Komputer

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="jv">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipédia</sitename>
    <dbname>jvwiki</dbname>
    <base>https://jv.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Pendhapa</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Médhia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Mirunggan</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Parembugan</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Naraguna</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Parembugan Naraguna</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipédia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Parembugan Wikipédia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Barkas</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Parembugan Barkas</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MédhiaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Parembugan MédhiaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Cithakan</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Parembugan Cithakan</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pitulung</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Parembugan Pitulung</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Parembugan Kategori</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Gapura</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Parembugan Gapura</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modhul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Parembugan Modhul</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Acara</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Pembicaraan Acara</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Komputer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16460</id>
    <revision>
      <id>1746680</id>
      <parentid>1730116</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T14:31:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20056-70</username>
        <id>71947</id>
      </contributor>
      <origin>1746680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3206" sha1="q6wj10cq27q7oabc2rtn7yt5srrip4h" xml:space="preserve">{{multiscript|Komputer|ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥꦸꦠꦼꦂ}}
'''Komputer''', utawa '''kasub''' ([[basa Arab]]: الحاسوب) iku piranti kanggo ngolah [[informasi]] miturut [[prosedur]] kang wis katemtokaké.
[[Gambar:Computer lab showing desktop PCs warwick.jpg|left|thumb|right|200px|Laboratorium komputer ing [[Universitas Warwick]]]]
Tembung ''computer'' wiwitané kanggo nggambaraké manungsa kang gawéané ngitung [[aritmatika]], kanthi utawa tanpa piranti biyantu, nanging tegesé tembung iki banjur pindhah menyang mesin mau. Mula bukané, pangolahan informasi mèh tansah sesambungan klawan prakara [[aritmatika]], nanging komputer modern kanggo uga digunakaké ing saknjabané [[matématika]].

Ing panyebutan kaya mangkéné iki uga ana piranti kaya ''[[slide rule]]'', jinis [[kalkulator mekanik]] wiwit saka [[abakus]] lan sabanjuré, nganti kabèh komputer ''elektronik'' kontemporer.
Istilah iki luwih cocog kagunakaké ing arti kang luwih amba, ya iku komputer iku &quot;[[pamroses informasi]]&quot; utawa &quot;[[sistem pangolah informasi]].&quot;
{{Infobox
|title   = Komputer
|image   = {{nowrap begin}}[[Gambar:Acer Aspire 8920 Gemstone.jpg|x81px]][[Gambar:Columbia Supercomputer - NASA Advanced Supercomputing Facility.jpg|x81px]][[File:Intertec Superbrain.jpg|x81px]]{{wrap}}[[File:2010-01-26-technikkrempel-by-RalfR-05.jpg|x79px]][[File:Thinking Machines Connection Machine CM-5 Frostburg 2.jpg|x79px]][[File:G5 supplying Wikipedia via Gigabit at the Lange Nacht der Wissenschaften 2006 in Dresden.JPG|x79px]]{{wrap}}[[File:DM IBM S360.jpg|x77px]][[File:Acorn BBC Master Series Microcomputer.jpg|x77px]][[File:Dell PowerEdge Servers.jpg|x77px]]&lt;/div&gt;{{nowrap end}}&lt;/div&gt;
}}

== Sajarah ==
{{artikelutama|Sajarah perkomputeran}}
Komputer kang ana saiki, ora luput saka tinemu mesin-mesin kanggo ngetung ing dina-dina kapungkur.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;&gt;(id) Riana, Deny. Komputer dan [[Komunikasi]]. [[Duta Grafika]]. (kaca 7-15)&lt;/ref&gt;
Ditemokakene mesin-mesin kaya ''abacus'' (sempoa), ''Pascaline'', ''Arithometer'', lan mesin [[analitik]] iku kang njalari anané komputer kaya saiki.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;/&gt;
{{terjemah|Indonésia}}
[[Gambar:Personal computer, exploded 4.svg|left|thumb|300px|Bagean-pérangan Komputer Personal.&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;1: [[Monitor]]&lt;br /&gt;
2: [[Papan induk]]&lt;br /&gt;
3: [[Pemroses]]&lt;br /&gt;
4: Slot [[ATA]]&lt;br /&gt;
5: [[Memori Akses Acak (MAA)]] &lt;br /&gt;
6: [[PCI|Slot PCI]]&lt;br /&gt;
7: [[Catu Daya]]&lt;br /&gt;
8: [[Optical Storage|Pamuteran cakram optik]]&lt;br /&gt;
9: [[Cakram Padhet]]&lt;br /&gt;
10: [[Papan Tutul]]&lt;br /&gt;
11: [[Tetikus]]&lt;/small&gt;]]
{{clear}}
== Jinis Komputer ==
* [[komputer analog]]
* [[komputer pulsa]]
* [[mikrokomputer]]
** [[komputer omah]] (''home computer'')
** [[komputer pribadi (PC)]]
** [[server]]
* [[minikomputer]]
* [[komputer rangka utama]] (''mainframe computer'')
* [[superkomputer]]

== Uga delengen ==
{{clear}}
* [[Piranti alus]]
* [[Piranti kasar]]
* [[Ngèlmu komputer]]
* [[Komputer ing carita rekan]]
* [[Laptop]]
* [[Desktop]]
* [[Tablet PC]]

== Rujukan ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.total.or.id Kamus Komputer lan Istilah Teknologi informasi]{{Pranala mati|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Kategori:Komputer]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>q6wj10cq27q7oabc2rtn7yt5srrip4h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746681</id>
      <parentid>1746680</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T14:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20056-70</username>
        <id>71947</id>
      </contributor>
      <origin>1746681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3200" sha1="38dqvhimhrb738dcwfkcqn7hl1ulyoe" xml:space="preserve">{{multiscript|Komputer|ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥꦸꦠꦼꦂ}}
'''Komputer''', utawa '''kasub''' ([[basa Arab]]: الحاسوب) iku piranti kanggo ngolah [[informasi]] miturut [[prosedur]] kang wis katemtokaké.
[[Gambar:Computer lab showing desktop PCs warwick.jpg|left|thumb|right|200px|Laboratorium komputer ing [[Universitas Warwick]]]]
Tembung ''computer'' wiwitané kanggo nggambaraké manungsa kang gawéané ngitung [[aritmatika]], kanthi utawa tanpa piranti biyantu, nanging tegesé tembung iki banjur pindhah menyang mesin mau. Mula bukané, pangolahan informasi mèh tansah sesambungan klawan prakara [[aritmatika]], nanging komputer modern kanggo uga digunakaké ing saknjabané [[matématika]].

Ing panyebutan kaya mangkéné iki uga ana piranti kaya ''[[slide rule]]'', jinis [[kalkulator mekanik]] wiwit saka [[abakus]] lan sabanjuré, nganti kabèh komputer ''elektronik'' kontemporer.
Istilah iki luwih cocog kagunakaké ing arti kang luwih amba, ya iku komputer iku &quot;[[pamroses informasi]]&quot; utawa &quot;[[sistem pangolah informasi]].&quot;
{{Infobox
|title   = Komputer
|image   = {{nowrap begin}}[[Gambar:Acer Aspire 8920 Gemstone.jpg|x81px]][[Gambar:Columbia Supercomputer - NASA Advanced Supercomputing Facility.jpg|x81px]][[File:Intertec Superbrain.jpg|x81px]]{{wrap}}[[File:2010-01-26-technikkrempel-by-RalfR-05.jpg|x79px]][[File:Thinking Machines Connection Machine CM-5 Frostburg 2.jpg|x79px]][[File:G5 supplying Wikipedia via Gigabit at the Lange Nacht der Wissenschaften 2006 in Dresden.JPG|x79px]]{{wrap}}[[File:DM IBM S360.jpg|x77px]][[File:Acorn BBC Master Series Microcomputer.jpg|x77px]][[File:Dell PowerEdge Servers.jpg|x77px]]&lt;/div&gt;{{nowrap end}}
}}

== Sajarah ==
{{artikelutama|Sajarah perkomputeran}}
Komputer kang ana saiki, ora luput saka tinemu mesin-mesin kanggo ngetung ing dina-dina kapungkur.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;&gt;(id) Riana, Deny. Komputer dan [[Komunikasi]]. [[Duta Grafika]]. (kaca 7-15)&lt;/ref&gt;
Ditemokakene mesin-mesin kaya ''abacus'' (sempoa), ''Pascaline'', ''Arithometer'', lan mesin [[analitik]] iku kang njalari anané komputer kaya saiki.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;/&gt;
{{terjemah|Indonésia}}
[[Gambar:Personal computer, exploded 4.svg|left|thumb|300px|Bagean-pérangan Komputer Personal.&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;1: [[Monitor]]&lt;br /&gt;
2: [[Papan induk]]&lt;br /&gt;
3: [[Pemroses]]&lt;br /&gt;
4: Slot [[ATA]]&lt;br /&gt;
5: [[Memori Akses Acak (MAA)]] &lt;br /&gt;
6: [[PCI|Slot PCI]]&lt;br /&gt;
7: [[Catu Daya]]&lt;br /&gt;
8: [[Optical Storage|Pamuteran cakram optik]]&lt;br /&gt;
9: [[Cakram Padhet]]&lt;br /&gt;
10: [[Papan Tutul]]&lt;br /&gt;
11: [[Tetikus]]&lt;/small&gt;]]
{{clear}}
== Jinis Komputer ==
* [[komputer analog]]
* [[komputer pulsa]]
* [[mikrokomputer]]
** [[komputer omah]] (''home computer'')
** [[komputer pribadi (PC)]]
** [[server]]
* [[minikomputer]]
* [[komputer rangka utama]] (''mainframe computer'')
* [[superkomputer]]

== Uga delengen ==
{{clear}}
* [[Piranti alus]]
* [[Piranti kasar]]
* [[Ngèlmu komputer]]
* [[Komputer ing carita rekan]]
* [[Laptop]]
* [[Desktop]]
* [[Tablet PC]]

== Rujukan ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.total.or.id Kamus Komputer lan Istilah Teknologi informasi]{{Pranala mati|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Kategori:Komputer]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>38dqvhimhrb738dcwfkcqn7hl1ulyoe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746682</id>
      <parentid>1746681</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T14:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20056-70</username>
        <id>71947</id>
      </contributor>
      <origin>1746682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3214" sha1="a4pni1teaj1qo0wqzs7q0cxr1rw5r7r" xml:space="preserve">{{multiscript|Komputer|ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥꦸꦠꦼꦂ}}
'''Komputer''', utawa '''kasub''' ([[basa Arab]]: الحاسوب) iku piranti kanggo ngolah [[informasi]] miturut [[prosedur]] kang wis katemtokaké.
[[Gambar:Computer lab showing desktop PCs warwick.jpg|left|thumb|right|200px|Laboratorium komputer ing [[Universitas Warwick]]]]
Tembung ''computer'' wiwitané kanggo nggambaraké manungsa kang gawéané ngitung [[aritmatika]], kanthi utawa tanpa piranti biyantu, nanging tegesé tembung iki banjur pindhah menyang mesin mau. Mula bukané, pangolahan informasi mèh tansah sesambungan klawan prakara [[aritmatika]], nanging komputer modern kanggo uga digunakaké ing saknjabané [[matématika]].

Ing panyebutan kaya mangkéné iki uga ana piranti kaya ''[[slide rule]]'', jinis [[kalkulator mekanik]] wiwit saka [[abakus]] lan sabanjuré, nganti kabèh komputer ''elektronik'' kontemporer.
Istilah iki luwih cocog kagunakaké ing arti kang luwih amba, ya iku komputer iku &quot;[[pamroses informasi]]&quot; utawa &quot;[[sistem pangolah informasi]].&quot;
{{Infobox
|title   = Komputer
|image   = {{nowrap begin}}[[Gambar:Acer Aspire 8920 Gemstone.jpg|x81px]][[Gambar:Columbia Supercomputer - NASA Advanced Supercomputing Facility.jpg|x81px]][[Gambar:Intertec Superbrain.jpg|x81px]]{{wrap}}[[Gambar:2010-01-26-technikkrempel-by-RalfR-05.jpg|x79px]][[Gambar:Thinking Machines Connection Machine CM-5 Frostburg 2.jpg|x79px]][[Gambar:G5 supplying Wikipedia via Gigabit at the Lange Nacht der Wissenschaften 2006 in Dresden.JPG|x79px]]{{wrap}}[[Gambar:DM IBM S360.jpg|x77px]][[Gambar:Acorn BBC Master Series Microcomputer.jpg|x77px]][[Gambar:Dell PowerEdge Servers.jpg|x77px]]&lt;/div&gt;{{nowrap end}}
}}

== Sajarah ==
{{artikelutama|Sajarah perkomputeran}}
Komputer kang ana saiki, ora luput saka tinemu mesin-mesin kanggo ngetung ing dina-dina kapungkur.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;&gt;(id) Riana, Deny. Komputer dan [[Komunikasi]]. [[Duta Grafika]]. (kaca 7-15)&lt;/ref&gt;
Ditemokakene mesin-mesin kaya ''abacus'' (sempoa), ''Pascaline'', ''Arithometer'', lan mesin [[analitik]] iku kang njalari anané komputer kaya saiki.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;/&gt;
{{terjemah|Indonésia}}
[[Gambar:Personal computer, exploded 4.svg|left|thumb|300px|Bagean-pérangan Komputer Personal.&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;1: [[Monitor]]&lt;br /&gt;
2: [[Papan induk]]&lt;br /&gt;
3: [[Pemroses]]&lt;br /&gt;
4: Slot [[ATA]]&lt;br /&gt;
5: [[Memori Akses Acak (MAA)]] &lt;br /&gt;
6: [[PCI|Slot PCI]]&lt;br /&gt;
7: [[Catu Daya]]&lt;br /&gt;
8: [[Optical Storage|Pamuteran cakram optik]]&lt;br /&gt;
9: [[Cakram Padhet]]&lt;br /&gt;
10: [[Papan Tutul]]&lt;br /&gt;
11: [[Tetikus]]&lt;/small&gt;]]
{{clear}}
== Jinis Komputer ==
* [[komputer analog]]
* [[komputer pulsa]]
* [[mikrokomputer]]
** [[komputer omah]] (''home computer'')
** [[komputer pribadi (PC)]]
** [[server]]
* [[minikomputer]]
* [[komputer rangka utama]] (''mainframe computer'')
* [[superkomputer]]

== Uga delengen ==
{{clear}}
* [[Piranti alus]]
* [[Piranti kasar]]
* [[Ngèlmu komputer]]
* [[Komputer ing carita rekan]]
* [[Laptop]]
* [[Desktop]]
* [[Tablet PC]]

== Rujukan ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.total.or.id Kamus Komputer lan Istilah Teknologi informasi]{{Pranala mati|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Kategori:Komputer]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>a4pni1teaj1qo0wqzs7q0cxr1rw5r7r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746683</id>
      <parentid>1746682</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T14:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20056-70</username>
        <id>71947</id>
      </contributor>
      <origin>1746683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3208" sha1="9ypqrvpb73c6cmb1rbme5z7uttcfzvg" xml:space="preserve">{{multiscript|Komputer|ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥꦸꦠꦼꦂ}}
'''Komputer''', utawa '''kasub''' ([[basa Arab]]: الحاسوب) iku piranti kanggo ngolah [[informasi]] miturut [[prosedur]] kang wis katemtokaké.
[[Gambar:Computer lab showing desktop PCs warwick.jpg|left|thumb|right|200px|Laboratorium komputer ing [[Universitas Warwick]]]]
Tembung ''computer'' wiwitané kanggo nggambaraké manungsa kang gawéané ngitung [[aritmatika]], kanthi utawa tanpa piranti biyantu, nanging tegesé tembung iki banjur pindhah menyang mesin mau. Mula bukané, pangolahan informasi mèh tansah sesambungan klawan prakara [[aritmatika]], nanging komputer modern kanggo uga digunakaké ing saknjabané [[matématika]].

Ing panyebutan kaya mangkéné iki uga ana piranti kaya ''[[slide rule]]'', jinis [[kalkulator mekanik]] wiwit saka [[abakus]] lan sabanjuré, nganti kabèh komputer ''elektronik'' kontemporer.
Istilah iki luwih cocog kagunakaké ing arti kang luwih amba, ya iku komputer iku &quot;[[pamroses informasi]]&quot; utawa &quot;[[sistem pangolah informasi]].&quot;
{{Infobox
|title   = Komputer
|image   = {{nowrap begin}}[[Gambar:Acer Aspire 8920 Gemstone.jpg|x81px]][[Gambar:Columbia Supercomputer - NASA Advanced Supercomputing Facility.jpg|x81px]][[Gambar:Intertec Superbrain.jpg|x81px]]{{wrap}}[[Gambar:2010-01-26-technikkrempel-by-RalfR-05.jpg|x79px]][[Gambar:Thinking Machines Connection Machine CM-5 Frostburg 2.jpg|x79px]][[Gambar:G5 supplying Wikipedia via Gigabit at the Lange Nacht der Wissenschaften 2006 in Dresden.JPG|x79px]]{{wrap}}[[Gambar:DM IBM S360.jpg|x77px]][[Gambar:Acorn BBC Master Series Microcomputer.jpg|x77px]][[Gambar:Dell PowerEdge Servers.jpg|x77px]]{{nowrap end}}
}}

== Sajarah ==
{{artikelutama|Sajarah perkomputeran}}
Komputer kang ana saiki, ora luput saka tinemu mesin-mesin kanggo ngetung ing dina-dina kapungkur.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;&gt;(id) Riana, Deny. Komputer dan [[Komunikasi]]. [[Duta Grafika]]. (kaca 7-15)&lt;/ref&gt;
Ditemokakene mesin-mesin kaya ''abacus'' (sempoa), ''Pascaline'', ''Arithometer'', lan mesin [[analitik]] iku kang njalari anané komputer kaya saiki.&lt;ref name=&quot;buku1&quot;/&gt;
{{terjemah|Indonésia}}
[[Gambar:Personal computer, exploded 4.svg|left|thumb|300px|Bagean-pérangan Komputer Personal.&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;1: [[Monitor]]&lt;br /&gt;
2: [[Papan induk]]&lt;br /&gt;
3: [[Pemroses]]&lt;br /&gt;
4: Slot [[ATA]]&lt;br /&gt;
5: [[Memori Akses Acak (MAA)]] &lt;br /&gt;
6: [[PCI|Slot PCI]]&lt;br /&gt;
7: [[Catu Daya]]&lt;br /&gt;
8: [[Optical Storage|Pamuteran cakram optik]]&lt;br /&gt;
9: [[Cakram Padhet]]&lt;br /&gt;
10: [[Papan Tutul]]&lt;br /&gt;
11: [[Tetikus]]&lt;/small&gt;]]
{{clear}}
== Jinis Komputer ==
* [[komputer analog]]
* [[komputer pulsa]]
* [[mikrokomputer]]
** [[komputer omah]] (''home computer'')
** [[komputer pribadi (PC)]]
** [[server]]
* [[minikomputer]]
* [[komputer rangka utama]] (''mainframe computer'')
* [[superkomputer]]

== Uga delengen ==
{{clear}}
* [[Piranti alus]]
* [[Piranti kasar]]
* [[Ngèlmu komputer]]
* [[Komputer ing carita rekan]]
* [[Laptop]]
* [[Desktop]]
* [[Tablet PC]]

== Rujukan ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.total.or.id Kamus Komputer lan Istilah Teknologi informasi]{{Pranala mati|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Kategori:Komputer]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>9ypqrvpb73c6cmb1rbme5z7uttcfzvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kapuloan Cook</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19795</id>
    <revision>
      <id>1746673</id>
      <parentid>1630930</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T12:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2250" sha1="42n8wlfmfmjfwnieb1ygbtj8svpkw3s" xml:space="preserve">{|{| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float: right; width: 300px; clear: both; margin: 0.5em 0 1em 1em; border-style: solid; border: 1px solid #7f7f7f; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''Cook Islands'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;
|-
| style=&quot;background: #ffffff;&quot; align=center colspan=2 |
{| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0
| width=140 align=center | [[Gambar:Flag of the Cook Islands.svg|125px|Gendéra Kapuloan Cook]]
| width=140 align=center | 
|-
| width=140 align=center valign=top | (Gendéra&lt;br /&gt;Kapuloan Cook)
| width=140 align=center valign=top | (Lambang&lt;br /&gt;Kapuloan Cook)
|}
|- style=&quot;border-top: 2px solid gray;&quot;
| '''[[Basa resmi]]'''
| [[Basa Inggris|Inggris]]
|-
| '''[[Kutha krajan]]'''
| [[Avarua]]
|-
| '''[[Kepala nagara]]'''
| [[Elizabeth II saka Karajan Manunggal|Ratu Elizabeth II]]
|-
| '''[[Gubernur Jenderal]]'''
| [[Frederick Goodwin|Sir Frederick Goodwin KBE]]
|-
| '''[[Nayakotama Kapuloan Cook|Nayakotama]]'''
| [[Jim Marurai]]
|-
| '''[[Wewengkon]]'''
| 240&amp;nbsp;km²
|-
| '''[[Padunung]]''' (perk. [[2006]])
| 21.388
|-
| '''Didegaké'''
| [[4 Agustus]] [[1965]]
|-
| '''[[Lagu kabangsan]]'''
| [[Te Atua Mou E]]
|-
| '''[[Mata uang]]'''
| [[Dolar Selandia Baru]] (NZD)
|-
| '''[[Zona wektu]]'''
| [[UTC]] -10
|-
| '''[[Kode tilpun]]'''
| 682
|-
| '''[[TLD]]'''
|.ck
|}

'''Kapuloan Cook''' iku sawijiné papréntahan-dhéwé parlementer dhémokrasi sajeroning [[Nagara asosiasi|asosiasi bébas]] karo [[Niu Selan]]. Kalimolas pulo ing kidul [[Samodra Pasifik]] iki ndarbèni jembar wewengkon 220&amp;nbsp;km². Kutha krajané yaiku [[Avarua]] kang dumunung ing [[Rarotonga]], pulo gedhé dhéwé. Sèktor [[Pariwisata]] nyetir [[ékonomi]] pulo iki minangka indhustri nomer siji, adoh sadhuwuré sèktor perbankan, mutiara, kalautan lan ekspor woh-wohan. Jinis seni populèr pulo ini yaiku [[tivaivai]], sarupa karo [[quilt]].

== Pranala njaba ==
* [http://www.cook-islands.gov.ck/ Situs resmi]
* [http://www.cook-islands.com/ Situs resmi badan pariwisata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511163412/http://www.cook-islands.com/ |date=2008-05-11 }}

{{Niu Selan}}

[[Kategori:Kapuloan Cook]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>42n8wlfmfmjfwnieb1ygbtj8svpkw3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katwijk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23287</id>
    <revision>
      <id>1746690</id>
      <parentid>1653214</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T23:29:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5584" sha1="guiiy5mem416c7qb49q33spiespq2me" xml:space="preserve">{| border=1 cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; width=&quot;300px&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;'''Gemeente {{PAGENAME}}'''&lt;/span&gt;
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2|
{|
|-
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|[[Gambar:Village flag of Katwijk (ZH) 1970.svg|132px]]
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|[[Gambar:Coat_of_arms_of_Katwijk_(municipality).svg|90px]]
|-
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|&lt;small&gt;Gendéra {{PAGENAME}}&lt;/small&gt;
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|&lt;small&gt;Lambang {{PAGENAME}}&lt;/small&gt;
|}
|-
|align=center colspan=2| &lt;br /&gt;[[Gambar:Locatie_Katwijk.png|240px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{PAGENAME}} ing Walanda&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Katrangan cekak
|-style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| [[Provinsi ing Walanda|Provinsi]]: || [[Zuid-Holland]]
|-style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| Jembar: || 31,06 [[kilomèter pasagi|km²]]
|-style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| [[Padunung]]: || 61.371 jiwa &lt;small&gt;(31 Mèi 2009)&lt;/small&gt;
|-style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| Situs wèb resmi: || http://www.{{PAGENAME}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170427054444/https://api/ |date=2017-04-27 }}.nl
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Pulitik
|-style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| ''Burgemeester'' (Walikutha): || drs. Jos Wienen
|}

'''Katwijk''' iku ''[[gemeente]]'' ing provinsi [[Zuid-Holland]], [[Walanda]]. Dunungé ana sakuloning Walanda ing pasisir [[Sagara Lor]]. Kutha utawa ''gemeente'' iki kang ndunungi  61.292 jiwa. ''Gemeente'' iki ambané 31,06&amp;nbsp;km² lan saka iki kurang luwih 6,41&amp;nbsp;km² iku banyu. Kutha iki wewatesan karo [[Noordwijk (Zuid-Holland)|Noordwijk]], [[Teylingen]], [[Oegstgeest]], [[Leiden]], lan [[Wassenaar]]. Ing tanggal  [[1 Januari]] [[2006]], Rijnsburg lan Valkenburg digabung marang Katwijk.

Katwijk iku dunungé kurang luwih 16&amp;nbsp;km saloring [[Den Haag]] lan 6&amp;nbsp;km sakuloning [[Leiden]]. Katwijk iku kutha pasisir kang kerep dianggo plesiran lan siji tilas désa warigaluh. Katwijk iku uga iku papan sungabé kali Rijn mili menyang sagara.

== Punjer populasi ==
Katwijk iku dadi punjer populasi kang kapacak ing ngisor iki (cacahé kang ndunungi miturut kaanan tanggal 1 Januari 2005):

* Katwijk aan den Rijn tegesé &quot;Katwijk ing Kali Rijn&quot; (5.916 jiwa)
* Katwijk aan Zee tegesé &quot;Kawijk ing Sagara&quot; (22.405 jiwa)
* Hoornes-Rijnsoever (13.845 jiwa)
* Rijnsburg (15.450 jiwa)
* Valkenburg (3.904 jiwa)

Désa warigaluh Katwijk aan Zee lan désa tani Katwijk aan den Rijn iku mbiyèn rong papan kang séjé. Balé kutha iku dunungé ana ing Katwijk aan de Rijn, cedhak karo watesé Katwijk aan Zee. Hoornes-Rijnsoever iku dunungé saloring Katwijk aan Zee. Sawétaning  Katwijk aan de Rijn yaiku Rijnsburg lan sakiduling yaiku Valkenburg. Komunitas-komunitas iki saiki wis tuwuh dadi siji: Katwijk. Mliginé Katwijk aan Zee iku nduwé karakter dhéwé, budaya séjé. Ing kéné, siji dialèk basa Walanda lawas isih diwicarakaké lan diarani ''Strand-Hollands'' utawa &quot;basa Walanda pasisiran&quot;.

== Sajarah ==
Katwijk iku papané ana ing pasisir Sagara Lor, ing sungabing kali Rijn Tuwa. Ing jaman prasajarah, suku Jermanik Catten urip ing kéné. Jeneng Katwijk iku asalé saka jeneng Catten iki lan ''wijk'' kang tegesé &quot;kampung&quot; utawa &quot;désa&quot;. Nalika jaman Romawi, kali Rijn iku wates lor Kakaisaran [[Romawi]] lan ing Katwijk ana kutha Romawi kang diarani ''Lugdunum Batavorum''. Kutha iki diwangun nalika jumenengé Kaisar Claudius (41-54). Kutha iki kerep digandhèngaké karo kutha [[Leiden]] kang dunungé ana sisih wétan, nanging sajatiné papané ana ing Katwijk. Ing taun 1520 ana siji markas bala Romawi kang tinemu ing Katwijk lan diarani ''Brittenburg''. Nanging markas iki kelelep ing sagara ing abad kaping 18.

Jeneng Katwijk dhéwé kapisan ditulis ing taun 1231 minangka ''Catwijck''.

Nalika [[Perang Donya II]], mayoritas gedhong ing Katwijk aan Zee digempur Wadya Bala [[Nazi Jerman]] supaya bisa ngedegaké &quot;Tembok Atlantik&quot;. Ing tlatah Katwijk, saya manèh sisih kidul saantarané wukir-wukir wedhi isih akèh bunker-bunker PD II. Bulevar ing Katwijk iku dibangun sawisé PD II.

== Transportasi umum ==
Katwijk ora nduwé stasiun [[sepur]]. Stasiun kang cedhak dhéwé iku ana ing Voorhout lan Leiden. Katwijk iku nduwé konèksi bus karo Voorhout, Leiden, Den Haag, Haarlem, Nieuw Vennep lan Zoetermeer. Jalur RijnGouweLijn iku rencana anyar kanggo nggandhèngaké Katwijk karo Gouda mawa sarana rèl sepur.

== Putra kutha ==
* [[Dirk Kuijt]], juru main sépak bola Walanda

== Atraksi turis ==
Katwijk iku papan padusan [[sagara]], dadi nalika mangsa panas akèh wisatawan ngamanca, lumrahé saka Jerman kang padha teka. Mulané akèh hotèl ing Katwijk. Saliyané pasisir, ing Katwijk uga ana sawatara [[musiyum]] lan [[gréja]] lawas. Musiyum-muséumé antarané yaiku Musiyum Nelayan Katwijk, Musiyum Spinoza lan Space Expo, muséumé ESA. Banjur uga ana musiyum lokomotif kukus cedhak ing tlaga Valkenburg.

== Liya-liya ==
Ing Katwijk wiwit taun 1967 ana pabrik [[Lunpia Semarang|lumpia]] kang gedhé dhéwé sa-Éropah.

== Gladri ==
&lt;gallery&gt;
Gambar:Katwijk, kerk 2007-03-25 17.59.JPG|''Witte Kerk'' utawa Gréja Putih, St. Andreas
Gambar:Vuurbaakplein_Katwijk.jpg|''Vuurbaak'' utawa menara ''mercu suar'' (ing sisih tengen)
&lt;/gallery&gt;

== Pranala njaba ==
* {{nl}} [http://www.{{PAGENAME}}.nl Situs wèb resmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314171344/http://www.api.nl/ |date=2008-03-14 }}

{{GemeentenZuid-Holland}}

[[Kategori:Gemeente ing Walanda]]</text>
      <sha1>guiiy5mem416c7qb49q33spiespq2me</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Korendijk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23288</id>
    <revision>
      <id>1746706</id>
      <parentid>1573348</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2172" sha1="p1mexsj5u8zdcpde32gp6snn7bu7ojq" xml:space="preserve">{| border=1 cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; width=&quot;300px&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;'''Gemeente Korendijk'''&lt;/span&gt;
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2|
{|
|-
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|[[Image:Flag_of_Korendijk.svg|132px]]
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|
|-
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|&lt;small&gt;Gendéra Korendijk&lt;/small&gt;
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|&lt;small&gt;Lambang Korendijk&lt;/small&gt;
|}
|-
|align=center colspan=2| &lt;br&gt;[[Image:LocatieKorendijk.png|240px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{PAGENAME}} ing Walanda&lt;/div&gt;&lt;br&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Katrangan cekak
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| [[Provinsi ing Walanda|Provinsi]]: || [[Zuid-Holland]]
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| Jembar: || 100,48 [[kilomèter pasagi|km²]]
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| [[Padunung]]: || 10.918 &lt;small&gt;(1 November 2007)&lt;/small&gt;
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| Situs wèb resmi: || http://www.Korendijk.nl
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Pulitik
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| ''Burgemeester'' (Walikutha): || Reinie Melissant-Briene
|}

'''Korendijk''' iku ''[[gemeente]]'' ing [[provinsi]] [[Holland Kidul|''Zuid-Holland'' utawa Holland Kidul]], [[Walanda]]. Tlatah iki katata saka rong pérangan: dharatan lan pulo [[Tiengemeten]].

==Latar wuri==
Provinsi Holland Kidul sing papané ana ing kuloné Walanda iku provinsi ing Walanda kanthi cacahé sing ndunungi gedhé dhéwé. Provinsi iki ing taun 2008 dipérang dadi 86 ''gemeente''. Ing Walanda ''gemeente'' iku pérangan administratif sangisoring provinsi. Dadi provinsi iku antara nagara lan ''gemeente''.

Jaman mbiyèn kabèh panggonan iku uga ''gemeente'' ing Walanda. Saka désa cilik nganti kutha krajan. Nanging saiki wis ora mangkono manèh. Akèh panggonan sing digabung dadi siji supaya olèh ''gemeente'' sing ukurané sedheng.
 
==Pranala njaba==
*{{nl}} [http://www.{{PAGENAME}}.nl Situs wèb resmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314171344/http://www.api.nl/ |date=2008-03-14 }}

{{GemeentenZuid-Holland}}

[[Kategori:Gemeente ing Walanda]]</text>
      <sha1>p1mexsj5u8zdcpde32gp6snn7bu7ojq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krimpen aan den IJssel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23289</id>
    <revision>
      <id>1746707</id>
      <parentid>1653296</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T06:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2264" sha1="bk5rw6x9p86nf0dcilw0u26tuif4qnv" xml:space="preserve">{| border=1 cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; width=&quot;300px&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;'''Gemeente {{PAGENAME}}'''&lt;/span&gt;
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2|
{|
|-
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|[[Image:Vlag_krimpen_aan_den_ijssel.gif|120px]]
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|[[Image:Wapen_Krimpen_aan_den_IJssel.svg|90px]]
|-
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|&lt;small&gt;Gendéra {{PAGENAME}}&lt;/small&gt;
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;|&lt;small&gt;Lambang {{PAGENAME}}&lt;/small&gt;
|}
|-
|align=center colspan=2| &lt;br&gt;[[Image:Locatie{{PAGENAME}}.png|240px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{PAGENAME}} ing Walanda&lt;/div&gt;&lt;br&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Katrangan cekak
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| [[Provinsi ing Walanda|Provinsi]]: || [[Zuid-Holland]]
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| Jembar: || 8,93 [[kilomèter pasagi|km²]]
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| [[Padunung]]: || 28.849 &lt;small&gt;(1 November 2007)&lt;/small&gt;
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| Situs wèb resmi: || http://www.{{PAGENAME}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170427054444/https://api/ |date=2017-04-27 }}.nl
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Pulitik
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| ''Burgemeester'' (Walikutha): || M.J.D. Jansen
|}

'''Krimpen aan den IJssel''' iku ''[[gemeente]]'' ing [[provinsi]] [[Holland Kidul|''Zuid-Holland'' utawa Holland Kidul]], [[Walanda]].

==Latar wuri==
Provinsi Holland Kidul sing papané ana ing kuloné Walanda iku provinsi ing Walanda kanthi cacahé sing ndunungi gedhé dhéwé. Provinsi iki ing taun 2008 dipérang dadi 86 ''gemeente''. Ing Walanda ''gemeente'' iku pérangan administratif sangisoring provinsi. Dadi provinsi iku antara nagara lan ''gemeente''.

Jaman mbiyèn kabèh panggonan iku uga ''gemeente'' ing Walanda. Saka désa cilik nganti kutha krajan. Nanging saiki wis ora mangkono manèh. Akèh panggonan sing digabung dadi siji supaya olèh ''gemeente'' sing ukurané sedheng.
 
==Pranala njaba==
*{{nl}} [http://www.{{PAGENAME}}.nl Situs wèb resmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314171344/http://www.api.nl/ |date=2008-03-14 }}

{{GemeentenZuid-Holland}}

[[Kategori:Gemeente ing Walanda]]</text>
      <sha1>bk5rw6x9p86nf0dcilw0u26tuif4qnv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wong Sundha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24632</id>
    <revision>
      <id>1746702</id>
      <parentid>1736694</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20293-97</username>
        <id>71958</id>
      </contributor>
      <origin>1746702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4081" sha1="2xllsqhtdogdpw4rdp2p1swabq70ww4" xml:space="preserve">{{Ethnic group
| group      = Wong Sundha&lt;br /&gt;''Urang Sunda''
| image      = 
| image_caption = 
| poptime = ± 42 yuta (cacah jiwa [[2020]])
| popplace= [[Jawa Kulon]]: 31&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Banten]]: 6,7&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Jakarta]]: 1,4&amp;nbsp;yuta
| langs  = [[Basa Sundha|Sundha]], [[Basa Indonésia|Indonésia]]
| rels  = [[Islam]] (mayoritas), [[Kristen]], [[Hindhu]], [[Buda]], ''[[Sunda Wiwitan]]''
| related    = [[Wong Jawa]], [[Betawi]]
}}

'''Wong Sundha''' ([[Basa Sundha]] ''Urang Sunda'') iku bebrayan ing [[Pulo Jawa]] pérangan kulon. Wong Sundha rada mèmper [[wong Jawa]] budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik.

Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku [[basa Sundha]].

== Asal usul ==
=== Teori migrasi ===
Wong Sundha iku asalé saka Austronésia lan diyakini asalé saka [[Taiwan]]. Wong-wong mau migrasi ngliwati [[Filipina]] lan tekan Jawa antara taun 1.500 SM lan 1.000 SM.&lt;ref&gt;Taylor (2003), p. 7.&lt;/ref&gt; Nanging, ana uga hipotesis sing mbantah manawa leluhur Austronésia saka wong Sundha kontemporer asale saka Sundaland, semenanjung gedhe sing tenggelam sing saiki mbentuk [[Sagara Jawa]], [[Selat Melaka]] lan Sunda lan pulo-pulo ing antarane.&lt;ref name=&quot;Oppenheimer1998&quot;&gt;{{cite book | title=Eden in the east: the drowned continent| last=Oppenheimer| first=Stephen | author-link=Stephen Oppenheimer| year=1998| publisher=Weidenfeld &amp; Nicolson| location=London | isbn=0-297-81816-3}}&lt;/ref&gt; Miturut panliten genetik anyar, wong Sundha, bebarengan karo [[wong Jawa]] lan [[wong Bali|Bali]], nduweni campuran sing signifikan saka leluhur [[Kulawarga basa Austroasiatika|Austroasia]] lan [[Kulawarga basa Austronésia|Austronésia]].&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pemetaan Genetika Manusia Indonesia | work = Kompas.com | url = http://assets.kompas.com/data/photo/2015/10/12/1113035menyusuri-jejak-leluhur780x390.JPG | language = id }}&lt;/ref&gt;

=== Mitos asal-usul ===
Kapercayan ''[[Sundha Wiwitan]]'' ngandhut asal-usul mitos Sundha; Sang Hyang Kersa, dewa paling dhuwur ing kapercayan Sunda kuna, nyiptakake pitung [[Bathara Guru|bathara]] (dewa) ing ''Sasaka Pusaka Buana'' (Papan Suci ing Bumi). Batara sing paling tuwa jenenge Batara Cikal lan dianggep minangka leluhure wong Kanekes. Enem dewa liyane nguwasani maneka warna lokasi ing tanah Sunda ing [[Jawa Kulon]]. Legenda Sangkuriang ing basa Sunda ngemot kenangan babagan tlaga prasejarah kuna ing lembah Bandung, sing nuduhake yen wong Sunda wis manggoni wilayah kasebut wiwit jaman [[Mesolitikum]], paling ora 20.000 taun kepungkur.{{cn|date=Januari 2024}} Paribasan lan legenda Sundha liyane sing populer nyebutake babagan digawene dataran tinggi Parahyangan (Priangan), jantung alam Sundha; &quot;Nalika para hyang (para dewa) mesem, tanah Parahyangan uga digawe&quot;. Legenda iki nuduhake yen dataran tinggi Parahyangan minangka papan dolanan utawa papan dununge para dewa, uga nuduhake kaendahan alame.

==Basa==
Umume, [[:su:Urang Sunda|wong Sundha]] nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.

== Uga delengen ==
* [[Basa Sundha]]

== Pranala njaba ==
* [http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ Gamelan Sunda di Pittsburgh University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319100909/http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ |date=2008-03-19 }}

[[Kategori:Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Indonésia|Sundha]]


{{stub}}</text>
      <sha1>2xllsqhtdogdpw4rdp2p1swabq70ww4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746703</id>
      <parentid>1746702</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20293-97</username>
        <id>71958</id>
      </contributor>
      <origin>1746703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4082" sha1="58el42bgithm01kmh3ynz1d6ug3ro9g" xml:space="preserve">{{Ethnic group
| group      = Wong Sundha&lt;br /&gt;''Urang Sunda''
| image      = 
| image_caption = 
| poptime = ± 42 yuta (cacah jiwa [[2020]])
| popplace= [[Jawa Kulon]]: 31&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Banten]]: 6,7&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Jakarta]]: 1,4&amp;nbsp;yuta
| langs  = [[Basa Sundha|Sundha]], [[Basa Indonésia|Indonésia]]
| rels  = [[Islam]] (mayoritas), [[Kristen]], [[Hindhu]], [[Buda]], ''[[Sundha Wiwitan]]''
| related    = [[Wong Jawa]], [[Betawi]]
}}

'''Wong Sundha''' ([[Basa Sundha]] ''Urang Sunda'') iku bebrayan ing [[Pulo Jawa]] pérangan kulon. Wong Sundha rada mèmper [[wong Jawa]] budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik.

Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku [[basa Sundha]].

== Asal usul ==
=== Teori migrasi ===
Wong Sundha iku asalé saka Austronésia lan diyakini asalé saka [[Taiwan]]. Wong-wong mau migrasi ngliwati [[Filipina]] lan tekan Jawa antara taun 1.500 SM lan 1.000 SM.&lt;ref&gt;Taylor (2003), p. 7.&lt;/ref&gt; Nanging, ana uga hipotesis sing mbantah manawa leluhur Austronésia saka wong Sundha kontemporer asale saka Sundaland, semenanjung gedhe sing tenggelam sing saiki mbentuk [[Sagara Jawa]], [[Selat Melaka]] lan Sunda lan pulo-pulo ing antarane.&lt;ref name=&quot;Oppenheimer1998&quot;&gt;{{cite book | title=Eden in the east: the drowned continent| last=Oppenheimer| first=Stephen | author-link=Stephen Oppenheimer| year=1998| publisher=Weidenfeld &amp; Nicolson| location=London | isbn=0-297-81816-3}}&lt;/ref&gt; Miturut panliten genetik anyar, wong Sundha, bebarengan karo [[wong Jawa]] lan [[wong Bali|Bali]], nduweni campuran sing signifikan saka leluhur [[Kulawarga basa Austroasiatika|Austroasia]] lan [[Kulawarga basa Austronésia|Austronésia]].&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pemetaan Genetika Manusia Indonesia | work = Kompas.com | url = http://assets.kompas.com/data/photo/2015/10/12/1113035menyusuri-jejak-leluhur780x390.JPG | language = id }}&lt;/ref&gt;

=== Mitos asal-usul ===
Kapercayan ''[[Sundha Wiwitan]]'' ngandhut asal-usul mitos Sundha; Sang Hyang Kersa, dewa paling dhuwur ing kapercayan Sunda kuna, nyiptakake pitung [[Bathara Guru|bathara]] (dewa) ing ''Sasaka Pusaka Buana'' (Papan Suci ing Bumi). Batara sing paling tuwa jenenge Batara Cikal lan dianggep minangka leluhure wong Kanekes. Enem dewa liyane nguwasani maneka warna lokasi ing tanah Sunda ing [[Jawa Kulon]]. Legenda Sangkuriang ing basa Sunda ngemot kenangan babagan tlaga prasejarah kuna ing lembah Bandung, sing nuduhake yen wong Sunda wis manggoni wilayah kasebut wiwit jaman [[Mesolitikum]], paling ora 20.000 taun kepungkur.{{cn|date=Januari 2024}} Paribasan lan legenda Sundha liyane sing populer nyebutake babagan digawene dataran tinggi Parahyangan (Priangan), jantung alam Sundha; &quot;Nalika para hyang (para dewa) mesem, tanah Parahyangan uga digawe&quot;. Legenda iki nuduhake yen dataran tinggi Parahyangan minangka papan dolanan utawa papan dununge para dewa, uga nuduhake kaendahan alame.

==Basa==
Umume, [[:su:Urang Sunda|wong Sundha]] nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.

== Uga delengen ==
* [[Basa Sundha]]

== Pranala njaba ==
* [http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ Gamelan Sunda di Pittsburgh University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319100909/http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ |date=2008-03-19 }}

[[Kategori:Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Indonésia|Sundha]]


{{stub}}</text>
      <sha1>58el42bgithm01kmh3ynz1d6ug3ro9g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746704</id>
      <parentid>1746703</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20293-97</username>
        <id>71958</id>
      </contributor>
      <origin>1746704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4115" sha1="f4taerphy1bdyid6jrefrj8l6fuk3k0" xml:space="preserve">{{Ethnic group
| group      = Wong Sundha&lt;br /&gt;''Urang Sunda''
| image      = 
| image_caption = 
| poptime = ± 42 yuta (cacah jiwa [[2020]])
| popplace= [[Jawa Kulon]]: 31&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Banten]]: 6,7&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Jakarta]]: 1,4&amp;nbsp;yuta
| langs  = [[Basa Sundha|Sundha]], [[Basa Indonésia|Indonésia]]
| rels  = [[Islam]] (mayoritas), [[Kristen]], [[Hindhu]], [[Buda]], ''[[Sundha Wiwitan]]''
| related    = [[Wong Jawa]], [[Betawi]]
}}

'''Wong Sundha''' ([[Basa Sundha]] ''Urang Sunda'') iku bebrayan ing [[Pulo Jawa]] pérangan kulon. Wong Sundha rada mèmper [[wong Jawa]] budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik.

Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku [[basa Sundha]].

== Asal usul ==
=== Teori migrasi ===
Wong Sundha iku asalé saka Austronésia lan diyakini asalé saka [[Taiwan]]. Wong-wong mau migrasi ngliwati [[Filipina]] lan tekan Jawa antara taun 1.500 SM lan 1.000 SM.&lt;ref&gt;Taylor (2003), p. 7.&lt;/ref&gt; Nanging, ana uga hipotesis sing mbantah manawa leluhur Austronésia saka wong Sundha kontemporer asale saka Sundaland, semenanjung gedhe sing tenggelam sing saiki mbentuk [[Sagara Jawa]], [[Selat Melaka]] lan Sunda lan pulo-pulo ing antarane.&lt;ref name=&quot;Oppenheimer1998&quot;&gt;{{cite book | title=Eden in the east: the drowned continent| last=Oppenheimer| first=Stephen | author-link=Stephen Oppenheimer| year=1998| publisher=Weidenfeld &amp; Nicolson| location=London | isbn=0-297-81816-3}}&lt;/ref&gt; Miturut panliten genetik anyar, wong Sundha, bebarengan karo [[wong Jawa]] lan [[wong Bali|Bali]], nduweni campuran sing signifikan saka leluhur [[Kulawarga basa Austroasiatika|Austroasia]] lan [[Kulawarga basa Austronésia|Austronésia]].&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pemetaan Genetika Manusia Indonesia | work = Kompas.com | url = http://assets.kompas.com/data/photo/2015/10/12/1113035menyusuri-jejak-leluhur780x390.JPG | language = id }}&lt;/ref&gt;

=== Mitos asal-usul ===
Kapercayan ''[[Sundha Wiwitan]]'' ngandhut asal-usul mitos Sundha; Sang Hyang Kersa, dewa paling dhuwur ing kapercayan Sunda kuna, nyiptakake pitung [[Bathara Guru|bathara]] (dewa) ing ''Sasaka Pusaka Buana'' (Papan Suci ing Bumi). Batara sing paling tuwa jenenge Batara Cikal lan dianggep minangka leluhure wong Kanekes. Enem dewa liyane nguwasani maneka warna lokasi ing tanah Sunda ing [[Jawa Kulon]]. Legenda Sangkuriang ing basa Sunda ngemot kenangan babagan tlaga prasejarah kuna ing lembah Bandung, sing nuduhake yen wong Sunda wis manggoni wilayah kasebut wiwit jaman [[Mesolitikum]], paling ora 20.000 taun kepungkur.{{cn|date=Januari 2024}} Paribasan lan legenda Sundha liyane sing populer nyebutake babagan digawene dataran tinggi Parahyangan (Priangan), jantung alam Sundha; &quot;Nalika para hyang (para dewa) mesem, tanah Parahyangan uga digawe&quot;. Legenda iki nuduhake yen dataran tinggi Parahyangan minangka papan dolanan utawa papan dununge para dewa, uga nuduhake kaendahan alame.

==Basa==
Umume, [[:su:Urang Sunda|wong Sundha]] nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.

== Uga delengen ==
* [[Basa Sundha]]

== Cathetan suku ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ Gamelan Sunda di Pittsburgh University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319100909/http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ |date=2008-03-19 }}

[[Kategori:Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Indonésia|Sundha]]


{{stub}}</text>
      <sha1>f4taerphy1bdyid6jrefrj8l6fuk3k0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746705</id>
      <parentid>1746704</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20293-97</username>
        <id>71958</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pranala njaba */</comment>
      <origin>1746705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4206" sha1="btmxvv1kquwr8d01klpwbtiycb4viko" xml:space="preserve">{{Ethnic group
| group      = Wong Sundha&lt;br /&gt;''Urang Sunda''
| image      = 
| image_caption = 
| poptime = ± 42 yuta (cacah jiwa [[2020]])
| popplace= [[Jawa Kulon]]: 31&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Banten]]: 6,7&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Jakarta]]: 1,4&amp;nbsp;yuta
| langs  = [[Basa Sundha|Sundha]], [[Basa Indonésia|Indonésia]]
| rels  = [[Islam]] (mayoritas), [[Kristen]], [[Hindhu]], [[Buda]], ''[[Sundha Wiwitan]]''
| related    = [[Wong Jawa]], [[Betawi]]
}}

'''Wong Sundha''' ([[Basa Sundha]] ''Urang Sunda'') iku bebrayan ing [[Pulo Jawa]] pérangan kulon. Wong Sundha rada mèmper [[wong Jawa]] budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik.

Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku [[basa Sundha]].

== Asal usul ==
=== Teori migrasi ===
Wong Sundha iku asalé saka Austronésia lan diyakini asalé saka [[Taiwan]]. Wong-wong mau migrasi ngliwati [[Filipina]] lan tekan Jawa antara taun 1.500 SM lan 1.000 SM.&lt;ref&gt;Taylor (2003), p. 7.&lt;/ref&gt; Nanging, ana uga hipotesis sing mbantah manawa leluhur Austronésia saka wong Sundha kontemporer asale saka Sundaland, semenanjung gedhe sing tenggelam sing saiki mbentuk [[Sagara Jawa]], [[Selat Melaka]] lan Sunda lan pulo-pulo ing antarane.&lt;ref name=&quot;Oppenheimer1998&quot;&gt;{{cite book | title=Eden in the east: the drowned continent| last=Oppenheimer| first=Stephen | author-link=Stephen Oppenheimer| year=1998| publisher=Weidenfeld &amp; Nicolson| location=London | isbn=0-297-81816-3}}&lt;/ref&gt; Miturut panliten genetik anyar, wong Sundha, bebarengan karo [[wong Jawa]] lan [[wong Bali|Bali]], nduweni campuran sing signifikan saka leluhur [[Kulawarga basa Austroasiatika|Austroasia]] lan [[Kulawarga basa Austronésia|Austronésia]].&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pemetaan Genetika Manusia Indonesia | work = Kompas.com | url = http://assets.kompas.com/data/photo/2015/10/12/1113035menyusuri-jejak-leluhur780x390.JPG | language = id }}&lt;/ref&gt;

=== Mitos asal-usul ===
Kapercayan ''[[Sundha Wiwitan]]'' ngandhut asal-usul mitos Sundha; Sang Hyang Kersa, dewa paling dhuwur ing kapercayan Sunda kuna, nyiptakake pitung [[Bathara Guru|bathara]] (dewa) ing ''Sasaka Pusaka Buana'' (Papan Suci ing Bumi). Batara sing paling tuwa jenenge Batara Cikal lan dianggep minangka leluhure wong Kanekes. Enem dewa liyane nguwasani maneka warna lokasi ing tanah Sunda ing [[Jawa Kulon]]. Legenda Sangkuriang ing basa Sunda ngemot kenangan babagan tlaga prasejarah kuna ing lembah Bandung, sing nuduhake yen wong Sunda wis manggoni wilayah kasebut wiwit jaman [[Mesolitikum]], paling ora 20.000 taun kepungkur.{{cn|date=Januari 2024}} Paribasan lan legenda Sundha liyane sing populer nyebutake babagan digawene dataran tinggi Parahyangan (Priangan), jantung alam Sundha; &quot;Nalika para hyang (para dewa) mesem, tanah Parahyangan uga digawe&quot;. Legenda iki nuduhake yen dataran tinggi Parahyangan minangka papan dolanan utawa papan dununge para dewa, uga nuduhake kaendahan alame.

==Basa==
Umume, [[:su:Urang Sunda|wong Sundha]] nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.

== Uga delengen ==
* [[Basa Sundha]]

== Cathetan suku ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ Gamelan Sunda di Pittsburgh University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319100909/http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ |date=2008-03-19 }}

[[Kategori:Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Indonésia|Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Malaysia|Sundha]]

{{Featured article}}
{{Authority control}}
{{stub}}</text>
      <sha1>btmxvv1kquwr8d01klpwbtiycb4viko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746718</id>
      <parentid>1746705</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T09:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20323-84</username>
        <id>71962</id>
      </contributor>
      <origin>1746718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5065" sha1="fz57s4peenr5sl6kub5gwrw6ha3aoi6" xml:space="preserve">{{Ethnic group
| group      = Wong Sundha&lt;br /&gt;''Urang Sunda''
| image      = 
| image_caption = 
| poptime = ± 42 yuta (cacah jiwa [[2020]])
| popplace= [[Jawa Kulon]]: 31&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Banten]]: 6,7&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Jakarta]]: 1,4&amp;nbsp;yuta
| langs  = [[Basa Sundha|Sundha]], [[Basa Indonésia|Indonésia]]
| rels  = [[Islam]] (mayoritas), [[Kristen]], [[Hindhu]], [[Buda]], ''[[Sundha Wiwitan]]''
| related    = [[Wong Jawa]], [[Betawi]]
}}

'''Wong Sundha''' ([[Basa Sundha]] ''Urang Sunda'') iku bebrayan ing [[Pulo Jawa]] pérangan kulon. Wong Sundha rada mèmper [[wong Jawa]] budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik.

Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku [[basa Sundha]].

Identitas sing nyawijikake wong Sundha yaiku basa lan budayane. Wong Sundha dikenal amarga sipate sing optimis, ramah, sopan, ceria lan ora sombong.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.balitouring.com/culture/sunda.htm |title=Sundanese Culture |access-date=2 April 2026 |archive-date=29 Sèptèmber 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929025518/http://www.balitouring.com/culture/sunda.htm }}&lt;/ref&gt; Wong Portugis nyatakake ing Suma Oriental yen wong Sundha iku jujur ​​lan wani. Wong Sundha uga minangka kelompok etnis pisanan sing duwe hubungan diplomatik sing padha karo negara liya. Sang Hyang Surawisesa utawa Raja Samian iku raja pisanan ing [[Nusantara]] sing duwé hubungan diplomatik karo bangsa liya ing abad kaping 15 karo Portugis ing [[Melaka]], [[Malaysia]]. Asil diplomasiné dijlentrehake ing Prasasti Perjanjian Sunda-Portugal.

== Asal usul ==
=== Teori migrasi ===
Wong Sundha iku asalé saka Austronésia lan diyakini asalé saka [[Taiwan]]. Wong-wong mau migrasi ngliwati [[Filipina]] lan tekan Jawa antara taun 1.500 SM lan 1.000 SM.&lt;ref&gt;Taylor (2003), p. 7.&lt;/ref&gt; Nanging, ana uga hipotesis sing mbantah manawa leluhur Austronésia saka wong Sundha kontemporer asale saka Sundaland, semenanjung gedhe sing tenggelam sing saiki mbentuk [[Sagara Jawa]], [[Selat Melaka]] lan Sunda lan pulo-pulo ing antarane.&lt;ref name=&quot;Oppenheimer1998&quot;&gt;{{cite book | title=Eden in the east: the drowned continent| last=Oppenheimer| first=Stephen | author-link=Stephen Oppenheimer| year=1998| publisher=Weidenfeld &amp; Nicolson| location=London | isbn=0-297-81816-3}}&lt;/ref&gt; Miturut panliten genetik anyar, wong Sundha, bebarengan karo [[wong Jawa]] lan [[wong Bali|Bali]], nduweni campuran sing signifikan saka leluhur [[Kulawarga basa Austroasiatika|Austroasia]] lan [[Kulawarga basa Austronésia|Austronésia]].&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pemetaan Genetika Manusia Indonesia | work = Kompas.com | url = http://assets.kompas.com/data/photo/2015/10/12/1113035menyusuri-jejak-leluhur780x390.JPG | language = id }}&lt;/ref&gt;

=== Mitos asal-usul ===
Kapercayan ''[[Sundha Wiwitan]]'' ngandhut asal-usul mitos Sundha; Sang Hyang Kersa, dewa paling dhuwur ing kapercayan Sunda kuna, nyiptakake pitung [[Bathara Guru|bathara]] (dewa) ing ''Sasaka Pusaka Buana'' (Papan Suci ing Bumi). Batara sing paling tuwa jenenge Batara Cikal lan dianggep minangka leluhure wong Kanekes. Enem dewa liyane nguwasani maneka warna lokasi ing tanah Sunda ing [[Jawa Kulon]]. Legenda Sangkuriang ing basa Sunda ngemot kenangan babagan tlaga prasejarah kuna ing lembah Bandung, sing nuduhake yen wong Sunda wis manggoni wilayah kasebut wiwit jaman [[Mesolitikum]], paling ora 20.000 taun kepungkur.{{cn|date=Januari 2024}} Paribasan lan legenda Sundha liyane sing populer nyebutake babagan digawene dataran tinggi Parahyangan (Priangan), jantung alam Sundha; &quot;Nalika para hyang (para dewa) mesem, tanah Parahyangan uga digawe&quot;. Legenda iki nuduhake yen dataran tinggi Parahyangan minangka papan dolanan utawa papan dununge para dewa, uga nuduhake kaendahan alame.

==Basa==
Umume, [[:su:Urang Sunda|wong Sundha]] nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.

== Uga delengen ==
* [[Basa Sundha]]

== Cathetan suku ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ Gamelan Sunda di Pittsburgh University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319100909/http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ |date=2008-03-19 }}

[[Kategori:Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Indonésia|Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Malaysia|Sundha]]

{{Featured article}}
{{Authority control}}
{{stub}}</text>
      <sha1>fz57s4peenr5sl6kub5gwrw6ha3aoi6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746719</id>
      <parentid>1746718</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T09:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20323-84</username>
        <id>71962</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mitos asal-usul */</comment>
      <origin>1746719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5093" sha1="3oc0y0oaknx8dde436ay89vexyhsm2m" xml:space="preserve">{{Ethnic group
| group      = Wong Sundha&lt;br /&gt;''Urang Sunda''
| image      = 
| image_caption = 
| poptime = ± 42 yuta (cacah jiwa [[2020]])
| popplace= [[Jawa Kulon]]: 31&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Banten]]: 6,7&amp;nbsp;yuta&lt;br&gt;[[Jakarta]]: 1,4&amp;nbsp;yuta
| langs  = [[Basa Sundha|Sundha]], [[Basa Indonésia|Indonésia]]
| rels  = [[Islam]] (mayoritas), [[Kristen]], [[Hindhu]], [[Buda]], ''[[Sundha Wiwitan]]''
| related    = [[Wong Jawa]], [[Betawi]]
}}

'''Wong Sundha''' ([[Basa Sundha]] ''Urang Sunda'') iku bebrayan ing [[Pulo Jawa]] pérangan kulon. Wong Sundha rada mèmper [[wong Jawa]] budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik.

Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku [[basa Sundha]].

Identitas sing nyawijikake wong Sundha yaiku basa lan budayane. Wong Sundha dikenal amarga sipate sing optimis, ramah, sopan, ceria lan ora sombong.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.balitouring.com/culture/sunda.htm |title=Sundanese Culture |access-date=2 April 2026 |archive-date=29 Sèptèmber 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929025518/http://www.balitouring.com/culture/sunda.htm }}&lt;/ref&gt; Wong Portugis nyatakake ing Suma Oriental yen wong Sundha iku jujur ​​lan wani. Wong Sundha uga minangka kelompok etnis pisanan sing duwe hubungan diplomatik sing padha karo negara liya. Sang Hyang Surawisesa utawa Raja Samian iku raja pisanan ing [[Nusantara]] sing duwé hubungan diplomatik karo bangsa liya ing abad kaping 15 karo Portugis ing [[Melaka]], [[Malaysia]]. Asil diplomasiné dijlentrehake ing Prasasti Perjanjian Sunda-Portugal.

== Asal usul ==
=== Teori migrasi ===
Wong Sundha iku asalé saka Austronésia lan diyakini asalé saka [[Taiwan]]. Wong-wong mau migrasi ngliwati [[Filipina]] lan tekan Jawa antara taun 1.500 SM lan 1.000 SM.&lt;ref&gt;Taylor (2003), p. 7.&lt;/ref&gt; Nanging, ana uga hipotesis sing mbantah manawa leluhur Austronésia saka wong Sundha kontemporer asale saka Sundaland, semenanjung gedhe sing tenggelam sing saiki mbentuk [[Sagara Jawa]], [[Selat Melaka]] lan Sunda lan pulo-pulo ing antarane.&lt;ref name=&quot;Oppenheimer1998&quot;&gt;{{cite book | title=Eden in the east: the drowned continent| last=Oppenheimer| first=Stephen | author-link=Stephen Oppenheimer| year=1998| publisher=Weidenfeld &amp; Nicolson| location=London | isbn=0-297-81816-3}}&lt;/ref&gt; Miturut panliten genetik anyar, wong Sundha, bebarengan karo [[wong Jawa]] lan [[wong Bali|Bali]], nduweni campuran sing signifikan saka leluhur [[Kulawarga basa Austroasiatika|Austroasia]] lan [[Kulawarga basa Austronésia|Austronésia]].&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pemetaan Genetika Manusia Indonesia | work = Kompas.com | url = http://assets.kompas.com/data/photo/2015/10/12/1113035menyusuri-jejak-leluhur780x390.JPG | language = id }}&lt;/ref&gt;

=== Mitos asal-usul ===
Kapercayan ''[[Sundha Wiwitan]]'' ngandhut asal-usul mitos Sundha; Sang Hyang Kersa, dewa paling dhuwur ing kapercayan Sunda kuna, nyiptakake pitung [[Bathara Guru|bathara]] (dewa) ing ''Sasaka Pusaka Buana'' (Papan Suci ing Bumi). Batara sing paling tuwa jenenge Batara Cikal lan dianggep minangka leluhure wong Kanekes. Enem dewa liyane nguwasani maneka warna lokasi ing tanah Sunda ing [[Jawa Kulon]]. Legenda Sangkuriang ing basa Sunda ngemot kenangan babagan tlaga prasejarah kuna ing lembah Bandung, sing nuduhake yen wong Sunda wis manggoni wilayah kasebut wiwit jaman [[Mesolitikum]], paling ora 20.000 taun kepungkur.{{cn|date=Januari 2024}} Paribasan lan legenda Sundha liyane sing populer nyebutake babagan digawene dataran tinggi Parahyangan (Priangan), jantung alam Sundha; &quot;Nalika para hyang (para dewa) mesem, tanah [[Kutha Parahyangan Wetan|Parahyangan]] uga digawe&quot;. Legenda iki nuduhake yen dataran tinggi Parahyangan minangka papan dolanan utawa papan dununge para dewa, uga nuduhake kaendahan alame.

==Basa==
Umume, [[:su:Urang Sunda|wong Sundha]] nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.

== Uga delengen ==
* [[Basa Sundha]]

== Cathetan suku ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
* [http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ Gamelan Sunda di Pittsburgh University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319100909/http://www.pitt.edu/~anwein/gamelan/ |date=2008-03-19 }}

[[Kategori:Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Indonésia|Sundha]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Malaysia|Sundha]]

{{Featured article}}
{{Authority control}}
{{stub}}</text>
      <sha1>3oc0y0oaknx8dde436ay89vexyhsm2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Konflik Israèl-Palèstina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33552</id>
    <revision>
      <id>1746700</id>
      <parentid>1663256</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:07:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23718" sha1="ihzbd6h9vvd3hfk7vnw1rrfpjz121y9" xml:space="preserve">[[Gambar:Cia-is-map2.png|right|thumb|200px|Israèl, Gisik Kulon, lan Lurung Gaza berada di pusat konflik Israèl-Palestina.]]
'''Konflik Israèl-Palestina''', minangka péranganing [[konflik Arab-Israèl]], iku [[konflik]] kang turun-tumurun antara bangsa [[Israèl]] lan bangsa [[Palestina]].

Konflik Israèl-Palestina iki dudusawijining konflik kang prasaja, kaya-kaya dianggep kabèh bangsa Israèl (utawa malah kabèh wong [[Yahudi]] kabangsaan Israèl) duwé siji pandulu kang padha, samono uga kabèh bangsa Palestina. Ing kaloro komunitas mau pancèn ana wong-wong lan golongan-golongan kang nganjuraké panyingkiran teritorial total saka komunitas liyané, nanging ana uga sapérangan kang nganjuraké [[solusi rong nagara]], lan sapérangan manèh nganjuraké [[solusi rong bangsa]] kanthi siji nagara sekular kang nyakup wewengkon Israèl mangsa saiki, [[Lurung Gaza]], [[Gisik Kulon]], lan [[Yerusalem Wétan]].

Wiwit [[Pasetujon Oslo]], Pamaréntah [[Israèl]] lan [[Otoritas Nasional Palestina]] kanthi resmi wis duwé tékad kanggo milih solusi rong nagara. Masalah-masalah utama kang isih ngganjel ya iku:

* Status lan mangsa ngarep [[Gisik Kulon]], [[Lurung Gaza]], lan [[Yerusalem Wétan]] kang nyakup wewengkon-wewengkon saka [[Nagara Palestina]] kang diusulaké.
* Kaamanan Israèl.
* Kaamanan Palestina.
* Hakikat mangsa ngarep [[nagara Palestina]].
* Nasib para [[pangungsi Palestina]].
* Kawicaksanan-kawicaksanan [[pamukiman Israèl|pamukiman]] pamaréntah Israèl, lan nasib kang ndunungi pamukiman iku.
* Kadhaulatan tumrap panggonan-panggonan suci ing Yerusalem, kalebu Bukit Bait Suci lan kompleks Tembok Nangis Kulon (''Wailing wall'').

Masalah pangungsi muncul minangka akibat saka [[perang Arab-Israèl 1948]]. Masalah Gisik Kulon, Lurung Gaza, lan Yerusalem Wétan muncul minangka akibat saka [[Perang Enem Dinten|Perang Enem Dina]] taun 1967.
&lt;!--
Selama ini telah terjadi ''konflik'' yang penuh kekerasan, dengan berbagai tingkat intensitasnya dan konflik gagasan, tujuan, dan prinsip-prinsip yang berada di balik semuanya. Pada kedua belah pihak, pada berbagai kesempatan, telah muncul kelompok-kelompok yang berbeda pendapat dalam berbagai tingkatannya tentang penganjuran atau penggunaan taktik-taktik kekerasan, [[anti kekerasan yang aktif]], dll. Ada pula orang-orang yang bersimpati dengan tujuan-tujuan dari pihak yang satu atau yang lainnya, walaupun itu tidak berarti mereka merangkul taktik-taktik yang telah digunakan demi tujuan-tujuan itu. Lebih jauh, ada pula orang-orang yang merangkul sekurang-kurangnya sebagian dari tujuan-tujuan dari kedua belah pihak. Dan menyebutkan &quot;kedua belah&quot; pihak itu sendiri adalah suatu penyederhanaan: [[Al-Fatah]] dan [[Hamas]] saling berbeda pendapat tentang tujuan-tujuan bagi bangsa Palestina. Hal yang sama dapat digunakan tentang berbagai parté politik Israèl, meskipun misalnya pembicaraannya dibatasi pada parté-parté Yahudi Israèl.

Mengingat pembatasan-pembatasan di atas, setiap gambaran ringkas mengenai sifat konflik ini pasti akan sangat sepihak. Itu berarti, mereka yang menganjurkan perlawanan Palestina dengan kekerasan biasanya membenarkannya sebagai perlawanan yang sah terhadap [[pendudukan militer]] oleh bangsa Israèl yang tidak sah atas Palestina, yang didukung oleh bantuan militer dan diplomatik oleh A.S. Banyak yang cenderung memandang perlawanan bersenjata Palestina di lingkungan Tepi Barat dan Jalur Gaza sebagai hak yang diberikan oleh [[persetujuan Jenewa]] dan [[Piagam PBB]]. Sebagian memperluas pandangan ini untuk membenarkan serangan-serangan, yang seringkali dilakukan terhadap warga sipil, di wewengkon Israèl itu sendiri. 
--&gt;
&lt;!--
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;2&quot; style=&quot;float; width:30%&quot; align=&quot;left&quot; 
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot; |[[Organisasi Pembebasan Palestina|PLO]]
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot; |[[Al-Fatah]]
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot; |[[Hamas]]
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot; |[[Jihad Islami Palestina|JIP]]
|-
|[[Gambar:Plo_emblem.png|60px|]]
|[[Gambar:Fateh-logo.jpg|60px|]]
|[[Gambar:HamasLogo.jpg|60px|]]
|[[Gambar:PIJ_emblem.png|60px|]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;left&quot; style=&quot;background:#f0f0f0;&quot; |&lt;small&gt;Lambang-lambang saka organisasi-organisasi utama Palestina klebu peta wewengkon [[Israèl]] saiki, [[Gisik Kulon]] lan [[Lurung Gaza]].--&gt; &lt;!--  Whether these jointly represent any current policy, involving either Israèli expulsion, a [[Proposals for a Palestinian state|two-state solution]] with refugee return to Israèl, or a binational multiethnic state, ''is disputed''--&gt; &lt;!--(Padunung Palestina lan Israèl padha ngeklaim hak marang kabèh wewengkon iki).&lt;/small&gt;
|}
--&gt;
&lt;!--
Demikian pula, mereka yang bersimpati dengan aksi militer Israèl dan langkah-langkah Israèl lainnya dalam menghadapi bangsa Palestina cenderung memandang tindakan-tindakan ini sebagai pembelaan diri yang sah oleh bangsa Israsel dalam melawan kampanye [[terorisme]] yang dilakukan oleh kelompok-kelompok Palestina seperti [[Hamas]], [[Jihad Islami]], [[Al Fatah]] dan lain-lainnya, dan didukung oleh nagara-nagara lain di wewengkon itu dan oleh kebanyakan bangsa Palestina, sekurang-kurangnya oleh warga Palestina yang bukan merupakan warga nagara Israèl. Banyak yang cenderung percaya bahwa Israèl perlu menguasai sebagian atau seluruh wewengkon ini demi keamanannya sendiri. Pandangan-pandangan yang sangat berbeda mengenai keabsahan dari tindakan-tindakan dari masing-masing pihak di dalam konflik ini telah menjadi penghalang utama bagi pemecahannya.

[[Berkas:Israèl_and_Palestine_Peace.png|thumb|Sebuah poster [[obahan perdamaian]]: [[Bendera Israèl]] dan [[bendera Palestina]] dan kata-kata ''[[Salaam]]'' dalam [[basa Arab]] dan ''[[Shalom]]'' dalam [[basa Ibrani]]. Gambar-gambar serupa telah digunakan oleh sejumlah kelompok yang menganjurkan solusi dua nagara dalam konflik ini.]]

Sebuah usul perdamaian saat ini adalah [[Peta menuju perdamaian]] yang diajukan oleh Empat Serangkai [[Uni Éropah]], [[Rusia]], [[PBB]] dan [[Amerika Serikat]] pada 17 September 2002. Israèl juga telah menerima peta itu namun dengan 14 &quot;reservasi&quot;. Pada saat ini Israèl sedang menerapkan sebuah [[rencana pemisahan diri]] yang kontroversial yang diajukan oleh Nayakotama [[Ariel Sharon]]. Menurut rencana yang diajukan kepada AS, Israèl menyatakan bahwa ia akan menyingkirkan seluruh &quot;kehadiran sipil dan militer... yang permanen&quot; di Jalur Gaza (yaitu 21 pemukiman Yahudi di sana, dan 4 pemumikan di Tepi Barat), namun akan &quot;mengawasi dan mengawal kantong-kantong eksternal di darat, akan mempertahankan kontrol eksklusif di wewengkon udara Gaza, dan akan terus melakukan kegiatan militer di wewengkon laut dari Jalur Gaza.&quot; Pemerintah Israèl berpendapat bahwa &quot;akibatnya, tidak akan ada dasar untuk mengklaim bahwa Jalur Gaza adalah wewengkon pendudukan,&quot; sementara yang lainnya berpendapat bahwa, apabila pemisahan diri itu terjadi, akibat satu-satunya ialah bahwa Israèl &quot;akan diizinkan untuk menyelesaikan tembok &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;artinya, [[Penghalang Tepi Barat Israèl]]&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt; dan mempertahankan situasi di Tepi Barat seperti adanya sekarang ini&quot; [http://electronicintifada.net/v2/article3331.shtml] [http://www.fmep.org/documents/disengagement_plan_of_Sharon.html].

Dengan rencana pemisahan diri sepihak, pemerintah Israèl menyatakan bahwa rencananya adalah mengizinkan bangsa Palestina untuk membangun sebuah tanah air dengan campur tangan Israèl yang minimal, sementara menarik Israèl dari situasi yang diyakininya terlalu mahal dan secara strategis tidak layak dipertahankan dalam jangka panjang. Banyak orang Israèl, termasuk sejumlah besar anggota parté [[Likud]] -- hingga beberapa minggu sebelum 2005 berakhir merupakan parté Sharon -- kuatir bahwa kurangnya kehadiran militer di Jalur Gaza akan mengakibatkan meningkatnya kegiatan penembakan roket ke kota-kota Israèl di sekitar Gaza. Secara khusus muncul keprihatinan terhadap kelompok-kelompok militan Palestina seperti Hamas, Jihad Islami atau Front Rakyat Pembebasan Palestina akan muncul dari kevakuman kekuasaan apabila Israèl memisahkan diri dari Gaza.
--&gt;
== Sajarah ==
=== Nganti taun 1949 ===
* [[Deklarasi Balfour 1917]]
2 November 1917. Inggris ngetokaké Deklarasi Balfour, kang déning pihak Yahudi lan Arab dianggep janji kanggo ngadegaké ''tanah air'' kanggo kaum Yahudi ing Palestina.
* [[Revolusi Arab]] 1936-1939.
Revolusi Arab kabawah [[Amin Al-Husseini]]. Ora kurang saka 5.000 warga Arab kapperjaya. Akèh-akèhé déning Inggris. Atusan wong Yahudi uga tiwas. Husseini mabur menyang Irak, banjur menyang wewengkon Jerman, kang nalika iku ana ing papréntahan Nazi.
* [[Tèks 1922: Mandat Palestina Liga Bangsa-bangsa]]
* [[Mandat Britania tumrap Palestina]]
* [[Rencana Pembagian Wewengkon déning PBB 1947]]
* [[Deklarasi Pambentukan Nagara Israèl, 14 Mèi 1948]].
Sacara sepihak Israèl mbiwara minangka nagara Yahudi. Inggris lunga saka Palestina. Mesir, Suriah, Irak, Libanon, Yordania, lan Arab Saudi bebarengan nglawan Israèl.
* [[Perang Arab-Israèl 1948]]
* [[Pasetujon Gencatan Senjata 1949]]
3 April 1949. Israèl lan Arab sarujuk gencatan senjata. Israèl ngéntukaké wewengkon 50 persèn luwih akè saka kang diputusaké sajeroning Rencana Pamisahan PBB.
* [[Exodus bangsa Palestina]]

=== 1949-1967 ===
* [[Perang Suez 1956]]
* [[Organisasi Pembebasan Palestina]] (PLO) resmi madeg pada Mèi 1964. Tujuané numpes Israèl.
* [[Perang Enem Dinten|Perang Enam Dina 1967]]
* [[Resolusi Khartoum]]
* [[Pendudukan Lurung Gaza déning Mesir]]
* [[Pendudukan Gisik Kulon lan Yerusalem Timur déning Yordan]]

=== 1967-1993 ===
* [[Prajanjèn Nasional Palestina]] digawé taun 1968, Palestina kanthi resmi nuntut pambekuan Israèl.
* [[1970 War of Attrition]]
* [[Perang Yom Kippur|Perang Yom Kippur 1973]]
* [[Kasepakatan Damai Mesir-Israèl ing Camp David 1978]]
* [[Perang Libanon 1982]]
* [[Perang Teluk 1990/1]]
* [[Deklarasi Oslo|Kesepakatan Damai Oslo antara Palestina lan Israèl 1993]]
13 September 1993. Israèl lan PLO sarujuk silih ngakoni kadhaulatan. Ing sasi Agustus 1993, Arafat lungguh saméja karo Nayakotama Israèl Yitzhak Rabin.
&lt;!--
Hasilnya adalah Kesepakatan Oslo. Rabin bersedia menarik pasukannya dari Tepi Barat dan Jalur Gaza serta memberi Arafat kesempatan menjalankan sebuah lembaga semiotonom yang bisa &quot;memerintah&quot; di kedua wewengkon itu. Arafat &quot;mengakui hak Nagara Israèl untuk eksis secara aman dan damai&quot;.&lt;br&gt;
28 September 1995. Implementasi Perjanjian Oslo. Otoritas Palestina segera berdiri.
--&gt;
* [[Intifada pisanan]]

=== 1993-saiki ===
* [[Karusuhan terowongan Al-Aqsa]]
September 1996. Karusuhan terowongan Al-Aqsa. Israèl sengaja mbukak terowongan tunuju Masjidil Aqsa kanggo mbujuk para turis.
* 18 Januari 1997 Israèl sanggup narik wadyabala saka Hebron, Gisik Kulon.
* [[Prajanjèn Wye River]] Oktober 1998 isi panarikan Israèl lan nguculaké tahanan pulitik lan kasanggupan Palestina kanggo nglakoni prajanjèn Oslo, kalebu bab dol-tinuku senjata ilegal.
* 19 Mèi 1999, Pamimpin parté Buruh [[Ehud Barak]] kapilih dadi nayakotama.
* [[Intifada al-Aqsa]]
Maret 2000, Kunjungan pamimpin oposisi Israèl [[Ariel Sharon]] menyang [[Masjidil Aqsa]] micu karusuhan. Masjidil Aqsa dianggep salah siji papan suci umat Islam. Intifadah gelombang kaloro diwiwiti.
* [[KTT Camp David 2000 antara Palestina lan Israèl]]
* Maret-April 2002 Israèl yasa Tembok Pertahanan ing Gisik Kulon lan diiringi rerangkèn serangan &quot;nglalu&quot; saka Palestina.
* Juli 2004 Mahkamah Internasional netepkan pambangunan wates pertahanan nyalahi hukum internasional lan Israèl kudu ngrubuhaké.
* 9 Januari 2005 [[Mahmud Abbas]], saka [[Fatah]], kapilih dadi Présidhèn Otoritas Palestina, nggantèkaké Yasser Arafat kang séda 11 November 2004
* [[Peta tunuju perdamaian]]
* Juni 2005 Mahmud Abbas lan Ariel Sharon ketemu ing Yerusalem. Abbas ngulur jadwal pemilu amarga kuwatir Hamas bakal menang.
* Agustus 2005 Israèl lunga saka pamukiman Gaza lan papat wewengkon pamukiman ing Gisik Kulon.
* Januari 2006 Hamas menangaké kursi Dewan Legislatif, ngrampungi dominasi Fatah sajeroning 40 taun.
* Januari-Juli 2008 Kategangan mundhak ing [[Gaza]]. Israèl medhot suplai listrik lan gas. Donya nuding Hamas ora kasil ngendhalèkaké tindak kakerasan. PM Palestina Ismail Haniyeh ngotot orea bakal tundhuk.
* November 2008 [[Hamas]] batal mèlu patemon unifikasi Palestina kang dianakaké ing Kairo, [[Mesir]]. Serangan roket cilik ing wewengkon Israèl.
* [[Serangan Israèl menyang Gaza]] diwiwiti 26 Dhésèmber 2008. Israèl nglancaraké [[Operasi Oferet Yetsuka]], kang diterusaké serangan udara marang pusat-pusat operasi Hamas. Akèh kurban saka warga sipil.&lt;ref&gt;[http://majalah.tempointeraktif.com/id/arsip/2009/01/05/ITR/mbm.20090105.ITR129167.id.html Tahun-tahun Bersimbah Darah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100626175242/http://majalah.tempointeraktif.com/id/arsip/2009/01/05/ITR/mbm.20090105.ITR129167.id.html |date=2010-06-26 }}, Tempo&lt;/ref&gt;
* [[Kakerasan marang bangsa Israèl]]
* [[Kakerasan marang bangsa Palestina]]
* [[Rencana pemisahan dhiri sepihak Israèl 2004|Rencana pemisahan dhiri sepihak Israèl]]
* Serangan [[Jabalia]] mangsa palastra 2004
* [[Serangan Israèl menyang Gaza]] - 2008

== Uga delengen ==
=== Etnisitas ===
* [[Bangsa Arab|Arab]] -- [[Yahudi]] -- [[Palestina]]

=== Agama ===
* [[Islam]] -- [[Yudaisme]] -- [[Kristen]]

=== Géografi ===
* [[Palestina (wewengkon)|Palestina]] ([[Tanah Israèl]])
* [[Géografi Israèl]]
* [[Gisik Kulon]] ([[Yudea]] lan [[Samaria]])
* [[Jalur Gaza]]

=== Panggonan wigati ===
* [[Yerusalem]] -- [[Ma'alot]] -- [[Hebron]] -- [[Betlehem]] -- [[Gréja Lair]] -- [[Kutha Gaza]] -- [[Jenin]] -- [[Yerikho]]

=== Ideologi lan gagasan ===
* [[Zionisme]]
* [[Pan-Arabisme]]
* [[Nagara Yahudi]]
* [[Usul-usul pambentukan nagara Palestina]]

=== Lapuran médhia ===
* [[New Historians]]
* ''[[Promises]]'', sebuah filem dokumenter yang dinominasi untuk Oscar
* [[Laporan médhia tentang konflik Israèl-Palestina]]
* [[Charles Enderlin]]
* [[Muhammed al-Dura]]
&lt;!--=== Unsur-unsur konflik ===
*[[Daftar sementara tindakan teror Palestina]]
*[[Pangungsi Palestina]]
*[[Pemukiman Israèl]]
*[[Tembok penghalang Tepi Barat Israèl]]
*[[Bom bunuh diri anak-anak]]
*[[Intifada Al-Aqsa]]
*[[Kekerasan dalam konflik Israèl-Palestina]]
*[[Proses perdamaian dalam konflik Israèl-Palestina]] --&gt;
=== Organisasi lan angkatan bersenjata ===
* [[Angkatan Pertahanan Israèl]]
* [[Gerakan anti Israèl]]
* [[Al-Fatah]]
* [[Hamas]]
* [[Hizbullah]]
* [[Front Rakyat Pembebasan Palestina]] (FRPP)
* [[Yayasan Bantuan dan Pembangunan Tanah Suci]]
* [[Otoritas Palestina]]
* [[Organisasi Pembebasan Palestina]] (PLO)
* [[Jihad Islami Palestina]]

=== Tokoh ===
'''Israèl'''
* [[David Ben-Gurion]] -- [[Menachem Begin]] -- [[Shimon Peres]] -- [[Yitzhak Rabin]] -- [[Ariel Sharon]] -- [[Chaim Weizmann]]

'''Palestina'''
* [[Mahmud Abbas]] -- [[Hanan Ashrawi]] -- [[Yasser Arafat]] -- [[Marwan Barghouti]] -- [[Haj Amin Al-Husseini]] -- [[Dalal Mughrabi]] -- [[Nabil Shaath]] -- [[Ahmed Shukairy]] -- [[Syekh Ahmed Yassin]] -- [[Ahmed Qurei]]

'''Lainnya'''
* [[Raja Hussein]] -- [[Anwar Sadat]] -- [[Colin Powell]] -- [[Anthony Zinni]] -- [[Raja Abdullah]]

=== Konflik-konflik kagandhèng ===
* [[Konflik Arab-Israèl]]
* [[Konflik Timur Tengah]]
* [[Perang Libanon 2006]]
* [[Konflik Gaza 2008-2009]]

== Réferènsi ==
{{Reflist}}

== Wacan ==
* Bard, Mitchell. ''The Complete Idiot's Guide to Middle East Conflict'', ISBN 0-02-864410-7
* Bickerton, Ian J. and Carla L. Klausner. ''A Concise History of the Arab–Israèli Conﬂict''. 4th ed. (Prentice Hall, 2001), ISBN 0130903035
* [[Noam Chomsky|Chomsky, Noam]]. ''The Fateful Triangle: The United States, Israèl and the Palestinians''. Rev. ed. (South End Press, 1999), ISBN 0-89608-187-7.
* David, Ron. ''Arabs &amp; Israèl for Beginners'' (Writers and Readers Publishing, Inc. 1996), ISBN 0863161618
* [[Alan Dershowitz|Dershowitz, Alan]]. ''[[The Case for Israèl]]'', ISBN 0-471-67952-6
* Enderlin, Charles. ''Shattered Dreams: The Failure of the Peace Process in the Middle East, 1995-2002''. (Other Press, 2003), ISBN 1590510607
* [[Norman Finkelstein|Finkelstein, Norman]]. ''Image and Reality of the Israèl-Palestine Conflict''. 2nd ed. (Verso, 2003), ISBN 1859844421 [http://www.normanfinkelstein.com/article.php?pg=4&amp;ar=10 2nd ed. introduction]
* Fraser, T. G. ''The Arab–Israèli Conﬂict''. 2nd ed. (Palgrave Macmillan, 2004), ISBN 1403913382
* Harms, Gregory with Todd M. Ferry. ''The Palestine-Israèl Conflict: A Basic Introduction'' (Pluto Press, 2005), ISBN 0745323782
* Hirst, David. ''The Gun and the Olive Branch''. 3rd ed. (Nation Books, 2003), ISBN 1560254831
* Khouri, Fred J. ''The Arab–Israèli Dilemma''. 3rd ed. (Syracuse University Press, 1985), ISBN 0815623402
* [[Benny Morris|Morris, Benny]]. ''Righteous Victims: A History of the Zionist–Arab Conﬂict, 1881–2001'' (Vintage Books, 2001), ISBN 0679744754
* Pearlman, Wendy. ''Occupied Voices: Stories of Everyday Life from the Second Intifada'', ISBN 1-56025-530-7.
* Reinhart, Tanya. ''Israèl/Palestine: How to End the War of 1948'' (Seven Stories Press, 2002), ISBN 1583225382
* [[Nadav Safran|Safran, Nadav]]. ''The United States and Israèl'', ISBN 0-674-92490-8.
* [[Dennis Ross|Ross, Dennis]]. &quot;The Missing Peace: The Inside Story of the fight for Middle East Peace&quot;, ISBN 0-374-19973-6
* Smith, Charles D. ''Palestine and the Arab–Israèli Conﬂict''. 5th ed. (Bedford/St. Martin’s, 2004), ISBN 0312404085
* Swisher, Clayton E. ''The Truth About Camp David'' (Nation Books, 2004), ISBN 1560256230
* Sykes, Christopher. ''Crossroads to Israèl'' (Cleveland: The World Publishing Company, 1965), [out of print]
* Tessler, Mark. ''A History of the Israèli–Palestinian Conﬂict'' (Indiana University Press, 1994), ISBN 0253208734
* Thomas, Baylis. ''How Israèl Was Won'' (Lexington Books, 1999), ISBN 0739100645

== Pranala njaba ==
* [http://www.mideastweb.org/briefhistory.htm Sejarah Israèl, Palestina dan konflik Arab-Israèl]
* [http://www.mideastweb.org/timeline.htm Garis waktu sejarah dan konflik Israèl-Palestina]
* [http://www.zionismontheweb.org/zionism_history.htm Sejarah Zionisme dan pembentukan Israèl]
* [http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L11361292.htm Reuters: Chronology of events in Israèli-Palestinian conflict]
* [http://www.washingtoninstitute.org The Washington Institute for Near East Policy]
* [http://www.globalpolitician.com/articles.asp?ID=132 Status hukum Tepi Barat, Gaza dan Yerusalem Timur]
* [http://www.mepc.org/public_asp/resources/mrates.asp Middle East Policy Council - Conflict Statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051231140849/http://www.mepc.org/public_asp/resources/mrates.asp |date=2005-12-31 }}
* [http://www.honestreporting.com/ HonestReporting] - Site that seeks to point out perceived anti-Israèli bias
* [http://usinfo.state.gov/regional/nea/mitchell.htm Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Final Report (Mitchell Report)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040427152621/http://usinfo.state.gov/regional/nea/mitchell.htm |date=2004-04-27 }}
* [http://www.gov.il/ Government of Israèl]
* [http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/palmatoc1.html Palestinian Maps Omitting Israèl] dan [http://www.intelligence.org.il/eng/sib/maps11_03/maps.htm Maps of &quot;Palestine&quot; as a means to instill fundamentally negative messages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060116195438/http://www.intelligence.org.il/eng/sib/maps11_03/maps.htm |date=2006-01-16 }}
* [https://israel.indymedia.org/ IndyMedia (Israèl)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061204100804/https://israel.indymedia.org/ |date=2006-12-04 }}
* [http://jerusalem.indymedia.org Palestine Independent Media Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513085409/http://www.jerusalem.indymedia.org/ |date=2008-05-13 }}
* [http://electronicintifada.net/ Electronic Intifada]
* [http://www.nad-plo.org Palestinian Negotiation Team] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203072728/http://www.nad-plo.org/ |date=2020-02-03 }}
* [http://www.gush-shalom.org/médhia/barak_eng.swf &quot;Barak's Generous offer&quot;]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} from [[Gush Shalom]]
* [http://www.jsource.org/jsource/Peace/settletoc.html Israèli settlements in the West Bank and Gaza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040119100044/http://www.jsource.org/jsource/Peace/settletoc.html |date=2004-01-19 }}
* [http://www.axisglobe.com/article.asp?article=446 Russia as a Bridgehead of HAMAS]
* [http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/myths/mftoc.html Myths and facts online: a guide to the Arab-Israèli Conflict] A pro-Israèli view
* [[meta:Solution of the Israèli-Palestinian conflict]]
* [http://www.ict.org.il/casualties_project/stats_page.cfm Current breakdown of fatalities in conflict] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061027222544/http://www.ict.org.il/casualties_project/stats_page.cfm |date=2006-10-27 }}
* [http://www.cactus48.com/truth.html The Origin of the Palestine - Israèl Conflict] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050312031209/http://www.cactus48.com/truth.html |date=2005-03-12 }}, Published by Jews for Justice in the Middle East
* [http://www.nytimes.com/2004/10/04/opinion/04tarazi.html?oref=login Two Peoples, One State] The [[PLO|PLO's]] Michael Tarazi outlines a proposed solution to the conflict (''[[New York Times]]'', [[4 Oktober]] 2004)
* [http://www.jpost.com/ The Jerusalem Post]
* [http://www.haaretzdaily.com/ Haaretz - edisi basa Inggris]
* [http://www.thinking-east.net/site/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=81&amp;Itemid=56 &quot;There must be peace between symbols&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060228202716/http://www.thinking-east.net/site/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=81&amp;Itemid=56 |date=2006-02-28 }} - analisis ''Berpikir timur'' (terbuka untuk dikomentari)
* [http://www.thinking-east.net/site/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=79&amp;Itemid=56 &quot;Monsters in the shadows of a Palestinian plebiscite&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060228202718/http://www.thinking-east.net/site/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=79&amp;Itemid=56 |date=2006-02-28 }} - Analisis ''Berpikir timur'' lagi (terbuka untuk dikomentari)
* [http://www.nswas.org/ Neve Shalom/Wahat al-Salam] nama lainnya [[Oasis Bedhamèn]], sebuah désa koperasi eksperimen Palestina-Israèl dekat Yerusalem.
* [http://dmoz.org/Society/Issues/Warfare_and_Conflict/Specific_Conflicts/Middle_East/Israèl-Palestine/ Open Directory Project - ''Israèl-Palestine Conflict'']{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.i-library.org/index.php?option=com_content&amp;task=category&amp;sectionid=36&amp;id=162&amp;Itemid=77 Perjuangan Kliping Perjuangan Rakyat Palestina Menghadapi Zionis Israèl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927123034/http://www.i-library.org/index.php?option=com_content&amp;task=category&amp;sectionid=36&amp;id=162&amp;Itemid=77 |date=2007-09-27 }}, ''i-library.org''

[[Kategori:Perang gerilya]]
[[Kategori:Konflik Israèl-Palèstina| ]]
[[Kategori:Palestina]]
[[Kategori:Perang]]

[[ar:قضية فلسطينية]]
[[de:Nahostkonflikt]]
[[en:Israèli-Palestinian conflict]]
[[es:Conflicto árabe-israelí]]
[[he:הסכסוך הישראלי פלסטיני]]
[[id:Konflik Israèl dan Palestina]]
[[it:Conflitto Israèlo-Palestinese]]
[[ja:パレスチナ問題]]
[[pt:Conflito israelo-palestino]]
[[sv:Israèl/Palestina-konflikten]]
[[zh:以巴冲突]]</text>
      <sha1>ihzbd6h9vvd3hfk7vnw1rrfpjz121y9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kodhok</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36264</id>
    <revision>
      <id>1746698</id>
      <parentid>1739877</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T04:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13194" sha1="ify3w0fzl1rqj97du7i1w9ehqubeh3h" xml:space="preserve">{{Taxobox 
| color = pink
| name = Kodhok
| fossil_range = [[Jura (kalamangsa)|Jura]]-Saiki
| image = Dendropsophus microcephalus - calling male (Cope, 1886).jpg
| image_width = 240px
| image_caption = ''Dendropsophus microcephalus ''
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Amfibi|Amphibia]]
| ordo = Anura
| ordo_authority = [[Blasius Merrem|Merrem]], 1820
| subdivision_ranks = Subordo
| subdivision = [[Archaeobatrachia]]&lt;br /&gt;
[[Mesobatrachia]]&lt;br /&gt;
[[Neobatrachia]] &lt;br /&gt;-&lt;br /&gt;
[[Pratélan suku-suku kodhok]]
}}
'''Kodhok''' ([[basa Inggris]]: ''frog'') lan '''bangkong''' ([[basa Inggris|b. Inggris]]: ''toad'') (anaké ingaran '''percil''') iku [[kéwan]] [[amfibi]] kang paling ditepungi wong ing [[Indonésia]].&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt;''Amphi'' kang artiné rangkep loro lan ''Bios'' artiné urip utawa kéwan kang duwé balung mburi ''(vèrtebrata)'' bisa uripé ana ing loro [[alam]], saéngga kodhok uga bisa ngalami''metamorfosis'' yaiku semangsa urip ing [[banyu]] nggunakaké kepet/ingsan.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt; Ambegan nganggo ingsan uga langi karo kepet buntuté.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt; Ing mangsa diwasa kodhok bisa ambegan karo paru-paru lan lumaku nganggo [[sikil]] ana ing [[lemah]].&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt; Kulawarga kéwan iki kagolong kodhok kang ora duwé buntut ''(anura)'' lang bangsa ''(apoda)'' uga kagolong amfibi kang duwé buntut lan sikil yaiku kabèh kalebu ing suku ''salamander (caudata/urodela)''.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt; Bocah-bocah lumrahé seneng karo kodhok amarga wanguné lucu, kerep mlumpat-mlumpat, ora tau nyokot lan ora mbebayani.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt; Mung wong diwasa kang kerep rumangsa jijik utawa wedi kang ora ana alasané marang kodhok.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt;

Awaké kodhok cendhèk, [[lemu]] utawa [[kuru]], gegeré rada wungkuk, sikilé [[papat]] lan ora ana buntuté (''anura'': ''a'' ora, ''ura'' buntut).&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt; Kodhok lumrahé duwé [[kulit]] alus, lembab, kanthi sikil mburi kang dawa.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;/&gt; Suwaliké [[bangkong]] kulité kasar mawa bintil-bintil nganti mbingkul-mbingkul, asring garing, lan sikil mburiné asring mung cendhak waé, saéngga akèh-akèhé kurang pinter mlumpat adoh.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;&gt;[http://berita.liputan6.com/lainlain/200907/238690/Awas.600.Ribu.Spesies.Katak.di.Indonesia.Akan.Punah http://berita.liputan6.com]{{Pranala mati|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 11 Mèi 2011)&lt;/ref&gt;

== Punah ==
[[Présidhèn]] Perkumpulan [[Kebun Binatang]] se-[[Asia Tenggara]] (SEAZA) [[Drs Jansen Manansang M.Sc]] nerangaké yèn kurang luwuh [[10 èwu]] nganti [[600 èwu]] [[spésies]] kodhok cures.&lt;ref name=&quot;internet1&quot;/&gt; Kaanan iki mrelokaké rékomendasi kanggo anané upaya [[konsérvasi]] amphibia ing [[Indonésia]].&lt;ref name=&quot;internet1&quot;&gt;[http://www.antaranews.com/berita/1248840126/600-ribu-spesies-katak-terancam-punah http://www.antaranews.com](dipunundhuh tanggal 11 Mèi 2011)&lt;/ref&gt;

Indonésia duwé spesiés kodhok kang paling akèh ing [[Asia]] lan nomer [[loro]] sadonya sawisé [[Brasil]].&lt;ref name=&quot;internet1&quot;/&gt; Nanging spésies kodhok ing Indonésia uga akèh kang [[cures]].&lt;ref name=&quot;internet1&quot;/&gt;

Ana spésies kodhok kang wis angél tinemu, kaya ta kodhok [[sawah]] kang urip ing sawah.&lt;ref name=&quot;internet1&quot;/&gt; Kodhok sawah akèh kang mati amarga akèh pari kang disemprot [[péstisida]] saéngga kodhok padha keracunan lan ora gelem urip ing sawah.&lt;ref name=&quot;internet1&quot;/&gt;

Saliayané iku éfék pemanasan global kang marakaké [[inféksi]] [[jamur]] ''clyrid'' uga ing méh kabéh tlatah ing donya uga ndadékaké satwa mligi amphibia dadi cures.&lt;ref name=&quot;internet1&quot;/&gt;

Panalitén [[Global Amphibian Assessment]] nerangaké yèn saka [[5.918]] spésies amphibi, [[35]] spésies dipestéké cures, [[1.896]] spésies ing kondisi kang kritis lan [[2604]] spésies méh cures.&lt;ref name=&quot;internet1&quot;/&gt;

== Spesies anyar ==
Ing [[Panama]] tinemu spésies kodhok anyar.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Ana rong spésies anyar kang tinemu.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Kodhok kang sikilé ngglembung iki duwé jeneng ilmiah ''Pristimantis educatoris''.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Para paneliti kang ketuané [[herpetologis]] saka [[University of Maryland]], [[Amérikah Sarékat]] [[Karen Lips]] nemu spésies anyar iki ing [[El Cope]], yaiku sawijining laladan ing njeroné [[Taman Nasional Omar Torrijos]], [[Panama]].&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt;
Kodhok iki ukura awaké cilik banget.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Dawane mung [[0,8]] nganti [[1,6]] [[inci]] utawa [[2]] nganti [[4]] [[centiméter]].&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Werna matané gabungan antarané warna [[abang]] lan [[kuning]] rada [[oranyé]].&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt;

Ana manèh spésies anyar kang tinemu ing [[Cerro Piña]], Provinsi [[Darien]], [[Panama]], yaiku tapal wates [[Kolombia]].&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Kodhok spésies anyar iki duwé jeneng ilmiah ''Pristimantis adnus''.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Padha kaya kodhok kang tinemu sepisanan mau, kodhok iki uga duwé ukuran awak kang cilik, dawané [[0,8]] [[inci]] utawa rong [[centimeter]].&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Kulité awerna [[ijo]] kanthi motif garis-garis [[klawu]].&lt;ref name=&quot;internet2&quot;&gt;[http://www.tempointeraktif.com/hg/iptek/2010/05/31/brk,20100531-251489,id.html http://www.tempointeraktif.com](dipunundhuh tanggal 11 Mèi 2011)&lt;/ref&gt;

Saliyané iku ana uga spésies-spésies anyar kang tinemu nalika [[ékspédisi]] kang dipanggedhèni déning herpetologis saka [[Konservasi Internasional]] lan [[Ahli Ornitologi]] saka [[Ecotropico Foundation]] ing [[pagunungan Kolombia]] laladan [[Tacarcuna Darien]], ing tapal wates Panama.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt;
Spésies anyar iki kurang luwih ana [[10]] spesiés, kalebu kodhok kang kulité ana eriné lan ana telu [[variétas]] kodhok kang kulité transparan kang tinemu ing kawasan pagunungan ing Kolumbia.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt;

Ing wektu kurang luwih [[3]] [[minggu]], para [[ilmuwan]] ngidéntifikasi kira-kira [[60]] spésies [[amfibi]], [[20]] [[réptil]] lan [[120]] spésies [[manuk]] kang jarang tinemu.&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt;

Saka 60 amfibi kang wis tinemu, ana spésies anyar kang bisa kagolongaké dadi telung kelas yaiku [[Nymphargus]], [[Cochranella]], lan [[Centrolene]].&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; Kodhok beracun saka [[famili]] [[Dendrobatidae]] (gènus [[Colostethus]], [[Ranitomeya]], lan [[Anomaloglossus]])yaiku kodhok saka jinis [[Atelopus]] kang cacahé [[siji]], lan kodhok saka spésies kodhok hujan saka [[gènus]] [[Pristimantis]] lan siji [[salamander]] jinis [[Bolitoglossa]].&lt;ref name=&quot;internet3&quot;&gt;[http://sains.kompas.com/read/2009/10/26/18571416/spesies.katak.baru.ditemukan.di.kolombia http://sains.kompas.com](dipunundhuh tanggal 11 Mèi 2011)&lt;/ref&gt;

== Murup ==
Para panaliti nemu yèn ana spésies kodhok kang awaké bisa murup.&lt;ref name=&quot;internet5&quot;/&gt; Spesies iki trakhir tinemu ing [[India]] kurang luwih seabad kapungkur.&lt;ref name=&quot;internet5&quot;/&gt; Saka kaanan iki bisa disimpulaké yèn [[kéwan]] iki bisa urip sajeroning krisis global kang njalari akèh kéwan amfibi kang mati.&lt;ref name=&quot;internet6&quot;&gt;[http://www.greenradio.fm/news/latest/4972-hilang-seabad-spesies-katak-kembali-ditemukan- http://www.greenradio.fm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128102041/http://www.greenradio.fm/news/latest/4972-hilang-seabad-spesies-katak-kembali-ditemukan- |date=2012-01-28 }}(dipunundhuh tanggal 11 Mèi 2011)&lt;/ref&gt;
[[Robin Moore]], ahli ngenani kéwan amfibi ing [[Conservation International]], nerangaké yèn kéwan iki ulet lan bisa tahan karo [[lelara]] kang mbebayani.&lt;ref name=&quot;internet5&quot;/&gt; Panyebabé bisa amarga daya tahan génetiké utawa spésies kang bisa murup iki pancén duwé [[baktéri]] kang bisa nglawan lelara.&lt;ref name=&quot;internet5&quot;/&gt;

Ing India, katemokaké limang spésies kang duwé keragaman hayati [[Ghats Barat]].&lt;ref name=&quot;internet5&quot;/&gt; Tuladhané spésies [[Chalazodes Bubble-nest frog]], kang bisa murup.&lt;ref name=&quot;internet5&quot;/&gt; Kamangka spésies iki terakhir katemokaké ing [[taun]] padha [[1874]].&lt;ref name=&quot;internet5&quot;/&gt; [[SD Biju]] saka [[University of Delhi]] nerangaké yèn kodhok iki urip ing sangisoré [[alang-alang]] nalika wayah awan.&lt;ref name=&quot;internet5&quot;&gt;[http://www.republika.co.id/berita/breaking-news/lingkungan/11/02/18/164799-menghilang-selama-seabad-spesies-katak-pendar-kembali-muncul-di-india http://www.republika.co.id](dipunundhuh tanggal 11 Mèi 2011)&lt;/ref&gt;

== Jinise kodhok ==
Sapérangan jinis kodhok kang umum antarané:

* [[bangkong mawa sungu]] (''Megophrys montana''), ing gunung-gunung
* [[bangkong serasah]] (''Leptobrachium hasseltii''), ing [[alas]]
* [[bangkong kali]] (''Bufo asper''), ing kiwa-tengené [[kali]]
* [[bangkong kolong]] (''B. melanostictus''), ing lingkungan omah
* [[belentung]] (''Kaloula baleata'')
* [[kongkang blumbang]] (''Rana chalconota''), ing kiwa-tengené blumbang, saluran banyu lan kali
* [[kongkang gadhing]] (''Rana erythraea''), ing blumbang lan [[tlaga]]
* [[bancèt ijo]] (''Occidozyga lima''), ing [[sawah]]-sawah
* [[kodhok tegalan]] (''Fejervarya limnocharis''), ing sawah lan [[tegalan]]
* [[kodhok sawah]] (''Fejervarya cancrivora''), ing sawah lan [[galengan]]
* [[kodhok watu]] (''Limnonectes macrodon''), ing kiwa-tengené kali lan saluran banyu ing kebon
* [[kadhok-wit mawa garis]] (''Polypedates leucomystax''), ing cerak blumbang lan jugangan banyu ing kebon
* [[precil jawa]] (''Microhyla achatina'')

Kodhok alas:
* [[kongkang racun]] (''Rana hosii''), ing alas pedalaman
* [[kodok-puru alas]] (''Ingerophrynus biporcatus'')
* [[kodhok ndhas-pipih kalimantan]] (''Barbourula kalimantanensis''), statusé [[Kategori konservasi IUCN|kaancam cures]], siji-sijiné kodhok kang ora duwé [[paru-paru]]
* [[bangkong tuli]] (''Limnonectes kuhlii''), ing pinggir kali utawa ilènan banyu

Ing ngisor iki sapérangan jinis kodhok kang statusé kritis lan kaancam ing [[Indonésia]].
* [[kodhok abang]] (''Leptophryne cruentata''), statusé [[Kategori konservasi IUCN|kritis]], endhemik [[Jawa Kulon]]
* [[kodhok wit ungaran]] (''Philautus jacobsoni''), kritis, endhemik alas [[Jawa Tengah]]
* [[kongkang jeram]] (''Hula masonii''), statusé [[Kategori konservasi IUCN|rentan]], endhemik [[Taman Nasional Gunung Halimun]]
* [[kodhok wit mutiara]] (''Nytixalus margaritifer''), rentan, endhemik [[Taman Nasional Gunung Halimun]]
* [[kodhok wit sikil putih]] (''Philautus pallidipes''), rentan, endhemik [[Taman Nasional Gunung Halimun]]
* [[kodhok wit jawa]] (''Rhacophorus javanus''), rentan, endhemik [[Taman Nasional Gunung Halimun]]

== Pranala njaba ==
{{commons|Frog|Kodhok }}
{{wikispecies|Anura}}
* [http://www-itg.lbl.gov/ITG.hm.pg.docs/Whole.Frog/Whole.Frog.html The Whole Frog Project]-Virtual frog dissection and anatomy
* ''[http://raysweb.net/specialplaces/pages/frogsdecline.html Disappearance of toads, frogs has some scientists worried]''-''San Francisco Chronicle'', April 20, 1992
* [http://www.xenbase.org/ Xenbase] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090904220935/http://xenbase.org/ |date=2009-09-04 }}-A ''Xenopus laevis'' and ''tropicalis'' Web Resource
* [http://amphibiaweb.org Amphibia Web]
* [http://markus.nolf.org/blog.php?p=160 Time-lapse video showing the egg's development until hatching]
* [http://www.midwestfrogs.com Frog calls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150813082330/http://www.midwestfrogs.com/ |date=2015-08-13 }}-short video clips of calling frogs and interviews with scientists about frog issues, including declining and malformed frog causes
* [http://www.naturenorth.com/spring/sound/shfr2snd.html Frog calls - Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927212723/http://www.naturenorth.com/spring/sound/shfr2snd.html |date=2007-09-27 }}
* [http://www.naturesound.com/frogs/frogs.html eastern United States Frog calls - eastern United States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070824064956/http://www.naturesound.com/frogs/frogs.html |date=2007-08-24 }}
* [http://www.bbc.co.uk/nature/animals/wildbritain/springwatch/ Record UK Frogspawn sightings here]-Springwatch 2006
* [http://www.nwf.org/frogwatchUSA/ Frogwatch USA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090629072456/http://www.nwf.org/frogwatchusa/ |date=2009-06-29 }} volunteer frog and toad monitoring program by National Wildlife Federation and USGS, includes links to frog calls of the United States
* [http://calphotos.berkeley.edu/browse_imgs/amphibian_sci_1.html Amphibian photo gallery by scientific name]-features many unusual frogs
* [http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=000A2086-B7D6-12F7-B7D683414B7F0000&amp;ref=sciam Scientific American: Researchers Pinpoint Source of Poison Frogs' Deadly Defenses]

== Cathetan suku ==
{{reflist}}

== Gladri ==
&lt;gallery&gt;
Gambar:Green-leopard-frog-in-swamp.jpg|kodhok leopard
Gambar:Tadpoles 10 days.jpg|kecebong
Gambar:Frog-Zhe.jpg|kodhok isih ana buntute
Gambar:Frog on bough.jpg|kodhok ing suketan
Gambar:Dendrobates azureus.jpg|Dendrobates azureus
Gambar:Micrixalus.jpg|Micrixalus
gambar:Litoria aurea green.jpg|kodhok ijo
Gambar:Frog anatomy.JPG|anatomi kodhok
Gambar:Kroete1.JPG|kodhok benclok
Gambar:Ceratophrys ornata (Pacman Frog).JPG|kodhok Pacman

&lt;/gallery&gt;

[[Kategori:Kodhok]]</text>
      <sha1>ify3w0fzl1rqj97du7i1w9ehqubeh3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Primata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45011</id>
    <revision>
      <id>1746721</id>
      <parentid>1746557</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T10:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A09</username>
        <id>57227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Besutané [[Special:Contributions/KimJongUnMasterOfGoon|KimJongUnMasterOfGoon]] ([[User talk:KimJongUnMasterOfGoon|rembugan]]) dipulihaké ing révisi pungkasan garapané [[User:2806:2F0:5021:83F7:DC9A:4E3:5F5E:8BEE|2806:2F0:5021:83F7:DC9A:4E3:5F5E:8BEE]]</comment>
      <origin>1632178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3232" sha1="fsuavrdm6fmjin3dpxcjr6nu6ilb6kn" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Primata
| fossil_range =
| image = Olive baboon.jpg
| image_width = 200px
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Mamalia]]
| subclassis = [[Eutheria]]
| unranked_ordo = [[Euarchontoglires]]
| superordo = [[Euarchonta]]
| ordo = '''Primates'''
| ordo_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| subdivision_ranks = Familia
| subdivision = * 15, lihat tèks
}}
[[Gambar:Primates-drawing.jpg|thumb|upright|Sawijining gambar taun 1927 [[sipanse]], [[gibbon]] (ndhuwur) lan loro [[orangutan]] (tengah lan tengah ngisor).  Sipanse ing gambar ndhuwur lagi gelantungan; orangutan ing gambar tengah ngisor lagi mbrangkang.]]
[[Gambar:Human Body.jpg|right|upright|thumb|''[[Homo sapiens]]'', anggota ordho Primata]]
'''Primata''' iku anggota saka [[ordho (biologi)|ordo]] [[biologi]], grup iki dumadi saka kabèh [[lemur]], [[kethèk]], lan [[manungsa]]. Primata asal saka tembung Latin ''Primates'', kang tegesé &quot;salah siji kang pisanan, paling apik, ''noble''&quot;. [[Colin Groves]] ndata watara 350 spésies primata sajeroning ''Primate Taxonomy''. Èlmu kang nyinaoni primata dijenengaké ''[[primatologi]]''. Kabèh primata duwé limang [[driji]] (pentadactyly), wangun [[untu]] kang umum lan rencana awak primitif (ora spesial). Prabédan liya saka primata yakuwi kuku driji. Kabèh primata, mala kang ora duwé sipat kang biyasa saka primata liyané (kaya [[loris]]), duwé karakteristik orbit mata kang mbédakaké saka order taksonomi liyané. Karakter primata antarané pandangan kang duwé sipat stereoskopik (binocular vission), postur awak tegak.

== Klasifikasi primata ==
Ing ngisor iki pratélan warna-warna famili primata: 
* '''Order Primates'''
** '''Suborder [[Strepsirrhini]]''': ''non-tarsier prosimians''
*** Infraorder [[Lemuriformes]]
**** Famili [[Cheirogaleidae]]: lemur kurcaci lan lemur tikus (32 species)
**** Famili [[Aye-aye|Daubentoniidae]]: Aye-aye (1 species)
**** Famili [[Lemuridae]]: lemurs (22 species)
**** Famili [[Lepilemuridae]]: sportive lemur (26 species)
**** Famili [[Indriidae]]: woolly lemurs lan allies (19 species)
*** Infraorder [[Lorisiformes]]
**** Famili [[Lorisidae]]: lorises, pottos lan allies (9 species)
**** Famili [[Galagidae]]: galagos (19 species)
** '''Suborder [[Haplorrhini]]''': tarsiers, monkeys lan apes
*** Infraorder [[tarsier|Tarsiiformes]]
**** Famili [[tarsier|Tarsiidae]]: tarsiers (9 species)
*** Infraorder [[Simiiformes]]
**** Parvorder [[Platyrrhini]]: ''New World monkeys'' 
***** Famili [[Callitrichidae]]: marmosets lan tamarins (42 species)
***** Famili [[Cebidae]]: capuchins lan squirrel monkeys (17 species)
***** Famili [[Aotidae]]: kethèk wengi utawa kethèk beluk (douroucoulis) (10 species)
***** Famili [[Pitheciidae]]: titis, sakis lan uakaris (42 species)
***** Famili [[Atelidae]]: howler, spider lan kethèk wulu (28 species)
**** Parvorder [[Catarrhini]]
***** Superfamili [[Old World monkey|Cercopithecoidea]]
****** Famili [[Old World monkey|Cercopithecidae]]: Old World monkeys (135 species)
***** Superfamili [[Hominoidea]]
****** Famili [[Hylobatidae]]: gibbons utawa &quot;lesser apes&quot; (13 species)
****** Famili [[Hominidae]]: great apes (7 species)

{{Mamalia}}

[[Kategori:Primata|*]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>fsuavrdm6fmjin3dpxcjr6nu6ilb6kn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eutheria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62076</id>
    <revision>
      <id>1746720</id>
      <parentid>1746558</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T10:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A09</username>
        <id>57227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Besutané [[Special:Contributions/KimJongUnMasterOfGoon|KimJongUnMasterOfGoon]] ([[User talk:KimJongUnMasterOfGoon|rembugan]]) dipulihaké ing révisi pungkasan garapané [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]</comment>
      <origin>1642393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2289" sha1="3vs4tf8eg7zdeyasgsdf4prhjea9pxt" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = pink
| name = Eutheria
| fossil_range = Pertengahan [[Cretaceous]]
| image = house_mouse.jpg
| image_width = 270px
| image_caption = [[House Mouse]], ''Mus musculus''
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mamalia]]
| subclassis = [[Theria]]
| infraclassis = '''Eutheria'''
| unranked_ordo_authority = [[Thomas Henry Huxley|Huxley]], [[1880]]
| subdivision_ranks = Orders&lt;ref&gt;{{cite web|title=Eutheria phylogeny|work=Mikko's Phylogeny Archive|accessdate=2006-03-08|url=http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Synapsida/Eutheria/Eutheria_1.htm#Edentata|archive-date=2008-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080128170001/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Synapsida/Eutheria/Eutheria_1.htm#Edentata|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| subdivision = 
* ''[[Bobolestes]]''
* ''[[Eomaia]]''
* ''[[Maelestes]]''
* ''[[Montanalestes]]''
* ''[[Murtoilestes]]''
* ''[[Prokennalestes]]''
* '''Placentalia'''
** Superorder '''[[Xenarthra]]:'''
*** [[Cingulata]] 
*** [[Pilosa]] 
** Superorder '''[[Afrotheria]]:'''
*** [[Afrosoricida]] 
*** [[Hyracoidea]]
*** [[Macroscelidea]] 
*** [[Proboscidea]] 
*** [[Sirenia]] 
*** [[Tubulidentata]] 
** Superorder '''[[Euarchontoglires]]:'''
*** [[Dermoptera]] 
*** [[Lagomorpha]]
*** [[Primates]]
*** [[Rodent]]ia 
*** [[Scandentia]] 
** Superorder '''[[Laurasiatheria]]:'''
*** [[Carnivora]] 
*** [[Cetartiodactyla]] 
*** [[Meridiungulata]] 
*** [[Chiroptera]] 
*** [[Erinaceomorpha]] 
*** [[Pholidota]] 
*** [[Soricomorpha]]
*** [[Perissodactyla]] 
}}
'''Eutheria''' iku takson sajeroning [[mamalia]] [[plasenta]]l, kaya déné [[manungsa]]. Jeneng Eutheria asal saka [[basa Yunani]], ''eu-'': &quot;tuwuh kanthi apik&quot;, lan ''ther'': &quot;kéwan galak&quot;. Eutheria kawanuhaké déning [[Thomas Henry Huxley]] taun [[1880]]. Kabèh Eutheria wujud mamalia plasental. Anggota Eutheria bisa tinemu ing kabèh [[bawana]] lan [[samodra]].

{{wikispecies|Eutheria}}

== Rujukan ==
Detailed [[cladogram]] of Eutheria from [http://www.pnas.org/content/vol100/issue3/images/large/pq0334222002.jpeg Proceedings of the National Academy of Sciences], February 4, 2003, vol. 100, no. 3, pp.&amp;nbsp;1056-1061.
{{reflist}}

[[Kategori:Mamalia]]


{{biologi-stub}}</text>
      <sha1>3vs4tf8eg7zdeyasgsdf4prhjea9pxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kutha Balikpapan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68152</id>
    <revision>
      <id>1746714</id>
      <parentid>1745960</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T08:02:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5662" sha1="5yfbhpgu4x73jc3ir9zgtj4r5n052wi" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                     = Balikpapan
| official_name            = Kutha Balikpapan&lt;br&gt;''Kota Balikpapan''
| settlement_type          = [[Kutha]]
| motto                    =&quot;Gawi Manuntung Waja Sampai Kaputing&quot; 
| image_shield             =[[File:LOGO MANUNTUNG - PEMKOT BALIKPAPAN.svg]] 
| image_flag               =[[File:Bendera Kota Balikpapan.svg]] 
| image_skyline            = {{multiple image
  | total_width              = 250
  | border                   = infobox
  | perrow                   = 1/2/2/1
  | caption_align            = center
  | image1                   = 
20180512 163355 Urban dense of Balikpapan.jpg
  | caption1                 = 
}}
| image_caption            =Pusat Kutha Balikpapan 
| image_map                = {{maplink|frame=yes|frame-align=center|plain=yes|type=shape-inverse|stroke-width=2|zoom=11}}
| caption                  = 
| pushpin_map              = Indonesia_Kalimantan#Indonesia
| pushpin_map_alt          = 
| pushpin_map_caption      = 
| pushpin_label_position   = 
| mapsize                  = 
| coordinates              = {{coord|1|16|36.5|S|116|49|39.8|E|region:ID|display=inline,title}}
| coor_pinpoint            = 
| subdivision_type         = Nagara
| subdivision_name         = {{flag|Indonésia}}
| subdivision_type1        =Provinsi 
| subdivision_name1        =[[File:Flag of East Kalimantan.svg|25px]] [[Kalimantan Wétan]] 
| established_title        = 
| established_date         = 
| established_title1       = 
| established_date1        = 
| established_title2       = Dina dadi
| established_date2        = {{start date and age|1897|02|10|df=yes}}
| demographics_type1       = 
| demographics1_footnotes  = 
| demographics1_title1     = 
| demographics1_info1      = 
| demographics1_title2     = 
| demographics1_info2      = 
| parts_type               = 
| parts_style              = 
| p1                       = 
| government_footnotes     = 
| government_type          = 
| governing_body           = Pamaréntahan Kutha Balikpapan
| leader_title             = Walikota
| leader_name              = Rahmad Mas'ud
| leader_title1            = Wakil Walikota
| leader_name1             = Bagus Susetyo
| leader_party1            = 
| area_total_km2           = 503.3
| area_land_km2            = 
| area_water_km2           = 
| area_urban_km2           = 
| area_rural_km2           = 
| area_metro_km2           = 
| area_blank1_title        = 
| area_blank1_km2          = 
| area_blank2_title        = 
| area_blank2_km2          = 
| area_footnotes           = 
| elevation_m              =52 
| population_footnotes     = 
| population_as_of         =2024 
| population_blank1_title  = 
| population_blank1        = 
| population_density_blank1_km2 = 
| population_blank2_title  = 
| population_blank2        = 
| population_density_blank2_km2 = 
| timezone                 = [[Wektu Indonésia pérangan Tengah|Wektu Indonésia Tengah]]
| utc_offset               = +08:00
| timezone_DST             = 
| utc_offset_DST           = 
| postal_code_type         =Kode Pos 
| postal_code              ={{collapsible list
  |framestyle = text-align:left;border:0;padding:0;line-height:16px;
  |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
  |title = 
  |hlist = true
  |76111, 76112, 76113, 76114, 76115, 76116, 76117, 76118, 76119, 76121, 76122, 76123, 76124, 76125, 76126, 76127, 76128, 76129, 76131, 76132, 76133, 76134, 76136&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://carikodepos.com/daerah/kalimantan-timur/balikpapan/|title=Kode Pos Kota Balikpapan - Kalimantan Timur|last=Postal Code|first=Indonesia|website=carikodepos.com|language=id|access-date=2018-10-14|archive-date=14 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014204302/https://carikodepos.com/daerah/kalimantan-timur/balikpapan/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}} 
| area_code_type           =Kode Wilayah 
| area_code                =(+62) 542 
| blank_name               = 
| blank_info               = 
| website                  = {{url|http://www.balikpapan.go.id/}}
|population=757,418|anthem=Himne Balikpapan|population_rank=2|population_density_km2=1,505|nickname=''Kota Minyak'' (Kutha Minyak)|registration_plate=KT|registration_plate_type=Plat Nomer}}
'''Kutha Balikpapan''' iku [[kutha]] ing [[provinsi]] [[Kalimantan Wétan]], [[Indonésia]]. Kutha iki jembaré 503,3&amp;nbsp;km² kanthi kang ndunungi 757.418 jiwa.&lt;ref name=&quot;Badan Pusat Statistik 2025&quot;&gt;Badan Pusat Statistik, Jakarta, 28 February 2025, ''Kota Balikpapan Dalam Angka 2025'' (Katalog-BPS 1102001.6471)&lt;/ref&gt;

== Divisi Administratif ==
=== Kecamatan ===
# Balikpapan Timur (Balikpapan Wetan)
# Balikpapan Barat (Balikpapan Kulon)
# Balikpapan Utara (Balikpapan Lor)
# Balikpapan Tengah
# Balikpapan Selatan (Balikpapan Kidul)
# Balikpapan Kota (Balikpapan Kutha)
=== Kalurahan ===
{{col-css3-begin|3}}
# Manggar
# Manggar Baru
# Lamaru
# Teritip
# Prapatan
# Klandasan Ulu
# Klandasan Ilir
# Damai
# Gunung Bahagia
# Sepinggan
# Gunung Sari Ilir
# Gunung Sari Ulu
# Mekar Sari
# Karang Rejo
# Sumber Rejo
# Karang Jati
# Gunung Samarinda
# Muara Rapak
# Batu Ampar
# Karang Joang
# Baru Ilir
# Margo Mulyo
# Marga Sari
# Baru Tengah
# Baru Ulu
# Kariangau
# Tegal Sari
{{col-css3-end}}

== Rujukan ==
{{reflist}}

== Pranala njaba ==
{{Commons category|Balikpapan}}
* [http://kesultanan_pasir.tripod.com/ Kesultanan Pasir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717102842/http://kesultanan_pasir.tripod.com/ |date=2011-07-17 }}
* [http://www.youtube.com/watch?v=MmM5Jwf8aQQ Lagu BALIKPAPAN 'Beriman Olah Bebaya']

{{Kutha Balikpapan}}
{{Kalimantan Wétan}}

[[Kategori:Kutha Balikpapan| ]]</text>
      <sha1>5yfbhpgu4x73jc3ir9zgtj4r5n052wi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tilpun sélulèr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71892</id>
    <revision>
      <id>1746674</id>
      <parentid>1746301</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T12:41:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20158-26</username>
        <id>71942</id>
      </contributor>
      <origin>1746674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1953" sha1="5ty3kcjjv032b8nitbrxyf8ipreqr7q" xml:space="preserve">{{multiscript|Tilpun sélulèr|ꦠꦶꦭ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦱꦺꦭꦸꦭꦺꦂ}}
[[Barkas:Mobile phone PHS Japan 1997-2003.jpg|thumb|200px|right|Tilpun sélulèr]]
'''Tilpun sélulèr''', uga diarani '''astawada''' iku istilah kang rakèt sesambungané karo [[télékomunikasi]].&lt;ref name=&quot;Internet1&quot;&gt;[http://www.total.or.id/info.php?kk=Handphone total]{{Pranala mati|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (kaundhuh tanggal 7 April 2011)&lt;/ref&gt; Henpun utawa tilpun sélulèr iku wujud pangembangan téknologi télépon kang perangkaté bisa digunakaké kanthi pindhah-pindhah panggon.&lt;ref name=&quot;Internet1&quot;/&gt;

== Sajarah Tilpun sélulèr ==
Tilpun sélulèr utawa telepon genggam iki tinemu ing taun 1921 nalika ''Departemen Kepulisian Detroit Michigan'' nyoba nggunakaké télépon [[''mobile'']] saarah.&lt;ref name=&quot;Internet2&quot;&gt;[http://www.mmionline.net/artikel/awal-generasi-handphone.html mmionline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812104550/http://www.mmionline.net/artikel/awal-generasi-handphone.html |date=2011-08-12 }}(kaundhuh tanggal 7 April 2011)&lt;/ref&gt;

== Tilpun seluler saiki ==
Saiki tilpun seluler iku rata-rata awujud smartphone. Smartphone mulai populer taun 2011 lan tablet populer saka taun 2012-2017.

== Pranala njaba ==
{{Wiktionary}}
{{Commons category|Mobile phones}}
* [https://web.archive.org/web/20080408190445/http://www.cbc.ca/doczone/cellphones/video.html Cell Phone, the ring heard around the world] — a video documentary by the [[Canadian Broadcasting Corporation]]

== Réferènsi ==
# http://www.mytips.tk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110306080404/http://www.mytips.tk/ |date=2011-03-06 }}
# http://www.bagansiapiapi.net/id/blogdetail.php?id=59
# http:// monet.postech.ac.kr/new2008/research.html
# http://nimupedia.blogspot.com/2011/08/pengertian-telepon-genggam.html

== Cathetan sikil ==
{{reflist}}

[[Kategori:Tilpun genggem| ]]
[[Kategori:Tilpun]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>5ty3kcjjv032b8nitbrxyf8ipreqr7q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746675</id>
      <parentid>1746674</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T12:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20158-26</username>
        <id>71942</id>
      </contributor>
      <origin>1746675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1952" sha1="4iav8io3ny8bm3hkxmcgbwqihikcdjq" xml:space="preserve">{{multiscript|Tilpun sélulèr|ꦠꦶꦭ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦱꦺꦭꦸꦭꦺꦂ}}
[[Barkas:Mobile phone PHS Japan 1997-2003.jpg|thumb|200px|right|Tilpun sélulèr]]
'''Tilpun sélulèr''', uga diarani '''astawada''' iku istilah kang rakèt sesambungané karo [[télékomunikasi]].&lt;ref name=&quot;Internet1&quot;&gt;[http://www.total.or.id/info.php?kk=Handphone total]{{Pranala mati|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (kaundhuh tanggal 7 April 2011)&lt;/ref&gt; Henpun utawa tilpun sélulèr iku wujud pangembangan téknologi télépon kang perangkaté bisa digunakaké kanthi pindhah-pindhah panggon.&lt;ref name=&quot;Internet1&quot;/&gt;

== Sajarah Tilpun sélulèr ==
Tilpun sélulèr utawa telepon genggam iki tinemu ing taun 1921 nalika ''Departemen Kepulisian Detroit Michigan'' nyoba nggunakaké télépon [[''mobile'']] saarah.&lt;ref name=&quot;Internet2&quot;&gt;[http://www.mmionline.net/artikel/awal-generasi-handphone.html mmionline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812104550/http://www.mmionline.net/artikel/awal-generasi-handphone.html |date=2011-08-12 }}(kaundhuh tanggal 7 April 2011)&lt;/ref&gt;

== Tilpun seluler saiki ==
Saiki tilpun seluler iku rata-rata awujud smartphone. Smartphone mulai populer taun 2011 lan tablet populer saka taun 2012-2017.

== Pranala njaba ==
{{Wiktionary}}
{{Commons category|Mobile phones}}
* [https://web.archive.org/web/20080408190445/http://www.cbc.ca/doczone/cellphones/video.html Cell Phone, the ring heard around the world] — a video documentary by the [[Canadian Broadcasting Corporation]]

== Réferènsi ==
# http://www.mytips.tk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110306080404/http://www.mytips.tk/ |date=2011-03-06 }}
# http://www.bagansiapiapi.net/id/blogdetail.php?id=59
# http://monet.postech.ac.kr/new2008/research.html
# http://nimupedia.blogspot.com/2011/08/pengertian-telepon-genggam.html

== Cathetan sikil ==
{{reflist}}

[[Kategori:Tilpun genggem| ]]
[[Kategori:Tilpun]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>4iav8io3ny8bm3hkxmcgbwqihikcdjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spagèti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78132</id>
    <revision>
      <id>1746686</id>
      <parentid>1738567</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T18:16:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-62375-5</username>
        <id>71948</id>
      </contributor>
      <origin>1746686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2434" sha1="dmdf0owfsgihpce3xyk5nv68lj2n7rf" xml:space="preserve">[[Barkas:Spaghetti2.jpg|jmpl|Spagèti Industri Kab]]
[[Gambar:spaghetti.jpg|thumb|250px|Spagèti kang wis digodhog lan durung diwènèhi apa-apa]]
[[Gambar:Classic-spaghetti-carbonara.jpg|thumb|250px|Spagèti klasik kanthi saus [[Carbonara]].]]
{{commons|Spagèti}}
'''Spagèti''' ([[basa Italia]] ''spaghetti'') yakuwi pasta bunder asli saka [[Italia]] kang wujudé dawa kaya [[biting]].&lt;ref name=&quot;dict&quot;&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/spaghetti dictionary.refence.com] spaghetti. Random House, Inc. (kaundhuh tanggal 9 Agustus 2011).&lt;/ref&gt; Spagèti kagawé saka [[semolina]] utawa [[glepung]] lan [[banyu]]. Spagèti garing saka Italia kagawé saka [[durum]] gandum [[semolina]], nanging sajabane Italia, spagèti kagawé saka [[glepung]]. Spagèti paling tradhisional dawane {{cvt|50|cm}}, nanging dawane dadi misuwur sasuwéné separo abad kang kapindho ing abad kaping 20 lan saiki spagèti sumadya ing dawané {{cvt|25|-|30|cm}}. Jinisé spagèti ya iku spagèti keju, spagèti mrica, spagèti lenga lan bawang dienggo ing spagèti tomat, spagèti daging, lan spagèti kanthi saus liyané. Spagèti iku wujud jamak [[basa Italia]] kang duwé teges ''benang'', déné tembung ''spaghetto'' kang pérangan cilike tembung ''Spago'', tegesé &quot;tipis&quot;.

Ing masakan Italia, spagèti disajekaké kanthi saos tomat, kadhang-kadhang uga nganggo jinis-jinis herbal (kaya ta [[oregano]] lan basil), lenga zaitun, daging, utawa janganan. Spagèti jinis liyané disajekaké kanthi migunakaké saus bolognese, alfredo lan carbonara. Kanggo nambahi rasa bisa ditambahi [[keju]], kaya ta ''Pecorino Romano'', ''[[Parmesan]]'' lan keju ''Asiago'', kang asring ana. Kadhang-kadhang spagèti uga disajèkaké nganggo [[lombok]].

Rekor donya kanggo samangkuk spagèti gedhé dhéwé digawé ing sasi [[Maret]] [[2009]] lan dibaleni manèh ing sasi [[Maret]] [[2010]] ing restoran Garden Grove, Buca di Beppo. Ing sajabane [[Los Angeles]] bisa ngisi [[bèji]] kanthi punjul £ 13.780 (6.251&amp;nbsp;kg) pasta.&lt;ref&gt;[http://www.ktla.com/news/landing/ktla-biggest-pasta-bowl,0,5522564.story brita KTLA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120318101852/http://www.ktla.com/news/landing/ktla-biggest-pasta-bowl,0,5522564.story |date=2012-03-18 }} ''Restaurant Sets World Record with Pool of Spaghetti'' (kaundhuh tanggal 9 Agustus 2011)&lt;/ref&gt;

== Cathetan sikil ==
{{reflist}}

[[Kategori:Panganan]]
[[Kategori:Pasta]]
[[Kategori:Itali]]</text>
      <sha1>dmdf0owfsgihpce3xyk5nv68lj2n7rf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746688</id>
      <parentid>1746686</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T18:23:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-62375-5</username>
        <id>71948</id>
      </contributor>
      <origin>1746688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2430" sha1="taupwfcbt2g664kxu3hyulpa7skm2m7" xml:space="preserve">[[Barkas:Spaghetti2.jpg|jmpl|Spagèti Industri]]
[[Gambar:spaghetti.jpg|thumb|250px|Spagèti kang wis digodhog lan durung diwènèhi apa-apa]]
[[Gambar:Classic-spaghetti-carbonara.jpg|thumb|250px|Spagèti klasik kanthi saus [[Carbonara]].]]
{{commons|Spagèti}}
'''Spagèti''' ([[basa Italia]] ''spaghetti'') yakuwi pasta bunder asli saka [[Italia]] kang wujudé dawa kaya [[biting]].&lt;ref name=&quot;dict&quot;&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/spaghetti dictionary.refence.com] spaghetti. Random House, Inc. (kaundhuh tanggal 9 Agustus 2011).&lt;/ref&gt; Spagèti kagawé saka [[semolina]] utawa [[glepung]] lan [[banyu]]. Spagèti garing saka Italia kagawé saka [[durum]] gandum [[semolina]], nanging sajabane Italia, spagèti kagawé saka [[glepung]]. Spagèti paling tradhisional dawane {{cvt|50|cm}}, nanging dawane dadi misuwur sasuwéné separo abad kang kapindho ing abad kaping 20 lan saiki spagèti sumadya ing dawané {{cvt|25|-|30|cm}}. Jinisé spagèti ya iku spagèti keju, spagèti mrica, spagèti lenga lan bawang dienggo ing spagèti tomat, spagèti daging, lan spagèti kanthi saus liyané. Spagèti iku wujud jamak [[basa Italia]] kang duwé teges ''benang'', déné tembung ''spaghetto'' kang pérangan cilike tembung ''Spago'', tegesé &quot;tipis&quot;.

Ing masakan Italia, spagèti disajekaké kanthi saos tomat, kadhang-kadhang uga nganggo jinis-jinis herbal (kaya ta [[oregano]] lan basil), lenga zaitun, daging, utawa janganan. Spagèti jinis liyané disajekaké kanthi migunakaké saus bolognese, alfredo lan carbonara. Kanggo nambahi rasa bisa ditambahi [[keju]], kaya ta ''Pecorino Romano'', ''[[Parmesan]]'' lan keju ''Asiago'', kang asring ana. Kadhang-kadhang spagèti uga disajèkaké nganggo [[lombok]].

Rekor donya kanggo samangkuk spagèti gedhé dhéwé digawé ing sasi [[Maret]] [[2009]] lan dibaleni manèh ing sasi [[Maret]] [[2010]] ing restoran Garden Grove, Buca di Beppo. Ing sajabane [[Los Angeles]] bisa ngisi [[bèji]] kanthi punjul £ 13.780 (6.251&amp;nbsp;kg) pasta.&lt;ref&gt;[http://www.ktla.com/news/landing/ktla-biggest-pasta-bowl,0,5522564.story brita KTLA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120318101852/http://www.ktla.com/news/landing/ktla-biggest-pasta-bowl,0,5522564.story |date=2012-03-18 }} ''Restaurant Sets World Record with Pool of Spaghetti'' (kaundhuh tanggal 9 Agustus 2011)&lt;/ref&gt;

== Cathetan sikil ==
{{reflist}}

[[Kategori:Panganan]]
[[Kategori:Pasta]]
[[Kategori:Itali]]</text>
      <sha1>taupwfcbt2g664kxu3hyulpa7skm2m7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kastanye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97497</id>
    <revision>
      <id>1746689</id>
      <parentid>1739863</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T23:09:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5431" sha1="aioje3ym706na99sjwyxflpjs67kn22" xml:space="preserve">{{rapèkaké}}

{{Taxobox
| name = Kastanye
| image =Castanea_sativa_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-173.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = ''[[Castanea sativa]]'' 
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Fagales]]
| familia = [[Fagaceae]]
| genus = ''Castanea''
| subdivision_ranks = Spesies
| subdivision = 
''[[Castanea alnifolia]]''{{br}}
''[[Castanea crenata]]''{{br}}
''[[Castanea dentata]]''{{br}}
''[[Castanea henryi]]''{{br}}
''[[Castanea mollissima]]''{{br}}
''[[Castanea ozarkensis]]''{{br}}
''[[Castanea pumila]]''{{br}}
''[[Castanea sativa]]''{{br}}
''[[Castanea seguinii]]''{{br}}
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; sinonim kaliyan ''Castanea pumila'' miturut sapérangan ahli botani
}}

'''Kastanye''' ('''''Castanea''''') inggih punika satunggaling nama [[gènus]] kanggé wolu utawi sangang untuk [[spésies]] wit utawi ''perdu'' [[tuwuhan peluruh|peluruh]] saking [[familia]] ''[[Fagaceae]]'' asal wewengkon [[iklim sedhengan]] ing bumi belahan [[lor|lèr]]. Nama punika ugi kaginakaken kanggé wiji ingkang saged dipundhahar saking cupak (woh) mawi eri landhep ingkang dipunasilaken saking wit punika.&lt;ref name=foc&gt;[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=105816 ''Castanea''] – Flora of Cina.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=fna&gt;[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=105816 ''Castanea''] – Flora of [[Biome|North America]].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=fe&gt;[http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&amp;GENUS_XREF=Castanea&amp;SPECIES_XREF=&amp;TAXON_NAME_XREF=&amp;RANK= ''Castanea''] – Flora Europaea.&lt;/ref&gt; Wonten ing [[basa Inggris]] tuwuhan punika dipunwastani ''chestnut''. Tuwuhan punika wonten ing [[Basa Indonésia]] ugi dipunsebat '''kastanya''' (saking [[Basa Walanda|basa Walandi]]: ''kastanje'') utawi ugi dipunsebat kacang berangan.

== Spesies ==
Kados wit [[ek]] lan [[berangan]], kastanya kalebet familia ''Fagaceae''. Wonten sekawan spésies utami saking kastanya inggih punika: ''[[Castanea sativa]]'' (kastanya Éropa), ''[[Castanea mollissima]]'' (kastanya Cina), ''[[Castanea crenata]]'' (kastanya Jepang), lan ''[[Castanea dentata]]'' (kastanya Amérika).&lt;ref name = laren58&gt;[http://www.chestnutsaustralia.com.au/content/view/24/58/ Industry information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080808092004/http://www.chestnutsaustralia.com.au/content/view/24/58/ |date=2008-08-08 }} by David McLaren. Dari ''The Chestnut Growers Information Book'', Chestnut Australia Inc.&lt;/ref&gt;.
* ''Castanea sativa'' punika satunggaling kastanya saking [[Éropa]].
* Spesies kastanya asal [[Asia]] kapérang dados : ''Castanea crenata'' (kastanya Jepang), ''Castanea mollissima'' (kastanya Cina), ''[[Castanea davidii]]'' (Cina), ''[[Castanea henryi]]'' (Cina), lan ''[[Castanea seguinii]]'' (Cina).
* Spesies kastanya asal saking Amérika kapérang dados : ''Castanea dentata'' (kastanya Amérika, praja-praja ing Amérika Sarékat Utara), ''[[Castanea pumila]]'' (&quot;kastanya kerdil&quot;, praja-praja ing Amérika Sarékat Utara) ''[[Castanea alnifolia]]'' (praja-praja ing Amérika Sarékat Selatan), ''Castanea ashei'' (praja-praja ing Amérika Sarékat Selatan), ''Castanea floridana'' (praja-praja ing Amérika Sarékat Selatan), lan ''Castanea paupispina'' (praja-praja ing Amérika Sarékat Selatan).&lt;ref name = grocer&gt;[http://digital.lib.msu.edu/projects/cookbooks/books/grocersencyclopedia/ency.html ''The Grocer's Encyclopedia - Encyclopedia of Foods and Beverages''] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20100212203301/http://digital.lib.msu.edu/projects/cookbooks/books/grocersencyclopedia/ency.html |date=2010-02-12 }}. By Artemas Ward. New York. 1911.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fao&quot;&gt;[http://www.fao.org/docrep/006/AC645E/ac645e01.htm ''Postharvest Physiology and Pathology of Chestnuts'']. Dalam ''Postharvest Handling and Storage of Chestnuts''. Fabio Mencarelli. Food and Agriculture Organisation United Nations. November 2001.&lt;/ref&gt;

== Pemerian ==
Dhuwuripun tuwuhan punika antawisipun 20 m dumugi 40 m, padatanipun dipuntandur wonten ing [[Éropa]], [[Asia]] Wétan lan Asia Kidul-kulon, sarta Amérika Utara. Kulit njawinipun atos kanthi warni [[coklat]] tuwa. Kathha tiyang ingkang ngginaken kastanya kanggé campuran kuwé lan ''pastry''. Sup lan saus [[salad]] ugi ngginakaken kacang punika supados langkung écho. Kastanya utawi kacang berangan punika kathah kangdutan ''lemak tak jenuh'' lan sumber [[protéin]] nabati ingkang saé.

Para panalitèn ngandharaken bilih kastanya gadhah kandhutan lemak sakedhik nanging inggil [[karbohidrat]]. Kadar [[antioksidan]]ipun ugi inggil sarta wonten kadhutan [[vitamin]] C, B6, lan [[folat]] ingkang khasiatipun kanggé ngandhapaken resiko [[lelara]] [[jantung]] lan lelara sanèsipun &lt;ref name=&quot;kastanya1&quot;&gt;[http://www.beritasatu.com/mobile/kesehatan/22485-mengulik-manfaat-tersembunyi-sajian-spesial-natal.html Mengulik Manfaat Tersembunyi Sajian Spesial Natal]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, (dipun''akses'' tanggal 11 Fèbruari 2013)&lt;/ref&gt;.

== Cathetan suku ==
[http://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/chestnut Chestnut Definition]{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{reflist|2}}

== Pranala njawi ==
{{Commons category|Castanea}}
* [http://www.acf.org/ The American Chestnut Foundation].

[[Kategori:Fagaceae]]
[[Kategori:Bahan dedhaharan]]</text>
      <sha1>aioje3ym706na99sjwyxflpjs67kn22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Komune ing Prancis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99886</id>
    <revision>
      <id>1746699</id>
      <parentid>1742831</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84281" sha1="t9sre9h0ttrgmzxgyvypiu69iqbw3no" xml:space="preserve">[[Gambar:Logo Komune Perancis.png|thumb|Logo Komune Prancis]]
[[Gambar:La Défense depuis l'Arc de Triomphe Janvier 2023.jpg|thumb|[[Paris]]]]
[[Gambar:Marseille.jpg|thumb|[[Marseille]]]]
[[Gambar:Lyon kompressed.JPG|thumb|[[Lyon]]]]
[[Gambar:Toulouse toits depuis Boulbonne.jpg|thumb|[[Toulouse]]]]
[[Gambar:Vue_du_Vieux-Nice.jpg|thumb|[[Nice]]]]

[[Gambar:Absolute place Kleber 02.jpg|thumb|[[Strasbourg]]]]
[[Gambar:Montpellier fg06.jpg|thumb|[[Montpellier]]]]
[[Gambar:Bordeaux Miroir 001.jpg|thumb|[[Bordeaux]]]]

'''''Commune''''' minangka tingkat paling andhap saking pérangan administratif wonten ing [[Prancis|Républik Prancis]].&lt;ref name=&quot;internet1&quot;&gt;Constitution française du 4 octobre 1958(Constitution du 6 octobre 1950), article 72, alinéa {{1er}}: « Les collectivités territoriales de la République sont les communes, les [[département français|départements]], les [[région française|régions]], les collectivités à statut particulier et les collectivités d'outre-mer régies par l'article 74 [de la Constitution]. Toute autre collectivité territoriale est créée par la loi, le cas échéant en lieu et place d'une ou de plusieurs collectivités mentionnées au présent alinéa. ».&lt;/ref&gt; Tembung ''commune'' wonten ing basa Prancis medal wonten ing abad kaping 12, saking [[Basa Latin Pertengahan]], ''[[komune pertengahan|communia]]'', ateges sekempalan alit tiyang ingkang sami wonten ing pagesangan saben dinten, saking [[Basa Latin]] ''communis'', satunggaling bab ingkang dipuntindakaken sesarengan.

Komune Prancis sami kaliyan [[kotamadya]]/kutha wonten ing [[Amérikah Sarékat]] utawi ''[[Praja ing Jerman#Gemeinden|Gemeinden]]'' wonten ing [[Jerman]]. Komune Prancis boten gadhah pepadhan wonten ing [[Karajan Manunggal]], gadhah status wonten ing sawijining papan antawising [[dhistrik non-metropolitan|dhistrik]] lan [[paroki sipil]] [[Inggris]].

Sawijining komune Prancis saged wujud kutha kanthi penduduk 2 juta jiwa kados ta [[Paris]], kutha alit kanthi cacahing penduduk 10.000 jiwa, utawi namung désa kanthi penduduk 10 jiwa.

== Karakteristik umum ==
=== Cacahing Komune ===
Rikala tanggal [[1]] [[Maret]] [[2007]], wonten udakawis 36.780 komune ing [[Prancis]], 36.568 antawisipun wonten ing [[Prancis Metropolitan]]&lt;ref name=&quot;internet2&quot;&gt;
{{Lien web
 |url=http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/telechargement.asp
 |titre=Code Officiel Géographique
 |site= le site de l'Insee
 |consulté le= 22 April 2013
}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inseemo&quot;&gt;
{{Lien web
 |url=http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/recherche_historique.asp?debut=2011&amp;fin=2012&amp;dep=00&amp;mod=M0
 |titre=Modifications de communes en 2011 et 2012
 |site= le site de l'Insee
 |consulté le= 22 April 2013
}}.&lt;/ref&gt; lan 212 ingkang sanès wonten ing sebrang laut.&lt;ref name=&quot;internet4&quot;&gt;{{fr icon}} {{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/documentation.asp| title=Code officiel géographique&amp;nbsp;— Présentation|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2013-04-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet5&quot;&gt;{{fr icon}} {{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=nomenclatures/cog/outremer.htm| title=Code des collectivités d'outre-mer (COM)|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2013-04-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet11&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;internet76&quot;/&gt; Cacah punika dipunanggep langkung inggil tinimbang [[nagara]] [[Éropa]]&lt;ref name=&quot;internet74&quot;&gt;{{Cite web |url=http://statistik.ptkpt.net/_a.php?_a=area&amp;info1=6 |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2013-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608073111/http://statistik.ptkpt.net/_a.php?_a=area&amp;info1=6 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ingkang sanès. Bab punika dipunandharaken kanthi gambalang wonten ing pérangan sajarah ing ngandhap; komune Prancis sampun nggantosaken pamérangan Prancis dados désa utawi [[paroki]] nalika [[Revolusi Prancis]] langkung saking kalih abad kapengker.

{| class=&quot;wikitable&quot; width=285px align=&quot;center&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 0.9em; margin-bottom: 0.5em&quot;|Éwah-éwahaning cacah Komune&lt;ref name=&quot;internet6&quot;&gt;{{fr icon}} {{cite web|url=http://projetbabel.org/gl/cog.pdf| title=Le code officiel géographique (COG), avant, pendant et autour (Version 3, volume 1)|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2013-04-22}}&lt;/ref&gt;
|-
!width=&quot;33.33%&quot;| !! width=&quot;33.33%&quot;|&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Prancis Metropolitan]]&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt;!! width=&quot;33.33%&quot;|&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Prancis Sebrang Laut]]&lt;ref name=&quot;internet11&quot;&gt;http://www.outre-mer.gouv.fr/&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet76&quot;&gt;http://outremer.mnhn.fr/les-outre-mer&lt;/ref&gt;
|-
! 1 Jan. 1999
| align=center|36,565 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2000
| align=center|36,566 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2001
| align=center|36,563 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2002
| align=center|36,565 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2003
| align=center|36,564 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2004
| align=center|36,568 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2005
| align=center|36,570 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2006
| align=center|36,571 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2007
| align=center|36,569 || align=center|214
|-
! 1 Mar. 2007
| align=center|36,568 || align=center|212
|}

Ugi perlu dipunmangertosi bilih, boten kados nagara ingkang sanès kalebet [[Amérikah Sarékat]]&lt;ref name=&quot;internet 72&quot;&gt;http://www.anneahira.com/nagara-bagian-amerika-serikat.htm{{Pranala mati|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, sadaya tèritori Républik Prancis, ing njawi sapérangan jajahan sebrang laut alit, kapérang dados komune. Wonten ing tèritori [[Républik Prancis]] boten wonten ing wewengkon ingkang kapisah ingkang dipunpimpin déning sawijining [[kabupatèn]] utawi tataran ingkang langkung inggil (Punika sami kaliyan [[New England]]&lt;ref name=&quot;internet 73&quot;&gt;http://www.discovernewengland.org/&lt;/ref&gt; wonten ing Amérikah Sarékat). Pérangan lemah pundi kémawon wonten ing Républik Prancis minangka péranganing sawijining komune, kekalihipun wonten ing [[Prancis Metropolitan]]&lt;ref name=&quot;internet2&quot;/&gt; lan sebrang laut (kalebet pagunungan utawi &quot;hutan hujan&quot; ingkang boten wonten pendudukipun), kanthi pengecualian tumrap:
* COM (''collectivité d'outre-mer'', ateges ''jajahan sebrang laut'') [[Saint-Martin]] (33.102 jiwa).&lt;ref name=&quot;internet90&quot;&gt;http://www.geographia.com/st-martin/&lt;/ref&gt; Sadèrèngipun wujud komune wonten ing ''[[région ing Prancis|région]]'' [[Guadeloupe]]&lt;ref name=&quot;internet7&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.guadeloupe-islands.com/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130422052941/http://guadeloupe-islands.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal [[22]] [[Fèbruari]] [[2007]]. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune.
* COM [[Wallis lan Futuna]] (14.944 jiwa), ingkang taksih kapérang dados tigang kesukuan tradhisional. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis ingkang boten kapérang dados komune&lt;ref name=&quot;internet8&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.dfat.gov.au/geo/wallis_futuna/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130420170525/http://dfat.gov.au/geo/wallis_futuna/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
* COM [[Saint-Barthélemy]] (6.852 jiwa)&lt;ref name=&quot;internet9&quot;&gt;http://www.st-barths.com/en/home.html&lt;/ref&gt;. Sadèrèngipun wujud komune wonten ing region Guadeloupe. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal 22 Fèbruari 2007. Sapunika dadosi salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune&lt;ref name=&quot;internet10&quot;&gt;http://countrycode.org/saintbarthelemy&lt;/ref&gt;.
* TOM (''territoire d'outre-mer'', atages ''teritori sebrang laut'') Daratan Kidul lan Antarktika Prancis (tanpa penduduk permanèn, sakitar 200 ilmuwan, wadya lan pengamat cuaca)&lt;ref name=&quot;internet11&quot;/&gt;.
* [[Pulo Clipperton]] wonten ing Samudera Pasifik (tanpa penduduk)&lt;ref name=&quot;internet12&quot;&gt;http://wn.com/id_Pulau_Clipperton&lt;/ref&gt;.

=== Wiyar daratan komune biyasa ===
Wonten ing [[Prancis]] Metropolitan, wiyar rerata sawijining komune taun [[2004]] inggih punika [[1 E7 m²|14.88 km²]] (5.75 mil pasagi, utawi 3.676 ekar). Wiyar mèdian komune Prancis Metropolitan (wonten ing sensus [[1999]]) langkung alit, inggih punika [[1 E7 m²|10.73 km²]] (4.14 mil pasagi, utawi 2.651 ekar). Wiyar mèdian inggih punika pangukuran wewengkon ingkang langkung saé kanggé komune Prancis biyasa.

Wiyar mèdian punika langkung alit tinimbang laladan-laladan wonten ing nagara [[Éropa]], kados ta [[Italia]] ing pundi wiyar mèdian komune-nipun (''[[comuni]]'')&lt;ref name=&quot;internet81&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.italia.it/en/home.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2009-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091018203348/http://www.italia.it/en/home.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 22&amp;nbsp;km² (8.5 mil pasagi, [[Bèlgi]] 40&amp;nbsp;km² (15.5 mil pasagi)&lt;ref name=&quot;internet79&quot;&gt;http://www.belgia.com/&lt;/ref&gt;, [[Spanyol]] 35&amp;nbsp;km² (13.5 mil pasagi)&lt;ref name=&quot;internet80&quot;&gt;http://www.e-spanyol.hu/&lt;/ref&gt;, utawi [[Jerman]] ing pundi kathah-kathahipun ''[[Praja ing Jerman|Länder]]''&lt;ref name=&quot;internet82&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.internetpolyglot.com/swedish/lesson-3104701210 |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193513/http://www.internetpolyglot.com/swedish/lesson-3104701210 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; gadhah komune (''[[Praja ing Jerman|Gemeinden]]'') kanthi wiyar median ing sanginggilipun 15&amp;nbsp;km² (5.8 mil pasagi).

Wiyar komune Prancis ingkang alit sanget punika dipunsebabaken amargi cacahing komune ingkang inggil, sampun dipunandharaken ing nginggil, wonten ing tèritori kanthi ukuran manengah kados ta Prancis. Taun [[2000]], [[Switserlan]]&lt;ref name=&quot;internet78&quot;&gt;http://www.swiss.com/web/EN/Pages/index.aspx?Country=US&lt;/ref&gt; lan ''[[Praja ing Jerman|Länder]]'' [[Rheinland-Pfalz]]&lt;ref name=&quot;internet13&quot;&gt;http://www.nationsonline.org/oneworld/Germany/rheinland-pfalz.htm&lt;/ref&gt;, [[Schleswig-Holstein]]&lt;ref name=&quot;internet14&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.schleswig-holstein.de/Portal/EN/Portal_node.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403202140/http://schleswig-holstein.de/Portal/EN/Portal_node.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, lan [[Thüringen]]&lt;ref name=&quot;internet15&quot;&gt;http://www.thueringen.info/&lt;/ref&gt; ing [[Jerman]] dados satunggalipun laladan ing Éropa ing pundi komune-nipun gadhah wiyar mèdian ingkang langkung alit saking komune [[Prancis]].

Komune [[département d'outre-mer|''département'' sebrang laut]] kados ta [[Réunion]]&lt;ref name=&quot;internet77&quot;&gt;http://www.reunion.fr/en/&lt;/ref&gt; lan [[Guyana Prancis]]&lt;ref name=&quot;internet16&quot;&gt;http://binvenueafrance.blogspot.com/2011/11/pembagian-administratif.html&lt;/ref&gt; langkung ageng saking baku Prancis, langkung ageng saking komune Prancis Metropolitan. Limrahipun kagolongaken dados komune ingkang sami awujud sapérangan désa lan kutha alit. Wonten ing [[Réunion]]&lt;ref name=&quot;internet77&quot;/&gt;, pawiyaran démografi lan urbanisasi ingkang nyebar sampun ngasilaken pamérangan administratif awujud ''communes''.

=== Cacahing penduduk komune biyasa ===

Cacahing penduduk mèdian komune Prancis Metropolitan wonten ing sensus [[1999]] inggih punika 380 jiwa. Punika ugi minangka cacah ingkang paling sakedhik, lan ing ngriki Prancis taksih tebih saking Éropa, kanthi cacahing pendduuk mèdian komune paling sakedhik saking sadaya [[nagara Éropa]] (komune ing [[Switserlan]]&lt;ref name=&quot;internet78&quot;/&gt; utawi [[Rheinland-Pfalz]] gadhah wiyar ingkang langkung alit, kaandharaken ing nginggil, nanging langkung padet). Cacahing penduduk mèdian andhap komune Prancis punika saged kabandhaingaken kaliyan [[Italia]] ing pundi cacahing penduduk mèdian komune-nipun wonten ing taun [[2001]] dumugi angka 2.343 jiwa&lt;ref name=&quot;internet81&quot;/&gt;, [[Bèlgi]] 11.265 jiwa&lt;ref name=&quot;internet79&quot;/&gt;, punapa déné [[Spanyol]] kanthi cacah 564 jiwa.&lt;ref name=&quot;internet80&quot;/&gt;

Cacah penduduk mèdian ing ngriki boten nyingedaken kasunyatan bilih béda ukuran ingkang ageng antawisipun komune ing Prancis. Kados ingkang sampun kaandharaken ing pérangan awal, sawijining komune saged wujud kutha kanthi 2.000.000 jiwa kados Paris&lt;ref name=&quot;internet82&quot;/&gt;, kutha alit kanthi 10.000 jiwa&lt;ref name=&quot;internet82&quot;/&gt;, utawi désa kanthi 10 jiwa. Punapa ingkang dipungendikakaken cacahing penduduk mèdian minangka pratandha bilih kathah-kathahipun komune Prancis namung gadhah kalih atus komune; nanging ugi wonten sapérangan alit komune ingkang padhet pendudukipun.

[[Gambar:Alsace Adve3.png|thumb|250px|Region [[Alsace]]: 8,280 km² daratanipun kapérang dados 904 komune. Bab ingkang limrah wonten ing [[Prancis Metropolitan]].]]
Wonten ing Prancis Metropolitan, wonten 20.982 komune ingkang cacahipun penduduk kirang saking 500 jiwa&lt;ref name=&quot;internet82&quot;/&gt;, ing pundi 57.4% saking sadaya komune. 20.982 komune punika namung gadhah penduduk 4.638.000 jiwa, utawi 7.7% saking cacahing sadaya penduduk [[Prancis]] Metropolitan. Kanthi makaten, namung 7.7% penduduk Prancis ingkang dumunung wonten ing 57.4% komune&lt;ref name=&quot;internet82&quot;/&gt;, déné 92.3% penduduk ingkang netetp ing angka 42.6% komune ing Prancis.&lt;ref name=&quot;internet82&quot;/&gt;

=== Tuladha ingkang Limrah: Alsace ===
[[Gambar:Alsace.jpg|thumb|Region Alsace]]
[[Region ing Prancis|Region]] [[Alsace]]&lt;ref name=&quot;internet17&quot;&gt;http://www.lalsace.fr/&lt;/ref&gt;, kanthi wiyar [[1 E+9 m²|8.280 km²]] (3.197 mil pasagi), minangka règion paling alit wonten ing [[Prancis Metropolitan]], nanging kapérang dados 904 komune (903 komune dumugi taun [[2006]], nanging komune [[Bosselshausen]]&lt;ref name=&quot;internet83&quot;&gt;http://www.francethisway.com/places/a/kirrwiller-bosselshausen-bas-rhin.php&lt;/ref&gt; lan [[Kirrwiller]]&lt;ref name=&quot;internet84&quot;&gt;http://www.maplandia.com/france/alsace/bas-rhin/saverne/kirrwiller/&lt;/ref&gt;, ingkang sampun dipungabung wiwit taun [[1974]], dipunpisah malih tanggal [[1]] [[Januari]] [[2007]], cacahipun dados 904). Cacahipun komune punika boten istiméwa manawi kabandhingaken kaliyan région ingkang sanès wonten ing [[Prancis Metropolitan]], nanging nalika dipunlebetaken wonten ing tingkat Éropa, cacah punika katingal istiméwa kanggé komune Prancis.

Kanthi 904 komune, règion alit Alsace sampun gadhah kotamadya ingkang cacahipun kaping tiga langkung kathah tinimbang [[krajan]] [[Swèdhen]], ingkang tèritori paling agengipun gadhah wiyar 449.964&amp;nbsp;km² (173.732 mil pasagi) namung kapérang dados 290 kotamadya (''[[kotamadya ing Swèdhen|kommuner]]''). Alsace gadhah cacah kaping kalih langkung kathah saking kotamadya ing [[Walanda]], éwadéné cacahing penduduk Walanda kaping sanga langkung kathah lan wiyaripun kaping sekawan langkung ageng saking Alsace, namung kapérang dados 443 kotamadya (''[[kotamadya ing Walanda|gemeenten]]'')&lt;ref  name=&quot;internet18&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.vlaanderen.be/nl/ontdek-vlaanderen/provincies-en-gemeenten |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415034814/http://www.vlaanderen.be/nl/ontdek-vlaanderen/provincies-en-gemeenten |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Éwadéné wonten budaya Jerman ing Alsace, kathahipun komune Alsace sampun medal saking manéka komune ing règion Prancis sanès saking ''penolakan'' tumrap ukum Prancis ingkang maksa komune saperlu nggabungaken dhiri kaliyan komune ingkang sanès, ing pundi kathah [[praja ing Jerman]] ingkang winatesan kaliyan Alsace, kotamadya-nipun (''[[kotamadya ing Jerman|Gemeinden]]'') sampun kagabung wonten ing manéka gelombang wiwit 1960-an, lan kanthi langsung ngirangi cacahipun.

Wonten ing praja [[Baden-Württemberg]]&lt;ref name=&quot;internet19&quot;&gt;http://www.baden-wuerttemberg.de/en/home/&lt;/ref&gt;, sebrang [[Kali]] [[Rhine]]&lt;ref name=&quot;internet20&quot;&gt;http://www.tripadvisor.co.id/ShowUserReviews-g188568-d229236-r118765294-NH_Rijnhotèl-Arnhem_Gelderland_Province.html&lt;/ref&gt;, cacahipun ''Gemeinden'' samsaya kirang, saking 3.378 rikala taun [[1968]]&lt;ref name=&quot;internet21&quot;&gt;{{de icon}} {{cite web| url=http://www.landtag-bw.de/wp12/drucksachen/5000/12_5490_d.pdf| title=25 Jahre Gemeindereform Baden-Württemberg; hier: Neuordnung der Gemeinden| author=Parliament (Landtag) of Baden-Württemberg| format=PDF| accessdate=2013-04-22| archive-date=2012-05-13| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513230012/http://www9.landtag-bw.de/wp12/drucksachen/5000/12_5490_d.pdf| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; dados 1.108 rikala September 2007.&lt;ref name=German_Gemeinden&gt;{{de icon}} {{cite web| url=http://www.gemeindeverzeichnis.de/dtland/dtland.htm| title=Gemeinden in Deutschland| author=gemeindeverzeichnis.de| accessdate=2013-04-22| archive-date=2018-10-16| archive-url=https://web.archive.org/web/20181016132547/http://www.gemeindeverzeichnis.de/dtland/dtland.htm| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Minangka perbandhingan, cacah komune wonten ing Alsace namung kirang saking 945 taun [[1971]]&lt;ref name=&quot;internet22&quot;&gt;{{fr icon}} {{cite web| url=http://splaf.free.fr/67his.html| title=Historique du Bas-Rhin| author=SPLAF| accessdate=2013-04-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet23&quot;&gt;{{fr icon}} {{cite web| url=http://splaf.free.fr/68his.html| title=Historique du Haut-Rhin| author=SPLAF| accessdate=2013-04-22}}&lt;/ref&gt; (sadèrèngipun ukum Marcellin ingkang miwiti komune Prancis kagabung satunggal kaliyan sanèsipun, pirsani pérangan [[Komune ing Prancis#Perdebatan|perdebatan]] ing ngandhap) dados 904 rikala wulan Januari 2007. Kasilipun, règion Alsace, kanthi wiyar ingkang namung seperlima wiyar Baden-Württemberg lan cacahing penduduk namung seperenem Baden-Württemberg, gadhah kathah kotamadya tinimbang praja ing Jerman. Règion alit Alsace gadhah langkung saking kaping kalihipun cacah kotamadya ing praja paling ageng lan ingkang kathah piyambak pendudukipun [[Nordrhein-Westfalen]] (396 ''Gemeinden'' rikala September 2007)ing pundi panggabungan kotamadya dipuntindakaken langkung rikat saking Baden-Württemberg, lan kotamadya ing praja paling ageng [[Niedersachsen]]&lt;ref name=&quot;internet24&quot;&gt;http://www.niedersachsen.de/portal/&lt;/ref&gt; (1.022 ''Gemeinden'' rikala September 2007).&lt;ref name=German_Gemeinden /&gt;

=== Status komune ===

Amargi pabédan ingkang ageng wonten ing cacahing penduduk, saben komune ing Républik Prancis ngangkat satunggaling wali kutha (''maire'') lan déwan kotamadya (''conseil municipal'') ingkang ngatur komune saking ''[[Hôtel de Ville|mairie]]&lt;ref name=&quot;internet25&quot;&gt;http://www.devillehotèl.com.pa/{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;'' ([[balai kutha (administrasi)|balai kutha]]), kanthi kakuwasan ingkang sami éwadéné agengipun komune boten sami (kanthi kutha Paris minangka pangecualian, ing pundi pulisi kutha dipuntindakaken pamaréntah punjer, sanès wali kutha Paris). Kaseragaman status punika minangka kasil jelas saking Revolusi Prancis, ingkang nglajengaken kabiyasan lokal ingkang kadamel wonten ing kraton Prancis.

Wiyaripun komune taksih dados perkawi, nanging, wonten ing kalih alesan: ukum Prancis netepaken ukuran [[dewan kotamadya]] miturut cacahing penduduk komune, lan ukuran cacah penduduk ateges ing pundi prosès pamilihan dipun-ginakaken kanggé pamilihan déwan kotamadya papanipun piyambak-piyambak.

Wiwit Hukum PML taun 1982 dipunsahaken, tigang komune Prancis ugi gadhah status istiméwa ing pundi tigang komune punik kapérang dados [[arondisemen kotamadya ing Prancis|arondisemen kotamadya]]: inggih punika [[Paris]]&lt;ref name=&quot;internet26&quot;&gt;http://www.paris.com/&lt;/ref&gt;, [[Marseille]]&lt;ref name=&quot;internet27&quot;&gt;http://www.marseille.fr/sitevdm/versions-etrangeres/english--discover-marseille&lt;/ref&gt;, lan [[Lyon]]&lt;ref name=&quot;internet28&quot;&gt;http://www.en.lyon-france.com/&lt;/ref&gt;. [[Arondisemen kotamadya]] minangka satunggalipun unit administratif wonten ing sangandhapipun komune ing Républik Prancis, nanging namung katetetapaken kanggé tigang komune mau. Arondisemen kotamadya punika boten nyinggung [[arondisemen Prancis|arondisemen]] ingkang minangka subdivisi saking ''[[département]]'' Prancis.

Komune Prancis gadhah &quot;kapribadén&quot; ukum wiwit taun [[1837]]: dipunanggep [[badan yuridis|badan ukum]], lan gadhah kapasitas ukum. Arondisemen kotamadya boten gadhah kapribadén ukum, lan tanpa pameroléhan pribadi.

Hukum lan obligasi komune dipunatur déning ''Code général de collectivités territoriales (CGCT)'' ingkang nggantosaken ''Code des communes''&lt;ref name=&quot;internet29&quot;&gt;http://www.legifrance.gouv.fr/affichCode.do?cidTexte=LEGITEXT000006070162&lt;/ref&gt; (kejawi kanggé prakawis pribadi) kanthi pangesahan ukum tanggal [[21]] [[Fèbruari]] [[1996]] kanggé législasi lan kaputusan nomer 2000-318 tanggal [[7]] [[April]] [[2000]] kanggé régulasi.&lt;ref name=&quot;internet30&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html |title=Legislation |access-date=2013-04-16 |archive-date=2005-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050103093724/http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet31&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.droit.org/code/index-CGCTERRM.html |title=Decree |access-date=2013-04-16 |archive-date=2005-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050112200608/http://www.droit.org/code/index-CGCTERRM.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [1] (http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html) Legislasi
* [2] (http://www.droit.org/code/index-CGCTERRM.html) Dudutan

== Sajarah Komune Prancis ==
[[Gambar:060905 Overlooking Old Town and Harbour.JPG|thumb|[[La Rochelle]]]]
[[Gambar:Antibesbordmer.JPG|thumb|[[Antibes]]]]

Komune Prancis wiwit dumadi rikala wiwitanipun [[Revolusi Prancis]] taun [[1789]]-[[1790]].&lt;ref name=&quot;internet32&quot;&gt;http://www.marxists.org/indonesia/archive/trotsky/1921-PelajaranKomune.htm&lt;/ref&gt;

=== Karajan Prancis ===
[[Gambar:Cannes France.jpg|thumb|left|[[Cannes]]]]
[[Gambar:Duchesse Anne du Ciel.jpg|thumb|[[Dunkerque]]]]

Sadèrèngipun Revolusi Prancis, dèrèng wonten pambentukan komune ingkang sami kaliyan komune wonten ing jaman sapunika. Tingkatan paling andhap saking pamérangan administratif inggih punika [[paroki]] (''paroisse''), saha wonten sakitar 60.000 paroki wonten ing [[Krajan]] [[Prancis]]. Sawijining paroki namung awujud sawijining gréja, papan dunung wonten ing sakitaripun (kaloka kanthi nama désa), lan lahan tetanèn wonten ing sakitaring désa. Kedah dipunémut bilih [[Prancis]] minangka nagara ingkang cacah pendudukipun ingkang kathah piyambak wonten ing wewengkon [[Éropa]] dumugi ing abad kaping 19, [[Ruslan]] kanthi 25 yuta penduduk sadèrèngipun [[Revolusi Industri]]&lt;ref name=&quot;internet114&quot;/&gt;, ([[Inggris]] namung udakawis 6 yuta penduduk sadèrèngipun Revolusi Industri)-punika dipunsebabaken amargi cacahing paroki ingkang kathah sanget wonten ing Karajan Prancis. Raja Prancis asring maringi gelar tumrap panguwasa paroki kanthi sebutan &quot;kakuwasan saking 100.000 menara gréja&quot;.

Nanging paroki punika namung sakedhik anggénipun gadhah struktur kotamadya komune sadèrèngipun Revolusi. Limrahipun namung wonten ''komite pambangunan'' (''conseil du fabrique'' ing pundi 'fabrique' gegayutan kaliyan tembung 'fabricate' mbiyangun wonten ing [[basa Inggris]]), kasusun saking penduduk désa, ingkang nindakaken pambangunan gréja paroki, plataran gréja, lan manéka papan dunung saha properti gréja-lan kadang kala nyamektakaken pambiyantu tumrap fakir miskin, utawi ngemunah griya sakit utawi sekolah paroki. Pendeta ingkang nyambut damel wonten ing paroki punika ugi perlu nyathet pembaptisan, palakrama, lan bab pepatèn, wiwit [[Peraturan Villers-Cotterêts]]&lt;ref name=&quot;internet33&quot;&gt;http://www.mairie-villerscotterets.fr/&lt;/ref&gt; taun [[1539]] déning [[François I saking Prancis|François I]]. Kajawi kanggé tugas mau, désa dipuntilaraken kanggé ngurusi prakawis sanès manawi dipunkeparengaken. Ingkang limrah, penduduk désa sami kempal kanggé ngrembag prakawis ingkang wigati ingkang gegayutan kaliyan wewengkon punika, kados ta panganggoan lahan tetanèn, nanging dèrèng madeg badan kotamadya ingkang permanèn. Wonten ing kathah papan, tuan tanah lokal (''seigneur'')&lt;ref name=&quot;internet115&quot;&gt;http://www.merriam-webster.com/dictionary/seigneur&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet116&quot;&gt;http://www.thefreedictionary.com/seigneur&lt;/ref&gt; wonten ing papan dunungipun taksih dipuntindakaken campurtangan tumrap prakawis wonten ing désa, mendhet pajeg saking penduduk désa lan meksa penduduk nyambut damel dados [[corvée]], taksih nemtokaken lahan tetanèn pundi ingkang badhé dipun-ginakaken lan kapan, sarta cacahing kasil panèn ingkang kedah dipunparingaken dhateng piyambakipun.

Wonten ing sisih ingkang sanès, sampun dipunbentuk kutha prajanjèn ingkang sampun dipunsarujuki sadanguning Éra Pertengahan, saking ratu piyambak, utawi bangsawan lokal (kados déné kutha [[Toulouse]] ingkang dipunsarujuki déning bangsawan Toulouse). Kutha-kutha mau dipundhirikaken saking sapèrangan paroki (dumugi atusan paroki kanggé kutha [[Paris]]&lt;ref name=&quot;internet34&quot;&gt;http://saridarnita.wordpress.com/2013/01/26/sejarah-kota-paris/&lt;/ref&gt;), lan dipunklilingi déning ''témbok pertahanan''. Kutha-kutha punika sampun kabébasaken saking kakuwasanipun tuan tanah rikala abad kaping 12 lan kaping 13, ingkang sampun gadhah badan kotamadya ingkang ngatur kutha, lan kamiripan kaliyan komune ingkang sampun kabangun sadanguning Revolusi Peranis kejawi kanggé kalih titik wigati: 1-badan kotamadya punika boten démokratis, ingkang limrah dipuntangani déning kulawarga bourgeois ingkang sugih, ingkang kasugihanipun ngundhang kathah prakawis, saèngga kulwarga punika dipuncap minangka ''golongan ingkang gadhah kuwasa'' tinimbang dhémokrasi kotamadya; 2-boten wonten status seragam kanggé kutha prajanjèn punika, ingkang gadhah status piyambak-piyambak lan organisasi tartamtu.

Wonten ing sisih lèr Prancis, kutha dipunatur déning ''échevin'' (saking [[basa Jerman]] kuna ingkang ateges hakim), déné kutha-kutha ingkang wonten ing kidul Prancis dipunatur déning ''consul''&lt;ref name=&quot;internet35&quot;&gt;http://www.thefreedictionary.com/consul&lt;/ref&gt; (sami kaliyan mangsa Romawi), nanging [[Bordeaux]]&lt;ref name=&quot;internet37&quot;/&gt; dipunpimpin déning ''[[jurat]]''&lt;ref name=&quot;internet36&quot;&gt;http://legal-dictionary.thefreedictionary.com/jurat&lt;/ref&gt; (kanthi ètimologi ateges &quot;priyantun kakung ingkang dipunsumpah&quot;) lan [[Toulouse]]&lt;ref name=&quot;internet100&quot;&gt;http://www.toulouse-visit.com/&lt;/ref&gt; déning ''capitouls'' (&quot;priyantun kakung pengawal&quot;). Limrahipun, boten wonten wali kutha nalika mangsa modhèren; sadaya ''échevin'' utawi ''consul''&lt;ref name=&quot;internet117&quot;&gt;http://www.linternaute.com/dictionnaire/fr/definition/echevin/&lt;/ref&gt; wonten ing tingkat ingkang sami, lan medalaken kaputusan kanthi kolegial; nanging kanggé prakawis ingkang sanès namung wonten satunggaling ''échevin''&lt;ref name=&quot;internet117&quot;/&gt; utawi ''consul'' ing ngandhapipun ingkang sanès, dados sajinis wali kutha, éwadéné boten kanthi kakuwasan èksekutif ingkang sami kados déné wali kutha modhèren. &quot;Walikota&quot; punika dipunsebut: [[wali kutha (sipil)|wali kutha para saudagar]] (''prévôt des marchands'')&lt;ref name=&quot;internet118&quot;&gt;http://www.linternaute.com/dictionnaire/fr/definition/prevot-des-marchands/&lt;/ref&gt; wonten ing [[Paris]]&lt;ref name=&quot;internet26&quot;/&gt; lan [[Lyon]]&lt;ref name=&quot;internet28&quot;/&gt;; ''maire'' ing [[Marseille]]&lt;ref name=&quot;internet27&quot;/&gt;, Bordeux&lt;ref name=&quot;internet37&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.bordeaux.com/uk |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425083840/http://www.bordeaux.com/uk |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, [[Rouen]]&lt;ref name=&quot;internet38&quot;&gt;http://www.rouen.fr/&lt;/ref&gt;, [[Orléans]]&lt;ref name=&quot;internet39&quot;&gt;http://www.orleans.fr/accueil.htm&lt;/ref&gt;, [[Bayonne]]&lt;ref name=&quot;internet40&quot;&gt;http://www.bayonnenj.org/&lt;/ref&gt; lan sapèrangan kutha sanèsipun; ''mayeur'' wonten ing [[Lille]]; ''premier capitoul'' ing Toulouse; ''viguier'' ing [[Montpellier]]&lt;ref name=&quot;internet41&quot;&gt;http://www.montpellier.fr/&lt;/ref&gt;; ''premier consul'' wonten ing sapèrangn kutha ing sisih kidul Prancis; ''prêteur royal''&lt;ref name=&quot;internet119&quot;&gt;http://www.chapters.indigo.ca/books/M%C3%A9moire-Klinglin-Pr%C3%A9teur-Royal-Ville-Fran%C3%A7ois-christophe-honor%C3%A9-D-Klinglin-Giroud/9781272774417-item.html{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ing [[Strasbourg]]&lt;ref name=&quot;internet42&quot;&gt;http://www.strasbourg.com/&lt;/ref&gt;; ''maître échevin'' ing [[Metz]]&lt;ref name=&quot;internet43&quot;&gt;http://www.metz.de/en/&lt;/ref&gt;; ''maire royal'' ing [[Nancy]]&lt;ref name=&quot;internet44&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.nancy-tourisme.fr/nancy-tourism/discover/history-and-heritage/unesco/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130423132757/http://www.nancy-tourisme.fr/nancy-tourism/discover/history-and-heritage/unesco/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;; utawi ''prévôt'' ing [[Valenciennes]]&lt;ref name=&quot;internet45&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.valenciennes.fr/fr/accueil.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425223215/http://www.valenciennes.fr/fr/accueil.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Revolusi Prancis ===

Tanggal [[14]] [[Juli]] [[1789]]&lt;ref name=&quot;internet46&quot;&gt;http://perancis09upi.wordpress.com/2010/01/03/sejarah-terjadinya-revolusi-perancis-ratu-ayu-christine-p-1a-0902419/&lt;/ref&gt;, rikala wekdal sampun sonten, sasampunipun panyerangan kunjara [[Bastille]]&lt;ref name=&quot;internet107&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.anneahira.com/sejarah-perancis.htm |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2013-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608055430/http://www.anneahira.com/sejarah-perancis.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet107&quot;/&gt;, wali kutha para pedagang Paris, [[Jacques de Flesselles]]&lt;ref name=&quot;internet70&quot;&gt;http://www.linternaute.com/ville/ville/lycee/25152/detail/lycee_professionnel_jacques_de_flesselles.shtml&lt;/ref&gt;, dipuntembak rikala kaanan ramé wonten ing anak tangga Balai Kota Paris. Éwadéné wonten ing Éra Pertengahan wali kutha pedagang nandhani kamardikaning [[Paris]] lan miwiti pamberontaken tumrap Raja [[Charles V saking Prancis|Charles V]]&lt;ref name=&quot;internet101&quot;&gt;http://www.britannica.com/EBchecked/topic/106985/Charles-V&lt;/ref&gt;, kantoripun ingkang sampun dipuntutup déning ratu, lajeng dipunbikak malih nanging wonten panjagan ingkang ketat saking [[ratu]], saèngga para pamberontak sampun mungkasi pamanggih publik minangka perwakilan lokal [[ratu]] ingkang sanès, lan minangka parwujudan kotamadya mardika.&lt;ref name=&quot;internet101&quot;/&gt;

Sasampunipun prastawa punika, sawijining &quot;komune&quot; ing [[Paris]] langsung dipundhirikaken kanggé nggantosaken kutha prajanjèn [[Paris]] ingkang dangu rumiyin, lan panjaga kotamadya dipunbentuk kanggé njagi [[Paris]] saking sadaya usaha Raja [[Louis XVI saka Prancis|Louis XVI]]&lt;ref name=&quot;internet47&quot;&gt;http://windiloviyo.blogspot.com/2011/03/revolusi-perancis.html&lt;/ref&gt; kanggé mungkasi révolusi ingkang saweg kadadosan.&lt;ref name=&quot;internet48&quot;&gt;http://mustaqimzone.wordpress.com/2012/06/27/revolusi-perancis/&lt;/ref&gt; Sapérangan kutha ingkang sanès wonten ing [[Prancis]] nindakaken cara ingkang sami, lan komune madeg wonten ing pundi-pundi, kanthi panjaga kotamadya piyambak-piyambak. Tanggal [[14]] [[Dhésèmber]] [[1789]], [[Majelis Konstituen Nasional|Majelis Nasional]] (''Assemblée Nationale'')&lt;ref name=&quot;internet85&quot;&gt;http://www.assemblee-nationale.fr/&lt;/ref&gt; ngesahaken ukum pambentukan komune, minangka tingkat paling andhap wonten ing pamérangan administratif [[Prancis]], ingkang nguwaosi komune independen punika, nanging ugi minangka komune-nipun piyambak.&lt;ref name=&quot;internet85&quot;/&gt; Wonten ing laladan ingkang sanès, tugas Majelis Nasional inggih punika, micanten saperlunipun, kanthi révolusionèr: boten ngrujuk dhateng éwah-éwahaning sadaya kutha prajanjèn dados komune, Majelis Nasional ugi mutuskan ngéwahi sadaya paroki désa dados komune kanthi status jangkep.&lt;ref name=&quot;internet85&quot;/&gt; Para Revolusioner kainspirasi déning pamanggihipun [[Rene Descartes|Descartes]] ugi filosofi [[Masa Pencerahan|Pancerahan]] (''les Lumières'')&lt;ref name=&quot;internet86&quot;&gt;http://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/si%C3%A8cle_des_Lumi%C3%A8res/130660&lt;/ref&gt;. Para Revolusioner kapèngin nglajengaken cara mangsa rumiyin lan minangka masarakat ingkang makmur, ing pundi sadayanipun sami lan tetep miturut alesan, tinimbang tradisi utawi konservasi.&lt;ref name=&quot;internet85&quot;/&gt;

Para Revolusioner lajeng netepaken pamérangan administratif ingkang seragam kanggé sadaya nagara: sadaya wewengkon Prancis badhé dipunpérang dados ''[[départements]]'', lajeng [[arondisemen Prancis|arondisemen]], [[kanton ing Prancis|kanton]], lan komune, tanpa pangecualian.&lt;ref name=&quot;internet103&quot;&gt;http://carapedia.com/sistem_pemerintahan_nagara_perancis_info219.html&lt;/ref&gt; Sedaya komune gadhah status ingkang sami, gadhah satunggaling wali kutha (''maire'')&lt;ref name=&quot;internet87&quot;&gt;http://www.paris.fr/&lt;/ref&gt; minangka pamimpin, lan déwan kotamadya (''conseil municipal'')&lt;ref name=&quot;internet90&quot;/&gt; ingkang dipunpilih penduduk komune. Punika minangka révolusi nyata kanggé puluhan èwu désa ingkang boten naté ngraosaken pagesangan kotamadya ingkang teratur sadèrèngipun. Sawijining griya komunal (''[[Hôtel de Ville|mairie]]'')&lt;ref name=&quot;internet88&quot;&gt;http://www.mairie4.paris.fr/mairie04/jsp/site/Portal.jsp&lt;/ref&gt; dipunyasa wonten ing saben désa, ing pundi dipunadani pepanggihan déwan kotamadya ugi administrasi komune. Sapérangan Majelis Nasional nentang pamérangan Prancis dados puluhan èwu komune, nanging [[Honoré Mirabeau|Mirabeau]]&lt;ref name=&quot;internet89&quot;&gt;http://www.thefreedictionary.com/Mirabeau&lt;/ref&gt; lan pamanggihipun ngèngini satunggal komune kanggé saben paroki sampun lumampah.

Tanggal [[20]] [[September]] [[1792]], pancathetan lair, palakrama, lan pati ugi dipunbisak saking pandhita paroki lan dados tanggel jawab wali kutha. Palakrama sipil dipuntetepaken lan dipuntindakaken wonten ing ''mairie''&lt;ref name=&quot;internet87&quot;/&gt; kanthi upacara ingkang béda saking cara gréja tradhisional, kanthi wali kutha nggantosaken pandhita, lan nama ukum nggantosaken nama Gusti (&quot;''Au nom de la loi, je vous déclare unis par les liens du marriage.''&quot; – &quot;Kanthi nama ukum, kula netepaken kekalih punika nyawiji kanthi palakrama punika.&quot;). Pendeta dipunpaksa mandhegaken pembaptisan, palakrama, lan buku bab pati ingkang kala rumiyin, ingkang dipunsimpen wonten ing ''mairie''. Éwah-éwahan ndadak punika ngasoraken sanget umat Katulik, lan Prancis badhé mlebet mangsa [[perang sipil]],&lt;ref name=&quot;internet104&quot;&gt;http://lib.ugm.ac.id/exec.php?app=simpus&amp;act=search&amp;lokasi=12&amp;kriteria=subyek&amp;kunci=Perang+Sipil+-+Perancis{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; kaliyan region ingkang gadhah keagamaan ingkang kiyat ing sisih kilèn [[Prancis]] minangka pusatipun. Bab punika badhé ndhèrèkaken [[Napoleon I]]&lt;ref name=&quot;internet102&quot;&gt;http://www.britannica.com/EBchecked/topic/402943/Napoleon-I&lt;/ref&gt; kanggé damel prajanjèn damai wonten ing [[Prancis]], nyeimbangaken sistem adminsitratif énggal, lan ndadosaken bab punika dipuntampi déning sadaya rakyat. Napoleon ugi mbisak pamilihan déwan kotamadya, ingkang sapunika dipunpilih déning [[prefek]], perwakilan lokal pamarèntah punjer.&lt;ref name=&quot;internet102&quot;/&gt;

===Éwah-éwahan sasampunipun Repolusi Prancis ===
[[Gambar:Levallois 246.JPG|thumb|[[Levallois-Perret]]]]
[[Gambar:Val de Seine.jpg|thumb|[[Issy-les-Moulineaux]]]]
[[Gambar:Centre culturel Louis de Broglie 20090202.jpg|thumb|[[Neuilly-sur-Seine]]]]

Ing wekdal punika, wonten ing pamanggihipun tiyang mrika, komune [[Prancis]] taksih sami kaliyan ingkang dipundhirikaken ing purwakaning révolusi Prancis. Éwah-éwahan ingkang paling ageng kadadosan ing taun [[1831]], nalike Parlemèn Prancis&lt;ref name=&quot;internet105&quot;&gt;http://www.parlement.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210401030302/http://www.parlement.fr/ |date=2021-04-01 }} Official site of the Parlement français&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet106&quot;&gt;http://www.parlements.org Site of the CHPP (Comité d'histoire parlementaire et politique) and of ''Parlement(s), Revue d'histoire politique''&lt;/ref&gt; damel ulang aturan pokok pamiliyan déwan kotamadya, lan ing taun [[1837]] nalika komune [[Prancis]] dipunpringi kapribadèn kukum ingkang sapunika dipunanggep [[badan kukum]] kanthi kapasitas kukum. Pendukung [[Jacobin (pulitik)|Jacobin]] ajrih tumrap kekiyatan lokal indepènden, ingkang dipuntingali minangka konservatif lan nantang révolusi, lan ngagungaken pamarèntah punjer ingkang langkung kumawasa. Nalika para révolusionér minangka komune, dèrèng kaparingan &quot;kapribadèn&quot; ukum (tuladhanipun ''[[département]]''), kanthi pamarèntah punjer ingkang gadhah &quot;kapribadèn&quot; ukum. Taun [[1837]] kaanan punika dipunbiwarakaken boten praktis, amargi wali kutha lan déwan kotamadya boten saged kerjasama wonten ing pangadilan. Akibat saking wéah-éwahan punika, puluhan éwu désa ingkang dèrèng naté gadhah &quot;kapribadèn&quot; ukum (sebrangan kaliyan kutha prajanjèn) dumadakan dados badan ukum ingkang angka pisanan sadanguning sajarahipun. Punika taksih dados prakawis dumugi sapunika.

Sadanguning [[Révolusi Prancis]] sakitar 41.000 komune dipunbentuk&lt;ref name=&quot;internet49&quot;&gt;{{Cite web |url=http://big.chez.com/lpcornu/servstats01.htm |title=Archive copy |access-date=2013-04-16 |archive-date=2004-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040901002739/http://big.chez.com/lpcornu/servstats01.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, wonten ing sawijining téritori ingkang ngrujuk dhateng wates nagara nagara Prancis sapunika (cacah 41.000 mau nglingkupi komune wonten ing departemén [[Savoie (departemen)|Savoie]]&lt;ref name=&quot;internet110&quot;&gt;http://www.tripadvisor.com/Tourism-g499089-Savoie_Rhone_Alpes-Vacations.html&lt;/ref&gt;, [[Haute-Savoie]]&lt;ref name=&quot;internet111&quot;&gt;http://www.haute-savoie-tourisme.org/&lt;/ref&gt; lan [[Alpes-Maritimes]]&lt;ref name=&quot;internet112&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.alpes-maritimes.pref.gouv.fr/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2018-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911165131/http://www.alpes-maritimes.pref.gouv.fr/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet113&quot;&gt;http://www.provenceweb.fr/e/alpmarit.htm&lt;/ref&gt; ingkang dipunanèksasi taun [[1975]], nanging boten kalebet departemén wonten ing [[Bèlgi]] lan [[Jerman]] ing kilèn [[Rhein]], ingkang naté dados péranganing [[Prancis]] antawis taun [[1795]] lan [[1815]]). Kirang saking 60.000 paroki ingkang madeg sadèrèngipun révolusi (wonten ing kutha, paroki kagabungaken dados komune tunggal; ing padésan, sapérangan paroki alit kagabungaken kaliyan ingkang ageng), nanging 41.000 taksih minangka angka ingkang ageng sanget, tanpa perbandingan ing donya nalika punika, kejawi wonten ing kamaharajan [[Tiongkok]] (ing mrika, namung tingkat [[kabupatèn]] lan ing nggilipun ingkang gadhah administrasi permanen).

Wiwit punika, éwah-éwahan ageng sampun ngéwahi [[Prancis]], ugi sadaya wewengkon ing Éropa: [[Revolusi Industri]]&lt;ref name=&quot;internet114&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.anneahira.com/sejarah-revolusi-industri.htm |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130505041536/http://www.anneahira.com/sejarah-revolusi-industri.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, 2 [[perang donya]], lan ''perpindahan pedalaman'', sadayanipun ingkang ngosongaken padésan lan samsaya miyaraken wewengkon kutha. Pamérangan administratif [[Prancis]], taksih kaku lan boten éwah. Dinten punika sakitar 90% komune lan departemèn dipunbentuk sami kaliyan nalika kadadosan Revolusi Prancis langkung saking 200 taun kapungkur, kanthi wates ingkang sami. Akibatipun, komune padésan ingkang boten kaétang lan gadhah atusan penduduk rikala [[Revolusi Prancis]] sapunika namung gadhah satunggal atus penduduk utawi kirang. Ing sisih sanès, kutha sampun ngrembaka kanthi rikat déné wewengkon ingkang nindakaken [[urbanisasi]] samsaya wiyar langkung saking wates komune ingkang dumadi rikala révolusi. Tuladhanipun inggih punika [[Paris]], ing pundi wewengkon urbanisasi dumugi angka 296 komune.

[[Paris]] minangka salah satunggal saking sapérangan komune [[Prancis]] ing pundi watesanipun dipunwiyaraken kanggé wewengkon urbanisasi. Komune [[Paris]] ingkang énggal lan langking ageng dipunmadegaken ing sangandhapipun parèntah Kaisar [[Napoléon III]]&lt;ref name=&quot;internet108&quot;&gt;http://www.biography.com/people/napoleon-iii-9420342&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet109&quot;&gt;http://www.britannica.com/EBchecked/topic/403129/Napoleon-III&lt;/ref&gt; taun [[1859]], nanging sasampunipun [[1859]] wates [[Paris]] boten éwah. Boten kados nagara Éropa ingkang sanès, ingkang nggabungaken komune-nipun kanggé ngirangi kepadatan populasi sapunika (kados ta [[Jerman]] lan [[Italia]] sakitar taun [[1970]]), kanthi drastis ngirangi cacahing komune wonten ing prosésipun-''[[Praja ing Jerman|Gemeinden]]''&lt;ref name=German_Gemeinden /&gt; ing [[Jerman Barat]] kirang saking angka 24.400 dados 8.400 kanthi wekdal sapérangan taun-[[Prancis]] nindakaken wonten ing pertengahan, lan kathah-kathahipun, sadanguning abad kaping 19. Saking cacah 41.000 komune rikala Revolusi Prancis, cacahipun kirang dados 37.963 taun [[1921]], lan 36.568 taun [[2004]] (ing Prancis Metropolitan).

[[Prancis]] dados nagara kanthi cacahing komune ingkang kathah piyambak ing Éropa. Kanggé tuladha, [[Jerman]] ingkang nyawiji pendudukipun namung sepertiga langkung kathah saking [[Prancis]]) namung gadhah 12.291 komune (''Gemeinden'', tanggal [[30]] [[September]] [[2007]], sampun kirang, saking 46.300 komune taun [[1900]] dumugi nyawijinipun [[Jerman]] taun [[1990]]),&lt;ref name=German_Gemeinden /&gt; lan [[Italia]] (cacah pendudukipun nyelaki [[Prancis]]) kanthi 8.101 komune (''[[comune|comuni]]'', miturut sénsus Italia [[2001]]). Wonten ing Éropa, namung [[Switserlan]] ingkang gadhah kepadatan [[kotamadya ing Switserlan|komune]] kados Prancis, lan ugi wonten pergerakan penggabungan ageng ingkang dipunwiwiti sedasa taun pungkasan. Kanggé seserepan ingkang langkung kathah ngèngingi bab cacahing komune wonten ing [[Prancis]], wonten kalih perbandingan: 1-[[Uni Éropa]] (15 anggota, sadèrèngipun [[Mèi]] [[2004]]) kasusun saking 75.000 komune, lan Prancis Metropolitan piyambak kanthi 35.568 komune, ingkang ateges 47.5% komune ing Uni Éropa wonten ing Prancis Metropolitan (16% penduduk Uni Éropa saking 15 anggota dumunung wonten ing Prancis). 2-[[Amérikah Sarékat]], kanthi tèritori kaping 14 langkung ageng saking Républik Prancis, lan kaping gangsal langkung kathah pendudukipun, gadhah 35.937 [[pemerintah kotamadya|kotamadya]] kagabung lan [[kotapraja sipil|kotapraja]] miturut Sensus Pamarèntah [[2002]], langkung sakedhik saking 36.782 komune kagunganipun Républik Prancis.

=== Padudon ===
[[Gambar:Troyes 2008 PD.JPG|thumb|[[Troyes]]]]
[[Gambar:Flers_eglise_St-Pierre.JPG|thumb|[[Villeneuve-d'Ascq]]]]
[[Gambar:Lorient.jpg|thumb|[[Lorient]]]]

Dangunipun langkung saking 30 taun, wonten rantaman wonten ing Prancis kanggé panggabungan komune kanthi skala ageng, kalebet swanten kinurmatan saking présidhèn ''[[Cour des Comptes]]'' (badan audit administratif punjer wonten ing Prancis).&lt;ref name=&quot;internet120&quot;&gt;http://www.courdescomptes.nat.tn/&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet121&quot;&gt;{{Cite web |url=http://eca.europa.eu/portal/page/portal/eca_main_pages/home |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2009-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091222231135/http://eca.europa.eu/portal/page/portal/eca_main_pages/home |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet122&quot;&gt;http://www.ccomptes.fr/&lt;/ref&gt; Satebih punika, konservatisme lokal samsaya kiyat, lan tanpa proposal panggabungan wajib ingkang kasil wiwit komite wonten ing Parlemèn Prancis. Taun [[1971]] [[ukum Marcellin]] maringi panjurung lan dana saking pamarèntah kanggé narik komune saperlu kagabung kanthi bébas satunggallan sanèsipun, nanging ukum mau gagal sadaya (namung sakitar 1.300 komune ingkang sarujuk mbisak wewengkonipun klan nyawiji kaliyan komune ingkang sanès).

Saèngga, pamanggih panggabungan ngendika bilih [[kutha|kutha-kutha]] Prancis gadhah wiyar ingkang sempit manawi kabandhingaken kaliyan nagara Éropa ingkang sanès, amargi wates wewengkonipun katetepaken 200 taun kapungkur. Tuladhanipun, kutha [[Lyon]] minangka sawijining komune alit kanthi géografis kanthi penduduk 465.300 jiwa ingkang dumunung wonten ing wates administratif, mapan wonten ing parèngkat ing ngandhapipun kutha-kutha Éropa ingkang sanès, ing pundi kasunyatanipun [[aire urbaine|wewengkon metropolitan]] [[Lyon]] gadhah 1.7 yuta jiwa lan minangka salah satunggaling metropolis paling ageng wonten ing Éropa, sami kaliyan wewengkon metropolitan kados [[Munich]]. Cacahing penduduk lan èkonomi wewengkon metropolitan Munich sami kaliyan [[Lyon]], nanging cacahing penduduk kutha (''Gemeinde'') [[Munich]] sakitar 1.320.000 jiwa, mèh kaping tiga langkung kathah saking komune [[Lyon]], mbetahaken téritori kotamadya [[Munich]] ingkang langkung ageng (310&amp;nbsp;km²/120 mil pasagi), kaping 6.5 langkung ageng saking téritori kotamadya [[Lyon]] (48&amp;nbsp;km²/18.5 mil pasagi).

Walikota wonten ing [[Prancis]] asring sambat bilih kawontenanipun boten dipunakoni nalika sami tindakaken wonten ing njawi rangkah [[Prancis]], amargi kasunyatan bilih para walikota namung jumeneng madeg wonten ing téritori alit wonten ing tengah wewengkon métropolitan ingkang wiyar. Tuladha saé kanggé prakawis punika inggih punika [[Paris]]: éwadéné wewengkon métropolitan [[Paris]] minangka salah satunggaling ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing donya, kanthi 10 yuta jiwa, cacah penduduk wonten ing kutha Paris piyambak inggih punika 2.145.000 jiwa, kirang saking cacahing penduduk kutha [[Roma]] (2.550.000 jiwa), ingkang wewengkon métropolitanipun gadhah 3.5 yuta penduduk langkung kathah saking wewengkon métropolitan [[Paris]].

Wonten ing sisih ingkang sanès, wonten sapérangan komune padésan ingkang ''èksodus padésan''ipun sampun nilaraken sapérangan tiyang, lan gadhah prakawis anggénipun ngemunah layanan umum kados ta nglampahaken irigasi, prakawis sampah, utawi margi komune ingkang dèrèng dipunaspal.&lt;ref name=&quot;internet120&quot;/&gt;

Panggabungan, boten gampil kanggé dipunrengkuh.&lt;ref name=&quot;internet120&quot;/&gt; Perkawis kapisan inggih punika, bilih manawi komune ngirangi cacahing kalungguhan ingkang kapilih ingkang kasamekta, lan boten kondhang kanthi pulitikus lokal. Perkawis ingkang langkung wigati inggih punika manawi warga nagara saking satunggal désa boten badhé ngarepaken layanan lokal ing mrika ingkang kalampahaken déning satunggaling badan èksekutif wonten ing désa ingkang sanèsipun, ingkang mbok manawi boten perduli bab kabetahan lokal.&lt;ref name=&quot;internet120&quot;/&gt;

Èkspresi &quot;antarkomune&quot; (''intercommunalité'')&lt;ref name=&quot;internet123&quot;&gt;http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=zonages/intercommunalite.htm&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet124&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.adcf.org/5-339-Intercommunalites-le-mensuel.php |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516131022/http://www.adcf.org/5-339-Intercommunalites-le-mensuel.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ateges sapérangan pambentukan kerjasama antar komune. Kerjasama kados punika ingkang kapisanan dipunlaksanakaken wonten ing pungkasaning abad kaping 19 wonten ing ukum tanggal [[22]] [[Maret]] [[1890]] ingkang dipunsahaken kanggé pambentukan asosiasi antarkomune tunggal. Ingkang damel UU [[Prancis]] sampun kuwatos wiwit dangu tumrap kekirangan struktur komune ingkang dipunwarisaken saking [[Revolusi Prancis]] kanggé njumbuhaken kaliyan cacahing komune, [[ukum Chevènement]] tanggal [[12]] [[Juli]] [[1999]] inggih punika pangkuran paling énggal lan majeng ingkang katujokaken wonten ing panyampurnan èkspresi punika.

Wonten ing taun-taun pungkasan punika sampun samsaya mundhak komune kanggé kagabung wonten ing [[konsorsium]] antarkomune kanggé ancas kacukupanipun layanan kados ta pamungutan sampah lan suplai toya.&lt;ref name=&quot;internet120&quot;/&gt; Komune pinggiran asring bekerjasama kaliyan kutha wonten ing wewengkon urbanipun kanggé minangka laladan ingkang dipunjangkepi kanthi angkudan umum utawi ngemunah pamungutan pajeg lokal.&lt;ref name=&quot;internet120&quot;/&gt;

=== Antarkomune ===
[[Gambar:Stadhuis Saint Quentin.JPG|thumb|[[Saint-Quentin]]]]
[[Gambar:Fort balaguier.jpg|thumb|[[La Seyne-sur-Mer]]]]
[[Gambar:Ivry-sur-Seine town hall under snow 2005-02-23.jpeg|thumb|[[Ivry-sur-Seine]]]]
[[Gambar:Beauvais fontaine (angle rue Carnot et rue des Jacobins) 1.jpg|thumb|[[Beauvais]]]]
[[Gambar:Hyeres at night p1140907.jpg|thumb|[[Hyères]]]]
[[Gambar:Cholet - Place Travot.JPG|thumb|[[Cholet]]]]

Èkspresi &quot;antarkomune&quot; (''intercommunalité'')&lt;ref name=&quot;internet123&quot;/&gt; ateges sapérangan pambentukan kerjasama antar komune. Kerjasama kados punika ingkagn kapisanan dipunlaksanakaken wonten ing pungkasaning abad kaping 19 wonten ing ukum tanggal [[22]] [[Maret]] [[1890]] ingkang dipunsahaken kanggé pambentukan asosiasi antarkomune tunggal. Ingkang damel UU [[Prancis]] sampun kuwatos wiwit dangu tumrap kekirangan struktur komune ingkang dipunwarisaken saking [[Revolusi Prancis]] kanggé njumbuhaken kaliyan cacahing komune, [[ukum Chevènement]] tanggal [[12]] [[Juli]] [[1999]] inggih punika pangkuran paling énggal lan majeng ingkang katujokaken wonten ing panyampurnan èkspresi punika.

Wonten ing taun-taun pungkasan punika sampun mundhak cacahing komune kanggé kagabung wonten ing ''konsorsium'' antarkomune kanggé njangkepi layanan kados ta pamungutan sampah lan suplai toya. Komune pinggiran asring kerjasama kaliyan kutha wonten ing wewengkon urbanipun kanggé minangka laladan ingkang dipunjangkepi kanthi angkudan umum utawi ngemunah pamungutan pajeg lokal.&lt;ref name=&quot;internet120&quot;/&gt;

Hukum Chevènement mungkasi sadaya praktik punika, mbisak sapérangan struktur lan damel ingkang énggal. Kanthi tambahan, ukum punika maringi kauangan pamarèntah punjer ingkang katujokaken kanggé narik komune supados kagabung wonten ing struktur antarkomune. Boten kados katetepan taun [[1966]] ingkang kasil sepalihipun lan ingkang ngeparengaken komune urban minangka wewengkon urban, utawi kalepatan [[ukum Marcellin]] taun 1971, ukum Chevènement dumugi ing kasuksèsan ageng, saèngga kathah-kathahipun komune [[Prancis]] kagayut wonten ing struktur antarkomune.

Wonten kalih jinis struktur antarkomune:
* Tanpa kekiyatan fiskal. Punika minangka wujud antarkomune gagal. Kategori punika ngambah sindikat komune tradhisional. Komune kagabung lan nyumbang kanthi kauangan dhateng perkumpulan, nanging sindikat boten saged medalaken pajakipun piyambak. Komune saged medal saking sindikat wonten ing sawayah-wayah. Sindikat saged madeg kanggé kapreluan tartamtu utawi mungkasan sapérangan prakawis. Struktur tanpa kekiyatan fiskal punika sampun dipuntilaraken boten kasènggol déning ukum Chevènement, lan struktur punika samsaya boten kondhang.
* Struktur kanthi kekiyatan fiskal. Punika kènging punapa ingkang dipunandharaken ukum Chevènement. Hukum ngregani tigang struktur kanthi kekiyatan fiskal: Perkumpulan Komune (''[[commonauté de communes]]'')&lt;ref name=DGCl_source&gt;{{fr icon}} {{cite web| url=http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| title=Répartition des EPCI à fiscalité propre par département au 01/01/2007| first=Ministry of the Interior| last=Direction générale des collectivités locales (DGCL)| format=PDF| accessdate=2013-04-24| authorlink=Minister of the Interior (France)| archive-date=2008-06-26| archive-url=https://web.archive.org/web/20080626204744/http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, katujokaken dhateng komune padésan; Perkumpulan Aglomerasi (''[[commonauté d'agglomération]]'')&lt;ref name=&quot;internet125&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.cergypontoise.fr/jcms/en_23126/en/navigation-principale |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527162108/http://www.cergypontoise.fr/jcms/en_23126/en/navigation-principale |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet126&quot;&gt;http://www.dracenie.com/&lt;/ref&gt;, katujokaken dhateng kutha alit lan kutha menangah wonten ing pinggiranipun; lan Perkumpulan Urban (''[[commonauté urbaine]]'')&lt;ref name=&quot;internet127&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.communaute-urbaine-alencon.fr/index.asp |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130223045420/http://www.communaute-urbaine-alencon.fr/index.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, katujokaken dhateng kutha ageng lan pinggiranipun.
[[Gambar:Nancy2.jpg|thumb|left|[[Nancy]]]]
Tigang struktur punika dipunparingi tingkat kekiyatan fiskal ingkang béda, kanthi Perkumpulan Aglomerasi lan Perkumpulan Urban ingkang gadhah kekiyatan fiskal langkung ageng, maringi pajeg lokal tumrap parusahan (''taxe professionnelle'') kanthi namanipun saking nama komune, lan kanthi tingkay perpajakan ingkang sami wonten ing sadaya komune ing perkumpulan mau, kados pamungutan sampah utawi angkudan, kados sindikat ingkang dangu, nanging ukum ugi damel punika minangka kuwajiban kanggé perkumpulan kanggé ngemunah sèktor ingkang sanès kados ta rantaman èkonomi lan pambangunan, proyèk perumahan, utawi pelestarian lingkungan. Perkumpulan Komune dipunsuwun ngemunah sajumlah wewengkon, kanthi maring kabébasan dhateng komune supados langkung otonomi, déné Perkumpulan Urban nangani kathah bab, mbébasaken komune ing lebetipun kirang kakuwasan otonomi.
[[Gambar:Normandie Seine Rouen2 tango7174.jpg|thumb|left|[[Rouen]]]]

Wonten ing pambentukan perkumpulan, pamarèntah ngalokasikaken dana dhateng perkumpulan miturut cacahing penduduk, maringi surungan dhateng komune kanggé kerjasama lan minangka perkumpulan. Perkumpulan Komune dipunparingi sakedhik dana saben tiyang, déné Perkumpulan Urban dipunparingi kathah dana saben tiyang, lan ngguggah komune saperlu damel perkumpulan manawi gadhah kekiyatan ingkang kirang, para komune sampun nolak nindakaken manawi boten pikantuk dana ingkang asalipun saking pamarèntah.&lt;ref name=&quot;internet127&quot;/&gt;

Hukum Chevènement sampun suksés ageng ingkang dipuntandhani kanthi kathahipun komune Prancis ingkang sapunika sampun kagabung kaliyan struktur antarkomune énggal: boten asring wonten ing sawijining nagara konservatif kados ta [[Prancis]]. Tanggal [[1]] [[Januari]] [[2007]], wonten 2.573 pakempalan kados punika wonten ing [[Prancis Metropolitan]] (kalebet 5 [[syndicats d'agglomération nouvelle]], sawijining kategori ingkang saweg dipunéwahi), kasusun saking 33.327 komune (91.1% saking sadaya komune Prancis Metropolitan), lan 52.86 yuta jiwa, 86.7% cacahing penduduk Prancis Metropolitan.&lt;ref name=&quot;internet50&quot;&gt;{{fr icon}} {{cite web| url=http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| title=Répartition des EPCI à fiscalité propre par département au 01/01/2007| first=[[Menteri Dalam Negeri (Prancis)|Kementerian Dalam Negeri]]| last=Direction générale des collectivités locales (DGCL)| format=PDF| accessdate=2013-04-19| archive-date=2007-07-01| archive-url=https://web.archive.org/web/20070701014149/http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Nanging kasil punika saged nyingedaken kasunyatan ingkang surem. Wonten ing wewengkon padésan, kathah komune sampun mlebet ing pakempalan Komune namung kanggé pikantuk kauntungan saking dana pamarèntah. Sindikat lokal sampun dipunéwahi kanthi resmi dados Pakempalan Komune, Pakempalan Komune ingkang nembé ngemunah layanan ingkang sadèrèngipun dipunkelola sindikat, kalawanan kaliyan ukum ingkang sampun netepaken struktur antarkomune énggal kanggé damel jaringan wiyar aktivitas tinimbang dipunpendhet alih déning sindikat ingkang dangu. Sapérangan tiyang ngendika bilih, pamindhahan dana pamarèntah kedahipun dipunpungkasi, kathah pakempalan Komune wangsul dhateng status sindikatipun ingkang dangu, utawi ical sadayanipun wonten ing papan ing pundi boten wonten sindikat wonten ing ukum.
[[Gambar:CaenCentre.JPG|thumb|left|[[Caen]]]]

Wonten ing wewengkon urban, struktur antarkomune énggal langkung jelas, dipunbentuk déning pendamel kaputusan lokal tebih saking kapitadosan umum wonten ing kauntungan ingkang kerjasama wonten ing wewengkon urban. Nanging wonten ing sapérangan papan, tuan tanah lokal samsaya kathah, lan boten mungkin madegaken sawijining struktur antarkomune kanggé sadaya wewengkon urban: sapérangan komune nolak kanggé gabung, utawi damel strukturipun piyambak, kados wewengkon urban Marseille ing pundi sampun jumeneng sekawan struktur antarkomune.&lt;ref name=&quot;internet127&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;internet128&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.marseille-provence.com/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2015-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207000756/http://www.marseille-provence.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Wonten ing kathah wewengkon, komune sugih kagabung kaliyan komune sugih ingkang sanès lan nolak gabung kaliyan komune ingkang miskin, kuwatos manawi warganipun dipunparingi pajeg langkung kanggé kauntungan pinggiran kutha miskin wonten ing wewengkon urban. Sanèsipun, struktur antarkomune wonten ing kathah wewengkon urban taksih énggal, lan boten stabil: kategangan kadadosan antar komune; kutha wonten ing tengah wewengkon urban asring dipunduga ngrantam dominasi saking komune pinggiran kutha; komune saking sisih pulitik ingkang sebrangan ugi saged nindakakaken bab ingkang sami tumrap sanèsipun.
[[Gambar:Place du Général de Gaulle, Lille.JPG|thumb|left|[[Lille]]]]
[[Gambar:Rennes6.JPG|thumb|left|[[Rennes]]]]

Kalih tuladha ingkang saé inggih punika [[Toulouse]]&lt;ref name=&quot;internet129&quot;&gt;http://www.toulouse-metropole.fr/collectivite/decouvrir-la-metropole&lt;/ref&gt; lan [[Paris]]. Wonten ing [[Toulouse]]&lt;ref name=&quot;internet129&quot;/&gt;, wonten ing mrika wonten 6 struktur antarkomune, pakempalan utama [[Toulouse]] lan pinggiranipun namung sawijining Pakempalan Aglomerasi, éwadéné [[Toulouse]] lumayan ageng kanggé damel Pakempalan Urban miturut ukum.&lt;ref name=&quot;internet129&quot;/&gt; Punika amargi kamune wonten ing pinggiran kutha nolak Pakempalan Urban amargi kuwatos kicalan kakuwasanipun, lan milih Pakempalan Aglomerasi, déné Pakempalan Aglomerasi nampi sakedhik dana pamarèntah tinimbang Pakempalan Urban. Tumrap [[Paris]], boten wonten struktur antarkomune ingkang dipundhirikaken wonten ing mrika, pinggiran kutha Paris boten pitados konsèp &quot;Paris Raya&quot;, lan pemisahan taksih dados peraturan wonten ing wewengkon metropolitan [[Paris]], kanthi pinggiran [[Paris]] ingkang minangka struktur antarkomune ingkang béda kejawi kutha [[Paris]].

Satunggal prakawis ageng ngèngigi antarkomune, asring dipunageng-agengaken, inggih punika kasunyatan bilih struktur antarkomune boetn gadhah perwakilan ingkang dipunpilih langsung déning rakyat, saèngga struktur punika minangka perwakilan saking saben komune ingkang jumeneng wonten ing struktur énggal.&lt;ref name=&quot;internet127&quot;/&gt; Akibatipun, wakil rakyat lan birokrat minangka pihak-pihak ingkang damel agénda lan nindakaken, kanthi perwakilan kapilih saking komune ingkang namung nyengkuyung kaputusan kunci. Wonten ing tingkat lokal, kaanan punika kados ingkang kadadosan wonten ing Brussels, ing pundi kakuwasan kapérang déning manéka nagara Éropa mardika sampun njalari kakuwasan punika dinggé dolanan déning birokrasi ingkang boten kapilih déning rakyat.&lt;ref name=&quot;internet127&quot;/&gt;

=== Masa Ngajeng ===
[[Gambar:Hotèl Groslot.jpg|thumb|left|[[Orléans]]]]
[[Gambar:Mulhousedepuisrebberg.jpg|thumb|left|[[Mulhouse]]]]

Gangsal taun kapisanan wonten ing abab kaping 21 minangka éwah-éwahan ageng tumrap tingkat komune wonten ing Prancis, nanging kahananipun taksih dèrèng dipuntetepaken. Struktur antarkomune, dipunbentuk kanggé mungkasi prakawis nagara kanthi kathah sanget komune alit, sampun dumugi ing kasuksèsanipun, nanging kakuwasan merak—ugi gegayutan kaliyan komune wonten ing ngandhapipun lan ''[[départements]]'' ing nginggilipun—taksih kedah dipundandai malih wonten ing kasunyatanipun.

Dèrèng jelas ing pundhi bab punika badhé lumampah. Punapa badhé struktur antarkomune gadhah perwakilan ingkang dipunpilih langsung déning rakyat wonten ing jaman samangké, kados déné Laporan [[Pierre Mauroy|Mauroy]] rikala taun [[2000]]? Anananging, punapa malah boten nilarakaken komune minangka unit administratif ingkang samar? Sapérangan wali kutha ingkang kaloka wonten ing kutha ageng Prancis (komune) sampun nilaraken kursi wali kotanipun saperlu dados présidhèn Perkumpulan Urban, tuladhanipun [[Perkumpulan Urban Lille Métropole]].&lt;ref name=&quot;internet127&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;internet131&quot;&gt;http://www.emploipublic.fr/fiche_recruteur/EP/c_u_lille_metropole/index.php&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet132&quot;&gt;http://www.lillemetropole.fr/index.php?p=10&lt;/ref&gt; Utawis punapa badhé struktur antarkomune punika kapecah, ingkang tundhanipun, sasampunipun nagara mandhagaken pambiyantu dana? Utawi mungkin, ukum Chevènement namung minangka tahap kapisanan panggabungan ageng komune, sawijining usaha supados komune nyambut damel sesarengan lan pikantuk kauntunganipun, sadèrèngipun komune-komune punika dipungabungaken. Wonten ing bab punika, pirembagan badhé dipuntindakaken wonten ing taun-taun ingkang badhé kalampahan.

== Fakta sanèsipun ==
[[Gambar:Place_du_Parvis,_Reims(1).jpg|thumb|left|[[Reims]]]]
[[Gambar:LeHavre.jpg|thumb|left|[[Le Havre]]]]
=== Komune kanthi penduduk ingkang kathah piyambak lan paling sakedhik ===
Komune ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing Républik [[Prancis]] inggih punika komune [[Paris]]: 2.125.246 jiwa rikala Maret [[1999]].
* Enem saking ''(désa Prancis ingkang risak wonten ing jaman Perang Donya I)'' boten naté dipunyasa malih. Sedayanipun wonten ing ''département'' [[Meuse]]&lt;ref name=&quot;internet51&quot;&gt;http://www.lameuse.be/&lt;/ref&gt;, lan risak sadangunipun ''Paprangan Verdun'' taun [[1916]].&lt;ref name=&quot;internet133&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.beritaunik.net/top-10/10-pertempuran-paling-berdarah-selama-perang-dunia-i.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130601125217/http://www.beritaunik.net/top-10/10-pertempuran-paling-berdarah-selama-perang-dunia-i.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Sasampunipun perang, dipunputusaken bilih wewengkon ingkang dipundunungi sadèrèngipun wonten ing désa ingkang risak boten badhé diungabungaken dhateng komune ingkang sanès, minangka pepènget dhateng désa mau ingkang sampun &quot;mati kanggé Prancis&quot;, kados nalika dipunbiyangun, lan mangayubagya kanggé désa mau. Komune punika boten gadhah penghuni lan dipunatur déning sawijining déwan kanthi anggota tigang tiyang, dipilih déning [[préfet|prefek]] Meuse&lt;ref name=&quot;internet51&quot;/&gt;:
** [[Beaumont-en-Verdunois]]&lt;ref name=&quot;internet52&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.lagenealogie.com/histoire-ville-village-commune/beaumont-en-verdunois-55039.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-22 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304222848/http://www.lagenealogie.com/histoire-ville-village-commune/beaumont-en-verdunois-55039.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
** [[Bezonvaux]]&lt;ref name=&quot;internet60&quot;&gt;http://www.conseil-general.com/en/map-town-hall/map-town-hall-bezonvaux-55100.htm&lt;/ref&gt;
** [[Cumières-le-Mort-Homme]]&lt;ref name=&quot;internet61&quot;&gt;http://www.intellicast.com/Local/Weather.aspx?location=FRLO0337&lt;/ref&gt;
** [[Fleury-devant-Douaumont]]&lt;ref name=&quot;internet62&quot;&gt;http://www.map-france.com/Fleury-devant-Douaumont-55100/&lt;/ref&gt;
** [[Haumont-près-Samogneux]]&lt;ref name=&quot;internet63&quot;&gt;http://www.map-france.com/Haumont-pres-Samogneux-55100/&lt;/ref&gt;
** [[Louvemont-Côte-du-Poivre]]&lt;ref name=&quot;internet64&quot;&gt;http://www.map-france.com/Louvemont-Cote-du-Poivre-55100/&lt;/ref&gt;
* Tebih saking bab-bab ingkang istiméwa, komune kanthi penduduk paling sakedhik wonten ing Républik Prancis inggih punika:
** komune [[Rochefourchat]]&lt;ref name=&quot;internet65&quot;&gt;http://www.map-france.com/Rochefourchat-26340/&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet134&quot;&gt;{{Cite web |url=http://starbetzone.com/rochefourchat-kota-berpenghuni-1-jiwa-di-perancis |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008011830/http://www.starbetzone.com/rochefourchat-kota-berpenghuni-1-jiwa-di-perancis |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, ing ngandhap [[gunung]] [[Alpen]]&lt;ref name=&quot;internet66&quot;&gt;http://www.tripadvisor.co.id/AllLocations-g190434-Places-Austrian_Alps.html&lt;/ref&gt; Prancis, 1 jiwa wonten ing sensus 1999 (satunggaling priyantun kakungn 38 taun ingkang sampun pisahan kaliyan garwanipun).
** komune [[Leménil-Mitry]]&lt;ref name=&quot;internet67&quot;&gt;http://www.conseil-general.com/mairie/mairie-lemenil-mitry-54740.htm&lt;/ref&gt;, ing alas [[Lorraine (région)|Lorraine]] wonten ing sisih wétan Prancis, 2 jiwa rikala sensus 1999 (priyantun kakung 42 taun lan garwanipun 38 taun, dados pamilik sadaya griya wonten ing komune mau, asalipun saking kulawarga tuan tanah ing mrika).
** komune [[Rouvroy-Ripont]]&lt;ref name=&quot;internet68&quot;&gt;http://maps.apocalx.com/communes-de-france/commune-51470-rouvroy-ripont.html&lt;/ref&gt;, caket laladan [[Champagne (provinsi)|Champagne]]&lt;ref name=&quot;internet69&quot;&gt;http://www.champagnedirect.co.uk/&lt;/ref&gt;, 2 jiwa wonten ing sensus 1999 (priyantun kakung 60 taun lan 73 taun ingkang dèrèng palakrama).

=== Téritori komune paling ageng lan paling alit ===
* Komune paling ageng wonten ing Républik Prancis inggih punika [[Maripasoula]]&lt;ref name=&quot;internet135&quot;&gt;http://www.franceguyane.fr/regions/guyane/maripasoula-etrange-epidemie-chez-les-garimpeiros-155693.php&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet136&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.rfi.fr/actufr/articles/019/article_9146.asp |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2011-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110215081017/http://www.rfi.fr/actufr/articles/019/article_9146.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internet137&quot;&gt;http://www.annuaire-mairie.fr/ville-maripasoula.html&lt;/ref&gt; (3.710 jiwa) wonten ing ''département'' [[Guyana Prancis]]: [[1 E10 m²|18.360 km²]] (7.089 mil pasagi).
* Wonten ing [[Prancis Metropolitan]] komune paling ageng inggih punika komune [[Arles]] (50.513 jiwa) caket [[Marseille]], téritorinipun ngambah sapérangan [[delta kali|delta]] [[Kali Rhône]]: [[1 E8 m²|759 km²]] (293 mil pasagi), utawi kaping 8.7 langkung wiyar saking wiyaripun kutha Paris (boten kalebet taman [[Bois de Boulogne]]&lt;ref name=&quot;internet138&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.paris.fr/pratique/paris-au-vert/bois-de-boulogne/p6567 |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130429143411/http://www.paris.fr/pratique/paris-au-vert/bois-de-boulogne/p6567 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; lan [[Bois de Vincennes]])&lt;ref name=&quot;internet139&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.paris.fr/english/parks-woods-gardens-and-cemeteries/woods/bois-de-vincennes/rub_8211_stand_34153_port_18985 |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130518191946/http://www.paris.fr/english/parks-woods-gardens-and-cemeteries/woods/bois-de-vincennes/rub_8211_stand_34153_port_18985 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
* Komune paling alit wonten ing Républik Prancis inggih punika [[Castelmoron-d'Albret]] (62 jiwa) caket [[Bordeaux]]: [[1 E4 m²|0.0376 km²]] (0.0145 mil pasagi utawi 9.3 ekar).

=== Komune paling inggil===
Komune paling inggil wonten ing Républik Prancis (lan Éropa) inggih punika [[Saint-Véran]]&lt;ref name=&quot;internet141&quot;/&gt; (267 jiwa), wonten ing Pegunungan [[Alpen]] Prancis: inggilipun désa wonten ing tengah komune inggih punika 1.990 mèter (6.529 kaki) lan 2.040 mèter (6.693 kaki) ing nginggiling lumah laut.&lt;ref name=&quot;internet141&quot;&gt;http://www.saintveran.com/&lt;/ref&gt;

=== Komune paling tebih saking kutha krajan Prancis ===
* Komune Républik Prancis ingkang paling tebih saking Paris inggih punika komune [[L'Île-des-Pins]]&lt;ref name=&quot;internet142&quot;&gt;http://www.ile-des-pins.com/&lt;/ref&gt; (1.840 jiwa) wonten ing [[Kaledonia Baru]]: 16.841&amp;nbsp;km (10.465 mil) saking punjer kutha Paris.&lt;ref name=&quot;internet143&quot;&gt;http://www.tripadvisor.com.au/Tourism-g298359-Ile_Des_Pins-Vacations.html&lt;/ref&gt;
* Wonten ing daratan Prancis (Prancis Éropa kejawi [[Corsica]])&lt;ref name=&quot;internet144&quot;&gt;http://www.visit-corsica.com/en&lt;/ref&gt;, komune paling tebih saking [[Paris]] inggih punika [[Coustouges]]&lt;ref name=&quot;internet145&quot;&gt;http://www.coustouges.fr/&lt;/ref&gt; (134 jiwa) lan [[Lamanère]]&lt;ref name=&quot;internet146&quot;&gt;http://lamanere.fr/&lt;/ref&gt; (44 jiwa) wonten ing wates [[Spanyol]]: kekalihipun gadhah jarak 721&amp;nbsp;km (448 mil) saking punjer kutha Paris satebihipun manuk gagak miber.
[[Gambar:Comunne Y picardhiv68.jpg|thumb|250px|Marka margi dados panandha watesing komune [[Y, Somme|Y]] ing ''[[département di Prancis|département]]'' [[Somme]], [[Picardie]].]]

=== Nama komune paling cekak lan dawa ===
* Komune Républik Prancis kanthi nama paling cekak inggih punika komune [[Y, Somme|Y]] (89 jiwa).
* Wonten tiga komune ing Républik Prancis ingkang gadhah nama paling dawa (38 huruf):
** komune [[Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont]] (1731 jiwa)&lt;ref name=&quot;internet147&quot;&gt;http://www.saint-germain-de-tallevende.fr/&lt;/ref&gt;
** komune [[Saint-Remy-en-Bouzemont-Saint-Genest-et-Isson]] (592 jiwa)&lt;ref name=&quot;internet148&quot;&gt;http://www.saintremyenbouzemont.fr/&lt;/ref&gt;
** komune [[Beaujeu-Saint-Vallier-Pierrejux-et-Quitteur]] (739 jiwa)&lt;ref name=&quot;internet149&quot;&gt;http://fr.mappy.com/carte/70/beaujeu-saint-vallier-pierrejux-et-quitteur#d={{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 70100 Beaujeu-Saint-Vallier-Pierrejux-et-Quitteur&amp;p=map&lt;/ref&gt;

== Nama komune wonten ing basa kejawi Prancis ==
Nama komune Prancis limrahipun wonten ing [[Basa Prancis]]. Wonten ing wewengkon ing pundi basa sanès saking Prancis dipunlafalaken, namanipun sampun dipunéwahi wonten ing pangucapan lan pangejaan Prancis, kados ta [[Toulouse]] (''Tolosa'' wonten ing [[Basa Occitan]]), [[Strasbourg]] (''Straßburg'' wonten ing [[Basa Alemanik Jerman|Basa Alemanik]]), utawi [[Perpignan]] (''Perpinyà'' wonten ing [[Basa Katalan]]). Nanging, kathah komune alit ingkang taksih migunakaken nama aslinipun. Punika tuladha nama asli wonten ing basa ingkang naté dipunngendikakaken, utawi taksih dipun-ginakaken, wonten ing tèritori Républik Prancis:
[[Gambar:Panneau Mittelhausbergen.JPG|thumb|350px|Marka margi panandha lawang mlebet [[Mittelhausbergen]] ing ''[[departemen ing Prancis|département]]'' [[Bas-Rhin]], [[Alsace]].]]
* [[Basa Jerman]]: komune [[Mittelhausbergen]] (1.690 jiwa)
* [[Basa Walanda]]: komune [[Steenvoorde]] (4.024 jiwa)
* [[Basa Breton]]: komune [[Kermoroc'h]] (324 jiwa)
* [[Basa Occitan]]: komune [[Belcastel]] (251 jiwa)
* [[Basa Basque]]: komune [[Ustaritz]] (4.984 jiwa)
* [[Basa Katalan]]: komune [[Banyuls-dels-Aspres]] (1.007 jiwa)
* [[Basa Korsika]]: komune [[San-Gavino-di-Carbini]] (738 jiwa)
* [[Basa Komoro]]: komune [[M'Tsangamouji]] (5.028 jiwa)
* [[Basa Polinesia]]: komune [[Hitiaa O Te Ra]] (8.683 jiwa)
* Sapérangan [[Basa Austronesia]] ing [[Kaledonia Baru]]: komune [[Kouaoua]] (1.586 jiwa)
* Sapérangan [[Basa Amérika Asli|Basa Indian Amérika]]: komune [[Kourou]] (19.107 jiwa)

==Klasifikasi==
INSEE Kode&lt;ref name=&quot;internet53&quot;&gt;http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/&lt;/ref&gt;: INSEE maringi kodhe pangindèksan numèrik wonten ing manéka éntitas wonten ing Prancis&lt;ref name=&quot;internet54&quot;&gt;http://www.insee.fr/fr/publications-et-services/default.asp?page=services/faq/q22_2insee.htm&lt;/ref&gt;, mliginipun komune (ingkang boten sami kaliyan kodhe pos)&lt;ref name=&quot;internet55&quot;&gt;http://www.galichon.com/codesgeo/&lt;/ref&gt;. Kode 'jangkep' gadhah wolu (8) digit lan tiga ruwang lebet, nanging wonten ing ingkang dipunprasajakaken kodenipun kanthi gangsal (5) angka lan boten mawi ruwang lebet&lt;ref name=&quot;internet56&quot;&gt;http://www.francogene.com/france/insee.php&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.dcode.fr/code-postal-insee-communes&lt;/ref&gt;:
* Kalih digit (département) lan tiga digit (commune) kanggé 96 département Prancis 'métropolitaine'.
* Tigang digit (département utawi kolèktivitas) lan kalih digit (commune) kanggé departemèn Luar Negeri, Jajahan lan Nagara Luar Negeri. Ugi pirsani: fr: Kode INSEE # Kode komunal.

==Komune-Komune ing Prancis==
Punika minangka pratélan komune ingkang wonten ing Prancis kanthi cacahing penduduk ingkang langkung saking 20.000 jiwa rikala sénsus 2006&lt;ref name=&quot;internet57&quot;&gt;INSEE: [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/default.asp ''Polulations légales 2006'']&lt;/ref&gt;. Sedaya cacah punika migunakaken métode pangétangan ''sans doubles comptes'' [[INSEE]] (''population municipale'').
[[Gambar:Toulon place de la liberté-fontaine.jpg|thumb|[[Toulon]]]]
[[Gambar:Massif du Taillefer.JPG|thumb|[[Grenoble]]]]
[[Gambar:Angers maine chateau.jpg|thumb|[[Angers]]]]
[[Gambar:Dijon-PalaisDucBourgogne.jpg|thumb|[[Dijon]]]]
[[Gambar:Chateau de Brest et Tour Tanguy.jpg|thumb|[[Brest, Prancis|Brest]]]]
[[Gambar:Nîmes, Centre ville.jpg|thumb|[[Nîmes]]]]
[[Gambar:Montagne Sainte-Victoire towards roofs of Aix-en-Provence.jpg|thumb|[[Aix-en-Provence]]]]

[[Gambar:Clermont vu de Montjuzet.JPG|thumb|[[Clermont-Ferrand]]]]
[[Gambar:Tudor buildings in Tours, France.jpg|thumb|[[Tours]]]]
[[Gambar:Limoges décorée pour les Ostensions 2009.JPG|thumb|[[Limoges]]]]
[[Gambar:Villeurbanne gratteciel placechanoineboursier (3).jpg|thumb|[[Villeurbanne]]]]
[[Gambar:Quai belu amiens.JPG|thumb|[[Amiens]]]]
[[Gambar:Metz Theatre 2003.jpg|thumb|[[Metz]]]]

{{div col|colwidth=15em}}
# [[Paris]]&lt;ref name=&quot;internet26&quot;/&gt;
# [[Marseille]]&lt;ref name=&quot;internet27&quot;/&gt;
# [[Lyon]]&lt;ref name=&quot;internet28&quot;/&gt;
# [[Toulouse]]&lt;ref name=&quot;internet100&quot;/&gt;
# [[Nice]]
# [[Nantes]]
# [[Strasbourg]]&lt;ref name=&quot;internet42&quot;/&gt;
# [[Montpellier]]&lt;ref name=&quot;internet41&quot;/&gt;
# [[Bordeaux]]&lt;ref name=&quot;internet37&quot;/&gt;
# [[Lille]]
# [[Rennes]]&lt;ref name=&quot;internet91&quot;&gt;http://www.tourisme-rennes.com/en/home.aspx&lt;/ref&gt;
# [[Reims]]&lt;ref name=&quot;internet92&quot;&gt;http://www.reims-tourism.com/&lt;/ref&gt;
# [[Le Havre]]
# [[Saint-Étienne]]&lt;ref name=&quot;internet93&quot;&gt;http://www.saintetienne.com/&lt;/ref&gt;
# [[Toulon]]
# [[Grenoble]]&lt;ref name=&quot;internet94&quot;&gt;http://www.grenoble-tourism.com/{{Pranala mati|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
# [[Angers]]&lt;ref name=&quot;internet95&quot;&gt;http://www.tripadvisor.com/Tourism-g187197-Angers_Maine_et_Loire_Anjou_Loire_Valley_Pays_de_la_Loire-Vacations.html&lt;/ref&gt;
# [[Dijon]]&lt;ref name=&quot;internet96&quot;&gt;http://www.visitdijon.com/en/&lt;/ref&gt;
# [[Brest]]&lt;ref name=&quot;internet97&quot;&gt;http://www.tripadvisor.com/Tourism-g187095-Brest_Finistere_Brittany-Vacations.html&lt;/ref&gt;
# [[Nîmes]]&lt;ref name=&quot;internet98&quot;&gt;{{Cite web |url=http://france-for-visitors.com/france-maps/languedoc/nimes-map.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023030720/http://www.france-for-visitors.com/france-maps/languedoc/nimes-map.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
# [[Le Mans]]&lt;ref name=&quot;internet99&quot;&gt;http://www.tripadvisor.co.uk/Tourism-g187195-Le_Mans_Sarthe_Pays_de_la_Loire-Vacations.html&lt;/ref&gt;
# [[Aix-en-Provence]]
# [[Clermont-Ferrand]]
# [[Saint-Denis]]
# [[Tours]]
# [[Limoges]]
# [[Villeurbanne]]
# [[Amiens]]
# [[Metz]]&lt;ref name=&quot;internet43&quot;/&gt;
# [[Besançon]]
# [[Perpignan]]
# [[Orléans]]&lt;ref name=&quot;internet39&quot;/&gt;
# [[Mulhouse]]
# [[Caen]]
# [[Boulogne-Billancourt]]
# [[Rouen]]&lt;ref name=&quot;internet38&quot;/&gt;
# [[Nancy]]&lt;ref name=&quot;internet44&quot;/&gt;
# [[Argenteuil]]
# [[Montreuil]]
# [[Saint-Paul]]
# [[Roubaix]]
# [[Saint-Denis]]
# [[Avignon]]
# [[Tourcoing]]
# [[Fort-de-France]]
# [[Créteil]]
# [[Poitiers]]
# [[Nanterre]]
# [[Versailles]]
# [[Courbevoie]]
# [[Pau]]
# [[Vitry-sur-Seine]]
# [[Asnières-sur-Seine]]
# [[Colombes]]
# [[Aulnay-sous-Bois]]
# [[Rueil-Malmaison]]
# [[La Rochelle]]
# [[Antibes]]
# [[Saint-Maur-des-Fossés]]
# [[Calais]]
# [[Champigny-sur-Marne]]
# [[Saint-Pierre]]
# [[Aubervilliers]]
# [[Béziers]]
# [[Bourges]]
# [[Cannes]]
# [[Le Tampon]]
# [[Dunkerque]]
# [[Saint-Nazaire]]
# [[Drancy]]
# [[Colmar]]
# [[Mérignac]]
# [[Valence]]
# [[Quimper]]
# [[Ajaccio]]
# [[Levallois-Perret]]
# [[Issy-les-Moulineaux]]
# [[Neuilly-sur-Seine]]
# [[Troyes]]
# [[Noisy-le-Grand]]
# [[Villeneuve d'Ascq]]
# [[Antony, Hauts-de-Seine]]
# [[Les Abymes]]
# [[Sarcelles]]
# [[Lorient]]
# [[Niort]]
# [[Cayenne]]
# [[Chambéry]]
# [[Pessac]]
# [[Vénissieux]]
# [[Clichy]]
# [[Cergy]]
# [[Saint-Quentin]]
# [[La Seyne-sur-Mer]]
# [[Ivry-sur-Seine]]
# [[Beauvais]]
# [[Hyères]]
# [[Cholet]]
# [[Montauban]]
# [[Pantin]]
# [[Bondy]]
# [[Maisons-Alfort]]
# [[Vannes]]
# [[Évry]]
# [[Charleville-Mézières]]
# [[Arles]]
# [[Saint-André]]
# [[Fontenay-sous-Bois]]
# [[Sartrouville]]
# [[Épinay-sur-Seine]]
# [[Fréjus]]
# [[Évreux]]
# [[Laval]]
# [[Le Blanc-Mesnil]]
# [[Sevran]]
# [[Annecy]]
# [[Belfort]]
# [[Narbonne]]
# [[La Roche-sur-Yon]]
# [[Clamart]]
# [[Villejuif]]
# [[Brive-la-Gaillarde]]
# [[Saint-Malo]]
# [[Saint-Louis]]
# [[Meaux]]
# [[Grasse]]
# [[Albi]]
# [[Chelles]]
# [[Blois]]
# [[Cagnes-sur-Mer]]
# [[Bobigny]]
# [[Châteauroux]]
# [[Vincennes]]
# [[Carcassonne]]
# [[Chalon-sur-Saône]]
# [[Saint-Brieuc]]
# [[Martigues]]
# [[Châlons-en-Champagne]]
# [[Tarbes]]
# [[Montrouge]]
# [[Meudon]]
# [[Aubagne]]
# [[Bayonne]]&lt;ref name=&quot;internet40&quot;/&gt;
# [[Boulogne-sur-Mer]]
# [[Suresnes]]
# [[Saint-Herblain]]
# [[Bastia]]
# [[Castres]]
# [[Gennevilliers]]
# [[Sète]]
# [[Puteaux]]
# [[Saint-Ouen]]
# [[Wattrelos]]
# [[Douai]]
# [[Alfortville]]
# [[Le Cannet]]
# [[Valenciennes]]&lt;ref name=&quot;internet45&quot;/&gt;
# [[Angoulême]]
# [[Istres]]
# [[Compiègne]]
# [[Arras]]
# [[Mantes-la-Jolie]]
# [[Livry-Gargan]]
# [[Caluire-et-Cuire]]
# [[Saint-Germain-en-Laye]]
# [[Rosny-sous-Bois]]
# [[Thionville]]
# [[Corbeil-Essonnes]]
# [[Talence]]
# [[Cherbourg-Octeville]]
# [[Saint-Priest]]
# [[Vaulx-en-Velin]]
# [[Massy]]
# [[Bourg-en-Bresse]]
# [[Salon-de-Provence]]
# [[Chartres]]
# [[Alès]]
# [[Montluçon]]
# [[Le Lamentin]]
# [[Garges-lès-Gonesse]]
# [[Marcq-en-Barœul]]
# [[Bagneux]]
# [[Bron]]
# [[Noisy-le-Sec]]
# [[Nevers]]
# [[Le Port]]
# [[Gagny]]
# [[Melun]]
# [[Anglet]]
# [[Auxerre]]
# [[Rezé]]
# [[Gap]]
# [[Savigny-sur-Orge]]
# [[Vitrolles]]
# [[Draguignan]]
# [[La Courneuve]]
# [[Joué-lès-Tours]]
# [[Choisy-le-Roi]]
# [[Roanne]]
# [[Poissy]]
# [[Échirolles]]
# [[Saint-Chamond]]
# [[Villepinte]]
# [[Lens]]
# [[Tremblay-en-France]]
# [[Saint-Martin-d'Hères]]
# [[Haguenau]]
# [[Stains]]
# [[Pontault-Combault]]
# [[Châtellerault]]
# [[Six-Fours-les-Plages]]
# [[Villefranche-sur-Saône]]
# [[Mâcon]]
# [[Bagnolet]]
# [[Sainte-Geneviève-des-Bois]]
# [[Épinal]]
# [[Montigny-le-Bretonneux]]
# [[Montélimar]]
# [[Saint-Raphaël]]
# [[Agen]]
# [[Saint-Laurent-du-Maroni]]
# [[Conflans-Sainte-Honorine]]
# [[Dieppe]]
# [[Saint-Joseph]]
# [[Creil]]
# [[Neuilly-sur-Marne]]
# [[Saint-Benoît]]
# [[Romans-sur-Isère]]
# [[Franconville]]
# [[Marignane]]
# [[Dreux]]
# [[Maubeuge]]
# [[Les Mureaux]]
# [[Cambrai]]
# [[Liévin]]
# [[La Ciotat]]
# [[Colomiers]]
# [[Châtillon]]
# [[Le Perreux-sur-Marne]]
# [[Châtenay-Malabry]]
# [[Plaisir]]
# [[Vandœuvre-lès-Nancy]]
# [[Viry-Châtillon]]
# [[Schiltigheim]]
# [[Thonon-les-Bains]]
# [[Houilles]]
# [[Nogent-sur-Marne]]
# [[Athis-Mons]]
# [[Vallauris]]
# [[Sainte-Marie]]
# [[Malakoff]]
# [[Villeneuve-Saint-Georges]]
# [[L'Haÿ-les-Roses]]
# [[Palaiseau]]
# [[Mont-de-Marsan]]
# [[Goussainville]]
# [[Vienne]]
# [[Saint-Laurent-du-Var]]
# [[Sotteville-lès-Rouen]]
# [[Villenave-d'Ornon]]
# [[Orange]]
# [[Rillieux-la-Pape]]
# [[Périgueux]]
# [[Le Chesnay]]
# [[Trappes]]
# [[Aurillac]]
# [[Chatou]]
# [[Clichy-sous-Bois]]
# [[Saint-Cloud]]
# [[Villiers-sur-Marne]]
# [[Thiais]]
# [[Saint-Leu]]
# [[Meyzieu]]
# [[Draveil]]
# [[Pontoise]]
# [[Saumur]]
# [[Annemasse]]
# [[Yerres]]
# [[Lambersart]]
# [[Alençon]]
# [[Soissons]]
# [[Charenton-le-Pont]]
# [[Villemomble]]
# [[Guyancourt]]
# [[Vierzon]]
# [[Ermont]]
# [[Baie-Mahault]]
# [[Saint-Étienne-du-Rouvray]]
# [[Bergerac]]
# [[Menton]]
# [[Bezons]]
# [[Cachan]]
# [[Élancourt]]
# [[Pierrefitte-sur-Seine]]
# [[Carpentras]]
# [[Aix-les-Bains]]
# [[Le Gosier]]
# [[La Garenne-Colombes]]
# [[Bois-Colombes]]
# [[Villiers-le-Bel]]
# [[Saint-Dizier]]
# [[Sens]]
# [[Saint-Médard-en-Jalles]]
# [[Vanves]]
# [[Biarritz]]
# [[Ris-Orangis]]
# [[Montbéliard]]
# [[Saintes]]
# [[Laon]]
# [[Béthune]]
# [[Taverny]]
# [[Illkirch-Graffenstaden]]
# [[Vigneux-sur-Seine]]
# [[Rochefort]]
# [[Sucy-en-Brie]]
# [[La Possession]]
# [[Le Grand-Quevilly]]
# [[Gonesse]]
# [[Montfermeil]]
# [[Vichy]]
# [[Grigny]]
# [[Sannois]]
# [[Hénin-Beaumont]]
# [[Brunoy]]
# [[Herblay]]
# [[Cavaillon]]
# [[Oullins]]
# [[Rambouillet]]
# [[La Garde]]
# [[Fresnes]]
# [[Le Kremlin-Bicêtre]]
# [[Tournefeuille]]
# [[Romainville]]
# [[Savigny-le-Temple]]
# [[Les Ulis]]
# [[La Teste-de-Buch]]
# [[Armentières]]
# [[Décines-Charpieu]]
# [[Dole]]
# [[Matoury]]
# [[Villeneuve-la-Garenne]]
# [[Miramas]]
# [[Saint-Sébastien-sur-Loire]]
# [[Champs-sur-Marne]]
# [[Épernay]]
# [[Bègles]]
# [[Chaumont]]
# [[Orvault]]
# [[Abbeville]]
# [[Rodez]]
# [[Vernon]]
# [[Fontenay-aux-Roses]]
# [[Lunel]]
# [[Le Robert]]
# [[Bruay-la-Buissière]]
# [[Le Creusot]]
# [[Kourou]]
# [[Sèvres]]
# [[Bourgoin-Jallieu]]
# [[Eaubonne]]
# [[Muret]]
# [[Oyonnax]]
# [[Villeneuve-sur-Lot]]
# [[Le Bouscat]]
# [[Lisieux]]
# [[Le Plessis-Robinson]]
# [[Villeparisis]]
# [[Libourne]]
# [[Cenon]]
# [[Montgeron]]
# [[Sainte-Anne]]
# [[Coudekerque-Branche]]
# [[Gradignan]]
# [[Fontaine]]
# [[Montigny-lès-Metz]]
# [[Hérouville-Saint-Clair]]
# [[Brétigny-sur-Orge]]
# [[La Madeleine]]
# [[Saint-Ouen-l'Aumône]]
# [[Lanester]]
# [[Étampes]]
# [[Maisons-Laffitte]]
# [[Frontignan]]
# [[Mons-en-Barœul]]
# [[Torcy]]
# [[Saint-Mandé]]
# [[Sainte-Foy-lès-Lyon]]
# [[Millau]]
# [[Le Petit-Quevilly]]
# [[Saint-Pol-sur-Mer]]
# [[Les Lilas]]
# [[La Valette-du-Var]]
# [[Forbach]]
# [[Gif-sur-Yvette]]
# [[Beaune]]
# [[Sarreguemines]]
# [[Morsang-sur-Orge]]
# [[Sainte-Suzanne]]
# [[Saint-Dié-des-Vosges]]
# [[Combs-la-Ville]]
# [[Auch]]
# [[Cormeilles-en-Parisis]]
# [[Saint-Gratien]]
# [[Schœlcher]]
# [[Fleury-les-Aubrais]]
# [[Montmorency]]
# [[Loos]]
# [[Grande-Synthe]]
# [[Agde]]
# [[Roissy-en-Brie]]
# [[Deuil-la-Barre]]
# [[La Celle-Saint-Clou]]
# [[Blagnac]]
# [[Orly]]
# [[Manosque]]
# [[Petit-Bourg]]
# [[Hazebrouck]]
# [[Vertou]]
# [[Gardanne]]
# [[Longjumeau]]
# [[Olivet]]
# [[Le Moule]]
# [[Lormont]]
# [[Fougères]]
# [[Croix]]
# [[Mandelieu-la-Napoule]]
# [[Dammarie-lès-Lys]]
# [[Dax]]
# [[Voiron]]
# [[Mont-Saint-Aignan]]
# [[Moulins]]
# [[Le Mée-sur-Seine]]
# [[Denain]]
# [[Les Pennes-Mirabeau]]
# [[Les Pavillons-sous-Bois]]
# [[Ozoir-la-Ferrière]]
# [[Lagny-sur-Marne]]
# [[Cahors]]
# [[Saint-Michel-sur-Orge]]
# [[Vélizy-Villacoublay]]
{{div col end}}

== Cathetan suku ==
{{reflist|2}}
* {{fr icon}} ''[[La Documentation française]]'' ''[http://www.ladocumentationfrancaise.fr/dossiers/intercommunalite/index.shtml Le développement de l'intercommunalité&amp;nbsp;: la révolution discrète]''
* {{fr icon}} Maryvonne Bonnard, ''Les collectivités territoriales en France'', 2005, ''La Documentation française'', ISBN 2-11-005874-9

== Uga delengen ==
* [[Pratélan komune ing Prancis]]
* [[Komune (subdivisi)]]
* [[Comune]] (Italia)
* [http://www.lescommunes.com/ Daftar lengkap kota dan kotamadya di Perancis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190710203844/https://www.lescommunes.com/ |date=2019-07-10 }}

[[Kategori:Komune]]
[[Kategori:Prancis]]</text>
      <sha1>t9sre9h0ttrgmzxgyvypiu69iqbw3no</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nokia 1110</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148565</id>
    <revision>
      <id>1746684</id>
      <parentid>1658370</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T15:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20056-70</username>
        <id>71947</id>
      </contributor>
      <origin>1746684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2854" sha1="el5ntvlk5579dlpn8841cs4pniez7en" xml:space="preserve">{{Infobox mobile phone
| name         = Nokia 1110
| family       = 
| logo         = 
| logo caption =
| image        = Nokia 1110 DG 01.jpg
| image_size   =
| caption      = 
| aka          = 
| brand        = Nokia
| developer    =  
| manufacturer = 
| networks = 
| releasedate  = 2005, Juni
| predecessor  =
| successor    = 
| related      = 
| type         = 
| generation   = 
| lifespan     = 
| discontinued = 
| dimensions   = 104 x 44 x 17 mm (4.09 x 1.73 x 0.67 in)&lt;ref name=&quot;Nokia_1110&quot;/&gt;
| weight       = 80 gram (2.82 oz)
| os           = 
| soc          =
| cpu          = 
| gpu          = 
| memory       = 
| storage      = 4 MB
| phonebook = 200 entries
| battery      = Removable Li-Ion 900 mAh battery (BL-5C)
| memory_card  = No
| input        = 
| display      = Monochrome graphic&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;96 x 68 pixels
| rear_camera  = No
| front_camera = 
| sound        = Vibration; Polyphonic(20) ringtones, composer
| connectivity = 
| media        = 
| messaging = SMS, Instant Messaging
| java = 
| featured = - Predictive text input&lt;br/&gt;- Changeable Xpress-on covers&lt;br/&gt;- Picture messaging&lt;br/&gt;- Speaking alarm and clock&lt;br/&gt;- Reminders &lt;br/&gt;- Demo mode for phone&lt;br/&gt;No
| language = Most major European and Asian
| title        = 
| unitssold    = 
| unitsshipped = 
| website      =
| SAR  = 1.21 W/kg (head) 1.19 W/kg (body)
| SAR EU = 0.85 W/kg (head)
| other        =
| colours = Xpress-on covers
}}

'''Nokia 1110''' yaiku [[tilpun sélulèr]] kang diprodhuksi déning pabrikan [[Nokia]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://spesifikasi.co.id/handphone/nokia/1187/nokia-1110|title=Harga dan Spesifikasi Nokia 1110 Januari 2018|access-date=2018-01-17|language=ID|archive-date=2018-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180129025810/http://spesifikasi.co.id/handphone/nokia/1187/nokia-1110|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sèri iki kawanuhaké ing Juni taun 2005, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 104 x 44 x 17&amp;nbsp;mm déné boboté 80 gram. Layaré monokrom kanthi résolusi 96 x 68 piksel. Kanggo sesukan, uga ana [[game]] cacah 3 yaiku ''[[Snake Xenzia]]'', ''[[Dice Games]]'', ''[[Pocket Carrom]]''. [[Ringtone]] ing tilpun iki jinis [[poliponik]]. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana [[SMS]], ''[[instan messaging]]''. [[Batré]]né bisa dicopot, nganggo jinis [[Li-Ion]] kapasitas on 900 [[Ampere|mAh]] kanthi nomer sèri BL-5C lan bisa kanggo nganti 380 jam nalika ''standby'' lan tahan 5 jam 20 menit nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan [[GSM]].&lt;ref name=&quot;Nokia_1110&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gsmarena.com/nokia_1110-1187.php|title=Nokia 1110 - Full phone specifications|website=gsmarena.com|language=en|access-date=2018-01-17}}&lt;/ref&gt;
== Rujukan ==
{{Reflist}}

{{Punsèl Nokia}}

[[Kategori:Punsèl kang kawanuhaké 2005]]
[[Kategori:Punsèl Nokia]]</text>
      <sha1>el5ntvlk5579dlpn8841cs4pniez7en</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nokia 130</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148949</id>
    <revision>
      <id>1746685</id>
      <parentid>1658381</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T15:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20056-70</username>
        <id>71947</id>
      </contributor>
      <origin>1746685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2742" sha1="cuasymit3qwofyfbf0uno9mpeammjdk" xml:space="preserve">{{Infobox mobile phone
| name         = Nokia 130
| family       = 
| logo         = 
| logo caption =
| image        = Nokia 130.jpg
| image_size   =
| caption      = 
| aka          = 
| brand        = Nokia
| developer    =  
| manufacturer = 
| networks = 
| releasedate  = 2014, Agustus
| predecessor  =
| successor    = 
| related      = 
| type         = 
| generation   = 
| lifespan     = 
| discontinued = 
| dimensions   = 106 x 45.5 x 13.9 mm (4.17 x 1.79 x 0.55 in)&lt;ref name=&quot;Nokia_130&quot;/&gt;
| weight       = 68.6 g (2.40 oz)
| os           = 
| soc          =
| cpu          = 
| gpu          = 
| memory       = 
| storage      = 4 MB RAM
| phonebook = 500 entries
| battery      = Removable Li-Ion 1020 mAh battery (BL-5C)
| memory_card  = microSD, up to 32 GB (dedicated slot)
| input        = 
| display      = TFT, 65K werna&lt;br/&gt;1.8 inches, 10.2 cm2 (~21.1% screen-to-body ratio)&lt;br/&gt;128 x 160 pixels (~114 ppi density)
| rear_camera  = 
| front_camera = 
| sound        = Vibration; Polyphonic
| connectivity = [[Bluetooth]] 3.0
| media        = 
| messaging = SMS
| java = 
| featured = - MP3/WAV/AAC player&lt;br/&gt;- MP4/H.263 player&lt;br/&gt;- Video viewer&lt;br/&gt;- Organizer&lt;br/&gt;FM radio
| language = 
| title        = 
| unitssold    = 
| unitsshipped = 
| website      =
| SAR  = 
| SAR EU = 
| other        =
| colours = Red, black, white
}}

'''Nokia 130''' yaiku [[tilpun sélulèr]] kang diprodhuksi déning pabrikan [[Nokia]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://spesifikasi.co.id/handphone/nokia/6570/nokia-130|title=Harga dan Spesifikasi Nokia 130 Januari 2018|access-date=2018-01-17|language=ID|archive-date=2017-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170527212337/http://spesifikasi.co.id/handphone/nokia/6570/nokia-130|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sèri iki kawanuhaké ing Agustus taun 2014, wiwit dipasaraké Sèptèmber taun 2014 lan duwé ukuran 106 x 45.5 x 13.9&amp;nbsp;mm déné boboté 68.6 gram. Layaré TFT, 65K werna ukuran 1.8 inchi kanthi résolusi 128 x 160 piksel. Kanggo sesukan, uga ana [[game]]. Nokia 130 dipirantèni kodhak. [[Ringtone]] ing tilpun iki jinis [[poliponik]]. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana [[SMS]]. [[Batré]]né bisa dicopot, nganggo jinis [[Li-Ion]] kapasitas on 1020 [[Ampere|mAh]] kanthi nomer sèri BL-5C lan bisa kanggo nganti 864 jam nalika ''standby'' lan tahan 13 jam nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan [[GSM]].&lt;ref name=&quot;Nokia_130&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gsmarena.com/nokia_130-6570.php|title=Nokia 130 - Full phone specifications|website=gsmarena.com|language=en|access-date=2018-01-17}}&lt;/ref&gt;
== Rujukan ==
{{Reflist}}

{{Punsèl Nokia}}

[[Kategori:Punsèl kang kawanuhaké 2014]]
[[Kategori:Punsèl Nokia]]</text>
      <sha1>cuasymit3qwofyfbf0uno9mpeammjdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kong: Skull Island</title>
    <ns>0</ns>
    <id>161461</id>
    <revision>
      <id>1746701</id>
      <parentid>1614978</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:08:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6887" sha1="8f756b1hb6vn3njnkd1d3dpjen4ltrx" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name               = Kong: Skull Island
| image              = Kong Skull Island poster.jpg
| image_size         = 250px
| caption            = Poster film ''Kong: Skull Island''
| director           = Jordan Vogt-Roberts
| producer           = [[Mary Parent]]&lt;br&gt;Thomas Tull&lt;br&gt;Jon Jashni&lt;br&gt;Alex Garcia
| screenplay         = Dan Gilroy&lt;br&gt;Max Borenstein&lt;br&gt;Derek Connolly
| story              = John Gatins
| based on           = {{Based on|''[[King Kong (film 1933)|King Kong]]''|[[Merian C. Cooper]] dan Edgar Wallace}}
| starring           = [[Tom Hiddleston]]&lt;br&gt;[[Samuel L. Jackson]]&lt;br&gt;[[John Goodman]]&lt;br&gt;[[Brie Larson]]&lt;br&gt;Jing Tian&lt;br&gt;[[Toby Kebbell]]&lt;br&gt;[[John Ortiz]]&lt;br&gt;Corey Hawkins&lt;br&gt;Jason Mitchell&lt;br&gt;[[Shea Whigham]]&lt;br&gt;[[Thomas Mann (aktor)|Thomas Mann]]&lt;br&gt;Terry Notary&lt;br&gt;[[John C. Reilly]]
| music              = Henry Jackman
| cinematography     = Larry Fong
| editing            = Richard Pearson
| studio             = [[Legendary Pictures]]&lt;br&gt;Tencent Pictures
| distributor        = [[Warner Bros. Pictures]]
| released           = {{Film date|2017|2|28|Cineworld Empire Leicester Square|2017|3|10|Amerika Serikat}}
| runtime            = 118 menit&lt;ref name=&quot;bbfc&quot; &gt;{{cite web|url=https://nvdinfinity.wordpress.com |title=''Kong: Skull Island'' (12A) |publisher=[[British Board of Film Classification]] |accessdate=October 23, 2017}}&lt;/ref&gt;
| country            = Amerika Serikat
| language           = Bahasa Inggris
| budget             = $185 juta&lt;ref name=&quot;preview&quot;&gt;{{cite web |url=http://deadline.com/2017/03/kong-skull-island-box-office-opening-worldwide-logan-1202039270/ |title=‘Kong: Skull Island’ Hopes To Leave Huge Footprint At Global B.O. In Face Of ‘Logan’s Wrath |work=[[Deadline.com]] |accessdate=October 23, 2017}}&lt;/ref&gt;
| gross              = $566,652,812&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=legendary2016.htm |title=Kong: Skull Island (2017) |website=[[Box Office Mojo]] |accessdate=October 23, 2017}}&lt;/ref&gt;
| border             = no
}}
'''''Kong: Skull Island''''' yaiku filem monster petualangan fantasi Amerika serikat taun  2017 sing disutradarani dening Jordan Vogt-Roberts lan digawé dening Mary Parent, Thomas Tull, Jon Jashni lan Alex Garcia. Manuskrip iki ditulis dening Dan Gilroy, Max Borenstein lan Derek Connolly, nalika crita ditulis dening John Gatins adhedhasar filem ''King Kong'' dening Merian C. Cooper lan Edgar Wallace. Juru paragane Tom Hiddleston, Samuel L. Jackson, [[John Goodman]], Brie Larson, Jing Tian, Toby Kebbell, John Ortiz, Corey Hawkins, Jason Mitchell, Shea Whigham, Thomas Mann, Terry Notary lan John C. Reilly .

Film ''Kong: Skull Island'' minangka filem kolaboratif katelu Tom Hiddleston lan Samuel L. Jackson sawise film ''[[Thor (filem)|Thor]]'' and ''[[The Avengers (filem 2012)|The Avengers]]'' . Filem kasebut wiwit tayang ing Cineworld Empire Leicester Square, [[London]], tanggal 28 Februari 2017 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-4268818/Brie-Larson-Kong-Skull-Island-premiere-London.html|title=Brie Larson at Kong: Skull Island premiere in London &amp;#124; Daily Mail Online|last=Thomas|first=Kate|date=|publisher=Dailymail.co.uk|access-date=2017-03-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gettyimages.ca/event/the-european-premiere-of-kong-skull-island-arrivals-700012902#brie-larson-tom-hiddleston-and-samuel-l-jackson-attend-the-european-picture-id646342868|title=The European Premiere Of &quot;Kong: Skull Island&quot; – Arrivals Photos and Images {{!}} Getty Images|website=www.gettyimages.ca|language=en-gb|access-date=2017-03-03|archive-date=2018-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180602043817/https://www.gettyimages.ca/event/the-european-premiere-of-kong-skull-island-arrivals-700012902#brie-larson-tom-hiddleston-and-samuel-l-jackson-attend-the-european-picture-id646342868|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; lan tayang ing Amerika Serikat tanggal 10 Maret 2017.&lt;ref name=&quot;ReleaseTHR&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/universal-pushes-king-kong-film-757353|title=Universal Pushes King Kong Film to 2017, Dates Great Wall Movie for 2016|last=Ford|first=Rebecca|date=December 12, 2014|access-date=December 13, 2014|publisher=hollywoodreporter.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/markhughes/2017/03/06/kong-skull-island-delivers-king-sized-action-and-monster-thrills/|title='Kong: Skull Island' Delivers King-Sized Action And Monster Thrills|last=Mark Hughes|publisher=Forbes|access-date=March 6, 2017}}&lt;/ref&gt; Filem iki ditampa kanthi ulasan apik saka juru kritik.

== Paraga ==

* Tom Hiddleston minangka James Conrad 
* Samuel L. Jackson minangka Preston Packard 
* [[John Goodman]] minangka William &quot;Bill&quot; Randa 
* Brie Larson minangka Mason Weaver 
* Jing Tian minangka San Lin 
* Toby Kebbell minangka Jack Chapman 
* John Ortiz minangka Victor Nieves 
* Corey Hawkins minangka Houston Brooks 
* Jason Mitchell minangka Glenn Mills 
* Shea Whigham minangka Earl Cole 
* Thomas Mann minangka Reg Slivko 
* Terry Notary as King Kong ( capture capture ) 
* John C. Reilly minangka Hank Marlow 
* Eugene Cordero minangka Reles 
* Marc Evan Jackson minangka Steve Woodward 
* Richard Jenkins minangka senator Al Willis 
* Miyavi minangka Gunpei Ikari

== Tanggepan juru kritik ==
Film ''Kong: Skull Island'' nampa ulasan sekamjur kritik. Adhedhasar ''Tomat Rotten'', film nduweni rating 75%, miturut 335 ulasan, kanthi rating rata-rata 6.5 / 10.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/kong_skull_island|title=Kong: Skull Island (2017)|website=[[Rotten Tomatoes]]|access-date=October 23, 2017}}&lt;/ref&gt; Adhedhasar ''Metacritic'', film pikantuk nilai 62 saka 100, adhedhasar 49 kritik, nuduhake &quot;review apik&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.metacritic.com/movie/kong-skull-island|title=Kong: Skull Island reviews|publisher=[[Metacritic]]|access-date=October 23, 2017}}&lt;/ref&gt; Adhedhasar ''CinemaScore'', film iki nampa nilai &quot;B +&quot; saka pamirsa film kanggo skala A + nganti F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=CinemaScore|website=cinemascore.com}}&lt;/ref&gt;

== Box office ==
Filem ''Kong: Skull Island'' entuk $ 168,052,812 ing Amerika Utara lan $ 398.600.000 ing negara liya. Total penghasilan sing ditampa dening film iki mencapai $ 566,652,812, ngluwihi biaya produksi filem $ 185 yuta.&lt;ref name=&quot;BOM&quot; /&gt;

Ing bukaan akhir minggu, film iki entuk $ 61,025,472, nggayuh posisi paling dhuwur ing box office.&lt;ref name=&quot;BOM&quot; /&gt;

== Rujukan ==
{{Reflist}}

== Pranala njaba ==
* {{IMDb title|3731562|Kong: Skull Island}}
* {{Mojo title|legendary2016|Kong: Skull Island}}
* {{Metacritic film|kong-skull-island|Kong: Skull Island}}
* {{Rotten Tomatoes|kong_skull_island|Kong: Skull Island}}

[[Kategori:Film Amérikah Sarékat]]
[[Kategori:Filem abasa Inggris]]
[[Kategori:Kaca mawa pertalan kang durung kapriksa]]</text>
      <sha1>8f756b1hb6vn3njnkd1d3dpjen4ltrx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipédia:Angkringan Warta</title>
    <ns>4</ns>
    <id>165026</id>
    <revision>
      <id>1746694</id>
      <parentid>1746670</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T00:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LabdajiwaBot</username>
        <id>42498</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Ngarsipaké 1 lembar (luwih lawas tinimbang 30 dina) ing [[Wikipédia:Angkringan Warta/Arsip 2026]]</comment>
      <origin>1746694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57706" sha1="so003wmt3zl9s5ipe9qenaomuxp96oh" xml:space="preserve">{{/Pambuka}}
&lt;div style=&quot;display: none;&quot;&gt;
{{Naraguna:LabdajiwaBot/konfig arsip
|archive = Wikipédia:Angkringan Warta/Arsip %(year)d
|algo = old(30d)
|counter = 1
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
}}
&lt;/div&gt;

== This Month in Education: February 2026 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt;This Month in Education&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt; Volume 15 • Issue 2 • February 2026&lt;/span&gt;

&lt;div style=&quot;border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;&quot;&gt;In This Issue&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;&quot;&gt;
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 3 Maret 2026 11.55 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:ZI Jony@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&amp;oldid=30155806 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Sorotan mingguan'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Seluruh wiki akan berada dalam mode hanya-baca]] selama beberapa menit pada Rabu, 25 Maret 2026, [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 pukul 15.00 UTC]. Hal ini dilakukan sebagai bagian dari uji coba pengalihan peladen pusat data ke peladen cadangan, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|yang dilaksanakan dua kali setiap tahun]]. Selama proses pengalihan, seluruh lalu lintas situs web Wikimedia akan dialihkan dari pusat data utama ke pusat data cadangan. Pengujian ini bertujuan memastikan layanan tetap tersedia dan mengurangi kemungkinan gangguan layanan, termasuk dalam keadaan darurat.
* Pekan lalu, seluruh wiki sempat berada dalam mode hanya-baca selama sekitar dua jam. Selain itu, skrip pengguna dan gawai juga mengalami gangguan lebih lama dari biasanya. Kejadian ini disebabkan oleh sebuah insiden keamanan yang kini telah ditangani. Langkah-langkah untuk mencegah kejadian serupa masih terus dilakukan. Informasi terkini dapat dilihat pada [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|pengumuman di papan pengumuman penatalayan]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|tersedia terjemahan]]).

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Pengguna yang terkena beberapa pemblokiran saat mengakses melalui perangkat seluler kini akan melihat alasan untuk setiap pemblokiran secara terpisah, bukan lagi satu pesan umum. Hal ini membantu pengguna memahami alasan pemblokiran yang mereka alami serta langkah-langkah yang dapat dilakukan untuk mengatasinya. Sebagai contoh, pengguna yang terdampak karena menggunakan VPN umum (seperti [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) akan mendapatkan penjelasan yang lebih jelas mengenai apa yang perlu dilakukan agar dapat kembali menyunting. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Pada akhir pekan ini, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Mode Saran]] (''Suggestion Mode'') akan tersedia sebagai fitur beta di penyunting visual di seluruh Wikipedia. Fitur ini memberikan berbagai saran tindakan yang dapat dipertimbangkan untuk memperbaiki artikel Wikipedia, dan membantu pengguna mempelajari pedoman yang relevan. Pengaturan fitur ini dapat disesuaikan oleh setiap wiki dan juga dapat diperluas dengan menambahkan saran khusus. Pengaturan yang saat ini berlaku dapat dilihat di halaman [[Special:EditChecks]]. Selain itu, tersedia [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|panduan bagi pengurus untuk menyesuaikan]] pranala agar mengarah ke pedoman lokal. Mode Saran terhubung dengan fitur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Pemeriksaan Suntingan]] yang memberikan saran perbaikan ketika seseorang sedang menulis konten baru. Ke depannya, tim Penyuntingan (''Editing'') berencana menilai dampak fitur ini terhadap pengguna baru melalui sebuah percobaan terkontrol. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah ketika posisi kursor menjadi tidak selaras saat menggunakan penyorotan sintaks CodeMirror (fitur yang memudahkan pembacaan teks wiki dan kode) kini telah diperbaiki. Masalah ini secara khusus memengaruhi pengguna yang menetapkan aturan jenis huruf dalam lembar gaya tersuai ketika membuat topik baru dengan menggunakan DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Pembaruan pembatasan permintaan API: Untuk membantu memastikan [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|penggunaan infrastruktur yang adil]], pembatasan jumlah permintaan API secara global akan mulai diterapkan pada minggu ini. Pembatasan ini berlaku untuk permintaan tanpa User-Agent yang sesuai yang berasal dari luar Toolforge/WMCS, serta untuk permintaan API tanpa autentikasi yang dilakukan melalui peramban web. Pada bulan April, batas yang lebih tinggi akan diberlakukan untuk lalu lintas yang teridentifikasi. Bot yang berjalan di Toolforge/WMCS atau yang memiliki hak pengguna bot di wiki mana pun untuk saat ini tidak akan terdampak. Meski demikian, semua pengembang dianjurkan untuk mengikuti praktik terbaik yang telah diperbarui. Untuk informasi lebih lanjut, lihat halaman [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* API GraphQL yang baru kini telah tersedia. API ini dikembangkan sebagai alternatif yang lebih fleksibel untuk beberapa fitur di Wikidata Query Service (WDQS), dengan tujuan meningkatkan kemudahan bagi pengembang, mendukung fleksibilitas penggunaan, dan mempercepat akses data. Pengguna dipersilakan untuk mencoba API ini dan [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|memberikan masukan]]. Pengembang juga dapat [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply mendaftar untuk mengikuti uji kegunaan].
* [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Kelompok Kerja untuk Perkakas yang Tidak Didukung]] melanjutkan peningkatan pada [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] sepanjang Februari. Pembaruan ini mencakup perbaikan kesalahan autentikasi, penanganan berkas berukuran besar, visibilitas antrean tugas, dan penjelasan yang lebih jelas mengenai proses pengunggahan. Sejumlah pekerjaan masih terus berlangsung di beberapa bagian, termasuk perubahan yang berkaitan dengan metode pengunggahan dari sisi peladen yang sudah tidak digunakan lagi. Baca [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|kabar terkini]] untuk mengetahui informasi selengkapnya.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]

'''Lebih lanjut'''
* Tim Panduan Artikel (''Article Guidance'') mengundang penyunting Wikipedia berpengalaman dari sejumlah [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|wiki percontohan]] dan kontributor yang berminat dari Wikipedia lainnya untuk mengisi angket ini. Angket tersebut tersedia dalam [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform bahasa Inggris], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arab], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Jepang], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portugis], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persia], dan [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turki]. Jawaban yang diberikan akan membantu tim untuk menyesuaikan panduan bagi penyunting yang kurang berpengalaman, sekaligus membantu mereka mempelajari kebijakan dan praktik komunitas saat membuat artikel. Informasi lebih lanjut dapat dilihat di [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|halaman proyek tersebut]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 9 Maret 2026 18.52 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30213008 --&gt;

== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is &quot;Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes&quot; cited in &quot;List of tallest buildings in Chicago&quot;?]]

* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|&quot;It will never happen&quot;]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10 Maret 2026 04.14 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30121359 --&gt;

== Books &amp; Bytes – Issue 73 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; &lt;div style = &quot;font-size: 1.5em; margin: 0 100px&quot;&gt; [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]&lt;/div&gt; &lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif&quot;&gt;'''The Wikipedia Library''': ''Books &amp; Bytes''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt; Issue 73, January–February 2026 &lt;/div&gt; &lt;div style = &quot;margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em&quot;&gt; 
* Four new partnerships
* User survey thanks
&lt;big&gt;'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/January-February 2026|Read the full newsletter]]'''&lt;/big&gt; &lt;/div&gt; &lt;/div&gt; &lt;small&gt;Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 11 Maret 2026 12.06 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Samwalton9 (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&amp;oldid=30224864 --&gt;

== ''This Month in GLAM'': February 2026 ==

{| style=&quot;width:100%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px gray solid; padding:1em;&quot; |
{| align=&quot;center&quot;
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]&lt;br /&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;&quot;&gt;[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026|&lt;span style=&quot;color:darkslategray;&quot;&gt;This Month in GLAM – Volume XVI, Issue II, February 2026&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;hr /&gt;&lt;br /&gt;

|- style=&quot;text-align: center;&quot;
| &lt;span style=&quot;font-size:12pt; font-family:Times New Roman;&quot;&gt; '''&lt;u&gt;Headlines&lt;/u&gt;'''&lt;/span&gt;
|- style=&quot;font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;&quot;
| &lt;div style=&quot;text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;&quot;&gt;

* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in 2026 is calling to action!
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: A photo safari through Wiki Loves Fashion &amp; a rescue mission with Mission Gourmande!
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library overview of 2025
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Cultural Heritage and Memory: 2026 GLAM Call and Executed Renaissance Edit-a-thon
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Farewelling the Auckland Museum Summer Students and an update on the NZBSI WiR
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Wikipedia in Cultural Marketing at Crash Mondays Warsaw
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: February in Wikimedia Serbia
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: Wikidata in the GLAM context II
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Neocomensia, SAPA, Atelier Winterthur, GLAM-on-Tour Disentis
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/UK report|UK report]]: New content in African and Asian languages
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Focus on Indigenous issues
* [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events
&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;&quot; | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &amp;bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Single|Single-page]]
|-
| valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;&quot; |
To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]].
|-
|}
|}
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12 Maret 2026 00.51 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Romaine@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&amp;oldid=30232291 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Fitur beta [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], yang juga dikenal sebagai [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], telah digunakan untuk penyorotan sintaks teks wiki sejak November 2024. Fitur ini direncanakan keluar dari status beta pada Mei 2026 agar berbagai perbaikan dan [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|fitur]] baru dapat digunakan oleh semua penyunting yang memakai penyorot sintaks standar. Jika terdapat pertanyaan atau masukan terkait rencana penghapusan status beta pada fitur ini, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|silakan disampaikan]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Sebagian perubahan pada kelompok pengguna lokal dilakukan oleh penatalayan di Meta-Wiki dan sebelumnya hanya dicatat di sana. Kini, perubahan hak pengguna lintas wiki akan dicatat di Meta-Wiki dan di wiki tempat pengguna tersebut berada. Langkah ini memudahkan penelusuran riwayat lengkap perubahan hak pengguna di wiki lokal. Catatan perubahan yang terjadi sebelumnya juga akan ditambahkan secara bertahap dalam beberapa minggu mendatang. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* Pada wiki yang menggunakan [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], jumlah perubahan tertunda yang ditampilkan di halaman [[{{#Special:PendingChanges}}]] sebelumnya juga menghitung halaman yang sebenarnya sudah tidak menunggu peninjauan. Hal ini terjadi karena halaman tersebut telah dihapus dari sistem tanpa melalui proses peninjauan, misalnya karena dihapus, dipindahkan ke ruang nama lain, atau akibat perubahan konfigurasi wiki. Kini, jumlah yang ditampilkan telah diperbaiki sehingga lebih akurat. Di beberapa wiki, angka yang terlihat mungkin jauh lebih kecil dibandingkan sebelumnya. Daftar halaman yang ditampilkan seharusnya tidak mengalami perubahan. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Bahasa komposisi yang digunakan di Wikifunctions telah ditulis ulang dan menghasilkan versi bahasa yang baru. Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan kestabilan layanan dengan mengurangi penggunaan memori pada orkestrator. Selain itu, pembaruan ini juga memungkinkan pengurangan waktu tunda secara signifikan, penyederhanaan kode, dan penerapan abstraksi yang lebih baik. Perubahan tersebut membuka peluang bagi pengembangan fitur baru pada tahap berikutnya. Informasi lebih lanjut mengenai [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|pembaruan ini]] dapat dibaca pada penjelasan yang tersedia.
* Pengguna kini dapat mengurutkan hasil pencarian secara alfabetis berdasarkan judul halaman. Pembaruan ini menambahkan opsi baru yang dapat membantu menemukan halaman dengan lebih mudah dan cepat. Sebelumnya, hasil pencarian hanya dapat diurutkan berdasarkan tanggal penyuntingan, tanggal pembuatan, atau tingkat relevansi. Untuk menggunakan opsi baru ini, buka menu &quot;Pencarian lanjutan&quot; pada halaman hasil pencarian, lalu pilih &quot;Alfabetis&quot; pada bagian &quot;Urutan pengurutan&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:28}} {{PLURAL:28|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, kekutu yang sebelumnya membuat UploadWizard di Wikimedia Commons tidak dapat mengimpor berkas dari Flickr kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Sebuah halaman istimewa baru, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], telah dibuat untuk menampilkan daftar halaman yang ditransklusikan dan ditandai memiliki galat pemeriksaan kode (''lint''). Halaman ini membantu pengguna menemukan kesalahan tersebut dengan lebih mudah. Daftar yang ditampilkan akan diurutkan berdasarkan jumlah transklusi yang mengandung galat. Contohnya dapat dilihat pada halaman [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Pengguna fitur beta [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] telah menggunakan [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] sebagai pengganti [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] untuk penyorotan sintaks saat menyunting halaman berisi JavaScript, CSS, JSON, Vue, dan Lua sejak beberapa waktu terakhir. Seiring dengan rencana mengeluarkan CodeMirror 6 dari status beta, CodeEditor juga direncanakan akan digantikan sebagai penyunting standar untuk jenis konten tersebut pada Mei 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Masukan atau tanggapan tentang rencana ini sangat dipersilakan]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Modul JavaScript [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] akan segera diperbarui ke CodeMirror 6. Menjelang pembaruan tersebut, pemuatan modul &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror&lt;/code&gt; atau &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.lib&lt;/code&gt; dari gawai dan skrip pengguna telah dinyatakan usang sejak Juli 2025. Penggunaan kait &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.switch&lt;/code&gt; juga telah dinyatakan usang sejak Maret 2025. Kontributor kini dapat menyesuaikan skrip atau gawai mereka agar kompatibel dengan CodeMirror 6. Lihat [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|panduan migrasi]] untuk informasi lebih lanjut. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* Tim Antarmuka MediaWiki sedang memperluas cakupan definisi modul REST API agar juga mencakup [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|API dari ekstensi]]. Modul REST API merupakan kelompok titik akhir yang saling berkaitan dan dapat dikelola serta diberi versi secara mandiri. Saat ini, modul tersebut sudah tersedia untuk API [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] dan [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions]. Seiring dengan pemindahan API ekstensi ke struktur ini, dokumentasinya akan dipindahkan dari spesifikasi utama MediaWiki OpenAPI dan tampilan REST Sandbox. Selanjutnya, dokumentasi tersebut dapat diakses melalui opsi khusus modul pada menu tarik turun di [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (yaitu di [[{{#Special:RestSandbox}}]], yang tersedia di semua proyek wiki).
* Ekstensi [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] menyediakan berbagai informasi tentang wiki tempat modul digunakan melalui pustaka [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]]. Sejak pekan lalu, pustaka tersebut juga menyediakan [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|cara]] untuk mengakses [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|ID wiki]]. Informasi ini dapat digunakan untuk memudahkan pemeliharaan modul yang digunakan di berbagai wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]

'''Lebih lanjut'''
* [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Penghargaan Perkakas Terkeren 2026]], yang merayakan berbagai perkakas terbaik yang dikembangkan oleh komunitas, kini telah membuka proses nominasi. Nominasi untuk perkakas favorit dapat diajukan melalui [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en formulir survei nominasi] paling lambat 23 Maret 2026. Informasi lebih lanjut mengenai privasi dan pengelolaan data dapat dilihat pada [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|pernyataan privasi survei]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16 Maret 2026 19.35 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30260505 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|parembugan]])&lt;/bdi&gt; 19 Maret 2026 11.15 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Johannes Richter (WMDE)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Sorotan mingguan'''
* Pengguna situs Wikimedia kini dapat masuk log ke akun mereka tanpa menggunakan kata sandi melalui penggunaan kunci sandi (''passkey''). Metode ini merupakan cara yang aman dan didukung oleh autentikasi seperti sidik jari, pengenalan wajah, atau PIN. Dengan adanya perubahan ini, semua pengguna yang memilih masuk log tanpa kata sandi akan merasakan proses yang lebih mudah, lebih cepat, dan lebih aman saat mengakses akun mereka dari berbagai perangkat. Opsi masuk menggunakan kunci sandi saat ini ditampilkan sebagai saran pengisian otomatis pada kolom nama pengguna. Dalam waktu dekat, [[phab:T417120|tombol tambahan &quot;Masuk log dengan kunci sandi&quot;]] juga akan tersedia bagi pengguna yang telah mendaftarkan kunci sandi mereka sebelumnya. Pembaruan ini diharapkan dapat meningkatkan keamanan sekaligus memberikan pengalaman pengguna yang lebih baik. [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|Rekaman layar]] yang disertakan memperlihatkan proses masuk log tanpa kata sandi secara bertahap, langkah demi langkah.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Seluruh wiki akan berada dalam mode hanya-baca]] selama beberapa menit pada Rabu, 25 Maret 2026 [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 pukul 15.00 UTC]. Hal ini dilakukan dalam rangka pengujian pencadangan melalui pengalihan peladen pusat data (''datacenter server switchover'') yang [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|dilaksanakan dua kali setiap tahun]]. Selama proses pengalihan tersebut, seluruh lalu lintas situs web Wikimedia akan dipindahkan dari pusat data utama ke pusat data cadangan. Langkah ini bertujuan untuk menguji ketersediaan layanan sekaligus memastikan bahwa layanan tetap dapat berjalan tanpa gangguan, bahkan dalam situasi darurat.

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Pengguna situs Wikimedia kini dapat mengekspor notifikasi mereka yang berusia lebih dari lima tahun dengan menggunakan sebuah [[toolforge:echo-chamber|perkakas baru di Toolforge]]. Fitur ini memungkinkan pengguna untuk tetap menyimpan notifikasi penting mereka, sekaligus menghindari risiko terhapusnya notifikasi tersebut seiring rencana penghapusan notifikasi yang berusia lebih dari lima tahun, sebagaimana telah diumumkan sebelumnya. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Para penyunting Wikipedia dalam bahasa Indonesia, Thai, Turki, dan Simple English kini memiliki akses ke Special:PersonalDashboard. Fitur ini merupakan [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|versi awal dari sebuah pengalaman]] yang dirancang untuk memperkenalkan alur kerja patroli kepada penyunting yang lebih baru, sehingga mereka dapat beralih secara lebih mudah dari sekadar melakukan suntingan menuju keterlibatan dalam tugas moderasi yang lebih lanjut di proyek mereka. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* Halaman [[Special:Block]] kini mengalami dua perubahan kecil pada antarmukanya. Pengurus kini dapat dengan lebih mudah menetapkan pemblokiran tanpa batas waktu melalui tombol pilihan (''radio button'') khusus yang tersedia pada bagian masa berlaku. Selain itu, ketika masa berlaku tanpa batas dipilih, akan muncul kumpulan alasan umum yang berbeda untuk dipilih, yang dapat disesuaikan melalui halaman [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Para penyunting seluler [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|di beberapa wiki]] kini dapat melihat peringatan penyuntingan dalam keadaan belum masuk log (''logged-out'') yang telah ditingkatkan, berkat pembaruan terbaru dari tim Pertumbuhan. Perubahan yang dirilis pada pekan lalu ini merupakan bagian dari upaya dan pengujian yang berkelanjutan untuk meningkatkan pengalaman [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|pembuatan akun di perangkat seluler]], dan mendorong peningkatan partisipasi pengguna. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:36}} {{PLURAL:36|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, galat yang sebelumnya menyebabkan pengguna web seluler tidak dapat melihat informasi pemblokiran ketika mereka terdampak oleh beberapa pemblokiran sekaligus kini telah diperbaiki. Kini, saat mengakses Wikipedia, mereka dapat melihat pesan dari seluruh pemblokiran yang sedang berlaku terhadap akun atau alamat IP mereka.

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Citra yang dibangun menggunakan Toolforge dalam waktu dekat akan mendapatkan pembaruan versi ''buildpacks'' (kumpulan skrip dan konfigurasi untuk membangun aplikasi secara otomatis), yang menghadirkan dukungan bagi versi bahasa pemrograman yang lebih baru serta berbagai peningkatan dan perbaikan dari sumber pengembang utama (''upstream''). Jika menggunakan Toolforge Build Service, disarankan untuk meninjau surel terbaru dari [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ milis cloud-announce] dan memperbarui konfigurasi ''build'' sesuai kebutuhan, guna memastikan bahwa perkakas yang digunakan tetap kompatibel dengan perubahan tersebut. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&amp;oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]

* Wiki dokumentasi [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] akan ditutup pada Juni 2026. Kunci API yang dibuat melalui API Portal akan tetap berfungsi sebagaimana mestinya. Titik akhir api.wikimedia.org akan dihentikan secara bertahap mulai Juli 2026. Dokumentasi yang sebelumnya tersedia di API Portal sedang dipindahkan ke [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Informasi lebih lanjut dapat dipelajari melalui [[wikitech:API Portal/Deprecation|halaman proyek]] yang tersedia.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]

'''Lebih lanjut'''
* Tim [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] (inisiatif dari Wikimedia Deutschland yang berfokus pada pengembangan fitur berdasarkan kebutuhan teknis komunitas) tengah mempertimbangkan peningkatan pada [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|penamaan referensi yang dihasilkan secara otomatis di VisualEditor]]. Para pengguna dipersilakan untuk meninjau [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solusi yang diusulkan]] serta berpartisipasi dalam proses [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|permintaan tanggapan]] yang sedang berlangsung.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 Maret 2026 16.50 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:UOzurumba (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30268305 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Sorotan mingguan'''
* Versi Beta dari [[abstract:|Abstract Wikipedia]], proyek baru Wikimedia yang tidak terikat dengan bahasa, telah diluncurkan pada pekan lalu. Proyek ini memungkinkan berbagai komunitas untuk menyusun artikel Wikipedia dalam bahasa asli mereka, yang kemudian dapat dengan mudah diakses oleh pengguna lain dalam bahasa masing-masing. Wiki ini dijalankan melalui serangkaian instruksi dari Wikifunctions, dan didukung oleh konten terstruktur yang berasal dari Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Baca selengkapnya]].

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Tim Pertumbuhan (''Growth'') sedang menjalankan uji A/B untuk mengevaluasi pesan yang lebih jelas dan ramah pengguna dalam mendorong pembuatan akun di berbagai wiki. Saat ini, ketika pengguna seluler yang belum masuk log mulai melakukan penyuntingan, mereka akan dihadapkan pada pesan peringatan yang terasa mendadak dan dapat mengurangi minat untuk melanjutkan kontribusi. Selain itu, kondisi ini juga menjadikan penyuntingan dengan akun sementara sebagai pilihan bawaan, alih-alih mendorong pengguna untuk membuat akun. Uji coba ini berlangsung di sepuluh Wikipedia, termasuk Wikipedia bahasa Arab, Prancis, Spanyol, dan Jerman. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Baca selengkapnya]].
* Tim Aplikasi Wikimedia (''Wikimedia Apps'') mengundang Anda untuk memberi masukan mengenai [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|cara proses penyuntingan seharusnya bekerja di aplikasi seluler Wikipedia]]. Diskusi ini berfokus pada upaya meningkatkan cara pengguna mengakses berbagai alat penyuntingan saat mereka mengetuk tombol &quot;Sunting&quot;. Inisiatif ini merupakan bagian dari upaya yang lebih luas untuk mengarahkan para pembaca yang mulai tertarik menyunting agar dapat menemukan jalur yang lebih ramah pengguna ketika mereka mulai berkontribusi.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:45}} {{PLURAL:45|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, sebuah masalah ketika pengambilan sitasi dari arsip surat kabar besar [https://www.newspapers.com Newspapers.com] tidak lagi berfungsi, akibat adanya pemblokiran pada permintaan di [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]], kini telah berhasil diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 30 Maret 2026 19.25 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30329462 --&gt;

== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 31 Maret 2026 10.08 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30329870 --&gt;

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== This Month in Education: March 2026 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt;This Month in Education&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt; Volume 15 • Issue 3 • March 2026&lt;/span&gt;

&lt;div style=&quot;border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;&quot;&gt;In This Issue&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;&quot;&gt;
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia &amp; Libraries: Building New Contributors|Wikipedia &amp; Libraries: Building New Contributors]]

&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 April 2026 10.21 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:ZI Jony@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&amp;oldid=30317659 --&gt;</text>
      <sha1>so003wmt3zl9s5ipe9qenaomuxp96oh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kari ijo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174281</id>
    <revision>
      <id>1746676</id>
      <parentid>1542005</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T13:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3597" sha1="kuc60ocqesf9va9n64txid1clvmiitj" xml:space="preserve">{{Infobox food|name=Green curry|image=Thai green chicken curry and roti.jpg|image_size=250px|caption=Green curry with chicken, served with [[roti]]|alternate_name=Thai cream curry|country=[[Thailand]]|region=|creator=|course=|type=[[Curry]]|served=|main_ingredient=[[Coconut milk]], green [[curry|curry paste]], [[palm sugar]], [[fish sauce]], [[kaffir lime]] leaves, [[Thai basil]]|variations=|calories=|other=}}

'''Kari ijo''' ( {{Lang-th|แกงเขียวหวาน}}   , {{RTGS|''kaeng khiao wan''}}, {{IPA-th|kɛ̄ːŋ kʰǐaw wǎːn|pron}}, secara harfiah ''manis kari ijo)'' punika tengah Thai macem-macem [[Thai kari|kari]] . Kajaba protein utama, iwak tradisional, [[Bakso iwak|bal iwak]], utawa daging, bahan liyane kanggo panganan kasebut kalebu [[santen]], [[Thai kari|pasta kari]] ijo, [[Gula jawa|gula aren]], lan [[Kécap iwak|saos iwak]] . Terong Thailand (aubergine), [[Cepokak|aubergine kacang polong]], godhong kemangi utawa sayuran ijo utawa keputihan liyane &lt;ref name=&quot;thaifoodmaster.com&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thaifoodmaster.com/thai_food_recipes/thai_curry_recipes/6440|title=แกงเขียวหวานเป็ดย่าง; Thai Green Curry with Roasted Duck and Young Chilies|date=2016-10-04|language=en-US|access-date=2016-10-04}}&lt;/ref&gt; lan uga woh asring dikatutake.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thaifoodandtravel.com/recipes/greencurp.html|title=Easy Green Curry with Pork Recipe|website=thaifoodandtravel.com|access-date=2020-12-13|archive-date=2023-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230331035826/http://www.thaifoodandtravel.com/recipes/greencurp.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Konsistensi saosipun beda-beda gumantung karo jumlah santen sing digunakake. Green pasta kari wis tradisional dening ketukan ing [[Lesung|mortir]] ijo lombok, [[Brambang|shallots]], papak, galangal, lemongrass, [[Jeruk purut|kaffir jeruk]] pil, [[Ketumbar|cilantro]] werna (katumbah), lan [[Jinten putih|cumin]] wiji, [[Mrica|peppercorns putih]], [[Trasi|urang paste]] lan uyah.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://chezpim.com/cook/green_curry_wit|title=Green curry with fish dumplings, Gang Kiew-wan Pla Grai|website=chezpim.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518120400/http://chezpim.com/cook/green_curry_wit|archive-date=2014-05-18|access-date=2014-05-18}}&lt;/ref&gt; Kari ijo biasane dipangan karo nasi minangka bagean saka sajian sing luwih akeh sajroning sajian, utawa mie nasi bunder sing dikenal minangka ''[[Khanom chin|dagu khanom]]'' minangka sajian tunggal. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.austinbushphotography.com/blog/khanom-jeen.html|title=Khanom Jeen! - Austin Bush Photography|website=Austin Bush Photography|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722065856/http://www.austinbushphotography.com/blog/khanom-jeen.html|archive-date=2016-07-22|access-date=2014-05-18}}&lt;/ref&gt; Kari versi ijo sing luwih kenthel digawe, kayata daging sapi rebus, uga bisa disajekake nganggo ''roti'', [[Roti rata|roti lapis]] gaya India sing padha karo ''[[Roti Canai|roti canai]]'' ing Malaysia. &lt;ref&gt;[[David Thompson (chef)|David Thompson]], [https://www.youtube.com/watch?v=4lDm69V7qbs Youtube: Beef green curry with roti]&lt;/ref&gt;


== Galeri ==
&lt;gallery&gt;
Barkas:Green curry ingredients.jpg|Bahan-bahan kanggo pasta kari ijo
Barkas:Thai green curry paste.jpg|Pasta kari ijo sing anyar digawe ing lesung
Barkas:Khanom chin kaeng kiao wan kai.jpg|Kari sikil pitik ijo disuguhake karo ''dagu khanom''
Barkas:Khao phat kaeng khiao wan.jpg|Beras digoreng kari ijo
Barkas:Green curry (42296614864).jpg|Kari ijo karo daging
&lt;/gallery&gt;

== Referensi ==</text>
      <sha1>kuc60ocqesf9va9n64txid1clvmiitj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kerak uyah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178034</id>
    <revision>
      <id>1746696</id>
      <parentid>1561536</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T02:30:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3561" sha1="0hs0yjgwu9pgzze1sbrqwwqm0weuryc" xml:space="preserve">
[[Barkas:Fish_in_salt_crust-01.jpg|jmpl| Iwak ing kerak uyah disiapake]]
'''Kerak uyah''' minangka cara masak kanthi nutupi bahan-bahan kayata [[iwak]], [[Iwak pitik|pitik]] utawa sayuran ing [[uyah]] (kadang diikat banyu utawa [[putih endhog]] ) sadurunge dipanggang. Lapisan uyah minangka insulasi lan mbantu masak panganan kanthi rata lan alus. Sawise dipanggang, kerak uyah retak lan dibuwang, mbukak panganan sing wis lembab lan wis mateng. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.seriouseats.com/2010/04/how-to-bake-in-a-salt-crust-fish-chicken-potatoes-duck-snapper.html|title=How to Bake in a Salt Crust|last=Mitarai|first=Kumiko|date=April 12, 2010|website=www.seriouseats.com|language=en|archive-url=|archive-date=|access-date=2018-10-20}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/food/salt-baking-vegetables-is-it-worth-it/2013/11/04/75590d52-3fe9-11e3-9c8b-e8deeb3c755b_story.html|title=Salt-baking vegetables: Is it worth it?|website=Washington Post|language=en|access-date=2018-11-09}}&lt;/ref&gt;

== Teknik lan panganan ==
[[Barkas:Saltchicken.jpg|jmpl| Ayam panggang asin karo kerak uyah dicopot, siap disajikake]]
Biasane panganan alus kayata iwak, pitik / unggas utawa sayuran dimasak nggunakake metode iki. Ing saben tujuane yaiku ngunci kelembapan, nglindhungi panganan supaya ora garing, mesthekake masak, lan nambah rasa. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sbs.com.au/food/recipes/chicken-baked-salt-crust|title=Chicken baked in a salt crust|work=Food|access-date=2018-11-09|language=en}}&lt;/ref&gt;

Kerak uyah bisa digawe kanthi nambah jumlah uyah kasar utawa uyah sing cukup kanggo nutupi barang panganan. Banyu bisa disemprotake ing ndhuwur, kanggo mbantu uyah nggawe kerak sing atos. Utawa, uyah bisa dicampur karo endhog putih kanggo nggawe tempel sing lentur.

&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.finecooking.com/recipe/video-recipe-salt-crusted-fish#jump-to-recipe-reviews|title=Video Recipe: Salt-Crusted Fish - Video Recipe - FineCooking|work=FineCooking|access-date=2018-10-20|language=en-US}}{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Panggang biasane ana ing oven udakara {{Convert|200|C|-1}}, kanthi kerak uyah minangka wadhah masak. Iki nyuda transfer panas menyang panganan sing nggawe oven garing alon lan sithik, migunani kanggo protein. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=McGee|first=Harold|last2=McInerney|first2=Jack|last3=Harrus|first3=Alain|date=1999|title=The Virtual Cook: Modeling Heat Transfer in the Kitchen|journal=Physics Today|language=en|volume=52|issue=11|pages=30–36|bibcode=1999PhT....52k..30M|doi=10.1063/1.882728|issn=0031-9228}}&lt;/ref&gt;Kanggo nyedhiyakake, kerak iki pecah lan dicopot kanthi ati-ati, supaya ora sisa residu uyah ing panganan.


Steak uga bisa dimasak kanthi nggunakake cara sing padha, tinimbang mateng lan mbebayani jus kasebut. Lapisan wajan nganggo uyah lan masak steak, umume kira-kira inci kurang utawa kurang, ing ndhuwur ngasilake potongan sing luwih lembab lan rasa. Wajan digawe panas nganti uyah kresek lan steak sing dimasak nganggo metode iki biasane kalebu kerak garing sing digawe saka uyah. Iki minangka bedane utama kanggo kerak uyah liyane amarga biasane dibuwang nanging ing kasus iki digunakake kanggo nambah tekstur lan rasa ing steak. &lt;ref name=&quot;Most&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1982/07/07/garden/getting-the-most-out-of-meat-by-cooking-in-salt-bed-or-pastry.html|title=GETTING THE MOST OUT OF MEAT BY COOKING IN SALT BED OR PASTRY|last=Miller|first=Bryan|access-date=2018-11-09|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Referensi ==</text>
      <sha1>0hs0yjgwu9pgzze1sbrqwwqm0weuryc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ordinariat Personal Bunda Maria saka Salib Kidul</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184779</id>
    <revision>
      <id>1746697</id>
      <parentid>1673300</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T04:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>319</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:CoatOfArmsOrdinariateOfOurLadyOfSouthernCross.jpg|CoatOfArmsOrdinariateOfOurLadyOfSouthernCross.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 25 March 2026.</comment>
      <origin>1746697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4762" sha1="ekjenxs2hua92sa9butsridlt1w2s7u" xml:space="preserve">{{Infobox diocese
| jurisdiction      = Ordinariat Personal
| name              = Maria Bunda Salib Kidul
| latin             = Ordinariatus Personalis Dominæ Nostræ Crucis Australis
| local             = 南十字星の聖母の属人教区
| image             =
| image_size        = 
| image_alt         = Lambang Ordinariat
| caption           = 
&lt;!---- Locations ----&gt;
| country           = {{flag|Ostrali}}&lt;br&gt;{{flag|Jepang}}
| archdeaconries    = 
| deaneries         = 
| subdivisions      = 
| coordinates       = &lt;!-- Use {{coord}} --&gt;
&lt;!---- Statistics ----&gt;
| area_km2          = 
| area_sqmi         = &lt;!-- Area in square miles, automatically converted --&gt;
| population        = 
| population_as_of  = 
| catholics         = 
| catholics_percent = 
| parishes          = 14
| churches          =  
| congregations     =  
| schools           = &lt;!-- Number of church supported schools in the diocese --&gt;
| members           = 2,000 (2014)&lt;ref&gt;[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/daupo.html Personal Ordinariate of Our Lady of the Southern Cross Statistics at Catholic Hierarchy]&lt;/ref&gt;
&lt;!---- Information ----&gt;
| denomination      = [[Katulik]]
| rite              = [[Ritus Roma]] ([[Panganggoan Anglikan]])
| established       = 15 Juni 2012
| cathedral         = Greja St Ninian lan St Chad, Perth &lt;small&gt;(greja utami)&lt;/small&gt;&lt;ref name=gci/&gt;
| cocathedral       = 
| patron            = [[Agustinus saka Canterbury]]&lt;ref name=gci/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.perthcatholic.org.au/News__Events-News-2012-May-Personal_Ordinariate_for_Former_Anglicans_to_Commence_on_15th_June_2012.htm Personal Ordinariate for Former Anglicans to Commence on 15th June 2012]&lt;/ref&gt;
| priests           = 14 (2014)
| pope              = {{Incumbent pope}}
| patriarch         = 
| major_archbishop  = 
| bishop            = [[Carl Reid]]
| bishop_title      = Ordinaris
| coadjutor         = 
| suffragans        = &lt;!-- List most senior first (usually reckoned by date of consecration); use | suffragan = for one--&gt;
| auxiliary_bishops = &lt;!-- List most senior first (usually reckoned by date of consecration) --&gt;
| apostolic_admin   = 
| vicar_general     = 
| episcopal_vicar   = 
| archdeacons       = &lt;!-- List most senior first (usually reckoned by date of first collation); use | archdeacon = for one--&gt;
| emeritus_bishops  = &lt;!-- List most senior first (usually reckoned by date of consecration) --&gt;
&lt;!---- Map ----&gt;
| map               = 
| map_alt           = 
| map_caption       = 
&lt;!---- Website ----&gt;
| website           = {{URL|ordinariate.org.au}}
| footnotes         = 
}}
[[Barkas:Coat of Arms Ordinariate of Our Lady of the Southern Cross.png|jmpl|ka|Perwakilan alternatif saka lambang Ordinariat kasebut]]
'''Ordinariat Personal Maria Bunda Salib Kidul''' yaiku [[ordinariat personal]] Greja Katulik Roma utamine ing teritorial [[Konferensi Waligreja Ostrali]] kanggo kelompok umat Anglikan sing kapengin persekutuan penuh karo Greja Katulik ing Ostrali lan Asia.&lt;ref name=&quot;cathherald&quot;&gt;{{cite news | last = Greaves | first = Mark | title = Holy See establishes ordinariate in Australia | newspaper = Catholic Herald | date = 15 Juni 2012 | url = http://www.catholicherald.co.uk/news/2012/06/15/holy-see-establishes-ordinariate-in-australia/ | access-date = 16 Juni 2012 | archive-date = 2018-07-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180714164943/http://www.catholicherald.co.uk/news/2012/06/15/holy-see-establishes-ordinariate-in-australia/ | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; Minangka ordinariat personal, wilayah grejawi kasebut menika tundak langsung marang [[Tahta Suci]] ing Roma.&lt;ref name=gci&gt;{{cite web|title=Personal Ordinariate of Our Lady of the Southern Cross|url=http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/sout0.htm|work=All Dioceses|publisher=GCatholic.org|access-date=20 Sèptèmber 2012}}&lt;/ref&gt; Motto ordinariat kasebut menika ''Mea Gloria Fides'' (Iman kula menika kajayan kula).&lt;ref name=arms&gt;{{cite web|title=Arms for Ordinariate of Our Lady of the Southern Cross|url=https://frstephensmuts.wordpress.com/2012/06/16/arms-for-ordinariate-of-our-lady-of-the-southern-cross|publisher=Fr Stephen Smuts|access-date=21 Juli 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Coat of Arms of the Personal Ordinariate of Our Lady of the Southern Cross|url=https://ordinariateexpats.wordpress.com/2012/06/19/coat-of-arms-of-the-personal-ordinariate-of-our-lady-of-the-southern-cross/|date=19 Juni 2012|access-date=21 Juli 2017}}&lt;/ref&gt;

== Referensi ==
{{reflist}}

== Pranala jaba ==
* {{ja}} [http://www.ordinariatejapan.org/ Ordinariate Japan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220512081038/http://www.ordinariatejapan.org/ |date=2022-05-12 }}

{{kabiskopan ing Ostrali}}

[[Kategori:Kabiskopan ing Ostrali]]
[[Kategori:Kabiskopan ing Jepang]]</text>
      <sha1>ekjenxs2hua92sa9butsridlt1w2s7u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kawah Sikidang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194867</id>
    <revision>
      <id>1746691</id>
      <parentid>1730486</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T00:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8278" sha1="gtteagtjyd5aquw3f4hts05kjrfao7s" xml:space="preserve">[[Barkas:Destinasi wisata kawah sikidang.jpg|jmpl|260x260px|Kawah Sikidang, Dieng Banjarnegara.]]
'''Kawah Sikidang''' inggih menika salah satunggaling papan pariwisata arupi kawah vulkanik ing [[Pareden Diyeng|Paredèn Dièng]]. Kawah Sikidang mapan wonten ing Dhusun [[Dièng Kulon, Batur, Banjarnegara|Dièng Kulon]], [[Kecamatan Batur, Banjarnegara|Kecamatan Batur]], [[Kabupatèn Banjarnegara|Kabupatèn Banjarnegara]]. Padunungan kang wrata, boten kados kawah sanèsipun, dadosaken para wisatawan tansah ndhatengi wonten ing Kawah Sikidang.  

Padunungan ingkang langkung gampil dipun dugèni boten kados kawah-kawah sanèsipun ingkang wonten ing pucuking redi dadosaken salah satunggal alesan para wisatawan tansah ngrawuh, amargi saged ningali pedhut panas kang pating bledhos utawi gembulenging kebul lan gas kang awarni pethak&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bob.kemenparekraf.go.id/295428-kawah-sikidang-dieng-banjarnegara/|title=Kawah Sikidang Dieng Banjarnegara|last=Borobudur|first=Badan Otorita|date=2023-01-12|website=Badan Otorita Borobudur|language=id|access-date=2023-09-15}}{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.  

Kawah Sikidang ugi kawentar kanthi kawontenan kawah ingkang saged ngalih utawi malumpat wonten ing wewengkon ingkang wiyar. Kanthi menika Kawah Sikidang dados salah satunggal saking kathahing kawah ing [[Pareden Diyeng|Paredèn Dièng]] ingkang langkung wigatos&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://wisatadieng.net/kawah-sikidang-dieng/|title=Kawah Sikidang Dieng|date=2016-06-20|website=wisata dieng|language=id-ID|access-date=2023-09-15|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003035412/https://wisatadieng.net/kawah-sikidang-dieng/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Menawi badhé tumuju wonten ing kawah utami, wisatawan kedah langkung Jembatan Kayangan ingkang dipun yasa saking kajeng panjangipun 1.150 mèter&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://visitjawatengah.jatengprov.go.id/id/regency/kabupaten-banjarnegara/destinasi-wisata/kawah-sikidang|title=Pariwisata Provinsi Jawa Tengah {{!}} Destinasi Wisata {{!}} KAWAH SIKIDANG|last=digsa.id|website=visitjawatengah.jatengprov.go.id|language=en|access-date=2023-09-15}}{{Pranala mati|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== Fénomena ==
Kawah Sikidang wonten saking jebluging gunung geni ing kawasan [[Pareden Diyeng|Paredèn Dièng]] tetaunan kepengker. Kanthi saniki kawah menika taksih ''aktif'' saéngga saged dipuntingali ''aktivitas'' gunung geni arupa endhut ''[[Gunung geni|vulkanik]]'' kang pating bledhos saha gas misani kang kumebul awarni pethak&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  

Kadhangkala, lumrahé 4 taun sepisan, [[blumbang]] kawah bakal ngalih utawi malumpat wonten ing setunggal kawasan kados kéwan kidang kang seneng malumpat. Amargi kadadéyan menika dipunwastani Kawah Sikidang&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

== Papan Pariwisata ==
[[Barkas:Kawah Sikidang.jpg|jmpl|Jalur Kawah Sikidang]]
Papan pariwisata Kawah Sikidang dipunbikak saben dinten saking jam 7 ésuk nganti jam 5 soré&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Rega tikèt menawi badhé mlebet ing papan pariwisata inggih menika 20.000 rupiyah katambahan malih wragadipun parkir kanggé sepéda motor 3.000 rupiyah, kanggé kréta utawi mobil 5.000 rupiyah. Kawah Sikidang ugi celak kaliyan papan pariwisata [[Candhi Arjuna]] lan [[Candhi Bima]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://sikidang.com/kawah-sikidang/|title=Kawah Rengganis Cibuni - Harga Tiket Masuk &amp; Spot Terbaru 2023|last=Umam|first=Khairul|date=2022-10-19|website=Situs Info Tempat Wisata Terbaru &amp; Paket Tour Terpercaya|language=en-US|access-date=2023-09-15|archive-date=2023-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208112455/https://sikidang.com/kawah-sikidang/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Wonten sawatara bab ingkang saged dipuntingali utawi dipunlampahi wonten ing Kawah Sikidang, kados ta ingkang badhé dipunjlèntrèhaken ing ngandhap menika. 

=== Aktivitas Vulkanik ===
Saèmpèr kawah-kawah sanèsipun, Kawah Sikidang ugi dhuwur kandhutan sulfur utawi [[wlirang]] saha zat ingkang misani sanèsipun. Pramila ambeting gas ingkang miyos agawé nyegrak lan misani. Para wisatawan kepareng nganggé masker utawi panutup irung lan cangkem supados boten kawisan gas. Para wisatawan ugi kepareng patuh dhateng rambu-rambu ingkang sampun kacithak wonten celaking kawah, ingkang kacithak inggih menika boten pareng nithik geni utawi bucal tugelan rokok wonten ing kawah. Geni ingkang ketaman ing zat-zat saking gunung geni saged dadosaké jeblugan utawi kobongan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Palemahan ing pinggiring kawah inggih dados pethak amargi kandhutan wlirang. Saéngga ing kawasan Kawah Sikidang namung wonten lemah bera awarna pethak amargi wit-witan padha mati jalaran ''aktivitas'' kawah. Wonten kathah kasebar luwangan tilasing blumbang kawah. Palemahan ing pinggiring kawah ugi mèprèl, saéngga menawi boten ngatos-atos saged ambrol lan dhawah wonten ing daleming kawah kang umob. Kanggé kaslametaning para wisatawan, panindak objek wisata sampun masang pager saking pring kanggé watesi wisatawan supados boten sanget ''terpapar'' gas kang misani lan supados boten kecemplung ing kawah&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

=== Wahana Dolanan ===
Kawah Sikidang nawèni wisata alam ugi sapérang wahana lan kagiyatan kang saged ngremenaké dhiri. Kados ta numpak ''motor trail'' amargi palemahan kang boten rampak lan dalan kang kebak krakal. Menawi para wisatawan badhe nyobi ''[[offroad]]'' wonten ing palemahan Kawah Sikidang saged nyéwa ''[[motor trail]]'' kang sampun cumawis saking pihak panindak objek wisata&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 

Wahana dolanan sanèsipun inggih menika ''flying fox'' ingkang ngliwati kawasan kawah kanthi suguhan pasawangan alam kang éndah. Para wisatawan ugi saged mlaku-mlaku wonten ing kawasan kawah kanthi numpak jaran. Jaran menika dipunséwakake déning warga padhusunan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 

=== Papan Foto ===
Warnaning palemahan ingkang pethak lan ''aktivitas'' kawah kang ''fénomenal'' lan ''unik'' asring dipundadosaké objek foto déning para wisatawan. Mundhut gambar kawah kaliyan endhut panas kang pating bledhos saha gembulenging kebul awarni pethak utawi dipundadosaké ''background'' foto saged dipunlampahaké déning para wisatawan. Wisata ing Kawah Sikidang dados bènten kaliyan wisata ing papan pariwisata alam sanèsipun amargi fotonipun boten namung pasawangan alam kang ijo. Wonten ing sakubengé kawah ugi wonten ''fotografer'' ingkang saged diséwa. Warga sakubengé Kawah Sikidang ugi nyéwakaké manuk guweg kang saged diajak kanggé foto bareng&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

=== Tigan Godhog ===
Kawah Sikidang nawèni papan kanggé nggodhog tigan wonten ing toya kawah kang hawane panas sanget. Saéngga tigan ingkang dipungodhog wonten toya panas kasebut saged mateng ing wektu 5 menit kémawon. Tigan ingkang badhe dipungodhog dilebokaké wonten plastik lan dipuntalèni nganggé kayu, lajeng dilebokaké wonten sumber toya panas ngantos mateng&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.  

== Jujugan ==
Kawah Sikidang saged dipunjujug langkung kathah pilihan dalan. Dalan ingkang paling becik njujug ing Kawah Sikidang inggih menika liwat [[Kabupatèn Wanasaba|Kabupaten Wanasaba]], saking pusat kutha mawa antara 30 kilomèter kanthi nempuh wektu 45 menit. Ananging menawi saking pusat kutha [[Kabupatèn Banjarnegara|Banjarnegara]], mawa antara 50 kilomèter kanthi nempuh wektu kirang luwih 2 jam&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Dalan liya kanggé njujug ing Kawah Sikidang inggih menika liwat [[Kabupatèn Banjarnegara|Banjarnegara]], ingkang nembus dalan dhateng [[Kecamatan Batur, Banjarnegara|Kecamatan Batur]] utawi liwat [[Kabupatèn Batang|Kabupaten Batang]] menawi saking lèr Dieng. Jujugan dhateng Kawah Sikidang ingkang langkung enggal inggih menika liwat [[Kabupatèn Wanasaba|Kabupaten Wanasaba]]. Para wisatawan kepareng ngatos-atos menawi njujug ing papan pariwisata, amargi dalan ingkang dipunjujug nganjat lan ''èkstrim'', saha kathah tetikungan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.  

== Fasilitas ==
Fasilitas ingkang sampun cumawis wonten ing Kawah Sikidang antawisipun&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;:

* Parkiran kang amba
* Pusat olèh-olèh
* Langgar
* Pakiwan
* Warung panganan
* Wahana dolanan
* Papan foto

== Rujukan ==

[[Kategori:Papan wisata ing Jawa Tengah]]
[[Kategori:WikiPlesir]]</text>
      <sha1>gtteagtjyd5aquw3f4hts05kjrfao7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kebon Tèh Kemuning</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194872</id>
    <revision>
      <id>1746695</id>
      <parentid>1677020</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T00:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14062" sha1="bl22wyrz89xbu7itqsapn4njll2sts7" xml:space="preserve">'''Kebon Tèh Kemuning''' inggih menika salah satunggaling kebon tèh ingkang wonten ing [[Jawa Tengah]]. Kebon Tèh [[Kemuning, Ngargayasa, Karanganyar|Kemuning]] manggèn ing [[Ngargayasa, Karanganyar|Kecamatan Ngargayasa]], [[Kabupatèn Karanganyar]]. Kebon tèh menika gumelar wonten ing pasitèn awiyar 437 hèktar kanthi inggilipun siti kirang langkung 800 ngantos 1.540 mdpl saha gadhah hawa kirang langkung 21,5 derajat sèlsiyus. Panggènanipun boten tebih saking [[Kutha Surakarta|Kitha Surakarta]], namung 1 jam lampahan kémawon&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://disporapar.jatengprov.go.id/post/108/MENJELAJAHI-HAMPARAN-KEBUN-TEH-DI-PUNCAK-NGARGOYOSO|title=Disporapar Prov Jateng|website=disporapar.jatengprov.go.id|access-date=2023-09-15|archive-date=2023-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20231011033017/https://disporapar.jatengprov.go.id/post/108/MENJELAJAHI-HAMPARAN-KEBUN-TEH-DI-PUNCAK-NGARGOYOSO|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.  

Margi ingkang dipunlampahi dhateng Kebon Tèh Kemuning menika kathah tetikungan. Wisatawan saged tindak dhateng Kebon Tèh Kemuning nitih titihan pribadi utawi saged nitih titihan umum kanthi rute [[Karangpandhan, Karanganyar|Karangpandhan]], [[Ngargayasa, Karanganyar|Ngargayasa]], kaliyan [[Jenawi, Karanganyar|Jenawi]]. Sarawuhipun wonten ngrika, para wisatawan saged mradini kebon tèh kangge ningali taneman tèh kang gumelar saha ningali lelampahan methik tèh déning para tiyang tani&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Wisatawan ugi saged nindakaken olahraga kados ta, pit-pitan, ''paralayang'', anjog pajeng, ''camping'' utawi kagiyatan mancakridha sanèsipun. Wonten ing Kebon Tèh Kemuning ugi wonten padunungan kanggé papan dolanan ugi wonten padunungan kanggé pados dhaharan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

== Sujarah ==
Pabrik tèh Kemuning ingkang wiwitanipun dipunadegaken déning sadhèrèk Van Mander Voot, tiyang Walandi ing taun 1925 kanthi nama [[NV. Cultuur Mij Kemuning]]. Kantor pusat perusahaan menika wonten ing Laan Van Meerdervoort 2B [[Den Haag]], [[Walanda|Nederland]]. Ngantos samenika, pabrik tèh taksih jumeneng ugi wangunan gudhangipun. Salah satunggalipun tilas kantor perusahaan samenika dipundadosaken restoran ingkang nama [[Ndoro Dongker]]. Nama menika dipunpundhut saking salah satunggal administratur pabrik kala semanten&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://sukuh.com/mengenal-kebun-teh-kemuning/|title=Masa Lalu dan Kini, Perkebunan Teh Kemuning|last=Redaksi|date=2015-04-29|website=sukuh.community...|language=en-US|access-date=2023-09-15}}&lt;/ref&gt;. 

Sadèrèngipun dados kebon tèh, padunungan menika dipundadosaken kebon kopi. Pakebonan Kemuning wiwitanipun inggih menika wilayah gadhahipun [[Kadipatèn Mangkunagaran|Mangkunegaran]]. Nalika [[Mangkunagara IV|KGPAA Mangkunagara IV]] taksih ngerèh, wewengkon Kemuning sampun dipuntindakaken dados pakebonan kopi. Tetuwuhan menika dipun-udi déning para panyepeng ''[[Apanase|apanage]]'' (siti pangkat kangge gaji) ing sitinipun piyambak. Wonten ing taun 1862 KGPAA Mangkunagara IV mundhut malih siti-siti ''apanage'' saha dipunsulih nganggé yatra dhumateng panyepeng ''apanage''&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://puromangkunegaran.com/perkebunan-teh-kemuning-mangkunegaran/|title=Perkebunan Teh Kemuning Mangkunegaran|last=Mangkunegaran|date=2017-08-29|website=Puro Mangkunegaran|language=en-US|access-date=2023-09-15|archive-date=2023-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20231001021228/https://puromangkunegaran.com/perkebunan-teh-kemuning-mangkunegaran/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Pasitèn pakebonan Kemuning ingkang wiwitan dipunbikak kanggé pakebonan kopi ing taun 1814 ingkang gunggungipun 24 dhaérah bagéan (''[[afdeling]]''). Saben-saben ''afdeling'' dipunkuwasani déning salah satunggal ''administratur'' tiyang [[Éropa|Eropah]] utawi [[Jawa]]. ''Administratur'' tiyang Jawa dipunwastani panèwu kopi utawi mantri kopi. Saben ''afdeling'' anggadhahi setunggal pasanggrahan, ingkang dipun-ginakaken kanggé dununging ''administratur'' saha setunggal gudhang. Sedaya 24 tiyang ''administratur'' dipunandhap dening 2 tiyang panilik (''inspèktur'') saha saben ''inspèktur'' ngandhapaken 12 ''afdeling''. Sainggilipun kalih ''inspèktur'' inggih menika [[Wadana Kartopraja]], dados satunggaling ''superintendent'' (pengawas umum)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 

Nalika panarikan malih siti-siti ''apanage'', wonten bagéan ingkang boten saged dipunpundhut dening [[Kadipatèn Mangkunagaran|Mangkunagaran]] amargi gadhah dana kang sathithik saha sistem séwa ingkang dipunlampahaken dèrèng dumugi wonten ing titi wancinipun. Salah satunggalipun inggih siti Kemuning ingkang boten saged dipunpundhut sedaya, amargi wonten ''apanage'' ingkang dipunsewakaken dhumateng pengusaha swasta [[Indhiya Nèderlan]] kanthi titi wanci 50 taun kang dèrèng dumugi ing titi wancinipun&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 

Wonten bagéan saking ''apanage'' ing Kemuning ingkang dipunséwakaken dening tiyang [[Walanda|Walandi]] kanthi nama [[Waterink Mij]]. Siti ingkang wiyaripun 444 hèktar dipuntanemi tetaneman tèh. Perusahaan menika dipunwastani [[NV. Cultuur Mij Kemuning]] ingkang gadhah Johan de Van Mescender Work. Miturut Undang-undang Agraria Indhiya Nèderlan taun 1870, pengusaha [[Walanda|Walandi]] saged nyéwa siti saking [[Kadipatèn Mangkunagaran|Mangkunegaran]] kanthi titi wanci 50 taun. Akte prajanjian naté dipunlampahaken wonten ing tanggal 1 April 1926 kanthi wiyaring siti ingkang dipun-garap inggih menika 1.220 hèktar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 

Pamaréntah Indhiya Nèderlan kala menika mranatan bab séwa-nyéwa siti keprabon ingkang dipundadosaken pakebonan. Swasta saking Indhiya Nèderlan saha pihak asing sanèsipun saged nyéwa siti keprabon wonten ing titi wanci 25-70 taun. Ananging sadèrèngipun dumugi wonten ing titi wancinipun, wonten kadadosan pergolakan politik ingkang dadosaken para pengusaha Indhiya Nèderlan nilaraken pakebonan. Sasampunipun sekutu kawon déning [[Jepang]], palenggahan Jepang mundhut kuwasaning siti Kemuning wonten ing taun 1942 ngantos 1945. Nalika wonten ing palenggahan Jepang, kebon saha pabrik sami risak amargi dipunbakar (bumi hangus) dening Walandi. Sasampunipun [[Proklamasi kamardikan Indonésia|Proklamasi Kamardikan Républik Indonésia]] inggih nalika wonten ing taun 1945 ngantos 1950, pakebonan gadhah Pamaréntah Dhaérah ing tlakuping [[Kasunanan Surakarta|Keraton Surakarta]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.  

Wonten ing taun 1945 ngantos 1948, Kebon Tèh Kemuning ingkang wonten ing Kecamatan Ngargayasa dipun-gadhahaken saha dipuntindakaken malih dening Mangkunegaran ing pimpinaning [[Ir. Sarsito]]. Wonten ing taun 1948 ngantos 1950, Kebon Tèh Kemuning dipunkuwasani dening Pamaréntah Militèr Républik Indonésia ingkang asil produksinipun dipun-ginakaken kangge béaya tempur. Miturut ''fatsal'' 2 saking [[Konferensi Meja Bundar|Konfèrènsi Méja Bundar]] (KMB) [[Republik Indonesia Serikat|Pamaréntah RIS]], pakebonan Kemuning dipunsrahaken malih dhumateng pandarbénipun inggih menika [[NV. Cultuur Mij Kemuning]] ingkang dipunkuwasani dening Fa. Watering &amp; Leeber, [[Kutha Bandhung|Bandung]]. Saéngga kebon tèh menika dipunkuwasani malih dening pandarbénipun saking tanggal 19 Mèi 1950 ngantos 31 Désèmber 1952&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Amargi boten wonten pepastèn ukum kala menika, sasampunipun hak konversi pakebonan dipunjabel kanthi Undang-undang Nomor 3 Taun 1948 saha Undang-undang Nomor 5 Taun 1950, ugi miturut pandarbénipun dipunanggep sampun boten antuk babathèn malih. Wiwit pungkasaning taun 1952 pakebonan Kemuning sampun dipuntilar pramila dados siti nagara ingkang boten kawengku&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 

Kanggé ngreksa gesanging perusahaan, déning Pamaréntah Dhaérah Karèsidènan Surakarta kanthi surat No Agr-R/12/5474 tanggal 29 Maret 1954, Kebon Tèh Kemuning dipunlajengaken dening para karyawan ingkang dipunandhap setunggal déwan ingkang mlampah saking tanggal 1 Januari 1953 ngantos 26 Oktober 1956. Dewan menika lajeng dipunbibaraken ing tanggal 15 Sèptèmber 1956. Kangge nampung usaha menika lajeng dipundamel [[Koperasi Penghasilan Perkebunan Kemuning]] (KPPK) ingkang dipuncathetaken wonten [[Jawatan Koperasi]] (Jakop) II [[Kabupatèn Karanganyar|Karanganyar]] kanthi Nomor 29 tanggal 10 Oktober 1956 ugi dipuncathetaken wonten Jakop Dati I Jawa Tengah Nomor 1585/BH/VI/1962&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Kebon Tèh Kemuning sangsaya mundur ngantos wontenipun lelakon [[G-30S PKI]], lajeng pakebonan dipunpundhut déning Menteri Perkebunan kangge karahayon ingkang sampun dipununjuk wonten ing Surat Keputusan Menteri Perkebunan Nomor 160/Men.Perk/1965 tanggal 17 Novèmber 1965. Amargi kaleksanan wonten ing lapangan dèrèng saged dipun-ungkuli, lajeng Inspèktorat Perkebunan Daérah [[Jawa Tengah]] saha [[Daérah Istiméwa Yogyakarta|DIY]] masrahaken dhumateng [[Panglima Tentara Nasional Indonésia|Panglima]] [[Komando Daerah Militer|Kodam]] VII Diponegoro ingkang kala menika dados Panglima Perang Daérah. Salajengipun Panglima Perang Daérah kanthi surat kaputusan Nomor Kep-PPD/00127/10/1966 tanggal 27 Oktober 1966 ingkang salah satunggalipun kaserat masrahaken panindakan perusahaan/pakebonan kasebut dhumateng KOMUVED DATI I Jateng saha panindakanipun dipunatur wonten sarira ukum. Kanthi kaputusan kasebut dadosaken miyosing PT. Rumpun minangka wadhah saking sedaya kagiyatan ingkang wonten ing pakebonan Kemuning&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 

Lajeng, kawasan ingkang samenika dados objèk wisata dipunatur déning KPPK ngantos pungkasanipun dipunatur déning Kodam IV/Diponegoro. Sasampunipun wonten Yayasan Rumpun Diponegoro, Kebon Tèh Kemuning dipunatur dening PT. Rumpun Sari Kemuning I. Tanggal 3 Novèmber 1971 kanthi SK. Mendagri Nomor 17/HGU/DA/71, pangaturanipun disrahaken dening Yayasan Rumpun Diponegoro saha dipundamel PT. Rumpun. Wonten ing taun 1980 PT. Rumpun kapecah dados kalih inggih menika kaping setunggal PT. Rumpun Antan ingkang ngasilaken karèt, kopi, klapa, cengkèh, saha randu ingkang angliput Pakebonan Carui/Rejodadi ing Cilacap, Pakebonan Samudra ing Banyumas, Pakebonan Darmokradènan ing Banyumas, Pakebonan Ciuwak ing Pati, saha Pakebonan Jati Ablengan ing Semarang. Lajeng ingkang kaping kalih inggih menika PT. Rumpun Tèh ingkang ngasilaken tèh angliput Pakebonan Kemuning ing Karanganyar, Pakebonan Medini ing Kendal, saha Pakebonan Kaliginting ing Semarang&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 

Nalika taun 1990 ngantos 30 April 2004, PT. Rumpun kaliyan PT. Astra Agro Lestari ing Jakarta Wétan nyambut damel sesarengan, kanggé babagan manajemen dipunatur dening PT. Astra, wondenipun PT. Rumpun Sari Kemuning ngatur babagan produksi. Sasampunipun 45 taun Hak Guna-usaha dipun-gadhah dening PT. Astra, amargi sampun bangkrut lajeng dipunsulih dening PT. Sumber Abadi Tirta Sentosa ngantos samenika. 

== Fasilitas ==
Kebon Tèh Kemuning dipunbikak saben dinten saking jam 8 ésuk ngantos jam 4 langkung 30 menit sonten, ananging para wisatawan kathah ingkang rawuh wonten ing jam 4 langkung 30 ésuk kangge ningali plethèking surya saha pasawangan para tiyang tandur methik tèh&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bob.kemenparekraf.go.id/306071-kebun-teh-kemuning-karanganyar/|title=Kebun Teh Kemuning Karanganyar|last=Borobudur|first=Badan Otorita|date=2023-07-10|website=Badan Otorita Borobudur|language=id|access-date=2023-09-15}}{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Wonten ing Kebon Tèh Kemuning, para wisatawan saged migunakaken fasilitas ingkang sampun cumawis kados ta&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sikidang.com/kebun-teh-kemuning/|title=Kebun Teh Kemuning - Harga Tiket &amp; Spot Foto Terbaru 2023|last=Umam|first=Khairul|date=2023-04-10|website=Situs Info Tempat Wisata Terbaru &amp; Paket Tour Terpercaya|language=en-US|access-date=2023-09-15|archive-date=2023-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326175654/https://sikidang.com/kebun-teh-kemuning/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;:

* Papan parkir ingkang wiyar
* Papan pariwisata
* Pakiwan saha jedhing
* Langgar
* ''Gazebo''
* Manéka warni papan mundhut gambar
* Wahana dolanan ingkang wigati
* Papan kanggé ''outbound''
* Papan kangge ''camping'', saha sanèsipun

== Papan Pariwisata ==
Kebon Tèh Kemuning ugi gadhah papan-papan pariwisata ingkang saged dipundadosaken papan foto, inggih menika&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nativeindonesia.com/kebun-teh-kemuning/|title=Kebun Teh Kemuning: Review, Lokasi dan Tiket Masuk|date=2021-06-19|website=www.nativeindonesia.com|language=id|access-date=2023-09-15}}&lt;/ref&gt;:

=== Lembah Katresnan ===
Regining tikèt wonten ing Lembah Katresnan inggih menika gangsal ewu rupiyah kemawon. Wonten ing papan menika wisatawan saged ningali pasawangan kebon tèh kang éndah saha adhem. Lajeng wonten papan ingkang saged dipuntingali kados ta gerdu sawang, papan kang wonten songsong, saha sanès-sanèsipun.

=== Taman Bogor ===
Para wisatawan saged mirsani Taman Bogor ingkang gadhah wahana kang wigati inggih menika ''tubing'' utawi ''nyusur'' lèpèn kang radi santer. Wisatawan ugi saged migunakaken papan ''outbound'' ingkang sampun sedhiya ing kawasan menika. 

=== Gumuk Ganduman ===
Gumuk (''bukit'') Ganduman wonten ing papan paling inggil dhaérah Kemuning. Reginipun tiket inggih menika gangsal ewu rupiyah. Para wisatawan saged ningali pasawangan alam Kemuning ingkang jangkep amargi papanipun Gumuk Ganduman ingkang paling inggil. Ing ngrika, para wisatawan saged ningali pasawangan Kebon Tèh Kemuning nalika sampun sonten. 

=== Tanggul Asri ===
Wonten ing Tanggul Asri para wisatawan saged migunakaken wahana ngundhuh woh-wohan ingkang sampun cumawis ing papan menika. Wisatawan ugi saged mundhut gambar nalika taksih ngundhuh woh-wohan menika. Reginipun tikèt wonten ing Tanggul Asri inggih menika gangsal ewu rupiyah kemawon. 

=== Taman Bintang ===
Inggih menika taman ingkang saged dipundadosaken papan kangge mundhut gambar. Wonten ing Taman Bintang, wisatawan saged ningali balon udara ingkang sampun sedhiya. Reginipun tikèt inggih menika gangsal ewu rupiyah kemawon. 

== Rujukan ==

[[Kategori:Papan wisata ing Jawa Tengah]]
[[Kategori:WikiPlesir]]</text>
      <sha1>bl22wyrz89xbu7itqsapn4njll2sts7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipédia:Angkringan Warta/Arsip 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>194984</id>
    <revision>
      <id>1746693</id>
      <parentid>1746214</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T00:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LabdajiwaBot</username>
        <id>42498</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Ngarsipaké 1 lembar saka [[Wikipédia:Angkringan Warta]]</comment>
      <origin>1746693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83782" sha1="jc3fzpz9etabp5v9krxihmqn84qjxgo" xml:space="preserve">{{Arsip|Wikipédia:Angkringan Warta}}

== ''This Month in GLAM'': December 2025 ==

{| style=&quot;width:100%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px gray solid; padding:1em;&quot; |
{| align=&quot;center&quot;
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]&lt;br /&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;&quot;&gt;[[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025|&lt;span style=&quot;color:darkslategray;&quot;&gt;This Month in GLAM – Volume XV, Issue XII, December 2025&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;hr /&gt;&lt;br /&gt;

|- style=&quot;text-align: center;&quot;
| &lt;span style=&quot;font-size:12pt; font-family:Times New Roman;&quot;&gt; '''&lt;u&gt;Headlines&lt;/u&gt;'''&lt;/span&gt;
|- style=&quot;font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;&quot;
| &lt;div style=&quot;text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;&quot;&gt;

* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/From the team|From the team]]: Global GLAM Calls Continue in 2026
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikimedian in Residence, 2025, in Elbasan Albania
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Argentina report|Argentina report]]: Resume of the year
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: AMaGA partnership, signing the Open Heritage Statement and South Australian Museum Partner Project 
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Public Domain Day 2026, Circus Heritage and Fosdem
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Preparándonos para celebrar el día del dominio público - Getting ready for the Public Domain Day celebration
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Exploring Italy and Unlocking Its Heritage: Touring Club Italiano and GLAM Call 2026–2028
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: ASBS 2025 Conference follow-up Wiki webinar &amp; Auckland Museum student update
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: Public Domain, Conferences, and Conversations on Open Culture
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM on Tour Bellinzona, Xmas Event, GLAM Wiki Group
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/UK report|UK report]]: 2025 in review
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/USA report|USA report]]: December meetings
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Public Domain Day report|Public Domain Day report]]: Public Domain Day 2026
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: 2025 in review
* [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Events|Calendar]]: January's GLAM events

&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;&quot; | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &amp;bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Single|Single-page]]
|-
| valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;&quot; |
To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]].
|-
|}
|}
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12 Januari 2026 12.57 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Romaine@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&amp;oldid=29895284 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Sorotan mingguan'''
* Wikimedia Foundation telah membagikan sejumlah pertanyaan panduan untuk Rencana Tahunan Juli 2026–Juni 2027 di [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] dan ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. Pertanyaan-pertanyaan ini berfokus pada tren global, uji coba yang lebih cepat dan lebih sehat, dukungan yang lebih baik bagi pengguna baru, penguatan peran penyunting dan pengguna tingkat lanjut, peningkatan kolaborasi lintas proyek, dan upaya memperluas dan mempertahankan jumlah pembaca. Masukan dan gagasan dapat disampaikan melalui [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|halaman pembicaraannya]].

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Sebagai bagian dari pekerjaan Tim Community Tech dalam proyek [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Daftar pantau ganda]] (''Multiple watchlists''), tampilan [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] akan diperbarui sebagai langkah awal menuju penerapan beberapa daftar pantau. Selain itu, sistem penomoran halaman pada fitur [[Special:Search|Pencarian]] juga akan diperbarui sebagai bagian dari pengerjaan permintaan [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|perombakan penomoran dan navigasi halaman]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Daftar Pantau Global]] merupakan sebuah [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|ekstensi]] MediaWiki yang memungkinkan Anda melihat daftar pantauan dari berbagai wiki dalam satu halaman. Ekstensi ini baru-baru ini diperbarui agar tampilannya lebih menyerupai [[Special:Watchlist|Daftar pantau]] biasa, termasuk untuk menyiapkannya menghadapi penggunaan akun sementara dalam penyamaran IP (misalnya dengan mengarahkan ulang pranala pengguna ke halaman kontribusi), menampilkan judul halaman dengan huruf tebal, dan membuka pranala dalam ringkasan suntingan dan label di tab peramban baru. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:28}} {{PLURAL:28|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah ketika pemblokiran global tidak memiliki opsi untuk menonaktifkan pengiriman surel kini telah diperbaiki, dan fitur tersebut dapat digunakan pada pekan 13 Januari. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|Perkakas pengutipan di VisualEditor]] dan fitur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Pratinjau Rujukan]] kini mendukung jenis rujukan &quot;peta&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 12 Januari 2026 19.32 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29907192 --&gt;
== ''The Signpost'': 15 January 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]]

* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15 Januari 2026 15.19 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29899914 --&gt;
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 Januari 2026 19.44 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:ZI Jony@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Naraguna:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Parembugan Naraguna:MediaWiki message delivery|rembugan]]) 18 Januari 2026 13.21 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Tiven2240@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Panel yang ditampilkan pada [[Special:Diff|Special:Diff]] dalam tampilan seluler telah didesain ulang. Panel ini kini ditampilkan dalam keadaan tertutup secara bawaan dan dilengkapi dengan pranala untuk membatalkan suntingan yang sedang ditinjau, sehingga memudahkan penyunting dan peninjau di perangkat seluler untuk mengambil tindakan tanpa membuat antarmuka terlihat penuh. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] 
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Daftar Pantau Global]] memungkinkan Anda melihat daftar pantauan dari berbagai wiki dalam satu halaman. Ekstensi ini terus dikembangkan dan kini mampu menentukan arah teks secara otomatis, sehingga tampilan situs dengan nama domain yang tidak lazim tetap benar. Ekstensi ini juga menampilkan keterangan yang lebih rinci untuk setiap tindakan dalam log. Pada akhir pekan ini, akan ditambahkan pranala permanen baru untuk pembuatan halaman dan kelas CSS untuk setiap elemen entri. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:32}} {{PLURAL:32|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah yang sebelumnya ditemukan pada Vector 2022, yaitu tujuan pranala jangkar tertutup oleh tajuk yang menempel (''sticky header''), kini telah ditangani. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Sebagaimana disebutkan dalam [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|pengumuman penghentian bertahap pada Oktober 2025]], Tim Antarmuka MediaWiki akan mulai menghentikan seluruh titik akhir transformasi (''transform endpoint'') pada MediaWiki REST API yang menggunakan garis miring di akhir alamat (''trailing slash'') pada pekan 26 Januari. Perubahan ini diperkirakan akan diterapkan di semua wiki paling lambat 30 Januari. Seluruh pengguna API yang saat ini masih menggunakannya diimbau untuk beralih ke versi titik akhir tanpa garis miring di akhir. Kedua variasi titik akhir tersebut dapat ditemukan, dibandingkan, dan diuji melalui [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. Jika memiliki pertanyaan atau mengalami kendala, silakan ajukan tiket di Phabricator pada papan [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team].
* Dokumentasi rujukan interaktif untuk [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] telah dipindahkan. Permintaan ke dokumentasi API yang sebelumnya diinang melalui [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (misalnya &lt;code dir=ltr&gt;https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/&lt;/code&gt;) kini akan dialihkan ke [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Tim Platform Wikidata Wikimedia Foundation]] (WDP) telah menerbitkan [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|nawala Januari 2026]]. Nawala ini memuat pembaruan mengenai penghentian titik akhir graf penuh (''full-graph'') lama, perubahan kebijakan User-Agent, jadwal sesi diskusi bulanan migrasi Blazegraph, dan upaya untuk mengurangi kemunduran (regresi) yang disebabkan oleh penonaktifan titik akhir lama tersebut. Sebagai pengingat, Anda dapat [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|berlangganan nawala WDP]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]

'''Pertemuan dan acara'''
* [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Eropa Barat Laut 2026]] akan diselenggarakan pada 13–14 Maret 2026 di Arnhem, Belanda. Pendaftaran dibuka sejak pertengahan Desember dan akan segera ditutup atau ditutup lebih awal jika kuota peserta telah terpenuhi. Acara ini merupakan hackathon teknis selama dua hari yang mempertemukan para Wikimediawan dari kawasan tersebut. Sampai jumpa di sana!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19 Januari 2026 20.29 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29943403 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tinjauan tahunan untuk Kode Etik Universal dan Panduan Penegakan&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Saya ingin menyampaikan bahwa periode peninjauan tahunan Kode Etik Universal dan Pedoman Penegakannya saat ini telah dibuka. Usulan perubahan dapat diajukan hingga 9 Februari 2026. Tahap ini merupakan langkah awal dari rangkaian proses peninjauan tahunan yang akan dilakukan.[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Informasi lengkap dan ruang diskusi tersedia di halaman UCoC di Meta]].

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Komite Pengarah Kode Etik Universal]] (U4C) adalah grup global yang didedikasikan untuk memberikan implementasi yang adil dan konsisten dari UCoC. Tinjauan tahunan ini telah direncanakan dan diimplementasikan oleh U4C. Untuk informasi dan tanggung jawab U4C lebih lanjut, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Anda dapat meninjaunya pada piagam U4C]].

Mohon bagikan informasi ini pada anggota lain di komunitas Anda di mana pun yang mungkin sesuai.

-- Bekerja sama dengan U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|bicara]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

19 Januari 2026 21.01 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Keegan (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Wikimedia Foundation mengundang masukan mengenai [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|usulan arah masa depan]] [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Dewan Penasihat Produk dan Teknologi]] hingga 28 Februari.
* Semua pengguna dengan akun terdaftar kini dapat menggunakan kunci sandi (''passkey'') untuk [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|autentikasi dua-faktor]] (2FA). Kunci sandi merupakan cara masuk yang lebih sederhana tanpa perlu menggunakan perangkat kedua. Identitas pengguna diverifikasi melalui sidik jari, pemindaian wajah, atau kode PIN. Untuk menggunakan kunci sandi, pengguna harus terlebih dahulu mengaktifkan metode 2FA standar. Saat ini, proses masuk dengan kunci sandi masih memerlukan kata sandi. Pada kuartal ini, fitur masuk tanpa kata sandi akan memungkinkan pengguna masuk dengan satu klik menggunakan kunci sandi. Pengguna dengan hak akses lanjutan juga akan diwajibkan mengaktifkan 2FA. Kebijakan ini merupakan bagian dari proyek [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Keamanan Akun]].
* Kontributor tidak terdaftar yang berasal dari alamat IP atau rentang IP yang diblokir kini dapat berinteraksi di wiki untuk mengajukan banding pemblokiran dengan membuat akun sementara dan menyampaikannya melalui halaman pembicaraan pengguna, selama opsi &quot;mencegah pengguna ini menyunting halaman pembicaraannya sendiri&quot; tidak diaktifkan. Perubahan ini mengatasi masalah sebelumnya, yaitu pengguna yang tidak masuk log (keluar log dari akun) tidak dapat menggunakan prosedur pembukaan blokir standar melalui halaman pembicaraan pengguna. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:20}} {{PLURAL:20|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, deskripsi metode Autentikasi Dua-Faktor (2FA) pada halaman pengelolaan kini telah diperbarui. Penjelasannya menjadi lebih jelas dan lebih mudah dipahami serta digunakan oleh pengguna. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Sebuah variabel AbuseFilter baru, &lt;code&gt;account_type&lt;/code&gt;, telah ditambahkan untuk menyediakan cara yang andal dalam menentukan jenis akun yang sedang dibuat pada tindakan &lt;code&gt;createaccount&lt;/code&gt; dan &lt;code&gt;autocreateaccount&lt;/code&gt;. Sebagai bagian dari perubahan ini, variabel &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; telah diubah namanya menjadi &lt;code&gt;account_name&lt;/code&gt;, dan &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; kini dinyatakan tidak lagi digunakan (''deprecated''). Pengelola penyaring suntingan disarankan untuk memperbarui penyaring apa pun yang masih menggunakan pemeriksaan jenis akun yang ditulis langsung (''hardcoded'') atau variabel yang telah dinyatakan tidak digunakan tersebut. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Keluku (''thumbnail'') yang diminta dengan ukuran tidak standar dan menggunakan cara tidak standar, seperti permintaan langsung ke &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;upload.wikimedia.org/…&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, akan berhenti berfungsi dalam waktu dekat. Perubahan ini dilakukan untuk mencegah penyalahgunaan berkelanjutan oleh pengambil data otomatis (''web scraper'') dan bot. Sebagian pengguna dengan CSS/JS khusus, pengurus antarmuka yang dapat memperbaiki gawai dan kulit lokal, serta pembuat alat, perlu memperbarui kode mereka agar menggunakan ukuran gambar mini standar. [[phab:T414805|Informasi lengkap, pranala pencarian, dan contoh cara memperbaikinya tersedia pada tugas terkait]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 26 Januari 2026 21.16 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:UOzurumba (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29969530 --&gt;
== This Month in Education: January 2026 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt;This Month in Education&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt; Volume 15 • Issue 1 • January 2026&lt;/span&gt;

&lt;div style=&quot;border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;&quot;&gt;In This Issue&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;&quot;&gt;
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto &quot;25x25&quot; llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 Januari 2026 18.26 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:ZI Jony@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&amp;oldid=29951116 --&gt;
== Your feedback wanted: improve transparency of Wikidata edits affecting your Wiki ==

''(Apologies for writing in English. Please translate to your language to help spread the message.)''

Hello everyone, I am writing on behalf of Wikimedia Deutschland’s [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.
I have news about our focus area on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Show_Wikidata_edits|“increasing the transparency of Wikidata edits that can affect your wiki”]], especially for patrollers, reviewers and editors of recent changes and watchlists.

'''Your wiki will soon receive a change making the user-preference “Show Wikidata edits” an opt-out for the recent changes and watchlists pages.''' This is scheduled for '''''27 February, 2026'''''.

'''[What does this mean?]'''
* Accounts registered on this wiki will see Wikidata edits in the [[:jv:Mirunggan:Kaca_anyar|Recent Changes]] page
* Accounts registered on this wiki will see Wikidata edits in [[:jv:Mirunggan:Pawawangan|Watchlists]]
* You can opt-out and disable this setting at any time in your [[:jv:Mirunggan:Pilalan|user settings]]
[[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Show_Wikidata_edits|(Here is a guide to enable/disable this setting)]].

'''[How you can help?]'''&lt;br&gt;
We’d love to hear from you! Your experiences, feedback, and ideas are invaluable as we work to improve the visibility and utility of Wikidata edits.
We are particularly interested to hear from:
* '''Patrollers:''' How has the change influenced your workflow in spotting, reviewing, and acting on edits in recent changes?
* '''Editors:''' How has the change affected your experience in monitoring and reviewing changes to your watched pages?
* '''General reflections:''' Is there anything about Wikidata edits that you find confusing, surprising, or difficult to act on?

If you'd like ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please ping me here or write on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Show_Wikidata_edits|talk page of the project]]. We will gladly answer!

More in depth information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Show_Wikidata_edits|the project page on Meta]].

If you'd like ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please ping me here or write on the talk page of the project. We will gladly answer!
Thank you, -- [[Naraguna:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[Parembugan Naraguna:Danny Benjafield (WMDE)|rembugan]]) 23 Januari 2026 15.35 (UTC)

:''Hello @[[Naraguna:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]], we would be happy to try the new change. Thanks for [[Parembugan_Naraguna:Bennylin#c-Danny_Benjafield_(WMDE)-20260127141300-Wikidata_edit_visibility_in_recent_changes/watchlists|informing us]].''
:Kanggé kanca-kanca, mengko nang kaca [[Mirunggan:Owahan anyar]] bakal ana pratélan besutan Wikidata. Yèn keganggu, isa sètingané isa dipatèni ing [[Mirunggan:Preferensi]]. [[Panganggo:Bennylin|Bennylin]] (&lt;small&gt;[[Dhiskusi_Panganggo:Bennylin|ꦉꦩ꧀ꦧꦸꦒ꧀ꦒꦤ꧀]]&lt;/small&gt;) 28 Januari 2026 06.14 (UTC)
::Great! I will keep you informed for any changes or developments. Thanks again --[[Naraguna:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[Parembugan Naraguna:Danny Benjafield (WMDE)|rembugan]]) 28 Januari 2026 08.44 (UTC)

: Personally I find this very interesting, as we can track and patrol users's changes on interwiki links and when needed revert them back. Actually I did reply you on my talk page *https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Parembugan_Naraguna%3AMeursault2004&amp;diff=1742658&amp;oldid=1742656). [[User:Meursault2004|Meursault2004]]&lt;sup&gt;[[User_talk:Meursault2004|ngobrol]]&lt;/sup&gt; 29 Januari 2026 05.03 (UTC)

== ''The Signpost'': 29 January 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 29 Januari 2026 06.31 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=29988053 --&gt;

== Books &amp; Bytes – Issue 72 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; &lt;div style = &quot;font-size: 1.5em; margin: 0 100px&quot;&gt; [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]&lt;/div&gt; &lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif&quot;&gt;'''The Wikipedia Library''': ''Books &amp; Bytes''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt; Issue 72, November–December 2025 &lt;/div&gt; &lt;div style = &quot;margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em&quot;&gt; 
* Renewed partnerships
* Spotlight: Strengthening Wikimedia Collaborations with and for Open Science
&lt;big&gt;'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/November-December 2025|Read the full newsletter]]'''&lt;/big&gt; &lt;/div&gt; &lt;/div&gt; &lt;small&gt;Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 29 Januari 2026 12.44 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Samwalton9 (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&amp;oldid=29991504 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Fitur &quot;{{int:pageinfo-toolboxlink}}&quot; yang menampilkan informasi validasi tentang suatu halaman ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} contoh]) kini secara otomatis akan menyertakan daftar isi. Jika terdapat halaman lokal [[MediaWiki:Pageinfo-header]] yang dibuat oleh pengguna, halaman tersebut kini dapat dihapus. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:21}} {{PLURAL:21|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, sebelumnya VisualEditor menambahkan pemformatan tebal atau miring di dalam deskripsi pranala, sehingga membuat kode wiki menjadi rumit. Hal ini kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Tidak ada salinan XML pada 20 Januari. Selain itu, mulai sekarang, salinan data hanya akan dihasilkan satu kali per bulan. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* Tim Antarmuka MediaWiki telah menghapus dukungan untuk seluruh titik akhir transformasi yang menggunakan garis miring di akhir (''trailing slash'') dari [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API REST API MediaWiki]. Seluruh pengguna API yang saat ini masih memanggil titik akhir tersebut dianjurkan untuk beralih ke versi tanpa garis miring di akhir. Apabila terdapat pertanyaan atau mengalami kendala, silakan mengajukan tiket di Phabricator pada papan [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]

'''Sorotan mingguan'''
* Wikimedia Foundation mengingatkan para pengguna bahwa sejumlah pertanyaan panduan untuk Rencana Tahunan Juli 2026–Juni 2027 telah dibagikan melalui [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] dan ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. Pertanyaan ini menyoroti berbagai isu utama, termasuk tren global, pengembangan eksperimen yang lebih cepat dan berkelanjutan, peningkatan dukungan bagi pengguna baru, penguatan peran penyunting dan pengguna tingkat lanjut, optimalisasi kolaborasi antarproyek, dan upaya meningkatkan serta mempertahankan jumlah pembaca. Masukan, saran, dan gagasan dapat disampaikan melalui [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|halaman pembicaraannya]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 2 Fèbruari 2026 17.43 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30000986 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Daftar keinginan]] Kontributor yang masuk log dan mengelola daftar pantauan yang besar atau kompleks kini dapat mengatur dan menyaring halaman yang dipantau dengan lebih efektif melalui fitur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Label Daftar Pantauan]] yang baru. Dengan menambahkan label tersuai, misalnya halaman yang dibuat sendiri, halaman yang dipantau untuk vandalisme, atau halaman diskusi, pengguna dapat lebih cepat mengidentifikasi halaman yang memerlukan perhatian, mengurangi beban kognitif, dan merespons dengan lebih efisien. Peningkatan ini membuat daftar pantauan lebih mudah digunakan, terutama bagi penyunting yang sangat aktif.
* Sebuah fitur baru yang tersedia di [[Special:Contributions|Istimewa:Kontribusi]] kini menampilkan [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|akun sementara]] yang kemungkinan dioperasikan oleh orang yang sama, sehingga proses patroli menjadi lebih efisien dan tidak memakan banyak waktu. Saat memeriksa kontribusi suatu akun sementara, pengguna yang memiliki akses ke alamat IP akun sementara kini dapat melihat tampilan kontribusi dari akun-akun sementara terkait. Fitur ini menelusuri seluruh alamat IP yang terkait dengan suatu akun sementara dalam periode retensi data, lalu menampilkan semua kontribusi dari seluruh akun sementara yang pernah menggunakan alamat IP tersebut. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Pelajari lebih lanjut]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] 
* Saat para penyunting melakukan pratayang suntingan teks wiki, kotak pengingat di bagian atas yang menunjukkan bahwa yang ditampilkan hanyalah pratayang kini menggunakan latar belakang abu-abu/netral, bukan lagi kuning/peringatan. Perubahan ini memudahkan pembedaan antara catatan pratayang dan peringatan yang sebenarnya (misalnya konflik suntingan atau sasaran pengalihan yang bermasalah), yang kini akan ditampilkan dalam kotak peringatan atau kesalahan terpisah. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Daftar Pantauan Global]] memungkinkan pengguna meninjau daftar pantauan dari berbagai wiki dalam satu halaman. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Ekstensi]] ini terus mengalami penyempurnaan, yang kini mendukung lebih dari satu situs Wikibase secara optimal, seperti [[d:|Wikidata]] dan [[testwikidata:|testwikidata]]. Selain itu, kendala tentang arah teks telah diperbaiki bagi pengguna Wikidata atau situs Wikibase lain yang menggunakan bahasa dengan arah kanan ke kiri (RTL). [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* &quot;Pranala magis&quot; otomatis untuk nomor ISBN, RFC, dan PMID [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|telah dinyatakan usang dalam teks wiki sejak 2021]] karena kurang fleksibel dan menyulitkan pelokalan. Sejumlah wiki telah berhasil menggantikan pranala magis RFC dan PMID dengan pranala luar yang setara, tetapi untuk menggantikan fungsi pranala magis ISBN sering kali diperlukan templat khusus. Kini telah tersedia [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|fungsi pengurai bawaan]] baru, &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;{{#isbn}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, yang dapat digunakan untuk menggantikan fungsi dasar pranala magis ISBN. Hal ini memudahkan wiki yang ingin bermigrasi dari fungsi pranala magis yang telah dinyatakan usang tersebut. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Dua wiki baru telah dibuat: 
** {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} dalam [[d:Q35401|bahasa Jju]] ([[w:kaj:|&lt;code&gt;w:kaj:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} dalam [[d:Q1186896|bahasa Nawat]] ([[w:ppl:|&lt;code&gt;w:ppl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. 

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Sebuah kelompok pengguna global baru telah dibuat, yaitu [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. Kelompok ini digunakan secara internal oleh perangkat lunak untuk memungkinkan bot komunitas melewati pembatasan laju (''rate limit'') yang diterapkan terhadap [[w:en:Web scraping|perayap web]] (''web scraper'') yang bersifat merusak. Akun yang telah disetujui sebagai bot di setidaknya satu wiki Wikimedia akan secara otomatis ditambahkan ke dalam kelompok ini. Perubahan ini tidak memengaruhi atau mengubah hak akses yang dimiliki oleh bot tersebut. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]

'''Pertemuan dan acara'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|Konferensi Pengguna dan Pengembang MediaWiki Musim Semi 2026]] akan diselenggarakan pada 25–27 Maret 2026 di Salt Lake City, Amerika Serikat. Acara ini diselenggarakan oleh dan untuk komunitas MediaWiki pihak ketiga. Peserta dapat mengusulkan sesi serta mendaftarkan diri untuk mengikuti konferensi ini. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 9 Fèbruari 2026 23.29 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Quiddity (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30026671 --&gt;
== ''This Month in GLAM'': January 2026 ==

{| style=&quot;width:100%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px gray solid; padding:1em;&quot; |
{| align=&quot;center&quot;
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]&lt;br /&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;&quot;&gt;[[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026|&lt;span style=&quot;color:darkslategray;&quot;&gt;This Month in GLAM – Volume XVI, Issue I, January 2026&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;hr /&gt;&lt;br /&gt;

|- style=&quot;text-align: center;&quot;
| &lt;span style=&quot;font-size:12pt; font-family:Times New Roman;&quot;&gt; '''&lt;u&gt;Headlines&lt;/u&gt;'''&lt;/span&gt;
|- style=&quot;font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;&quot;
| &lt;div style=&quot;text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;&quot;&gt;

* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/From the team|From the team]]: Wikipedia at 25
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Pap-Wikipedia Turns 20: A Milestone for Papiamento/u Knowledge
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Celebrando el día del dominio público 2026/Celebrating the public domain day 2026 
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/France report|France report]]: Wikipedia's Birthday in France
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Gifted by our friends: Loads of presents for Wikipedia25 by German and Austrian GLAMs
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Activities in December-January
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Knowledge in action: Barindelli collection and Wikipedia 25
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Image donation Dutch Book History
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Auckland Museum Student Edit-a-thon, the NZBSI Wikimedian in Residence project, and other residencies
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: GLAM Program of Wikimedia MKD – 2026 Overview
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Explore Historic Portraits from the Museum of Photography in Kraków
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: January in Wikimedia Serbia
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Museum in Chiasso, Alpine Museum, Women Monuments
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/UK report|UK report]]: Sharing more of the Enamels of the World
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Map the GLAM report|Map the GLAM report]]: Wiki and GLAM: Harnessing Knowledge to Foster Gender Equality
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Manuscripts on Arabic Wikipedia
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Wikidata report|Wikidata report]]: Two key Wikidata Requests for Comments, relevant for future GLAM-Wiki work
* [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Events|Calendar]]: February's GLAM events

&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;&quot; | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &amp;bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Single|Single-page]]
|-
| valign=&quot;top&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;&quot; |
To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]].
|-
|}
|}
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 11 Fèbruari 2026 08.33 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Romaine@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&amp;oldid=30055818 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Sorotan mingguan'''
* &lt;span class=&quot;mw-translate-fuzzy&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|Tim SRE]] akan membersihkan Etherpad, yaitu penyunting berbasis web sumber terbuka untuk penyuntingan dokumen kolaboratif langsung. Seluruh catatan (''pad'') akan dihapus secara permanen setelah 30 April 2026. Harap membuat salinan cadangan lokal atas konten apa pun yang ingin dipertahankan karena data yang telah dihapus tidak dapat dipulihkan. Pembersihan ini bertujuan untuk mengurangi ukuran basis data dan meminimalkan jejak infrastruktur. Etherpad akan tetap mendukung kolaborasi langsung, tetapi tidak ditujukan untuk penyimpanan jangka panjang. Pembersihan tambahan dapat dilakukan di masa mendatang tanpa pemberitahuan sebelumnya.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Tim Pengambilan Informasi (''Information Retrieval'') akan meluncurkan [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|eksperimen aplikasi seluler Android]] untuk menguji pencarian hibrida yang mampu menangani kueri semantik dan berbasis kata kunci. Peningkatan pencarian di dalam platform ini bertujuan memudahkan pembaca menemukan informasi yang dicari secara langsung di Wikipedia. Eksperimen ini akan pertama kali diluncurkan di Wikipedia bahasa Yunani pada akhir Februari, kemudian diperluas ke Wikipedia bahasa Inggris, Prancis, dan Portugis pada bulan Maret. Informasi selengkapnya [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ dapat dibaca] di Diff. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.&lt;/span&gt;
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#siteNotice { display: none; }&lt;/code&gt; to [[{{ns:8}}:Minerva.css]].&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:19}} {{PLURAL:19|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. &lt;span class=&quot;mw-translate-fuzzy&quot;&gt;Sebagai contoh, sebuah masalah di [[Special:RecentChanges|Istimewa:PerubahanTerbaru]] telah diperbaiki. Sebelumnya, ketika pengguna mengeklik sembunyikan pada penyaring aktif, tombol &quot;lihat perubahan baru sejak…&quot; ikut menghilang, padahal seharusnya tetap ditampilkan. Kini, tombol tersebut telah berfungsi dan ditampilkan sebagaimana mestinya.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* &lt;span class=&quot;mw-translate-fuzzy&quot;&gt;Dokumentasi baru kini tersedia untuk membantu para penyunting menelusuri dan mendiagnosis masalah pada fitur pencarian di situs. Dokumentasi ini mendukung proses pemecahan masalah ketika halaman tidak muncul dalam hasil pencarian, ketika peringkat hasil terasa tidak sesuai, dan ketika perlu memeriksa konten apa saja yang sedang diindeks. Dengan demikian, perilaku pencarian menjadi lebih mudah dipahami dan dianalisis. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Pelajari lebih lanjut]].&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16 Fèbruari 2026 19.16 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30086330 --&gt;
== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]

* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 17 Fèbruari 2026 08.03 (UTC)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30039447 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Sorotan mingguan'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Pemeriksaan Referensi]] kini telah diterapkan di Wikipedia bahasa Inggris, menandai selesainya peluncuran fitur ini di seluruh Wikipedia. Fitur tersebut mendorong pengguna baru untuk menambahkan rujukan sebelum memublikasikan konten baru, sehingga membantu menekan pembatalan suntingan akibat kekurangan rujukan dan meningkatkan keterverifikasian. Hasil pengujian A/B menunjukkan dampak yang kuat: pengguna baru yang ditampilkan Pemeriksaan Rujukan sekitar 2,2 kali lebih sering menambahkan rujukan di desktop dan sekitar 17,5 kali lebih sering di web seluler. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|Ekstensi InterwikiSorting]], yang sebelumnya memungkinkan [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|pengurutan pranala antarwiki]], telah dinonaktifkan di Wikipedia. Dampaknya, penyunting yang mengaktifkan pengurutan pranala antarwiki dalam mode tidak ringkas (format daftar penuh) kini akan melihat urutan pranala berubah. Ke depannya, pranala antarwiki akan ditampilkan berdasarkan urutan alfabet kode bahasa. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Mulai akhir pekan ini, pengguna yang menyunting suatu bagian halaman menggunakan VisualEditor seluler akan melihat tombol baru &quot;Sunting seluruh halaman&quot;. Dengan mengetuk tombol tersebut, pengguna dapat langsung menyunting keseluruhan artikel. Fitur ini memudahkan ketika perubahan yang ingin dilakukan ternyata berada di luar bagian yang awalnya dibuka. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Tim Pengalaman Pembaca]] mengundang para penyunting untuk menilai apakah mode gelap masih perlu dianggap sebagai fitur beta di wiki masing-masing berdasarkan pengalaman penggunaan dan kinerjanya di perangkat desktop maupun seluler. Apabila fitur ini dinilai telah matang, para penyunting dapat memperbarui pesan antarmuka di &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:skin-theme-description&lt;/code&gt; dan &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag&lt;/code&gt; untuk menunjukkan bahwa mode gelap telah siap digunakan dan tidak lagi berstatus beta.
* [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Tab Aktivitas]] yang telah ditingkatkan dan menampilkan wawasan pengguna kini tersedia untuk seluruh pengguna aplikasi Wikipedia iOS (versi 7.9.0 dan yang lebih baru). Setelah uji A/B sebelumnya menunjukkan peningkatan jumlah pembuatan akun pada pengguna yang memiliki akses ke fitur ini, pembaruan tersebut kini diluncurkan kepada 100% pengguna, dan disertai dengan sejumlah penyempurnaan. Tab Aktivitas kini menampilkan artikel-artikel yang telah disunting dalam lini masa, menyajikan wawasan dampak penyuntingan seperti jumlah kontribusi dan tren kunjungan artikel, serta menyediakan opsi penyesuaian untuk meningkatkan pengalaman penggunaan aplikasi.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:21}} {{PLURAL:21|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Contohnya, sebuah kekutu yang sebelumnya menyebabkan [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] tidak berfungsi di perangkat seluler kini telah diperbaiki, sehingga fungsionalitasnya kembali berjalan sepenuhnya. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Daftar Pantauan Global]] memungkinkan pengguna melihat daftar pantauan dari berbagai wiki dalam satu halaman. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Ekstensi]] yang mendukung fitur ini terus dikembangkan. Pembaruan terbaru menambahkan [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|kait baru]], &lt;code dir=ltr&gt;ext.globalwatchlist.rebuild&lt;/code&gt;, yang dijalankan setiap kali daftar pantauan dibangun ulang. Dengan adanya kait ini, gawai dan skrip pengguna kini dapat dijalankan pada halaman Istimewa tersebut. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 Fèbruari 2026 19.02 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30119102 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Berita Teknis: 2026-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Terjemahan]] telah tersedia.

'''Sorotan mingguan'''
* [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Mode Ulang Tahun]] ke-25 Wikipedia kini telah tersedia di Wikipedia bahasa Betawi, Breton, Tionghoa, Ceko, Belanda, Inggris, Prancis, Gorontalo, Indonesia, Italia, Luksemburg, Madura, Sisilia, Spanyol, Thai, dan Vietnam. Fitur kampanye waktu terbatas ini merayakan 25 tahun Wikipedia dengan maskot ulang tahun bernama Baby Globe. Saat diaktifkan, Baby Globe akan muncul di [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|sekitar 2.500 artikel]] dan dapat ditemukan oleh para pembaca. Komunitas dapat memilih untuk mengaktifkan Mode Ulang Tahun dengan mencapai konsensus di tingkat komunitas, lalu meminta pengurus untuk mengaktifkan dan menyesuaikan fitur tersebut melalui [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|pengaturan komunitas]] di wiki lokal masing-masing.

'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Fitur baru [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], yang memungkinkan penggunaan ulang rujukan dengan informasi yang berbeda, telah dirilis di Wikipedia bahasa Swedia, Polandia, dan [[:phab:T418209|beberapa wiki lainnya]]. [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|Fitur ini dapat dicoba]] di proyek-proyek tersebut atau di testwiki dan [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Pembelajaran dari wiki percontohan pertama, yaitu Wikipedia bahasa Jerman, telah [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|dirilis dalam sebuah laporan]]. Jika [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|berminat untuk menjadi wiki percontohan]], silakan menghubungi tim Wikimedia Deutschland.
* Fitur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Pemeriksaan Tempel]] (''Paste Check'') akan tersedia di seluruh Wikipedia pekan ini. Fitur ini menampilkan pengingat kepada pengguna baru yang menempelkan teks ke dalam VisualEditor yang kemungkinan besar bukan hasil tulisan mereka sendiri agar mempertimbangkan risiko pelanggaran hak cipta. Pemeriksaan Tempel juga [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|menandai]] semua suntingan yang memunculkan pengingat tersebut untuk kemungkinan peninjauan lebih lanjut. Pengurus lokal dapat mengatur berbagai aspek fitur ini melalui [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Penelitian]] di 22 wiki menunjukkan bahwa Pemeriksaan Tempel menghasilkan penurunan relatif sebesar 18% pada suntingan yang dibatalkan dibandingkan dengan kelompok kontrol. Para penerjemah dapat membantu [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&amp;filter=&amp;optional=1&amp;action=translate melokalkan] fitur ini dan fitur terkait lainnya.
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Tim Pengalaman Pembaca]] akan melakukan standardisasi menu pengguna di pojok kanan atas bagi seluruh pengguna seluler agar lebih selaras dengan pengalaman di desktop. Saat ini, menu tersebut hanya terlihat oleh pengguna yang mengaktifkan Kontrol Seluler Lanjutan (''Advanced Mobile Controls''/AMC). Perubahan yang dilakukan hanya berupa pemindahan beberapa tombol yang sebelumnya berada di menu sisi kiri ke pojok kanan atas bagi pengguna yang tidak mengaktifkan AMC. Perubahan ini dijadwalkan diterapkan pada 9 Maret dan bertujuan untuk meningkatkan antarmuka pengguna. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Mulai pekan 2 Maret, surel yang dikirim saat alamat surel pada suatu akun ditambahkan, dihapus, atau diubah akan beralih dari format teks biasa menjadi surel HTML yang tampilannya lebih rapi dan informatif. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Saat ini, setiap pengguna dapat menyimpan hingga 2.000 notifikasi lama, dengan riwayat yang mencakup sejak 2013 ketika fitur ini diperkenalkan. Ke depan, sistem akan diubah sehingga hanya notifikasi dari lima tahun terakhir yang disimpan, tetapi dengan kapasitas yang ditingkatkan hingga 10.000 notifikasi. Penyesuaian ini dilakukan untuk menjaga kesehatan infrastruktur dalam jangka panjang sekaligus mengurangi kemungkinan notifikasi terbaru hilang lebih cepat dari yang seharusnya. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Daftar Pantauan Global]], yang memungkinkan pengguna melihat daftar pantauan dari berbagai wiki dalam satu halaman, terus mengalami penyempurnaan. Pembaruan terbaru meningkatkan pengalaman penggunaan label. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Ekstensi]] ini kini memungkinkan pengaktifan [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|sistem pengganti bahasa]] (''language fallback'') untuk butir Wikidata yang tidak memiliki label dalam bahasa yang sedang ditampilkan, dan menampilkan label tersebut dalam bahasa Wikidata pilihan pengguna apabila tidak ada parameter URL &lt;code dir=ltr&gt;uselang=&lt;/code&gt; yang digunakan. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* Tim Wikipedia Android telah memulai uji coba beta fitur [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|pencarian hibrida]] di Wikipedia bahasa Yunani. Fitur pencarian hibrida ini dapat menangani pencarian berdasarkan makna maupun kata kunci, sehingga pembaca dapat menemukan informasi yang dicari secara lebih mudah langsung di Wikipedia.
* Demi meningkatkan keamanan, anggota dari sejumlah kelompok pengguna [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|diwajibkan mengaktifkan autentikasi dua-faktor]] (2FA). Saat ini, 2FA menjadi syarat untuk menggunakan hak akses dalam kelompok tersebut, tetapi belum menjadi syarat untuk tercatat sebagai anggotanya. Karena kebijakan ini masih memiliki beberapa kelemahan, perubahan akan [[phab:T418580|dilakukan secara bertahap mulai bulan Maret]]. Anggota kelompok terkait tidak lagi dapat menonaktifkan satu-satunya metode 2FA yang tersisa di akun mereka. Selain itu, pengguna yang belum mengaktifkan 2FA tidak dapat ditambahkan ke dalam kelompok tersebut. Pengguna tetap dapat menambahkan metode autentikasi baru atau menghapus metode yang ada, selama minimal satu metode 2FA tetap aktif. Pada paruh kedua bulan Maret, pengguna yang belum mengaktifkan 2FA akan dikeluarkan dari kelompok-kelompok ini. Ketentuan ini berlaku untuk pengurus CentralNotice, pemeriksa, pengurus antarmuka, pengawas, staf Wikidata, staf Wikifunctions, WMF Office IT, dan WMF Trust &amp; Safety. Tidak ada perubahan bagi pengguna lainnya. Jadwal pelaksanaan dapat dilihat pada tugas yang ditautkan. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah yang sebelumnya menghalangi pengguna untuk membuat sebuah instans (''instance'') di [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]

'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Untuk membantu memastikan [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|penggunaan infrastruktur yang adil]], dalam satu bulan ke depan Wikimedia Foundation akan menerapkan pembatasan jumlah permintaan (''rate limit'') API secara global pada seluruh API yang digunakan. Pada awal Maret, batas yang lebih ketat akan diberlakukan untuk permintaan yang tidak teridentifikasi dari luar Toolforge/WMCS dan permintaan API yang dilakukan melalui peramban web. Pada bulan April, batas yang lebih tinggi akan diterapkan untuk lalu lintas yang teridentifikasi. Batasan ini sengaja ditetapkan setinggi mungkin agar dampaknya terhadap komunitas tetap minimal. Bot yang berjalan di Toolforge/WMCS atau yang memiliki hak pengguna bot di wiki mana pun untuk saat ini tidak akan terdampak. Meski demikian, semua pengembang dianjurkan untuk mengikuti praktik terbaik yang telah diperbarui. Untuk informasi lebih lanjut, lihat halaman [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* Layanan ''Wikidata Query Service Linked Data Fragment'' (LDF) akan dihentikan pada bulan Februari. Layanan ini hanya melayani lalu lintas yang terbatas, dan penggunaannya telah berhasil dialihkan ke metode akses data lain yang lebih sesuai untuk mendukung kebutuhan yang ada. Perangkat keras yang sebelumnya digunakan untuk mendukung layanan LDF akan dialokasikan kembali guna menunjang proses migrasi sistem bagian belakang yang sedang berlangsung. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* Pengurai Parsoid versi terbaru [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|terus diperluas penggunaannya ke berbagai wiki lainnya]]. Penerapan ini mendukung keberlanjutan sistem dan mempermudah pengembangan fitur baru untuk kegiatan membaca dan penyuntingan. Kini, Parsoid telah menjadi pengurai utama di 488 wiki milik Wikimedia Foundation, termasuk 268 edisi Wikipedia. Cakupan tersebut mewakili lebih dari 10% dari total tayangan halaman di seluruh Wikipedia.
* Proses dan kriteria untuk [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|mengajukan akses khusus]] ke umpan data berkapasitas tinggi dari API Wikimedia Enterprise (tanpa biaya untuk penggunaan yang sejalan dengan misi) [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|kini telah dipublikasikan]]. Publikasi ini bertujuan menyediakan dokumentasi yang lebih lengkap dan jelas bagi para pengguna.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], yang selama ini menjadi blog bagi komunitas teknis Wikimedia, [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ akan digabungkan] ke [[diffblog:|Diff]], blog yang memuat berita dan kegiatan komunitas. Proses penggabungan ini ditargetkan rampung pada April 2026. Setelah proses tersebut selesai, kiriman tulisan baru akan kembali dibuka untuk dipublikasikan. Semua tulisan, baik yang lama dan yang baru, tetap dapat dibaca melalui halaman khusus di https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Terjemahkan]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 2 Maret 2026 17.51 (UTC)
&lt;!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30137798 --&gt;</text>
      <sha1>jc3fzpz9etabp5v9krxihmqn84qjxgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kawitan Wargasari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>198732</id>
    <revision>
      <id>1746692</id>
      <parentid>1734024</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T00:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3346" sha1="45wg0to3mmp6j6pg6icefwv8dg946em" xml:space="preserve">'''[[Kidung]] Kawitan Wargasari''' (Aksara Bali: ᬓᬯᬶᬢᬦ᭄ᬯᬃᬕᬲᬭᬶ) iku salah siji [[kidung]] kanggo para dewa ing [[Bali]]. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yanartha.wordpress.com/kidung-dewa-yadnya/|title=Kidung Dewa Yadnya|date=2021-03-28|website=SatyaWedha|language=id-ID|access-date=2021-08-24}}&lt;/ref&gt;

== Isi kidung ==

=== Naskah asli ===
{{Cquote|Purwakaning angripta rum ning wana ukir.&lt;br/&gt;
Kahadang labuh Kartika panĕdĕnging sari.&lt;br/&gt;
Angayon tangguli kĕtur. Angringring jangga muré.&lt;br/&gt;

Sukania harja winangun winarna sari.&lt;br/&gt;
Rumrumning puspa priyaka, ingoling tangi.&lt;br/&gt;
Sampuning riris sumahur. Umungguing srĕngganing réjéng.}}

=== Pertalan ===
Teks Asli (Basa Jawa abad pertengahan):

Bait 1: &quot;Purwaka ning angripta rum ning wana wukir kahadang labuh kartika panedenging sari angayon tangguli ktur angringring jangga mure.&quot;

pertalan bait :

“Minangka purwakanthi nggambarake endahing alas lan gunung-gunung, dipadhangi dening tibane (cahya) lintang Kartika (Pleiades), nalika kembang sari lagi mekar, ndadekake tangguli (kembang) goyang-goyang lan tiba, goyang gulu nalika obah (mlayu). &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ojs.unud.ac.id/index.php/sastra/article/download/6964/5221|title=MAKNA KIDUNG WARGASARI|first=I Made Arik Wira Putra|access-date=2025-06-05|archive-date=2024-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240909235111/https://ojs.unud.ac.id/index.php/sastra/article/download/6964/5221|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Andharan Tambahan Geguritan 1: Geguritan iki nggambarake swasana alam kang endah lan magis ing wayah bengi, nalika lintang Kartika sumunar, kembang-kembang lagi mekar. Gegambaran “anggayon tangguli ktur angringring jangga mure” nggambarake obahe anggun lan kaendahan sing memikat. Iki minangka bukaan sing nggawe swasana sing tenang lan nyembah kaendahan alam semesta.

Bait 2: &quot;Sukaniya harja winangun winarna sari rangrumrum ning puspa priyaka hingoli tangi sampuning riris sumar umunggwing srengganing rejeng.&quot;

pertalan bait :

&quot;Kaendahane kang sampurna wus kacipta, karenggani aruming kembang priyaka (arum) kang mentas wungu sawuse udan deres, ing pucuking kaendahan.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jurnal.harianregional.com/sastra/full-6964|title=MAKNA KIDUNG WARGASARI|last=Putra|first=I. Made Arik Wira|date=2021-11-09|website=Jurnal Harian Regional|language=en|access-date=2025-06-04}}{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Andharan Tambahan Geguritan 2: Gatra kaping kalih menika nglajengaken gegambaran kaendahan alam, nyorot arumipun sekar priyaka, mliginipun sasampunipun udan. Iku nggambarake kasampurnan lan kesegaran alam sing nembe diresiki dening udan, lan wangi sing tekan puncake.

== Makna sakabèhé ==
Kidung Wargasari menika asring dipunginakaken wonten ing upacara keagamaan ing Bali minangka kidung pambuka (pemendak). Makna filosofis yaiku ngajak para jamaah/penonton supaya fokus marang kaendahan lan kasucian alam semesta, sing dianggep minangka manifestasi saka Gusti. Kanthi nggambarake kaendahan kanthi rinci lan puisi, kidung iki nduweni tujuan kanggo nggawe swasana khidmat, tentrem lan syukur sadurunge miwiti ritual utawa donga. Iki minangka cara kanggo nyiapake pikiran supaya luwih sensitif marang ngarsane ilahi ing kaendahan alam.

== Rujukan ==
&lt;references /&gt;
[[Kategori:Kidung Bali]]</text>
      <sha1>45wg0to3mmp6j6pg6icefwv8dg946em</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kusuma Wijaya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199821</id>
    <revision>
      <id>1746713</id>
      <parentid>1743945</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T07:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>48188</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1746713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2408" sha1="ajyighq4evdb2vwyqo1b54o79kcmgty" xml:space="preserve">'''Kusuma Wijaya''' inggih punika salah satunggaling tembang perjuangan Indonesia ingkang ngemu teges patriotik lan nasionalisme ingkang kiyat. Tembang menika dipun-gubah dening  Ismail Marzuki, salah satunggaling [[komponis]] misuwur ing Indonesia ingkang kathah nyipta lagu-lagu perjuangan nalika masa pergerakan kamardikan. Tembung ''kusuma wijaya'' kanthi harfiah ateges “kembang kamulyan” utawi “kembang kamenangan,” minangka pralambang tumrap para pahlawan ingkang sampun gugur mbelani bangsa lan nagari.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kumparan.com/ragam-info/makna-dan-lirik-lagu-kusuma-wijaya-kidung-jawa-dari-pawestri-25XTaQIks6E|title=Makna dan Lirik Lagu Kusuma Wijaya, Kidung Jawa dari Pawestri|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-02-17}}&lt;/ref&gt;

Lirik tembang “Kusuma Wijaya” ngandhut pangurmatan ingkang jero dhumateng pengurbanan para [[Perang|pejuang]]. Kanthi pilihan tembung ingkang puitis lan kebak raos, tembang menika negesaken bilih pengurbanan para pahlawan boten muspra, nanging dados dhasar tumrap jejegipun nagari merdika. Tema kapahlawanan menika kasawiji kaliyan melodi ingkang khidmat lan nggetakaken semangat, saéngga saged nuwuhaken rasa haru saha ngiyataken jiwa nasionalisme.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8035188/lirik-lagu-jawa-kusuma-wijaya-dan-kunci-gitarnya|title=Lirik Lagu Jawa Kusuma Wijaya dan Kunci Gitarnya|last=Rachmalia|first=Mira|website=detikjatim|language=id-ID|access-date=2026-02-17}}{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ing konteks sejarah lan kabudayan, “Kusuma Wijaya” asring dipun-tembangaken nalika upacara kenegaraan utawi pengetan dinten-dinten ageng nasional minangka wujud pangurmatan dhumateng jasa para pahlawan. Karya menika nggambaraken ciri khas gaya musik Ismail Marzuki ingkang prasaja nanging kiyat sacara emosional, kanthi struktur melodi ingkang gampil kelingan lan lirik ingkang cetha. Lumantar tembang menika, nilai-nilai patriotisme, pengurbanan, lan tresna dhumateng tanah air tansah kapunwarisaken saking generasi dhateng generasi minangka pérangan saking identitas budaya lan sejarah bangsa Indonesia.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lagu.kompak.or.id/makna-lagu-kusuma-wijaya-kidung-jawa-pawestri/|title=Makna Lagu Kusuma Wijaya Kidung Jawa - Pawestri - Zona Lagu|date=2026-01-25|language=id|access-date=2026-02-17}}&lt;/ref&gt;

== Rujukan ==</text>
      <sha1>ajyighq4evdb2vwyqo1b54o79kcmgty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Claire Holt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199869</id>
    <revision>
      <id>1746712</id>
      <parentid>1746652</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T07:54:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meursault2004</username>
        <id>3</id>
      </contributor>
      <comment>/* Réferènsi  */</comment>
      <origin>1746712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1769" sha1="cz6bpl6stqyt1wzbzng0mv4ld59cqx5" xml:space="preserve">== Biografi ==
'''Claire Rhiannon Holt''' (11 Juni 1988),  lair lan gedhé ing [[Brisbane]],  Dhèwèké duwé loro sadulur wadon lan siji sadulur lanang.  Dhèwèké wiwitané sinau dadi dhokter, nanging wiwit tampil ing sawetara iklan kanggo entuk dhuwit  lan, sawisé kerja sedhela dadi model, mutusaké dadi aktris. Mengko, dhèwèké sinau akting ing sekolah swasta.  Dhèwèké main [[polo banyu]] ing tingkat kompetitif.  Dhèwèké lulus ing [[2005|taun 2005]] saka Sekolah Stuartholme ing Toowong, [[Brisbane]]  lan nduwèni sabuk ireng ing [[Taékwondho|Taekwondo]] . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=13963|title=Claire Holt {{!}} TVSA|website=www.tvsa.co.za|access-date=2026-03-05}}&lt;/ref&gt;
[[Barkas:Claire Holt 2012 (2).jpg|jmpl|Claire Holt ing 2012]]
Dhèwèké miwiti peran pisanan minangka Emma Gilbert ing seri televisi H2O: Just Add Water saka taun 2006 nganti 2009. Ing taun 2008, dhèwèké uga mbintangi film Messengers 2: The Scarecrow, disutradarai déning Martin Barnewitz, minangka protagonis.Ing mangsa panas 2010, dhèwèké melu syuting film televisi Mean Girls 2. Sabanjuré, ing taun 2011, dhèwèké meranaké Samara Cook ing seri Pretty Little Liars. Nalika proses casting The Secret Circle, dhèwèké banjur dikontrak kanggo mainaké vampir Rebekah Mikaelson ing The Vampire Diaries, lan nerusaké peran kasebut ing musim kapisan lan musim-musim sabanjuré saka spin-off The Originals.    &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/claire_holt|title=Claire Holt Movies &amp; TV Shows List {{!}} Rotten Tomatoes {{!}} Rotten Tomatoes|website=www.rottentomatoes.com|language=en|access-date=2026-03-05}}&lt;/ref&gt;

== Réferènsi ==
{{reflist}}

[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Lair 1988]]</text>
      <sha1>cz6bpl6stqyt1wzbzng0mv4ld59cqx5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Naraguna:Bennylin/common.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>200102</id>
    <revision>
      <id>1746677</id>
      <parentid>1746182</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T14:15:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bennylin</username>
        <id>1045</id>
      </contributor>
      <origin>1746677</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2295" sha1="642z7u350ngsyy6jo11sdgr5wkfrvd2" xml:space="preserve">// Kode berasal dari [[:it:Utente:FiloSottile/SOPA.js]], dimodifikasi sesuai kebutuhan
mw.loader.using(['mediawiki.cookie']).done(function () {
    $(function () {
        // Only show banner if cookie is not set
        if (mw.cookie.get('blokir2026') !== 'seen') {
            var blokir2026_html = '&lt;div id=&quot;blokir2026&quot; style=&quot;position: fixed; top: 0; width: 100%; background-color: white; z-index: 2147483646; height: 100%; color: #999; font: medium sans-serif; padding-top: 30px;&quot;&gt;'
                + '&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background-color:transparent; width:100%; font-style: normal; font-variant:small-caps;&quot;&gt;'
                + '&lt;span style=&quot;color:black; font-size:200%;&quot;&gt;&lt;b&gt;Pemblokiran auth.wikimedia.org&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;'
                + '&lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Blocked_login.png&quot; style=&quot;width:300px;float:right&quot; /&gt;'
                + '&lt;/div&gt;'
                + '&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=&quot;color:black; text-align:center;&quot;&gt;'
                + '&lt;span style=&quot;font-size:130%&quot;&gt;&quot;Bayangkan sebuah dunia di mana setiap manusia mendapatkan akses secara gratis untuk setiap pengetahuan. Itulah yang kami lakukan.&quot;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;'
                + '&lt;p&gt;Pada tanggal 25 Februari 2026, akses pendaftaran dan masuk log ke Wikipedia serta proyek-proyek Wikimedia telah dibatasi di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '&lt;p&gt;Kami mengajak Anda untuk mendorong Kemkomdigi mencabut pembatasan tersebut agar kita dapat bersama-sama terus membebaskan pengetahuan!&lt;/p&gt;'
                + '&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://id.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pernyataan_resmi_komunitas_Wikipedia_bahasa_Indonesia_terhadap_pembatasan_akses_auth.wikimedia.org_di_Indonesia&quot;&gt;Baca selengkapnya →&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;'
                + '&lt;br /&gt;&lt;p id=&quot;blokir2026_lanjut&quot; style=&quot;cursor:pointer;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size:160%&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Klik di sini untuk melanjutkan ke Wikipedia&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;'
                + '&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;';
            $('body').append(blokir2026_html);

            // When user clicks &quot;continue&quot;, hide banner AND set cookie
            $('#blokir2026_lanjut').click(function () {
                $('#blokir2026').hide();
                mw.cookie.set('blokir2026', 'seen', { expires: 604800, path: '/' }); //expires in 7 days
            });
        }
    });
});</text>
      <sha1>642z7u350ngsyy6jo11sdgr5wkfrvd2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746708</id>
      <parentid>1746677</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T07:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bennylin</username>
        <id>1045</id>
      </contributor>
      <origin>1746708</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2553" sha1="aqocyuml3tiivvaclpwjwthh9dcg2ly" xml:space="preserve">// Kode berasal dari [[:it:Utente:FiloSottile/SOPA.js]], dimodifikasi sesuai kebutuhan
mw.loader.using(['mediawiki.cookie']).done(function () {
    $(function () {
        // Only show banner if cookie is not set
        if (mw.cookie.get('blokir2026') !== 'seen') {
            var blokir2026_html = '&lt;div id=&quot;blokir2026&quot; style=&quot;position: fixed; top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; background: rgba(0,0,0,0.5); display: flex; align-items: center; justify-content: center; z-index: 9999;&quot;&gt;'
                + '  &lt;div style=&quot;background: #fff; width: 500px; border: 2px solid #d33; box-shadow: 0 0 10px rgba(0,0,0,0.3);&quot;&gt;'
                + '    &lt;div style=&quot;background: #d33; color: #fff; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold;&quot;&gt;WIKIPEDIA&lt;/div&gt;'
                + '    &lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Blocked_login.png&quot; style=&quot;width:300px;float:right&quot; /&gt;'
                + '    &lt;div style=&quot;padding: 20px; line-height: 1.5;&quot;&gt;'
                + '      &lt;h2&gt;Pemblokiran Autentikasi Wikimedia&lt;/h2&gt;'
                + '      &lt;p&gt;&quot;Bayangkan sebuah dunia di mana setiap manusia mendapatkan akses secara gratis untuk setiap pengetahuan. Itulah yang kami lakukan.&quot;&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Sejak tanggal 25 Februari 2026, situs Autentikasi Wikimedia diblokir di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Akses untuk mendaftar dan masuk log ke Wikipedia serta proyek-proyek Wikimedia telah dibatasi di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Kami mengajak Anda untuk mendorong Kemkomdigi mencabut pembatasan tersebut agar kita dapat bersama-sama terus membebaskan pengetahuan!.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://id.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pernyataan_resmi_komunitas_Wikipedia_bahasa_Indonesia_terhadap_pembatasan_akses_auth.wikimedia.org_di_Indonesia&quot;&gt;Baca selengkapnya →&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;button style=&quot;display: block; margin: 20px auto 0; padding: 10px 20px; background: #d33; color: #fff; border: none; cursor: pointer; font-size: 16px;&quot; id=&quot;blokir2026_lanjut&quot;&gt;Klik di sini untuk melanjutkan ke Wikipedia&lt;/button&gt;'
                + '    &lt;/div&gt;'
                + '  &lt;/div&gt;'
                + '&lt;/div&gt;';
            $('body').append(blokir2026_html);

            // When user clicks &quot;continue&quot;, hide banner AND set cookie
            $('#blokir2026_lanjut').click(function () {
                $('#blokir2026').hide();
                mw.cookie.set('blokir2026', 'seen', { expires: 604800, path: '/' }); //expires in 7 days
            });
        }
    });
});</text>
      <sha1>aqocyuml3tiivvaclpwjwthh9dcg2ly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746709</id>
      <parentid>1746708</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T07:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bennylin</username>
        <id>1045</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1746709</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2553" sha1="f84ho70w4nwv76l6j1xi5mm5oyvcq6z" xml:space="preserve">// Kode berasal dari [[:it:Utente:FiloSottile/SOPA.js]], dimodifikasi sesuai kebutuhan
mw.loader.using(['mediawiki.cookie']).done(function () {
    $(function () {
        // Only show banner if cookie is not set
        if (mw.cookie.get('blokir2026') !== 'seen') {
            var blokir2026_html = '&lt;div id=&quot;blokir2026&quot; style=&quot;position: fixed; top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; background: rgba(0,0,0,0.5); display: flex; align-items: center; justify-content: center; z-index: 9999;&quot;&gt;'
                + '  &lt;div style=&quot;background: #fff; width: 500px; border: 2px solid #d33; box-shadow: 0 0 10px rgba(0,0,0,0.3);&quot;&gt;'
                + '    &lt;div style=&quot;background: #d33; color: #fff; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold;&quot;&gt;WIKIPEDIA&lt;/div&gt;'
                + '    &lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Blocked_login.png&quot; style=&quot;width:150px;float:right&quot; /&gt;'
                + '    &lt;div style=&quot;padding: 20px; line-height: 1.5;&quot;&gt;'
                + '      &lt;h2&gt;Pemblokiran Autentikasi Wikimedia&lt;/h2&gt;'
                + '      &lt;p&gt;&quot;Bayangkan sebuah dunia di mana setiap manusia mendapatkan akses secara gratis untuk setiap pengetahuan. Itulah yang kami lakukan.&quot;&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Sejak tanggal 25 Februari 2026, situs Autentikasi Wikimedia diblokir di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Akses untuk mendaftar dan masuk log ke Wikipedia serta proyek-proyek Wikimedia telah dibatasi di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Kami mengajak Anda untuk mendorong Kemkomdigi mencabut pembatasan tersebut agar kita dapat bersama-sama terus membebaskan pengetahuan!.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://id.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pernyataan_resmi_komunitas_Wikipedia_bahasa_Indonesia_terhadap_pembatasan_akses_auth.wikimedia.org_di_Indonesia&quot;&gt;Baca selengkapnya →&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;button style=&quot;display: block; margin: 20px auto 0; padding: 10px 20px; background: #d33; color: #fff; border: none; cursor: pointer; font-size: 16px;&quot; id=&quot;blokir2026_lanjut&quot;&gt;Klik di sini untuk melanjutkan ke Wikipedia&lt;/button&gt;'
                + '    &lt;/div&gt;'
                + '  &lt;/div&gt;'
                + '&lt;/div&gt;';
            $('body').append(blokir2026_html);

            // When user clicks &quot;continue&quot;, hide banner AND set cookie
            $('#blokir2026_lanjut').click(function () {
                $('#blokir2026').hide();
                mw.cookie.set('blokir2026', 'seen', { expires: 604800, path: '/' }); //expires in 7 days
            });
        }
    });
});</text>
      <sha1>f84ho70w4nwv76l6j1xi5mm5oyvcq6z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746710</id>
      <parentid>1746709</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T07:15:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bennylin</username>
        <id>1045</id>
      </contributor>
      <origin>1746710</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2569" sha1="8qzaggpqqg8z65i50pa7kewvzid86a8" xml:space="preserve">// Kode berasal dari [[:it:Utente:FiloSottile/SOPA.js]], dimodifikasi sesuai kebutuhan
mw.loader.using(['mediawiki.cookie']).done(function () {
    $(function () {
        // Only show banner if cookie is not set
        if (mw.cookie.get('blokir2026') !== 'seen') {
            var blokir2026_html = '&lt;div id=&quot;blokir2026&quot; style=&quot;position: fixed; top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; background: rgba(0,0,0,0.5); display: flex; align-items: center; justify-content: center; z-index: 9999;&quot;&gt;'
                + '  &lt;div style=&quot;background: #fff; width: 500px; border: 2px solid #d33; box-shadow: 0 0 10px rgba(0,0,0,0.3);&quot;&gt;'
                + '    &lt;div style=&quot;background: #d33; color: #fff; padding: 10px; text-align: center; font-weight: bold;&quot;&gt;WIKIPEDIA&lt;/div&gt;'
                + '    &lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Blocked_login.png&quot; style=&quot;width:150px;float:right&quot; /&gt;'
                + '    &lt;div style=&quot;padding: 20px; line-height: 1.5;&quot;&gt;'
                + '      &lt;h2&gt;Pemblokiran Autentikasi Wikimedia&lt;/h2&gt;'
                + '      &lt;p&gt;&quot;Bayangkan sebuah dunia di mana setiap manusia mendapatkan akses secara gratis untuk setiap pengetahuan. Itulah yang kami lakukan.&quot;&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Sejak tanggal 25 Februari 2026, situs Autentikasi Wikimedia diblokir di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;Akses untuk mendaftar dan masuk log ke Wikipedia serta proyek-proyek Wikimedia telah dibatasi di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Kami mengajak Anda untuk mendorong Kemkomdigi mencabut pembatasan tersebut agar kita dapat bersama-sama terus membebaskan pengetahuan!&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://id.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pernyataan_resmi_komunitas_Wikipedia_bahasa_Indonesia_terhadap_pembatasan_akses_auth.wikimedia.org_di_Indonesia&quot;&gt;Baca selengkapnya →&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;'
                + '      &lt;button style=&quot;display: block; margin: 20px auto 0; padding: 10px 20px; background: #d33; color: #fff; border: none; cursor: pointer; font-size: 16px;&quot; id=&quot;blokir2026_lanjut&quot;&gt;Klik di sini untuk melanjutkan ke Wikipedia&lt;/button&gt;'
                + '    &lt;/div&gt;'
                + '  &lt;/div&gt;'
                + '&lt;/div&gt;';
            $('body').append(blokir2026_html);

            // When user clicks &quot;continue&quot;, hide banner AND set cookie
            $('#blokir2026_lanjut').click(function () {
                $('#blokir2026').hide();
                mw.cookie.set('blokir2026', 'seen', { expires: 604800, path: '/' }); //expires in 7 days
            });
        }
    });
});</text>
      <sha1>8qzaggpqqg8z65i50pa7kewvzid86a8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rade Šerbedžija</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200122</id>
    <revision>
      <id>1746679</id>
      <parentid>1746659</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T14:19:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meursault2004</username>
        <id>3</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sithik</comment>
      <origin>1746679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="488" sha1="ibvgicrra756sgf5rdoi19qrmtok6wr" xml:space="preserve">'''Rade Šerbedžija''' ({{lang-sr-Cyrl|Раде Шербеџија}}, {{IPA|sh|rǎːde ʃerbědʒija|pron}}; lair 27 Juli 1946) iku aktor,sutradara, lan musikus Kroasia lan Yugoslavia turunan Sèrbia. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké watek-watek sing mangaribawani ing kaloro sisih kukum, lan dhèwèké dianggep minangka salah sawijiné aktor Yugoslavia kawentar ing dasawarsa 1970-an lan 1980-an. 

[[Kategori:Lair 1946]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Downton Abbey]]</text>
      <sha1>ibvgicrra756sgf5rdoi19qrmtok6wr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Naraguna:AksaraWungu/common.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>200123</id>
    <revision>
      <id>1746678</id>
      <timestamp>2026-04-01T14:17:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AksaraWungu</username>
        <id>71922</id>
      </contributor>
      <comment>.</comment>
      <origin>1746678</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2295" sha1="642z7u350ngsyy6jo11sdgr5wkfrvd2" xml:space="preserve">// Kode berasal dari [[:it:Utente:FiloSottile/SOPA.js]], dimodifikasi sesuai kebutuhan
mw.loader.using(['mediawiki.cookie']).done(function () {
    $(function () {
        // Only show banner if cookie is not set
        if (mw.cookie.get('blokir2026') !== 'seen') {
            var blokir2026_html = '&lt;div id=&quot;blokir2026&quot; style=&quot;position: fixed; top: 0; width: 100%; background-color: white; z-index: 2147483646; height: 100%; color: #999; font: medium sans-serif; padding-top: 30px;&quot;&gt;'
                + '&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background-color:transparent; width:100%; font-style: normal; font-variant:small-caps;&quot;&gt;'
                + '&lt;span style=&quot;color:black; font-size:200%;&quot;&gt;&lt;b&gt;Pemblokiran auth.wikimedia.org&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;'
                + '&lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Blocked_login.png&quot; style=&quot;width:300px;float:right&quot; /&gt;'
                + '&lt;/div&gt;'
                + '&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=&quot;color:black; text-align:center;&quot;&gt;'
                + '&lt;span style=&quot;font-size:130%&quot;&gt;&quot;Bayangkan sebuah dunia di mana setiap manusia mendapatkan akses secara gratis untuk setiap pengetahuan. Itulah yang kami lakukan.&quot;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;'
                + '&lt;p&gt;Pada tanggal 25 Februari 2026, akses pendaftaran dan masuk log ke Wikipedia serta proyek-proyek Wikimedia telah dibatasi di Indonesia.&lt;/p&gt;'
                + '&lt;p&gt;Kami mengajak Anda untuk mendorong Kemkomdigi mencabut pembatasan tersebut agar kita dapat bersama-sama terus membebaskan pengetahuan!&lt;/p&gt;'
                + '&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://id.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pernyataan_resmi_komunitas_Wikipedia_bahasa_Indonesia_terhadap_pembatasan_akses_auth.wikimedia.org_di_Indonesia&quot;&gt;Baca selengkapnya →&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;'
                + '&lt;br /&gt;&lt;p id=&quot;blokir2026_lanjut&quot; style=&quot;cursor:pointer;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size:160%&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Klik di sini untuk melanjutkan ke Wikipedia&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;'
                + '&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;';
            $('body').append(blokir2026_html);

            // When user clicks &quot;continue&quot;, hide banner AND set cookie
            $('#blokir2026_lanjut').click(function () {
                $('#blokir2026').hide();
                mw.cookie.set('blokir2026', 'seen', { expires: 604800, path: '/' }); //expires in 7 days
            });
        }
    });
});</text>
      <sha1>642z7u350ngsyy6jo11sdgr5wkfrvd2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Naraguna:~2026-62375-5</title>
    <ns>2</ns>
    <id>200124</id>
    <revision>
      <id>1746687</id>
      <timestamp>2026-04-01T18:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-62375-5</username>
        <id>71948</id>
      </contributor>
      <comment>Nggawé kaca barès</comment>
      <origin>1746687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Parembugan Naraguna:AksaraWungu</title>
    <ns>3</ns>
    <id>200125</id>
    <revision>
      <id>1746711</id>
      <timestamp>2026-04-02T07:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meursault2004</username>
        <id>3</id>
      </contributor>
      <comment>Sugeng rawuh</comment>
      <origin>1746711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2947" sha1="1yshdmro7t0e44wbov672vm52id7laj" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;&quot;&gt;Sugeng rawuh, AksaraWungu!&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; &quot;&gt;
꧌ꦱꦸꦒꦼꦁꦫꦮꦸꦃꦲꦶꦁꦮꦶꦏꦶꦥꦺꦝꦶꦪꦃꦗꦮ꧍[[Kategori:Wikipédiawan sing mlebu ing wulan April 2026]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#e7e7e7; padding: 10px; padding-left: 20px; &quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 18px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[File:HelpPage IconPack-03.png|51px|alt=|link=]] Miwiti&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding-left: 51px; margin-top: -15px;&quot;&gt;
* Wacanana kaca &lt;u&gt;'''[[Wikipedia:Prakawis|Pambukané Wikipédia]]'''&lt;/u&gt; dhisik.
* Wacanana uga '''[[Pitulung:Isi|katerangan bab carané urun ing Wikipédia]]'''.{{#ifexist:Naraguna:AksaraWungu||
* Isènana uga profilé panjenengan ing [{{fullurl:Naraguna:AksaraWungu|action=edit&amp;preload=Cithakan:Sugeng-rawuh}}&amp;editintro=Cithakan:Sugeng-rawuh Naraguna:AksaraWungu], minangka kaca kang nepungaké panjenengan supaya kita bisa tepung panjenengan.}}
* Wacanana uga [[Wikipedia:Aturan sing diringkes|aturan kang karingkes iki]] sadurungé mbacutaké.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 18px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[File:HelpPage IconPack-05.png|51px|alt=|link=]] Pituduh&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding-left: 51px; margin-top: -15px;&quot;&gt;
* [[Pitulung:Tapak tangan|Tansah tandha-tangani]] pitakoné panjenengan manawa nulis ing [[Wikipedia:Angkringan|Angkringan]] utawa ing [[Wikipedia:Kaca parembugan|parembugan]] kanthi ngetik &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ing pungkasané ukarané panjenengan.
* [[Wikipedia:Aja kasusahan déning aturan|'''''Aja wedi!''''']] Panjenengan ora perlu wedi salah nalika mbesut utawa nggawé kaca anyar, nambah utawa nyuda ukara.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; padding-left: 20px; &quot;&gt;
&lt;div&gt;
'''Mangga jajal-jajalana''', kita ngantu-antu pasumbang kawruhé panjenengan ing Wikipédia Jawa iki!
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-style: italic; font-size: 90%&quot;&gt;
'''Welcome!''' If you do not understand Javanese, you may want to visit [[Wikipedia:Kacarakan|the embassy]] or [[Wikipedia:Babel/jv-0|find users who speak your language]]. Happy editing!
&lt;/div&gt;

[[User:Meursault2004|Meursault2004]]&lt;sup&gt;[[User_talk:Meursault2004|ngobrol]]&lt;/sup&gt; 2 April 2026 07.52 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>1yshdmro7t0e44wbov672vm52id7laj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catherine Steadman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200126</id>
    <revision>
      <id>1746715</id>
      <timestamp>2026-04-02T08:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meursault2004</username>
        <id>3</id>
      </contributor>
      <comment>Rintisan saka [[:en:Catherine Steadman|]]</comment>
      <origin>1746715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="248" sha1="gmg3w350keinm3smmfx3gmouc329wwg" xml:space="preserve">'''Catherine Steadman''' (lair 8 Fébruari 1983) iku aktris lan pangripta Britani. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Mabel Lane Fox ing sérial télévisi ''[[Downton Abbey]]''.

== Filmografi ==

[[Kategori:Lair 1983]]
[[Kategori:Wong urip]]</text>
      <sha1>gmg3w350keinm3smmfx3gmouc329wwg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746716</id>
      <parentid>1746715</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T08:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meursault2004</username>
        <id>3</id>
      </contributor>
      <comment>/* Filmografi */</comment>
      <origin>1746716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3333" sha1="oikwgubfrwmeehsucm2rw0ngce6r5hy" xml:space="preserve">'''Catherine Steadman''' (lair 8 Fébruari 1983) iku aktris lan pangripta Britani. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Mabel Lane Fox ing sérial télévisi ''[[Downton Abbey]]''.

== Filmografi ==
==Filmography==
===Film===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Year
! Title
! Role
! Notes
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2007
| ''[[Mansfield Park (2007 film)|Mansfield Park]]''
| Julia Bertram
| Television film
|-
| ''The Admirer''
| Anna
| Short film
|-
| 2008
| ''The Portrait''
| Mira
| Short film
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2009
| ''Dust''
| Elodie
|
|-
| ''[[Princess Kaiulani (film)|Princess Kaiulani]]''
| Miss Barnes
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2010
| ''The Story of F***''
| Thornton Quinn
|
|-
| ''An Old Fashioned Christmas''
| Tilly
| Television film
|-
| ''Dark Room''
| Keira Donaghy
| Short film
|-
| 2011
| ''[[Salmon Fishing in the Yemen]]''
| Ashley
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2012
| ''[[Outpost: Black Sun]]''
| Lena
|
|-
| ''Lost Buoys''
| Daughter
| Short film
|-
| ''Once and for All''
| Young Woman
| Short film
|-
| ''Plastic Gangsters''
| Miranda
| Television film
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2013
| ''[[About Time (2013 film)|About Time]]''
| Tina
|
|-
| ''The Pig Child''
| Rosa
| Short film
|-
| 2018
| ''[[Astral (film)|Astral]]''
| Claire Harmann
|
|-
| 2019
| ''The Appointment''
| Anne
| Short film
|-
|}

===Télévisi===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Year
! Title
! Role
! Notes
|-
| 2006
| ''[[The Bill]]''
| Jessica Bentham
| Episode: &quot;Hold Feet to the Fire&quot;
|-
| 2007
| ''[[Doctors (2000 TV series)|Doctors]]''
| Chloe Hobbs
| Episode: &quot;Off the Edge&quot;
|-
| 2008
| ''[[Holby City]]''
| Anna Richards 
| Recurring role; 3 episodes
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2009
| ''[[Doctors (2000 TV series)|Doctors]]''
| Laura McQuigan
| Recurring role; 3 episodes
|-
| ''[[The Inbetweeners]]''
| Daisy
| Episode: &quot;The Duke of Edinburgh Awards&quot;
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2010
| ''[[Missing (2009 TV series)|Missing]]''
| Helen Harper
| Episode: &quot;One for Sorrow&quot;
|-
| ''[[The Tudors]]''
| [[Joan Bulmer]]
| Recurring role; 5 episodes
|-
| ''[[Law &amp; Order: UK]]''
| Joanne Ellis
| Episode: &quot;Defence&quot;
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2013
| ''[[Lewis (TV series)|Lewis]]''
| Polly Beatty
| Episode: &quot;Down Among the Fearful&quot;
|-
| ''[[Breathless (British TV series)|Breathless]]''
| Angela Wilson
| Miniseries; 6 episodes
|-
| ''[[Fresh Meat (TV series)|Fresh Meat]]''
| Alison
| Recurring role; 3 episodes
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2014
| ''[[Quirke (TV series)|Quirke]]''
| Claire Stafford
| Episode: &quot;Christine Falls&quot;
|-
| ''[[Trying Again]]''
| Kate
| Recurring role; 5 episodes
|-
| ''[[Masterpiece Mystery!]]''
| 
| Episode: &quot;Breathless, Part 1&quot;
|-
| ''[[Downton Abbey]]''
| Mabel Lane Fox
| Recurring role; 5 episodes
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2016
| ''[[Tutankhamun (TV series)|Tutankhamun]]''
| Maggie Lewis
| Miniseries; 2 episodes
|-
| ''[[Midsomer Murders]]''
| Corina Craven
| Episode: &quot;The Village That Rose from the Dead&quot;
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2017
| ''[[Bucket (TV series)|Bucket]]''
| Gemma
| Miniseries; 2 episodes
|-
| ''[[Fearless (British TV series)|Fearless]]''
| Karen Buxton
| Miniseries; 4 episodes
|-
| ''[[Victoria (British TV series)|Victoria]]''
| Mrs. Forbes
| Episode: &quot;Comfort and Joy&quot;
|-
| 2019
| ''[[The Rook (miniseries)|The Rook]]''
| Eliza Gestalt
| Miniseries; 8 episodes
|-
| 2020
| ''On the Edge''
| Alex
| Episode: &quot;For You&quot;
|-
|}


[[Kategori:Lair 1983]]
[[Kategori:Wong urip]]</text>
      <sha1>oikwgubfrwmeehsucm2rw0ngce6r5hy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1746717</id>
      <parentid>1746716</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T08:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meursault2004</username>
        <id>3</id>
      </contributor>
      <comment>/* Filmografi */</comment>
      <origin>1746717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3387" sha1="p14d6awbkeuibkh7i7ecfwy5cpfzn34" xml:space="preserve">'''Catherine Steadman''' (lair 8 Fébruari 1983) iku aktris lan pangripta Britani. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Mabel Lane Fox ing sérial télévisi ''[[Downton Abbey]]''.

== Filmografi ==
===Film===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Year
! Title
! Role
! Notes
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2007
| ''[[Mansfield Park (2007 film)|Mansfield Park]]''
| Julia Bertram
| Television film
|-
| ''The Admirer''
| Anna
| Short film
|-
| 2008
| ''The Portrait''
| Mira
| Short film
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2009
| ''Dust''
| Elodie
|
|-
| ''[[Princess Kaiulani (film)|Princess Kaiulani]]''
| Miss Barnes
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2010
| ''The Story of F***''
| Thornton Quinn
|
|-
| ''An Old Fashioned Christmas''
| Tilly
| Television film
|-
| ''Dark Room''
| Keira Donaghy
| Short film
|-
| 2011
| ''[[Salmon Fishing in the Yemen]]''
| Ashley
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2012
| ''[[Outpost: Black Sun]]''
| Lena
|
|-
| ''Lost Buoys''
| Daughter
| Short film
|-
| ''Once and for All''
| Young Woman
| Short film
|-
| ''Plastic Gangsters''
| Miranda
| Television film
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2013
| ''[[About Time (2013 film)|About Time]]''
| Tina
|
|-
| ''The Pig Child''
| Rosa
| Short film
|-
| 2018
| ''[[Astral (film)|Astral]]''
| Claire Harmann
|
|-
| 2019
| ''The Appointment''
| Anne
| Short film
|-
|}

===Télévisi===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Year
! Title
! Role
! Notes
|-
| 2006
| ''[[The Bill]]''
| Jessica Bentham
| Episode: &quot;Hold Feet to the Fire&quot;
|-
| 2007
| ''[[Doctors (2000 TV series)|Doctors]]''
| Chloe Hobbs
| Episode: &quot;Off the Edge&quot;
|-
| 2008
| ''[[Holby City]]''
| Anna Richards 
| Recurring role; 3 episodes
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2009
| ''[[Doctors (2000 TV series)|Doctors]]''
| Laura McQuigan
| Recurring role; 3 episodes
|-
| ''[[The Inbetweeners]]''
| Daisy
| Episode: &quot;The Duke of Edinburgh Awards&quot;
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2010
| ''[[Missing (2009 TV series)|Missing]]''
| Helen Harper
| Episode: &quot;One for Sorrow&quot;
|-
| ''[[The Tudors]]''
| [[Joan Bulmer]]
| Recurring role; 5 episodes
|-
| ''[[Law &amp; Order: UK]]''
| Joanne Ellis
| Episode: &quot;Defence&quot;
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2013
| ''[[Lewis (TV series)|Lewis]]''
| Polly Beatty
| Episode: &quot;Down Among the Fearful&quot;
|-
| ''[[Breathless (British TV series)|Breathless]]''
| Angela Wilson
| Miniseries; 6 episodes
|-
| ''[[Fresh Meat (TV series)|Fresh Meat]]''
| Alison
| Recurring role; 3 episodes
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2014
| ''[[Quirke (TV series)|Quirke]]''
| Claire Stafford
| Episode: &quot;Christine Falls&quot;
|-
| ''[[Trying Again]]''
| Kate
| Recurring role; 5 episodes
|-
| ''[[Masterpiece Mystery!]]''
| 
| Episode: &quot;Breathless, Part 1&quot;
|-
| ''[[Downton Abbey]]''
| Mabel Lane Fox
| Recurring role; 5 episodes
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2016
| ''[[Tutankhamun (TV series)|Tutankhamun]]''
| Maggie Lewis
| Miniseries; 2 episodes
|-
| ''[[Midsomer Murders]]''
| Corina Craven
| Episode: &quot;The Village That Rose from the Dead&quot;
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2017
| ''[[Bucket (TV series)|Bucket]]''
| Gemma
| Miniseries; 2 episodes
|-
| ''[[Fearless (British TV series)|Fearless]]''
| Karen Buxton
| Miniseries; 4 episodes
|-
| ''[[Victoria (British TV series)|Victoria]]''
| Mrs. Forbes
| Episode: &quot;Comfort and Joy&quot;
|-
| 2019
| ''[[The Rook (miniseries)|The Rook]]''
| Eliza Gestalt
| Miniseries; 8 episodes
|-
| 2020
| ''On the Edge''
| Alex
| Episode: &quot;For You&quot;
|-
|}

{{DEFAULTSORT:Steadman, Catherine}}

[[Kategori:Lair 1983]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Downton Abbey]]</text>
      <sha1>p14d6awbkeuibkh7i7ecfwy5cpfzn34</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>