAffairs|location=New York|page=[https://archive.org/details/netdelusiondarks0000moro/page/180 180]}}</ref> [[Clay Shirky]] hefur einnig hlutgert sófa-aktívisma sem „fáránlega auðvelda hópamyndun.“<ref name="Morozov 2011 180"/>
=== Íslenska hugtakið ===
Á íslensku hefur þetta hugtak ekki verið mikið í umræðunni. Íslenska þýðingin á activism er samkvæmt orðabók [[aðgerðastefna]] en deilt er um hversu vel það nær utan um hugtakið.<ref>{{cite journal|last=Hafdís Erla|first=Hafsteinsdóttir|title=Hómó Sófus|journal=Stúdentablaðið|year=2006|volume=4|pages=29|url=http://timarit.is/files/20325063.pdf#navpanes=1&view=FitH|accessdate=4. febrúar 2016}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Til eru þeir sem kjósa að nota [[aktívismi]], sem er viðurkennt hugtak innan fræðasamfélagsins en virðist síður notað utan þess.<ref>{{cite journal|last=Hafdís Erla|first=Hafsteinsdóttir|title=Hómó Sófus|journal=Stúdentablaðið|year=2006|volume=4|pages=29|url=http://timarit.is/files/20325063.pdf#navpanes=1&view=FitH|accessdate=4. febrúar 2016}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Höfundur greinarinnar kýs að nota orðið aktívismi umfram aðgerðastefnu Slacktivisim myndi í þessu tilviki þýðast sem sófa-aktívismi eða sófa-aðgerðarstefna.
== Gagnrýni á sófa-aktívisma ==
Ekki eru allir á eitt sáttir við notkun á þessu hugtaki. Gagnrýnendur hafa varpað fram þeirri spurningu hvort einhver alvöru markmið náist með öllum þessum aðferðum þar sem sjaldnast þarf að leggja mikið á sig við aðgerðina.<ref>Carr, David. "[http://www.nytimes.com/2012/03/26/business/media/hashtag-activism-and-its-limits.html?_r=0 Hashtag Activism, and Its Limits.]" ''The New York Times''. 25 mars 2012</ref> Til eru þeir sem deila á að þetta feli í sér þær undirliggjandi forsendur að öll álitaefni verði leyst án vandkvæða á samfélagsmiðlum. Það geti vissulega verið möguleiki í þrengri skilningi (innan smærri samfélaga) en sófa-aktívismi reynis hins vegar algerlega gagnslaus í víðari skilningi, svo sem í hnattrænu tilliti.<ref>{{cite web|last=Morozov|first=Evgeny|title=From Slacktivism to Activism|url=http://neteffect.foreignpolicy.com/posts/2009/09/05/from_slacktivism_to_activism|accessdate=17 mars 2016|archive-date=13 nóvember 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113155043/http://neteffect.foreignpolicy.com/posts/2009/09/05/from_slacktivism_to_activism|url-status = dead}}</ref>
Í innslagi fyrir [[NPR]] árið 2009 veltir Morozov vöngum yfir því hvort „sá ávinningur sem umfjöllun getur aflað í gegnum meiri áreiðanleika nýju miðlanna sé þeirra breytinga virði sem búast má við að séu jafnvel hefðbundnum aktívistum í óhag á þann hátt að almennir borgarar myndu í auknum mæli snúa sér frá hefðbundnum (og sannreyndum) aðferðum aktívisma.“<ref>{{cite web|last=Morozov|first=Evgeny|title=Foreign Policy: Brave New World Of Slacktivism | url = https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=104302141|accessdate=16 mars 2016}}</ref>
Gagnrýni á sófa-aktívisma beinist oft að því að virkni á netinu sé árangurslaus og/eða að beiting hans dragi úr eða beinlínis hamli stjórnmálaþátttöku fólks á öðrum vettvangi. Þó svo margar rannsóknir á sófa-aktívisma vísi eingöngu til einstakra mála eða herferða þá er erfitt að fullyrða hversu hátt hlutfall af virkni tengdum sófa-aktívisma leiða til lokatakmarks. Enn fremur hafa margar rannsóknir einblínt á slíkan aktívisma í lýðræðislegu eða opnu samhengi, þar sem á opinberum vettvangi samfélagsmiðla er smellt á „like“, tilkynnt um mætingu á viðburð, skipt um einkennismynd á einstaklingsreikningi eða sett fram slagorð í stað myndar í löndum sem lúta einræði eða þvingandi stjórn á annan hátt. .<ref>{{cite web|url=http://bakerinstitute.org/publications/ITP-pub-CyberactivismAndWomen-051712.pdf|title=Unveiling the Revolutionaries: Cyberactivism and Women's Role in the Arab Uprisings|author=Radsch, Courtney|publisher=Rice University|date=Maí 2012|access-date=2016-03-17|archive-date=2012-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20121004205606/http://bakerinstitute.org/publications/ITP-pub-CyberactivismAndWomen-051712.pdf|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=rV2E2T9GFaE |title=Cyberactivism and the Arab Revolt: Battles Waged Online and Lessons Learned (Part 1 of 9) |publisher=YouTube |date=29 mars 2011 |accessdate=16 mars 2016}}</ref>
Blaðamaðurinn [[Courtney C. Radsch]] heldur því fram að jafnvel þrátt fyrir lágt þátttökustig hafi sófa-aktívisminn verið mjög miklivæg útfærsla aktívisma fyrir [[arabar | arabíska]] ungdóminn í aðdraganda [[arabíska vorið | arabíska vorsins]] og á meðan því stóð þar sem þetta var ákveðið form málfrelsis og gat auðveldlega lætt sér inn í almenna fjölmiðlaumfjöllun. Það gerðist þegar ákveðin málefni með ákveðinni „[[hashtag]]“-merkingu „urðu að vinsælu umræðuefni og hjálpar til við fjölmiðlaathygli sem og að skipuleggja upplýsingaflæði. Samfélagsmiðlar hafa ákveðið vald til að móta alþjóðlegan fréttaflutning og er það ein leið til að bylta og draga úr völdum ríkja. ."<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/courtney-c-radsch/doubleedged-sword-social-_b_826354.html |title=Double-Edged Sword: Social Media's Subversive Potential|author=Courtney Radsch|publisher=Huffington Post| date= 28 febrúar 2011}}</ref> Við þetta má bæta að fræðimenn benda á að „óttinn við að virkni á netinu leysi af hólmi mannlega virkni sé órökstuddur,“ þar sem slík virkni veldur hvorki neikvæðum né jákvæðum áhrifum á stjórnmálaþátttöku. .<ref>{{cite web|last=Christensen|first=Henrik Serup|title=Political activities on the internet: slacktivism or political participation by other means?|url=http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/article/view/3336/2767|publisher=First Monday|accessdate=12 mars 2016|archive-date=21 október 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021061242/http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/article/view/3336/2767|url-status = dead}}</ref>
Á meðan sófa-aktívismi þróast, fer [[tæknivald]] (ákveðin gerð stjórnskipulags þar sem ákvarðanir eru teknar af útvöldum einstaklingum með sértæka tækniþekkingu) minnkandi þar sem nánast hver sem er getur tekið þátt í ákvarðanatöku og aðgerðum. Stafrænn aktívismi stígur dans við samfélagsjöfnuð þar sem árangurslítil markaðssetning dreifir pólitískum efasemdum og dregur athyglina frá ákaflega róttækum hreyfingum.<ref>White, Micah. "[http://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/12/clicktivism-ruining-leftist-activism Clicktivism Is Ruining Leftist Activism]", ''The Guardian'', 12 ágúst 2010, sótt 17. Mars 2016</ref>
Micah White hefur bent á að þó sófa-aktívismi sé yfirleitt auðveldasta leiðin til þátttöku í hreyfingum og stuðnings við breytingar þá hefur ljómi nýjungar net aktívismans horfið smám saman við það að fólk áttar sig á því að þátttaka þess hafði lítil sem engin áhrif. Hefur það orðið til þess að trú fólks á alls kyns aktívisma hefur dvínað. .<ref>White, Micah. "[http://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/12/clicktivism-ruining-leftist-activism Clicktivism Is Ruining Leftist Activism]", ''The Guardian'', 12 ágúst 2010</ref>
[[Malcolm Gladwell]] ritaði í grein sinni í New Yorker þann 4. október 2010. ''[[The New Yorker|New Yorker]]'' article,<ref name="Gladwell - Small change">{{cite web|url = https://www.newyorker.com/reporting/2010/10/04/101004fa_fact_gladwell?currentPage=all | date = 4 október 2010 | accessdate = 10 mars 2016 | last = Gladwell | first = Malcolm | publisher = The New Yorker | title = Annals of Innovation - Small Change - Why the revolution will not be tweeted.}}</ref> Þar gagnrýnir hann harðlega þá sem bera saman samfélagsmiðlabyltingar við alvöru aktívisma sem ögrar gildandi stöðu. Hann bendir á að ekki sé hægt að bera saman herferðir samfélagsmiðlanna við framkvæmdir aðgerða-aktívista sem eiga sér stað á fyrirfram ákveðnum stöðum. Hann tekur sem dæmi setuverkfallið í Greensbro í Norður Karólínu árið 1960 (sem varð til þess að Woolworth verslunarkeðjan aflétti kynþáttamismunun í verslunum sínum í suðurhluta Bandaríkjanna) sem verulega áhættusaman aktívisma. Enn fremur ritar Gladwell:
<blockquote>
Sagnfræðingurinn [[Robert Darnton]] ritaði: „Undur samskiptatækni nútímans hafa orsakað falska meðvitund um fortíðina – mögulega þá tilfinningu að skamskipti eigi sér enga sögu eða eigi sér ekkert mikilvægi fyrir tíma sjónvarps og internets.“ En það er eitthvað annað í gangi nú til dags, í hinum gríðarlega ákafa sem fylgir samfélagsmiðlunum. Fimmtíu árum eftir einhvern magnaðasta atburð í umróti í sögu Bandaríkjanna, virðumst við hafa gleymt hvað aktívismi er. .<ref name="Gladwell - Small change"/>
</blockquote>
Rannsókn frá 2011 sem lýtur að háskólastúdentum leiddi í ljós örlitla jákvæða fylgni milli þeirra sem stunduðu stjórnmálastarf í gegnum Facebook og þeirra sem halda sig frá Facebookstjórnmálum. Þeir sem stunduðu Facebookstjórnmálin eingöngu gerðu það með því að skrifa ummæli við stöðufærslur og annars konar lágmarks stjórnmálaþátttöku sem staðfestir enn frekar sófa-aktívisma líkanið. .<ref>Vitak, J., Zube, P., Smock, A., Carr, C. T., Ellison, N., & Lampe, C. (2011). It's Complicated: Facebook Users' Political Participation in the 2008 Election. ''Cyberpsychology, Behavior & Social Networking'', 14(3), 107-114.</ref>
[[Brian Dunning (rithöfundur) | Brian Dunning]] hélt því fram í hlaðvarpsþætti sínum árið 2014, „Sófa-aktívismi: Vitundarvakning“ að virkni á internetinu sem tengd er sófa-aktívisma sé tímasóun í besta falli og í versta falli leið til að „stela milljónum bandaríkjadala frá sófa-aktívistum sem eru sannfærðir um að gefa alvöru fjármuni í eitthvað sem þeim er talin trú um að sé mikilvægt málefni.“ Hann segir enn fremur að mest af sófa-aktívisma herferðum séu „byggðar á lélegum upplýsingum, vondum vísindum og eru jafnvel oftar en ekki bölvað svindl.“
Hann notar [[Kony 2012]] herferðina sem dæmi um hvernig hægt er að nota sófa-aktívisma sem leið til að nýta sér fólk. Myndin biður áhorfendur um að senda fjármuni til kvikmyndagerðarmannana heldur en afrískra löggæsluyfirvalda. Fjórum mánuðum eftir að myndin var frumsýnd tilkynnti [[Invisible Children, Inc|Invisible Children]] – samtökin sem framleiddu myndina – að brúttótekjur myndarinnar hefðu verið 31,9 milljónir bandaríkjadala. Þeir fjármunir voru hins vegar aldrei notaðir til að stöðva starfsemi Kony heldur var framleidd önnur mynd um það um það hvernig Kony var stöðvaður. Dunning gengur svo langt að segja að sú virkni að vara við Kony hafi ekki skipt neinu máli þar sem lögregla og löggæsluyfirvöld hafi hvort eð er verið á höttunum eftir Kony í mörg ár.
Dunning segir hins vegar að sófa-aktívismi sé aðeins jákvæðari í dag. Hann bendir á [[Change.org]] sem dæmi. Sá vefur inniheldur hundruð eða jafnvel þúsundir undirskriftarlista og bænaskjala. Sá sem undirritar slíka undirskriftasöfnun er oft sáttari við sjálfan sig en áður en fæstar af þessum söfnunum hafa leitt til neinna stærri umbóta. Dunning veldir því upp að áður en maður leggur nafn sitt við eða jafvnel bara „lækar“ málefni skyldi maður skoða málstaðinn og framkvæmdaraðilann til að koma í veg fyrir að um rangfærslur, ýkjur eða hreinlega falsanir sé að ræða.<ref name="Slacktivism: Raising Awareness">{{cite web | author=Brian Dunning |authorlink=Brian Dunning (author) | url=http://skeptoid.com/episodes/4419 | title=Slacktivism: Raising Awareness | publisher=Skeptoid | date=17 júní 2014 | accessdate=15 mars 2016}}</ref>
Dæmi um herferð gegn sófa-aktívisma er auglýsingaserían „Liking isn‘t helping“ sem gerð var af alþjóðlegu auglýsingastofunni Publicis Singapose fyrir [[Crisis Relief Singapore]] (CRS). Herferðin sýnir myndir af fólki sem líður skort og er það umkringt hópi fólks sem heldur þumli á lofti og yfirskriftin er „Liking isn‘t helping.“ Samt sem áður skorti herferðina ákveðin gildi og þætti sem hefðu gert hana árangursríka, hún fékk áhorfandann eingöngu til að staldra við og hugsa um eigin aktívismahegðun og opna á vangaveltur um hvaða áhrif sófa-aktívismi í raun hefur.
== Vörn sófa-aktívisma ==
Sem viðbrögð við gagnrýni Gladwells á sófa-aktívisma í „New Yorker“ (sjá að ofan), ritaði [[Leo Mirani]] svargrein sem tók á því að Gladwell gæti jafnvel haft rétt fyrir sér ef aktívismi fæli eingöngu í sér setuverkföll og beinar aðgerðir og átök á götum úti. Hann bendir á að ef aktívismi er hins vegar ætlaður til að vekja fólk til umhugsunar, hafa áhrif á skoðun fólks og vera mótandi í viðhorfi um heim allan þá „verði byltingin svo sannarlega send út á [[X (samfélagsmiðill)|samfélagsmiðlinum X]],“ <ref>{{cite news|last=Mirani|first=Leo|title=Sorry, Malcolm Gladwell, the revolution may well be tweeted|url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/cifamerica/2010/oct/02/malcolm-gladwell-social-networking-kashmir|publisher=The Guardian|location=London|date=2 október 2010}}</ref> „Hashtögguð,“ <ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/courtney-c-radsch/the-revolutions-will-be-h_b_839362.html |title=The Revolutions Will Be Hashtagged: Twitter Turns 5 as the Middle East Demands Democracy|author=[[Courtney C. Radsch]]|publisher=Huffington Post| date= 29 mars 2011}}</ref> og „streymt á Youtube.“<ref>{{cite web| url = http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/03/30/the_youtube_revolutions| title = YouTube Revolutions| author = David Kenner| publisher = Foreign Policy| date = 30 mars 2011| access-date = 17 mars 2016| archive-date = 12 júní 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130612041520/http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/03/30/the_youtube_revolutions|url-status = dead}}</ref> Í mars árið 2012 ritar [[Matthew Green]] grein í [[Financial Times]], þar sem hann vísar til viðleitni til að takast á við síendurtekið ofbeldi í tengslum við [[Lord‘s Resistance Army]], að sófa-aktívistarnir sem stóðu að [[Kony 2012]] myndinni höfðu „áorkað meiru með 30 mínútna myndbandi heldur en barátta diplómata, frjálsra félagasamtaka og fréttamanna síðan átökin hófust fyrir 26 árum.“<ref>{{cite news |url= http://www.ft.com/cms/s/0/882c6c6a-6c34-11e1-8c9d-00144feab49a.html#axzz1qCwXvNMG |title=Let the Kony campaign be just the start |work= [[Financial Times]] |author= [[Matthew Green (journalist)|Matthew Green]] |date = 12 mars 2012 |accessdate=12 mars 2016}} {{innskráningar krafist}}</ref>
Þrátt fyrir niðrandi tilgang hugtaksins var gerð tengslarannsókn árið 2011, sem stýrt var af [[Georgetown University]], sem nefndist „Andstæður trúfestu málefna“ leiddi í ljós að svokallaðir sófa-aktívistar eru svo sannarlega „líklegri til að stunda virkni sem hefur tilgang.“ ."<ref name="Andresen">{{cite web|last=Andresen|first=Katya|title=Why Slacktivism is Underrated|url=https://mashable.com/2011/10/24/slactivism-cause-engagement/|accessdate=14 mars 2016}}</ref> Þar vekur athygli að „sófa-aktívistar eru tvöfalt virkari í þátttöku en þeir sem ekki stunda sófa-aktívisma í sinni virkni“ og eiga sófa-aktívistanri því meiri möguleika á að hafa áhrif á aðra.<ref name="Andresen"/> Merkjanlegur ávinningur sófa-aktívisma í að ná fram hreinum markmiðum fela í sér að útfæra sem skilvirkasta leið með sem minnstum tilkostnaði, mestu öryggi og sem umverfisvænstum hætti.<ref>url=https://bayercenter.wordpress.com/2009/09/01/in-defense-of-slacktivism/</ref>
Þessir „samfélagmeistarar“ eru færir um að tengja þátttöku á samfélagsmiðlum við svörun, auknu gagnsæi í umræðu um efnahagslega, félagslega og stjórnmálalega virkni. <ref name="Davis 2011">{{cite web|last=Davis|first=Jesse|title=Cause Marketing: Moving Beyond Corporate Slacktivism|url=http://evidencebasedmarketing.net/cause-marketing-moving-beyond-corporate-slacktivism|accessdate=November 22, 2011|date=October 27, 2011|archive-date=desember 8, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208131537/http://evidencebasedmarketing.net/cause-marketing-moving-beyond-corporate-slacktivism|url-status = dead}}</ref> Þessu hugarfari fylgdi Andrew Leonard, greinarhöfundur hjá „Salon“, þegar hann skrifaði grein um siðfræði snjallsíma og hvernig við notum þá. Þó svo snjallsímaframleiðendur gangi gegn siðareglum og öðrum mannréttindum hvetur Leonard til notkun snjallsíma á þeim forsendum að tæknin sem þeir hafa upp á að bjóða geti nýst til að berjast gegn þeim brotum sem framin eru við framleiðslu þeirra. Möguleikinn á hröðum hnattrænum samskiptum virki dreifingu þekkingar á borð við þær aðstæður sem fyrirtæki búa starfsmönnum sínum og sýna hvaða áhrif það hefur á hnattvæðinguna. Leonard bendir á að símar og spjaldtölvur geti verið mjög árangursrík verkfæri sem stuðla að breytingum sem form sófa-aktívisma þar sem þau auka á möguleikana að dreifa þekkingu, gefa fjármuni og það sem hefur mest áhrif, segja skoðun okkar á mikilvægum málefnum. <ref>Leonard, Andrew. "[https://www.salon.com/2012/02/23/there_is_no_ethical_smartphone/ There Is No Ethical Smartphone]" Saloncom RSS. Salon, 23 Febrúar 2012. Sótt 17 mars 2016</ref>
Aðrir eru mun jákvæðari á möguleika sófa-aktívisma þrátt fyrir að gera sér grein fyrir þeim gildrum sem fylgja stafrænu mótmælaformi. Zeynep Tufekci, aðstoðarprófessor við [[University of North Carolina]] og [[dósent]] við Berkman Center for Internet & Society skoðaði getu sófa-aktívisma til að hafa áhrif á samræmda hópaðgerð í mismunandi samfélagshreyfingum sem hluta af rannsóknum sem kallaðar eru [https://cyber.law.harvard.edu/events/luncheon/2013/10/tufekci Berkman Luncheon Series]. Hún bendir á að stafrænn aktívismi er öflugur vaki fyrir stækkandi samfélagslegar hreyfingar og stjórnmálafélög, auk þess að vera áhrifarík leið til að virkja upp mismunandi getu til mótmæla, með aukinni upplýsingagjöf í gegnum samskiptanet staðbundinna hópa á jaðarsvæðum. Höfundarnir segja að þó sófa-aktívistarnir séu ekki eins virkir og hinn staðfasti minnihluti þá liggi vald þeirra í fjöldanum: „samanlagt framlag þeirra til útbreiðslu andófsskilaboða er stærðargráða sem er sambærileg við þá sem eru í innsta kjarna“. ".<ref>{{cite journal|last1=Barberá|first1=P.|last2=Wang|first2=N.|last3=Bonneau|first3=R.|last4=Jost|first4=J.T.|last5=Nagler|first5=J.|last6=Tucker|first6=J.|last7=González-Bailón|first7=S.|title=The Critical Periphery in the Growth of Social Protests|journal=PLoS ONE|date=30 nóvember 2015|volume=10(11)|issue=e0143611|doi=10.1371/journal.pone.0143611|url=https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0143611|accessdate=13 mars 2016}}</ref>
Hins vegar heldur Tufekci því fram að aikin geta til að framkvæma andóf á sér þann fylgifisk að geta um leið veikt raunverulega getu til að hafa einhver áhrif þar sem sófa-aktívista getur mistekinst að ná fram þeim árangri sem ætlast er til af honum í andófinu og þannig séu líkurnar á breytingum minni. .<ref>{{cite web|url=https://cyber.law.harvard.edu/events/luncheon/2013/10/tufekci |title=Getting from No to Go: Social Media-Fueled Protest Style From Arab Spring to Gezi Protests in Turkey | Berkman Center |publisher=Cyber.law.harvard.edu |date=15 október 2013 |accessdate=12 mars 2016}}</ref>
== Gerðir sófa-aktívisma ==
=== Smelltívismi ===
Hugtakið [[smelltívismi]] er lítt þekkt í íslensku en á ensku kallast það „[[clicktivism]]“ og er það notað til að lýsa aktívistum sem nota samfélagsmiðla til að skipuleggja einhvers konar virkni á borð við fundi, mótmæli og fleira. Þannig getur skipuleggjandinn fylgst með því hversu margir higsanlega mæta með því að vísa í fjölda smella á undirskriftarlistann eða boð á viðburð.<ref>{{cite news|last=White|first=Micah|title=Clicktivism is ruining leftist activism|url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/aug/12/clicktivism-ruining-leftist-activism|publisher=Guardian|accessdate=16 mars 2016|location=London|date=12 áugust 2010}}</ref>
Sem dæmi má nefna breska aktívista hópinn [[UK Uncut]] sem notaði [[X (samfélagsmiðill)|samfélagsmiðilinn X]] og aðra vefmiðla til að skipuleggja mótmæli og aðra virkni gegn fyrirtækjum sem sökuð voru um að skjóta sér undan skattagreiðslum.<ref name="Clicktivists - a new breed of protestors">{{cite news |url=http://www.thisislondon.co.uk/lifestyle/article-23914725-the-clicktivists---a-new-breed-of-protesters.do |title=Clicktivists - a new breed of protestors' |publisher=''London Evening Standard'' Online |date=19 janúar 2011 |accessdate=15 mars 2016 |archive-date=19 febrúar 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110219093616/http://www.thisislondon.co.uk/lifestyle/article-23914725-the-clicktivists---a-new-breed-of-protesters.do |url-status = dead }}</ref> Þetta er ein útgáfa sófa-aktívisma sem í raun kemur í stað eldri samskiptaleiða varðandi mótmæli (sími, munnleg skilaboð, dreifimiðar o.s.frv.) og byggist á lifandi þátttöku, mætingu á mótmæli. Hins vegar er smelltívismi notaður til að lýsa þeim internethluta sófa-aktívismans sem byggir á undirskriftum á þar til gerðum listum á netinu eða senda tölvupóst til stjórnmálamanna eða einhvers konar stjórnarmanna fyrirtækja.
Hugmyndin á bak við smelltívismann er sú að samfélagmiðlar gera fólki kleift að sýna málefni eða samtökum stuðning á einfaldan hátt. .<ref>"What Is Clicktivism?" Clicktivist. Vefur. 10 nóvember 2014. <http://www.clicktivist.org/what-is-clicktivism/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315075541/http://www.clicktivist.org/what-is-clicktivism/ |date=2016-03-15 }}>.</ref> Megin fókus samtakanna er þar með orðinn að hækka þátttökutölur með því að krefjast sífellt minnkandi framlags meðlima eða áhorfenda<ref>White, Micah. "[http://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/12/clicktivism-ruining-leftist-activism Clicktivism Is Ruining Leftist Activism]", ''The Guardian''. 12 ágúst 2010</ref>
Smelltívismi getur einnig verið sýndur með því að fylgjast með árangri herferðar með því að skoða hversu mikið af „lækum“ hún fær. Smelltívismi leitast við að mæla stuðning, viðveru og ná til fleiri notenda án þess að fara fram á alvöru þátttöku. Sú virkni að „læka“ ljósmynd á Facebook eða smella á bænaskjal er í raun táknræn virkni þar sem hún sýnir fram á að einstaklingnum er kunnugt um stöðuna og birtir samferðamönnum sínum skoðanir og hugsanir sem þeir gætu haft um ákveðin málefni.
Gagnrýnendur smelltívismans segja að þetta nýja fyrirbæri breytir samfélagshreyfingum til þess að beita auglýsingaherferðum í stað eldri aðferða. Þar eru skilaboð sendi og smellhlutfall er skráð. Stundum eru framkvæmd [[A/B próf]]. Til að bæta mælingarnar eru skilaboðin oft smækkuð til að gera „spurningarnar auðveldari og aðgerðir einfaldari.“ Þetta í raun lágmarkar félagslegar aðgerðir og breytir fólki í lista af netföngum á póstlista án þess að vita hversu margir þeirra eru virkir.<ref>{{cite web| last=White| first=Micah| authorlink=Micah M. White| title=Rejecting Clicktivism| url=http://www.adbusters.org/blogs/blackspot-blog/rejecting-clicktivism.html| publisher=AdBusters| accessdate=13 mars 2016| archive-date=21 nóvember 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20111121120000/http://www.adbusters.org/blogs/blackspot-blog/rejecting-clicktivism.html|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite news | first = Micah| last = White | url = http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/aug/12/clicktivism-ruining-leftist-activism | title = Clicktivism is ruining leftist activism | work = [[The Guardian]] | date = 12 ágúst 2012 | accessdate = 11 mars 2016}}</ref>
Fjármögnun aðgerðahluta aktívisma hefur í seinni tíð átt sér stað með smelltívisma í gegnum netið og hafa vefir á borð við Kickstarter, Indegogo og Karolina Fund alla burði og möguleika til að nýtast í þannig fjármögnun sem byggir á því að fólk heima fyrir geti lagt fram fjármagn gegn því að fá eitthvað í staðinn - ef vill. Á ensku kallast þetta „crowdfunding.“
==== Íslenskur smelltívismi ====
Í apríl 2016 var sýndur í [[Kastljós | Kastljósi]] Ríkissjónvarpsins þáttur sem byggður var á gögnum sem fyrirtækið [[Reykjavík Media]] viðaði að sér og vann úr. Fyrir þáttinn hafði verið sett af stað söfnun á söfnunarsíðunni [[Karolina Fund]] til að standa að rekstri Reykjavík Media. Lítið safnaðist fyrir þáttinn en í kjölfar hans tók söfnunin kipp og á 12 tímum höfðu safnast þær 40.000 evrur sem fyrirtækið hafði ætlað sér að safna. Söfnunin hélt áfram og skilaði fyrirtækinu á annan tug milljóna í rekstrarfé.<ref>https://www.karolinafund.com/project/view/1080</ref>
=== Góðgerðastarfsemi ===
Góðgerðatengdum sófa-aktívisma má lýsa sem aðgerðum sem styðja ákveðin málefni sem krefjast lítils framlags af hálfu einstaklingsins. Dæmi um góðgerðatengdan sófa-aktívisma á netinu getur verið að skrifa stöðufærslu á Facebook sem hvetur til að „læka“ við síðu góðgerðastarfs á [[Facebook]], senda [[X (samfélagsmiðill)|samfélagsmiðlinum X]]skilaboð eða jafnvel að endursenda twitterskilaboð frá góðgerðasamtökum með styrktarbeiðni, skrifa undir bænaskjöl eða undirskriftalista, senda og deila [[Youtube]] myndböndum um málefnið o.s.frv. Það er hægt að deila um það hvort einstaklingur sem ekki „lækar“ myndina til að aðstoða þá þurfandi, líði betur með sjálfan sig og líði þannig að þeir hafi gert eitthvað jákvætt fyrir einstaklinginn eða vettvanginn sem um ræðir. Vinsældir fyrirbærisins hafa aukist mikið hvort sem fólk ætli seér að ferðast til að hjálpa fólki sem hefur það ekki eins gott eða bara með því að „læka“ fjölmarga pósta á Facebook með það að augnamiði að hjálpa einstaklingnum á myndinni. Dæmi um það er [[Kony 2012]] herferðin sem sprakk út í skamman tíma á samfélagsmiðlum í mars árið 2012. <ref>{{cite news|last=Cross|first=Allison|title=Hunt for Ugandan war criminal Joseph Kony video goes viral|url=http://news.nationalpost.com/2012/03/07/hunt-for-ugandan-war-criminal-joseph-kony-video-goes-viral/|accessdate=14 mars 2016|newspaper=National Post|date=7 mars 2012}}</ref>
Dæmi um góðgerða sófa-aktívisma utan internetsins gætu verið armbönd sem vekja athygli á málefni og varningur sem tengist stuðningi við einhver málefni, samanber [[rauða fjöðrin]] sem [[Lions]] hreyfingin hefur selt, [[álfurinn]] frá [[SÁÁ]] og [[Neyðarkallinn]] sem [[Landsbjörg]] og aðrar björgunarsveitir selja.
Hugtakið sófa-aktívismi er stundum notað til að lýsa viðbrögðum heimsins við jarðskjálftunum á Haiti 2010. Rauða krossinum tókst að safna 5 milljónum bandaríkjadala á 2 dögum í gegnum smáskilaboða söfnun.<ref name="CNNPeteCashmore">{{cite news | url = http://articles.cnn.com/2010-01-14/tech/cashmore.haiti.earthquake.relief.technology_1_social-media-twitter-and-facebook-text-haiti/2?_s=PM:TECH | date = 14 janúar 2010 | accessdate = 14 mars 2016 | last = Cashmore | first = Pete | publisher = CNN | title = Haiti quake relief: How technology helps | archive-date = 17 janúar 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100117072522/http://articles.cnn.com/2010-01-14/tech/cashmore.haiti.earthquake.relief.technology_1_social-media-twitter-and-facebook-text-haiti/2?_s=PM:TECH | url-status = dead }}</ref> Samfélagsmiðlum var beitt til að dreifa skilaboðum um jarðskjálftann. Daginn eftir skjálftann sagði [[CNN]] frá fjórum Twitterskilaboðum sem voru mest „lækuð“ þann daginn og tengdust þau öll jarðskjálftanum á Haiti. <ref name="CNNPeteCashmore" />
=== Góðgerðir sem virðisauki við vörukaup ===
Aðgerðin að kaupa vörur sem benda á stuðning við ákveðið málefni og auglýsa það að ákveðið hlutfall af kaupverðinu fari til þess góðgerðamálefnis. Í sumum tilvikum er gjafafénu skipti milli nokkurra eininga innan einna samtaka sem í orði hjálpar málefninu á nokkrum svæðum. Gagnrýnin á þessa aðferði virðist beinast helst að dreifingu gjafafjársins. Dæmi um þetta er [[Product Red]] herferðin þar sem neytendur gátu keypt rauð-merktar útgáfur af algengum vörum með því fororði að ákveðið fjármagn færi í baráttuna gegn [[AIDS |alnæmi]] og HIV.
Sófa-aktívistar eru einnig þekktir fyrir að kaupa vörur af fyrirtækjum sem hafa í gegnum tíðina styrkt ríkulega við ákveðin góðgerðamálefni. Það myndi flokkast sem áætlaður aktívismi þar sem í raun er aldrei hægt að reiða sig á stuðninginn ef ekkert ákveðið verkefni liggur að baki. Sem dæmi þá gæti sófa-aktívistinn keypt sér [[Ben and Jerry‘s]] ís vegna þess að stofnendur þess veittu talsverðu fé til góðgerðamála og létu vita vel af þessari samfélagsábyrgð sinni.<ref>{{cite journal|last=Mangold|first=W.|author2=David Faulds |title=Social media: The new hybrid element of the|journal=Business Horizons|year=2009|síður=357–365}}</ref>
=== Stjórnmál ===
Ákveðin gerð sófa-aktívisma bera með sér stjórnmálaleg markmið eins og að auka við stuðning í forsetaframboði eða skrifa undir undirskriftalista á netinu sem miðar að því að hafa áhrif á stjórnvaldsákvarðanir.
Vefurinn [[Change.org]] var sagður hafa orðið fyrir árásum kínverskra hakkara sem áttu að hafa yfirtekið hann í apríl 2011. Change.org sögðu að í raun hefðu hakkararnir „haft þörf fyrir að taka vefinn niður og verði að líta á það sem eins konar sáttmála um ört vaxandi vinsældir Change.org og réttlætingu á bænaskjalinu: Leysið [[Ai Weiwei]] úr haldi.“ ]]."<ref>{{cite web|author=Daniel|title=Chinese Hackers Vindicate "Slacktivism"|url=http://projectquinn.com/chinese-hackers-vindicate-slacktivism/|publisher=ProjectQuinn|access-date=2016-03-17|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202111524/http://projectquinn.com/chinese-hackers-vindicate-slacktivism/|url-status = dead}}</ref> Ai Weiwei, þekktur mannréttinda aktívisti var handtekinn af kínverskum yfirvöldum í apríl 2011 og leystur úr haldi 22. Júní 2011 í Beijing. Þetta var túlkað sem sigur Change.org vegna netherferðar og bænaskjals sem krafðist laustnar Ai á téðri vefsíðu.
=== Samúð ===
Samúðardrifinn sófa-aktívisma má finna sérstaklega á samfélagmiðlum á borð við Facebook þar sem notendur geta „lækað“ síður til að styðja við málstað eða sýna þurfandi fólki stuðning. Í þessari gerð sófa-aktívisma er að skipta um einkennismyndir á svæðum sínum á samfélagsmiðlunum þar sem samferðamönnum er sýnt að viðkomandi sé ekki sama um þann málstað.<ref>{{cite news |last=Pappas |first=Stephanie |title=French Flags on Facebook: Does Social Media Support Really Matter? |work=LiveScience |publisher=Purch |date=18 nóvember 2015 |accessdate=17 mars 2016 }}</ref> Dæmi um það eru skotárásirnar í París í nóvember 2015 þegar í kjölfarið settu fjölmargir Facebook notendur franska fánann yfir einkennismynd sína eða teiknaða mynd af Eiffel turninum. Virkni af þessu tagi er talin koma að einhverju marki í stað þess að vera með barmmerki til að sýna samstöðu en þess ber að geta að myndskipti kosta ekkert en barmmerkin eru jafnan seld til fjármögnunar á verkefninu.
Innan samúðar sófa-aktívisma sjást oft myndir af ungum börnum, dýrum eða fólki sem virðist vera hálparþurfi á einhvern máta þannig að reyna að hafa áhrif á áhorfandann með sterkari tilfinningu fyrir málstaðnum. Notkun barna í herferðum á þennan hátt virðist yfirleitt vera áhrifaríkast til að ná til sem flestra.
Dæmi um samúðar sófa-aktívisma er herferð sænska dagblaðsins [[Aftonbladet]] „Vi Gillar Olika“ (Okkur líkar við mismunandi). <ref>{{cite web|url=http://www.aftonbladet.se/vigillarolika/ |title=Vi gillar olika | Aftonbladet |publisher=Aftonbladet.se |date=18 janúar 2014 |accessdate=9 mars 2016}}</ref> Þessi herferð var sett af stað gegn útlendingahatri og rasisma sem var mjög mikið hitamál árið 2010 þar í landi. Aðal tákn herferðarinnar var opinn lófi með textanum „Vi Gillar Olika“ sem var fengið úr herferð frönsku samtakanna [[SOS Racisme]] ''Touche pas à mon Pote'' árið 1985. <ref>[[:sv:Rör inte min kompis]]</ref><ref>{{cite web |author=Rör inte min kompis |url=http://www.rorinteminkompis.se/historia |title=Rör inte min kompis {{!}} Historia | |publisher=rorinteminkompis.se |date=2010 |accessdate=14 mars 2016 |archive-date=26 janúar 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160126192910/http://rorinteminkompis.se/historia |url-status=dead }}</ref>
Annað dæmi sem má nefna var í kjölfar morðana í Útey við Osló árið 2011 þegar 77 manns voru myrt. Notendur á Facebook settu norska fánann á einkennismynd sína líkt og gerðist með Parísarmorðin 2015. Þessi herferð náði eyrum sænska miðjuflokksins sem hvatti fólk eindregið til að setja norska fánann í einkennismynd sína til að sýna stuðning.<ref>{{cite web |author=Namn obligatorisk |url=http://moderaterna.net/upplands-bro/2011/07/25/deltagande-med-det-norska-folket/ |title=Deltagande med det norska folket | Moderaterna i Upplands-Bro |publisher=Moderaterna.net |date=júlí 2011 |accessdate=11 mars 2016 |archive-date=4 mars 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001051/http://moderaterna.net/upplands-bro/2011/07/25/deltagande-med-det-norska-folket/ |url-status = dead }}</ref>
== Dæmi ==
===Kony 2012===
Kony 2012 var herferð á vegum Invisible Children í formi 28 mínútna myndbands um þá hættulegu stöðu sem mörg börn í Afríku væru komi í vegna ofríkis Joseph Kony, leiðtoga [[Lord‘s Resistance Army]] (LRA). LRA samtökin voru talin hafa rænt nærri 60.000 börnum og heilaþvegið drengi til þess að fara í skotbardaga og stúlkurnar voru gerðar að kynlífsþrælum.<ref>Curtis, Polly, and Tom McCarthy. "[http://www.theguardian.com/politics/reality-check-with-polly-curtis/2012/mar/08/kony-2012-what-s-the-story Kony 2012: What's the Real Story?]", ''The Guardian''. 8 mars 2012. Vefur 13 mars 2016</ref>
Herferðin var notuð sem tilraun til að sjá hvort myndband á netinu gæti náð svo stórum fylgjendahópi að það gæti gert stríðsglæpamanninn Joseph Kony frægan. Myndbandið varð á þeim tíma það sem fengið hafði örasta útbreiðslu og náði 100 milljónum áhorfa á 6 dögum. Herferðin jók verulega á vitund fólks og náði bæði til alþjóðlegra leiðtoga sem og hins almenna borgara.
Viðbrögð og þátttaka í þessari herferð staðfestir að um sófa-aktívisma í góðgerðaskyni sé að ræða miðað við það hversu margir áhorfendur brugðust við því. Velgengni þessarar herferðar hefur verið rakin að mestu til þess hversu margir horfðu á myndbandið frekar en það fjármagn sem barst í söfnunina. Eftir að hafa horft á myndbandið fundu margir þörf hjá sér að bregðast við á einhvern hátt. Þeirra viðbrögð voru þó í flestum tilvikum að dreifa myndbandinu og sýna þannig stuðning í verki.
Lýsing Sarah Kendzior hjá Aljazeera:
<blockquote>
„Myndbandið virðist staðfesta dramatík sófa-aktívistanna: Áhorfendur gerðu sér ekki grein fyrir flóknum milliríkjadeilum sem gerðar eru að hálfgerðum hetjuskap með því að horfa á myndband, kaupa armband eða hengja upp veggspjald. Talsmenn Invisible Children herferðarinnar mótmæltu því að ásetningur þeirra að ná Kony hafi verið einlægur, viðbrögð þeirra við myndinni voru ósvikin – og að meirihluti þeirra sem studdu myndina hafi gert kröfu um að Joseph Kony sem hljóti að teljast jákvæð þróun í málflutningi á sviði mannréttinda.“<ref>Kendzior, Sarah. "[https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2012/04/201244114223946160.html The Subjectivity of Slacktivism]", ''Aljazeera'', 5 apríl 2012, sótt 12 mars 2016</ref>
</blockquote>
=== Ránið á 276 stúlkum í Chibok ===
Vikurnar sem liðu eftir að 276 stúlkum var rænt af [[Boko Haram]], í bænum Chibok í Nígeríu, hafði „hashtaggið“ #BringBackOurGirls náð miklu flugi á [[X (samfélagsmiðill)|samfélagsmiðlinum X]] og endaði með því að gjörvöll heimsbyggðin sem á annað borð gat notfært sér Twitter sagði söguna af stúlkunum brottnumdu <ref name = sell>{{cite news|last1=Abubakar|first1=Aminu|title='I will sell them,' Boko Haram leader says of kidnapped Nigerian girls|url=https://www.cnn.com/2014/05/05/world/africa/nigeria-abducted-girls/|accessdate=5 May 2014|agency=CNN|date=5 May 2014|first2=Josh|last2=Levs}}</ref> og þann 11. maí voru Twitterfærslurnar orðnar 2,3 milljónir. Ein af þessum færslum sem vöktu athygli á málinu kom frá sjálfri forsetafrú Bandaríkjanna, [[Michelle Obama]] þar sem hún hélt á skilti með „hashtagginu“ og birt á opinberum Twitter vegg hennar.<ref>{{cite web|last=Litoff|first=Alyssa|title=International 'Bring Back Our Girls' Becomes Rallying Cry for Kidnapped Nigerian Schoolgirls|url=https://abcnews.go.com/International/bring-back-girls-rallying-cry-kidnapped-nigerian-schoolgirls/story?id=23611012|publisher=[[ABC News]]|accessdate=17 mars 2016|date=6 maí 2014}}</ref> Gerður hefur verið samanburður á #BringBackOurGirls herferðinni og Kony 2012 herferðinni. <ref>https://www.slate.com/blogs/the_world_/2014/05/20/the_depressing_reason_why_hashtag_campaigns_like_stopkony_and_bringbackourgirls.html</ref> Herferðin árið 2014 var skilgreind sem sófa-aktívismi af einhverjum gagnrýnendum, sérstaklega þegar vikur og mánuðir liðu án þess að nokkur árangur næðist við að ná til baka hinum brottnumdu stúlkum. <ref>http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/05/06/is-bringbackourgirls-helping/</ref><ref>http://www.huffingtonpost.com/2014/09/14/nigeria-girls-kidnapped-5-months_n_5791622.html</ref>
Mkeki Mutah, frændi einnar af stúlkunum 276 sagði:
<blockquote>
„Það er til orðatiltæki sem segir: „Aðgerðir hafa meiri mátt en orð.“ Leiðtogar heimsins stigu fram og buðu fram aðstoð sína við að endurheimta stúlkurnar en við heyrum ekkert frá þeim. Spurningin sem mig langar til að spyrja er: Af hverju? Ef þeir vissu að þeir myndu ekki gera neitt þá hefðu þeir ekki gefið þetta loforð. En með því að stíga fram og segja heiminum þetta sé ég að þetta er pólitískur leikur, sem þetta ætti ekki að vera gagnvart stúlkunum.“ <ref>https://www.aljazeera.com/indepth/features/2014/10/abandonment-bring-back-our-girls-2014101494119446698.html</ref>
</blockquote>
=== Ill meðferð katta á mynd 2014 ===
Árið 2014 birtist á Twitter mynd af fjölda katta sem bundnir voru við óárennilegar grindur í tilraunastofu og myndatextinn var: „Endursendu á Twitter ef þú ert andvíg(ur) dýraprófunum.“ Yfir 5.000 manns deildu skilaboðunum, án þess að gera sér grein fyrir því að myndin var eingöngu misnotkun af hálfu [[rafbarbara]] (net hryðjuverkamanni, e. hoaxer). Rafbarbarinn stal myndinni frá fréttasíðunni Gainesville Sun. Köttunum á myndinni hafði verið bjargað frá dýraníðingi sem safnaði að sér dýrum. Dýralækna nemar í [[University of Florida]] höfðu verið að undirbúa kettina til að gefa þá á góð heimili með því að þrífa þá með vatni og hlúa að dýrunum. <ref name="Slacktivism: Raising Awareness" />
=== Don't F with cats 2019 ===
Árið 2019 komu út heimildaþættir [[Don't F**k With Cats: Hunting an Internet Killer]] sem fjalla um þá spurningu hvort aukin athygli á misgjörðamanni getur hvatt hann til frekari illverka.
<blockquote>Í þáttunum er rakin saga manns sem í upphafi myndar það þegar hann kæfir kettlinga í plastpoka. [[Virkir í athugasemdum]] bjuggu til hóp á [[Facebook]] og hann stækkaði ört. Meðlimir hópsins fóru í rannsóknarvinnu og aðstoðuðu lögreglu við rannsókn málsins. Þetta ferli varð mjög skýrt dæmi um það hvernig sófa-aktívismi getur skapað múgsefjun án sannana en um leið hvernig sófa-aktívismi getur aðstoðað við lausn mála.
</blockquote>
== Sjá einnig ==
* [[Aktívismi]]
* [[Neytendaaðgerðastefna]]
==Tilvísanir ==
{{Reflist|30em}}
== Tenglar ==
* Feder, Barnaby. (29. maí, 2002) "[http://www.nytimes.com/2002/05/29/nyregion/they-weren-t-careful-what-they-hoped-for.html They Weren't Careful What They Hoped For]" ''The New York Times''.
* Phan, Monty. (27. febrúar, 2001) [http://www.newsday.com/news/on-the-net-slacktivism-do-gooders-flood-in-boxes-1.386542 "On the Net, 'Slacktivisim'/Do-Gooders Flood In-Boxes."] ''Newsday''. Page A.08.
* [http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2005/mar/06/ethicalliving Observer Magazine: Armchair Warrior]
* [http://neteffect.foreignpolicy.com/posts/2009/05/19/the_brave_new_world_of_slacktivism ''Foreign Policy'' magazine: The brave new world of slacktivism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903105639/http://neteffect.foreignpolicy.com/posts/2009/05/19/the_brave_new_world_of_slacktivism |date=2011-09-03 }}
* Peña-López, I. (2013). "[https://ictlogy.net/bibliography/reports/projects.php?idp=2455 Casual Politics: From slacktivism to emergent movements and pattern recognition]"
== Heimild ==
* {{wpheimild|tungumál=en|titill=Slacktivism|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2016}}
[[Flokkur:Félagsvísindi]]
[[Flokkur:Stjórnmálafræði]]
[[Flokkur:Aðgerðastefna]]
tg3qonv1oc58m7yuqxyqs6lr6m47lf8
Picea breweriana
0
136477
1975891
1781686
2026-08-19T11:23:41Z
MyraMidnight
41218
breyti orðalagi til að nefna þekkt heiti á dönsku, greinin er þýdd frá dönsku wikipedia
1975891
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| colour = lightgreen
| name = Hengigreni
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{cite journal | author = Nelson, J. | author2 = Farjon, A. |name-list-style = amp | title = ''Picea breweriana'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2013 | page = e.T34049A2841277 | publisher = [[IUCN]] | date = 2013 | url = http://www.iucnredlist.org/details/34049/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T34049A2841277.en | access-date = 9 January 2018}}</ref>
| image = Picea_breweriana_-_tree.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Jurtaríki]] ''(Plantae)''
| divisio = [[Berfrævingar]] ''(Pinophyta)''
| classis = [[Barrtré]] ''(Pinopsida)''
| ordo = ''[[Pinales]]''
| familia = [[Þallarætt]] (Pinaceae)
| genus = [[Greni]] ''(Picea)''
| species = P. breweriana
| binomial = Picea breweri
| binomial_authority = [[Sereno Watson|S.Watson]]
| range_map = Picea breweriana range map 2.png
| range_map_caption = Útbreiðslusvæði ''Picea breweriana''
| range_map2 = Picea breweriana range map 5.png
| range_map2_caption = Nærmynd af útbreiðslusvæði ''Picea breweriana''
| synonyms =
* ''Picea pendula'' S.Watson
* ''Pinus breweriana'' (S.Watson) Voss <ref>{{cite web |url= http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2563436 |title= ''Picea breweriana'' |format= |work= [[The Plant List]] |access-date= 26 march 2015 |archive-date= 7 febrúar 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190207015721/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2563436 |url-status=dead }}</ref>
}}
''Picea breweriana'' (þekkt á [[Danska|dönsku]] sem '''Hengigreni''' '''Brewers-greni''' eða '''Sorgargreni''') er meðalstórt, sígrænt [[barrtré]] með breiðan, keilulaga vöxt. Megingreinarnar eru fyrst láréttar, en seinna verða þær sveigðar uppávið með lóðréttum hliðargreinum.
== Lýsing ==
[[Börkur|Börkurinn]] er fyrst ljós rauðbrúnn með fín hár. Seinna verður hann gráleitur með ljósum blettum. Gamlar greinar og stofnar fá dökk gráfjólubláan börk með afflettum, kringlóttum plötum. Knúpparnir eru egglaga og ljósbrúnir með rauðleitri hæringu.
Barrnálarnar eru framstæðar, þunnar og flatar, djúp dökkgrænar að ofan og með tvær hvítar rendur að neðan. Karlblómin eru saman í reklum við endann á sprotunum. Kvenblómin eru dökkrauð og eru hangandi á greinum í toppi trésins. [[Könglar|Könglarnir]] eru sívalir með ávalt, íhvolft hreistur (nokkurnveginn eins og hjá [[brúngreni]]), eru þeir fyrst rauðir svo ljós rauðbrúnir við þroska.
Rótarkerfið er frekar flatt og grunnstætt með kröftugum, frekar útbreiddum meginrótum. Plöntur sem eru til sölu í Danmörku eru oftast ágræddar á rót af rauðgreni.
<gallery>
Picea breweriana02.jpg|''Picea breweriana'' í garði í Belgíu.
Picea breweriana - weeping twigs3.jpg|Grein með hangandi smágreinum.
Picea breweriana leaf2.jpg|Barr og brum á árssprota.
Picea breweriana (flowers)3.jpg|Karlreklar.
Picea breweriana cones01.jpg|Grein með blómum.
</gallery>
== Útbreiðsla og búsvæði ==
Hengigreni er upprunnið frá vestanverðri Norður-Ameríku, þar sem það vex í Klamath-Siskiyou skógunum ( [[WWF]]-búsvæði) í suðvestur-[[Oregon]] og norðvestur-[[Kalifornía|Kaliforníu]]. Þar er tegundin í 500-2.300 metra hæð í basískum jarðvegi ásamt [[Arctostaphylos patula]] , [[Quercus sadleriana]], [[Calocedrus decurrens]], [[Ceanothus prostratus]], [[Pinus ponderosa]], [[Pinus jeffreyi]], [[Abies grandis]], [[Abies concolor]], [[Chimaphila umbellata]], [[Cornus nuttallii]] og [[Taxus brevifolia]]<ref>[http://science.nature.nps.gov/im/units/klmn/Monitoring/Documents/PhaseIII/Appendix_F_phase3_final_pdf.pdf National Park Service: ''Klamath Network''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017070126/http://science.nature.nps.gov/im/units/klmn/Monitoring/Documents/PhaseIII/Appendix_F_phase3_final_pdf.pdf |date=2011-10-17 }} á ensku</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
==Viðbótar lesning==
* [https://web.archive.org/web/20101208042642/http://www.conifers.org/pi/pic/breweriana.htm Gymnosperm Database]
* [http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/Volume_1/picea/breweriana.htm US Forest Service Silvics Manual] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904120740/http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/Volume_1/picea/breweriana.htm |date=2010-09-04 }}
* [http://www.fs.fed.us/r6/siskiyou/lang_bre.htm US Forest Service - Frank Lang's Nature Notes]
* [http://www.pinetum.org/cones/PCbreweriana.jpg Arboretum de Villardebelle - photo of cone]
# Abrams, L. 1923. Ferns to Birthworts. 1: 1–557. In L.R. Abrams (ed.) Ill. Fl. Pacific States. Stanford University Press, Stanford.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. Fl. N. Amer. 2: i–xvi, 1–475.
# Jepson, W. L. 1909. Fl. Calif. vol. 1. 578 pp. Cunningham, Curtiss & Welch, San Francisco.
# Munz, P. A. & D. D. Keck. 1959. Cal. Fl. 1–1681. University of California Press, Berkeley.
{{commonscat|Picea breweriana}}
{{wikilífverur|Picea breweriana}}
{{stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Greni]]
[[Flokkur:Þallarætt]]
i0qd53xf3v561c278nnyhszm19e5kv9
1975892
1975891
2026-08-19T11:25:48Z
MyraMidnight
41218
bæti við danskri stafsetningu
1975892
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| colour = lightgreen
| name = Hengigreni
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{cite journal | author = Nelson, J. | author2 = Farjon, A. |name-list-style = amp | title = ''Picea breweriana'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2013 | page = e.T34049A2841277 | publisher = [[IUCN]] | date = 2013 | url = http://www.iucnredlist.org/details/34049/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T34049A2841277.en | access-date = 9 January 2018}}</ref>
| image = Picea_breweriana_-_tree.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Jurtaríki]] ''(Plantae)''
| divisio = [[Berfrævingar]] ''(Pinophyta)''
| classis = [[Barrtré]] ''(Pinopsida)''
| ordo = ''[[Pinales]]''
| familia = [[Þallarætt]] (Pinaceae)
| genus = [[Greni]] ''(Picea)''
| species = P. breweriana
| binomial = Picea breweri
| binomial_authority = [[Sereno Watson|S.Watson]]
| range_map = Picea breweriana range map 2.png
| range_map_caption = Útbreiðslusvæði ''Picea breweriana''
| range_map2 = Picea breweriana range map 5.png
| range_map2_caption = Nærmynd af útbreiðslusvæði ''Picea breweriana''
| synonyms =
* ''Picea pendula'' S.Watson
* ''Pinus breweriana'' (S.Watson) Voss <ref>{{cite web |url= http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2563436 |title= ''Picea breweriana'' |format= |work= [[The Plant List]] |access-date= 26 march 2015 |archive-date= 7 febrúar 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190207015721/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2563436 |url-status=dead }}</ref>
}}
''Picea breweriana,'' þekkt m.a. á [[Danska|dönsku]] sem '''Hengigreni''' (Hængegran) eða '''Sorgargreni''' (Sørgegran), er meðalstórt, sígrænt [[barrtré]] með breiðan, keilulaga vöxt. Megingreinarnar eru fyrst láréttar, en seinna verða þær sveigðar uppávið með lóðréttum hliðargreinum.
== Lýsing ==
[[Börkur|Börkurinn]] er fyrst ljós rauðbrúnn með fín hár. Seinna verður hann gráleitur með ljósum blettum. Gamlar greinar og stofnar fá dökk gráfjólubláan börk með afflettum, kringlóttum plötum. Knúpparnir eru egglaga og ljósbrúnir með rauðleitri hæringu.
Barrnálarnar eru framstæðar, þunnar og flatar, djúp dökkgrænar að ofan og með tvær hvítar rendur að neðan. Karlblómin eru saman í reklum við endann á sprotunum. Kvenblómin eru dökkrauð og eru hangandi á greinum í toppi trésins. [[Könglar|Könglarnir]] eru sívalir með ávalt, íhvolft hreistur (nokkurnveginn eins og hjá [[brúngreni]]), eru þeir fyrst rauðir svo ljós rauðbrúnir við þroska.
Rótarkerfið er frekar flatt og grunnstætt með kröftugum, frekar útbreiddum meginrótum. Plöntur sem eru til sölu í Danmörku eru oftast ágræddar á rót af rauðgreni.
<gallery>
Picea breweriana02.jpg|''Picea breweriana'' í garði í Belgíu.
Picea breweriana - weeping twigs3.jpg|Grein með hangandi smágreinum.
Picea breweriana leaf2.jpg|Barr og brum á árssprota.
Picea breweriana (flowers)3.jpg|Karlreklar.
Picea breweriana cones01.jpg|Grein með blómum.
</gallery>
== Útbreiðsla og búsvæði ==
Hengigreni er upprunnið frá vestanverðri Norður-Ameríku, þar sem það vex í Klamath-Siskiyou skógunum ( [[WWF]]-búsvæði) í suðvestur-[[Oregon]] og norðvestur-[[Kalifornía|Kaliforníu]]. Þar er tegundin í 500-2.300 metra hæð í basískum jarðvegi ásamt [[Arctostaphylos patula]] , [[Quercus sadleriana]], [[Calocedrus decurrens]], [[Ceanothus prostratus]], [[Pinus ponderosa]], [[Pinus jeffreyi]], [[Abies grandis]], [[Abies concolor]], [[Chimaphila umbellata]], [[Cornus nuttallii]] og [[Taxus brevifolia]]<ref>[http://science.nature.nps.gov/im/units/klmn/Monitoring/Documents/PhaseIII/Appendix_F_phase3_final_pdf.pdf National Park Service: ''Klamath Network''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017070126/http://science.nature.nps.gov/im/units/klmn/Monitoring/Documents/PhaseIII/Appendix_F_phase3_final_pdf.pdf |date=2011-10-17 }} á ensku</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
==Viðbótar lesning==
* [https://web.archive.org/web/20101208042642/http://www.conifers.org/pi/pic/breweriana.htm Gymnosperm Database]
* [http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/Volume_1/picea/breweriana.htm US Forest Service Silvics Manual] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904120740/http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/Volume_1/picea/breweriana.htm |date=2010-09-04 }}
* [http://www.fs.fed.us/r6/siskiyou/lang_bre.htm US Forest Service - Frank Lang's Nature Notes]
* [http://www.pinetum.org/cones/PCbreweriana.jpg Arboretum de Villardebelle - photo of cone]
# Abrams, L. 1923. Ferns to Birthworts. 1: 1–557. In L.R. Abrams (ed.) Ill. Fl. Pacific States. Stanford University Press, Stanford.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. Fl. N. Amer. 2: i–xvi, 1–475.
# Jepson, W. L. 1909. Fl. Calif. vol. 1. 578 pp. Cunningham, Curtiss & Welch, San Francisco.
# Munz, P. A. & D. D. Keck. 1959. Cal. Fl. 1–1681. University of California Press, Berkeley.
{{commonscat|Picea breweriana}}
{{wikilífverur|Picea breweriana}}
{{stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Greni]]
[[Flokkur:Þallarætt]]
063piorueqhdxy5vt03e0xrj5e075x9
1975897
1975892
2026-08-19T11:37:00Z
MyraMidnight
41218
breyti til svo að þar sem danmörk er nefnt bæti ég við hvað tréð kallast á dönsku, færi það þannig úr inngangi
1975897
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| colour = lightgreen
| name = Hengigreni
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{cite journal | author = Nelson, J. | author2 = Farjon, A. |name-list-style = amp | title = ''Picea breweriana'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2013 | page = e.T34049A2841277 | publisher = [[IUCN]] | date = 2013 | url = http://www.iucnredlist.org/details/34049/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T34049A2841277.en | access-date = 9 January 2018}}</ref>
| image = Picea_breweriana_-_tree.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Jurtaríki]] ''(Plantae)''
| divisio = [[Berfrævingar]] ''(Pinophyta)''
| classis = [[Barrtré]] ''(Pinopsida)''
| ordo = ''[[Pinales]]''
| familia = [[Þallarætt]] (Pinaceae)
| genus = [[Greni]] ''(Picea)''
| species = P. breweriana
| binomial = Picea breweri
| binomial_authority = [[Sereno Watson|S.Watson]]
| range_map = Picea breweriana range map 2.png
| range_map_caption = Útbreiðslusvæði ''Picea breweriana''
| range_map2 = Picea breweriana range map 5.png
| range_map2_caption = Nærmynd af útbreiðslusvæði ''Picea breweriana''
| synonyms =
* ''Picea pendula'' S.Watson
* ''Pinus breweriana'' (S.Watson) Voss <ref>{{cite web |url= http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2563436 |title= ''Picea breweriana'' |format= |work= [[The Plant List]] |access-date= 26 march 2015 |archive-date= 7 febrúar 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190207015721/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2563436 |url-status=dead }}</ref>
}}
'''Brewers-greni''' (fræðiheiti: ''Picea breweriana'') er meðalstórt, sígrænt [[barrtré]] með breiðan, keilulaga vöxt. Megingreinarnar eru fyrst láréttar, en seinna verða þær sveigðar uppávið með lóðréttum hliðargreinum.
== Lýsing ==
[[Börkur|Börkurinn]] er fyrst ljós rauðbrúnn með fín hár. Seinna verður hann gráleitur með ljósum blettum. Gamlar greinar og stofnar fá dökk gráfjólubláan börk með afflettum, kringlóttum plötum. Knúpparnir eru egglaga og ljósbrúnir með rauðleitri hæringu.
Barrnálarnar eru framstæðar, þunnar og flatar, djúp dökkgrænar að ofan og með tvær hvítar rendur að neðan. Karlblómin eru saman í reklum við endann á sprotunum. Kvenblómin eru dökkrauð og eru hangandi á greinum í toppi trésins. [[Könglar|Könglarnir]] eru sívalir með ávalt, íhvolft hreistur (nokkurnveginn eins og hjá [[brúngreni]]), eru þeir fyrst rauðir svo ljós rauðbrúnir við þroska.
Rótarkerfið er frekar flatt og grunnstætt með kröftugum, frekar útbreiddum meginrótum. Plöntur sem eru til sölu í [[Danmörk|Danmörku]] eru oftast ágræddar á rót af rauðgreni, og er tréð þekkt þar sem Hengigreni (Hængegran) eða Sorgargreni (Sørgegran).
<gallery>
Picea breweriana02.jpg|''Picea breweriana'' í garði í Belgíu.
Picea breweriana - weeping twigs3.jpg|Grein með hangandi smágreinum.
Picea breweriana leaf2.jpg|Barr og brum á árssprota.
Picea breweriana (flowers)3.jpg|Karlreklar.
Picea breweriana cones01.jpg|Grein með blómum.
</gallery>
== Útbreiðsla og búsvæði ==
Tréð er upprunnið frá vestanverðri Norður-Ameríku, þar sem það vex í Klamath-Siskiyou skógunum ( [[WWF]]-búsvæði) í suðvestur-[[Oregon]] og norðvestur-[[Kalifornía|Kaliforníu]]. Þar er tegundin í 500-2.300 metra hæð í basískum jarðvegi ásamt [[Arctostaphylos patula]] , [[Quercus sadleriana]], [[Calocedrus decurrens]], [[Ceanothus prostratus]], [[Pinus ponderosa]], [[Pinus jeffreyi]], [[Abies grandis]], [[Abies concolor]], [[Chimaphila umbellata]], [[Cornus nuttallii]] og [[Taxus brevifolia]]<ref>[http://science.nature.nps.gov/im/units/klmn/Monitoring/Documents/PhaseIII/Appendix_F_phase3_final_pdf.pdf National Park Service: ''Klamath Network''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017070126/http://science.nature.nps.gov/im/units/klmn/Monitoring/Documents/PhaseIII/Appendix_F_phase3_final_pdf.pdf |date=2011-10-17 }} á ensku</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
==Viðbótar lesning==
* [https://web.archive.org/web/20101208042642/http://www.conifers.org/pi/pic/breweriana.htm Gymnosperm Database]
* [http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/Volume_1/picea/breweriana.htm US Forest Service Silvics Manual] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904120740/http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/Volume_1/picea/breweriana.htm |date=2010-09-04 }}
* [http://www.fs.fed.us/r6/siskiyou/lang_bre.htm US Forest Service - Frank Lang's Nature Notes]
* [http://www.pinetum.org/cones/PCbreweriana.jpg Arboretum de Villardebelle - photo of cone]
# Abrams, L. 1923. Ferns to Birthworts. 1: 1–557. In L.R. Abrams (ed.) Ill. Fl. Pacific States. Stanford University Press, Stanford.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. Fl. N. Amer. 2: i–xvi, 1–475.
# Jepson, W. L. 1909. Fl. Calif. vol. 1. 578 pp. Cunningham, Curtiss & Welch, San Francisco.
# Munz, P. A. & D. D. Keck. 1959. Cal. Fl. 1–1681. University of California Press, Berkeley.
{{commonscat|Picea breweriana}}
{{wikilífverur|Picea breweriana}}
{{stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Greni]]
[[Flokkur:Þallarætt]]
iexay0yii5952aibl9helrz1growah5
Strandsmári
0
137542
1975829
1939112
2026-08-18T20:05:01Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975829
wikitext
text/x-wiki
{{taxobox
| image = TrifoliumFragiferum2.jpg
| image_caption = Þroskað blóm strandsmára
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'')
| ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'')
| familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'')
| subfamilia = ''[[Faboideae]]''
| genus = [[Smárar]] (''Trifolium'')
| species = '''''T. fragiferum'''''
| binomial = ''Trifolium fragiferum''
| binomial_authority = [[Carl von Linné|Linné]], 1753
}}
'''''Strandsmári''''', eða '''Trifolium fragiferum''',<ref>{{PLANTS|id=TRFR2|taxon=Trifolium fragiferum|accessdate=15 December 2015}}</ref><ref name=BSBI07>{{cite web |title=BSBI List 2007 |publisher=Botanical Society of Britain and Ireland |url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |format=xls |archive-url=https://www.webcitation.org/6VqJ46atN?url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |archive-date=2015-01-25 |accessdate=2014-10-17 |url-status=dead }}</ref> er fjölær smári upprunninn í Evrópu, Asíu og hluta Afríku. Hann finnst annarsstaðar, svo sem hlutum Norður Ameríku sem innflutt tegund.
==Lýsing==
Þetta er jarðlæg jurt sem breiðist út með jarðrenglum og myndar þétta breiðu. Blöðin eru samsett, hvert með þremur tenntum smáblöðum að 2 til 2,5 sm löng. [[Blómskipun]]in er kúla af blómum um sentimeters löngum fyrst eftir blómgun. Blómskipunin stækkar í tvo sentimetra eftir því sem fræbelgurinn þroskast, krónublöðin verða þunn og uppblásin, loðin og bleikleit að lit svo þau líkjast jarðarberjum eða hindberjum, sem er ástæða nafns hans á erlendum málum, sem og fræðiheiti.<ref name=fao/><ref name=ucd/>
==Nytjar==
Hann er einnig ræktaður sem þekjujurt (cover crop) og fyrir [[hey]] og sem [[grænn áburður]], og sem [[Alibýfluga|býflugnaplanta]].<ref name=fao>[http://www.fao.org/ag/AGP/AGPC/doc/gbase/data/pf000500.htm FAO Crop Profile]</ref><ref>[http://www.sarep.ucdavis.edu/cgi-bin/ccrop.EXE/show_crop_38 Sustainable Agriculture Research and Education Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610111015/http://www.sarep.ucdavis.edu/cgi-bin/ccrop.EXE/show_crop_38 |date=2010-06-10 }}. University of California.</ref> Hann er góður sem þekjujjurt á svæðum sem flæðir gjarnan yfir og með [[jarðvegsselta|jarðvegsseltu]]. Hann er þekktur sem [[illgresi]] á sumum svæðum.<ref name=ucd>{{Cite web |url=http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/WEEDS/strawberry_clover.html |title=UC Davis IPM |access-date=2017-04-12 |archive-date=2015-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151020040638/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/WEEDS/strawberry_clover.html |url-status=dead }}</ref>
<gallery>
Image:TrifoliumFragiferum1.jpg
Image:Trifolium fragiferum Taub113d.png
Image:Trifolium_fragiferum.jpg
</gallery>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
==Ytri tenglar==
*[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3691,4222,4254 Jepson Manual Treatment]
*[http://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection.php?Genus=Trifolium&Species=fragiferum Washington Burke Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926224349/http://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection.php?Genus=Trifolium&Species=fragiferum |date=2012-09-26 }}
*[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Trifolium+fragiferum Photo gallery]
*[http://linnaeus.nrm.se/flora/di/faba/trifo/triffra.html Den virtuella floran - smultronklöver]
{{wikilífverur|Trifolium fragiferum}}
{{Commons|Trifolium fragiferum}}
{{Stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Smárar]]
[[Flokkur:Niturbindandi plöntur]]
gj6bvny795flu4ixiubiw1ocx93mwon
1. deild kvenna í knattspyrnu 2012
0
146094
1975793
1945348
2026-08-18T15:23:44Z
Nipas2
54688
/* Stigatafla */
1975793
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2012
| mynd =
| ár = '''2012'''
| Meistarar = '''{{Lið Þróttur R.}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Þróttur R.}}<br>{{Lið HK/Víkingur}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''14 mörk (B riðill)'''<br>[[Karen Sturludóttir]] HK/Víkingur<br>'''12 mörk (A riðill)'''<br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] Þróttur R.
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|2011]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 18. sinn árið '''2012'''.
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|2011]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Hlynur Guðmarsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Þorleifur Óskarsson]]
| 3. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Schenkervöllurinn]]
| [[Jón Stefán Jónsson]]
| 2. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Fellavöllur]]
| [[Elísabet Sveinsdóttir]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akraneshöllin]]
| [[Elfar Grétarsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Hertz völlurinn]]
| [[Sigurður Þórir Þorsteinsson]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Hajrudin Cardaklija]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Theódór Sveinjónsson]]
| 10. s., [[Pepsideild kvenna 2011|Pepsideild]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, 26. ágúst 2012''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2012|url=http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26845&Rodun=U|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=24. ágúst 2018|archive-date=2013-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130122222100/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26845&Rodun=U|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]'''
||14||7||5||2||30||13||17||'''26'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2012#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]'''
||14||7||4||3||27||14||13||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||14||7||3||4||28||9||19||'''24'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]]
||14||6||4||4||25||15||10||'''22'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||14||5||3||6||14||23||-9||'''18'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||14||4||5||5||12||18||-6||'''17'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||14||4||5||5||16||27||-11||'''17'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
||14||1||1||12||7||40||-33||'''4'''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Fjarða­byggð/LeiknirF!!Fjölnir!!Haukar!!Höttur!!ÍA!!ÍR!!Sindri!!Þróttur R.
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
||'''XXX'''||0-3||0-1||0-3||1-0||0-3||0-2||0-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||6-0||'''XXX'''||2-0||4-2||2-2||4-1||1-2||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||3-1||1-1||'''XXX'''||2-1||1-3||0-0||1-0||1-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||2-1||2-2||0-0||'''XXX'''||1-0||0-0||4-0||2-1
|-
|align="left"|{{Lið ÍA}}
||2-0||0-1||3-0||2-1||'''XXX'''||5-0||4-0||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið ÍR}}
||2-1||0-2||1-1||3-2||0-6||'''XXX'''||3-1||1-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-1||0-0||2-0||0-4||0-0||2-2||'''XXX'''||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||2-2||1-1||3-1||0-2||1-0||3-0||2-0||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 26. ágúst 2012''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|[[Margrét María Hólmarsdóttir]]
|Þróttur R.
|12
|0
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|[[Helena Ólafsdóttir]]
|Valur
|11
|1
|14
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|[[Helga Sjöfn Jóhannesdóttir]]
|ÍA
|7
|1
|10
|-
| '''4'''
|[[Heiðdís Lillýardóttir]]
|Höttur
|6
|0
|13
|-
| '''5'''
|[[Magdalena Anna Reimus]]
|Höttur
|6
|0
|14
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|2011]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
| [[Sveinn Guðmundsson]]
| 7. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
| [[Jónas Leifur Sigursteinsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| Haukur Hilmarsson
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}}
| [[Grindavík]]
| [[Grindavíkurvöllur]]
| [[Goran Lukic]]
| 9. s., [[Pepsideild kvenna 2011|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Víkingsvöllur]]
| [[Sigurður Víðisson]]
| 3. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Nettóvöllurinn]]
| [[Snorri Már Jónsson]]
| 2. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Pétur Björnsson]]
| 7. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
| [[Jóhann Rúnar Pálsson]]
| 4. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, 26. ágúst 2012''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2012|url=http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26845&Rodun=U|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=24. ágúst 2018|archive-date=2013-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130122222100/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26845&Rodun=U|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''
||14||13||0||1||59||13||46||'''39'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2012#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''
||14||8||3||3||43||15||28||'''27'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||14||7||1||6||28||30||-2||'''22'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]
||14||6||2||6||28||38||-10||'''20'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||[[BÍ/Bolungarvík]]
||14||6||1||7||23||28||-5||'''19'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]
||14||3||6||5||17||21||-4||'''15'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||14||4||1||9||13||39||-26||'''13'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]]
||14||2||0||12||12||39||-27||'''6'''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!ÁLF!!BÍ!!Fram!!Grindavík!!HK/Víkingur!!Keflavík!!Tindastóll!!Völsungur
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||4-1||0-3||1-2||1-0||0-2||1-2||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||3-0||'''XXX'''||0-4||0-1||0-2||3-1||1-0||0-4
|-
|align="left"|{{Lið Fram}}
||6-0||4-1||'''XXX'''||6-1||2-3||4-0||6-2||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Grindavík}}
||3-2||1-4||1-4||'''XXX'''||2-3||2-2||5-2||5-4
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||8-1||5-1||0-2||6-1||'''XXX'''||0-0||9-1||5-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||3-1||1-1||1-2||2-2||1-1||'''XXX'''||2-0||1-3
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||1-0||0-3||1-7||1-0||0-0||2-1||'''XXX'''||0-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||3-0||1-5||1-5||1-2||2-1||0-0||2-1||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 26. ágúst 2012''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|[[Karen Sturludóttir]]
|HK
|14
|0
|11
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|Talita B. Pereira
||BÍ
|11
|0
|11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|[[Hugrún María Friðriksdóttir]]
|HK
|11
|0
|14
|-
| '''4'''
|[[Rósa Hauksdóttir]]
|Fram
|9
|1
|12
|-
| '''5'''
|[[María Rós Arngrímsdóttir]]
|Fram
|8
|0
|6
|-
| '''6'''
|[[Margrét Albertsdóttir]]
||Grindavík
|8
|0
|10
|-
| '''7'''
|[[Áslaug Eik Ólafsdóttir]]
|Fram
|8
|2
|12
|}
== Úrslit ==
''Frá 1. september til 12. september 2012''.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=33948|title=1. deild kvenna 2012 úrslit|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=10. september 2018}}</ref>
=== Undanúrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 2012<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 3 – 0
|lið2= {{Lið Fram}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=26847 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|7}}<nowiki></nowiki>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|53}}<br>[[Valgerður Jóhannsdóttir]] {{mark|90}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Aðalbjörn Heiðar Þorsteinsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 2012<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 2 – 2
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=26847 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Hugrún María Friðriksdóttir]] {{mark|33}}<nowiki></nowiki>[[Elma Lára Auðunsdóttir]] {{mark|51}}
|mörk2= <br>[[Hrefna Lára Sigurðardóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Aníta Björk Bóasdóttir]] {{mark|43}}
|leikvangur= [[Víkingsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Jón Björgvinsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 4. september 2012<br />18:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fram}}
|úrslit= 0 – 4
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=292119 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Harpa Lind Guðnadóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|21}}<br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|79}}<nowiki></nowiki>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Laugardalsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Jón Magnús Guðjónsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 4. september 2012<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=292116 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Íris Ósk Valmundsdóttir]] {{mark|90}}
|mörk2= <br>[[Karen Sturludóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Rakel Lind Ragnarsdóttir]] {{mark|82}}
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= Adolf Þ. Andersen
|}}
=== Úrslitaleikur ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 8. september 2012<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 0 – 1
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=292117 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Valgerður Jóhannsdóttir]] {{mark|8}}
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Einar Ingi Jóhannsson]]
|}}
== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|1. deild kvenna 2011]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|1. deild kvenna 2013]]
}}
== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=26845|title=1. deild kvenna 2012, A riðill |work=KSÍ|accessdate=24. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=26848|title=1. deild kvenna 2012, B riðill |work=KSÍ|accessdate=24. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2012.html|title=1. deild kvenna 2012, group A - B (A-B riðill) semifinals (úrslit)|work=Icelandfootball|accessdate=30. janúar 2024|language=en}}
*{{cite web|url=https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2012/s6782/final-stages/|title=1. deild kvenna 2012, Promotion play-offs - semifinals|work=Soccerway|accessdate=25. ágúst 2018|language=en}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2012}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
0xzad1yffjzpltqeytk6tfl253oldq3
1. deild kvenna í knattspyrnu 2013
0
146130
1975795
1945349
2026-08-18T15:33:36Z
Nipas2
54688
1975795
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2013
| mynd =
| ár = '''2013'''
| Meistarar = '''{{Lið Fylkir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fylkir}}<br>{{Lið ÍA}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''24 mörk (A riðill)'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] Fylkir<br>'''17 mörk (B riðill)'''<br>[[Margrét Albertsdóttir]] Grindavík
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2014|2014]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 32. sinn árið '''2013'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=300| Þjálfari
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
| [[Sveinn Guðmundsson]]
| 8. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
| [[Jónas Leifur Sigursteinsson]]
| 5. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| Haukur Hilmarsson
| 1. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Árbær]]
| [[Fylkisvöllur]]
| [[Ragna Lóa Stefánsdóttir]]
| 9. s., [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Schenkervöllurinn]]
| [[Jón Stefán Jónsson]]<br/>[[Kristján Arnar Ingason]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Norðurálsvöllurinn]]
| [[Magnea Guðlaugsdóttir]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Hertz völlurinn]]
| [[Sigurður Þórir Þorsteinsson]]
| 7. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Guðjón Örn Jóhannsson]]
| 7. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Víkingur Ó.}}
| [[Ólafsvík]]
| [[Ólafsvíkurvöllur]]
| [[Björn Sólmar Valgeirsson]]
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, 24. ágúst 2013''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2013|url=http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26845&Rodun=U|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=24. ágúst 2018|archive-date=2013-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130122222100/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26845&Rodun=U|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]'''
||16||15||1||0||76||8||68||'''46'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2013#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''
||16||12||1||3||50||23||27||'''37'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||16||8||2||6||28||24||4||'''26'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||16||8||1||7||28||22||6||'''25'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]]
||16||6||4||6||22||24||-2||'''22'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||16||4||6||6||31||26||5||'''18'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||16||3||5||8||17||47||-30||'''14'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||[[BÍ/Bolungarvík]]
||16||2||3||11||15||37||-22||'''9'''
|-
|9||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur Ó.|1}}"| ||[[Víkingur Ólafsvík|Víkingur Ó.]]
||16||1||3||12||12||68||-56||'''6'''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Álf!!BÍB!!Fra!!Fyl!!Hau!! ÍA !! ÍR !!Tin!!Vík
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||2-0||1-2||0-3||0-0||0-1||1-2||2-2||1-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||2-3||'''XXX'''||1-2||0-3||0-2||1-3||2-2||0-0||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Fram}}
||1-3||0-3||'''XXX'''||1-2||2-1||4-0||4-1||1-1||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fylkir}}
||5-1||4-1||4-0||'''XXX'''||6-0||7-1||7-0||2-0||14-0
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||3-1||2-1||1-3||'''XXX'''||0-1||2-0||1-2||2-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið ÍA}}
||2-1||9-0||1-2||1-1||2-1||'''XXX'''||3-0||2-0||9-2
|-
|align="left"|{{Lið ÍR}}
||1-1||1-1||2-1||0-4||1-5||0-4||'''XXX'''||0-6||2-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||1-3||1-0||1-1||2-3||1-2||4-5||2-2||'''XXX'''||7-1
|-
|align="left"|{{Lið Víkingur Ó.}}
||1-1||1-3||0-2||0-8||0-5||0-6||2-3||1-1||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 24. ágúst 2013''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|'''[[Anna Björg Björnsdóttir]]'''
|Fylkir
|24
|1
|15
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|'''[[Guðrún Karítas Sigurðardóttir]]'''
|ÍA
|17
|1
|16
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|'''[[Leslie Briggs]]'''
|Tindastóll
|12
|0
|14
|-
| '''4'''
|[[Ruth Þórðar Þórðardóttir]]
|Fylkir
|12
|1
|15
|-
| '''5'''
|[[Hulda Hrund Arnarsdóttir]]
|Fylkir
|11
|0
|12
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjarðabyggð}}
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Hlynur Guðmarsson]]
| 8. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Mist Rúnarsdóttir]]<br/>[[Sigurður Víðisson]]
| 1. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}}
| [[Grindavík]]
| [[Grindavíkurvöllur]]
| [[Helgi Bogason]]
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Fellavöllur]]
| [[Elísabet Sveinsdóttir]]<br/>[[Þórarinn Hróar Jakobsson]]
| 4. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Nettóvöllurinn]]
| [[Elís Kristjánsson]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KR}}
| [[Reykjavík]]
| [[KR-völlur|Alvogenvöllurinn]]
| [[Björgvin Karl Gunnarsson]]<br/>[[Hjörvar Ólafsson]]
| 10. s., [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Hajrudin Cardaklija]]
| 5. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
| [[Jóhann Rúnar Pálsson]]
| 3. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, 24. ágúst 2013''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna B riðill 2013|url=http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=29985&Rodun=U|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=26. ágúst 2018|archive-date=2016-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160329173118/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=29985&Rodun=U|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''
||14||12||0||2||72||11||61||'''36'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2013#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]'''
||14||11||2||1||63||16||47||'''35'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]]
||14||8||3||3||45||15||30||'''27'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||14||8||2||4||31||16||15||'''26'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||14||7||1||6||29||33||-4||'''22'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]
||14||3||1||10||19||56||-37||'''10'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||14||2||0||12||13||54||-41||'''6'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]
||14||0||1||13||8||79||-71||'''1''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Fja!!Fjö!!Gri!!Höt!!Kef!! KR !!Sin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Fjarðabyggð}}
||'''XXX'''||0-3||1-4||0-3||3-1||0-6||5-2||2-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||3-0||'''XXX'''||0-0||3-2||5-0||0-2||2-0||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Grindavík}}
||6-1||6-1||'''XXX'''||2-2||10-0||2-1||3-0||5-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||8-1||1-1||3-1||'''XXX'''||8-0||1-2||4-0||1-1
|-
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||3-3||0-6||0-7||1-7||'''XXX'''||0-8||2-3||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KR}}
||8-0||4-1||3-4||3-0||11-0||'''XXX'''||7-1||5-0
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||2-3||0-4||0-4||0-3||4-1||0-6||'''XXX'''||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||4-0||0-2||2-9||0-2||3-0||2-6||9-1||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 24. ágúst 2013''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|'''[[Margrét Albertsdóttir]]'''
|Grindavík
|17
|0
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|'''[[Shakira Duncan]]'''
|KR
|16
|1
|13
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|'''[[Dernelle Mascall]]'''
|Grindavík
|8
|0
|14
|-
| '''4'''
|[[Christina Murray]]
|KR
|11
|0
|13
|-
| '''5'''
|[[Fanney Þórunn Kristinsdóttir]]
|Höttur
|11
|2
|14
|}
== Úrslit ==
''Frá 31. ágúst til 7. september 2013''.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=29983|title=1. deild kvenna 2013 úrslit|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=10. september 2018}}</ref>
=== Undanúrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 31. ágúst 2013<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið ÍA}}
|úrslit= 3 – 0
|lið2= {{Lið KR}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=319215 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Maren Leósdóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Maren Leósdóttir]] {{mark|36}}<br>[[Guðrún Karítas Sigurðardóttir]] {{mark|42}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Akraneshöllin]]
|áhorfendur= 528
|dómari= [[Gunnar Helgason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 31. ágúst 2013<br />16:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Grindavík}}
|úrslit= 1 – 3
|lið2= {{Lið Fylkir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=319218 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Dernelle Mascall]] {{mark|76}}
|mörk2= <br>[[Hulda Hrund Arnarsdóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|67}}<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|71}}
|leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]]
|áhorfendur= 286
|dómari= [[Snorri Páll Einarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. september 2013<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið KR}}
|úrslit= 2 – 0
|lið2= {{Lið ÍA}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=319216 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Shakira Duncan]] {{mark|31}}<nowiki></nowiki>[[Christina Murray]] {{mark|35}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Alvogenvöllurinn]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Bryngeir Valdimarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. september 2013<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fylkir}}
|úrslit= 3 – 2
|lið2= {{Lið Grindavík}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=319219 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|27}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|77}}<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|80}}
|mörk2= <br>[[Dernelle Mascall]] {{mark|23}}<nowiki></nowiki>[[Margrét Albertsdóttir]] {{mark|83}}
|leikvangur= [[Fylkisvöllur]]
|áhorfendur= 461
|dómari= [[Jóhann Atli Hafliðason]]
|}}
=== Úrslitaleikur ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 7. september 2013<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fylkir}}
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið ÍA}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=319217 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|12}}<nowiki></nowiki>[[Ruth Þórðar Þórðardóttir]] {{mark|76}}
|mörk2= <br>[[Bryndís Rún Þórólfsdóttir]] {{mark|90+1}}
|leikvangur= [[Floridana völlurinn]]
|áhorfendur= 200
|dómari= [[Gunnar Helgason]]
|}}
== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|1. deild kvenna 2012]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2014|1. deild kvenna 2014]]
}}
== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=29985|title=1. deild kvenna 2013, A riðill |work=KSÍ|accessdate=26. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=29984|title=1. deild kvenna 2013, B riðill |work=KSÍ|accessdate=26. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2013/s7726/final-stages/|title=1. deild kvenna 2013, promotion play-offs|work=Soccerway|accessdate=26. ágúst 2018|language=en}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2013}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
lqwcuyin3jpk45dxetfo9kfv559hx91
1. deild kvenna í knattspyrnu 2014
0
146194
1975797
1929613
2026-08-18T15:35:20Z
Nipas2
54688
/* Stigatafla */
1975797
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2014
| mynd =
| ár = '''2014'''
| Meistarar = '''{{Lið KR}}'''
| upp um deild = '''{{Lið KR}}<br>{{Lið Þróttur R.}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''21 mörk (A riðill)'''<br>[[Esther Rós Arnarsdóttir]] Fjölnir<br>'''13 mörk (B riðill)'''<br>[[Sigurður María Sigurðardóttir]] KR
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2015|2015]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 33. sinn árið '''2014'''.
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=200| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
| [[Jónas Leifur Sigursteinsson]]
| 8. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Sigurður Víðisson]]
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}}
| [[Grindavík]]
| [[Grindavíkurvöllur]]
| [[Ægir Viktorsson]]
| 2. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"| {{Lið Hamrarnir}}
| [[Akureyri]]
| [[Boginn]]
| [[Jón Stefán Jónsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Schenkervöllurinn]]
| [[Kristján Arnar Ingason]]
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Víkingsvöllur]]
| [[Ragnar Gíslason]]
| 9. sæti, [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2013#Stigatafla|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Nettóvöllurinn]]
| [[Jóhannes Hleiðar Gíslason]]
| 8. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Alexandra Ósk Guðjónsdóttir]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Víkingur Ó.}}
| [[Ólafsvík]]
| [[Ólafsvíkurvöllur]]
| [[Björn Sólmar Valgeirsson]]
| 9. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 18. umferð, 30. ágúst 2014''.<ref>{{cite web|title=1. deild A riðill kvenna 2014|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=32028|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. ágúst 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]'''
||16||14||1||1||42||8||34||'''43'''
|align="center" rowspan="2"|'''Undanúrslit'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''
||16||13||1||2||63||11||52||'''52'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]
||16||10||3||3||36||19||17||'''33'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur Ó.|1}}"| ||[[Víkingur Ólafsvík|Víkingur Ó.]]
||16||6||3||7||20||27||-7||'''21'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||16||6||3||7||23||31||-8||'''21'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||16||6||2||8||34||33||1||'''20'''
|-
|7||||{{Lið Hamrarnir}}
||16||5||0||11||18||39||-21||'''15'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||[[BÍ/Bolungarvík]]
||16||2||2||12||5||39||-34||'''8'''
|-
|9||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]
||16||2||1||13||11||45||-34||'''7'''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!BÍ!!Fjölnir!!Grindavík|!!HAM!!Haukar!!HK!!Keflavík!!Tindastóll!!VíkingurÓ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||'''XXX'''||0-0||0-2||0-2||0-3||0-6||0-1||0-2||1-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||3-0||'''XXX'''||3-0||4-0||2-1||3-2||5-2||5-0||3-0
|-
|align="left"|{{Lið Grindavík}}
||5-0||2-1||'''XXX'''||5-1||1-1||1-3||2-0||4-0||1-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hamrarnir}}
||3-2||0-3||1-2||'''XXX'''||1-2||0-2||1-0||0-2||5-0
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||4-0||1-2||1-1||5-0||'''XXX'''||2-9||5-0||2-3||2-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||4-0||0-1||5-1||6-1||6-1||'''XXX'''||6-0||3-0||6-0
|-
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||1-2||0-3||0-4||3-1||1-3||0-3||'''XXX'''||2-2||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||3-0||0-3||2-3||0-2||2-0||1-1||2-1||'''XXX'''||2-2
|-
|align="left"|{{Lið Víkingur Ó.}}
||0-0||0-1||0-2||3-0||2-1||0-1||3-0||3-2||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 30. ágúst 2014''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|[[Esther Rós Arnarsdóttir]]
|Fjölnir
|21
|1
|16
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|[[Karen Sturludóttir]]
|HK-Víkingur
|17
|0
|16
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|[[Hugrún María Friðriksdóttir]]
|HK-Víkingur
|11
|1
|15
|-
| '''4'''
|[[Margrét Albertsdóttir]]
|Grindavík
|10
|1
|16
|-
| '''5'''
|[[Helga Guðrún Kristinsdóttir]]
|Grindavík
|8
|0
|16
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=320| Þjálfari
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]]
|-
|style="text-align: left;"| Álftanes
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
| [[Sveinn Guðmundsson]]
| 5. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjarðabyggð}}
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]]
| [[Nik Anthony Chamberlain]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| [[Hajrudin Cardaklija]]
| 3. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Hertz völlurinn]]
| [[Halldór Þorvaldur Halldórsson]]
| 7. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KR}}
| [[Reykjavík]]
| [[KR-völlur]]
| [[Björgvin Karl Gunnarsson]]<br/>[[Hjörvar Ólafsson]]
| 1. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Sigurborg Jóna Björnsdóttir]]
| 7. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
| [[Róbert Ragnar Skarphéðinsson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]]
| 10. sæti, [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2013#Stigatafla|Pepsideild]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 18. umferð, 30. ágúst 2014''.<ref>{{cite web|title=1. deild A riðill kvenna 2014|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=32028|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. ágúst 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''
||16||15||0||1||54||12||42||'''45'''
|align="center" rowspan="2"|'''Undanúrslit'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]'''
||16||11||2||3||44||12||32||'''35'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]]
||16||9||4||3||42||16||26||'''31'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||16||8||4||4||30||18||12||'''28'''
|-
|5|| ||Álftanes
||16||8||2||6||26||19||7||'''26'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||16||4||5||7||17||27||-10||'''17'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||16||3||1||12||9||43||-34||'''10'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]
||16||2||2||12||16||52||-34||'''8'''
|-
|9||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||16||2||0||14||17||56||-39||'''6'''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!ALF!!Fjarða­byggð!!Fram!!Höttur!!ÍR!!KR!!Sindri!!Völsungur!!Þróttur R.
|- |list2 =
|align="left"| Álftanes
||'''XXX'''||3-2||3-0||1-1||1-1||1-3||2-1||4-1||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjarðabyggð}}
||0-3||'''XXX'''||0-0||0-2||2-2||1-4||0-1||1-4||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Fram}}
||2-1||3-0||'''XXX'''||3-0||3-0||0-2||3-0||1-0||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||2-0||11-0||1-1||'''XXX'''||0-0||3-0||3-0||5-2||2-0
|-
|align="left"|{{Lið ÍR}}
||0-1||2-3||2-2||2-0||'''XXX'''||1-4||0-0||1-0||0-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KR}}
||2-1||8-0||3-1||4-0||4-0||'''XXX'''||2-0||6-2||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||0-4||2-1||1-5||1-6||0-1||0-5||'''XXX'''||0-2||1-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||0-1||2-4||1-5||0-4||2-4||1-4||0-2||'''XXX'''||0-7
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||3-0||4-2||1-1||2-2||3-1||0-1||6-0||7-0||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 30. ágúst 2014''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|[[Sigurður María Sigurðardóttir]]
|KR
|13
|0
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|[[Magdalena Anna Reimus]]
|Höttur
|13
|0
|16
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|[[Sonja Björk Jóhannsdóttir]]
|KR
|10
|0
|14
|-
| '''4'''
|[[Margrét María Hólmarsdóttir]]
|KR
|10
|1
|16
|-
| '''5'''
|[[Valgerður Jóhannsdóttir]]
|Þróttur R.
|10
|0
|16
|}
== Úrslit ==
''Frá 6. september til 13. september 2014''.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=32386|title=1. deild kvenna 2014 úrslit|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=10. september 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages|title=1. deild kvenna 2014, A-B and promotion play-offs|work=Soccerway|accessdate=10. september 2018|language=en|archive-date=2023-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610230047/https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages//|url-status=dead}}</ref>
=== Undanúrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2014<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344740 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sunna Rut Ragnarsdóttir]] {{mark|33}}<nowiki></nowiki>[[Sunna Rut Ragnarsdóttir]] {{mark|61}}
|mörk2= <br>[[Kristrún Rose Rúnarsdóttir]] ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|1}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Andri Vigfússon]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2014<br />16:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 0 – 0
|lið2= {{Lið KR}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344743 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Víkingsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Óli Njáll Ingólfsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2014<br />19:15 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 0 – 1
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344741 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Harpa Lind Guðnadóttir]] {{mark|29}}
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur= 200
|dómari= [[Guðmundur Ársæll Guðmundsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2014<br />19:15 [[GMT]]
|lið1= {{Lið KR}}
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344744 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|42}}<nowiki></nowiki>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|62}}
|mörk2= <br>[[Lidija Stojkanovic]] {{mark|60}}
|leikvangur= [[Alvogenvöllurinn]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Garðar Örn Hinriksson]]
|}}
=== Úrslitaleikur ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2014<br />15:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið KR}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344742 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Anna Birna Þorvarðardóttir]] {{mark|17}}
|mörk2= <br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|54}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur= 224
|dómari= [[Karel Fannar Sveinbjörnsson]]
|}}
== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|1. deild kvenna 2013]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2015|1. deild kvenna 2015]]
}}
== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=32028|title=1. deild kvenna 2014, A riðill |work=KSÍ|accessdate=31. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=29984|title=1. deild kvenna 2014, B riðill |work=KSÍ|accessdate=31. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages//|title=1. deild kvenna 2014, promotion play-offs|work=Soccerway|accessdate=31. ágúst 2018|language=en|archive-date=2023-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610230047/https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages//|url-status=dead}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2014}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
33ypnd4085fw5lml0wp1qmy5f9t3a9l
1975801
1975797
2026-08-18T15:43:21Z
Nipas2
54688
1975801
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2014
| mynd =
| ár = '''2014'''
| Meistarar = '''{{Lið KR}}'''
| upp um deild = '''{{Lið KR}}<br>{{Lið Þróttur R.}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''21 mörk (A riðill)'''<br>[[Esther Rós Arnarsdóttir]] Fjölnir<br>'''13 mörk (B riðill)'''<br>[[Sigurður María Sigurðardóttir]] KR
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2015|2015]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 33. sinn árið '''2014'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=200| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
| [[Jónas Leifur Sigursteinsson]]
| 8. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Sigurður Víðisson]]
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}}
| [[Grindavík]]
| [[Grindavíkurvöllur]]
| [[Ægir Viktorsson]]
| 2. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}}
| [[Akureyri]]
| [[Boginn]]
| [[Jón Stefán Jónsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Schenkervöllurinn]]
| [[Kristján Arnar Ingason]]
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Víkingsvöllur]]
| [[Ragnar Gíslason]]
| 9. sæti, [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2013#Stigatafla|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Nettóvöllurinn]]
| [[Jóhannes Hleiðar Gíslason]]
| 8. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Alexandra Ósk Guðjónsdóttir]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Víkingur Ó.}}
| [[Ólafsvík]]
| [[Ólafsvíkurvöllur]]
| [[Björn Sólmar Valgeirsson]]
| 9. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 18. umferð, 30. ágúst 2014''.<ref>{{cite web|title=1. deild A riðill kvenna 2014|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=32028|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. ágúst 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]'''
||16||14||1||1||42||8||34||'''43'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2014#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''
||16||13||1||2||63||11||52||'''52'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]
||16||10||3||3||36||19||17||'''33'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur Ó.|1}}"| ||[[Víkingur Ólafsvík|Víkingur Ó.]]
||16||6||3||7||20||27||-7||'''21'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||16||6||3||7||23||31||-8||'''21'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||16||6||2||8||34||33||1||'''20'''
|-
|7||||{{Lið Hamrarnir}}
||16||5||0||11||18||39||-21||'''15'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||[[BÍ/Bolungarvík]]
||16||2||2||12||5||39||-34||'''8'''
|-
|9||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]
||16||2||1||13||11||45||-34||'''7'''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!BÍB!!Fjö!!Gri!!Ham!!Hau!!HKV!!Kef!!Tin!!Vík
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||'''XXX'''||0-0||0-2||0-2||0-3||0-6||0-1||0-2||1-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||3-0||'''XXX'''||3-0||4-0||2-1||3-2||5-2||5-0||3-0
|-
|align="left"|{{Lið Grindavík}}
||5-0||2-1||'''XXX'''||5-1||1-1||1-3||2-0||4-0||1-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hamrarnir}}
||3-2||0-3||1-2||'''XXX'''||1-2||0-2||1-0||0-2||5-0
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||4-0||1-2||1-1||5-0||'''XXX'''||2-9||5-0||2-3||2-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||4-0||0-1||5-1||6-1||6-1||'''XXX'''||6-0||3-0||6-0
|-
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||1-2||0-3||0-4||3-1||1-3||0-3||'''XXX'''||2-2||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||3-0||0-3||2-3||0-2||2-0||1-1||2-1||'''XXX'''||2-2
|-
|align="left"|{{Lið Víkingur Ó.}}
||0-0||0-1||0-2||3-0||2-1||0-1||3-0||3-2||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 30. ágúst 2014''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|'''[[Esther Rós Arnarsdóttir]]'''
|Fjölnir
|21
|1
|16
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|'''[[Karen Sturludóttir]]'''
|HK-Víkingur
|17
|0
|16
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|'''[[Hugrún María Friðriksdóttir]]'''
|HK-Víkingur
|11
|1
|15
|-
| '''4'''
|[[Margrét Albertsdóttir]]
|Grindavík
|10
|1
|16
|-
| '''5'''
|[[Helga Guðrún Kristinsdóttir]]
|Grindavík
|8
|0
|16
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=320| Þjálfari
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
| [[Sveinn Guðmundsson]]
| 5. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjarðabyggð}}
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]]
| [[Nik Anthony Chamberlain]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| [[Hajrudin Cardaklija]]
| 3. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Hertz völlurinn]]
| [[Halldór Þorvaldur Halldórsson]]
| 7. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KR}}
| [[Reykjavík]]
| [[KR-völlur]]
| [[Björgvin Karl Gunnarsson]]<br/>[[Hjörvar Ólafsson]]
| 1. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Sigurborg Jóna Björnsdóttir]]
| 7. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
| [[Róbert Ragnar Skarphéðinsson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]]
| 10. sæti, [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2013#Stigatafla|Pepsideild]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 18. umferð, 30. ágúst 2014''.<ref>{{cite web|title=1. deild A riðill kvenna 2014|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=32028|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. ágúst 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''
||16||15||0||1||54||12||42||'''45'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2014#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]'''
||16||11||2||3||44||12||32||'''35'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]]
||16||9||4||3||42||16||26||'''31'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||16||8||4||4||30||18||12||'''28'''
|-
|5|| ||{{Lið Álftanes}}
||16||8||2||6||26||19||7||'''26'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||16||4||5||7||17||27||-10||'''17'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||16||3||1||12||9||43||-34||'''10'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]
||16||2||2||12||16||52||-34||'''8'''
|-
|9||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||16||2||0||14||17||56||-39||'''6'''
|}
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Álf!!Fja!!Fra!!Höt!! ÍR !! KR !!Sin!!Völ!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||3-2||3-0||1-1||1-1||1-3||2-1||4-1||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjarðabyggð}}
||0-3||'''XXX'''||0-0||0-2||2-2||1-4||0-1||1-4||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Fram}}
||2-1||3-0||'''XXX'''||3-0||3-0||0-2||3-0||1-0||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||2-0||11-0||1-1||'''XXX'''||0-0||3-0||3-0||5-2||2-0
|-
|align="left"|{{Lið ÍR}}
||0-1||2-3||2-2||2-0||'''XXX'''||1-4||0-0||1-0||0-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KR}}
||2-1||8-0||3-1||4-0||4-0||'''XXX'''||2-0||6-2||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||0-4||2-1||1-5||1-6||0-1||0-5||'''XXX'''||0-2||1-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||0-1||2-4||1-5||0-4||2-4||1-4||0-2||'''XXX'''||0-7
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||3-0||4-2||1-1||2-2||3-1||0-1||6-0||7-0||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 30. ágúst 2014''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
|[[Sigurður María Sigurðardóttir]]
|KR
|13
|0
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|[[Magdalena Anna Reimus]]
|Höttur
|13
|0
|16
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|[[Sonja Björk Jóhannsdóttir]]
|KR
|10
|0
|14
|-
| '''4'''
|[[Margrét María Hólmarsdóttir]]
|KR
|10
|1
|16
|-
| '''5'''
|[[Valgerður Jóhannsdóttir]]
|Þróttur R.
|10
|0
|16
|}
== Úrslit ==
''Frá 6. september til 13. september 2014''.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=32386|title=1. deild kvenna 2014 úrslit|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=10. september 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages|title=1. deild kvenna 2014, A-B and promotion play-offs|work=Soccerway|accessdate=10. september 2018|language=en|archive-date=2023-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610230047/https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages//|url-status=dead}}</ref>
=== Undanúrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2014<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344740 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sunna Rut Ragnarsdóttir]] {{mark|33}}<nowiki></nowiki>[[Sunna Rut Ragnarsdóttir]] {{mark|61}}
|mörk2= <br>[[Kristrún Rose Rúnarsdóttir]] ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|1}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Andri Vigfússon]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2014<br />16:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 0 – 0
|lið2= {{Lið KR}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344743 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Víkingsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Óli Njáll Ingólfsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2014<br />19:15 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 0 – 1
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344741 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Harpa Lind Guðnadóttir]] {{mark|29}}
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur= 200
|dómari= [[Guðmundur Ársæll Guðmundsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2014<br />19:15 [[GMT]]
|lið1= {{Lið KR}}
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344744 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|42}}<nowiki></nowiki>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|62}}
|mörk2= <br>[[Lidija Stojkanovic]] {{mark|60}}
|leikvangur= [[Alvogenvöllurinn]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Garðar Örn Hinriksson]]
|}}
=== Úrslitaleikur ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2014<br />15:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið KR}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=344742 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Anna Birna Þorvarðardóttir]] {{mark|17}}
|mörk2= <br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|54}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur= 224
|dómari= [[Karel Fannar Sveinbjörnsson]]
|}}
== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|1. deild kvenna 2013]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2015|1. deild kvenna 2015]]
}}
== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=32028|title=1. deild kvenna 2014, A riðill |work=KSÍ|accessdate=31. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=29984|title=1. deild kvenna 2014, B riðill |work=KSÍ|accessdate=31. ágúst 2018}}
*{{cite web|url=https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages//|title=1. deild kvenna 2014, promotion play-offs|work=Soccerway|accessdate=31. ágúst 2018|language=en|archive-date=2023-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610230047/https://us.women.soccerway.com/national/iceland/1-deild-women/2014/s8784/final-stages//|url-status=dead}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2014}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
ddcd2hjfgt0kea1ve3rfbrxwqf9a5x1
Flokkur:Forsetar Sameinuðu arabísku furstadæmanna
14
146911
1975772
1610622
2026-08-18T12:47:46Z
TKSnaevarr
53243
1975772
wikitext
text/x-wiki
{{skoða meira|Forseti Sameinuðu arabísku furstadæmanna}}
[[Flokkur:Forsetar eftir löndum|Sameinuðu arabísku furstadæmin]]
[[Flokkur:Stjórnmálamenn frá Sameinuðu arabísku furstadæmunum]]
[[Flokkur:Þjóðhöfðingjar eftir löndum|Sameinuðu arabísku furstadæmin]]
a74n2gzkjybdk97kc5m9d0vwv3yezab
Sally Ride
0
147024
1975790
1918245
2026-08-18T15:16:58Z
TKSnaevarr
53243
1975790
wikitext
text/x-wiki
{{Geimfari
|nafn = Sally Ride
|mynd = Sally Ride in 1984.jpg
|myndatexti = {{small|Sally Ride þann 10. júlí 1984.}}
|fæðingarnafn =
|fæðingarstaður = [[Los Angeles]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]
|fæðingardagur = [[26. maí]] [[1951]]
|dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|2012|7|23|1951|5|26}}
|dauðastaður = [[San Diego]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], Bandaríkjunum
|þjóðerni = Bandarísk
|orsök_dauða =
|tími_í_geimnum = 14 dagar, 7 klukkustundir og 46 mínútur
|verkefni = [[STS-7]] og [[STS-41-G]]
|innsigli = [[Mynd:Sts-7-patch.png|50px]] [[Mynd:STS-41-G patch.png|50px]]</center>
|verðlaun =
}}
'''Sally Kristen Ride''' (26. maí 1951 – 23. júlí 2012) var [[Bandaríkin|bandarískur]] [[geimfari]], eðlisfræðingur og verkfræðingur. Hún fæddist í [[Los Angeles]], hóf störf hjá [[Geimferðastofnun Bandaríkjanna]] (NASA) árið 1978 og varð árið 1983 fyrsta bandaríska konan í geimnum. Ride var þriðja konan á heimsvísu sem fór út í geim, á eftir [[Sovétríkin|sovésku]] geimförunum [[Valentína Tereshkova|Valentínu Tereshkovu]] (1963) og [[Svetlana Savítskaja|Svetlönu Savítsköju]] (1982). Ride er jafnframt yngsti bandaríski geimfarinn sem hefur farið út í geim, en hún var 32 ára þegar hún gerði það.<ref>{{cite web |url=http://science.ksc.nasa.gov/pao/faq/faqanswers.htm |title=Kennedy Space Center FAQ |publisher=NASA/Kennedy Space Center External Relations and Business Development Directorate |accessdate=23. júlí 2012 |archive-date=2012-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705011219/http://science.ksc.nasa.gov/pao/faq/faqanswers.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title=10 fascinating things about Astronaut Sally Ride you must know|url=http://news.biharprabha.com/2015/05/10-awesome-things-about-astronaut-sally-ride-you-must-know/|accessdate=14. október 2018|publisher=news.biharprabha.com|date=26. maí 2015}}</ref>
Ride flaug tvisvar út í geim á skipinu ''[[Challenger]]'' en hætti síðan hjá NASA árið 1987. Hún vann í tvö ár hjá [[Stanford-háskóli|Stanford-háskóla]], fyrst hjá alþjóðlegri öryggis- og vopnaeftirlitsstofnun skólans en gerðist síðan eðlisfræðikennari. Helstu viðfangsefni hennar voru rannsóknir á ljóseindafræði og [[Thomsonsdreifing]]u. Hún var meðlimur í nefndunum sem rannsökuðu geimferðaslys geimskipanna ''Challenger'' (1986) og ''Columbia'' (2003). Hún var eina manneskjan sem tók þátt í báðum rannsóknunum.<ref name=obit>{{cite news |last=Grady |first=Denise |title=Obituary: American Woman Who Shattered Space Ceiling|url=https://www.nytimes.com/2012/07/24/science/space/sally-ride-trailblazing-astronaut-dies-at-61.html?pagewanted=all |newspaper=The New York Times |date=23. júlí 2012 |access-date=14. október 2018}}</ref> Ride lést úr briskrabbameini árið 2012.
==Tilvísanir==
<references/>
{{fd|1951|2012}}
{{DEFAULTSORT:Ride, Sally}}
[[Flokkur:Bandarískir geimfarar]]
cxw4hfs28zypsb7asxsophjkd8cfyvu
Spilmenn Ríkinis
0
148877
1975825
1815879
2026-08-18T19:11:37Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975825
wikitext
text/x-wiki
{{Tónlistarfólk
| sveit
| heiti = Spilmenn Ríkinis
| mynd =
| stærð = <!--vantar-->
| myndatexti = <!--vantar-->
| uppruni = [[Reykjavík]], [[Ísland|íslandi]]
| stefna = Þjóðlagatónlist
| hljóðfæri = Söngur, Gítar, Trommur, Bassi
| ár = [[2006]] – í dag
| vefsíða = <!--https://www.facebook.com/spilmennrikinis/-->
| meðlimir = Örn Magnússon<br />Marta Guðrún Halldórsdóttir<br />Ásta Sigríður Arnardóttir<br />Halldór Bjarki Arnarson
| samvinna = Birgit Djupedal
}}
'''Spilmenn Ríkinis''' er hljómsveit úr vesturbæ Reykjavíkur. Hljómsveitin sérhæfir sig í að útsetja tónlist úr fornum bókum og handritum og spilar á hljóðfæri frá fyrri öldum svo sem [[langspil]], rebekk, symfón og [[Harpa|hörpu]]. Nafn hljómsveitarinnar vísar til [[Ríkini|Ríkinis]] sem er talinn vera fyrstur til að kenna söng á Íslandi. Síðan 2017 hefur Birgit Djupedal komið fram með þeim á tónleikum.<ref>{{Cite web |url=https://www.ismus.is/i/group/uid-2b42f214-0d99-45e9-94a5-8c7df46151f8 |title=Geymd eintak |access-date=2019-02-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206214055/https://www.ismus.is/i/group/uid-2b42f214-0d99-45e9-94a5-8c7df46151f8 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thjodlist.is/vakaen/feed/vaka-2018/line-up/spilmenn-rikinis |title=Geymd eintak |access-date=2019-02-06 |archive-date=2018-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180912100803/http://www.thjodlist.is/vakaen/feed/vaka-2018/line-up/spilmenn-rikinis |url-status=dead }}</ref>
== Tilvísanir ==
<references/>
[[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]]
[[Flokkur:Þjóðlagatónlist]]
1nrkcdfp86h61vwzng3ujwkjmjv1uva
Wikipedia:Í fréttum...
4
154362
1975856
1975701
2026-08-19T01:21:01Z
TKSnaevarr
53243
1975856
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Totality_as_seen_from_Valladolid,_Spain_on_August_12,_2026.jpg|170px|right|alt=Sólmyrkvinn|Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026, myndaður í Valladolid á Spáni]]
* [[12. ágúst]]: '''[[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Almyrkvi á sólu]]''' (''sjá mynd'') gengur yfir Ísland, Grænland og Spán.
* [[21. júlí]]: '''[[Daniel Ortega]]''', meðforseti [[Níkaragva]], lýsir því yfir að kosningar verði framvegis ekki haldnar í landinu.
* [[20. júlí]]: '''[[Andy Burnham]]''' tekur við sem [[forsætisráðherra Bretlands]].
'''Yfirstandandi:''' [[Borgarastyrjöldin í Jemen (2014–)|Borgarastyrjöldin í Jemen]] • [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]] • [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] • [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] • [[Stríð Ísraels og Hamas 2023–|Stríð Ísraels og Hamas]]
<br>
'''Nýleg andlát''': [[Don Nelson]] (9. ágúst) • [[Gunnar Þórðarson]] (29. júlí) • [[Glen Hansard]] (29. júlí) • [[Kevin Keegan]] (20. júlí)
9jypox75j2pq7lim3l19fhecbqh6imw
Roger Westman
0
158723
1975802
1792376
2026-08-18T15:57:11Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975802
wikitext
text/x-wiki
'''Roger Ulick Branch Westman''' ([[16. september]], [[1939]] - [[29. apríl]], [[2020]]) var enskur arkitekt og hönnuður.
== Arkitektúr ==
Westman var menntaður við Architectural Association í London. Á meðal verka Westmans má nefna Central Hill Estate í London og hús í Kaupmannahöfn og Stokkhólmi. Westman hélt fyrirlestra í ýmsum arkitektaskólum, þar á meðal Architectural Association, Tækniháskólinn í Vín, Konunglega danska listaakademíuna og ETH Zürich í Sviss. Hann skrifaði um byggingarsögu, einkum þýska arkitektúr 20. aldar.
Westman vann ETH Zürich verðlaun fyrir arkitektúr árið 1984. Hann hlaut nokkur verðlaun frá Royal Institute of British Architects.
== Ytri tenglar ==
* [https://www.archinform.net/arch/216724.htm Roger Westman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220112043041/https://www.archinform.net/arch/216724.htm |date=2022-01-12 }} á archINFORM
* [http://architectuul.com/architect/roger-westman Roger Westman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813083545/http://architectuul.com/architect/roger-westman |date=2020-08-13 }} á Architectuul
{{DEFAULTSORT:Westman, Roger}}
[[Flokkur:Breskir arkitektar]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1939]]
[[Flokkur:Fólk dáið árið 2020]]
gmuf2k8ougxs0zgc2e1ptlinjo4yi9p
1. deild kvenna í knattspyrnu 2011
0
158843
1975792
1908531
2026-08-18T15:23:03Z
Nipas2
54688
/* Stigatafla */
1975792
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2011
| mynd =
| ár = '''2011'''
| Meistarar = '''{{Lið FH}}'''
| upp um deild = '''{{Lið FH}}<br>{{Lið Selfoss}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''33 mörk (A riðill)''' [[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]] FH
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur = FH 14-0 Fjarðabyggð/Leiknir (A riðill)
| stærsti útisigur = Sindri 1-10 FH (A riðill)<br>Fram 2-5 Völsungur (B riðill)<br> Haukar 1-8 FH (Úrslit)
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|2010]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]]
|}}
Leikar í '''[[1. deild kvenna í knattspyrnu]]''' hófust í 17. sinn árið '''2011'''.
<div style="clear: right">
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|2010]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
| [[Ásgrímur Helgi Einarsson]]
| 6. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|A riðill]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
| [[Eskifjörður]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Páll Hagbert Guðlaugsson]]
| 5. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
| [[Helena Ólafsdóttir]]
| 9. s., [[Pepsideild kvenna 2010|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Fellavöllur]], [[Fjarðabyggðarhöllin]] og [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter]]
| 8. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Nettóvöllurinn]]
| [[Steinar Örn Ingimundarson]]
| 2. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010#Undanúrslit|Undanúrslit]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Víkingsvöllur]]
| [[Sigurður Víðisson]]
| 3. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|A riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Sindri Ragnarsson]]
| 7. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B riðill]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 12. umferð, 20. ágúst 2011''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2011 - A riðill|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=24187|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. janúar 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''
||12||12||0||0||81||11||70||'''36'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2011#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]'''
||12||8||1||3||40||16||24||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
||12||8||1||3||28||24||4||'''25'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]]
||12||4||1||7||23||28||-5||'''13'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||12||3||1||8||20||51||-31||'''10'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
||12||3||1||8||9||44||-35||'''10'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]]
||12||1||1||10||9||36||-29||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| class="wikitable" align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center"
! align="left" | A riðill
!Álftanes
!FH
!Fjarðab./Leiknir
!Höttur
!Keflavík
!HK
!Sindri
|-
| align="left" |{{Lið Álftanes}}
|'''XXX'''
|0-4
|2-1
|0-4
|0-5
|0-2
|4-5
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið FH}}
|7-2
|'''XXX'''
|14-0
|6-1
|3-2
|9-0
|8-0
|-
| align="left" | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
|1-0
|0-7
|'''XXX'''
|1-0
|0-4
|1-3
|2-1
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Höttur}}
|2-0
|0-3
|6-1
|'''XXX'''
|1-1
|0-3
|1-3
|-
| align="left" |{{Lið Keflavík}}
|1-0
|3-4
|4-1
|6-2
|'''XXX'''
|0-3
|7-1
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið HK/Víkingur}}
|3-0
|2-6
|0-0
|2-0
|1-5
|'''XXX'''
|5-3
|-
| align="left" |{{Lið Sindri}}
|1-1
|1-10
|3-1
|2-6
|0-2
|0-4
|'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 20. ágúst 2011''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| [[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]]
| FH
| 27
| 0
| 12
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| [[Bryndís Jóhannesdóttir]]
| FH
| 16
| 0
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| [[Glódís Perla Viggósdóttir]]
| HK-Víkingur
| 14
| 0
|11
|-
| '''4'''
| [[Sigrún Ella Einarsdóttir]]
| FH
| 12
| 0
|12
|-
| '''5'''
| [[Nína Ósk Kristinsdóttir]]
| Keflavík
| 10
| 0
| 5
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=200| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=380| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|2010]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Þorleifur Óskarsson]] (þ)
| 3. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| Haukur Hilmarsson (þ)
| 6. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] (C)
| [[Salih Heimir Porca]] (þ)
| 10. s., [[Pepsideild kvenna 2010|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur|Hertz völlurinn]]
| [[Guðbjartur Halldór Ólafsson]] (þ)
| 4. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}}
| [[Selfoss]]
| [[Selfossvöllur]]
| [[Björn Kristinn Björnsson]] (þ)
| 2. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Bjarki Már Árnason]] (þ), [[Edda Björk Eggertsdóttir]] (aðs)
| 4. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|A riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
| [[Unnar Þór Garðarsson]]
| 7. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|A riðill]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 12. umferð, 20. ágúst 2011''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2011 - B riðill|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=24186|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. janúar 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]'''
||12||10||1||1||32||4||28||'''31'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2011#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]'''
||12||10||0||2||29||4||25||'''30'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||12||6||1||5||17||15||2||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||12||5||2||5||17||16||1||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||12||2||4||6||7||21||-14||'''10'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||2||2||8||5||21||-16||'''8'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||12||1||2||9||5||31||-26||'''5'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal'' </small>.
==== Töfluyfirlit ====
{| class="wikitable" align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center"
! align="left" | B riðill
!Fjölnir
!Fram
!Haukar
!ÍR
!Selfoss
!Tindastóll
!Völsungur
|-
| align="left" |{{Lið Fjölnir}}
|'''XXX'''
|0-1
|2-0
|2-1
|1-1
|5-1
|0-2
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Fram}}
|0-3
|'''XXX'''
|0-2
|1-1
|0-5
|0-0
|2-5
|-
| align="left" |{{Lið Haukar}}
|4-0
|1-0
|'''XXX'''
|3-0
|2-1
|5-0
|3-0
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið ÍR}}
|0-3
|0-0
|0-3
|'''XXX'''
|0-1
|2-1
|0-2
|-
| align="left" |{{Lið Selfoss}}
|3-0
|3-1
|1-0
|4-0
|'''XXX'''
|4-0
|5-0
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Tindastóll}}
|0-1
|0-1
|0-5
|1-0
|0-3
|'''XXX'''
|2-2
|-
| align="left" |{{Lið Völsungur}}
|2-0
|1-1
|0-1
|0-1
|0-1
|3-0
|'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 20. ágúst 2011''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| [[Guðmunda Brynja Óladóttir]]
| Selfoss
| 13
| 0
| 12
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| [[Brooke Barbuto]]
| Haukar
| 8
| 0
| 12
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| [[Marcela Franco]]
| Haukar
| 7
| 0
| 11
|-
| '''4'''
| [[Katrín Ýr Friðgeirsdóttir]]
| Selfoss
| 6
| 0
| 8
|-
| '''5'''
| [[Sarah Catherine Elnicky]]
| Haukar
| 6
| 0
| 11
|}
== Úrslit ==
''27 ágúst 2011''.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=24190|title=1. deild kvenna 2011 staða & úrslit|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=22. janúar 2024}}</ref>
=== Undanúrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 27. ágúst 2011<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 1 – 8
|lið2= {{Lið FH}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=265069 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Brooke Barbuto]] {{mark|82}}
|mörk2= <br>[[Bryndís Jóhannesdóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Sigrún Ella Einarsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Sigrún Ella Einarsdóttir]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki><br> [[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]] {{mark|14}}<br>[[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki><br>[[Sigrún Ella Einarsdóttir]] {{mark|41}}<br>[[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]] {{mark|81}}<nowiki></nowiki><br>[[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]] {{mark|87}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur= ?
|dómari= [[Aðalbjörn Heiðar Þorsteinsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 27. ágúst 2011<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Keflavík}}
|úrslit= 3 – 2
|lið2= {{Lið Selfoss}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=265072 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Nína Ósk Kristinsdóttir]] {{mark|13}}<nowiki></nowiki>[[Arndís Snjólaug Ingvarsdóttir]] {{mark|21}}<br>[[Agnes Helgadóttir]] {{mark|72}}
|mörk2= <br>[[Guðmunda Brynja Óladóttir]] {{mark|23}}<nowiki></nowiki>[[Katrín Ýr Friðgeirsdóttir]] {{mark|24}}
|leikvangur= [[Nettóvöllurinn]]
|áhorfendur= 212
|dómari= [[Sverrir Gunnar Pálmason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2011<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Selfoss}}
|úrslit= 6 – 1
|lið2= {{Lið Keflavík}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=265073 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Guðmunda Brynja Óladóttir]] {{mark|31}}<nowiki></nowiki>[[Guðrún Arnardóttir]] {{mark|40}}<br>[[Guðmunda Brynja Óladóttir]] {{mark|44}}<br><nowiki></nowiki>[[Anna María Friðgeirsdóttir]] {{mark|59}}<br>[[Katrín Ýr Friðgeirsdóttir]] {{mark|66}}<br><nowiki></nowiki>[[Eva Lind Elíasdóttir]] {{mark|76}}
|mörk2= [[Agnes Helgadóttir]] {{mark|64}}
|leikvangur= [[Selfossvöllur]]
|áhorfendur= ?
|dómari= [[Einar Ingi Jóhannsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2011<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið FH}}
|úrslit= 6 – 0
|lið2= {{Lið Haukar}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=265070 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Bryndís Jóhannesdóttir]] {{mark|26}}<nowiki></nowiki>[[Jóhanna Steinþóra Gústavsdóttir]] {{mark|48}}<br>[[Berglind Arnardóttir]] {{mark|50}}<br><nowiki></nowiki>[[Bryndís Jóhannesdóttir]] {{mark|58}}<br>[[Sigrún Ella Einarsdóttir]] {{mark|70}}<br><nowiki></nowiki>[[Sigrún Ella Einarsdóttir]] {{mark|72}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|áhorfendur= ?
|dómari= [[Smári Stefánsson]]
|}}
=== Úrslitaleikur ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2011<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið FH}}
|úrslit= 6 – 2
|lið2= {{Lið Selfoss}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=265071 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigrún Ella Einarsdóttir]] {{mark|1}}<nowiki></nowiki>[[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]] {{mark|25}}<br>[[Bryndís Jóhannesdóttir]] {{mark|37}}<br><nowiki></nowiki>[[Guðrún Björg Eggertsdóttir]] {{mark|54}}<br>[[Sigrún Ella Einarsdóttir]] {{mark|59}}<br><nowiki></nowiki>[[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]] {{mark|90}}
|mörk2= <br>[[Guðmunda Brynja Óladóttir]] {{mark|17}}<nowiki></nowiki>[[Katrín Ýr Friðgeirsdóttir]] {{mark|68}}
|leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|áhorfendur= ?
|dómari= [[Óli Njáll Ingólfsson]]
|}}
=== Markahæstu leikmenn ===
''Lokaniðurstaða 3. september 2011''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| [[Sigrún Ella Einarsdóttir]]
| Fimleikafelag hafnafjordur.png
| 7
| 0
| 3
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| [[Aldís Kara Lúðvíksdóttir]]
| Fimleikafelag hafnafjordur.png
| 6
| 0
| 3
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| [[Bryndís Jóhannesdóttir]]
| Fimleikafelag hafnafjordur.png
| 4
| 0
| 3
|-
| '''4'''
| [[Guðmunda Brynja Óladóttir]]
| UMFS.png
| 4
| 0
| 3
|-
| '''5'''
| [[Katrín Ýr Friðgeirsdóttir]]
| UMFS.png
| 3
| 0
| 3
|}
== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|1. deild kvenna 2010]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|1. deild kvenna 2012]]
}}
== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=24187|title=1. deild kvenna 2011, A riðill |work=KSÍ|accessdate=19. janúar 2024}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=24186|title=1. deild kvenna 2011, B riðill |work=KSÍ|accessdate=19. janúar 2024}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=24190|title=1. deild kvenna 2011, úrslit|work=KSÍ|accessdate=19. janúar 2024}}
*{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2011.html|title=1. deild kvenna 2011, group A - B (A-B riðill) semifinals (úrslit)|work=Icelandfootball|accessdate=19. janúar 2024|language=en}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2011}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
9ast6kafu53k1e9whkdsum7ina7mr6g
Jón Gunnar Árnason
0
161275
1975860
1906201
2026-08-19T08:14:28Z
MyraMidnight
41218
bæti við betri mynd af sólfarinu
1975860
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Skulptur Sonnenfahrt.jpg|alt=sólfarið við sjávarsíðu Reykjavíkur|thumb|Sólfarið við sjávarsíðu Reykjavíkur.]]
'''Jón Gunnar Árnason''' ([[15. maí]] [[1931]] - [[21. apríl]] [[1989]]) var íslenskur myndhöggvari og vélsmiður. Jón Gunnar er höfundur fjölda þekktra höggmynda á höfuðborgarsvæðinu en þekktasta verk hans er ''[[Sólfar]]'' við [[Sæbraut]] í [[Reykjavík]].
Jón Gunnar fæddist í Reykjavík og foreldrar hans voru Helga Jónsdóttir og Árni Steinþórsson, bílstjóri og síðar verkstjóri hjá [[Olíufélagið ESSO|Olíufélaginu hf]]. Jón Gunnar lauk námi í vélsmíði frá [[Iðnskólinn í Reykjavík|Iðnskólanum í Reykjavík]] árið 1952<ref>Hjörtur Jónsson, [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/30766/ „Jón Gunnar Árnason - Minningargrein“], ''Morgunblaðið'', 29. apríl 1989 (skoðað 17. janúar 2021)</ref> og sótti námskeið í [[Myndlista- og handíðaskóli Íslands|Myndlista- og handíðaskólann]] og [[Myndlistaskólinn í Reykjavík|Myndlistaskólann í Reykjavík]] á árunum 1944-1950. Hann var við nám í Hornsey College of Art í [[London]] frá 1965-1967. Jón Gunnar starfaði lengi sem vélsmiður en hóf að starfa sem myndlistamaður á sjötta áratugnum.
Jón Gunnar var einn af stofnendum Myndhöggvarafélagsins í Reykjavík, SÚM-hópsins og Nýlistasafnsins í Reykjavík.
Þekktasta verk Jóns Gunnars er listaverkið ''Sólfar'' sem stendur við Sæbraut í Reykjavík. Verkið er frá árinu 1986 og bar sigur úr býtum í samkeppni um útlistaverk sem Íbúasamtök Vesturbæjar í Reykjavík stóðu fyrir í tilefni af 200 ára afmælis Reykjavíkurborgar. Verkið var vígt árið 1990.<ref>Listasafnreykjavikur.is, [https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar „Listaverk vikunnar: Sólfar“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122184232/https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar |date=2021-01-22 }}(skoðað 17. janúar 2021)</ref> Á meðal annarra þekktra verka Jóns Gunnars eru ''Sólarauga'' (1982) staðsett í Mjódd í Reykjavík, ''Loft'' (1981) á lóð Utanríkisráðuneytisins við Rauðarárstíg og ''Taflmenn'' (1981) sem voru lengi við útitaflið við Lækjargötu í Reykjavík.<ref>Safneign.listasafnreykjavikur.is, [https://safneign.listasafnreykjavikur.is/is/verk/H-075 „Jón Gunnar Árnason“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117211416/https://safneign.listasafnreykjavikur.is/is/verk/H-075 |date=2021-01-17 }} (skoðað 17. janúar 2021)</ref>
== Tilvísanir ==
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1931]]
[[Flokkur:Fólk dáið árið 1989]]
[[Flokkur:Íslenskir myndhöggvarar]]
[[Flokkur:Íslenskir myndlistarmenn]]
8nq0htdazf2jc8xsw48xks7kcjtjsm6
1975866
1975860
2026-08-19T08:45:19Z
MyraMidnight
41218
Afturkallaði útgáfu [[Special:Diff/1975860|1975860]] frá [[Special:Contributions/MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[User talk:MyraMidnight|spjall]]) myndin virðist ekki mega vera á Commons
1975866
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Rocks_on_the_coast_in_Reykjavík.JPG|thumb|hægri|Sólfarið við sjávarsíðu Reykjavíkur.]]
'''Jón Gunnar Árnason''' ([[15. maí]] [[1931]] - [[21. apríl]] [[1989]]) var íslenskur myndhöggvari og vélsmiður. Jón Gunnar er höfundur fjölda þekktra höggmynda á höfuðborgarsvæðinu en þekktasta verk hans er ''[[Sólfar]]'' við [[Sæbraut]] í [[Reykjavík]].
Jón Gunnar fæddist í Reykjavík og foreldrar hans voru Helga Jónsdóttir og Árni Steinþórsson, bílstjóri og síðar verkstjóri hjá [[Olíufélagið ESSO|Olíufélaginu hf]]. Jón Gunnar lauk námi í vélsmíði frá [[Iðnskólinn í Reykjavík|Iðnskólanum í Reykjavík]] árið 1952<ref>Hjörtur Jónsson, [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/30766/ „Jón Gunnar Árnason - Minningargrein“], ''Morgunblaðið'', 29. apríl 1989 (skoðað 17. janúar 2021)</ref> og sótti námskeið í [[Myndlista- og handíðaskóli Íslands|Myndlista- og handíðaskólann]] og [[Myndlistaskólinn í Reykjavík|Myndlistaskólann í Reykjavík]] á árunum 1944-1950. Hann var við nám í Hornsey College of Art í [[London]] frá 1965-1967. Jón Gunnar starfaði lengi sem vélsmiður en hóf að starfa sem myndlistamaður á sjötta áratugnum.
Jón Gunnar var einn af stofnendum Myndhöggvarafélagsins í Reykjavík, SÚM-hópsins og Nýlistasafnsins í Reykjavík.
Þekktasta verk Jóns Gunnars er listaverkið ''Sólfar'' sem stendur við Sæbraut í Reykjavík. Verkið er frá árinu 1986 og bar sigur úr býtum í samkeppni um útlistaverk sem Íbúasamtök Vesturbæjar í Reykjavík stóðu fyrir í tilefni af 200 ára afmælis Reykjavíkurborgar. Verkið var vígt árið 1990.<ref>Listasafnreykjavikur.is, [https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar „Listaverk vikunnar: Sólfar“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122184232/https://listasafnreykjavikur.is/frettir/listaverk-vikunnar-solfar |date=2021-01-22 }}(skoðað 17. janúar 2021)</ref> Á meðal annarra þekktra verka Jóns Gunnars eru ''Sólarauga'' (1982) staðsett í Mjódd í Reykjavík, ''Loft'' (1981) á lóð Utanríkisráðuneytisins við Rauðarárstíg og ''Taflmenn'' (1981) sem voru lengi við útitaflið við Lækjargötu í Reykjavík.<ref>Safneign.listasafnreykjavikur.is, [https://safneign.listasafnreykjavikur.is/is/verk/H-075 „Jón Gunnar Árnason“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117211416/https://safneign.listasafnreykjavikur.is/is/verk/H-075 |date=2021-01-17 }} (skoðað 17. janúar 2021)</ref>
== Tilvísanir ==
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1931]]
[[Flokkur:Fólk dáið árið 1989]]
[[Flokkur:Íslenskir myndhöggvarar]]
[[Flokkur:Íslenskir myndlistarmenn]]
fh4on3pianjcf4wsr8r8d7rtjfjsvb2
Josephine Baker
0
165102
1975761
1849599
2026-08-18T12:10:27Z
TKSnaevarr
53243
1975761
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Josephine Baker
| mynd = Baker_Harcourt_1940_2.jpg
| myndatexti = Josephine Baker árið 1940.
| fæðingarnafn = Freda Josephine McDonald
| fæðingardagur = {{fæðingardagur|1906|6|3}}
| fæðingarstaður = [[St. Louis]], [[Missouri]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]
| dánardagur = {{dánardagur og aldur|1975|4|12|1906|6|3}}
| dánarstaður = [[París]], [[Frakkland]]i
| ríkisfang = [[Bandaríkin]] (til 1937)<br>[[Frakkland]] (frá 1937)
| starf = Söngkona, dansari, leikkona
| maki = {{gifting|Willie Wells|1919|1919|orsök=skildu}}<br>{{gifting|William Baker|1921|1925|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Jean Lion|1937|1940|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Jo Bouillon|1947|1961|orsök=skildu}}
| börn = 12
| undirskrift = Signature de Joséphine Baker - Archives nationales (France).png
| module = {{Tónlistarfólk|embed=yes
| stefna = {{hlist|[[Kabarett]]|[[sviðstónlist]]|[[frönsk popptónlist]]|[[franskur djass]]}}
| hljóðfæri = Rödd
| útgefandi = {{hlist|[[Columbia Records|Columbia]]| [[Mercury Records|Mercury]]|[[RCA Records|RCA Victor]]
}}}}
}}
'''Josephine Baker''' (fædd '''Freda Josephine McDonald''', franskur ríkisborgari sem '''Joséphine Baker'''; [[3. júní]] [[1906]] – [[12. apríl]] [[1975]]) var frönsk sviðslistakona af bandarískum uppruna, [[Franska andspyrnuhreyfingin|andspyrnukona]] og baráttukona fyrir [[Borgaraleg réttindi|borgaralegum réttindum]]. Ferill hennar var fyrst og fremst í Evrópu, aðallega í Frakklandi þar sem hún settist að. Hún var fyrsta svarta konan sem lék aðalhlutverk í stórri kvikmynd, þöglu myndinni ''[[La Sirène des tropiques]]'' frá 1927, í leikstjórn Mario Nalpas og [[Henri Étiévant]].<ref>{{Cite book|title=Women Heroes of World War II|url=https://archive.org/details/womenheroesworld00atwo|last=Atwood|first=Kathryn|work=Chicago Review Press|year=2011|isbn=978-1-55652-961-0|page=[https://archive.org/details/womenheroesworld00atwo/page/77 77]}}</ref>
Í upphafi ferils síns var hún meðal frægustu flytjenda revía í [[Folies Bergère]] í [[París]]. Flutningur hennar í revíunni ''Un vent de folie'' árið 1927 olli uppnámi í borginni. Búningurinn hennar, sem var stutt pils úr gervibanönum og perluhálsfesti, varð að táknmynd fyrir bæði [[djassöldin]]a og [[Organdi áratugurinn|organdi áratuginn]] (The Roaring Twenties).
Baker var hampað af listamönnum og menntamönnum á sínum tíma, og var nefnd ýmist „hin svarta Venus“, „svarta perlan“, „Venus úr bronsi“ og „kreólagyðjan“. Hún fæddist í [[St. Louis|St. Louis, Missouri]], en afsalaði sér bandarískum ríkisborgararétti og gerðist franskur ríkisborgari eftir að hún giftist franska iðnjöfrinum Jean Lion árið 1937.<ref name="Kelleher">{{vefheimild |titill=She'll Always Have Paris |url=https://jezebel.com/5502673/shell-always-have-paris |ritverk=Jezebel |dags=26. mars 2010 |tungumál=en}}</ref> Hún ól börnin sín upp í Frakklandi.
Hún aðstoðaði frönsku andspyrnuhreyfinguna í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]].<ref name="QR">{{Cite journal|last=Bostock|first=William W.|year=2002|title=Collective Mental State and Individual Agency: Qualitative Factors in Social Science Explanation|url=http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs020317|journal=Forum Qualitative Sozialforschung|volume=3|issue=3|issn=1438-5627|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824025540/https://www.qualitative-research.net/index.php/fqs/article/view/835|archive-date=24. ágúst 2021|access-date=20. september 2009}}</ref> Eftir stríðið hlaut hún [[heiðursmerki frönsku andspyrnunnar]] frá [[Franska frelsisnefndin|Frönsku frelsisnefndarinni]], [[Croix de guerre]] frá [[Frakklandsher|franska hernum]] og var sæmd riddaranafnbót af [[Légion d'honneur]] af [[Charles de Gaulle]] hershöfðingja.<ref name="Remembering Josephine Baker">{{Cite news|title=Remembering Josephine Baker|last=Roberts|first=Kimberly|date=8. apríl 2011|work=[[Philadelphia Tribune]]}}</ref> Baker söng: „Ég á tvær ástir, landið mitt og París.“<ref>{{vefheimild |titill=Josephine Baker: The life of an artist and activist |url=http://www.aljazeera.com/news/2017/06/josephine-baker-life-artist-activist-170602194956917.html |ritverk=Al Jazeera |tungumál=en}}</ref>
Baker neitaði að koma fram fyrir áhorfendur í Bandaríkjunum þar sem [[aðskilnaðarstefna|aðskilnaður]] var milli svartra og hvítra og er þekkt fyrir framlag sitt til [[Mannréttindabarátta blökkumanna í Bandaríkjunum|mannréttindahreyfingarinnar]]. Árið 1968 bauð [[Coretta Scott King]] henni óopinberlega forystu hreyfingarinnar í Bandaríkjunum, eftir morðið á [[Martin Luther King, Jr.|Martin Luther King]]. Eftir að hafa hugleitt málið afþakkaði Baker boðið þar sem hún hafði áhyggjur af velferð barna sinna.<ref name="jeanclaude2a">{{Cite book|url=https://archive.org/details/josephinehungryh00bake|title=Josephine: The Hungry Heart|last=Baker|first=Jean-Claude|publisher=Random House|year=1993|isbn=978-0-679-40915-1|edition=First}}</ref><ref name="Bouillon">{{Cite book|url=https://archive.org/details/josephine00bake|title=Josephine|last=Bouillon|first=Joe|publisher=Harper & Row|year=1977|isbn=978-0-06-010212-8|edition=First}}</ref> Þann 23. ágúst 2021 var tilkynnt að í nóvember 2021 yrði hún grafin í [[Panthéon]] í París, og yrði þar með fyrsta svarta konan sem hlyti þann heiður í Frakklandi.<ref>{{vefheimild |höfundur=Press, The Associated |titill=Josephine Baker to Become First Black Woman to Enter France’s Pantheon |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/josephine-baker-first-black-woman-france-pantheon-1235001274/ |ritverk=The Hollywood Reporter |dags=22. ágúst 2021}}</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Baker, Josephine}}
[[Flokkur:Franskir andspyrnumenn]]
[[Flokkur:Bandarískir aðgerðasinnar]]
[[Flokkur:Franskir dansarar]]
[[Flokkur:Bandarískir dansarar]]
{{fd|1906|1975}}
[[Flokkur:Franskir söngvarar]]
[[Flokkur:Bandarískir söngvarar]]
[[Flokkur:Franskir leikarar]]
[[Flokkur:Bandarískir leikarar]]
p31x6kufk2sof3h0idy8aednnzsdu5e
Réttlæting
0
170269
1975831
1773681
2026-08-18T20:22:15Z
Akigka
183
1975831
wikitext
text/x-wiki
'''Réttlæting''' getur átt við um:
* [[Réttlæting (lögfræði)|Réttlæting]] í lögfræði, vörn í ákæru vegna refsiverðs brots
* [[Réttlæting (guðfræði)|Réttlæting]] í guðfræði, athöfn Guðs að lýsa yfir eða gera syndara réttlátan frammi fyrir Guðni
{{Aðgreining}}
5cjvb65f5hdywq6xort961rerrum881
Skotfæri
0
173449
1975816
1975220
2026-08-18T18:21:19Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975816
wikitext
text/x-wiki
'''Skotfæri''' eru hverskyns hlutir, skot eða skeyti sem eru gerð til að vera skotið úr [[Skotvopn|skotvopnum]], til að hitta skotmark úr fjarska.<ref>{{Cite web|url=https://idordabanki.arnastofnun.is/faersla/903574|title=Íðorðabankinn|website=idordabanki.arnastofnun.is|access-date=2023-03-28|archive-date=2023-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328161231/https://idordabanki.arnastofnun.is/faersla/903574|url-status=dead}}</ref> Skotfæri geta verið af ýmsum gerðum og stærðum; t.d. kúlur, skot, örvar, nálar eða sprengur.
== Tengt efni ==
* [[Skotvopn]]
* [[Bogi (vopn)]]
* [[Veiðarfæri]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
[[Flokkur:Vopn]]
3j22l9gehhxnyuys9u2pkhy2y4c2oh2
1. deild kvenna í knattspyrnu 2010
0
178490
1975791
1975633
2026-08-18T15:21:43Z
Nipas2
54688
/* Stigatafla */
1975791
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2010
| mynd =
| ár = '''2010'''
| Meistarar = '''{{Lið ÍBV}}'''
| upp um deild = '''{{Lið ÍBV}}<br>[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''27 mörk (A rið.)'''<br>[[Nína Ósk Kristinsdóttir]] {{Lið Keflavík}}
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur = Þróttur R. 16-0 Draupnir (A rið.)<br>ÍBV 11-0 Höttur
| stærsti útisigur = Álftanes 0-8 Þróttur R. (A rið.)<br>Fjölnir 0-10 ÍBV (B rið.)
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|2011]]
|}}
Leikar í '''[[1. deild kvenna í knattspyrnu]]''' hófust í 16. sinn árið '''2010'''.
HK/Víkingur er sameining HK Kópavogs og Víkings Reykjavík. Tindastóll-Neisti er sameining Tindastóls Sauðárkróks og Neisti Hofsos.<ref>{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2010.html|title=1. deild kvenna 2010|work=Icelandfootball|accessdate=30. janúar 2024|language=en|cid=icelandfootball.net}}</ref>
<div style="clear: right">
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
| [[Sirrý Hrönn Haraldsdóttir]] (þ), [[Arnar Hólm Einarsson]] (aðs)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Draupnir}}
| [[Akureyri]]
| [[Boginn]]
| [[Hlynur Birgisson]] (þ)
| 5. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kórinn|Víkingsvöllur]]
| [[Sigurður Víðisson]] (þ), [[Inga Lára Óladóttir]] (aðs)
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|Úrslit]] í mótinu
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Reykjaneshöllin]]
| [[Steinar Örn Ingimundarson]] (þ), [[Kjartan Björnsson]] (aðs)
| 10. sæti, [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|Pepsid.]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll/Neisti]]
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Bjarki Már Árnason]] (þ), [[Sigmundur Birgir Skúlason]] (aðs)
| 7. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009#B riðill|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
| [[Andri Hnikarr Jónsson]] (þ), [[Baldvin Áslaugsson]] (aðs)
| 4. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009#B riðill|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Theódór Sveinjónsson]] (þ)
| 2. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009#B riðill|B riðill]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 12. umferð, 21. ágúst 2010''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2010 - A riðill|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=20930|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. janúar 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]'''
||12||11||0||1||74||8||66||'''33'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2010#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]'''
||12||11||0||1||55||11||44||'''33'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]
||12||6||0||6||20||26||-6||'''18'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll/Neisti]]
||12||4||0||8||13||21||-8||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Draupnir|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Draupnir|Draupnir]]
||12||3||2||7||13||50||-37||'''11'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]]
||12||3||1||8||16||50||-34||'''10'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||12||2||1||8||13||38||-25||'''7'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| class="wikitable" align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center"
! align="left" |
!Álftanes
!Draupnir
!HK
!Keflavík
!Tindastóll
!Völsungur
!Þróttur R.
|-
| align="left" |{{Lið Álftanes}}
|'''XXX'''||3-1||0-2||1-2||3-2||4-5||0-8
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Draupnir}}
||1-1||'''XXX'''||3-0||1-5||2-1||1-0||1-3
|-
| align="left" |{{Lið HK/Víkingur}}
||5-3||4-0||'''XXX'''||0-5||2-0||2-1||0-1
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Keflavík}}
||7-0||14-1||2-1||'''XXX'''||3-0||2-0||0-1
|-
| align="left" |[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll/Neisti]]
||4-0||1-0||2-1||1-2||'''XXX'''||2-1||0-2
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Völsungur}}
||0-1||2-2||1-3||0-7||2-0||'''XXX'''||1-3
|-
| align="left" |{{Lið Þróttur R.}}
||13-0||16-0||8-0||3-2||3-0||11-0||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 21. ágúst 2010''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| [[Nína Ósk Kristinsdóttir]]
| Keflavík
| 27
|
| 14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| [[Soffía Ummarin Kristinsdóttir]]
| Þróttur R.
| 19
|
| 15
|- style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| [[Margrét María Hólmarsdóttir]]
| Þróttur R.
| 18
|
| 15
|-
| '''4'''
| [[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]
| Þróttur R.
| 15
|
| 14
|-
| '''5'''
| [[Guðrún Hermannsdóttir]]
| HK-Víkingur
| 7
|
| 12
|-
| '''5'''
| [[Margrét Eva Einarsdóttir]]
| Álftanes
| 7
|
| 13
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=240| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=320| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=160| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
| [[Eskifjörður]]
| [[Norðfjarðarvöllur]], [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Páll Hagbert Guðlaugsson]]
| 9. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|A riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Þorleifur Óskarsson]]
|
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| [[Sigríður Katrín Stefánsdóttir]] (þ), [[Halldór Jón Sigurðsson]] (aðs)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Fellavöllur]]
| [[Gorazd Mihailov]]
| 5. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|A riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur]]
| [[Jón Ólafur Daníelsson]] (þ), [[Óðinn Sæbjörnsson]] (aðs)
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|Úrslit]] í mótinu
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Hertz völlurinn]]
| [[Guðbjartur Halldór Ólafsson]]
| 9. s., [[Pepsideild kvenna 2009|Pepsideild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}}
| [[Selfoss]]
| [[Selfossvöllur]]
| [[Helena Ólafsdóttir]]
| 3. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|A riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Sindri Ragnarsson]]
| 4. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 20..|A riðill]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 12. umferð, 21. ágúst 2010''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2010 - A riðill|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=20930|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. janúar 2024}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||'''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]'''
||14||13||0||1||81||8||73||'''39'''
|align="center" rowspan="2"|'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2010#Undanúrslit|Undanúrslit]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]'''
||14||13||0||1||69||16||53||'''39'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||14||8||1||5||18||31||-13||'''25'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||14||6||1||7||26||44||-18||'''19'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð/Leiknir]]
||14||5||1||8||17||37||-20||'''16'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||14||2||5||7||16||50||-34||'''11'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||14||3||1||10||20||35||-15||'''10'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]]
||14||0||3||11||8||53||-45||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| class="wikitable" align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center"
! align="left" |
!Fj/Le
!Fjölnir
!Fram
!Höttur
!ÍBV
!ÍR
!Selfoss
!Sindri
|-
| align="left" | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab./Leiknir]]
|'''XXX'''||1-2||3-2||1-1||1-4||1-4||0-7||3-2
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Fjölnir}}
||2-0||'''XXX'''||0-0||1-0||0-10||4-1||0-7||1-0
|-
| align="left" |{{Lið Fram}}
||3-0||1-3||'''XXX'''||1-1||1-2||2-3||1-7||4-0
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið Höttur}}
||0-1||0-2||0-0||'''XXX'''||1-6||2-3||1-6||2-3
|-
| align="left" |{{Lið ÍBV}}
||5-1||5-0||6-0||11-0||'''XXX'''||6-0||6-0||6-0
|- style="background:#F0F0F0;"
| align="left" |{{Lið ÍR}}
||0-3||2-1||4-4||5-0||0-6||'''XXX'''||2-5||2-0
|-
| align="left" |{{Lið Selfoss}}
||5-1||3-0||6-1||8-0||3-2||6-0||'''XXX'''||5-2
|-
| align="left" |{{Lið Sindri}}
||0-1||1-2||2-2||5-0||1-6||4-0||0-1||'''XXX'''
|}
==== Markahæstu leikmenn ====
''Lokaniðurstaða 21. ágúst 2010''.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=240|Nafn
!width=30|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| [[Katrín Ýr Friðgeirsdóttir]]
| Selfoss
| 25
|
| 11
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| [[Kristín Erna Sigurlásdóttir]]
| ÍBV
| 22
|
| 16
|- style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| [[Guðmunda Brynja Óladóttir]]
| Selfoss
| 13
|
| 13
|-
| '''4'''
| [[Lerato Kgasago]]
| ÍBV
| 11
|
| 13
|-
| '''5'''
| [[Bryndís Jóhannesdóttir]]
| ÍR
| 10
|
| 5
|-
| '''5'''
| [[Anna María Friðgeirsdóttir]]
| Selfoss
| 10
|
| 16
|}
== Úrslit ==
''5. september 2010''.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=20925|title=1. deild kvenna 2010 staða & úrslit|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. janúar 2024}}</ref>
=== Undanúrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 28. ágúst 2010<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Keflavík}}
|úrslit= 0 – 4
|lið2= {{Lið ÍBV}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=237578 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= <br>[[Lerato Kgasago]] {{mark|17}}<nowiki></nowiki>[[Elísa Viðarsdóttir]] {{mark|48}}<br>[[Lerato Kgasago]] {{mark|56}}<nowiki></nowiki><br> [[Kristín Erna Sigurlásdóttir]] {{mark|70}}
|leikvangur= [[Sparisjóðsvöllur]]
|áhorfendur= 210
|dómari= [[Birkir Sigurðarson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 28. ágúst 2010<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Selfoss}}
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=237575 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Guðmunda Brynja Óladóttir]] {{mark|27}}
|mörk2= <br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|63}}
|leikvangur= [[Selfossvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Smári Stefánsson]]
|}}
<br />
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 2010<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið ÍBV}}
|úrslit= 4 – 1
|lið2= {{Lið Keflavík}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=237576 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Edda María Birgisdóttir]] {{mark|9}}<nowiki></nowiki>[[Kristín Erna Sigurlásdóttir]] {{mark|24}}<br>[[Lerato Kgasago]] {{mark|33}}<nowiki></nowiki><br> [[Edda María Birgisdóttir]] {{mark|36}}
|mörk2= <br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|63}}
|leikvangur= [[Hásteinsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingi Fannar Eiríksson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 2010<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Selfoss}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=237579 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Fríða Þórisdóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Ruth Þórðar Þórðardóttir]] {{mark|54}}<br>[[Margrét María Hólmarsdóttir]] {{mark|88}}
|mörk2= <br>[[Olga Færseth]] {{mark|31}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Guðrún Fema Ólafsdóttir]]
|}}
<br />
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2010<br />12:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið ÍBV}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=237577 Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Hlíf Hauksdóttir]] {{mark|56}}<nowiki></nowiki>[[Lerato Kgasago]] {{mark|82}}<br>[[Lerato Kgasago]] {{mark|88}}
|mörk2= <br>[[Ruth Þórðar Þórðardóttir]] {{mark|58}}
|leikvangur= [[Þorlákshafnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= Pétur Guðmundsson
|}}
== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild kvenna 2009]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|1. deild kvenna 2011]]
}}
== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=20930|title=1. deild kvenna 2010, A riðill |work=KSÍ|accessdate=30. janúar 2024}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=20923|title=1. deild kvenna 2010, B riðill |work=KSÍ|accessdate=30. janúar 2024}}
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=20925|title=1. deild kvenna 2010, úrslit|work=KSÍ|accessdate=30. janúar 2024}}
*{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2010.html|title=1. deild kvenna 2010, group A - B (A-B riðill) semifinals (úrslit)|work=Icelandfootball|accessdate=30. janúar 2024|language=en|cid=icelandfootball.net}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2010}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
etwujs9s171h7k8uoiktbay8etskb6b
Nigel Richards
0
181074
1975780
1968797
2026-08-18T13:33:35Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975780
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Nigel Richards
| mynd = Nigel Richards 2018.jpg
| mynd_texti = Richards árið 2018
| fæðingardagur = 1967
| fæðingarstaður = [[Christchurch]], Nýja-Sjáland<ref>{{cite web|last=Willsher|first=Kim|date=21 July 2015|title=The French Scrabble champion who doesn't speak French|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2015/jul/21/new-french-scrabble-champion-nigel-richards-doesnt-speak-french|website=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150728182708/https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2015/jul/21/new-french-scrabble-champion-nigel-richards-doesnt-speak-french|archive-date=28 July 2015|url-status=live}}</ref>
| starf = Skraflari
}}
'''Nigel Richards''' (fæddur [[1967]])<ref>{{Cite web|url=https://www.liberation.fr/sports/2015/07/27/dechiffrer-des-lettres_1354721/|title=Nigel Richards, déchiffrer des lettres|last=Gendron|first=Guillaume|date=27 July 2015|website=[[Libération]]|language=fr|archive-url=https://archive.today/20230515183419/https://www.liberation.fr/sports/2015/07/27/dechiffrer-des-lettres_1354721/|archive-date=15 May 2023}}</ref> er [[Nýja-Sjáland|nýsjálenskur]]<nowiki/>-<nowiki/>[[Malasía|malasískur]] [[Skrafl|skraflari]] sem er almennt talinn vera besti mótspilari í skrafli frá upphafi. Richards fæddist og ólst upp á Nýja-Sjálandi og varð heimsmeistari árið [[2007]] og endurtók leikinn árin [[2011]], [[2013]], [[2018]] og [[2019]]. Hann vann einnig þriðja meistaramót enskumælandi skraflara árið 2019.<ref>[https://www.standardmedia.co.ke/sports/article/2001346445/scrabble-kenya-finishes-third-in-africa-at-world-championships Nigel’s WESPAC title]</ref>
Richards er einnig fimmfaldur [[Bandaríkin|bandarískur]] meistari (fjórum sinnum í röð frá 2010 til 2013), áttfaldur [[Bretland|breskur]] meistari, ellefufaldur meistari á heimsmeistaramótinu í [[Singapúr]] og fimmtánfaldur meistari á heimsmeistaramótinu í [[Taíland|Taílandi]], stærsta skraflmót heims.
Árið [[2015]], þrátt fyrir að tala ekki [[Franska|frönsku]], varð Richards heimsmeistari í frönsku skrafli eftir að hafa eytt að sögn níu vikum í að læra frönsku orðabókina.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2015/07/21/talar_ekki_malid_en_vann_skraflmot/|title=Talar ekki málið en vann skraflmót|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-06-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/sigradi-i-skrafli-en-kann-ekki-tungumalid/|title=Sigraði í Skrafli en kann ekki tungumálið - RÚV.is|date=2015-07-22|website=RÚV|access-date=2024-06-14}}</ref> Hann varð aftur meistari árið [[2018]] og margsinnis aftur frá árinu [[2016]].<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/espn/story/_/id/25776082/nigel-richards-scrabble-legend-words-say-plenty-play|title=The scrabble legend with few words to say, but plenty to play|date=2019-01-16|website=[[ESPN]]|language=en|access-date=2023-10-29}}</ref>
Richards er nafntogaður fyrir að vera sjónmunamaður og tölvitringur. Richards er að sögn einangraður persónuleiki og hefur sjaldan verið í viðtölum.<ref name="TheWorld">{{Cite web|url=https://theworld.org/stories/2015-07-21/new-french-language-scrabble-champion-doesn-t-speak-french|title=The new French-language Scrabble champion doesn't speak French|last=Pascaud|first=May|date=21 July 2015|website=[[The World (radio program)|The World]]|publisher=[[Public Radio Exchange|PRX]]|access-date=9 March 2023|archive-date=11 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311101724/https://theworld.org/stories/2015-07-21/new-french-language-scrabble-champion-doesn-t-speak-french|url-status=dead}}</ref>
Árið 2015 bauð Skraflfélag Íslands honum Richards að mæta til leiks á Íslandsmótinu í skrafli og læra málið utanbókar, en Richards afþakkaði boðið.<ref>{{Cite web|url=https://netskrafl.wordpress.com/2016/12/13/thegar-skraflfelagid-skoradi-a-nigel/|title=Þegar Skraflfélagið skoraði á Nigel|date=2016-12-13|language=is-IS|access-date=2024-06-14}}</ref>
== Skraflferill ==
Richards keppti fyrst í skrafli hjá [[Christchurch]]<nowiki/>-skraflklúbbnum á Nýja-Sjálandi. Frá því að hann hóf keppnisferil sinn árið 1996 hefur hann unnið um 75% mótsleikja sinna og safnað um 200.000 bandaríkjadölum í verðlaunafé.<ref>{{Cite web|url=http://www.cross-tables.com/profile.php?p=6003|title=Nigel Richards – Player Profile|date=|publisher=cross-tables.com|access-date=23 February 2014|archive-date=7 maí 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130507121409/http://cross-tables.com/profile.php?p=6003|url-status=dead}}</ref> Árið [[2000]] flutti Richards til Malasíu.
=== 2007 ===
Richards varð heimsmeistari í skrafli og þénaði 15.000 [[Bandaríkjadalur|bandaríkjadali]] með því að vinna úrslitakeppni, 3 leiki á móti 0, gegn Malasanum [[Ganesh Asirvatham]].
=== Síðan 2020 ===
Eftir að hafa orðið meistari á meistaramót enskumælandi skraflara hefur Richards ekki tekið þátt í neinum öðrum meistaramótum. Síðasta stórmótið sem hann tók þátt í var ASCI 2023 Masters, sem hann vann.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.wespa.org/aardvark/html/players/215.html|title=Nigel Richards|website=World English Language Scrabble Players Association|access-date=November 2, 2023|archive-date=nóvember 2, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102190651/https://www.wespa.org/aardvark/html/players/215.html|url-status=dead}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Richards, Nigel}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1967]]
hdw0p6tfi7hiezb79drzv0f33dgphd5
Nihon Hidankyo
0
182773
1975781
1960831
2026-08-18T13:33:43Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975781
wikitext
text/x-wiki
{{Félagasamtök
|nafn = Nihon Hidankyō<br>{{nobold|日本被団協}}
|bakgrunnslitur =
|mynd =
|stofnun={{start date and age|1956|10|8}}
|gerð=Óháð samtök, mannréttindasamtök
|staða=
|markmið=Afnám kjarnavopna
|höfuðstöðvar= {{JPN}} [[Shibadaimon]], [[Minato]], [[Tókýó]]
|titill_leiðtoga = Formaður
|nafn_leiðtoga = [[Sueichi Kido]]
|verðlaun = [[Friðarverðlaun Nóbels]] (2024)
|vefsíða= {{URL|ne.jp/asahi/hidankyo/nihon}}
}}
'''Nihon gensuibaku higaisha dantai kyōgi-kai''' ([[japanska]]: 日本原水爆被害者団体協議会), gjarnan stytt í '''Nihon Hidankyō''' (japanska: 日本被団協), eða í lauslegri þýðingu ''Japanssamband samtaka eftirlifenda atóm- og vetnissprengja'', eru samtök sem stofnuð voru árið 1956 af fólki sem lifði af [[kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki]] (''[[hibakusha]]'') í þeim tilgangi að þrýsta á japönsk stjórnvöld að bæta stuðning við fórnarlömbin og hvetja erlendar ríkisstjórnir að leggja niður [[kjarnavopn]].<ref>{{cite web|url=http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/rn_page/english/index_english/index_english.html|title=Welcome to HIDANKYO|publisher=Japan Confederation of A- and H-Bomb Sufferers Organization (Nihon Hidankyo) website|accessdate=2007-08-31|archive-date=2023-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230907193450/http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/rn_page/english/index_english/index_english.html|url-status=dead}}</ref>
Samtökin hafa meðal annars safnað saman þúsundum vitnisburða, gefið út ályktanir og áköll og sent árlegar sendinefndir til ýmissa alþjóðastofnana, þar á meðal [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]], til að hvetja til afnáms kjarnavopna.<ref name="NobelPrizeorg-2024">{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2024 - Press release|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/press-release/ |date=2024-10-11 |access-date=2024-10-11 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref>
Samtökin hlutu [[friðarverðlaun Nóbels]] árið 2024 fyrir „baráttu sína fyrir kjarnorkuvopnalausum heimi og fyrir að sýna með eigin vitnisburði hvers vegna aldrei megi beita kjarnavopnum aftur“.<ref name="NobelPrizeorg-2024" /><ref>{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/world/nobel-peace-prize-awarded-to-the-japanese-organisation-nihon-hidankyo-of-survivors-of-the-world-war-ii-atomic-bombings/cid/2054712|title=Nobel Peace Prize awarded to the Japanese organisation Nihon Hidankyo of survivors of the World War II atomic bombings|publisher=telegraphindia}}</ref>
== Saga ==
Nihon Hidankyo eru landssamtök sem stofnuð voru af hópum fólks sem lifði af [[kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki]] í hverju héraði Japans, sem kallað er [[hibakusha]] á japönsku.<ref name="西日本新聞me">{{Cite web |title=被団協機能不全に 「はっちゃん」の努力 原爆を背負って(42) |url=https://www.nishinippon.co.jp/item/n/630110/ |access-date=2024-10-11 |website=西日本新聞me |language=ja}}</ref> Sprenging [[Castle Bravo]]-vetnissprengjunnar, sem Bandaríkjamenn sprengdu í tilraunaskyni á [[Bikini-hringrif]]inu árið 1954, olli alvarlegum geislunarheilkennum á íbúum hringrifanna í grenndinni og á 23 skipverjum á japanska veiðiskipinu ''[[Daigo Fukuryū Maru]]''. Þetta leiddi til stofnunar [[Japanska ráðið gegn atóm- og vetnissprengjum|Japanska ráðsins gegn atóm- og vetnissprengjum]] í Hiroshima næsta ár.<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録1955 9月 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26316 |access-date=2024-10-11 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> Fólk sem hafði lifað af kjarnorkuárásirnar stofnaði í kjölfarið samtökin Nihon Hidankyo með stuðningi hreyfingarinnar á öðru ársþingi ráðsins í Nagasaki.<ref>{{Cite web |title=日本被団協 |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about2-02.html |access-date=2024-10-11 |website=www.ne.jp}}</ref> Samheldni hreyfingarinnar var hins vegar hætt komin þegar ráðið tók virkan þátt í [[Anpo-mótmælin|mótmælum]] gegn [[Öryggissáttmáli Japans og Bandaríkjanna|öryggissáttmála Japans og Bandaríkjanna]] ásamt [[Sósíalistaflokkurinn (Japan)|japanska Sósíalistaflokknum]] árið 1959.<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録1959 3月 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26262 |access-date=2024-10-11 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> Margir stuðningsmenn sögðu sig úr ráðinu og stofnuðu ný samtök með stuðningi [[Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn (Japan)|Frjálslynda lýðræðisflokksins]]. Þessi nýju samtök voru leidd af Masatoshi Matsushita, leiðtoga hins andkommúníska [[Lýðræðislegi sósíalistaflokkurinn (Japan)|Lýðræðislega sósíalistaflokks]].<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録1961 11月 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26246 |access-date=2024-10-11 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> Þegar Sovétríkin hófu kjarnorkutilraunir á ný árið 1961 neitaði kommúnistaarmur ráðsins að fordæma þær, sem skapaði mikla spennu innan samtakanna.<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録1961 9月 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26244 |access-date=2024-10-11 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> Þetta leiddi til frekari klofnings innan hreyfingarinnar þar sem hópur tengdur Sósíalistaflokknum stofnaði nýtt ráð sem fordæmdi allar kjarnorkutilraunir án tillits til þess hvaða ríki gerði þær.<ref>{{Cite web |last=peace-forum20 |date=2020-05-01 |title=原水禁とは - 原水禁 |url=http://gensuikin.peace-forum.com/about_gensuikin/ |access-date=2024-10-11 |website=原水禁 - 核と人類は共存できない}}</ref> Flokkadrættir innan hreyfingarinnar gegn kjarnavopnum leiddu jafnframt til þess að klofningar urðu milli eftirlifenda kjarnorkuárásanna í tilteknum landshlutum, til dæmis í Hiroshima, þar sem samnefnd ráð urðu til sem hvert um sig nutu stuðnings sósíalista og kommúnista.<ref name="西日本新聞me" /> Landssamtökin sjálf ákváðu að tengja sig ekki við neinar stjórnmálahreyfingar árið 1965, eftir að hreyfingin hafði orðið æ flokkspólitískari.<ref name="西日本新聞me" />
== Starfsemi ==
Í dag fæst Nihon Hidankyo meðal annars við eftirfarandi starfsemi:<ref>{{Cite web |title=日本被団協 |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about1-01.html |access-date=2024-10-11 |website=www.ne.jp}}</ref>
* Áköll eftir afnámi kjarnavopna og kröfur um bætur frá hinu opinbera,
* Bænaskrár til japönsku ríkisstjórnarinnar, Sameinuðu þjóðanna og erlendra stjórna,
* Förgun kjarnorkuvopna, stofnun alþjóðasáttmála um afkjarnavopnun, skipulagningu alþjóðlegra ráðstefna, setningu laga gegn kjarnorku og eflingu á hjálp við eftirlifendur árásanna,
* Vitundarvakningu um veruleika kjarnorkuárásanna bæði innanlands og á alþjóðavettvangi,
* Rannsóknir, útgáfu, sýningar og samkomur um tjón kjarnorkusprengja,
* Ráðgjöf og stuðning fyrir eftirlifendur sprengjuárásanna.
== Lykilfólk ==
[[Mynd:Jørgen Watne Frydnes awarding Terumi Tanaka, Shigemitsu Tanaka, and Toshiyuki Mimaki at 2024 Nobel Peace Prize Ceremony 8 (cropped).jpg|thumb|right|[[Terumi Tanaka]], [[Shigemitsu Tanaka]] og [[Toshiyuki Mimaki]] taka við [[Friðarverðlaun Nóbels|friðarverðlaunum Nóbels]] fyrir hönd Nihon Hidankyo árið 2024.]]
=== Núverandi meðlimir<ref>{{Cite web |title=welcome to HIDANKYO in Japanese |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html |access-date=2024-10-11 |website=www.ne.jp}}</ref> ===
==== Meðformenn: ====
* [[Terumi Tanaka]]: Varð fyrir geislun 3,2 km frá miðju sprengingarinnar í Nagasaki þegar hann var 13 ára; tók við embætti þann 14. júní 2017<ref>{{Cite web |last=長崎新聞 |date=2018-06-15 |title=被団協 代表委員に田中重光氏 総会で選出 故谷口氏の後任 | 長崎新聞 |url=https://nordot.app/380181374566712417 |access-date=2024-10-11 |website=長崎新聞 |language=ja-JP |archive-date=2025-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109172329/https://nordot.app/380181374566712417 |url-status=dead }}</ref>
* [[Shigemitsu Tanaka]]: Varð fyrir geislun 6 km frá miðju sprengingarinnar í Nagasaki þegar hann var 4 ára;<ref>{{Cite web |title=長崎の声 - 広島・長崎の記憶~被爆者からのメッセージ - 朝日新聞社 |url=https://www.asahi.com/hibakusha/nagasaki/n01-00021j.html |access-date=2024-10-11 |website=www.asahi.com}}</ref> tók við embætti þann 14. júní 2018<ref>{{Cite web |last=長崎新聞 |date=2018-06-15 |title=被団協 代表委員に田中重光氏 総会で選出 故谷口氏の後任 | 長崎新聞 |url=https://nordot.app/380181374566712417 |access-date=2024-10-11 |website=長崎新聞 |language=ja-JP |archive-date=2025-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109172329/https://nordot.app/380181374566712417 |url-status=dead }}</ref>
* [[Toshiyuki Mimaki]]: Varð fyrir geislun á heimili sínu í Hiroshima þegar hann var 3 ára;<ref>{{Cite web |title=広島の声 - 広島・長崎の記憶~被爆者からのメッセージ - 朝日新聞社 |url=https://www.asahi.com/hibakusha/hiroshima/h02-00003j.html |access-date=2024-10-11 |website=www.asahi.com}}</ref> tók við embætti þann 9. júní 2022<ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=日本被団協の代表委員に箕牧さん 大きな壁に挑む新たな「顔」:朝日新聞デジタル |url=https://www.asahi.com/articles/ASQ696WVMQ67PITB00M.html |access-date=2024-10-11 |website=朝日新聞デジタル |language=ja}}</ref>
==== Aðalritari: ====
* [[Sueichi Kido]]: Varð fyrir geislun í Nagasaki þegar hann var 5 ára; tók við embætti þann 7. júní 2017<ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=日本被団協の代表委員に箕牧さん 大きな壁に挑む新たな「顔」:朝日新聞デジタル |url=https://www.asahi.com/articles/ASQ696WVMQ67PITB00M.html |access-date=2024-10-11 |website=朝日新聞デジタル |language=ja}}</ref>
=== Fyrrum meðlimir ===
* [[Sumiteru Taniguchi]]: Slasaðist illa 1,8 km frá miðju sprengingarinnar í Nagasaki þegar hann var 16 ára; meðformaður samtakanna til dauðadags 20. ágúst 2017<ref>{{Cite web |publisher=[[BBC]] |title=Nagasaki atomic bomb survivor Sumiteru Taniguchi dies at 88 |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-41094741.amp|access-date=2024-10-11|date=2017-08-30}}</ref>
* [[Sunao Tsuboi]]: Slasaðist illa 1,5 km frá miðju sprengingarinnar í Hiroshima þegar hann var 20 ára; meðformaður samtakanna til dauðadags 24. október 2021<ref>{{Cite web |date=2021-10-27|title=Sunao Tsuboi: Campaigning Hiroshima survivor dies aged 96|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-59060950.amp |access-date=2024-10-11 |publisher=[[BBC]]}}</ref>
* [[Mikiso Iwasa]]: Slasaðist illa 1,2 km frá miðju sprengingarinnar í Hiroshima þegar hann var 16 ára; meðformaður samtakanna til dauðadags 7. september 2020.<ref>{{Cite web|title=Anti-nuclear crusader Mikiso Iwasa dies at the age of 91|url=https://www.asahi.com/sp/ajw/articles/13717777|access-date=2024-10-11|publisher=[[The Asahi Shimbun]]|date=2020-09-25}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
==Viðurkenningar==
*2003: [[Seán MacBride-friðarverðlaunin]]<ref>[https://ipb.org/sean-macbride-peace-prize/ Seán MacBride Peace Prize - IPB]</ref>
*2010: [[Man of Peace|Verðlaun fyrir félagslega aðgerðastefnu]] frá heimsþingi friðarverðlaunahafa Nóbels<ref>{{Cite web |date=2024-10-11 |title=Japanese atomic bomb survivor organisation Nihon Hidankyo wins Nobel Peace Prize: All you need to know |url=https://indianexpress.com/article/what-is/nobel-peace-prize-goes-to-japanese-organization-nihon-hidankyo-9615409/ |access-date=2024-10-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
*2024: [[Friðarverðlaun Nóbels]]<ref name="NobelPrizeorg-2024" />
Áður en Nihon Hidankyo unnu friðarverðlaun Nóbels árið 2024 höfðu þau verið tilnefnd árin 1985, 1994 og 2015 af [[Alþjóðafriðarskrifstofan|Alþjóðafriðarskrifstofunni]] í Sviss.<ref>[http://www.japantimes.co.jp/opinion/2015/08/01/commentary/atomic-bomb-survivors-nominated-nobel-prize/#.Vdtc7yWqqkp Atomic bomb survivors nominated for Nobel prize | The Japan Times]. They were awarded the Nobel Peace Price in 2024. </ref>
==Tengt efni==
* [[ICAN]]
* [[Sáttmálinn um bann við kjarnavopnum]]
==Tilvísanir==
<references/>
{{Friðarverðlaun Nóbels}}
{{s|1956}}
[[Flokkur:Japönsk félagasamtök]]
[[Flokkur:Handhafar friðarverðlauna Nóbels]]
[[Flokkur:Hreyfingar gegn kjarnorkuvopnum]]
4u6xpe0ezs7rd9v2ie6exjkon9sz9ld
Starfsstjórn
0
182869
1975828
1893794
2026-08-18T19:30:13Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975828
wikitext
text/x-wiki
'''Starfsstjórn''' er stjórn sem situr til bráðabirgða þar til mynduð hefur verið stjórn til lengri tíma.<ref>{{Cite web|url=https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/39098|title=Starfsstjórn - Íslensk nútímamálsorðabók|publisher=[[Árnastofnun]]|language=is|access-date=2024-10-15|archive-date=2025-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20250928133124/https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/39098|url-status=dead}}</ref>
Hugtakið getur verið notað yfir ríkisstjórn sem beðist hefur lausnar en situr þangað til að ný ríkisstjórn hefur verið mynduð.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/10/15/hugtakaruglingur_hja_svandisi/|title=„Hugtakaruglingur“ hjá Svandísi|publisher=[[Morgunblaðið]]|author=Hermann Nökkvi Gunnarsson|language=is|date=2024-10-15|access-date=2024-10-15}}</ref> Taki hins vegar annar við forsætisráðuneytinu þá sé um að ræða nýja ríkisstjórn en ekki starfsstjórn.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242635392d/reglan-ad-for-seti-fari-fram-a-starfsstjorn|title=Reglan að forseti fari fram á starfsstjórn - Vísir|author=Berghildur Erla Bernharðsdóttir|date=2024-10-15|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2024-10-15}}</ref> Engin sérstök lög gildi um slíkar stjórnir. Lengst hafa starfsstjórnir á Íslandi setið í um fjóra mánuði, tvívegis á fimmta og sjötta áratug síðustu aldar. Í seinni tíð hafa þær yfirleitt setið 2-3 vikur<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2013/05/08/starfsstjorn_ma_gera_hvad_sem_er/|title=Starfsstjórn má gera hvað sem er|publisher=[[Morgunblaðið]]|language=is|date=2013-05-08|access-date=2024-10-15}}</ref> en í kjölfar [[Alþingiskosningar 2016|alþingiskosninga 2016]] sat starfsstjórn þó í 10 vikur.<ref>Sigurður Ingi Jóhannsson baðst lausnar fyrir sig og ráðuneyti sitt daginn eftir alþingiskosningar 2016, þ.e. 30. október 2016. ({{Cite news|title=Erfið stjórnarkreppa í landinu|url=https://timarit.is/page/6732175?iabr=on|date=2016-12-14|work=Fréttablaðið}}) Ráðuneyti hans sat áfram sem starfsstjórn þar til ný stjórn tók við 11. janúar 2017.({{Cite news|title=Nýir ráðherrar í sóknarhug|url=https://timarit.is/page/6757277#page/n7/mode/2up|date=2017-01-12|work=Fréttablaðið}})</ref>
==Tenglar==
*[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=87134 Hvað er starfsstjórn og hvaða reglur gilda um hana? - Vísindavefurinn]
==Heimildir==
{{reflist}}
[[Flokkur:Alþingi]]
[[Flokkur:Hugtök]]
r5wm6ea23knwh7w5a3eqjgx0anjte46
Ylfa Marín Haraldsdóttir
0
187162
1975852
1971346
2026-08-19T00:10:52Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975852
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Ylfa Marín Haraldsdóttir
| mynd = Ylfa_Marín_Haraldsdóttir_photoshoot.png
| mynd_alt =
| mynd_texti =
| fæðingarnafn =
| fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1991|10|2}}
| fæðingarstaður =
| þjóðerni = Íslensk
| starf = Söng- og leikkona
| ár =
| þekkt_fyrir =
| þekktustu_verk =
| skóli = [[Kvikmyndaskóli Íslands]]<ref>{{Cite web|url=https://www.kvikmyndaskoli.is/news/ylfa-marin-haraldsdottir-utskrifud-fra-leiklist|title=Ylfa Marín Haraldsdóttir, útskrifuð frá Leiklist – Kvikmyndaskóli Íslands|website=www.kvikmyndaskoli.is|access-date=2025-08-09}}</ref>
<br>[[Listaháskóli Íslands]]
}}
'''Ylfa Marín Haraldsdóttir''' (f. 2. október 1991) er íslensk leikkona, raddleikkona, söngkona og framleiðslustjóri. Hún er þekkt fyrir talsetningu í íslenskri útgáfu alþjóðlegra teiknimynda, auk hlutverka í kvikmyndum og sjónvarpi og kennslu í sviðslistum.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vikan|árgangur=2021|útgefandi=Birtingur|ár=2021|bls=42}}</ref>
== Leiklist ==
Ylfa hefur leikið í fjölda íslenskra kvikmynda og sjónvarpsefni, þar á meðal:<ref>{{Cite web|url=https://www.kvikmyndavefurinn.is/person/nr/11190|title=Ylfa Marín Haraldsdóttir|website=Kvikmyndavefurinn|language=is|access-date=2025-08-09|archive-date=2025-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250716183843/https://www.kvikmyndavefurinn.is/person/nr/11190|url-status=dead}}</ref>
* [[Hvernig á að vera klassa drusla]] (2021) — Aðalhlutverk Tönju, í samvinnu við [[Ástu Júlíu Elíasdóttur]].<ref>{{Cite web|url=https://www.kvikmyndavefurinn.is/films/nr/2039|title=Hvernig á að vera klassa drusla|website=Kvikmyndavefurinn|language=is|access-date=2025-08-09|archive-date=2025-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20250808010134/https://www.kvikmyndavefurinn.is/films/nr/2039|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/2021/02/03/klassa-drusla-bio-steinunn-olina-kostum-sem-bondi/|title=Klassa drusla í bíó - Steinunn Ólína fór á kostum sem bóndi|date=2021-02-03|website=DV|language=is|access-date=2025-08-09|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512181118/https://www.dv.is/fokus/2021/02/03/klassa-drusla-bio-steinunn-olina-kostum-sem-bondi/|url-status=dead}}</ref>
* Allar [[Veiðiferðarmyndirnar|Veiðiferðamyndirnar]] — Leikhlutverk ásamt framleiðslu- og framkvæmdarstjórn.<ref name=":0">{{Citation |title=Síðasta veiðiferðin |url=https://kvikmyndir.is/mynd/?id=12644 |access-date=2025-08-09 |language=is}}</ref><ref name=":1">{{Citation |title=Allra síðasta veiðiferðin |url=https://kvikmyndir.is/mynd/?id=13805 |access-date=2025-08-09 |language=is}}</ref>
* Önnur hlutverk nefnast meðal annars í Owls, [[Saumaklúbburinn]], og [[Amma Hófí]] og fleira.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm9170781/|title=Ylfa Marín Haraldsdóttir {{!}} Actress, Costume Designer, Additional Crew|website=IMDb|language=en-US|access-date=2025-08-09}}</ref>
== Talsetning ==
Ylfa er afkastamikil raddleikkona sem hefur talsett í fjölda teiknimynda og sjónvarpsþátta, bæði fyrir börn og fullorðna, og hefur unnið með aðilum eins og RÚV, Netflix, Stöð 2, Universal, Disney og Myndform.<ref>{{Citation |title=100% Úlfur |url=https://kvikmyndir.is/mynd/?id=15989 |access-date=2025-08-09 |language=is}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kvikmyndir.dv.is/sjadu-islensku-leikarana-i-hetjudadum-muminpabba-og-myndaveislu/|title=Sjáðu íslensku leikarana í Hetjudáðum múmínpabba og myndaveislu|last=Bjarnason|first=Þóroddur|date=2022-11-06|website=Kvikmyndir.is|language=is|access-date=2025-08-09|archive-date=2023-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231204172113/https://kvikmyndir.dv.is/sjadu-islensku-leikarana-i-hetjudadum-muminpabba-og-myndaveislu/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Citation |title=Ástríkur og Steinríkur: Miðríkið |url=https://kvikmyndir.is/mynd/?id=15991 |access-date=2025-08-09 |language=is}}</ref>
== Framleiðslureynsla ==
Ylfa hefur einnig gegnt hlutverkum bak við tjöldin, meðal annars sem framleiðslustjóri og framkvæmdastjóri í verkefnum eins og [[Veiðiferðarmyndirnar|Veiðiferðamyndirnar]]. Hún hefur einnig unnið við casting, handritsvinnu, uppsetningu söngleikja og búningahönnun<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Tónlistarferill ==
Ylfa Marín er menntuð klassísk söngkona og hefur verið virk í tónlistarstarfsemi samhliða leiklistinni. Hún hefur verið í ýmsum hljómsveitum, þar á meðal '''Sveimur''' og '''Blær''', og komið fram á tónleikum með fjölbreyttu tónlistarefni. Hún hefur einnig verið virkur félagi í ýmsum kórum og tónlistarhópum, þar sem hún hefur bæði nýtt raddþjálfun sína í kórsöng og tekið þátt í tónlistarverkefnum sem blanda saman leiklist og söng.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2013521347d/blaer-spilar-draumkennt-popp|title=Blær spilar draumkennt popp - Vísir|last=Bjarnason|first=Freyr|date=2013-06-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-08-09}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.mbl.is/monitor/frettir/2011/02/14/vann_songkeppni_fg_med_lagi_um_latna_systur/|title=Vann söngkeppni FG með lagi um látna systur|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-09}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://hljodsafn.is/albumDisplay/4428|titill=Hljóðsafn.is - Albúm: Reset}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://hljodsafn.is/albumDisplay/8151|titill=Hljóðsafn.is - Albúm: Touch/Mirror}}</ref>
== Heimildir ==
{{Reflist}}
{{f|1991}}
[[Flokkur:Íslenskar leikkonur]]
[[Flokkur:Íslenskar söngkonur]]
j6ypjz6yvw7fxdzlm32qjcgn1g2zx8f
Michael Randrianirina
0
188230
1975767
1948441
2026-08-18T12:27:02Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975767
wikitext
text/x-wiki
{{Forseti
| nafn = Michael Randrianirina
| mynd =Michael Randrianirina in February 2026.jpg
| myndatexti1 = Randrianirina árið 2026.
| titill= Forseti Madagaskar
| stjórnartíð_start = 14. október 2025
| stjórnartíð_end =
| forsætisráðherra = [[Ruphin Zafisambo]]<br>[[Herintsalama Rajaonarivelo]]
| forveri = [[Andry Rajoelina]]
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1973|8|23}}
| fæðingarstaður = [[Sevohipoty]], [[Androy]], [[Madagaskar]]
| starf = Hermaður
| þjóðerni = [[Madagaskar|Madagaskur]]
| maki = Ramatoa Elisa Randrianirina
}}
'''Michael Randrianirina''' [[ofursti]] (f. 23. ágúst 1973)<ref name=":4"></ref> er madagaskur herforingi og núverandi forseti Madagaskar. Hann tók við völdum sem formaður forsætisnefndar um endurstofnun Lýðveldisins Madagaskar eftir staðfestingu stjórnlagadómstóls landsins 14. október 2025 í kjölfar [[Valdaránið á Madagaskar 2025|valdaránsins á Madagaskar 2025]].<ref name=":3">{{Cite web |date=14 October 2025 |title=Décision n°10-HCC/D3 du 14 octobre 2025 concernant une requête aux fins de résolution sur une sortie de crise politique. |url=http://www.hcc.gov.mg/?p=9647 |access-date=14 October 2025 |language=fr-FR}}</ref>
Hann var áður héraðsstjóri [[Androy]] frá 2016 til 2018 og síðar hátt settur herforingi og leiðtogi hersveitarinnar [[CAPSAT]].<ref name=":4">{{Cite web |date=15 October 2025 |title=Who is Madagascar's new military ruler Michael Randrianirina? |url=https://www.reuters.com/world/africa/who-is-madagascars-new-military-ruler-michael-randrianirina-2025-10-15/ |website=[[Reuters]]}}</ref>
== Her- og stjórnmálaferill ==
Randrianirina hlaut herþjálfun í herskólanum í [[Antsirabe]].<ref name="AJC-PriseDePouvoir">{{cite web |access-date=14 October 2025 |title=Military colonel announces that the armed forces are taking control in Madagascar |url=https://www.ajc.com/news/2025/10/military-colonel-announces-that-the-armed-forces-are-taking-control-in-madagascar/ |website=The Atlanta Journal-Constitution |archive-date=1 janúar 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101215844/https://www.ajc.com/news/2025/10/military-colonel-announces-that-the-armed-forces-are-taking-control-in-madagascar/ |url-status=dead }}</ref> Randrianirina var héraðsstjóri [[Androy]]-héraðs frá 2016 til 2018, í forsetatíð [[Hery Rajaonarimampianina]]. Hann var síðan foringi fótgönguliðssveitar í Toliara til júlí 2022. Hann varð síðar leiðtogi hinnar voldugu [[CAPSAT]]-sveitar.<ref name=":4"></ref>
=== Handtaka 2023 ===
Randrianirina varð smám saman hávær gagnrýnandi forsetans [[Andry Rajoelina]]. Hann var „skyndilega handtekinn“ fyrir uppreisn 27. nóvember 2023 og ákærður fyrir að „egna til uppreisnar hersins og tilraun til [[valdarán]]s“.<ref name=":1">{{Cite web |date=5 December 2023 |title=AFFAIRE D'INCARCÉRATION – Des Antandroy élèvent la voix sur le cas Randrianirina |url=https://www.lexpress.mg/2023/12/affaire-dincarceration-des-antandroy.html |access-date=14 October 2025 |website=[[L'Express de Madagascar]] |language=fr}}</ref> Sama dag fór hann fyrir rétt og var strax sendur í [[Tsiafahy|Tsiafahy-fangelsið]]. Honum var sleppt í febrúar 2024 eftir að hafa hlotið skilorðsbundinn fangelsisdóm fyrir að brjóta gegn allsherjarreglu og sneri aftur til þjónustu í CAPSAT.<ref>{{Cite web |date=15 October 2025 |title=Who is Michael Randrianirina, the colonel who toppled Madagascar's president? |url=https://www.france24.com/en/africa/20251015-who-is-colonel-michael-randrianirina-officer-toppled-madagascar-president-rajoelina |access-date=15 October 2025 |website=[[France 24]] |language=en}}</ref>
== Stjórnmálakreppan 2025 ==
Sem leiðtogi CAPSAT tók Randrianirina þátt í uppreisn hersins gegn [[Andry Rajoelina]] í miðjum fjöldamótmælum í landinu árið 2025. Hann hvatti hermenn til að „neita að kúga almenning, axla ábyrgð og gegna sínu hlutverki“. Randrianirina hvatti forsetann og forsætisráðherrann ásamt fleirum til að segja af sér.<ref>{{Cite web |date=13 October 2025 |title=CONJONCTURE – L'armée entre en scène |url=https://www.lexpress.mg/2025/10/conjoncture-larmee-entre-en-scene.html |access-date=14 October 2025 |website=[[L'Express de Madagascar]] |language=fr}}</ref>
=== Forsetatíð (2025–) ===
Eftir að Rajoelina flúði land þann 14. október 2025 tók CAPSAT yfir forsetahöllina og lýsti Randrianirina starfandi forseta. Randrianirina staðfesti að allar stofnanir nema neðri deild þingsins hefðu verið leystar upp. Í yfirlýsingu hans kom fram: „Eftirfarandi stofnanir eru leystar upp: Öldungadeildin, Stjórnlagadómstóllinn, Sjálfstæða yfirkjörstjórnin, Hæstiréttur og Æðstaráðið til varnar mannréttindum og réttarríkinu.“<ref name=":2">{{Cite web |last=Lovasoa |first=Rabary |date=14 October 2025 |title=Madagascar's military takes power, fleeing president impeached |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/madagascars-president-dissolves-national-assembly-escalating-crisis-2025-10-14/ |website=Reuters}}</ref> Hann lofaði kosningum innan tveggja ára og sagðist munu stofna nefnd skipaða herforingjum og lögregluliðum til að stýra landinu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Madagascar protests: Army takes charge after president flees |url=https://www.dw.com/en/madagascar-protests-army-takes-charge-after-president-flees/a-74353655 |access-date=14 October 2025 |website=DW |language=en}}</ref>
Stjórnlagadómstóllinn bað Randrianirina formlega um að fara með völd forseta Madagaskar til bráðabirgða sem „formaður forsætisnefndar til endurstofnunar Lýðveldisins Madagaskar“ sama dag.<ref name=":3" />
Þann 15. október var tilkynnt í madagaska ríkissjónvarpinu að Randrianirina yrði svarinn í embætti sem „forseti endurstofnunar Lýðveldisins Madagaskar“ á fundi stjórnlagadómstólsins.<ref>{{Cite news |date=16 October 2025 |title=AU suspends Madagascar as military leader to be sworn in as president |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/15/au-suspends-madagascar-as-military-leader-to-be-sworn-in-as-president |work=[[Al Jazeera]] |access-date=16 October 2025}}</ref> Hann sór embættiseið sama dag.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2025/10/17/military-leader-sworn-in-as-madagascars-new-president|title=Military leader sworn in as Madagascar’s new president|website=Al Jazeera}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{Forsetar Madagaskar}}
{{DEFAULTSORT:Randrianirina, Michael}}
{{f|1973}}
[[Flokkur:Forsetar Madagaskar]]
fln0wd4zxjxiy2v490pmek3ljla84gy
Pilibhit-tígursfriðlandið
0
188471
1975783
1934935
2026-08-18T14:34:05Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975783
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Range_map_of_Pilibhit_Tiger_Reserve.jpg|hægri|thumb|300x300dp|Útbreiðslukort af Pilibhit-friðlandinu]]
'''Pilibhit-tígursfriðlandið''' er staðsett í Terai-héraði í [[Uttar Pradesh]] á [[Indland]]i. Það var stofnað sem friðland fyrir [[tígur]] árið 2014 og nær yfir um það bil 730 ferkílómetra svæði og nær yfir héruðin Pilibhit og Shahjahanpur. Friðlandið er hluti Terai, mikilvægu búsvæði sem tengir Indland og [[Nepal]] með fjölbreyttum gróðri og dýralífi. Landslag Pilibhit, sem liggur að Sharda-ánni í norðaustri og Ghaghara-ánni í suðvestri, einkennist af gróskumiklum skógum, háu graslendi, mýrum og frjósömum flóðasléttum.<ref name="district wise area percentage2">{{cite web|url=https://dfe.gov.in/uploads/documents/pilibhit_tiger_reserve_coimbatore.pdf|title=district wise area percentage of Pilibhit tiger reserve|publisher=Central Academy for state forest service}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name="Chanchani 20152">{{cite journal |author=Chanchani, P. |year=2015 |title=Pilibhit tiger reserve: conservation opportunities and challenges |url=https://www.epw.in/journal/2015/20/reports-states-web-exclusives/pilibhit-tiger-reserve.html |journal=Economic and Political Weekly |volume=50 |issue=20 |page=19}}</ref>
Friðlandið, sem er heimili hins tignarlega Bengal-tígurs, hefur einnig hlébarða, mýrardýr, villisvín og meira en 300 fuglategundir, sem gerir það að griðastað fyrir áhugamenn um dýralíf og fuglaskoðara. Einstök blanda Pilibhit af skógum og votlendi býður upp á kjörið búsvæði fyrir tígrisdýr og önnur stór spendýr. Árið 2020 var það heiðrað með „TX2-verðlaununum“ fyrir að tvöfalda tígurstofn sinn á áratug.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bareilly/pilibhit-tiger-reserve-introduces-new-method-to-count-tigers-by-gender/articleshow/123317399.cms|title=Pilibhit tiger reserve introduces new method to count tigers by gender|work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bareilly/three-tigresses-with-nine-cubs-spotted-at-pilibhit-tiger-reserve-sign-of-rise-in-big-cat-count/articleshow/120288498.cms|title=Three tigresses with nine cubs spotted at Pilibhit tiger reserve; sign of rise in big cat count|work=The Times of India}}</ref>
[[Mynd:Small_clusters_of_Bojhi_flora_in_a_Swamp_in_Pilibhit_tiger_reserve.jpg|miðja|thumb|999x999dp|]]
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
[[Flokkur:Indland]]
73fw4z2jcn1a2qi6daeoi0o8idc2bty
Arthur Meighen
0
189502
1975782
1944004
2026-08-18T13:45:50Z
TKSnaevarr
53243
1975782
wikitext
text/x-wiki
{{Forsætisráðherra
| nafn = Arthur Meighen
| mynd = Arthur Meighen-.jpg
| myndatexti1 = Arthur Meighen á þriðja áratugnum.
| titill= [[Forsætisráðherra Kanada]]
| stjórnartíð_start = 29. júní 1926
| stjórnartíð_end = 25. september 1926
| einvaldur = [[Georg 5.]]
| landstjóri = [[Julian Byng, 1. vísigreifinn Byng af Vimy|Byng lávarður af Vimy]]
| forveri = [[William Lyon Mackenzie King|W. L. Mackenzie King]]
| eftirmaður = [[William Lyon Mackenzie King|W. L. Mackenzie King]]
| stjórnartíð_start2 = 10. júlí 1920
| stjórnartíð_end2 = 29. desember 1921
| einvaldur2 = [[Georg 5.]]
| landstjóri2 = [[Victor Cavendish, 9. hertoginn af Devonshire|Hertoginn af Devonshire]]<br>[[Julian Byng, 1. vísigreifinn Byng af Vimy|Byng lávarður af Vimy]]
| forveri2 = [[Robert Borden]]
| eftirmaður2 = [[William Lyon Mackenzie King|W. L. Mackenzie King]]
| fæddur = {{fæðingardagur|1874|6|16}}
| fæðingarstaður = [[Perth South, Ontario|Anderson]], [[Ontario]], [[Kanada]]
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1960|8|5|1874|6|16}}
| dánarstaður = [[Torontó]], [[Ontario]], [[Kanada]]
| stjórnmálaflokkur = [[Íhaldsflokkurinn (Kanada, 1867-1942)|Íhaldsflokkurinn]] (1908–1917, 1922–1942) <br />[[Sambandssinnaflokkurinn (Kanada)|Sambandssinnaflokkurinn]] (1917–1922) <br />[[Framsækni íhaldsflokkurinn]] (1942–1960)
| háskóli = [[Háskólinn í Torontó]] ([[Baccalaureus Artium|BA]])
| maki = {{gifting|Jessie Isabel Cox|1904}}
| börn = 3
|undirskrift = Arthur Meighen Signature 2.svg
}}
'''Arthur Meighen''' (16. júní 1874 – 5. ágúst 1960) var [[Kanada|kanadískur]] lögfræðingur og stjórnmálamaður sem var níundi [[forsætisráðherra Kanada]] frá 1920 til 1921 og frá júní til september árið 1926. Hann var leiðtogi [[Íhaldsflokkurinn (Kanada, 1867-1942)|Íhaldsflokksins]] frá 1920 til 1926 og frá 1941 til 1942.
Meighen fæddist í [[Perth South, Ontario|Anderson]] í [[Ontario]]. Fjölskylda hans kom frá [[Londonderry-sýsla| Londonderry-sýslu]] á Írlandi. Hann nam stærðfræði við [[Háskólinn í Torontó|Háskólann í Torontó]] og hlaut síðan þjálfun til að vinna sem lögmaður.<ref name="biographi.ca"/> Eftir að hann hlaut lögmannsréttindi flutti hann til [[Portage la Prairie]] í Manitoba. Meighen var kjörinn á neðri deild kanadíska þingsins árið 1908 og var árið 1913 skipaður ráðherra í ríkisstjórn [[Robert Borden|Roberts Borden]]. Hann gegndi meðal annars embættum ríkissaksóknara, innanríkisráðherra og ráðherra í málefnum frumbyggja.
Í júlí 1920 tók Meighen við af Borden sem leiðtogi Íhaldsflokksins og sem forsætisráðherra.<ref name="biographi.ca">{{cite web |last1=Glassford |first1=Larry |title=Arthur Meighen |url=http://www.biographi.ca/en/bio/meighen_arthur_18E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |access-date=February 23, 2022}}</ref><ref>{{Tímarit.is|2192682|Forsætisráðherra skifti Canada|blað=[[Lögberg (tímarit)|Lögberg]]|útgáfudagsetning=5. ágúst 1920|blaðsíða=4}}</ref> Hann var fyrsti forsætisráðherra Kanada sem fæddur var eftir stofnun kanadíska fylkjasambandsins. Meighen tapaði þingkosningum árið 1921 gegn [[William Lyon Mackenzie King|Mackenzie King]] og [[Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)|Frjálslynda flokknum]]. Meighen datt sjálfur út af þingi en komst aftur inn á þing í aukakosningum árið 1922 og varð leiðtogi stjórnarandstöðunnar. Árið 1925 unnu Íhaldsmenn flest þingsæti en vantaði átta sæti upp á hreinan meirihluta. Mackenzie King tókst hins vegar að mynda nýja stjórn með stuðningi [[Framfaraflokkurinn (Kanada)|Framfaraflokksins]]. Meighen varð aftur forsætisráðherra til skamms tíma árið 1926 eftir „[[King–Byng-málið]]“ svokallaða, þegar King bað landstjóra um að rjúfa þing en var synjað.<ref>J. E. Esberey, "Personality and Politics: A New Look at the King–Byng Dispute," ''Canadian Journal of Political Science'' 1973 6(1): 37–55 [https://www.jstor.org/stable/3231890 in JSTOR]</ref> Stjórn Meighen féll brátt fyrir [[Vantrauststillaga|vantrauststillögu]] og boðað var til annarra kosninga síðar um árið. Í kosningunum datt Meighen út af þingi, Íhaldsflokkurinn tapaði 24 þingsætum og King og Frjálslyndi flokkurinn mynduðu nýja stjórn.
Eftir ósigurinn í kosningunum 1926 sagði Meighen af sér sem flokksleiðtogi og sneri sér aftur að lögmannsstörfum. Hann var skipaður í sæti á öldungadeild kanadíska þingsins árið 1932 og varð leiðtogi stjórnarmeirihlutans á öldungadeildinni og ráðherra án ráðuneytis í stjórnartíð [[R. B. Bennett]] til ársins 1935. Árið 1941 varð Meighen leiðtogi Íhaldsflokksins í annað skipti eftir afsögn [[Robert James Manion|Roberts Manion]]. Meighen reyndi að komast aftur á þing í aukakosningum en náði ekki kjöri. Hann sagði því af sér sem flokksleiðtogi og sneri sér að lögmannsstörfum á ný.<ref>{{Tímarit.is|2167344|Mr. Meighen Kveður|blað=[[Heimskringla (tímarit)|Heimskringla]]|útgáfudagsetning=16. desember 1942|blaðsíða=9–10}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla
| fyrir=[[Robert Borden]]
| titill=Forsætisráðherra Kanada
| frá= 10. júlí 1920
| til= 29. desember 1921
| eftir=[[William Lyon Mackenzie King|W. L. Mackenzie King]]}}
{{Erfðatafla
| fyrir=[[William Lyon Mackenzie King|W. L. Mackenzie King]]
| titill=Forsætisráðherra Kanada
| frá=29. júní 1926
| til= 25. september 1926
| eftir=[[William Lyon Mackenzie King|W. L. Mackenzie King]]}}
{{töfluendir}}
{{Forsætisráðherrar Kanada}}
{{stubbur|æviágrip|stjórnmál}}
{{DEFAULTSORT:Meighen, Arthur}}
{{fd|1874|1960}}
[[Flokkur:Forsætisráðherrar Kanada]]
ll74671qyja3gz0fqguf9tn9inm7q2t
ZZ Top
0
189540
1975827
1944170
2026-08-18T19:24:23Z
Berserkur
10188
1975827
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:ZZ Top, Tons of Rock, Oslo Norway (53851276584) (cropped).jpg|thumb|ZZ Top á Tons of Rock, Ósló (2024)]]
'''ZZ Top''' er bandarísk rokkhljómveit sem stofnuð var í [[Houston]], Texas, árið 1969. Sveitin samanstóð í 51 ár af Billy Gibbons (gítar, söngur), Frank Beard (trommur), Dusty Hill (bassi, söngur). Hill lést árið 2021 og tók gítartæknimaður sveitarinnar, Elwood Francis, við bassaleik. Beard lést árið 2026.
Ímynd sveitarinnar hefur verið sólgleraugu, langt skegg og hattar.
Tónlist ZZ Top er lýst sem [[blúsrokk]], [[harðrokk]], boogie-rokk og suðurríkjarokk. Sveitin sló fyrst í gegn árið 1973 með þriðju plötu sinni ''Tres Hombres'' og er mest selda platan ''Eliminator'' (1983) þar sem meðlimirnir reyndu fyrir sér með rafrænni hljómi.
Árið 2004 hlaut ZZ Top inngöngu í [[Frægðarhöll rokksins]] og voru leiddir inn af [[Keith Richards]]. <ref>[https://www.allmusic.com/artist/zz-top-mn0000690254#biography ZZ Top - Biography ]Allmusic</ref>
==Breiðskífur==
*ZZ Top's First Album (1971)
*Rio Grande Mud (1972)
*Tres Hombres (1973)
*Fandango! (1975)
*Tejas (1976)
*Degüello (1979)
*El Loco (1981)
*Eliminator (1983)
*Afterburner (1985)
*Recycler (1990)
*Antenna (1994)
*Rhythmeen (1996)
*XXX (1999)
*Mescalero (2003)
*La Futura (2012)
==Tilvísanir==
[[Flokkur:Bandarískar hljómsveitir]]
{{s|1969}}
80sjmcqawo0vtenbinnz3rpv4qbrnmg
Notandi:Liverpoolsupporternumber1/sandkassi
2
189544
1975796
1975702
2026-08-18T15:33:36Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975796
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = Golf Deildin
| mynd =
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = [[Golf]]
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil Golf Deildarinnar. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar
| 4-up G
|'''Gullfótur'''
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla'''
| 2-up F
|Hvippinn & Hvappinn
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar
| 1-up HH
|'''Hvippinn & Hvappinn'''
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur
| AS
|Fjárhættusveifla
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur'''
| 8-up G
|Hvippinn & Hvappinn
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur
| AS
|Tvíhleypurnar
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up T
|'''Tvíhleypurnar'''
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla
| AS
|Gullfótur
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla'''
| N/A
|'''Tvíhleypurnar'''
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin'''
| N/A
|'''Gullfótur'''
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
hfyf9cxpueqjeffkmuz1zv0roaom4xi
1975803
1975796
2026-08-18T16:41:26Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975803
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = Golf Deildin
| mynd =
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = [[Golf]]
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil Golf Deildarinnar. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| [[Mynd:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|hægri|frameless|30x30dp]]Fjárhættusveifla
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar
| 4-up G
|'''Gullfótur'''
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla'''
| 2-up F
|Hvippinn & Hvappinn
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar
| 1-up HH
|'''Hvippinn & Hvappinn'''
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur
| AS
|Fjárhættusveifla
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur'''
| 8-up G
|Hvippinn & Hvappinn
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur
| AS
|Tvíhleypurnar
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up T
|'''Tvíhleypurnar'''
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla
| AS
|Gullfótur
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla'''
| N/A
|'''Tvíhleypurnar'''
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin'''
| N/A
|'''Gullfótur'''
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
kgvv9p5760u4xkhbrrnenjf2icrdp8z
1975804
1975803
2026-08-18T16:45:10Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975804
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = Golf Deildin
| mynd =
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = [[Golf]]
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil Golf Deildarinnar. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]] Gullfótur
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar
| 4-up G
|'''Gullfótur'''
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla'''
| 2-up F
|Hvippinn & Hvappinn
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar
| 1-up HH
|'''Hvippinn & Hvappinn'''
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur
| AS
|Fjárhættusveifla
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur'''
| 8-up G
|Hvippinn & Hvappinn
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur
| AS
|Tvíhleypurnar
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up T
|'''Tvíhleypurnar'''
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla
| AS
|Gullfótur
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla'''
| N/A
|'''Tvíhleypurnar'''
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin'''
| N/A
|'''Gullfótur'''
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
pvsdhhxdnf4bvlpacqoh07kz2yn12vs
1975809
1975804
2026-08-18T16:49:54Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975809
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = Golf Deildin
| mynd =
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = [[Golf]]
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil Golf Deildarinnar. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar
| 4-up G
|'''Gullfótur'''
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla'''
| 2-up F
|Hvippinn & Hvappinn
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar
| 1-up HH
|'''Hvippinn & Hvappinn'''
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur
| AS
|Fjárhættusveifla
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur'''
| 8-up G
|Hvippinn & Hvappinn
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur
| AS
|Tvíhleypurnar
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up F
|'''Fjárhættusveifla'''
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn
| 1-up T
|'''Tvíhleypurnar'''
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla
| AS
|Gullfótur
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla'''
| N/A
|'''Tvíhleypurnar'''
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin'''
| N/A
|'''Gullfótur'''
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
mhf8b7gkzgqookylsxgqjqcp3o61iu6
1975810
1975809
2026-08-18T16:59:48Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975810
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = Golf Deildin
| mynd =
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = [[Golf]]
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil Golf Deildarinnar. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|'''Hvippinn & Hvappinn''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 8-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| AS
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
f6dejznl5lh6nbs42or9jgnz98xkeqb
1975811
1975810
2026-08-18T17:07:32Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975811
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = Golf Deildin
| mynd =[[File:Golf Deildin.png|200px]]
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = [[Golf]]
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil Golf Deildarinnar. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|'''Hvippinn & Hvappinn''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 8-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| AS
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
ln9jicc9kub3vazae3qef6b1j4wvllk
1975812
1975811
2026-08-18T17:09:56Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975812
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = <big>'''Golf Deildin 2026'''</big>
| mynd =[[File:Golf Deildin.png|200px]]
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = [[Golf]]
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil Golf Deildarinnar. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|'''Hvippinn & Hvappinn''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 8-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| AS
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
8u0jvk4kom2hbbiaojghuvhk0cxbr1x
1975813
1975812
2026-08-18T17:43:02Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975813
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = <big>'''Golf Deildin 2026'''</big>
| mynd =[[File:Golf Deildin.png|200px]]
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = Golf
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil '''Golf Deildarinnar'''. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 1-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|'''Hvippinn & Hvappinn''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 8-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| AS
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
0gojs9s5e9z1hc15jad6gp5zpkgmu3d
1975835
1975813
2026-08-18T22:06:51Z
Liverpoolsupporternumber1
104126
1975835
wikitext
text/x-wiki
= Golf Deildin 2026 =
{{íþróttadeild
| nafn = <big>'''Golf Deildin 2026'''</big>
| mynd =[[File:Golf Deildin.png|200px]]
| land = <nowiki>[[</nowiki>[[Ísland]]<nowiki>]]</nowiki>
| íþrótt = Golf
| fjöldi liða = 4
| tímabil = 13. júní 2026 – 22. ágúst 2026
| núverandi tímabil = [[Golf Deildin 2026]]
| meistari =
|Land=Ísland{{flagicon|Iceland}}|spilaðir leikir=12|Fjöldi liða=4|border_color=g}}
Tímabilið 2026 var fyrsta tímabil '''Golf Deildarinnar'''. Fjögur lið voru skráð til leiks. Liðin þetta tímabilið voru: '''Fjárhættusveifla''', '''Gullfótur''', '''Hvippinn & Hvappinn''' og '''Tvíhleypurnar'''.
Hvert lið lék 6 leiki, 2 gegn hverju liði. Alls fóru 12 leikir fram yfir 6 leikvikur.
== Samantekt ==
Gullfótur og Fjárhættusveifla hófu tímabilið af krafti og unnu bæði sína fyrstu leiki. Fjárhættusveifla sigraði Hvippinn & Hvappinn 2-up á Álftanesvelli 15. júní, en Gullfótur svaraði með 4-up sigri á Tvíhleypunum á Mýrinni 19. júní. Gullfótur fór því á topp deildarinnar eftir fyrstu leikviku á betri holutölu, en Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn sátu á botninum án stiga.
Í annarri leikviku mættust Gullfótur og Fjárhættusveifla á Grafarholtsvelli 25. júní í einum mest spennandi leik tímabilsins. Fjárhættusveifla leiddi 1-up mest allan leikinn, en Gullfótur tryggði sér jafntefli með fugli á lokahöggi leiksins. Staðan á toppnum hélst því óbreytt. Á botninum mættust Tvíhleypurnar og Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 5. júlí. Fyrir leikinn hafði Alexander Hrafn Árnason, leikmaður Tvíhleypanna, meiðst og Kári Hrafn Ágústsson kom inn í hans stað. Leikurinn var mjög opinn og réðist ekki fyrr en á lokaholunni, þar sem Hvippinn & Hvappinn tryggði sér 1-up sigur. Með sigrinum fór Hvippinn & Hvappinn upp í þriðja sæti með 9 stig, en Tvíhleypurnar sátu áfram á botninum án stiga.
Í þriðju leikviku hélt Gullfótur áfram að styrkja stöðu sína á toppnum þegar liðið mætti Hvippinn & Hvappinn á Setbergsvelli 13. júlí. Þar vann Gullfótur stærsta sigur deildarinnar, 8-up, og jók verulega við forskot sitt í holutölu. Tvíhleypurnar fengu á sama tíma tækifæri til að koma sér inn í baráttuna þegar þeir mættu Fjárhættusveiflu á Mýrinni 20. júlí. Alexander Hrafn Árnason kom þá aftur inn í liðið eftir meiðsli. Leikurinn var mjög jafn en Fjárhættusveifla tryggði sér 1-up sigur með lokahögginu. Tvíhleypurnar sátu því áfram á botninum með 0 stig, en Fjárhættusveifla hélt áfram að veita Gullfæti aðhald á toppnum.
Í fjórðu leikviku tók baráttan enn eina beygjuna. Tvíhleypurnar mættu Gullfæti á Setbergsvelli 30. júlí og náðu óvænt snemma tökum á toppliðinu. Þeir voru 2-up eftir tvær holur og héldu síðan áfram að þrýsta á, en Gullfótur náði að jafna eftir fjórar holur. Tvíhleypurnar komust aftur 2-up eftir sex holur, en Gullfótur kom enn eina ferðina til baka og leikurinn var jafn eftir átta holur. Níunda holan féll og niðurstaðan varð jafntefli. Tvíhleypurnar fengu þar með sín fyrstu stig í mótinu, en sátu áfram í botnsætinu.
Á meðan urðu breytingar á liði Fjárhættusveiflu. Hilmar Jökull Arnarsson meiddist fyrir leikvikuna og dró sig síðar úr mótinu, 11. ágúst, vegna meiðslanna. Fjárhættusveifla mætti síðan Hvippinn & Hvappinn á Bakkakotsvelli 9. ágúst, þar sem Tristan Marri Elmarsson kom inn í liðið í stað Hilmars. Hvippinn & Hvappinn vann fyrstu holuna, en liðin skiptust síðan á holusigrum. Fjárhættusveifla náði þó yfirhöndinni og komst 2-up eftir sex holur. Hvippinn & Hvappinn minnkaði muninn á sjöundu holu, en Fjárhættusveifla tryggði sér sigur á áttundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggi. Leiknum lauk 1-up fyrir Fjárhættusveiflu, sem fór með sigrinum á topp deildarinnar. Með tapinu missti Hvippinn & Hvappinn jafnframt af möguleikanum á að blanda sér áfram í titilbaráttuna.
Í fimmtu leikviku kom svo að stórleiknum sem gat ráðið miklu um titilbaráttuna. Fjárhættusveifla og Gullfótur mættust á Korpúlfsstaðavelli – Landinu 16. ágúst og gat Fjárhættusveifla tryggt sér deildarmeistaratitilinn með sigri. Leikurinn var hraður og afar skemmtilegur, þar sem bæði lið fengu þrjá fugla og tvær holur féllu á fuglum. Gullfótur byrjaði sterkari og var 1-up eftir fyrstu fjórar holurnar, en Fjárhættusveifla vann þrjár holur í röð og komst í dormie-stöðu eftir sjö holur. Gullfótur neitaði þó að gefast upp, vann síðustu tvær holurnar og tryggði sér jafntefli. Fjárhættusveifla sat því áfram á toppnum fyrir lokaumferðina, en gat ekki tryggt sér titilinn í þessari viðureign.
Á sama tíma fór fram mikilvægur leikur í botnbaráttunni þegar Tvíhleypurnar mættu Hvippinn & Hvappinn á Álftanesi 16. ágúst. Þar var allt í járnum og liðin skiptust á holum. Hvippinn & Hvappinn leiddi 1-up eftir sjö holur og virtist stefna í annan sigur gegn Tvíhleypunum. Tvíhleypurnar sýndu hins vegar mikinn karakter á lokasprettinum. Þær unnu bæði áttundu og níundu holu eftir mistök Hvippinn & Hvappinn í teighöggum og tryggðu sér þar með sigurinn. Með sigrinum komu Tvíhleypurnar sér upp í þriðja sæti fyrir lokaumferðina og skildu Hvippinn & Hvappinn eftir í botnsætinu.
== Lið ==
Öll lið deildarinnar kepptu sitt fyrsta tímabil í deildinni. 4 lið tóku þátt, en það voru: '''Gullfótur''', '''Tvíhleypurnar''', '''Fjárhættusveifla''', '''Hvippinn & Hvappinn'''.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Leikir
! S
! J
! T
! UH
! TH
! HT
! Stig
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
| 3
| 2
| 0
| 14
| 10
| +4
| '''35'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
| 2
| 3
| 0
| 21
| 9
| +12
| '''30'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 1
| 3
| 14
| 19
| −5
| '''13'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
| 1
| 0
| 4
| 11
| 22
| −11
| '''9'''
|}
''Skýringar: S = sigrar; J = jafntefli; T = töp; UH = unnar holur; TH = tapaðar holur; HT = holutala.''
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! #
! Lið
! Ernir
! Fuglar
! Pör
! Skollar
! Tvöfladir Skollar
! Þrefaldir Skollar
! Að Pari
|-
! 1
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 0
| 7
| 17
| 13
| 8
| 0
| '''+22'''
|-
! 2
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 0
| 5
| 20
| 16
| 4
| 0
| '''+19'''
|-
! 3
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 17
| 20
| 5
| 0
| '''+27'''
|-
! 4
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 0
| 3
| 16
| 17
| 7
| 2
| '''+34'''
|}
== Leikmenn ==
Alls léku 10 leikmenn í deildinni árið 2026.
{| class="wikitable sortable"
! Leikmaður
! Lið
! Leikir
|-
|{{flagicon|Iceland}} {{flagicon|United States}} Askur Ingi Bjarnason
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Þorkell Valur Gíslason
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 3
|-
|{{flagicon|Iceland}} Egill Grétar Andrason
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Ólafur Jón Guðjónsson
| Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Daníel Steinn Davíðsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 5
|-
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4
|-
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1
|-
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2
|}
=== Besti leikmaður hverrar umferðar ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Leikmaður
! Lið
! Einkunn
|-
| Leikvika 1
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 2
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.5
|-
| Leikvika 3
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 9.7
|-
| Leikvika 4
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 9.8
|-
| Leikvika 5
|{{flagicon|Iceland}} Sigurður Ari Snæbjörnsson
| Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 9.7
|}
=== Leikmanna skiptingar ===
{| class="wikitable"
! Lið
! Leikmaður út
! Leikvika
! Ástæða
! Leikmaður inn
|-
| Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
| Leikvika 2
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
|-
| Tvíhelypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Kári Hrafn Ágústsson
| Leikvika 3
| Alexander kemur úr meiðlsum
|{{flagicon|Iceland}} Alexander Hrafn Árnason
|-
| Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|{{flagicon|Iceland}} Hilmar Jökull Arnarsson
| Leikvika 4
| Meiðsli
|{{flagicon|Iceland}} Tristan Marri Elmarsson
|}
== Úrslit ==
=== Leikir ===
{| class="wikitable"
! Leikvika
! Heimalið
! Úrslit
! Útilið
! Völlur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 1
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 4-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| 2-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 2
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|'''Hvippinn & Hvappinn''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Grafarholtsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 3
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Mýrin
|-
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| 8-up [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 4
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
| AS
|Tvíhleypurnar [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Setbergsvöllur
|-
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|'''Fjárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
|Bakkakotsvöllur
|-
| rowspan="2" | Leikvika 5
|Hvippinn & Hvappinn [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| 1-up [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Álftanesvöllur
|-
|Fjárhættusveifla [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| AS
|Gullfótur [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Landið
|-
| rowspan="2" | Leikvika 6
|'''Fárhættusveifla''' [[File:Fjárhættusveifla Logo 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Tvíhleypurnar''' [[File:Tvíhleypurnar Merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|-
|'''Hvippinn & Hvappin''' [[File:Hvippinn & Hvappinn merki 2026.png|20px]]
| N/A
|'''Gullfótur''' [[File:Gullfótur merki 2026.png|20px]]
|Garðavöllur
|}
{| class="wikitable"
! Heimalið \ Útilið
! Gullfótur
! Fjárhættusveifla
! Hvippinn & Hvappinn
! Tvíhleypurnar
|-
! Gullfótur
| —
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| style="background-color:#c6efce;" | 8-up G
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
|-
! Fjárhættusveifla
| style="background-color:#fff2cc;" | AS
| —
| style="background-color:#c6efce;" | 2-up F
| —
|-
! Hvippinn & Hvappinn
|—
| style="background-color:#f4cccc;" | 1–up F
| —
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up T
|-
! Tvíhleypurnar
| style="background-color:#f4cccc;" | 4-up G
| style="background-color:#f4cccc;" | 1 up F
| style="background-color:#f4cccc;" | 1-up H
| —
|}''Skýringar: Grænn = sigur heimaliðs; Gulur = jafntefli; Rauður = sigur útiliðs.''
=== Vellir ===
{| class="wikitable sortable"
! Völlur
! Golfklúbbur
! Leiknir leikir
! Vallarmat
|-
| Grafarholtsvöllur
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 69.4
|-
| Setbergsvöllur
|'''GSE''' (Golfklúbbur Setbergs)
| 3
| 70.3
|-
| Mýrin
|'''GKG''' (Golfklúbbur Kópavogs- og Garðabæjar)
| 2
| 66.0
|-
| Landið
|'''GR''' (Golfklúbbur Reykjavíkur)
| 1
| 68.8
|-
| Álftanesvöllur
|'''GÁ''' (Golfklúbbur Álftaness)
| 2
| 60.8
|-
| Bakkakotsvöllur
|'''GM''' (Golfklúbbur Mosfellsbæjar)
| 1
| 62.8
|-
| Garðavöllur
|'''GL''' (Golfklúbburinn Leynir)
| 2
| 69.2
|}
<ref>{{Vefheimild|url=https://www.grgolf.is/golfvellir/grafarholtsvollur|titill=}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=https://irp.cdn-website.com/15525785/files/uploaded/Vallarmat-og-vaegi-Korpa-2024.pdf|titill=}}</ref>
<mapframe
width="500"
height="400"
zoom="10"
latitude="64.18"
longitude="-21.88">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Álftanesvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0294167, 64.1004528]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Mýrin",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.8825278, 64.084375]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Setbergsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.9229028, 64.0667417]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Grafarholtsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7686028, 64.123475]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Bakkakotsvöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.5994917, 64.1847778]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Korpúlfsstaðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-21.7628639, 64.1521722]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {
"title": "Garðavöllur",
"marker-symbol": "marker"
},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [-22.0349667, 64.3189333]
}
},
]
}
</mapframe>
= Tilvísanir =
<references />
k5o1gaxlng4szs67o5j7gt2w3k2hvfm
Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið
0
191129
1975818
1975718
2026-08-18T18:25:51Z
Bjarki S
9
/* Afstaða stjórnmálaflokka */
1975818
wikitext
text/x-wiki
{{Þjóðaratkvæðagreiðsla
|name=
|question=Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?
|date={{start date|2026|08|29|df=yes}}
|country=Ísland
|yes=
|no=
|invalid=
|electorate=
|outcome=
}}
[[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] fer fram á Íslandi [[29. ágúst]] [[2026]] um að hefja á ný [[Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|aðildarviðræður]] við [[Evrópusambandið]]. Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi|níunda sem fram fer á Íslandi]], en sú fjórða eftir [[Lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]].
==Forsaga==
Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 17. júlí 2009 og formlegar viðræður um aðild hófust 2010. Þær viðræður stöðvuðust 2013. Árið 2015 sendi [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, bréf til Evrópusambandsins þar sem því var lýst yfir að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að halda áfram aðildarferlinu og farið var fram á að Ísland hefði ekki lengur stöðu umsóknarríkis hjá sambandinu. Deilt hefur verið um það í íslenskum stjórnmálum hvort að aðildarumsóknin hafi í raun verið afturkölluð með þessum hætti eða viðræðum bara frestað um óákveðinn tíma.
Í stjórnarsáttmála [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins]] sem mynduð var eftir [[alþingiskosningar 2024]] kom fram að halda skyldi þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um að taka aftur upp aðildarviðræður við Evrópusambandið. Þann 6. mars 2026 tilkynntu formenn stjórnarflokkanna um að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst sama ár.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262852158d/thjodaratkvaedagreidslan-fer-fram-29.-agust|titill=Þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram 29. ágúst|útgefandi=visir.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}</ref> Þann 28. maí 2026 samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðsluna.<ref>{{cite news|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-28-thjodin-greidir-atkvaedi-um-esb-vidraedur-29-agust-476595|title=Þjóðin greiðir atkvæði um ESB-viðræður 29. ágúst|author=Þorgerður Anna Gunnarsdóttir|publisher=RÚV|date=2026-05-28|access-date=2026-05-28}}</ref>
==Spurningin==
Í upphaflegri tillögu utanríkisráðherra var spurningin og svarmöguleikarnir eftirfarandi:
:''Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?''
:*''Já, halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
:*''Nei, ekki halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
Fram komu athugasemdir við orðalag spurningarinnar, meðal annars frá [[Landskjörstjórn]], þar sem talið var að í henni fælist ályktun um að aðildarumsókn Íslands væri í fullu gildi og hægt að halda áfram með aðildarferlið þar sem frá var horfið, en það væri umdeild staðhæfing. Þá voru gerðar athugasemdir við svarmöguleika þar sem kosningalög gera ráð fyrir að svarmöguleikar í þjóðaratkvæðagreiðslu séu almennt aðeins „já“, eða „nei“.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/157/s/1183.html|titill=Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu.|útgefandi=Meiri hluti utanríkismálanefndar|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> Orðalagi spurningar og svarmöguleika var því breytt og verður eftirfarandi:
:'''Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?'''
::'''❏ Já.'''
::'''❏ Nei.'''
==Framkvæmd==
Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú fyrsta sem fram fer á Íslandi eftir að öll lagaákvæði um framkvæmd slíkra atkvæðagreiðsla var felld undir ný kosningalög árið 2022 en þau fjalla um framkvæmd allra kosninga og þjóðaratkvæðagreiðslna á Íslandi. Helsta breytingin fólst í því að [[Landskjörstjórn]] fékk stærra hlutverk og henni ber til dæmis að standa fyrir kynningu til almennings á því álitamáli sem þjóðaratkvæðagreiðslan snýst um. Landskjörstjórn gaf því út bækling sem dreift var á öll heimili og opnaði sérstakt vefsvæði til að svara helstu spurningum almennings um málið.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262907651d/-mikid-hitaefni-en-thessi-texti-a-ad-vera-hlut-laus-|titill=„Mikið hitaefni en þessi texti á að vera hlutlaus“|útgefandi=Vísir|mánuður=9. júlí|ár=2026}}</ref>
[[Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu]] (ÖSE) sendi fulltrúa til landsins í júlí og gaf út skýrslu um framkvæmd atkvæðagreiðslunnar í ágúst. Í henni kom fram að stofnunin bæri traust til íslenskra stjórnvalda um framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslunnar en alvarlegustu athugasemdir stofnunarinnar sneru að fjármögnun kosningabaráttunnar sem var að mestu leyti á vegum frjálsra félagasamtaka sem ekki lúta sömu reglum og stjórnmálaflokkar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-12-taka-athugasemdir-ose-alvarlega-en-svona-eru-leikreglurnar-nuna-483799|titill=Taka athugasemdir ÖSE alvarlega en „svona eru leikreglurnar núna“|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=12. ágúst|ár=2026}}</ref>
Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar hófst 27. júlí hjá [[Sýslumenn á Íslandi|sýslumönnum]] og ræðismönnum og sendiráðum Íslands erlendis. 17. ágúst höfðu um 16 þúsund greitt atkvæði sitt en það þótti mikil þátttaka á þeim tímapunkti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262922136d/um-sex-tan-thusund-greitt-at-kvaedi-utan-kjor-fundar|titill=Um sextán þúsund greitt atkvæði utan kjörfundar|útgefandi=Vísir|mánuður=17. ágúst|ár=2026}}</ref>
==Kosningabaráttan==
===Afstaða stjórnmálaflokka===
{| class="wikitable"
! colspan=4 | Stjórnarmeirihluti
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Samfylkingin}};"|
| [[Samfylkingin]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og vill stefna að fullri aðild og upptöku evru.<ref>{{Vefheimild|url=https://xs.is/malefnin/island-i-samfelagi-tjodanna?issue=samfylkingin-er-evropusinnadur-flokkur|titill=Ísland í samfélagi þjóðanna|útgefandi=Samfylkingin|mánuðurskoðað=12. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Viðreisn}};"|
| [[Viðreisn]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og að Ísland gerist fullgildur aðili að sambandinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vidreisn.is/grunnstefna-og-landsthingsalyktanir/utanrikismal/|titill=Utanríkismál|útgefandi=Viðreisn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Flokkur fólksins}};"|
| [[Flokkur fólksins]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Flokkurinn er og hefur verið andvígur aðild að ESB. Flokksmenn hafa lagt áherslu á að spurningin snúi að aðildarviðræðum en ekki aðild og ráðherrar flokksins hafa sagt að þeir muni vinna með þá niðurstöðu sem þjóðin kemst að.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/raeda/157/rad20260521T185813.html|titill=Þingræða Kolbrúnar Baldursdóttur|útgefandi=Alþingi|mánuður=21. maí|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-15-flokkur-folksins-reidubuinn-ad-setjast-vid-samningabordid-ef-thjodin-segir-ja-478299|titill=Flokkur fólksins reiðubúinn að setjast við samningaborðið ef þjóðin segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. júní|ár=2026}}</ref> Inga Sæland formaður flokksins hefur neitað að gefa upp hvernig hún sjálf muni greiða atkvæði en einstaka þingmenn flokksins hafa þó tjáð andstöðu við aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/03/16/kemur_akkurat_engum_vid_hvernig_inga_kys/|titill=Kemur akkúrat engum við hvernig Inga kýs|útgefandi=mbl.is|mánuður=16. mars|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/28/eg_mun_segja_nei_29_agust/|titill=Ég mun segja nei 29. ágúst|útgefandi=mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Stjórnarandstaða
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"|
| [[Sjálfstæðisflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar Evrópusambandsaðild og leggur áherslu á eflingu EES-samstarfsins.<ref>{{Vefheimild|url=https://xd.is/kosningaaherslur/|titill=Kosningaáherslur|útgefandi=Sjálfstæðisflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Miðflokkurinn}};"|
| [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar alfarið inngöngu Íslands í Evrópusambandið og hefur raunar efasemdir um EES-samstarfið.<ref>{{Vefheimild|url=https://midflokkurinn.is/stefna/utanrikis-og-varnarmal|titill=Utanríkis- og varnarmál|útgefandi=Miðflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Framsókn}};"|
| [[Framsóknarflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn er andvígur aðild Íslands að ESB. Þingflokkurinn sat hjá við afgreiðslu þingsályktunartillögu um atkvæðagreiðsluna og sagðist treysta þjóðinni til þess að segja nei við aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.framsokn.is/blog/yfirlysing-thingflokks-framsoknar-vegna-esb|titill=Yfirlýsing þingflokks Framsóknar vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu|útgefandi=Framsóknarflokkurinn|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Utan þings
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Píratar}};"|
| [[Píratar]]
| style="background:#FFFFAA;"|Hlutlaus
| Styðja að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram, en hvetja ekki til einnar niðurstöðu umfram aðra.<ref>{{Vefheimild|url=https://piratar.is/umraeda/lyktun-stjrnar-prata-um-esb|titill=Ályktun stjórnar Pírata um ESB|útgefandi=Píratar|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"|
| [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn telur ESB byggt á kapítalískri efnahagsstefnu og hafnar aðild Íslands. Flokkurinn hvetur til þess að landsmenn kjósi gegn aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.sosialistaflokkurinn.is/frettir/nidurstodur-adalfundar-sosialistaflokks-islands-2026|titill=Niðurstöður aðalfundar Sósíalistaflokks Íslands 2026|útgefandi=Sósíalistaflokkur Íslands|mánuður=9. júní|ár=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|VG}};"|
| [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Stefna flokksins er að hagsmunum Íslands sé best borgið utan ESB en telja þó að virða beri vilja þjóðarinnar ef hún kýs með aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://vg.is/greinar/alyktanir-landsfundar-2026/|titill=Ályktanir landsfundar 2026|útgefandi=Vinstrihreyfingin - grænt framboð|mánuður=10. mars|ár=2026}}</ref> Þrátt fyrir stjórnmálaályktanir flokksins styðja þó bæði formaður og varaformaður hans aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-13-varaformadur-vinstri-graenna-segir-ja-483849|titill=Varaformaður Vinstri grænna segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=13. ágúst|ár=2026}}</ref>
|}
===Félagasamtök===
Hin eiginlega kosningabarátta var að miklu leyti háð af félagasamtökum fremur en stjórnmálaflokkum. Áður en boðað var til þjóðaratkvæðagreiðslunnar voru til samtök á borð við Evrópuhreyfinguna sem er fylgjandi aðild Íslands að Evrópusambandinu og [[Heimssýn]] sem er andvíg slíkri aðild en þessi samtöku fengu 10 milljónir hvor í styrk frá utanríkisráðuneytinu í desember 2025 til þess að efla lýðræðislega umræðu um Evrópumál.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-12-09-evropuhreyfingin-og-heimssyn-fa-hvort-um-sig-10-milljonir-fra-stjornvoldum-461121|titill=Evrópuhreyfingin og Heimssýn fá hvort um sig 10 milljónir frá stjórnvöldum|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=9. desember|ár=2025}}</ref> Eftir að boðað var til þjóðaratkvæðagreiðslunnar komu einnig fram samtök sem stofnuð voru sérstaklega til þess að reka kosningabaráttu fyrir aðra hvora niðurstöðuna.
Samtökin SJÁ voru stofnuð 18. júní á stofnfundi á [[Kjarvalsstaðir|Kjarvalsstöðum]] en að þeim stendur hópur sem hvetur til þess að almenningur kjósi með því að hefja á ný aðildarviðræður. Þau hafa notað slagorðið „Já til að sjá“ og leggja áherslu á að þau starfi ekki endilega að því að Ísland gangi í Evrópusambandið heldur eingöngu að því að aðildarviðræður verði kláraðar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262899152d/vilja-segja-ja-til-ad-sja-|titill=Vilja segja „já til að sjá“|útgefandi=Vísir|mánuður=18. júní|ár=2026}}</ref>
== Skoðanakannanir ==
Afstaða almennings til aðildarviðræðna og mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu hefur verið mæld í skoðanakönnunum um árabil. Þegar spurt hefur verið beint um aðild að Evrópusambandinu hefur meirihluti aðspurðra yfirleitt verið á móti en þegar spurt hefur verið um að taka upp aðildarviðræður eða halda þeim áfram hefur meirihlutinn yfirleitt verið fylgjandi því. Í yfirlitinu hér að neðan eru aðeins birtar kannanir sem gerðar voru eftir að forystymenn ríkisstjórnarinnar tilkynntu um að þjóðaratkvæðagreiðsla um viðræður færi fram 2026. Einungis er tekið tillit til þeirra sem afstöðu tóku til svarmöguleikanna.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
|- style="height:40px;"
! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki
! style="width:135px;" rowspan="2"| Framkvæmd
! class="unsortable" style="width:40px;" |Já
! class="unsortable" style="width:40px;" |Nei
! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot
|-
! style="background:#6187ac;"|
! style="background:#a1a167;"|
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-14-nyr-thjodarpuls-ekki-marktaekur-munur-a-fylkingum-483977 Gallup]
|1.–13. ágúst 2026
|style="background:#cbd8e4;"|51,5
|48,5
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 3,0
|-
|[https://www.visir.is/g/20262920711d/forskot-ja-hlidarinnar-maelist-minna Maskína]
|7.–11. ágúst 2026
|style="background:#cbd8e4;"|52,2
|47,8
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 4,4
|-
|[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/08/06/hnifjafnar_fylkingar_jas_og_neis Gallup]
|15.–30. júlí 2026
|style="background:#cbd8e4;"| 50
|style="background:#eee8aa;"| 50
| jafnt
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/07/30/ny-konnun-meirihluti-aetlar-enn-ad-segja-ja Maskína]
|22.–29. júlí 2026
|style="background:#cbd8e4;"|53
|47
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 6
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-26-orlitid-fleiri-aetla-ad-segja-ja-en-nei-i-agust-479546 Gallup]
|12.–24. júní 2026
|style="background:#cbd8e4;"|52
|48
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 4
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/06/13/ny-konnun-meirihluti-aetlar-ad-segja-ja Maskína]
|2.–11. júní 2026
|style="background:#cbd8e4;"|53,1
|46,9
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 6,2
|}
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{Kosningar á Íslandi}}
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]]
f71nmzsl3tuxt8a73wvdafj8g1nyi44
1975820
1975818
2026-08-18T18:39:14Z
Bjarki S
9
/* Félagasamtök */
1975820
wikitext
text/x-wiki
{{Þjóðaratkvæðagreiðsla
|name=
|question=Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?
|date={{start date|2026|08|29|df=yes}}
|country=Ísland
|yes=
|no=
|invalid=
|electorate=
|outcome=
}}
[[Þjóðaratkvæðagreiðsla]] fer fram á Íslandi [[29. ágúst]] [[2026]] um að hefja á ný [[Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|aðildarviðræður]] við [[Evrópusambandið]]. Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi|níunda sem fram fer á Íslandi]], en sú fjórða eftir [[Lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]].
==Forsaga==
Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu 17. júlí 2009 og formlegar viðræður um aðild hófust 2010. Þær viðræður stöðvuðust 2013. Árið 2015 sendi [[Gunnar Bragi Sveinsson]], þáverandi utanríkisráðherra, bréf til Evrópusambandsins þar sem því var lýst yfir að ríkisstjórn Íslands hefði engin áform um að halda áfram aðildarferlinu og farið var fram á að Ísland hefði ekki lengur stöðu umsóknarríkis hjá sambandinu. Deilt hefur verið um það í íslenskum stjórnmálum hvort að aðildarumsóknin hafi í raun verið afturkölluð með þessum hætti eða viðræðum bara frestað um óákveðinn tíma.
Í stjórnarsáttmála [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins]] sem mynduð var eftir [[alþingiskosningar 2024]] kom fram að halda skyldi þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um að taka aftur upp aðildarviðræður við Evrópusambandið. Þann 6. mars 2026 tilkynntu formenn stjórnarflokkanna um að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst sama ár.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262852158d/thjodaratkvaedagreidslan-fer-fram-29.-agust|titill=Þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram 29. ágúst|útgefandi=visir.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}</ref> Þann 28. maí 2026 samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðsluna.<ref>{{cite news|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-28-thjodin-greidir-atkvaedi-um-esb-vidraedur-29-agust-476595|title=Þjóðin greiðir atkvæði um ESB-viðræður 29. ágúst|author=Þorgerður Anna Gunnarsdóttir|publisher=RÚV|date=2026-05-28|access-date=2026-05-28}}</ref>
==Spurningin==
Í upphaflegri tillögu utanríkisráðherra var spurningin og svarmöguleikarnir eftirfarandi:
:''Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?''
:*''Já, halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
:*''Nei, ekki halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.''
Fram komu athugasemdir við orðalag spurningarinnar, meðal annars frá [[Landskjörstjórn]], þar sem talið var að í henni fælist ályktun um að aðildarumsókn Íslands væri í fullu gildi og hægt að halda áfram með aðildarferlið þar sem frá var horfið, en það væri umdeild staðhæfing. Þá voru gerðar athugasemdir við svarmöguleika þar sem kosningalög gera ráð fyrir að svarmöguleikar í þjóðaratkvæðagreiðslu séu almennt aðeins „já“, eða „nei“.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/157/s/1183.html|titill=Nefndarálit með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu.|útgefandi=Meiri hluti utanríkismálanefndar|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> Orðalagi spurningar og svarmöguleika var því breytt og verður eftirfarandi:
:'''Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?'''
::'''❏ Já.'''
::'''❏ Nei.'''
==Framkvæmd==
Þjóðaratkvæðagreiðslan er sú fyrsta sem fram fer á Íslandi eftir að öll lagaákvæði um framkvæmd slíkra atkvæðagreiðsla var felld undir ný kosningalög árið 2022 en þau fjalla um framkvæmd allra kosninga og þjóðaratkvæðagreiðslna á Íslandi. Helsta breytingin fólst í því að [[Landskjörstjórn]] fékk stærra hlutverk og henni ber til dæmis að standa fyrir kynningu til almennings á því álitamáli sem þjóðaratkvæðagreiðslan snýst um. Landskjörstjórn gaf því út bækling sem dreift var á öll heimili og opnaði sérstakt vefsvæði til að svara helstu spurningum almennings um málið.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262907651d/-mikid-hitaefni-en-thessi-texti-a-ad-vera-hlut-laus-|titill=„Mikið hitaefni en þessi texti á að vera hlutlaus“|útgefandi=Vísir|mánuður=9. júlí|ár=2026}}</ref>
[[Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu]] (ÖSE) sendi fulltrúa til landsins í júlí og gaf út skýrslu um framkvæmd atkvæðagreiðslunnar í ágúst. Í henni kom fram að stofnunin bæri traust til íslenskra stjórnvalda um framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslunnar en alvarlegustu athugasemdir stofnunarinnar sneru að fjármögnun kosningabaráttunnar sem var að mestu leyti á vegum frjálsra félagasamtaka sem ekki lúta sömu reglum og stjórnmálaflokkar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-12-taka-athugasemdir-ose-alvarlega-en-svona-eru-leikreglurnar-nuna-483799|titill=Taka athugasemdir ÖSE alvarlega en „svona eru leikreglurnar núna“|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=12. ágúst|ár=2026}}</ref>
Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar hófst 27. júlí hjá [[Sýslumenn á Íslandi|sýslumönnum]] og ræðismönnum og sendiráðum Íslands erlendis. 17. ágúst höfðu um 16 þúsund greitt atkvæði sitt en það þótti mikil þátttaka á þeim tímapunkti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262922136d/um-sex-tan-thusund-greitt-at-kvaedi-utan-kjor-fundar|titill=Um sextán þúsund greitt atkvæði utan kjörfundar|útgefandi=Vísir|mánuður=17. ágúst|ár=2026}}</ref>
==Kosningabaráttan==
===Afstaða stjórnmálaflokka===
{| class="wikitable"
! colspan=4 | Stjórnarmeirihluti
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Samfylkingin}};"|
| [[Samfylkingin]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og vill stefna að fullri aðild og upptöku evru.<ref>{{Vefheimild|url=https://xs.is/malefnin/island-i-samfelagi-tjodanna?issue=samfylkingin-er-evropusinnadur-flokkur|titill=Ísland í samfélagi þjóðanna|útgefandi=Samfylkingin|mánuðurskoðað=12. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Viðreisn}};"|
| [[Viðreisn]]
| style="background:#AAFFAA;"|Já
| Flokkurinn styður aðildarviðræður við ESB og að Ísland gerist fullgildur aðili að sambandinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://vidreisn.is/grunnstefna-og-landsthingsalyktanir/utanrikismal/|titill=Utanríkismál|útgefandi=Viðreisn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Flokkur fólksins}};"|
| [[Flokkur fólksins]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Flokkurinn er og hefur verið andvígur aðild að ESB. Flokksmenn hafa lagt áherslu á að spurningin snúi að aðildarviðræðum en ekki aðild og ráðherrar flokksins hafa sagt að þeir muni vinna með þá niðurstöðu sem þjóðin kemst að.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/raeda/157/rad20260521T185813.html|titill=Þingræða Kolbrúnar Baldursdóttur|útgefandi=Alþingi|mánuður=21. maí|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-15-flokkur-folksins-reidubuinn-ad-setjast-vid-samningabordid-ef-thjodin-segir-ja-478299|titill=Flokkur fólksins reiðubúinn að setjast við samningaborðið ef þjóðin segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. júní|ár=2026}}</ref> Inga Sæland formaður flokksins hefur neitað að gefa upp hvernig hún sjálf muni greiða atkvæði en einstaka þingmenn flokksins hafa þó tjáð andstöðu við aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/03/16/kemur_akkurat_engum_vid_hvernig_inga_kys/|titill=Kemur akkúrat engum við hvernig Inga kýs|útgefandi=mbl.is|mánuður=16. mars|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/28/eg_mun_segja_nei_29_agust/|titill=Ég mun segja nei 29. ágúst|útgefandi=mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Stjórnarandstaða
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"|
| [[Sjálfstæðisflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar Evrópusambandsaðild og leggur áherslu á eflingu EES-samstarfsins.<ref>{{Vefheimild|url=https://xd.is/kosningaaherslur/|titill=Kosningaáherslur|útgefandi=Sjálfstæðisflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Miðflokkurinn}};"|
| [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn hafnar alfarið inngöngu Íslands í Evrópusambandið og hefur raunar efasemdir um EES-samstarfið.<ref>{{Vefheimild|url=https://midflokkurinn.is/stefna/utanrikis-og-varnarmal|titill=Utanríkis- og varnarmál|útgefandi=Miðflokkurinn|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Framsókn}};"|
| [[Framsóknarflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn er andvígur aðild Íslands að ESB. Þingflokkurinn sat hjá við afgreiðslu þingsályktunartillögu um atkvæðagreiðsluna og sagðist treysta þjóðinni til þess að segja nei við aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.framsokn.is/blog/yfirlysing-thingflokks-framsoknar-vegna-esb|titill=Yfirlýsing þingflokks Framsóknar vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu|útgefandi=Framsóknarflokkurinn|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref>
|-
! colspan=4 | Utan þings
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Píratar}};"|
| [[Píratar]]
| style="background:#FFFFAA;"|Hlutlaus
| Styðja að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram, en hvetja ekki til einnar niðurstöðu umfram aðra.<ref>{{Vefheimild|url=https://piratar.is/umraeda/lyktun-stjrnar-prata-um-esb|titill=Ályktun stjórnar Pírata um ESB|útgefandi=Píratar|mánuðurskoðað=27. júlí|árskoðað=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"|
| [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]]
| style="background:#FFAAAA;"|Nei
| Flokkurinn telur ESB byggt á kapítalískri efnahagsstefnu og hafnar aðild Íslands. Flokkurinn hvetur til þess að landsmenn kjósi gegn aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.sosialistaflokkurinn.is/frettir/nidurstodur-adalfundar-sosialistaflokks-islands-2026|titill=Niðurstöður aðalfundar Sósíalistaflokks Íslands 2026|útgefandi=Sósíalistaflokkur Íslands|mánuður=9. júní|ár=2026}}</ref>
|-
| style="background:{{Flokkslitur|VG}};"|
| [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]]
| style="background:#FFDDAA;"|Nei - styðja viðræður ef þjóðin kýs já
| Stefna flokksins er að hagsmunum Íslands sé best borgið utan ESB en telja þó að virða beri vilja þjóðarinnar ef hún kýs með aðildarviðræðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://vg.is/greinar/alyktanir-landsfundar-2026/|titill=Ályktanir landsfundar 2026|útgefandi=Vinstrihreyfingin - grænt framboð|mánuður=10. mars|ár=2026}}</ref> Þrátt fyrir stjórnmálaályktanir flokksins styðja þó bæði formaður og varaformaður hans aðildarviðræður.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-13-varaformadur-vinstri-graenna-segir-ja-483849|titill=Varaformaður Vinstri grænna segir já|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=13. ágúst|ár=2026}}</ref>
|}
===Félagasamtök===
Hin eiginlega kosningabarátta var að miklu leyti háð af félagasamtökum fremur en stjórnmálaflokkum. Áður en boðað var til þjóðaratkvæðagreiðslunnar voru til samtök á borð við Evrópuhreyfinguna sem er fylgjandi aðild Íslands að Evrópusambandinu og [[Heimssýn]] sem er andvíg slíkri aðild en þessi samtöku fengu 10 milljónir hvor í styrk frá utanríkisráðuneytinu í desember 2025 til þess að efla lýðræðislega umræðu um Evrópumál.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-12-09-evropuhreyfingin-og-heimssyn-fa-hvort-um-sig-10-milljonir-fra-stjornvoldum-461121|titill=Evrópuhreyfingin og Heimssýn fá hvort um sig 10 milljónir frá stjórnvöldum|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=9. desember|ár=2025}}</ref> Eftir að boðað var til þjóðaratkvæðagreiðslunnar komu einnig fram samtök sem stofnuð voru sérstaklega til þess að reka kosningabaráttu fyrir aðra hvora niðurstöðuna.
Samtökin SJÁ voru stofnuð 18. júní á stofnfundi á [[Kjarvalsstaðir|Kjarvalsstöðum]] en að þeim stendur hópur sem hvetur til þess að almenningur kjósi með því að hefja á ný aðildarviðræður. Þau hafa notað slagorðið „Já til að sjá“ og leggja áherslu á að þau starfi ekki endilega að því að Ísland gangi í Evrópusambandið heldur eingöngu að því að aðildarviðræður verði kláraðar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262899152d/vilja-segja-ja-til-ad-sja-|titill=Vilja segja „já til að sjá“|útgefandi=Vísir|mánuður=18. júní|ár=2026}}</ref>
Samtökin Áfram Ísland voru stofnuð 6. júlí á stofnfundi í Sjálfstæðissalnum við Austurvöll en þau voru stofnuð til að berjast fyrir nei í atkvæðagreiðslunni. Á meðal ræðumanna á stofnfundi var Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseti Íslands.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262904329d/-skraningum-rignir-inn-|titill=Skráningum rignir inn|útgefandi=Vísir|mánuður=1. júlí|ár=2026}}</ref>
== Skoðanakannanir ==
Afstaða almennings til aðildarviðræðna og mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu hefur verið mæld í skoðanakönnunum um árabil. Þegar spurt hefur verið beint um aðild að Evrópusambandinu hefur meirihluti aðspurðra yfirleitt verið á móti en þegar spurt hefur verið um að taka upp aðildarviðræður eða halda þeim áfram hefur meirihlutinn yfirleitt verið fylgjandi því. Í yfirlitinu hér að neðan eru aðeins birtar kannanir sem gerðar voru eftir að forystymenn ríkisstjórnarinnar tilkynntu um að þjóðaratkvæðagreiðsla um viðræður færi fram 2026. Einungis er tekið tillit til þeirra sem afstöðu tóku til svarmöguleikanna.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
|- style="height:40px;"
! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki
! style="width:135px;" rowspan="2"| Framkvæmd
! class="unsortable" style="width:40px;" |Já
! class="unsortable" style="width:40px;" |Nei
! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot
|-
! style="background:#6187ac;"|
! style="background:#a1a167;"|
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-14-nyr-thjodarpuls-ekki-marktaekur-munur-a-fylkingum-483977 Gallup]
|1.–13. ágúst 2026
|style="background:#cbd8e4;"|51,5
|48,5
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 3,0
|-
|[https://www.visir.is/g/20262920711d/forskot-ja-hlidarinnar-maelist-minna Maskína]
|7.–11. ágúst 2026
|style="background:#cbd8e4;"|52,2
|47,8
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 4,4
|-
|[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/08/06/hnifjafnar_fylkingar_jas_og_neis Gallup]
|15.–30. júlí 2026
|style="background:#cbd8e4;"| 50
|style="background:#eee8aa;"| 50
| jafnt
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/07/30/ny-konnun-meirihluti-aetlar-enn-ad-segja-ja Maskína]
|22.–29. júlí 2026
|style="background:#cbd8e4;"|53
|47
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 6
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-26-orlitid-fleiri-aetla-ad-segja-ja-en-nei-i-agust-479546 Gallup]
|12.–24. júní 2026
|style="background:#cbd8e4;"|52
|48
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 4
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/06/13/ny-konnun-meirihluti-aetlar-ad-segja-ja Maskína]
|2.–11. júní 2026
|style="background:#cbd8e4;"|53,1
|46,9
| style="background:#6187ac;color:#FFFFFF;"| 6,2
|}
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{Kosningar á Íslandi}}
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]
[[Flokkur:Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]]
1r3hiah3j7ef1q28ozsxnd1cst3jygj
Gunnar Rósinkranz
0
192281
1975853
1975062
2026-08-19T00:18:50Z
~2026-43833-26
119367
1975853
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Gunnar Rósinkranz
| mynd = Gunnar Rósinkranz.jpg
| myndatexti = Gunnar Rósinkranz
| fæðingardagur = {{Fæðingardagur|1941|6|21}}
| fæðingarstaður = [[Stykkishólmur]], [[Ísland]]i
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2026|7|24|1941|6|21}}
| dánarstaður = [[Seltjarnarnes]], Íslandi
| þjóðerni = [[Ísland|Íslenskur]]
| starf = [[Byggingarverkfræði|Byggingarverkfræðingur]] og byggingaverktaki
| menntun = Technische Hochschule Dresden
| þekktur fyrir = Uppbyggingu í [[Miðborg Reykjavíkur|miðborg Reykjavíkur]]
}}
'''Gunnar Rósinkranz''' (fæddur [[21. júní]] [[1941]] í [[Stykkishólmur|Stykkishólmi]], dáinn [[24. júlí]] [[2026]])<ref name="vfi1968">„Nýir félagar“, ''Tímarit Verkfræðingafélags Íslands'', 53. árgangur 1968, 4.–6. tölublað, bls. 93. [https://timarit.is/page/5468286 Á timarit.is]</ref><ref name="andlat">Andlátstilkynning, ''Morgunblaðið''. [https://c.arvakur.is/m2/I_eQ8BkFVkSRoZgAtfCo0X5HqB8=/fit-in/500x0/images/pdf2png/nc_7291443/archive/andlat/pdf/andlat_48372.pdf.png Á mbl.is]</ref> var íslenskur [[byggingarverkfræði]]ngur og byggingaverktaki. Hann rak byggingarfyrirtækið Gerpi frá árinu 1978 og er einkum þekktur fyrir að reisa íbúðar- og atvinnuhúsnæði á auðum lóðum í [[Miðborg Reykjavíkur|miðborg Reykjavíkur]].
== Uppruni og menntun ==
Gunnar var sonur [[Guðlaugur Rósinkranz|Guðlaugs Rósinkranz]] (1903–1977), fyrsta [[Þjóðleikhúsið|þjóðleikhússtjóra]] Íslands, og Láru Steinholt Rósinkranz (1900–1959). Systur hans voru Jóhanna Rósinkranz (f. 1933) og Bergljót Rósinkranz (1938–2022), og hálfsystkini samfeðra Guðlaug Rósinkranz og Ragnar Rósinkranz.<ref name="berglj">Minningargrein um Bergljótu Rósinkranz, ''Morgunblaðið'', 26. maí 2022, bls. 41. [https://timarit.is/page/7669660 Á timarit.is]</ref> Hann ólst upp á Ásvallagötu í [[Vesturbær Reykjavíkur|Vesturbæ Reykjavíkur]].
Gunnar lauk stúdentsprófi úr stærðfræðideild [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]] árið 1961<ref>„Menntaskólanum sagt upp í gær“, ''Morgunblaðið'', 16. júní 1961, bls. 8. [https://timarit.is/page/1336335 Á timarit.is]</ref> og hélt sama haust til náms í byggingarverkfræði við Technische Hochschule Dresden í [[Austur-Þýskaland]]i. Hann lauk prófi árið 1967.<ref name="mbl1993b14">''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir, bls. B14. [https://timarit.is/page/1794640 Á timarit.is]</ref>
== Starfsferill ==
=== Mannvirkjagerð ===
Að námi loknu réðst Gunnar til Verkfræðistofu Theódórs Árnasonar og Guðmundar Magnússonar og starfaði þar í þrjú ár.<ref name="mbl1993b14" /><ref name="vfi1968" /> Árið 1971 keypti hann eignarlóðina Hagamel 48 og teiknaði og reisti þar sitt eigið hús.<ref>''Kaupsýslutíðindi'', 1971. [https://timarit.is/page/7839940 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar">Skjalasafn Reykjavíkur, aðaluppdrættir og séruppdrættir. [https://skjalasafn.reykjavik.is/fotoweb skjalasafn.reykjavik.is]</ref> Haustið 1972 hafði hann daglega verkstjórn við lagningu [[Vesturlandsvegur|Vesturlandsvegar]] á kaflanum frá Korpu að Hlégarði, á vegum verktakafyrirtækisins Þórisóss sf. undir stjórn Leifs Hannessonar verkfræðings.<ref>''Tíminn'', 16. október 1972, bls. 20. [https://timarit.is/page/3727702 Á timarit.is]</ref><ref>''[[Þjóðviljinn]]'', 17. október 1972, bls. 15. [https://timarit.is/page/2833092 Á timarit.is]</ref>
Árið 1974 stofnaði Gunnar verkfræðistofuna Vægi ásamt Steindóri Helga Haarde verkfræðingi.<ref name="fyrirtaekjaskra">Fyrirtækjaskrá [[Skatturinn|Skattsins]]. [https://www.skatturinn.is/fyrirtaekjaskra/leit/ skatturinn.is]</ref><ref>„Húsin í bænum“, ''Morgunblaðið'', 12. mars 2002, bls. 27. [https://timarit.is/page/3435252 Á timarit.is]</ref> Stofan tók að sér bæði hönnun og verktöku.
Gunnar kom að gerð nokkurra íþróttavalla, þar á meðal að hluta að íþróttavelli [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] við Frostaskjól.<ref name="mbl1993b14" /> Um miðjan áttunda áratuginn vék Gunnar tímabundið frá störfum á verkfræðistofunni og vann við byggingu [[Kröfluvirkjun]]ar, og kom einnig að framkvæmdum í [[Svartsengi]].
=== Gerpir ===
Árið 1978 stofnaði Gunnar byggingarfyrirtækið Gerpi í samstarfi við Bjarna Sveinsson og var framkvæmdastjóri þess.<ref name="fyrirtaekjaskra" /><ref name="minning2026">Minningargreinar um Gunnar Rósinkranz, ''Morgunblaðið'', 11. ágúst 2026. [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1918156/ Á mbl.is]</ref>
Gerpir sérhæfði sig í því að reisa hús á auðum lóðum innan grónnar byggðar í miðborg Reykjavíkur. Gunnar lýsti því verki sem vandasömu vegna þrengsla og tillits við nærliggjandi götumynd.<ref>„Byggt upp í auðu skörðin“, ''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir. [https://timarit.is/page/1794627 Á timarit.is]</ref><ref name="mbl1995">''Morgunblaðið'', 11. júlí 1995, Heimili/Fasteignir, bls. C20. [https://timarit.is/page/1833481 Á timarit.is]</ref> Sagt var um hann að hann mætti ómögulega sjá auðan blett í miðborginni.<ref name="vikan">„Miðbæjarmaðurinn Gunnar Rósinkranz“, ''Vikan'', 1. tölublað 1999, bls. 22–23. [https://timarit.is/page/4542151 Á timarit.is]</ref>
Í mörgum verkefnanna vann Gunnar með Guðmundi Kr. Guðmundssyni arkitekt hjá teiknistofunni Arkþingi.<ref name="posthus">''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir, bls. B15. [https://timarit.is/page/1794641 Á timarit.is]</ref> Sjálfur teiknaði hann mörg húsanna og er skráður hönnuður að uppdráttum þeirra í teikningasafni byggingarfulltrúans í Reykjavík.<ref name="teikningar" /> Hann starfaði einnig utan Reykjavíkur og var skráður aðalhönnuður að atvinnuhúsnæði við Selhellu 11 og 13 í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]].<ref name="hafnarfj">Teikningasafn Hafnarfjarðarbæjar. [https://teikningar.hafnarfjordur.is/data/Selhella_11_1.pdf Selhella 11, aðaluppdráttur 22. ágúst 2011] og [https://teikningar.hafnarfjordur.is/data/20131211_Selhella_13.pdf Selhella 13, aðaluppdráttur 29. maí 2013]</ref>
Þann 15. nóvember 1997 veitti Þróunarfélag Reykjavíkur Gunnari viðurkenningu fyrir framlag hans til þróunar og uppbyggingar miðborgarinnar.<ref name="mbl1997">„Verðlaun fyrir uppbyggingu miðborgarinnar“, ''[[Morgunblaðið]]'', 16. nóvember 1997, bls. 8. [https://timarit.is/page/1891761 Á timarit.is]</ref><ref>''Ský'', 6. tölublað 1998, bls. 55. [https://timarit.is/page/7846984 Á timarit.is]</ref>
Árið 1998 reisti Gerpir íbúðahótel að Klapparstíg 35A sem opnað var 17. maí það ár undir nafninu Hótel Frón. Gunnar átti hótelið ásamt Bergi syni sínum og Bergljótu systur sinni, sem var hótelstjóri.<ref name="fron">„Íbúðahótel með 15 íbúðum í miðborginni“, ''Morgunblaðið'', 17. maí 1998, Ferðalög. [https://timarit.is/page/1905446 Á timarit.is]</ref><ref name="fyrirtaekjaskra" /> Hótelið stækkaði á næstu árum og náði um 2004 einnig yfir Klapparstíg 33 og Laugaveg 22.<ref>''DV'', 21. júní 2004, bls. 14. [https://timarit.is/page/5470514 Á timarit.is]</ref> Hótelið hefur síðan verið rekið af fjölskyldunni.<ref name="minning2026" />
=== Önnur verkefni ===
Hann tók þátt í að endurreisa ferðaskrifstofuna Ferðamiðstöðina hf. ásamt Erni Erlendssyni, sem hann hafði kynnst á námsárunum í Austur-Þýskalandi, og sat í stjórn félagsins á árunum 1982–1988.<ref>„Ferðamiðstöðin tekin til gjaldþrotaskipta“, ''Morgunblaðið'', 15. október 1978, bls. 2. [https://timarit.is/page/1504824 Á timarit.is]</ref><ref>„Gjaldþrotaskipti Ferðamiðstöðvarinnar hf.“, ''Dagblaðið'', 19. október 1978, bls. 5. [https://timarit.is/page/3080427 Á timarit.is]</ref><ref name="orn2018">Minningargrein Gunnars Rósinkranz um Örn Erlendsson, ''Morgunblaðið'', 4. janúar 2018, bls. 22. [https://timarit.is/page/6964233 Á timarit.is]</ref><ref>''Tíminn'', 18. mars 1982. [https://timarit.is/page/4012255 Á timarit.is]</ref><ref>''DV'', 22. júlí 1988. [https://timarit.is/page/2546829 Á timarit.is]</ref> Á níunda áratugnum tók hann þátt í uppbyggingu meðferðarheimilisins Von Veritas á [[Lálandi]] í [[Danmörk]]u.<ref>''Morgunblaðið'', 9. september 1986. [https://timarit.is/page/1639775 Á timarit.is]</ref> Árið 1991 kom hann að verkefni um þróun fiskvinnsluvélar sem bæði blóðgar og slægir þorsk, sem unnið var með stuðningi bandarískra fjárfesta.<ref>''Alþýðublaðið'', 14. júní 1991. [https://timarit.is/page/3339652 Á timarit.is]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 3. júlí 1991. [https://timarit.is/page/1746550 Á timarit.is]</ref>
== Einkahagir og áhugamál ==
Gunnar var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Siegrid Töpfer frá [[Meissen]] í [[Austur-Þýskaland]]i, sem hann kynntist á námsárum sínum og gekk hér á landi undir nafninu Kristín Rósinkranz, og eignuðust þau tvö börn, Berg og Láru.<ref name="vfi1968" /><ref name="andlat" /><ref name="christine">„Verslunin Christine opnuð við Pósthússtræti“, ''Morgunblaðið'', 6. desember 1984, bls. 52. [https://timarit.is/page/1602133 Á timarit.is]</ref><ref name="indaelt167">Guðlaugur Rósinkranz, ''Allt var það indælt stríð'', Örn og Örlygur 1977, bls. 167.</ref> Síðari kona hans var Rósa Helgadóttir og eignuðust þau soninn Hauk; þau skildu.<ref name="andlat" /><ref name="fron" /><ref name="helgi2010">Minningargrein Gunnars Rósinkranz um Helga G. Ingimundarson, ''Morgunblaðið'', 14. apríl 2010, bls. 23. [https://timarit.is/page/5319718 Á timarit.is]</ref><ref name="minning2026" />
Hann stundaði [[bridds]], [[pílukast]] og laxveiði.<ref>''Veiðimaðurinn'', 131. tölublað 1989. [https://timarit.is/page/7791452 Á timarit.is]</ref> Árið 1996 varð hann Íslandsmeistari öldunga í pílukasti.<ref>''Morgunblaðið'', 14. maí 1996, Íþróttir, bls. B6. [https://timarit.is/page/1853843 Á timarit.is]</ref><ref>''Íþróttablaðið'', 1. tölublað 1997, bls. 62. [https://timarit.is/page/7276342 Á timarit.is]</ref> Hann var í hópi skólafélaga úr Menntaskólanum í Reykjavík sem hittust reglulega yfir hádegisverði um áratuga skeið.<ref>Steinþór Guðbjartsson, „Skólafélagar saman á matstöðum í 40 ár“, ''Morgunblaðið'', 23. apríl 2021, bls. 32. [https://timarit.is/page/7515259 Á timarit.is]</ref>
== Verk ==
=== Verkfræðistofan Vægi ===
* '''Færeyska sjómannaheimilið''' við Brautarholt í Reykjavík (1976) — burðarvirkja- og lagnateikningar, unnar ásamt Rafteikningu sf. Húsið hönnuðu Ormar Þór Guðmundsson og Örnólfur Hall á Arkitektastofunni sf.<ref>''Sjómannablaðið Víkingur'', 2. tölublað 1976, bls. 88. [https://timarit.is/page/4241353 Á timarit.is]</ref>
* '''Frjálsíþróttavöllurinn í [[Laugardalur|Laugardal]]''' (1977) — Vægi var aðalverktaki að vellinum, framkvæmd sem áætlað var að kostaði 80–100 milljónir króna fullbúin.<ref>''Morgunblaðið'', 25. október 1977, bls. 26. [https://timarit.is/page/1491901 Á timarit.is]</ref>
* '''Kvikmyndaverið Kot''', Skipholti 31 (1978) — burðarþols- og loftræstiteikningar að samvinnuhúsi sextán kvikmyndagerðarmanna, 5.639 rúmmetrar. Arkitektar voru Ormar Þór Guðmundsson og Örnólfur Hall, og var húsið samþykkt í byggingarnefnd 11. mars 1976. Heimildin nefnir Gunnar og Steindór Haarde með nafni fremur en stofuna.<ref>„Enginn kotbúskapur í Koti“, ''Dagblaðið'', 14. ágúst 1978, bls. 2. [https://timarit.is/page/3078868 Á timarit.is]</ref>
* '''Hafnarstræti 7 / Tryggvagata 26''' (1979–1983) — verslunar- og skrifstofuhús, um 2.900 m²: 719 m² kjallari með bílageymslu, 638 m² verslunarhæð og sex 260 m² einingar á 2.–4. hæð. Vægi annaðist verkfræðivinnuna og hafði umsjón með útleigu; Steindór Haarde vann að undirbúningi framkvæmdarinnar og húsið var í byggingu haustið 1980. Arkitekt var Vatnar Viðarsson.<ref>''Morgunblaðið'', 31. maí 1979, bls. 29. [https://timarit.is/page/1513791 Á timarit.is]</ref><ref>„Til leigu í miðbænum“, ''Morgunblaðið'', 12. október 1980, bls. 7. [https://timarit.is/page/1532322 Á timarit.is]</ref>
Listinn er ekki tæmandi og Vægi kann að hafa sinnt fleiri verkefnum.
=== Byggingar á vegum Gerpis ===
* '''Pósthússtræti 13''' (1984) — við hlið [[Hótel Borg|Hótel Borgar]]; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf58">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 58. fundur, 10. mars 1998. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20058 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="posthus" /><ref name="mbl1995" />
* '''Hafnarstræti 20''' við [[Lækjartorg]] (1985) — fjórða hæð, 429,5 m², reist ásamt Kristjáni Knútssyni. Arkitekt var Bjarni Marteinsson. Gunnar sagði síðar að Örn Erlendsson hefði stutt hann við bygginguna og að þeir hefðu haft skrifstofur sínar í húsinu árum saman.<ref name="orn2018" /><ref>''[[NT (dagblað)|NT]]'', 10. ágúst 1985, bls. 11. [https://timarit.is/page/3598268 Á timarit.is]</ref>
* '''Snorrabraut 27 og 29''' og Laugavegur 101 (1985–1987) — verslunar- og skrifstofuhúsnæði á horni Laugavegar og Snorrabrautar. Uppdrættir Magnúsar Skúlasonar og Sigurðar Inga Ólafssonar voru samþykktir haustið 1985.<ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 13. apríl 1985, bls. 11. [https://timarit.is/page/1609765 Á timarit.is]</ref><ref name="mbl1997" /><ref name="mbl1995" />
* '''Garðastræti 9 og Mjóstræti 2B''' í [[Grjótaþorp]]i (1986–1987) — hús sem snýr að Garðastræti og annað á baklóðinni, byggt í samvinnu við Ásgeir Bjarnason. Uppdrættir að Mjóstræti 2B frá júní 1987 vísa til Garðastrætis 9 sem sama verks; arkitekt var Halldór Gíslason.<ref>„Jörðin gleypir bílana“, ''Þjóðviljinn'', 23. ágúst 1986, bls. 2. [https://timarit.is/page/2905479 Á timarit.is]</ref><ref>''[[Helgarpósturinn]]'', 17. júní 1987. [https://timarit.is/page/986901 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" />
* '''Grundarstígur 23''' (1987–1988) — fjölbýlishús; íbúðir seldar tilbúnar undir tréverk snemma árs 1988. Arkitekt var Ólafur Sigurðsson, samstarfsmaður Guðmundar Kr. Guðmundssonar.<ref>''Morgunblaðið'', 21. febrúar 1988, bls. 17. [https://timarit.is/page/1675159 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" />
* '''Grettisgata 12''' (1988) — fjölbýlishús.<ref name="fasteignaskra">Fasteignaskrá, sjá [https://fastinn.is fastinn.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260319164807/https://fastinn.is/ |date=2026-03-19 }}</ref>
* '''Bergstaðastræti 8''' (1990–1991) — fjögurra hæða hús reist eftir að eldra timburhús á lóðinni var flutt í [[Skerjafjörður|Skerjafjörð]] haustið 1989. Arkitekt var Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref>''Morgunblaðið'', 26. október 1989, bls. 4. [https://timarit.is/page/1711578 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" />
* '''Reykjavíkurvegur 48–50''' í [[Skerjafjörður|Skerjafirði]] (1990) — þriggja herbergja íbúðir, 88,75–112,77 m², afhentar 1989–1990.<ref>''Morgunblaðið'', 21. maí 1989, Heimili/Fasteignir, bls. B20. [https://timarit.is/page/1703346 Á timarit.is]</ref>
* '''Laugavegur 146''' (1992–1993) — fjögurra hæða fjölbýlishús með kjallara og bílageymslu, um 900 m². Uppdrættir Sigurðar Hallgrímssonar voru samþykktir sumarið 1992.<ref>''[[Pressan]]'', 6. febrúar 1992, bls. 47. [https://timarit.is/page/3535790 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" />
* '''Skólavörðustígur 10''' (1994) — fjórar hæðir og kjallari á horni Bergstaðastrætis, reist í stað Bergshúss. Arkitekt var Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="mbl1993b14" /><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" />
* '''Skólavörðustígur 16A''' (1995) — fimm hæðir með átta íbúðum og verslunarhæð; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="mbl1995" />
* '''Klapparstígur 35''' (1996) — fjórar hæðir með bílageymslu, verslunarrými og átta íbúðum; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref>''Morgunblaðið'', 5. janúar 1996, Heimili/Fasteignir, bls. D2. [https://timarit.is/page/1845311 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" />
* '''Klapparstígur 35A''' (1997–1998) — íbúðahótel með fimmtán íbúðum, síðar Hótel Frón; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf51">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 51. fundur, 9. desember 1997. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20051 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 29. apríl 1997, Heimili/Fasteignir, bls. C2. [https://timarit.is/page/1877743 Á timarit.is]</ref><ref name="fron" /><ref name="teikningar" />
* '''Kaplaskjólsvegur 73–77''' (1998) — raðhús, um 182 m² hvert. Arkitekt var Bjarni Marteinsson.<ref name="bnf59">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 59. fundur, 24. mars 1998. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20059 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="fasteignaskra" /><ref name="teikningar" />
* '''Sóltún 26''' (2000) — steinsteypt skrifstofuhús þar sem hver hæð er um 530 m². Arkitekt var Bjarni Marteinsson. Frjálsi fjárfestingarbankinn flutti höfuðstöðvar sínar þangað sumarið 2000.<ref name="bnf173">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 173. fundur, 2. október 2001. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20173 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 4. júní 2000, bls. 19. [https://timarit.is/page/1969596 Á timarit.is]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 6. nóvember 2001, Morgunblaðið C, bls. 23. [https://timarit.is/page/3426212 Á timarit.is]</ref>
* '''Langholtsvegur 115''' og '''Drekavogur 4''' (2001–2004) — Gerpir keypti skrifstofulóð við Langholtsveg árið 2001, breytti eldra skrifstofuhúsnæði í fjölbýlishús með fjórum íbúðum og skipti lóðinni. Á bakhlutanum, með aðkomu frá Drekavogi, risu þrjú íbúðarhús með 23 leiguíbúðum í tengslum við átak [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóðs]] um leiguíbúðir. Arkitektar að Drekavogi voru Ólafur Sigurðsson og Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf196">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 196. fundur, 26. mars 2002. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20196 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 17. desember 2002. [https://timarit.is/page/3459945 Á timarit.is]</ref><ref name="bnf179">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 179. fundur, 13. nóvember 2001. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20179 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref>
* '''Leirubakki 34–36''' (2002–2004) — verslunarmiðstöð í [[Breiðholt]]i breytt í íbúðir; átján íbúðir reistar ofan á verslunarhúsnæðið. Gunnar var sjálfur hönnuður uppdráttanna, sem eru 24 talsins frá árunum 2002–2004.<ref>''Morgunblaðið'', 21. ágúst 2002, bls. 12. [https://timarit.is/page/3451237 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" />
* '''Laugavegur 22A''' (2003) — íbúðir og hótel. Gunnar var hönnuður byggingarinnar í samvinnu við teiknistofuna Arkþing.<ref name="bnf246">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 246. fundur, 15. apríl 2003. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20246 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref>„Íbúðir og hótel verði á Laugavegi 22A“, ''Morgunblaðið'', 25. febrúar 2003, bls. 18. [https://timarit.is/page/3464742 Á timarit.is]</ref>
* '''Hafnarbraut 11''' á [[Kársnes]]i í [[Kópavogur|Kópavogi]] (2009) — atvinnuhúsnæði breytt í atvinnu- og íbúðarhúsnæði með 19 íbúðum. Bæjarráð Kópavogs samþykkti breytt deiliskipulag lóðarinnar í desember 2004, og uppdrættir Kristins Ragnarssonar arkitekts eru dagsettir 30. nóvember sama ár.<ref name="kopteikn">Teikningasafn byggingarfulltrúa Kópavogs. [https://gagnasja.kopavogur.is/Teikningar/kop_251105_124.pdf Skráningartafla, Hafnarbraut 11, 30. nóvember 2004]</ref><ref>''[[Fréttablaðið]]'', 27. janúar 2005, bls. 53. [https://timarit.is/page/3752840 Á timarit.is]</ref>
Listinn er ekki tæmandi og Gerpir kann að hafa sinnt fleiri verkefnum. Ártöl þeirra bygginga sem ekki er vísað til heimildar um eru samkvæmt verkefnaskrá Gunnars sjálfs.
== Heimildir ==
<references />
== Tenglar ==
* [https://timarit.is/page/4542151 „Miðbæjarmaðurinn Gunnar Rósinkranz“], viðtal í ''Vikunni'', 1. tölublað 1999
* [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1918156/ Minningargreinar um Gunnar Rósinkranz], ''Morgunblaðið'' 11. ágúst 2026
* [https://skjalasafn.reykjavik.is/fotoweb Teikningasafn byggingarfulltrúans í Reykjavík]
[[Flokkur:Íslenskir verkfræðingar]]
[[Flokkur:Íslenskir athafnamenn]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1941]]
[[Flokkur:Fólk dáið árið 2026]]
799tpheijng9hvuw33yr2on23q4pvcb
Tröllakló
0
192308
1975836
1974439
2026-08-18T22:07:09Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1975836
wikitext
text/x-wiki
'''Tröllakló''' eða '''tröllahvönn''' (fræðiheiti: ''Heracleum persicum'') er fjölær [[risahvannir|risahvönn]] sem kemur frá [[Íran]] og er þekkt þar sem ''golpar'' ([[Persneska|persnerska:]] گلپر) og komst hún til [[Skandinavía|Skandinavíu]] á 1830 áratugnum og hefur dreift sér víða síðan þá. Hún var flutt til Íslands á síðustu öld þar sem hún var nokkuð vinsæl skrautjurt á þeim tíma, en núna er hún talin vera ágeng tegund sem þarf að halda í skefjum. Hún er eitruð og getur valdið brunasárum ef safi hennar kemst í snertingu við húð undir sólarljósi.
== Tenglar ==
* [https://www.natt.is/is/biota/plantae/tracheophyta/magnoliopsida/apiaceae/trollaklo-heracleum-persicum Tröllakló] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260805072221/https://www.natt.is/is/biota/plantae/tracheophyta/magnoliopsida/apiaceae/trollaklo-heracleum-persicum |date=2026-08-05 }}, Náttúrufræðistofnun
{{Stubbur/plöntur}}
[[Flokkur:Risahvannir]]
[[Flokkur:Ágengar tegundir]]
bnfakq92v9bhkb1pk58tl2458jfqlww
Mylla
0
192418
1975858
1975688
2026-08-19T07:34:35Z
MyraMidnight
41218
Bæti við óhefðbundnum myllum
1975858
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill|mylla (aðgreining)|mylla}}
'''Mylla''' er [[mannvirki]] sem malar og mylur, og er hún í raun stærðarinnar [[kvörn]]. Í gamla daga þá voru þær einnig kallaðar „mylna“ og eiga bæði orðin rætur að rekja til [[latína|latneska]] orðsins ''molina'' sem þýðir einfaldlega mylla og er dregið af oðrum sem þýða að mylja eða mala.<ref>Matteo Tarsi (Júní 2014). [https://skemman.is/bitstream/1946/18105/1/lokaritger%C3%B0.pdf Tökuorð af latneskum uppruna].</ref><ref>[https://ordsifjabok.arnastofnun.is/faersla/12738 Íslensk orðsifjabók: mylla]. skoðað 16. ágúst 2026.</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://ordsifjabok.arnastofnun.is/faersla/12741|titill=Mylna|útgefandi=Íslensk orðsifjabók (Árnastofnun)|mánuðurskoðað=17. ágúst|árskoðað=2026}}</ref>
Þrátt fyrir að hefðbundnar myllur séu almennt tengdar við að mala korn, þá eru til myllur sem tengjast annari framleiðslu síðan [[iðnbyltingin]] fór af stað, og má þá nefna t.d. [[Sögunarmylla|sögunarmyllur]] fyrir [[Timbur|timburframleiðslu]] eða raforkumyllur sem framleiða [[rafmagn]].
== Gerðir af myllum ==
Það voru til ýmsar gerðir af myllum, sem eru þá yfirleitt nefndar eftir þeim aflgjafa sem knýr gírana sem snúa myllusteininum, annars eru þær stundum nefndar eftir þeirri vinnslu sem fer fram í henni.
=== Vindmylla ===
{{aðalgrein|vindmylla}}
Vindmyllur hafa stór vind-segl til að nýta sér vindorku til að snúa myllusteini eða framleiða rafmagn (raforku-vindmylla).<ref>Þorsteinn I. Sigfússon (2014). [https://timarit.is/page/8059104?iabr=on#page/n57/mode/1up/search/mylla Að beisla vindinn - eðlisfræðin og vindorkan]. Upp í vindinn (blað umhverfis- og byggingarverkfræðinema háskóla Íslands, 33. árgangur). bls. 58-60. </ref>
<gallery>
DK_Fanoe_Windmill01.JPG | Dönsk vindmylla, byggð 1895.
Interior_view_Pantigo_Windmill_East_Hampton_Suffolk_County_New_York(2).png | Gírar innan í gamalli vindmyllu
At Jardin de Cactus 2022 026.jpg | Myllusteinn tengdur við gíra með rás fyrir kornið (á safni)
</gallery>
=== Vatnsmylla ===
{{aðalgrein|vatnsmylla}}
Stór vatnshjól eru látin í flæðandi vatn og snúningur þess knýr vatnsmylluna
<gallery>
Braine-le-Château_JPG02.jpg | Vatnshjól fyrir myllu í Belgíu (frá 12. öld)
WaterMill_Interior_MotionBlur.jpg | Vatnsmylla séð innanfrá
</gallery>
=== Myllur sem nota mannafl (eða dýr) ===
Það voru til myllur sem voru knúnar af stóru hjóli, disk eða kefli með þrepum sem fólk steig á til þess að knýja mylluna og var þetta lausn fyrir staði sem höfðu hvorki öflugan straum af vatni né stöðugt vindafl til að knýja myllur.
Slíkar myllur notuðu margar hverjar hesta eða önnur dýr til þess að láta þær ganga og á victoríu-tímabilinu voru fangar látnir vinna í slíkum myllum til þess að nýta mannaflið í að mala korn eða dæla vatni.
<gallery>
En_Trædemoelle.gif | Teikning af myllu knúin af mannafli
Treadmill_at_Brixton_Prison_in_London_(cropped).jpg | „Göngumylla“ notuð í fangelsi frá circa. 1817
Deutsches_Museum_München_-_15803903678.jpg | Líkan af gönguhjóli knúið af nautgrip
</gallery>
== Óhefðbundnar myllur ==
Óhefðbundnar myllur fóru að spretta upp með [[iðnbyltingin|iðnbyltingunni]] í kringum 1760 í [[Bretland]]i. Tæknin sem myllur gengu fyrir var tilvalin til að knýja aðrar vélar og verk á borð við málmvinnslu, timburiðnað og vefnað. Fleirri óhefðbundnar myllur fóru að spretta upp í kringum 1914, í [[seinni heimstyrjöldin]]ni, með aukinni þörf á framleiðslu á ýmsum varningi.
Núorðið eru flestar hefðbundnar myllur einungis notaðar í menningarlegum tilgangi því ekki er lengur þörf á þeim í kornvinnslu þar sem nýrri tækni hefur tekið við, og með iðnbyltingunni þá hefur orðið mylla fengið á síg þá merkingu að vera mannvirki sem knýr einfaldar vélar í iðnaði.
=== Sögunarmylla ===
Þetta eru myllur sem eru notaðar til að hreyfa sagblað í stað myllusteins, og voru notaðar í timburframleiðslu.<ref>[https://www.islenskttimbur.is/vidarvinnsla Sögunarmyllur og viðarvinnslur]. skoðað 16. ágúst 2026</ref>
== Tengt efni ==
* [[Kvörn]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{Stubbur/mannvirki}}
[[flokkur:mannvirki]]
de0jsf45thyd9tx5mynct9f4xrjdsp3
Sigríður Ó. Candi
0
192454
1975814
1975565
2026-08-18T18:13:13Z
Wikm456
119617
1975814
wikitext
text/x-wiki
{{Hreingera}}
{{Hagsmunaárekstur}}
{{Heimildir}}
Sigríður Ólafsdóttir fæddist 10. desember 1930 í Reykjavík og hneigðist allt frá barnsaldri til myndlistar. Stóran hluta unglingsárana var hún berklasjúklingur, og dvaldi langtímum saman á spítala bæði á Íslandi og í Danmörku. Myndverkin frá þessum tíma bera þó afgerandi yfirbragð glaðværðar; myndlistinn var ævintýraheimur þar sem allt var mögulegt, og litir og form spruttu upp úr hugskoti listamannsins fremur en úr raunheimi. Þessi eiginleiki er vel merkjanlegur á öllum listferli Sigríðar.
Fyrstu verk Sigríðar sem urðu til á unglingsárum hennar og námsárunum í Myndlista- og handíðaskóla Íslands bera keim af þeim straumum myndlistar sem bárust frá Evrópu á fyrri hluta tuttugusta aldar. Áhrif kúbismans með sín tvívíðu form, og afgerandi notkun lita sem einkenndi fauvisma sjást greinilega í verkunum á þessum árum. Myndheimur þessara greinarhefða þar sem nýr raunveruleiki er skapaður af ímyndunnarafli listamannsins fremur en efnislegra fyrirmynda átti strax samhljóm hjá Sigríði.
“Vitsmunaleg skynjun forma og lita. Markmiðið var fremur að byggja upp frá grunni en stæla það sem fyrir var, að sýna það sem vitað var um hlutinn fremur en það sem sást, og hluturinn sýndur frá mörgum hliðum samtímis. Picasso sagði: "Ég mála hluti eins og ég hugsa þá og ekki eins og þeir sýnast." Hefðbundinni þrívídd var hafnað og öll myndatriðin höfð jafn nálæg. Bakgrunnur er þess vegna enginn.” (Lýsing Sigríðar á kúbisma í kennsluefni sem hún útbjó fyrir listasögu 20. aldar.)
Á áttunda áratugi 20. aldar talaði Sigríður um sjálfa sig sem abstraktlistamann. Hún hélt upp á Paul Klee og djarfa meðferð hans á litum, og sum verk hennar minna einmitt á verk hans. Á meðan fyrri verk hennar eru nokkuð lágstemmd og tilraunakennd, báru þau nú vitni um aukið sjálfsöryggi. Meðferð forma og lita er frjálsleg og rásföst, og verkin verða að óheftari tjáleið tilfinninga í anda abstrakt expressionisma.
Á þessum tíma bjó Sigríður í Kanada og þegar horft er yfir myndverkin sem urðu til á þessum árum virðast rúmfræðilegu formin sem einkenndu verk Sigríðar fyrr í ferlinum verða mýkri og blæða hvert inn í annað. Litirnir fá að leita út fyrir útlínurnar sem dregnar eru með bleki, oft sem hringform en einnig sem hyrndir fletir.
Sigríður talaði um að það ætti ekki að útskýra myndverk, þau töluðu sínu eigin máli og ættu að vekja tilfinningar. Þegar hún hélt sýningu á abstraktlistaverkum sínum í Toronto árið 1972 gaf hún ekki út yfirlýsingu um verkin, eins og hún gerði fyrir síðari sýningar, en hún gaf verkunum frumleg heiti svo sem “Some times there are waves, some times not”, “The elements know each other”, “The tip of your toe fits on the top of my mountain”, “The night had a dream and the day destroyed it”, og “The sound of your shoes in my house”.
Um miðjan áttunda áratugin fór Sigríður að vinna með textíl, sem markaði bæði þáttaskil en þó framhald á þemu áranna er á undan gengu. Hin flæðandi og dýnamísku form abstraktmálverkanna spruttu nú út úr hinum tvívíða myndfleti. Þau urðu að mjúkum skúlptúr með grófa og afgerandi efniskennd. Á seinni stigum þessa tímabils verða verkin þó fíngerðari og tvívíðari. Eins og að form og litir hafi aðeins þurft að stiga fram, eigna sér sitt eigið rými, en horfað svo aftur inn í myndfletin. Eins og sjálfsörugg heimferð þess sem hefur ferðast.
Í umfjöllun sinni fyrir Morgunblaðið lýsti Valtýr Pétursson, listmálari, sýningu Sigríðar í FÍM salnum haustið 1978 á þessa leið:
„Þetta er falleg sýning hjá Sigríði, hún notar efni og liti af djörfung og mikilli leikni. Hún hefur auðsjáanlega haft augun opin fyrir þeirri vakningu, sem átt hefur sér stað í vefnaði á seinustu árum. Þar hefur orðið mikil breyting, og ekki hvað síst hvað efnismeðferð snertir. Nú eru notaðir grófari aðgerðir, ef svo mætti kalla það. Hrjúft efnið er látið spila sem andstæða og til áherslu. Allt er leyfilegt. Eitt ef verkum Sigríðar heitir HRINGSJÁ og er að mínum dómi eitt af frumlegustu verkunum á þessari sýningu. Einnig verður að benda á nokkur önnur verk, sem mér finnst hafa heppnast með ágætum hjá Sigríði: Fúga, Sónata í D-dúr, Landslag, Tvö tré og einnig Þrjú tré. Heildarsvipur þessarar sýningar er hreinn og litirnir verka sterkt og óhikað. Ég hafði mikla ánægju af þessari sýningu Sigríðar Candi, og ég held að óhætt sé að stefna fólki til að sjá þessi teppi. Þau eru lífleg og fyrst og fremst án tildurs og yfirborðsmennsku. Tónninn í þessari sýningu er hreinn. Og má ég spyrja? Getur nokkur fengið betri hól en einmitt það.“ (Valtýr Pétursson, Morgunblaðið, 226. Tölublað)
Á fyrri hluta níunda áratugarins færði Sigríður sig frá textílverkunum og að blýantsteikningum. Það er áberandi að stórgerð og afgerandi efnistök myndvefnaðaráranna sem á undan gengu fengu nú að víkja fyrir fíngerðum og öguðum myndfletum. Flæðandi landslög, þó draumkennd og óstaðbundin, komu nú í stað abstraktverka. Ein af ástæðum fyrir því að Sigríður færði sig á nýjan miðil er að á þessum árum þjáðist hún af brjósklosi og átti erfiðara með að sitja við vefstólinn löngum tímum. Þá hentaði betur hið smágerðara snið og hljóðlátari myndheimur blýantsteikninga betur. Tímabil býantsteikninganna er þó fremur stutt tímabil, og mætti líta á það sem hljóðláta hvíld þegar einbeitingin og líkamlegt þrek gáfu örlítið eftir. Andardráttur þar sem Sigríður gaf sér næði til að horfa aðeins inn á við, safna kröftum og endurmeta.
Þótt þetta tímabil í ferli Sigríðar sé styst og hugsanlega fyrirferðarminna en önnur, þá var það á þessum tíma sem hún gerði fyrst tilraunir til að fanga í senn hið efnislega og hið óefnislega. Hér eftir áttu myndverk Sigríðar augljósa tilvísun í raunheimi, án þess þó að hverfa að fullu frá hinum flæðandi litafletum abstraktmyndanna.
Á lengsta og yfirgripsmesta tímabili í ferli sínum málaði Sigríður skýjamyndir á striga. Umtalsverður fjöldi þessara málverka varð til á tveggja ára tímabili þegar hún dvaldist í Venesúela og gat helgað sig listsköpun sinni að fullu. Myndirnar eru enn á sinn hátt abrstraktsjónir―einföldun og formgerð hins raunverulega. Hún valdi ský sem viðfangsefni, ský sem eru óáþreifanleg og síbreytileg í eðli sínu. Hún frysti augnablik hins síbreytilega í djörfum litum og flæðandi formum, þannig að hér er enn áberandi tilvísun í þá nálgun sem Sigríður heillaðist af á móturnarárunum.
Á árunum 2000-2002 dvaldi Sigríður í Valais-dalnum í Sviss og vann áfram með akrýlliti á striga. Á þessum árum sjáum við í auknu mæli að fjöllin og hafið rísa upp til móts við skýjabólstra himinsins. Má auðveldlega geta sér til um það að stórbrotinn fjallahringurinn í Valais hafi haft sín áhrif á verkin. Þó er enn ljóst að verkin eru aldrei endursögn þess sem birtist listamanninum í raunheimi, heldur táknræn vísun í það sem er kyrrstætt og jarðneskt. Myndverkið er eins og dæmisaga. Tímalaus einföldun á hinu raunverulega. Skýringarmynd af innri sýn listamannsins fremur en náttúrufræðileg endursögn.
ed0i99or6mrp5w6n03j8jr6roviu2xh
1975815
1975814
2026-08-18T18:19:37Z
Wikm456
119617
1975815
wikitext
text/x-wiki
{{Hreingera}}
{{Hagsmunaárekstur}}
{{Heimildir}}
Sigríður Ólafsdóttir fæddist 10. desember 1930 í Reykjavík og hneigðist allt frá barnsaldri til myndlistar. Stóran hluta unglingsárana var hún berklasjúklingur, og dvaldi langtímum saman á spítala bæði á Íslandi og í Danmörku. Myndverkin frá þessum tíma bera þó afgerandi yfirbragð glaðværðar; myndlistinn var ævintýraheimur þar sem allt var mögulegt, og litir og form spruttu upp úr hugskoti listamannsins fremur en úr raunheimi. Þessi eiginleiki er vel merkjanlegur á öllum listferli Sigríðar.
Fyrstu verk Sigríðar sem urðu til á unglingsárum hennar og námsárunum í Myndlista- og handíðaskóla Íslands bera keim af þeim straumum myndlistar sem bárust frá Evrópu á fyrri hluta tuttugusta aldar. Áhrif kúbismans með sín tvívíðu form, og afgerandi notkun lita sem einkenndi fauvisma sjást greinilega í verkunum á þessum árum. Myndheimur þessara greinarhefða þar sem nýr raunveruleiki er skapaður af ímyndunnarafli listamannsins fremur en efnislegra fyrirmynda átti strax samhljóm hjá Sigríði.
“Vitsmunaleg skynjun forma og lita. Markmiðið var fremur að byggja upp frá grunni en stæla það sem fyrir var, að sýna það sem vitað var um hlutinn fremur en það sem sást, og hluturinn sýndur frá mörgum hliðum samtímis. Picasso sagði: "Ég mála hluti eins og ég hugsa þá og ekki eins og þeir sýnast." Hefðbundinni þrívídd var hafnað og öll myndatriðin höfð jafn nálæg. Bakgrunnur er þess vegna enginn.” (Lýsing Sigríðar á kúbisma í kennsluefni sem hún útbjó fyrir listasögu 20. aldar.)
Á áttunda áratugi 20. aldar talaði Sigríður um sjálfa sig sem abstraktlistamann. Hún hélt upp á Paul Klee og djarfa meðferð hans á litum, og sum verk hennar minna einmitt á verk hans. Á meðan fyrri verk hennar eru nokkuð lágstemmd og tilraunakennd, báru þau nú vitni um aukið sjálfsöryggi. Meðferð forma og lita er frjálsleg og rásföst, og verkin verða að óheftari tjáleið tilfinninga í anda abstrakt expressionisma.
Á þessum tíma bjó Sigríður í Kanada og þegar horft er yfir myndverkin sem urðu til á þessum árum virðast rúmfræðilegu formin sem einkenndu verk Sigríðar fyrr í ferlinum verða mýkri og blæða hvert inn í annað. Litirnir fá að leita út fyrir útlínurnar sem dregnar eru með bleki, oft sem hringform en einnig sem hyrndir fletir.
Sigríður talaði um að það ætti ekki að útskýra myndverk, þau töluðu sínu eigin máli og ættu að vekja tilfinningar. Þegar hún hélt sýningu á abstraktlistaverkum sínum í Toronto árið 1972 gaf hún ekki út yfirlýsingu um verkin, eins og hún gerði fyrir síðari sýningar, en hún gaf verkunum frumleg heiti svo sem “Some times there are waves, some times not”, “The elements know each other”, “The tip of your toe fits on the top of my mountain”, “The night had a dream and the day destroyed it”, og “The sound of your shoes in my house”.
Um miðjan áttunda áratugin fór Sigríður að vinna með textíl, sem markaði bæði þáttaskil en þó framhald á þemu áranna er á undan gengu. Hin flæðandi og dýnamísku form abstraktmálverkanna spruttu nú út úr hinum tvívíða myndfleti. Þau urðu að mjúkum skúlptúr með grófa og afgerandi efniskennd. Á seinni stigum þessa tímabils verða verkin þó fíngerðari og tvívíðari. Eins og að form og litir hafi aðeins þurft að stiga fram, eigna sér sitt eigið rými, en horfað svo aftur inn í myndfletin. Eins og sjálfsörugg heimferð þess sem hefur ferðast.
Í umfjöllun sinni fyrir Morgunblaðið lýsti Valtýr Pétursson, listmálari, sýningu Sigríðar í FÍM salnum haustið 1978 á þessa leið:
„Þetta er falleg sýning hjá Sigríði, hún notar efni og liti af djörfung og mikilli leikni. Hún hefur auðsjáanlega haft augun opin fyrir þeirri vakningu, sem átt hefur sér stað í vefnaði á seinustu árum. Þar hefur orðið mikil breyting, og ekki hvað síst hvað efnismeðferð snertir. Nú eru notaðir grófari aðgerðir, ef svo mætti kalla það. Hrjúft efnið er látið spila sem andstæða og til áherslu. Allt er leyfilegt. Eitt ef verkum Sigríðar heitir HRINGSJÁ og er að mínum dómi eitt af frumlegustu verkunum á þessari sýningu. Einnig verður að benda á nokkur önnur verk, sem mér finnst hafa heppnast með ágætum hjá Sigríði: Fúga, Sónata í D-dúr, Landslag, Tvö tré og einnig Þrjú tré. Heildarsvipur þessarar sýningar er hreinn og litirnir verka sterkt og óhikað. Ég hafði mikla ánægju af þessari sýningu Sigríðar Candi, og ég held að óhætt sé að stefna fólki til að sjá þessi teppi. Þau eru lífleg og fyrst og fremst án tildurs og yfirborðsmennsku. Tónninn í þessari sýningu er hreinn. Og má ég spyrja? Getur nokkur fengið betri hól en einmitt það.“ (Valtýr Pétursson, Morgunblaðið, 226. Tölublað)
Á fyrri hluta níunda áratugarins færði Sigríður sig frá textílverkunum og að blýantsteikningum. Það er áberandi að stórgerð og afgerandi efnistök myndvefnaðaráranna sem á undan gengu fengu nú að víkja fyrir fíngerðum og öguðum myndfletum. Flæðandi landslög, þó draumkennd og óstaðbundin, komu nú í stað abstraktverka. Ein af ástæðum fyrir því að Sigríður færði sig á nýjan miðil er að á þessum árum þjáðist hún af brjósklosi og átti erfiðara með að sitja við vefstólinn löngum tímum. Þá hentaði betur hið smágerðara snið og hljóðlátari myndheimur blýantsteikninga betur. Tímabil býantsteikninganna er þó fremur stutt tímabil, og mætti líta á það sem hljóðláta hvíld þegar einbeitingin og líkamlegt þrek gáfu örlítið eftir. Andardráttur þar sem Sigríður gaf sér næði til að horfa aðeins inn á við, safna kröftum og endurmeta.
Þótt þetta tímabil í ferli Sigríðar sé styst og hugsanlega fyrirferðarminna en önnur, þá var það á þessum tíma sem hún gerði fyrst tilraunir til að fanga í senn hið efnislega og hið óefnislega. Hér eftir áttu myndverk Sigríðar augljósa tilvísun í raunheimi, án þess þó að hverfa að fullu frá hinum flæðandi litafletum abstraktmyndanna.
Á lengsta og yfirgripsmesta tímabili í ferli sínum málaði Sigríður skýjamyndir á striga. Umtalsverður fjöldi þessara málverka varð til á tveggja ára tímabili þegar hún dvaldist í Venesúela og gat helgað sig listsköpun sinni að fullu. Myndirnar eru enn á sinn hátt abrstraktsjónir―einföldun og formgerð hins raunverulega. Hún valdi ský sem viðfangsefni, ský sem eru óáþreifanleg og síbreytileg í eðli sínu. Hún frysti augnablik hins síbreytilega í djörfum litum og flæðandi formum, þannig að hér er enn áberandi tilvísun í þá nálgun sem Sigríður heillaðist af á móturnarárunum.
Á árunum 2000-2002 dvaldi Sigríður í Valais-dalnum í Sviss og vann áfram með akrýlliti á striga. Á þessum árum sjáum við í auknu mæli að fjöllin og hafið rísa upp til móts við skýjabólstra himinsins. Má auðveldlega geta sér til um það að stórbrotinn fjallahringurinn í Valais hafi haft sín áhrif á verkin. Þó er enn ljóst að verkin eru aldrei endursögn þess sem birtist listamanninum í raunheimi, heldur táknræn vísun í það sem er kyrrstætt og jarðneskt. Myndverkið er eins og dæmisaga. Tímalaus einföldun á hinu raunverulega. Skýringarmynd af innri sýn listamannsins fremur en náttúrufræðileg endursögn.
Heimild:
Lesið í Skýin. Sigríður Candi. Myndverk 1942 - 2012.<ref>{{Bókaheimild|titill=Lesið í Skýin. Sigríður Candi. Myndverk 1942 - 2012.|ár=2019}}</ref>
gmrn0ru5ff0ykb6gs5xgxnm2n5ch8by
1975817
1975815
2026-08-18T18:21:41Z
Wikm456
119617
1975817
wikitext
text/x-wiki
{{Hreingera}}
{{Hagsmunaárekstur}}
{{Heimildir}}
Sigríður Ólafsdóttir fæddist 10. desember 1930 í Reykjavík og hneigðist allt frá barnsaldri til myndlistar. Stóran hluta unglingsárana var hún berklasjúklingur, og dvaldi langtímum saman á spítala bæði á Íslandi og í Danmörku. Myndverkin frá þessum tíma bera þó afgerandi yfirbragð glaðværðar; myndlistinn var ævintýraheimur þar sem allt var mögulegt, og litir og form spruttu upp úr hugskoti listamannsins fremur en úr raunheimi. Þessi eiginleiki er vel merkjanlegur á öllum listferli Sigríðar.<ref name=":0">{{Bókaheimild|titill=Lesið í Skýin. Sigríður Candi. Myndverk 1942 - 2012.|ár=2019}}</ref>
Fyrstu verk Sigríðar sem urðu til á unglingsárum hennar og námsárunum í Myndlista- og handíðaskóla Íslands bera keim af þeim straumum myndlistar sem bárust frá Evrópu á fyrri hluta tuttugusta aldar. Áhrif kúbismans með sín tvívíðu form, og afgerandi notkun lita sem einkenndi fauvisma sjást greinilega í verkunum á þessum árum. Myndheimur þessara greinarhefða þar sem nýr raunveruleiki er skapaður af ímyndunnarafli listamannsins fremur en efnislegra fyrirmynda átti strax samhljóm hjá Sigríði.<ref name=":0" />
“Vitsmunaleg skynjun forma og lita. Markmiðið var fremur að byggja upp frá grunni en stæla það sem fyrir var, að sýna það sem vitað var um hlutinn fremur en það sem sást, og hluturinn sýndur frá mörgum hliðum samtímis. Picasso sagði: "Ég mála hluti eins og ég hugsa þá og ekki eins og þeir sýnast." Hefðbundinni þrívídd var hafnað og öll myndatriðin höfð jafn nálæg. Bakgrunnur er þess vegna enginn.” (Lýsing Sigríðar á kúbisma í kennsluefni sem hún útbjó fyrir listasögu 20. aldar.)
Á áttunda áratugi 20. aldar talaði Sigríður um sjálfa sig sem abstraktlistamann. Hún hélt upp á Paul Klee og djarfa meðferð hans á litum, og sum verk hennar minna einmitt á verk hans. Á meðan fyrri verk hennar eru nokkuð lágstemmd og tilraunakennd, báru þau nú vitni um aukið sjálfsöryggi. Meðferð forma og lita er frjálsleg og rásföst, og verkin verða að óheftari tjáleið tilfinninga í anda abstrakt expressionisma.<ref name=":0" />
Á þessum tíma bjó Sigríður í Kanada og þegar horft er yfir myndverkin sem urðu til á þessum árum virðast rúmfræðilegu formin sem einkenndu verk Sigríðar fyrr í ferlinum verða mýkri og blæða hvert inn í annað. Litirnir fá að leita út fyrir útlínurnar sem dregnar eru með bleki, oft sem hringform en einnig sem hyrndir fletir. Sigríður talaði um að það ætti ekki að útskýra myndverk, þau töluðu sínu eigin máli og ættu að vekja tilfinningar. Þegar hún hélt sýningu á abstraktlistaverkum sínum í Toronto árið 1972 gaf hún ekki út yfirlýsingu um verkin, eins og hún gerði fyrir síðari sýningar, en hún gaf verkunum frumleg heiti svo sem “Some times there are waves, some times not”, “The elements know each other”, “The tip of your toe fits on the top of my mountain”, “The night had a dream and the day destroyed it”, og “The sound of your shoes in my house”. <ref name=":0" />
Um miðjan áttunda áratugin fór Sigríður að vinna með textíl, sem markaði bæði þáttaskil en þó framhald á þemu áranna er á undan gengu. Hin flæðandi og dýnamísku form abstraktmálverkanna spruttu nú út úr hinum tvívíða myndfleti. Þau urðu að mjúkum skúlptúr með grófa og afgerandi efniskennd. Á seinni stigum þessa tímabils verða verkin þó fíngerðari og tvívíðari. Eins og að form og litir hafi aðeins þurft að stiga fram, eigna sér sitt eigið rými, en horfað svo aftur inn í myndfletin. Eins og sjálfsörugg heimferð þess sem hefur ferðast. <ref name=":0" />
Í umfjöllun sinni fyrir Morgunblaðið lýsti Valtýr Pétursson, listmálari, sýningu Sigríðar í FÍM salnum haustið 1978 á þessa leið:
„Þetta er falleg sýning hjá Sigríði, hún notar efni og liti af djörfung og mikilli leikni. Hún hefur auðsjáanlega haft augun opin fyrir þeirri vakningu, sem átt hefur sér stað í vefnaði á seinustu árum. Þar hefur orðið mikil breyting, og ekki hvað síst hvað efnismeðferð snertir. Nú eru notaðir grófari aðgerðir, ef svo mætti kalla það. Hrjúft efnið er látið spila sem andstæða og til áherslu. Allt er leyfilegt. Eitt ef verkum Sigríðar heitir HRINGSJÁ og er að mínum dómi eitt af frumlegustu verkunum á þessari sýningu. Einnig verður að benda á nokkur önnur verk, sem mér finnst hafa heppnast með ágætum hjá Sigríði: Fúga, Sónata í D-dúr, Landslag, Tvö tré og einnig Þrjú tré. Heildarsvipur þessarar sýningar er hreinn og litirnir verka sterkt og óhikað. Ég hafði mikla ánægju af þessari sýningu Sigríðar Candi, og ég held að óhætt sé að stefna fólki til að sjá þessi teppi. Þau eru lífleg og fyrst og fremst án tildurs og yfirborðsmennsku. Tónninn í þessari sýningu er hreinn. Og má ég spyrja? Getur nokkur fengið betri hól en einmitt það.“ (Valtýr Pétursson, Morgunblaðið, 226. Tölublað)
Á fyrri hluta níunda áratugarins færði Sigríður sig frá textílverkunum og að blýantsteikningum. Það er áberandi að stórgerð og afgerandi efnistök myndvefnaðaráranna sem á undan gengu fengu nú að víkja fyrir fíngerðum og öguðum myndfletum. Flæðandi landslög, þó draumkennd og óstaðbundin, komu nú í stað abstraktverka. Ein af ástæðum fyrir því að Sigríður færði sig á nýjan miðil er að á þessum árum þjáðist hún af brjósklosi og átti erfiðara með að sitja við vefstólinn löngum tímum. Þá hentaði betur hið smágerðara snið og hljóðlátari myndheimur blýantsteikninga betur. Tímabil býantsteikninganna er þó fremur stutt tímabil, og mætti líta á það sem hljóðláta hvíld þegar einbeitingin og líkamlegt þrek gáfu örlítið eftir. Andardráttur þar sem Sigríður gaf sér næði til að horfa aðeins inn á við, safna kröftum og endurmeta.<ref name=":0" />
Þótt þetta tímabil í ferli Sigríðar sé styst og hugsanlega fyrirferðarminna en önnur, þá var það á þessum tíma sem hún gerði fyrst tilraunir til að fanga í senn hið efnislega og hið óefnislega. Hér eftir áttu myndverk Sigríðar augljósa tilvísun í raunheimi, án þess þó að hverfa að fullu frá hinum flæðandi litafletum abstraktmyndanna.<ref name=":0" />
Á lengsta og yfirgripsmesta tímabili í ferli sínum málaði Sigríður skýjamyndir á striga. Umtalsverður fjöldi þessara málverka varð til á tveggja ára tímabili þegar hún dvaldist í Venesúela og gat helgað sig listsköpun sinni að fullu. Myndirnar eru enn á sinn hátt abrstraktsjónir―einföldun og formgerð hins raunverulega. Hún valdi ský sem viðfangsefni, ský sem eru óáþreifanleg og síbreytileg í eðli sínu. Hún frysti augnablik hins síbreytilega í djörfum litum og flæðandi formum, þannig að hér er enn áberandi tilvísun í þá nálgun sem Sigríður heillaðist af á móturnarárunum.<ref name=":0" />
Á árunum 2000-2002 dvaldi Sigríður í Valais-dalnum í Sviss og vann áfram með akrýlliti á striga. Á þessum árum sjáum við í auknu mæli að fjöllin og hafið rísa upp til móts við skýjabólstra himinsins. Má auðveldlega geta sér til um það að stórbrotinn fjallahringurinn í Valais hafi haft sín áhrif á verkin. Þó er enn ljóst að verkin eru aldrei endursögn þess sem birtist listamanninum í raunheimi, heldur táknræn vísun í það sem er kyrrstætt og jarðneskt. Myndverkið er eins og dæmisaga. Tímalaus einföldun á hinu raunverulega. Skýringarmynd af innri sýn listamannsins fremur en náttúrufræðileg endursögn.<ref name=":0" />
Heimild:
# Lesið í Skýin. Sigríður Candi. Myndverk 1942 - 2012.
fsrw39ney5lsfv3bwnfyqekbr9ugk76
1. deild kvenna í knattspyrnu 2007
0
192473
1975784
1975747
2026-08-18T14:54:52Z
Nipas2
54688
/* Markahæstu leikmenn */
1975784
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2007
| mynd =
| ár = '''2007'''
| Meistarar = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''
| upp um deild = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''<br>'''{{Lið Afturelding}}'''
| spilaðir leikir = ...
| mörk skoruð = ... (.... m/leik)
| markahæstur = '''23 mörk'''<br>[[Hafrún Olgeirsdóttir]] ({{Lið HK/Víkingur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 26. sinn árið '''2007'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 8. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 8. s. [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Sandgerði]], [[Garði]]
| [[Grindavíkurvöllur]]<br/>[[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fagrilundur]], [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]],
|style="text-align: left;"|
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Leiknir R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Leiknisvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 4. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188564&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||'''{{Lið HK/Víkingur}}'''
||14||11||3||0||59||6||53||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||'''{{Lið Afturelding}}'''
||14||11||2||1||68||17||51||'''35'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||14||10||0||4||53||18||35||'''30'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||14||7||0||7||32||33||-1||'''21'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||14||5||2||7||30||33||-3||'''17'''
|-
|6|| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||14||6||0||8||35||49||-14||'''12'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir R.|1}}"| ||{{Lið Leiknir R.}}
||14||1||1||12||18||55||-37||'''4'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||14||1||0||13||10||94||-84||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Aft!!BÍB!! FH !!GRV!!Hau!!HKV!!Lei!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-
|-
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-
|-
|align="left"|{{Lið Leiknir R.}}
||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}}
| [[Akureyri]]
| [[Boginn]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
|4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188565&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!widt=30|U
!width=h30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||9||3||0||57||14||46||'''38'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||7||4||1||29||8||21||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Hamrarnir|1}}"| ||[[Hamrarnir]]
||12||6||1||5||30||35||19||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||4||4||4||28||24||4||'''16'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||3||2||7||18||38||-20||'''11'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||1||5||6||14||33||-19||'''8'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||12||2||1||9||18||46||-28||'''7'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Ham!!Höt!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Hamrarnir}}
||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
''2. - 9. september 2007''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslitakeppnin 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''2. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Höttur]]
|úrslit= 3 – 4
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587840&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter|S.B. Þorláksdóttir Baxter]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki>[[Hugrún Hjálmarsdóttir|H. Hjálmarsdóttir]] (vítaspyrna) {{mark|66}}<nowiki></nowiki><br>[[Elísabet Sara Emilsdóttir|E.S. Emilsdóttir]] {{mark|83}}
|mörk2= <br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|35}}<nowiki></nowiki>[[Ellen Bjarnadóttir|Ellen Bjarnadóttir]] {{mark|47}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|56}}<nowiki></nowiki><br>[[Lidija Stojkanovic|L. Stojkanovic]] (vítaspyrna) {{mark|60}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur= 100
|dómari= [[Hjalti Elís Einarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 2 – 3
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679859&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Þóra Birgisdóttir|S.Þ. Birgisdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Kristín Tryggvadóttir|K. Tryggvadóttir]] {{mark|43}}
|mörk2= <br>[[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|48}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðlaug Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Viðar Helgason]]
|}}
2. umferð, ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />16:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= {{Lið Afturelding}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=614736&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>
|mörk2= <br>[[Aldís Mjöll Helgadóttir|A.M. Helgadóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Ágústa Tryggvadóttir|A. Tryggvadóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Sophia Andrea Mundy|S.A. Mundy]] {{mark|85}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Áskell Þór Gíslason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 5 – 1
|lið2= [[Höttur]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=682760&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|6}}<nowiki></nowiki>[[Rut Bjarnadóttir|R. Bjarnadóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|64}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|71}}
|mörk2= <br>[[Alexandra Sveinsdóttir|A. Sveinsdóttir]] {{mark|75}}
|leikvangur= [[Víkingsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Jón Björgvinsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Úrslit ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679912&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Danielle Terese Guempel|D.T. Guempel]] {{mark|37}}
|mörk2= <br>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] (vítaspyrna) {{mark|66}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Guðmundur Ársæll Guðmundsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Karen Sturludóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Karen Sturludóttir HK/Víkingur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið HK/Víkingur}}
| 26
|
| 17
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hafrún Olgeirsdóttir Völsungur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Völsungur}}
| 25
|
| 13
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Samantha Lee Robinson]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Samantha Lee Robinson Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39218|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 16
|-
| '''4'''
| [[Sophia Andrea Mundy]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sophia Andrea Mundy Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 17
|-
| '''5'''
| [[Sara Björk Gunnarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sara Björk Gunnarsdóttir Haukar 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Haukar}}
| 14
|
| 15
|-
| '''6'''
| [[Ásthildur Margrét Hjaltadóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Ásthildur Margrét Hjaltadóttir Þróttur R. 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur R.}}
| 12
|
| 13
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|1. deild kvenna 2006]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|1. deild kvenna 2008]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2007.html#W2D|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom07.html|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2007}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
7z39xrswjkea3wmci2pacazygnnc30l
1975789
1975784
2026-08-18T15:15:03Z
Nipas2
54688
1975789
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2007
| mynd =
| ár = '''2007'''
| Meistarar = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''
| upp um deild = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''<br>'''{{Lið Afturelding}}'''
| spilaðir leikir = 103
| mörk skoruð = 523 (5.08 m/leik)
| markahæstur = '''26 mörk'''<br>[[Karen Sturludóttir]] ({{Lið Völsungur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 26. sinn árið '''2007'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 8. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 8. s. [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Sandgerði]], [[Garði]]
| [[Grindavíkurvöllur]]<br/>[[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fagrilundur]], [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]],
|style="text-align: left;"|
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Leiknir R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Leiknisvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 4. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188564&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||'''{{Lið HK/Víkingur}}'''
||14||11||3||0||59||6||53||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||'''{{Lið Afturelding}}'''
||14||11||2||1||68||17||51||'''35'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||14||10||0||4||53||18||35||'''30'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||14||7||0||7||32||33||-1||'''21'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||14||5||2||7||30||33||-3||'''17'''
|-
|6|| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||14||6||0||8||35||49||-14||'''12'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir R.|1}}"| ||{{Lið Leiknir R.}}
||14||1||1||12||18||55||-37||'''4'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||14||1||0||13||10||94||-84||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Aft!!BÍB!! FH !!GRV!!Hau!!HKV!!Lei!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||12-0||5-1||6-3||10-2||1-1||4-2||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||0-8||'''XXX'''||0-5||1-5||1-4||0-6||2-0||0-13
|-
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||3-1||4-0||'''XXX'''||0-3||4-5||0-4||4-2||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-8||5-2||1-3||'''XXX'''||2-0||0-3||4-1||1-4
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||3-2||4-1||4-2||'''XXX'''||0-1||5-0||0-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-1||15-0||2-2||10-1||3-1||'''XXX'''||8-0||1-0
|-
|align="left"|{{Lið Leiknir R.}}
||1-3||6-2||1-1||3-6||0-3||0-2||'''XXX'''||4-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||1-3||8-0||3-1||4-1||3-0||0-2||6-0||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}}
| [[Akureyri]]
| [[Boginn]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
|4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188565&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!widt=30|U
!width=h30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||9||3||0||57||10||47||'''38'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||7||4||1||29||8||21||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Hamrarnir|1}}"| ||[[Hamrarnir]]
||12||6||1||5||30||35||19||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||4||4||4||28||24||4||'''16'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||3||2||7||18||38||-20||'''11'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||1||5||6||14||33||-19||'''8'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||12||2||1||9||18||46||-28||'''7'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Ham!!Höt!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Hamrarnir}}
||'''XXX'''||2-7||4-2||4-0||5-1||2-2||0-13
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||2-0||'''XXX'''||2-0||3-1||4-0||3-0||1-1
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||3-1||1-1||'''XXX'''||2-4||2-2||3-2||0-9
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||1-6||0-4||5-2||'''XXX'''||2-2||0-5||1-4
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||0-2||2-2||0-2||4-1||'''XXX'''||2-2||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||1-4||0-0||2-1||4-1||5-0||'''XXX'''||2-5
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||3-0||1-0||6-0||6-2||1-1||3-3||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
''2. - 9. september 2007''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslitakeppnin 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''2. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Höttur]]
|úrslit= 3 – 4
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587840&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter|S.B. Þorláksdóttir Baxter]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki>[[Hugrún Hjálmarsdóttir|H. Hjálmarsdóttir]] (vítaspyrna) {{mark|66}}<nowiki></nowiki><br>[[Elísabet Sara Emilsdóttir|E.S. Emilsdóttir]] {{mark|83}}
|mörk2= <br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|35}}<nowiki></nowiki>[[Ellen Bjarnadóttir|Ellen Bjarnadóttir]] {{mark|47}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|56}}<nowiki></nowiki><br>[[Lidija Stojkanovic|L. Stojkanovic]] (vítaspyrna) {{mark|60}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur= 100
|dómari= [[Hjalti Elís Einarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 2 – 3
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679859&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Þóra Birgisdóttir|S.Þ. Birgisdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Kristín Tryggvadóttir|K. Tryggvadóttir]] {{mark|43}}
|mörk2= <br>[[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|48}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðlaug Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Viðar Helgason]]
|}}
2. umferð, ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />16:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= {{Lið Afturelding}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=614736&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>
|mörk2= <br>[[Aldís Mjöll Helgadóttir|A.M. Helgadóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Ágústa Tryggvadóttir|A. Tryggvadóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Sophia Andrea Mundy|S.A. Mundy]] {{mark|85}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Áskell Þór Gíslason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 5 – 1
|lið2= [[Höttur]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=682760&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|6}}<nowiki></nowiki>[[Rut Bjarnadóttir|R. Bjarnadóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|64}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|71}}
|mörk2= <br>[[Alexandra Sveinsdóttir|A. Sveinsdóttir]] {{mark|75}}
|leikvangur= [[Víkingsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Jón Björgvinsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Úrslit ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679912&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Danielle Terese Guempel|D.T. Guempel]] {{mark|37}}
|mörk2= <br>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] (vítaspyrna) {{mark|66}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Guðmundur Ársæll Guðmundsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Karen Sturludóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Karen Sturludóttir HK/Víkingur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið HK/Víkingur}}
| 26
|
| 17
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hafrún Olgeirsdóttir Völsungur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Völsungur}}
| 25
|
| 13
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Samantha Lee Robinson]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Samantha Lee Robinson Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39218|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 16
|-
| '''4'''
| [[Sophia Andrea Mundy]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sophia Andrea Mundy Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 17
|-
| '''5'''
| [[Sara Björk Gunnarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sara Björk Gunnarsdóttir Haukar 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Haukar}}
| 14
|
| 15
|-
| '''6'''
| [[Ásthildur Margrét Hjaltadóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Ásthildur Margrét Hjaltadóttir Þróttur R. 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur R.}}
| 12
|
| 13
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|1. deild kvenna 2006]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|1. deild kvenna 2008]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2007.html#W2D|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom07.html|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2007}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
78wc79e6c8zyglfo023qnlryde4n33m
1975834
1975789
2026-08-18T21:20:42Z
Nipas2
54688
1975834
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2007
| mynd =
| ár = '''2007'''
| Meistarar = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''
| upp um deild = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''<br>'''{{Lið Afturelding}}'''
| spilaðir leikir = 103
| mörk skoruð = 523 (5.08 m/leik)
| markahæstur = '''26 mörk'''<br>[[Karen Sturludóttir]] ({{Lið Völsungur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 26. sinn árið '''2007'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|style="text-align: left;"|Gareth O'Sullivan
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Sigþór Snorrason]] og [[Kjartan Örn Þórðarson]]
| 8. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Orri Þórðarson]] og [[Silja Þórðardóttir]]
| 8. s. [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Sandgerði]], [[Garði]]
| [[Grindavíkurvöllur]], [[Sparisjóðsvöllurinn]]
|style="text-align: left;"|[[Haraldur Sigfús Magnússon]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|[[Gunnar Svavarsson]], [[Elfar Grétarsson]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fagrilundur]], [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Kjartan Örn Þórðarson]], [[Sigurður Víðisson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Leiknir R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Leiknisvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 4. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188564&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||'''{{Lið HK/Víkingur}}'''
||14||11||3||0||59||6||53||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||'''{{Lið Afturelding}}'''
||14||11||2||1||68||17||51||'''35'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||14||10||0||4||53||18||35||'''30'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||14||7||0||7||32||33||-1||'''21'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||14||5||2||7||30||33||-3||'''17'''
|-
|6|| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||14||6||0||8||35||49||-14||'''12'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir R.|1}}"| ||{{Lið Leiknir R.}}
||14||1||1||12||18||55||-37||'''4'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||14||1||0||13||10||94||-84||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Aft!!BÍB!! FH !!GRV!!Hau!!HKV!!Lei!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||12-0||5-1||6-3||10-2||1-1||4-2||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||0-8||'''XXX'''||0-5||1-5||1-4||0-6||2-0||0-13
|-
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||3-1||4-0||'''XXX'''||0-3||4-5||0-4||4-2||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-8||5-2||1-3||'''XXX'''||2-0||0-3||4-1||1-4
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||3-2||4-1||4-2||'''XXX'''||0-1||5-0||0-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-1||15-0||2-2||10-1||3-1||'''XXX'''||8-0||1-0
|-
|align="left"|{{Lið Leiknir R.}}
||1-3||6-2||1-1||3-6||0-3||0-2||'''XXX'''||4-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||1-3||8-0||3-1||4-1||3-0||0-2||6-0||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}}
| [[Akureyri]]
| [[Boginn]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
|4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188565&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!widt=30|U
!width=h30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!style="max-width:300px"|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||9||3||0||57||10||47||'''38'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||7||4||1||29||8||21||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Hamrarnir|1}}"| ||[[Hamrarnir]]
||12||6||1||5||30||35||19||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||4||4||4||28||24||4||'''16'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||3||2||7||18||38||-20||'''11'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||1||5||6||14||33||-19||'''8'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||12||2||1||9||18||46||-28||'''7'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Ham!!Höt!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Hamrarnir}}
||'''XXX'''||2-7||4-2||4-0||5-1||2-2||0-13
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||2-0||'''XXX'''||2-0||3-1||4-0||3-0||1-1
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||3-1||1-1||'''XXX'''||2-4||2-2||3-2||0-9
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||1-6||0-4||5-2||'''XXX'''||2-2||0-5||1-4
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||0-2||2-2||0-2||4-1||'''XXX'''||2-2||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||1-4||0-0||2-1||4-1||5-0||'''XXX'''||2-5
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||3-0||1-0||6-0||6-2||1-1||3-3||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
''2. - 9. september 2007''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslitakeppnin 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''2. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Höttur]]
|úrslit= 3 – 4
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587840&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter|S.B. Þorláksdóttir Baxter]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki>[[Hugrún Hjálmarsdóttir|H. Hjálmarsdóttir]] (vítaspyrna) {{mark|66}}<nowiki></nowiki><br>[[Elísabet Sara Emilsdóttir|E.S. Emilsdóttir]] {{mark|83}}
|mörk2= <br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|35}}<nowiki></nowiki>[[Ellen Bjarnadóttir|Ellen Bjarnadóttir]] {{mark|47}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|56}}<nowiki></nowiki><br>[[Lidija Stojkanovic|L. Stojkanovic]] (vítaspyrna) {{mark|60}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur= 100
|dómari= [[Hjalti Elís Einarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 2 – 3
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679859&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Sigríður Þóra Birgisdóttir|S.Þ. Birgisdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Kristín Tryggvadóttir|K. Tryggvadóttir]] {{mark|43}}
|mörk2= <br>[[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|48}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðlaug Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Viðar Helgason]]
|}}
2. umferð, ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />16:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= {{Lið Afturelding}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=614736&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>
|mörk2= <br>[[Aldís Mjöll Helgadóttir|A.M. Helgadóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Ágústa Tryggvadóttir|A. Tryggvadóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Sophia Andrea Mundy|S.A. Mundy]] {{mark|85}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Áskell Þór Gíslason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 5 – 1
|lið2= [[Höttur]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=682760&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|6}}<nowiki></nowiki>[[Rut Bjarnadóttir|R. Bjarnadóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|64}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|71}}
|mörk2= <br>[[Alexandra Sveinsdóttir|A. Sveinsdóttir]] {{mark|75}}
|leikvangur= [[Víkingsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Jón Björgvinsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Úrslit ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679912&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= <br>[[Danielle Terese Guempel|D.T. Guempel]] {{mark|37}}
|mörk2= <br>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] (vítaspyrna) {{mark|66}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Guðmundur Ársæll Guðmundsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Karen Sturludóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Karen Sturludóttir HK/Víkingur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið HK/Víkingur}}
| 26
|
| 17
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hafrún Olgeirsdóttir Völsungur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Völsungur}}
| 25
|
| 13
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Samantha Lee Robinson]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Samantha Lee Robinson Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39218|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 16
|-
| '''4'''
| [[Sophia Andrea Mundy]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sophia Andrea Mundy Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 17
|-
| '''5'''
| [[Sara Björk Gunnarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sara Björk Gunnarsdóttir Haukar 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Haukar}}
| 14
|
| 15
|-
| '''6'''
| [[Ásthildur Margrét Hjaltadóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Ásthildur Margrét Hjaltadóttir Þróttur R. 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur R.}}
| 12
|
| 13
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|1. deild kvenna 2006]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|1. deild kvenna 2008]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2007.html#W2D|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom07.html|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2007}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
li8hai3n4pdbs4dd6ornci4fz9pi5xp
Snið:Viðeyjarsund-röð
10
192478
1975764
1975746
2026-08-18T12:21:47Z
MyraMidnight
41218
Skipti út innihaldi með „{{eyða|Gerði {{tl|Sjósund-röð}} í staðinn til að einfalda og gera fjölnota}}“
1975764
wikitext
text/x-wiki
{{eyða|Gerði {{tl|Sjósund-röð}} í staðinn til að einfalda og gera fjölnota}}
7b5pkt4sdc2zz8y9ljkwu0411xin4k8
Snið:Viðeyjarsund-röð/doc
10
192479
1975775
1975748
2026-08-18T12:50:36Z
MyraMidnight
41218
eyða
1975775
wikitext
text/x-wiki
{{Eyða|Gerði {{tl|Sjósund-tafla}} og {{tl|Sjósund-röð}} í staðinn til að gera þetta fjölnota}}
qkq8kut8zt9no5ur9ws4l9y807s91zi
Hjálpum þeim
0
192480
1975822
1975755
2026-08-18T18:50:41Z
Berserkur
10188
1975822
wikitext
text/x-wiki
'''Hjálpum þeim''' var lag sem tekið var upp árið 1985 af [[Íslenska hjálparsveitin|Íslensku hjálparsveitinni]], en hana skipuðu helstu tónlistarmenn þjóðarinnar. Lagið var samið af Axel Einarssyni, [[Jóhann G. Jóhannsson|Jóhanni G. Jóhannsson]] samdi textann, en [[Gunnar Þórðarson]] og [[Eyþór Gunnarsson]] sáu um upptökustjórnina. Allur ágóði af sölu smáskífunnar rann til styrktar bágstöddum í [[Afríka|Afríku]].<ref>{{Cite web|url=https://glatkistan.com/2024/05/15/hjalpum-theim-annad/|title=Hjálpum þeim [annað] (1985-)|last=J|first=Helgi|date=2024-05-15|website=Glatkistan|language=is-IS|access-date=2026-08-18}}</ref> <ref>{{Citation |last=Johann Helgason |title=Íslenska hjálparsveitin - Hjálpum þeim |date=2017-03-15 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FNXFtTFLQGY |access-date=2026-08-18}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
[[Flokkur:1985]]
61ouvt811gnqipwknrcax1mwnx9n9w7
Íslenska hjálparsveitin
0
192481
1975799
1975756
2026-08-18T15:40:28Z
TKSnaevarr
53243
1975799
wikitext
text/x-wiki
{{heimildir vantar}}
Íslensku hjálparsveitina skipuðu eftirfarandi tónlistarmenn:
* Alma Dögg Jóhannsdóttir - bakraddir.
* Andrew Watkinson - fiðla.
* Axel Einarsson - bakraddir.
* Ásgeir Steingrímsson - trompet.
* Björgvin Gíslason - gítar og bakraddir.
* Björgvin Halldórsson - söngur og bakraddir.
* Björn Thoroddsen - gítar og bakraddir.
* Bubbi Morthens - söngur.
* Carmel Russill - selló.
* Charles Berthon - fiðla.
* Dagur Hilmarsson - bakraddir.
* Einar Jónsson - bakraddir.
* Eiríkur Hauksson - söngur og bakraddir.
* Ellen Kristjánsdóttir - söngur og bakraddir.
* Eyþór Gunnarsson - hljómborð og bakraddir.
* Flosi Einarsson - bakraddir.
* Friðrik Karlsson - gítar.
* G. Hjörtur Howser - bakraddir.
* Guðrún Sigurðardóttir - selló.
* Gunnar Þórðarson - bakraddir.
* Gunnlaugur Briem - trommur.
* Hafsteinn Valgarðsson - bakraddir.
* Haraldur Þorsteinsson - bakraddir.
* Helga Möller - söngur og bakraddir.
* Helgi Björnsson - söngur.
* Herbert Guðmundsson - söngur og bakraddir.
* Hildigunnur Halldórsdóttir - fiðla.
* Hjalti Gunnlaugsson - bakraddir.
* Ingólfur Sv. Guðjónsson - bakraddir.
* Ívar Sigurbergsson - bakraddir.
* Jakob R. Valgarðsson - bakraddir.
* Jenný Ásmundsdóttir - söngur.
* Jon Kjell Seljeseth - hljómborð.
* Jóhann G. Jóhannsson söngur og bakraddir.
* Jóhann Helgason - söngur og bakraddir.
* Jón Borgar Loftsson - bakraddir.
* Jón Gústafsson - bakraddir.
* Jón Þór Gíslason - bakraddir.
* Kathleen Bearden - fiðla.
* Kristinn Svavarsson - saxófónn.
* Kristján Jóhannsson - söngur.
* Lísa Pálsdóttir - söngur og bakraddir.
* Magnús Guðmundsson - söngur.
* Magnús Þór Sigmundsson - söngur og bakraddir.
* Ólafur Þórarinsson - söngur.
* Páll Einarsson - selló.
* Pálmi Gunnarsson - söngur og bakraddir.
* Pétur Hallgrímsson - bakraddir.
* Pétur Hjaltested - bakraddir.
* Pétur Kristjánsson - söngur og bakraddir.
* Rafn Jónsson - bakraddir.
* Richard Scobie - söngur og bakraddir.
* Rúnar Júlíusson - söngur og bakraddir.
* Rúnar Þórisson - bakraddir.
* Sigfús Örn Óttarsson - bakraddir.
* Sigrún Hjálmtýsdóttir - söngur.
* Sigurður Gröndal - bakraddir.
* Skúli Sverrisson - bassi.
* Szymon Kuran - fiðla.
* Þórður Bogason - bakraddir.
* Þórhallur Sigurðsson - söngur og bakraddir.
* Þórhallur Birgisson - fiðla.
* Þórir Baldursson - píanó.
6nqt2tox4fcaerfqr81xtpz73ld1ojr
1975862
1975799
2026-08-19T08:36:29Z
~2026-45039-15
119705
1975862
wikitext
text/x-wiki
{{heimildir vantar}}
Íslensku hjálparsveitina skipuðu eftirfarandi tónlistarmenn:<ref>{{Cite web|url=https://glatkistan.com/2024/05/15/hjalpum-theim-annad-efni-a-plotum/|title=Hjálpum þeim [annað] – Efni á plötum|last=J|first=Helgi|date=2024-05-15|website=Glatkistan|language=is-IS|access-date=2026-08-19}}</ref>
* Alma Dögg Jóhannsdóttir - bakraddir.
* Andrew Watkinson - fiðla.
* Axel Einarsson - bakraddir.
* Ásgeir Steingrímsson - trompet.
* Björgvin Gíslason - gítar og bakraddir.
* Björgvin Halldórsson - söngur og bakraddir.
* Björn Thoroddsen - gítar og bakraddir.
* Bubbi Morthens - söngur.
* Carmel Russill - selló.
* Charles Berthon - fiðla.
* Dagur Hilmarsson - bakraddir.
* Einar Jónsson - bakraddir.
* Eiríkur Hauksson - söngur og bakraddir.
* Ellen Kristjánsdóttir - söngur og bakraddir.
* Eyþór Gunnarsson - hljómborð og bakraddir.
* Flosi Einarsson - bakraddir.
* Friðrik Karlsson - gítar.
* G. Hjörtur Howser - bakraddir.
* Guðrún Sigurðardóttir - selló.
* Gunnar Þórðarson - bakraddir.
* Gunnlaugur Briem - trommur.
* Hafsteinn Valgarðsson - bakraddir.
* Haraldur Þorsteinsson - bakraddir.
* Helga Möller - söngur og bakraddir.
* Helgi Björnsson - söngur.
* Herbert Guðmundsson - söngur og bakraddir.
* Hildigunnur Halldórsdóttir - fiðla.
* Hjalti Gunnlaugsson - bakraddir.
* Ingólfur Sv. Guðjónsson - bakraddir.
* Ívar Sigurbergsson - bakraddir.
* Jakob R. Valgarðsson - bakraddir.
* Jenný Ásmundsdóttir - söngur.
* Jon Kjell Seljeseth - hljómborð.
* Jóhann G. Jóhannsson söngur og bakraddir.
* Jóhann Helgason - söngur og bakraddir.
* Jón Borgar Loftsson - bakraddir.
* Jón Gústafsson - bakraddir.
* Jón Þór Gíslason - bakraddir.
* Kathleen Bearden - fiðla.
* Kristinn Svavarsson - saxófónn.
* Kristján Jóhannsson - söngur.
* Lísa Pálsdóttir - söngur og bakraddir.
* Magnús Guðmundsson - söngur.
* Magnús Þór Sigmundsson - söngur og bakraddir.
* Ólafur Þórarinsson - söngur.
* Páll Einarsson - selló.
* Pálmi Gunnarsson - söngur og bakraddir.
* Pétur Hallgrímsson - bakraddir.
* Pétur Hjaltested - bakraddir.
* Pétur Kristjánsson - söngur og bakraddir.
* Rafn Jónsson - bakraddir.
* Richard Scobie - söngur og bakraddir.
* Rúnar Júlíusson - söngur og bakraddir.
* Rúnar Þórisson - bakraddir.
* Sigfús Örn Óttarsson - bakraddir.
* Sigrún Hjálmtýsdóttir - söngur.
* Sigurður Gröndal - bakraddir.
* Skúli Sverrisson - bassi.
* Szymon Kuran - fiðla.
* Þórður Bogason - bakraddir.
* Þórhallur Sigurðsson - söngur og bakraddir.
* Þórhallur Birgisson - fiðla.
* Þórir Baldursson - píanó.
p1evwl1tsam4vh7zj8n4p6plxvj690m
Snið:Sjósund-röð
10
192482
1975778
1975759
2026-08-18T13:13:27Z
MyraMidnight
41218
tók út bil, sjá hvort það gerir eitthvað fyrir sort-data-type=date
1975778
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{|class="wikitable"
!Dags.
!Sundmaður
!Staður
!Sund Upplýsingar
!Útbúnaður
!athugasemd</noinclude>
|-
|{{#if:{{{dags|}}}|{{{dags}}}}}
|{{#if:{{{nafn|}}}|{{{nafn}}}}}
|
{{#if:{{{leið|{{{staður|}}}}}}|{{{leið|{{{staður}}}}}}<br/>}}
{{#if:{{{lengd|}}}|'''Vegalengd:''' {{{lengd}}}}}
|
{{#if:{{{hiti|}}}|'''Sjávarhiti:''' {{{hiti}}}<br/>}}
{{#if:{{{tími|}}}|'''Sundtími:''' {{{tími}}}<br/>}}
{{#if:{{{aðferð|}}}|'''Sundaðferð:''' {{{aðferð}}}<br/>}}
|{{#if:{{{búnaður|}}}|{{{búnaður}}}}}
|{{#if:{{{ath|}}}|{{{ath}}}<br/>}}
{{#if:{{{veður|{{{veðurfar|}}}}}}|'''Veður:''' {{{veður|{{{veðurfar}}}}}}<br/>}}
{{#if:{{{fylgd|}}}|'''Fylgdarlið:''' {{{fylgd}}}<br/>}}
{{#if:{{{heimild|}}}|'''Heimild:''' {{{heimild}}}}}
<noinclude>|}
{{Documentation}}
</noinclude>
htf7h5ngsxa74xonn28clcy8eaebjn5
1975779
1975778
2026-08-18T13:24:09Z
MyraMidnight
41218
prófa lauma inn sniði sem samhæfir dagsetningar
1975779
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{|class="wikitable"
!Dags.
!Sundmaður
!Staður
!Sund Upplýsingar
!Útbúnaður
!athugasemd</noinclude>
|-
|{{#if:{{{dags|}}}|{{date|{{{dags}}}}}}}
|{{#if:{{{nafn|}}}|{{{nafn}}}}}
|
{{#if:{{{leið|{{{staður|}}}}}}|{{{leið|{{{staður}}}}}}<br/>}}
{{#if:{{{lengd|}}}|'''Vegalengd:''' {{{lengd}}}}}
|
{{#if:{{{hiti|}}}|'''Sjávarhiti:''' {{{hiti}}}<br/>}}
{{#if:{{{tími|}}}|'''Sundtími:''' {{{tími}}}<br/>}}
{{#if:{{{aðferð|}}}|'''Sundaðferð:''' {{{aðferð}}}<br/>}}
|{{#if:{{{búnaður|}}}|{{{búnaður}}}}}
|{{#if:{{{ath|}}}|{{{ath}}}<br/>}}
{{#if:{{{veður|{{{veðurfar|}}}}}}|'''Veður:''' {{{veður|{{{veðurfar}}}}}}<br/>}}
{{#if:{{{fylgd|}}}|'''Fylgdarlið:''' {{{fylgd}}}<br/>}}
{{#if:{{{heimild|}}}|'''Heimild:''' {{{heimild}}}}}
<noinclude>|}
{{Documentation}}
</noinclude>
jxekdox2ibwhft8tc1x35fijrlns1vw
Snið:Sjósund-röð/doc
10
192483
1975763
2026-08-18T12:20:41Z
MyraMidnight
41218
Bjó til síðu með „{{Documentation subpage}} == Notkun == <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Sjósund-röð |dags= |nafn= |staður= |hiti= |lengd= |veður= |aðferð= |tími= |búnaður= |fylgd= |heimild= |ath= }} </syntaxhighlight> == Sniðmátsgögn == <templatedata> { "params": { "dags": { "label": "Dagsetning", "type": "string" }, "nafn": { "description": "Nafn þess sem syndir", "type": "string", "required": true }, "lengd": { "lab...“
1975763
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
== Notkun ==
<syntaxhighlight lang=wikitext copy>
{{Sjósund-röð
|dags=
|nafn=
|staður=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
|ath=
}}
</syntaxhighlight>
== Sniðmátsgögn ==
<templatedata>
{
"params": {
"dags": {
"label": "Dagsetning",
"type": "string"
},
"nafn": {
"description": "Nafn þess sem syndir",
"type": "string",
"required": true
},
"lengd": {
"label": "Vegalengd",
"description": "Ef þörf er á að taka fram vegalengd sundferðar, birtist fyrir neðan staður/leið",
"type": "string"
},
"hiti": {
"label": "Sjóhiti",
"description": "Hitastig vatnsins. Birtist undir 'sund upplýsingar'",
"type": "string",
"suggested": true
},
"tími": {
"label": "Sundtími",
"description": "Tíminn sem tók að synda leiðina. Birtist undir 'sund upplýsingar'",
"type": "string",
"suggested": true
},
"aðferð": {
"label": "Sundaðferð",
"description": "Hvaða sundaðferðir voru notaðar, birtist undir 'sund upplýsingar'",
"type": "content",
"suggested": true
},
"búnaður": {
"label": "Útbúnaður",
"description": "Var eitthvað athugavert um útbúnað þess sem syndir, t.d. voru þau í einangrandi sundbúnaði, með froskalappir, smurð í feiti, með sundhettu, eða annað slíkt.",
"type": "content"
},
"ath": {
"label": "Athugasemd",
"description": "Almenn athugasemd um sundferðina. Breytur sem birta upplýsingar í þessum reit eru t.d. veður, fylgd og heimild",
"type": "content"
},
"veður": {
"aliases": [
"veðurfar"
],
"description": "Hvernig var veðrið þegar verið var að synda",
"type": "string"
},
"fylgd": {
"label": "Fylgdarlið",
"description": "Hverjir fylgdu þeim sem var að synda",
"type": "content"
},
"heimild": {},
"staður": {
"aliases": [
"leið"
],
"description": "Hvar var verið að synda, staður eða sundleið",
"type": "content",
"suggested": true
}
},
"paramOrder": [
"dags",
"nafn",
"staður",
"lengd",
"hiti",
"tími",
"aðferð",
"búnaður",
"veður",
"fylgd",
"heimild",
"ath"
],
"description": "Almennt snið fyrir raðir í sjósundstöflu"
}
</templatedata>
<includeonly>
<!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> -->
</includeonly>
4jpiw1xhtt4gud4tdocix8lqt32k8rm
1975774
1975763
2026-08-18T12:49:04Z
MyraMidnight
41218
Tengill í sjósund-tafla
1975774
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
Raðir fyrir {{tl|Sjósund-tafla}}, til að setja upp upplýsingar um sundkappa í sjósundi.
== Notkun ==
<syntaxhighlight lang=wikitext copy>
{{Sjósund-röð
|dags=
|nafn=
|staður=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
|ath=
}}
</syntaxhighlight>
== Sniðmátsgögn ==
<templatedata>
{
"params": {
"dags": {
"label": "Dagsetning",
"type": "string"
},
"nafn": {
"description": "Nafn þess sem syndir",
"type": "string",
"required": true
},
"lengd": {
"label": "Vegalengd",
"description": "Ef þörf er á að taka fram vegalengd sundferðar, birtist fyrir neðan staður/leið",
"type": "string"
},
"hiti": {
"label": "Sjóhiti",
"description": "Hitastig vatnsins. Birtist undir 'sund upplýsingar'",
"type": "string",
"suggested": true
},
"tími": {
"label": "Sundtími",
"description": "Tíminn sem tók að synda leiðina. Birtist undir 'sund upplýsingar'",
"type": "string",
"suggested": true
},
"aðferð": {
"label": "Sundaðferð",
"description": "Hvaða sundaðferðir voru notaðar, birtist undir 'sund upplýsingar'",
"type": "content",
"suggested": true
},
"búnaður": {
"label": "Útbúnaður",
"description": "Var eitthvað athugavert um útbúnað þess sem syndir, t.d. voru þau í einangrandi sundbúnaði, með froskalappir, smurð í feiti, með sundhettu, eða annað slíkt.",
"type": "content"
},
"ath": {
"label": "Athugasemd",
"description": "Almenn athugasemd um sundferðina. Breytur sem birta upplýsingar í þessum reit eru t.d. veður, fylgd og heimild",
"type": "content"
},
"veður": {
"aliases": [
"veðurfar"
],
"description": "Hvernig var veðrið þegar verið var að synda",
"type": "string"
},
"fylgd": {
"label": "Fylgdarlið",
"description": "Hverjir fylgdu þeim sem var að synda",
"type": "content"
},
"heimild": {},
"staður": {
"aliases": [
"leið"
],
"description": "Hvar var verið að synda, staður eða sundleið",
"type": "content",
"suggested": true
}
},
"paramOrder": [
"dags",
"nafn",
"staður",
"lengd",
"hiti",
"tími",
"aðferð",
"búnaður",
"veður",
"fylgd",
"heimild",
"ath"
],
"description": "Almennt snið fyrir raðir í sjósundstöflu"
}
</templatedata>
<includeonly>
<!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> -->
</includeonly>
j8lp3u6t3tjpe4ow7avn2hg6j78w44r
Notandi:Councilgem/Varða
2
192484
1975765
2026-08-18T12:24:10Z
Councilgem
113854
Bjó til síðu með „'''Varða''' er íslensk hugveita um þjóðaröryggi og viðnámsþrótt, stofnuð árið 2025.<ref name="about">{{vefheimild | url = https://varda.org/about/ | titill = Um Vörðu | útgáfa = Varða | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref><ref name="visir">{{vefheimild | url = https://www.visir.is/g/20262860980d/ogni-thjodar-oryggi-ad-ekkert-is-lenskt-kaup-skip-se-skrad-her-a-landi | titill = Ógni þjóðaröryggi að ekkert íslenskt kaupskip sé skráð hér á la...“
1975765
wikitext
text/x-wiki
'''Varða''' er íslensk hugveita um þjóðaröryggi og viðnámsþrótt, stofnuð árið 2025.<ref name="about">{{vefheimild | url = https://varda.org/about/ | titill = Um Vörðu | útgáfa = Varða | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref><ref name="visir">{{vefheimild | url = https://www.visir.is/g/20262860980d/ogni-thjodar-oryggi-ad-ekkert-is-lenskt-kaup-skip-se-skrad-her-a-landi | titill = Ógni þjóðaröryggi að ekkert íslenskt kaupskip sé skráð hér á landi | útgáfa = Vísir | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref> Hún er sjálfseignarstofnun með aðsetur að Lækjargötu 2 í Reykjavík.<ref name="about" /> Meðstofnandi og forstöðumaður er Kristinn Árni L. Hróbjartsson.<ref name="visir" /><ref name="nup">{{vefheimild | url = https://newunionpost.eu/2026/08/12/iceland-ready-referendum-eu-talks/ | titill = Iceland is ready for its “most emotional vote” on reopening EU accession talks | útgáfa = The New Union Post | dagsetning = 13. ágúst 2026 | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref>
== Ráðgjafaráð ==
Ráðgjafaráð Vörðu er:<ref name="about" />
* Ari Kristinn Jónsson
* Garðar Forberg
* [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]]
* [[Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir]]
* [[Rannveig Rist]]
Ráðgjafaráðið ber ekki ábyrgð á rekstri eða útgefnu efni.<ref name="about" />
== Útgáfa ==
Varða gefur út greiningar og ''Tímarit Vörðu um þjóðaröryggi'' (ISSN 3119-0405).<ref name="about" /><ref name="ruv">{{vefheimild | url = https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-07-07-island-leggur-rosalega-litid-fram-til-oryggis-og-varnarmala-480623 | titill = Ísland leggur rosalega lítið fram til öryggis- og varnarmála | útgáfa = RÚV | dagsetning = 7. júlí 2026 | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref> Tímaritið kemur út tvisvar á ári. Fyrsta tölublað, undir yfirskriftinni „Verðugur bandamaður“, kom út í júní 2026 og var gestaritstýrt af Þórdísi Kolbrúnu Reykfjörð Gylfadóttur.<ref>{{vefheimild | url = https://timarit.varda.org/tolublad-1/ | titill = 1. tölublað | útgáfa = Tímarit Vörðu | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref>
Meðal greininga eru:
''Að finna og fæla'', um drónaógnir á Íslandi, gefin út og unnin 2026 með Tech Policy Institute við Cornell háskóla<ref>{{vefheimild | url = https://publicpolicy.cornell.edu/news/tpi-helps-to-secure-nato-allies-from-the-threat-of-drones/ | titill = TPI Helps to Secure NATO Allies from the Threat of Drones | útgáfa = Cornell Brooks Public Policy | dagsetning = 16. júní 2026 | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref>, greining um kaupskipaskrá Íslands<ref name="visir" />
og greining á hamfaravitund og viðbúnaði almennings<ref>{{vefheimild | url = https://bylgjan.visir.is/g/20262867270d | titill = Fæst heimili hafa undirbúið sig fyrir hamfarir | útgáfa = Bylgjan | dagsetning = 10. apríl 2026 | sótt = 18. ágúst 2026}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Tilvísanir}}
== Tenglar ==
[https://varda.org Opinber vefsíða]
[https://www.wikidata.org/wiki/Q141119122 Wikidata]
[[Flokkur:Hugveitur]]
78hsgl7jxh0m5s2nu6ogfiekvl4taaj
Notandi spjall:Councilgem/Varða
0
192485
1975766
2026-08-18T12:25:04Z
Councilgem
113854
Bjó til síðu með „'''Conflict of interest.''' I am a co-founder of Varða. I am posting this draft for review and will not move it into mainspace myself.“
1975766
wikitext
text/x-wiki
'''Conflict of interest.''' I am a co-founder of Varða. I am posting this draft for review and will not move it into mainspace myself.
haiznficisedop5pbiuy3d4ipq6nxqg
Snið:Sjósund-tafla
10
192486
1975768
2026-08-18T12:33:30Z
MyraMidnight
41218
Bjó til síðu með „{| class="wikitable" {{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }} !Dags. !Nafn !Staður !Sund upplýsingar !Útbúnaður !Athugasemdir |- {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}}} |} <noinclude>{{Documentation}}</noinclude>“
1975768
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
{{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }}
!Dags.
!Nafn
!Staður
!Sund upplýsingar
!Útbúnaður
!Athugasemdir
|-
{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}}}
|}
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
sl70qp3j2v3pfew6w1mlpcl7vwwutcs
1975776
1975768
2026-08-18T12:59:33Z
MyraMidnight
41218
bæti sortable á töfluna
1975776
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable"
{{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }}
!Dags.
!Nafn
!class="unsortable"| Staður
!class="unsortable"| Sund upplýsingar
!class="unsortable"| Útbúnaður
!class="unsortable"| Athugasemdir
|-
{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}}}
|}
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
6pa7od9az1afqi4ads9ijw31zeoldty
1975777
1975776
2026-08-18T13:07:38Z
MyraMidnight
41218
dags. gagna týpa
1975777
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable"
{{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }}
!data-sort-type=date|Dags.
!Nafn
!class="unsortable"| Staður
!class="unsortable"| Sund upplýsingar
!class="unsortable"| Útbúnaður
!class="unsortable"| Athugasemdir
|-
{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}}}
|}
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
hkdv4w62m6rr1kun3iaa9kizl2f6ulo
Snið:Sjósund-tafla/doc
10
192487
1975770
2026-08-18T12:41:40Z
MyraMidnight
41218
Bjó til síðu með „{{Documentation subpage}} Snið til að setja upp töflu um sundkappa í sjósundi. Notið {{tl|Sjósund-röð}} fyrir raðirnar == Notkun == <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Sjósundtafla|titill= |<!-- Raðir fara hér fyrir neðan --> {{Sjósund-röð |dags= |nafn= |staður= |hiti= |lengd= |veður= |aðferð= |tími= |búnaður= |fylgd= |heimild= |ath= }} <!-- Raðir hér fyrir ofan: Sjósundtafla endar hér -->}} </syntaxhighlight> ==Sni...“
1975770
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
Snið til að setja upp töflu um sundkappa í sjósundi. Notið {{tl|Sjósund-röð}} fyrir raðirnar
== Notkun ==
<syntaxhighlight lang=wikitext copy>
{{Sjósundtafla|titill= |<!--
Raðir fara hér fyrir neðan -->
{{Sjósund-röð
|dags=
|nafn=
|staður=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
|ath=
}}
<!-- Raðir hér fyrir ofan: Sjósundtafla endar hér -->}}
</syntaxhighlight>
==Sniðmátgögn ==
<templatedata>
{
"params": {
"1": {
"label": "Raðir töflunnar",
"description": "Hér fara raðirnar í töfluna, notið 'sjósund-röð' til að setja inn upplýsingar fyrir hverja röð fyrir sig.",
"example": "{{Sjósund-röð|nafn=Páll}}",
"type": "content"
},
"titill": {
"label": "Fyrirsögn",
"description": "Fyrirsögn á töfluna",
"type": "string"
}
}
}
</templatedata>
<includeonly>
<!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> -->
</includeonly>
29i55e5ys2pa14xklx9xh209fybwfgh
1975773
1975770
2026-08-18T12:48:27Z
MyraMidnight
41218
leiðrétti nafn sniðs í sýnidæmi
1975773
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
Snið til að setja upp töflu um sundkappa í sjósundi. Notið {{tl|Sjósund-röð}} fyrir raðirnar
== Notkun ==
<syntaxhighlight lang=wikitext copy>
{{Sjósund-tafla|titill= |<!--
Raðir fara hér fyrir neðan -->
{{Sjósund-röð
|dags=
|nafn=
|staður=
|hiti=
|lengd=
|veður=
|aðferð=
|tími=
|búnaður=
|fylgd=
|heimild=
|ath=
}}
<!-- Raðir hér fyrir ofan: Sjósundtafla endar hér -->}}
</syntaxhighlight>
==Sniðmátgögn ==
<templatedata>
{
"params": {
"1": {
"label": "Raðir töflunnar",
"description": "Hér fara raðirnar í töfluna, notið 'sjósund-röð' til að setja inn upplýsingar fyrir hverja röð fyrir sig.",
"example": "{{Sjósund-röð|nafn=Páll}}",
"type": "content"
},
"titill": {
"label": "Fyrirsögn",
"description": "Fyrirsögn á töfluna",
"type": "string"
}
}
}
</templatedata>
<includeonly>
<!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> -->
</includeonly>
3ph3sq9eu44h4p0emc0xe5migccoly8
Guðmundur Kjærnested
0
192488
1975805
2026-08-18T16:45:48Z
Berserkur
10188
Bjó til síðu með „'''Guðmundur Hjaltason Halldórsson Kjærnested''' (f. [[29. júní]] [[1923]], d. [[2. september]] [[2005]]) var íslenskur skipstjóri [[Landhelgisgæslan|Landhelgisgæslunnar]] og tók þátt í öllum þremur [[þorskastríðin|þorskastríðunum]] gegn Bretum. Hann fór fyrst á sjóinn 17 ára gamall og varð síðar háseti á ýmsum skipum og var stýrimaður á varðskipum Landhelgisgæslunnar 1949–53 og skipstjóri frá 1954–84. Guðmundur stýrði...“
1975805
wikitext
text/x-wiki
'''Guðmundur Hjaltason Halldórsson Kjærnested''' (f. [[29. júní]] [[1923]], d. [[2. september]] [[2005]]) var íslenskur skipstjóri [[Landhelgisgæslan|Landhelgisgæslunnar]] og tók þátt í öllum þremur [[þorskastríðin|þorskastríðunum]] gegn Bretum. Hann fór fyrst á sjóinn 17 ára gamall og varð síðar háseti á ýmsum skipum og var stýrimaður á varðskipum Landhelgisgæslunnar 1949–53 og skipstjóri frá 1954–84. Guðmundur stýrði meðal annars [[Varðskipið Týr (1975)|varðskipinu Tý]] og [[Varðskipið Óðinn (1960)|varðskipinu Óðinn]]. Hann var fyrstur til að beita [[Togvíraklippur|togvíraklippum]] gegn breskum togurum árið 1972 <ref>[https://www.visir.is/g/2005509030355 Þjóðhetja fellur frá] Vísir, 3. september 2005</ref>.
Hann gegndi trúnaðarstörfum eins og: Í trúnaðarráði Stýrimannafélags Íslands (1950–53), formaður Starfsmannafélags Landhelgisgæslunnar (1959–65), ritari Skipstjórafélags Íslands (1962–66) og formaður (1971–75) og forseti Farmanna- og fiskimannasambands Íslands á árunum (1973–75). <ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2005/09/03/gudmundur_kjaernested_latinn/ Guðmundur Kjærnested látinn] Mbl.is, 3. september 2005</ref>
Guðmundur hlaut fálkaorðuna árið 1976 og riddarakross fálkaorðunnar árið 1984. Einnig hlaut hann [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsorðuna]] dönsku og norsku Ólafsorðuna.
Í nóvember 1975 valdi breska blaðið [[Financial Times]] Guðmund sem mann vikunnar. <ref>[https://timarit.is/page/1469056#page/n1/mode/2up Maður vikunnar hjá Financial Times. Morgunblaðið 30. nóvember 1975] Tímarit.is</ref> .
==Tilvísanir==
<references/>
{{fd|1923|2005}}
[[Flokkur:Íslenskir skipstjórar]]
[[Flokkur:Handhafar stórriddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]]
[[Flokkur:Handhafar Hinnar íslensku fálkaorðu]]
108woxxwe9f0dsisnup9k4lmo030vde
1975806
1975805
2026-08-18T16:47:14Z
Berserkur
10188
1975806
wikitext
text/x-wiki
'''Guðmundur Hjaltason Halldórsson Kjærnested''' (f. [[29. júní]] [[1923]], d. [[2. september]] [[2005]]) var íslenskur skipstjóri [[Landhelgisgæslan|Landhelgisgæslunnar]] og tók þátt í öllum þremur [[þorskastríðin|þorskastríðunum]] gegn Bretum. Hann fór fyrst á sjóinn 17 ára gamall og varð síðar háseti á ýmsum skipum og var stýrimaður á varðskipum Landhelgisgæslunnar 1949–53 og skipstjóri frá 1954–84. Guðmundur stýrði meðal annars [[Varðskipið Týr (1975)|varðskipinu Tý]] og [[Varðskipið Óðinn (1960)|varðskipinu Óðinn]]. Hann var fyrstur til að beita [[Togvíraklippur|togvíraklippum]] gegn breskum togurum árið 1972 <ref>[https://www.visir.is/g/2005509030355 Þjóðhetja fellur frá] Vísir, 3. september 2005</ref>.
Hann gegndi trúnaðarstörfum eins og: Í trúnaðarráði Stýrimannafélags Íslands (1950–53), formaður Starfsmannafélags Landhelgisgæslunnar (1959–65), ritari Skipstjórafélags Íslands (1962–66) og formaður (1971–75) og forseti Farmanna- og fiskimannasambands Íslands á árunum (1973–75). <ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2005/09/03/gudmundur_kjaernested_latinn/ Guðmundur Kjærnested látinn] Mbl.is, 3. september 2005</ref>
Guðmundur hlaut [[fálkaorðan|fálkaorðuna]] árið 1976 og stórriddarakross fálkaorðunnar árið 1984. Einnig hlaut hann [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsorðuna]] dönsku og norsku Ólafsorðuna.
Í nóvember 1975 valdi breska blaðið [[Financial Times]] Guðmund sem mann vikunnar. <ref>[https://timarit.is/page/1469056#page/n1/mode/2up Maður vikunnar hjá Financial Times. Morgunblaðið 30. nóvember 1975] Tímarit.is</ref> .
==Tilvísanir==
<references/>
{{fd|1923|2005}}
[[Flokkur:Íslenskir skipstjórar]]
[[Flokkur:Handhafar stórriddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]]
[[Flokkur:Handhafar Hinnar íslensku fálkaorðu]]
t5qpfpz6x76frk0gm7frjn51g3ll5hs
Spjall:Íslenska hjálparsveitin
1
192489
1975830
2026-08-18T20:10:37Z
Akigka
183
Nýr hluti: /* Sameina? */
1975830
wikitext
text/x-wiki
== Sameina? ==
Er ekki eðlilegast að láta þennan lista fylgja færslunni um lagið: [[Hjálpum þeim]]? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. ágúst 2026 kl. 20:10 (UTC)
90knpcgecsxjrx1o79eaiahqmtty97v
Spjall:Sólfar
1
192491
1975863
2026-08-19T08:39:19Z
MyraMidnight
41218
Nýr hluti: /* Ljósmynd af Sólfari */
1975863
wikitext
text/x-wiki
== Ljósmynd af Sólfari ==
Þurfum við að hlaða inn okkar eigin mynd innan iswiki sem er ekki frá Commons í þessu tilfelli? Það er eitthvað í gangi með copyright á flokkinum fyrir þetta verk: [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:S%C3%B3lfar Wikimedia Commons:Category:Sólfar]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 08:39 (UTC)
t6ymleu5c0en6h9jr0neuw5w0mhpv2r
1975871
1975863
2026-08-19T09:27:29Z
Berserkur
10188
/* Ljósmynd af Sólfari */
1975871
wikitext
text/x-wiki
== Ljósmynd af Sólfari ==
Þurfum við að hlaða inn okkar eigin mynd innan iswiki sem er ekki frá Commons í þessu tilfelli? Það er eitthvað í gangi með copyright á flokkinum fyrir þetta verk: [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:S%C3%B3lfar Wikimedia Commons:Category:Sólfar]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 08:39 (UTC)
: Prufaði að setja eina... --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 09:27 (UTC)
8f3oze3kpmt8hsn5rxvn6h3vnkuuz7s
1975874
1975871
2026-08-19T09:33:29Z
Berserkur
10188
1975874
wikitext
text/x-wiki
== Ljósmynd af Sólfari ==
Þurfum við að hlaða inn okkar eigin mynd innan iswiki sem er ekki frá Commons í þessu tilfelli? Það er eitthvað í gangi með copyright á flokkinum fyrir þetta verk: [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:S%C3%B3lfar Wikimedia Commons:Category:Sólfar]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 08:39 (UTC)
: Prufaði að setja eina... --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 09:27 (UTC)
:: Já, lol, fattaði ekki að þú varst búin að setja sömu mynd. Annars eru þetta asnalegar reglur með list í almannarými. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 09:33 (UTC)
8bpxxq05ve8m7ty4aebqc44qat0x1bu
Spjall:Picea breweriana
1
192492
1975889
2026-08-19T11:15:20Z
MyraMidnight
41218
Nýr hluti: /* Íslensk heiti */
1975889
wikitext
text/x-wiki
== Íslensk heiti ==
Ég á erfitt með að finna á netinu tilvísanir í þessi íslensku heiti, hvorki hengigreni né sorgargreni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:15 (UTC)
lepv5ry72drxxrm7ga07oj7od42ek9n
1975893
1975889
2026-08-19T11:26:34Z
Berserkur
10188
/* Íslensk heiti */
1975893
wikitext
text/x-wiki
== Íslensk heiti ==
Ég á erfitt með að finna á netinu tilvísanir í þessi íslensku heiti, hvorki hengigreni né sorgargreni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:15 (UTC)
: Mér finnst nú alger óþarfi að hafa heiti á dönsku hérna, a.m.k. í inngangi. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:26 (UTC)
9jpahs6sbxk3l43u8iu08zrdbwh0nsi
1975894
1975893
2026-08-19T11:30:55Z
MyraMidnight
41218
/* Íslensk heiti */ Svar
1975894
wikitext
text/x-wiki
== Íslensk heiti ==
Ég á erfitt með að finna á netinu tilvísanir í þessi íslensku heiti, hvorki hengigreni né sorgargreni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:15 (UTC)
: Mér finnst nú alger óþarfi að hafa heiti á dönsku hérna, a.m.k. í inngangi. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:26 (UTC)
::Ætti að breyta greininni til að tala bara um grenið og taka út dönskuna? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:30 (UTC)
ttzcln3mgtznzwa12kvxz9gtawum6mk
1975895
1975894
2026-08-19T11:32:43Z
Berserkur
10188
/* Íslensk heiti */
1975895
wikitext
text/x-wiki
== Íslensk heiti ==
Ég á erfitt með að finna á netinu tilvísanir í þessi íslensku heiti, hvorki hengigreni né sorgargreni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:15 (UTC)
: Mér finnst nú alger óþarfi að hafa heiti á dönsku hérna, a.m.k. í inngangi. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:26 (UTC)
::Ætti að breyta greininni til að tala bara um grenið og taka út dönskuna? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:30 (UTC)
::: Einn stakk upp á ''slútgreni''' í Trjáræktarklúbbnum. En '''brewersgreni''' er nú bara líklegasta nafnið nú um stundir.
https://www.facebook.com/share/p/18x5qJ5TXU/
Danskan mætti vera í undirkafla kannski.
--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. ágúst 2026 kl. 11:32 (UTC)
oo3iw00jakk50dft8eofgygm6pqadcc