Wikiheimild iswikisource https://is.wikisource.org/wiki/Wikiheimild:Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikiheimild Wikiheimildspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttarspjall Höfundur Höfundarspjall Blaðsíða Blaðsíðuspjall Frumrit Frumritsspjall TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 252 10415 29772 29761 2026-05-04T20:29:46Z Skroggur 2928 29772 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Dægradvöl |Language=is |Volume= |Author=[[Höfundur:Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Bókaverzlun Ársæls Árnasonar |Address=Reykjavík |Year=1923 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=5 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="Kápa" 2to6="—" 5="Titilblað" 7to10="Mynd" 11="7" 369to371="—" 372="Kápa" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{center|}} |Footer= |tmplver= }} 5wc62dmnzffrbzu0370u8amtybnpvh9 250 10425 29771 2026-05-04T20:29:10Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|11}}</noinclude>miðri liggur Bessa-hólmi — af hvaða Bessa þessi nöfn eru dregin er alveg ókunnugt; ós nokkur sameinar Bessastaðatjörn við Skerjafjörð, og er þar farið í beitifjöru; við ósinn, á Bessastaðanesi, liggur »skansinn«, eitt af leifum Danaveldis [Safn II, 735—749]; var áður kallað »Seila« og var það skipalagi að nafni til, en nú heyrist þetta nafn aldrei og heldur ekki í mínu ungdæmi. »Skansinn« var þá kotrass auðvirðilegur og er enn. Hinumegin við ósinn er »eyrin«, eða Breiðabólstaðareyri, rennisljett og grösug, en nú töluvert sandi orpin. Bessastaðastofa er sterkt múrhús með álnarþykkum veggjum; í norðurendanum voru híbýli skólabrytans, en lestrarherbergi og borðstofa skólapilta; bekkirnir voru tveir, efri bekkur og neðri bekkur, og varð að gánga í gegnum neðri bekk, til þess að komast inn í efri bekkinn; í borðstofunni voru þrjú borð, kölluð »Brúnka«, sem var stærst; »Rauðka« og »Ljóska« voru minni. Uppi á loptinu voru svefnhús pilta, kölluð »stóra lopt« og »litla lopt« eða »Amtmannssona-lopt«; í stóra loptinu voru lokrekkjur og hjetu ýmsum nöfnum. Stúlknaloptið var við stigann, og þar innar af »Bibliotekið«, svo kallað, (af því að þar voru engar bækur), eins og »lucens a non lucendo«; en þar hafa kannské verið bækur áður geymdar. — Híbýli skólabrytans voru stofa, með tveim gluggum; rúm hjónanna var í stofunni; innar af henni var herbergi, sem nefndist »mið-kamers«, þó það væri í engri miðju, heldur í enda hússins. Eldhúsið var og í þeim enda, og þar við hliðina var »pilta-kamersið«, sem kallað var, þar sváfu vinnumennirnir. — Innar af borðstofunni var »Jóns-kamers«, kallað eftir Jóni múrara, sem jeg ekkert man eftir nje veit um [nema að hann hafði gert staf lektors allan útskorinn, sem piltar<noinclude></noinclude> numw75biv87w64eyxs245snixdvjwyg 250 10426 29773 2026-05-04T21:47:36Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|12}}</noinclude>kölluðu »hrabdos« (''ράβδος'')]. Það var haft fyrir gestakamers. Undir norðurparti stofunnar var kjallarinn, og þar var allskonar sælgæti, sem ætlað var útvöldum, og ógurlegar kjallaraflöskur. Á vesturhlið stofunnar eru aðaldyrnar, og var þeim aldrei lokið upp nema þegar við fórum í kirkju eða þegar einhverjir höfðingjar komu; forstofan er stór og rúmgóð og þar var glímt. Fyrir suðurenda hússins var skúr mikill úr timbri, það var »móhúsið«; þar skamt frá var fjósið og kamar skólans, einangraður frá öllu og merkileg bygging. Fyrir vestan stofuna er kirkjan, bygð úr grásteini, sem er frá melunum, eða og úr hraungrjóti; það var flutt á prömmum yfir Lambhúsatjörn, og hjet sá Þorgrímur, er var fyrir kirkjubyggingunni, hann var svo seinn að hann lagði þrjá steina á dag, og er stílað til þess í erfiljóðunum, sem eg gerði eftir Jón Þorsteinsson landlækni. Hvenær þessi kirkjubygging fram fór veit eg nú ekki; en á Bessastöðum var áður kirkja, helguð Niculási. Í hirðstjóra annál (Safn til sögu Íslands II, 705) stendur: »Anno 1566 dó Páll Stígsson á Bessastöðum, var grafinn fyrir framan altarið í Bessastaðakirkju, hvar yfir hans gröf er stór líksteinn af marmara, sem ekki á sinn líka á öllu Íslandi, með þessari grafskript: {{block center|<poem>»Paulus Stygottus Danorum ex sanguine clarus justus, castus, amans, religionis erat«.</poem>}} Þá hefur kirkja verið þar. (Hversu vel þetta átti við Pál, má sjá í riti Arnljóts í Safni II, 422). Í árbókunum er kirkja nefnd 1681 og að kórinn hafi verið bygður 1683 (Safn II, 754) og að hún hafi verið með torfþaki; 1757 gerði Eggert Ólafsson vísu, sem sýnir að hún var þá úr timbri eða að minsta kosti með timburbaki. — Steinkirkjan, sem enn stendur, er stæðileg, eftir því sem hjer<noinclude></noinclude> ehlxdb97dd86b5x96z3msamp8k4xz20 250 10427 29774 2026-05-04T23:00:43Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|13}}</noinclude>gerist; turninn hefur verið bygður einhvern tíma eptir 1820 og hjet múrmeistarinn Matzon; jeg man það, að Sveinbjörn Hallgrímsson, sem þá var ungur drengur, sagði frá, að sjer hefði þókt gaman að láta draga sig upp og niður í körfunum, sem steinarnir voru halaðir upp í. Eg skal nú lýsa kirkjunni eins og hún var í mínu ungdæmi. Turninn er ferkantaður og allhár, en digur og traustlegur; dyrnar eru framan á og burstmyndaðar ofan, með því tveir langir steinar eru þar felldir saman. Uppi í turninum var bókasafn skólans í einu herbergi eða tveim, rúmlegum og loptháum, en þar uppi yfir var klukknaportið, og hjengu þar tvær klukkur, önnur stærri. Illir og fúnir voru stigarnir og að öllu óvandaðir. Á turninum er timburþak, sem gengur í fremur lágan ferhyrningstopp og lúkur á; þar upp kom jeg aldrei svo jeg muni. Upp úr turninum er staung úr járni og stór málmkúla neðantil á henni og var gylt; þar uppi yfir var vindhani gyltur með nafni Kristjáns 7da og efst önnur gylt kúla minni. [Páll Tómasson, bróðir Þorgríms gullsmiðs, var frækleikamaður; hann hafði komist upp á stóru kúluna og staðið þar á höfði. (Páll var í skóla laungu fyrir mitt minni; hann var mesta hermikráka, ljótur og lítill; hann var prestur í Grímsey og víðar, og einu sinni þegar hann kom suður í Reykjavík á dögum Bjarna rektors, þá fjekk Bjarni hann til að herma eptir og leika, og gaf honum peninga fyrir)]. Hvernig á þessu konungsnafni stendur, veit jeg ekki, og inni í kirkjunni er það einnig; annaðhvort hefur gamalt dót verið notað hjer, eða þá að jeg hef ekki sagt rjett frá um byggingartímann, og má vera að sje misminni eða misskilningur á orðum Sveinbjarnar Hallgrímssonar, en þetta<noinclude></noinclude> 9jb4ayfq3719jvmparf7zv7gt7wznjk 250 10428 29775 2026-05-04T23:06:36Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|14}}</noinclude>var allt fyrir mitt minni. Þakskeggið eða útskotið fyrir neðan timburþakið var úr rauðum steinum, og hátt uppi, eða þar fyrir neðan ferhyrnt skjaldarmerki úr steini múrað á framhlið turnsins, skjaldarmerkið var þrír fuglar og fjaðrabrúskur yfir, en þetta er einmitt skjaldarmerki Moltkes ættar, en Moltke var stiptamtmaður 1820 og kemur þá nokkuð heim. Moltkes ætt er frá Mecklenborg eða Pommern, og merkir nafnið einhvern svartan fugl (líklega slafneskt að máli). Stiptamtmaðurinn hefur náttúrlega tekið sjer bessaleyfi til að setja merki sitt þarna, því þessir höfðingjar voru sem konungar og litu raunar varla við embættismönnunum, sem þá voru eins danskir og nú eru þeir, þótt á annan hátt væri, og ekki eins smjerdanskir. Jeg man eptir, að jeg heyrði sagt frá, og þá var það í manna minnum þeirra, sem þá lifðu, að sjómenn voru teknir frá róðrum í bezta veðri, til þess að róa með stiptamtmannsfólkið út um allan sjó, til skemtunar, og hafði það viljað til, að þegar þeir áttu að vaða með frúna út í bátinn, þá ljetu þeir hana detta í sjóinn og duttu sjálfir með, svo hún hætti við sjóferðina. — Kirkjan sjálf er stór og rúmgóð innan, gólfið var lagt með múrsteinum, gulum og rauðum, reistum á rönd og settum í gula og rauða tígla á víxl; beggja megin í framkirkjunni voru stólar til beggja hliða; prjedikunarstóllinn að sunnanverðu nær kórnum. Milli kórs og framkirkju voru tvær súlur málaðar eins og marmari, og bogi uppi yfir á milli; á boganum var fangamark Kristjáns 7da skorið úr trje eða úr járni og gylt, en stórar gyltar kúlur sín á hverri súlu. Á prjedikunarstólinn voru málaðar olíumyndir guðspjallamannanna, og man jeg vel eptir þeim, hvað mjer var starsýnt á Jóhannes með örninn. Gagnvart prjedikunarstólnum var »salurinn«, sem<noinclude></noinclude> oh2s314p97f1m6u1kcuvlyv56f9y89e 250 10429 29776 2026-05-04T23:21:21Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|15}}</noinclude>svo var kallaður; það var einskonar lopthús með súlum undir og gluggar á allt í kring, en stólar inni; þarna sátu höfuðsmennirnir og þeirra hyski, svo það ekki ataðist út á vorum íslenzka skríl. — Kórinn með timburgólfi og bekkjum umhverfis, og sátu þar allir heldri menn og skólinn; altarið var blátt áfram og fyrir framan »gráturnar« skírnarfontur úr trje, stór skál flatvaxin, á fæti, illa gerður og tinfat í. Altaristaflan var mynd kvöldmáltíðarinnar, allstór, en lítið vönduð. Beggja megin við altarið hjengu stórar töflur með grafletri; jeg man einungis eftir því, sem var sunnanmegin: Það voru mörg latnesk hexametra eftir einhvern Pál Beyer, sem dáið hafði úngur, yfirskriptin var »in memoriam bonæ spei juvenis« eða eitthvað þesskonar, og þetta var síðast: »Olim cum veniet messis et alma dies«. — Á suðurhlið kórsins voru dyr, sem aldrei voru opnaðar; þar hefur höfuðsmannsfólkið eða stiptamtmanna gengið um. Gagnvart þessum dyrum, á norðurveggnum, var stór mynd af Páli Stígssyni, höggvin úr gulleitum marmara norskum, og var hann myndaður þar í herklæðum, og hef jeg getið þessa áður; en legsteinninn er nú ekki »yfir hans gröf«, en hefur verið tekinn upp og múraður inn í vegginn og þá hefur alt önnur kirkja verið á Bessastöðum (í Safni bls. 752 stendur að legsteinn Matthiasar Söffrinssonar fógeta sje »í Bessastaðakirkju kór«, en hann þekkist nú ekki); en þegar kirkjan var bygð upp á ný, þá hefur legsteinn Páls Stígssonar verið tekinn upp og múraður inn í vegginn, þar sem hann stendur enn (1893)<ref name="bls15">Í ísl. ártíðaskrám bls. 201 (1894) segir Dr. Jón Þorkelsson (yngri) að Dr. Grímur Thomsen hafi látið flytja hann og setja upp</ref>); en á miðju kórgólfinu var legsteinn Magnúsar<noinclude>{{rule}} <references/></noinclude> s787nngrayplx61w17qwf07c35p40eu 250 10430 29777 2026-05-04T23:34:22Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|16}}</noinclude>Gíslasonar amtmanns, og hlerar yfir. Í kórnum hjekk ljósahjálmur allsnotur, og var hann gefinn kirkjunni í minni tíð af Kristínu Ögmundsdóttur ráðskonu á Bessastöðum; hans er getið í Sunnanpóstinum, að mig minnir. Ljósahjálmar úr kopar höfðu áður verið í kirkjunni, en þeim hafði verið stolið og steypt úr ýmislegt; voru um það dylgjur nokkrar, en engin rannsókn, og ekkert man jeg um það frekar. — Fremst í framkirkjunni var lopt nokkuð um þvera kirkjuna, og grindur fyrir framan, en stigi ljelegur við annan enda upp að ganga; þar var dimt, en þó fór fólk þangað upp. — Upp á kirkjuloptið var gengið inn um turninn; [voru allar sperrur studdar stórum trjám og allt mjög rambyggilegt að upphafi; enda hefur smiður einn sagt mjer, að þegar loptið í kórnum fjell niður að nokkru leyti 1892, þá hafi hann gert við það eptir föngum, og þverbitana, sem lágu þvert yfir milli veggjanna, þeir voru hálf alin á hvern veg, en raunar þó fúnir langt inn]. Á loptinu var ekkert, nema skrokkur allmikill af herskipi, sem hafði verið gefið kirkjunni einhvern tíma laungu fyrir mitt minni í þakklætisskyni fyrir heppni í sjóferð, að jeg held, því það var lengi sjómannasiður ytra. Í ungdæmi mínu var ekkert eptir nema skrokkurinn, þilfarslaus og hálfbrotinn, en vandað hafði það verið og steint. Fórum við stundum að skoða <ref follow="bls15">í vegginn vinstra megin fyrir innan kórdyr — meiri vitleysu hef jeg ekki sjeð, legsteinninn var þar laungu fyrir mína tíð og hefur verið settur þar, þegar gömlu veggirnir hafa verið rifnir og kirkjan bygð upp að nýju. Það hefði verið skárri kostnaðurinn og tilgangslaust, að rífa steininn upp úr gólfinu og svo sterka steinveggi til að skorða hann í, eins og þá, sem eru í Bessastaðakirkju! Jeg talaði um þetta við Grím, og hann sagði, að þetta væri „mishermt“ af dr. Jóni Þorkelssyni.</ref><noinclude>{{rule}} <references/></noinclude> 4glziihqniaspfodyvs1wc71crpc1ch 250 10431 29778 2026-05-05T00:20:37Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|17}}</noinclude>þetta og vorum þá mjög andaktugir yfir þessum leifum horfinnar dýrðar, því sagt var, að það hefði verið útbúið með rá og reiða og fallbyssum, og það hefur verið satt; það var hálf önnur alin á lengd. Mjer var annars um og ó, þegar jeg var á þessum skoðunarferðum, því kirkjuloptið var allt fúið og með stórum götum á, þótt þetta sæist ekki neðan úr kirkjunni sjálfri, þar sem neðra loptið var heilt. [Enginn gluggi var á kirkjuloptinu nema á múrgaflinum eystra, þeim er vissi að stofunni; raunar var annar gluggi settur á loptið yzt við turninn að norðanverðu; það gerði Einar snikkari Helgason í Reykjavík, bróðir Árna í Görðum stiptsprófasts; þá var jeg í skóla]. Fyrir austan Bessastaðastofu voru timburhús og bygð áföst saman, var eitt fyrir miðjunni og þar var bústaður foreldra minna; öðrumegin var geymsluhús mikið, sem heyrði skólahúsinu til, en hinumegin var Skevingshús með afarlitlum og þraungum herbergjum. Geymsluhúsið var kallað »flaujan«, en í minni skólatíð var Skevingshús kallað ýmist »skrínan« (af því það var svo lítið) eða þá »bakaríið« (af því þar var svo heitt á veturna). Bessastaðir eru eiginlega ekki bygðir á hól, en grundvöllurinn hækkar aðlíðandi frá vestri, og á þessum aðlíðanda stendur kirkjan og húsin; kirkjugarðurinn umhverfis kirkjuna er ómerkilegur mjög; ekki man jeg þar eptir neinum legsteini, einungis einn ljelegur minnisvarði úr trje eptir einhvern skólapilt var norðanvert við kirkjuna; sáluhliðið var með stórri og fallega útskorinni þverfjöl, sem gerð var í mínu ungdæmi af einhverjum þar á nesinu. — Sunnanvert við kirkjugarðinn var kálgarðurinn, eins og í brekku eða laut mikilli, og grasþrep há og fögur; hefur þar án efa notið vel sólarinnar og þar var ágætt skjól fyrir norðanvindinum. Nú er þar<noinclude>{{right|{{smaller|2}}{{gap}}}}</noinclude> gv7sk6wosxn6ky6tevkqdxtv3ldkgjy 250 10432 29779 2026-05-05T00:28:51Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|18}}</noinclude>kirkjugarður og ljótt. Atlíðandi bæjarstæðisins verður mest að norðanverðu og steypist þar þverbratt niður, og þar er kallaður Bessastaðahóll, sem skólapiltar höfðu til að hrinda nýsveinum ofan af og láta þá »descendera«. Austan frá hólnum lágu traðir ofan að smiðjunni og svo enn lengra fram með »sjóbúðarflöt« sem svo var kölluð, það var stór völlur, rennisljettur, líklega svo nefndur af sjóbúðum, sem til forna hafa verið niður við tjörnina þar fyrir framan; ekki man jeg hvort þar voru nokkrar rústir, en þó er eins og eitthvað sveimi fyrir mjer um það í þoku; þar var skipakostur »gullsmiðsins«. Við hliðina á sjóbúðarflötinni var Skevings-tún, og fóðraði eina kú, sem Skeving hafði. Fyrir sunnan sjóbúðarflötina tók við þýft tún; þar var hesthúsið, alllangt frá bænum, en þá tók við mýri nokkur, sem náði yfir að Lambhúsatjörn og upp í túnið fyrir neðan bæinn sunnantil; þar hjetu »akrarnir«, stórir ferhyrndir blettir, og mátti vel sjá móta fyrir »akurreinum«, eða löngum þverdældum. Túngarður náði allt á milli tjarnanna, og var mýrin fyrir innan hann, hvort sem hún hefur áður verið tún eða ekki. — Í vestur af Bessastöðum var kallað »langi-völlur«, rennsljettur og traðir stórar þar yfir að túngarðinum, sem skildi Bessastaðatún frá Lambhúsatúni; að norðanverðu var túngarður, úr torfi, en ekki úr grjóti, eins og hinir, þá tók hastarlega við aur og kviksyndis for, sem gekk yfir í tjörnina; þar í forinni fyrir neðan smiðjuna var ógrynni af brotnum rauðum þakhellum, sem þangað hafði verið fleygt og hefur eitthvað af húsunum verið þakið með því, eða kirkjan. Ekkert er kunnugt um hvernig litið hefur út á Bessastöðum þegar Snorri Sturluson átti þá; þeir eru fyrst nefndir í Sturlungu, og er raunar undarlegt að ekki<noinclude></noinclude> bmzohazhpcruuktz7000fj706e96npv 250 10433 29780 2026-05-05T00:34:37Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|19}}</noinclude>skuli meira bera á svo stórri og fallegri jörð. Bessastaðir hafa orðið kunnugastir sem aðsetur hinna dönsku höfuðsmanna, (og fyrir það, að þaðan hafa Danir mest týranniserað land vort; þar var »Bessastaða-böðull«); Bessastaðanes (eða Álptanes?) er kallað »kóngsnes« 1563; þar voru »Bessastaða-póstar« gerðir 1685; stofan, eins og hún stendur enn, var bygð að undirlagi Magnúsar amtmanns Gíslasonar um 1764. Lambhúsatún er ekkert annað en partur af Bessastaðatúni; Lambhús var eitt hús með torfveggjum og torfþaki, en timburgafli, og svo einhver smáhýsi að auk; það hús hefur líklega verið bygt um 1779, þegar Rasmus Licovz settist þar að sem stjörnumeistari, enda var það ærið ellilegt að sjá, en stofurnar samt ekki litlar; þar bjó Lector. Þar norðanvið var hvannagarður mikill, með svo stórvöxnum hvönnum, að þær voru allt að mannhæð; grjótgarður náði frá Lambhúsatjörn og yfir í mýrina að norðanverðu, sem lá þar túngarðslaus saman við Lambhúsatúnið; fyrir utan túngarðinn tók við harðvelli og þar var lækur, sem rann úr mýrinni í djúpum farvegi og kallaður Lambhúsa-á; stýflur voru þar yfir, nokkuð háar, því hún varð oft bakkafull og ófær á vetrum; þetta harðvelli var hryggur milli tveggja mýra og kallaður »grandinn«, Álamýri að sunnanverðu, en Eyvindarstaðamýri að norðanverðu. Á miðjum grandanum er steinn mikill, og kallaður »Grásteinn«, þar var sagt að Jón Sveinsson, (sumir segja Jón á Leirá) hafi hefnt sín á Lector, það var snemma nokkuð á æskuárum mínum, og kom til út af því, að Lector hafði í fautaskap gefið Jóni utanundir, út af einhverju sem fyrir kom í skólanum, og átti Jón að hafa flengt Lector við Grástein í náttmyrkri um vetur; en Jón var<noinclude></noinclude> cwy0ehgdh3rd1ece56uuby5as6a7n3d 250 10434 29781 2026-05-05T00:59:20Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" />{{center|20}}</noinclude><section begin="álpt"/>mikill fyrir sjer og sterkur, frægur raddmaður og gáfaður, skáld gott og kunni vel að yrkja á latínu, og um þetta var kveðið, — en ekki veit jeg hvort Jón hefur gert það: {{center block|{{smaller|<poem> Á grandanum heyrist grátur og raus, grátur og raus, grátur og raus, á grandanum heyrist grátur og raus, getið þið hvern jeg meini. Lector situr sálarlaus, sálarlaus, sálarlaus Lector situr sálarlaus, sunnan undir steini. Virðar segja vizkulaus, vizkulaus, vizkulaus, virðar segja vizkulaus vestan undir steini. Aðrir segja ærulaus, ærulaus, ærulaus, aðrir segja ærulaus austan undir steini. Nokkrir segja náttúrulaus, náttúrulaus, náttúrulaus, nokkrir segja náttúrulaus norðan undir steini. </poem>}}}} Sýnir þetta meðal annars, hversu litla virðingu piltar báru fyrir Lector, því þótt hann væri góðmenni, þá var hann ónýtur stjórnari og skaraði ekki fram úr í neinu, og ekki var slíkt ort um hina kennarana. <section end="álpt"/> <section begin="182635u"/>{{center|{{x-larger|'''1826—1835.'''}}}} Mjer er sagt að jeg hafi fæðst 6. oktober 1826, en jeg man ekkert eptir þeirri fæðingu, og ekkert veit jeg sjálfur um þetta: {{nop}} <section end="182635u"/><noinclude></noinclude> aqq4usfzij1nky50q8xthnfuvj0yahr 250 10435 29782 2026-05-05T01:16:54Z Skroggur 2928 /* Prófarkalesin */ 29782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Skroggur" /></noinclude><div style="border: 2px solid black; padding: 0.75em; text-align: center; width: fit-content; margin: auto;">[[File:Caxton Reproductions ornament.png|frameless|upright=2]]</div> {{dhr}} {{dropinitial|Á}}LPTANES liggur á milli Hafnarfjarðar og Skerjafjarðar, og er flatt og lítt bunguvaxið sumstaðar; inn í það ganga víkur tvær, önnur að sunnanverðu og heitir Skógtjörn, en hin að norðanverðu og heitir Lambhúsatjörn; þessar víkur skipta nesinu eiginlega í tvo hluti, og er eið allbreitt á milli, þar er Selsgarður eða Selsskarð. Meginhluti Álptaness telst frá Kópavogi og að Hafnarfjarðarkaupstað og er eiginlega Álptanes óeiginlega kallað, því að þó sagt sje »Garðar á Álptanesi«, þá er aldrei sagt »Hafnarfjörður á Álptanesi«. Á meginhlutanum eru margir bæir og fremur sveitalegt og fagurt; Garðahraun er partur af hinum stórkostlegu Reykjanesshraunum og eykur það landsfegurðina eigi lítið, einkum á sumrin, þar sem silfurgrár gamburmosi klæðir hvervetna hraunklettana, sumstaðar eins og stórir flákar, en sumstaðar í dældum og djúpsignum lautum, en í gjótunum vaxa ýms grös og jurtir og verða hávaxnar og sællegar, þar sem þær eru í skjóli fyrir öllum vindum og geta notið sólarinnar í næði: stórar brekkur með fagurgrænum laufaskurði bærast uppi yfir fjólubláu lyfjagrasi og heiðgulum dvergasóleyjum, sumstaðar hallast einstaka jarðarber upp við græna kúluvaxna kodda, alvaxna lyfrauðu lambagrasi, en geldingahnapparnir lúta fram yfir gjótubarmana, þar sem kóngulóin hefur dregið<noinclude></noinclude> szn33z6wd9tgg3edn7188fburustriz 10 10436 29783 2026-05-05T01:25:22Z Skroggur 2928 Bjó til síðu með „.dropinitial { float: left; text-indent: 0; } .dropinitial .dropinitial-fl { float: left; position: relative; vertical-align: top; line-height: 1; } .dropinitial .dropinitial-mid .dropinitial-initial { /* also float this inner span so the margins still work */ float: left; line-height:1em; /* reset any text-indent because otherwise it will also appear * in between the 'fl' text and the initial itself */ text-indent: 0; font-size:3em; ma...“ 29783 sanitized-css text/css .dropinitial { float: left; text-indent: 0; } .dropinitial .dropinitial-fl { float: left; position: relative; vertical-align: top; line-height: 1; } .dropinitial .dropinitial-mid .dropinitial-initial { /* also float this inner span so the margins still work */ float: left; line-height:1em; /* reset any text-indent because otherwise it will also appear * in between the 'fl' text and the initial itself */ text-indent: 0; font-size:3em; margin:0 0.1em 0 0; } .dropinitial-firstword { text-transform: uppercase; } /* Further formatting unique to dropinitials inside ppoem is found at [[Template:Ppoem/styles.css]] */ html.skin-theme-clientpref-night .wst-drop-initial-night-mode-invert { filter:invert(1) hue-rotate(180deg); } @media(prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .wst-drop-initial-night-mode-invert { filter:invert(1) hue-rotate(180deg); } } qbl38n0fmwvjjzka3u9fy9t22x857b2 10 10437 29784 2026-05-05T01:25:33Z Skroggur 2928 Bjó til síðu með „<includeonly><!-- --><templatestyles src="Dropinitial/styles.css" /><!-- # outer class sets things like the text indent, because the inner spans have different # font-size, so that make it confusing when using relative units like em --><span class="dropinitial {{#if:{{{image|}}}|drop-initial-image|drop-initial-no-image}} {{yesno|{{{night-mode-invert|no}}}|yes=wst-drop-initial-night-mode-invert}}" {{optional style|text-indent={{{text-indent|{{{7|}}}}}}}}><!--...“ 29784 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- --><templatestyles src="Dropinitial/styles.css" /><!-- # outer class sets things like the text indent, because the inner spans have different # font-size, so that make it confusing when using relative units like em --><span class="dropinitial {{#if:{{{image|}}}|drop-initial-image|drop-initial-no-image}} {{yesno|{{{night-mode-invert|no}}}|yes=wst-drop-initial-night-mode-invert}}" {{optional style|text-indent={{{text-indent|{{{7|}}}}}}}}><!-- # preceding text -->{{#if:{{{fl|}}}|<span class="dropinitial-fl">{{{fl}}}</span>}}<!-- # middle span - this is used so you can target CSS like margins without having it affected by the inner-span's font-size # but also without having it on the directly float:left'd span (.dropinitial), which has a different effect --><span class="dropinitial-mid"><!-- # main initial --><span class="dropinitial-initial" {{optional style | z-index = {{{z-index|}}} | position = {{#if:{{{z-index|}}}|relative|}} | font-size = {{{font-size|{{{2|}}}}}} | margin-top = {{{margin-top|{{{3|}}}}}} | margin-right = {{{margin-right|{{{4|}}}}}} | margin-bottom = {{{margin-bottom|{{{5|}}}}}} | margin-left = {{{margin-left|{{{6|}}}}}} }}><!-- # the initial -->{{#if:{{{image|}}}<!-- image -->|[[File:{{{image}}}{{#if:{{{imgsize|}}}|{{!}}{{{imgsize}}}}}{{!}}alt={{{1|}}}]]<!-- text -->|{{{1|A}}}<!-- -->}}<!-- # close spans .dropinitial-initial and .dropinitial-mid --></span></span><!-- # close outer span .dropinitial --></span><!-- # the remainder of the word of which the drop initial is part -->{{#if:{{{firstword|}}}|<span class="dropinitial-firstword">{{{firstword}}}</span>}}<!-- # tracking categories -->{{#if:{{{image|}}}|{{category handler|[[Category:Dropinitials with image]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{image|}}}|{{#if:{{{1|}}}||{{category handler|[[Category:Dropinitials with image but no alt text]]}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}||[[Category:Dropinitials with no initial]]}}<!-- -->{{#if:{{{font-size|{{{2|}}}}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using font-size]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{margin-top|{{{3|}}}}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using margin-top]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{margin-right|{{{4|}}}}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using margin-right]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{margin-bottom|{{{5|}}}}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using margin-bottom]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{margin-left|{{{6|}}}}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using margin-left]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{text-indent|{{{7|}}}}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using text-indent]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{fl|}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using fl]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{z-index|}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using z-index]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{fontfam|}}}|{{category handler|page=[[Category:Dropinitials using fontfam]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}|<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String|find|source={{{1|}}}|[Ff]ile:|plain=false}}|0<!-- -->||[[Category:Dropinitials with image in parameter 1]]<!-- -->}}<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String|find|source={{{1|}}}|[Mm]edia:|plain=false}}|0<!-- -->||[[Category:Dropinitials with image in parameter 1]]<!-- -->}}<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String|find|source={{{1|}}}|[Ii]mage:|plain=false}}|0<!-- -->||[[Category:Dropinitials with image in parameter 1]]<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- --></includeonly><!-- --><noinclude> {{documentation}} </noinclude> sj4bh3219ys8tea6x1wvihnjhwvd7mu 10 10438 29785 2026-05-05T01:25:43Z Skroggur 2928 Bjó til síðu með „{{Documentation subpage}} {{Wikisource-en}} <includeonly> [[Flokkur:Sniðmótunarsnið]] </includeonly>“ 29785 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Wikisource-en}} <includeonly> [[Flokkur:Sniðmótunarsnið]] </includeonly> 0h3tei35ic07u0zi9bbcm0jiv8du13x 10 10439 29786 2026-05-05T01:29:20Z Skroggur 2928 Bjó til síðu með „{{Documentation subpage}} {{Wikisource-en}} <includeonly> [[Flokkur:Sniðmótunarsnið]] </includeonly>“ 29786 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Wikisource-en}} <includeonly> [[Flokkur:Sniðmótunarsnið]] </includeonly> 0h3tei35ic07u0zi9bbcm0jiv8du13x 10 10440 29787 2026-05-05T01:29:22Z Skroggur 2928 Bjó til síðu með „<includeonly><div class="wst-dhr" style="visibility:hidden; line-height:{{#if:{{{height|}}} | {{{height|}}} | {{#if:{{{1|}}} | {{{1}}} | 100% }} }};">&nbsp;</div></includeonly><noinclude> {{documentation}}</noinclude>“ 29787 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="wst-dhr" style="visibility:hidden; line-height:{{#if:{{{height|}}} | {{{height|}}} | {{#if:{{{1|}}} | {{{1}}} | 100% }} }};">&nbsp;</div></includeonly><noinclude> {{documentation}}</noinclude> 8xieqiwbywpvgjwgqvjzglmxcjtrotx 10 10441 29788 2026-05-05T01:29:24Z Skroggur 2928 Tilvísun á [[Snið:DoubleHeightRow]] 29788 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Snið:DoubleHeightRow]] hqpojh08n4vhhg753ki0uex5f81ltxu