Wikipédia jvwiki https://jv.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Pendhapa MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Médhia Mirunggan Parembugan Naraguna Parembugan Naraguna Wikipédia Parembugan Wikipédia Barkas Parembugan Barkas MédhiaWiki Parembugan MédhiaWiki Cithakan Parembugan Cithakan Pitulung Parembugan Pitulung Kategori Parembugan Kategori Gapura Parembugan Gapura TimedText TimedText talk Modhul Parembugan Modhul Acara Pembicaraan Acara Lèmpèng tèktonik 0 4779 1752812 1688895 2026-08-19T11:29:04Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752812 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Lempeng Tektonik Donya.jpg|right|thumb|300px|Lèmpèng tektonik lan arah obahé]] [[Gambar:Tectonicplates Serret.png|thumb|300px|Tectonics plates (preserved surfaces)]] '''Lèmpèng tèktonik''' iku pérangan-pérangan [[kerak bumi]] kang ngambang ing dhuwur lapisan lembèk (kaya ès krim) kang umum diarani [[astenosfer]]. Pérangan-pérangan lèmpèng iku obah kanthi bébas, bisa silih gèsèk utawa silih dhesek. Gèsèkan utawa surung-surungan antarané lèmpèng iku kang umum gawé [[lindhu]] tektonik. Téyori lèmpèng tektonik iki dimunculaké Alfred Wegener ing bukuné '''''The Origin of Continents and Oceans''''' (1915) kang nyebut yèn lèmpèng-lèmpèng kang gawé kerak bumi iku sajatiné ngambang ing dhuwur lapisan lembèk tur obah terus-terusan (''[[Téyori continental drift]]''), wates saben lèmpèng iku tandané yaiku ing [[jalur gunung geni donya]]. Lèmpèng tektonik iku wujudé ana 2 yaiku [[kerak samodra]] lan [[kerak bawana]] kang loro-loroné minangka kerak bumi. == Lèmpèng-lèmpèng tektonik == Ana 7 lèmpèng tektonik utama kang kerak bumi yaiku: # [[lèmpèng tektonik Afrika|lèmpèng Afrika]] # [[lèmpèng tektonik Antartika|Antartika]] # [[lèmpèng tektonik Australia|Australia]] # [[lèmpèng tektonik Eurasia|Eurasia]] # [[lèmpèng tektonik Amérika lor|Amérika lor]] # [[lèmpèng tektonik Amérika kidul|Amérika kidul]] lan # [[lèmpèng tektonik Pasifik|Pasifik]] Saliyané iku isih ana lèmpèng-lèmpèng liya kang luwih cilik antarané: * [[lémpèng tektonik Cocos|Cocos]] * [[lèmpèng tektonik Nazca|Nazca]] * [[lèmpèng tektonik India|India]] * [[lèmpèng tektonik Bismarck|Bismarck]] * [[lèmpèng tektonik Carolina|Carolina]] * [[lèmpèng tektonik Filipina|Filipina]] * [[lèmpèng tektonik Juan de Fuca|Juan de Fuca]] * [[lèmpèng tektonik Karibia|Karibia]] * [[lèmpèng tektonik Arab|Arab]] * [[lèmpèng tektonik Skotia|Skotia]] * lan liya-liyané == Patemon antar lèmpèng tektonik == Ana telu wujud patemon utawa interaksi antar lèmpèng-lèmpèng tektonik yaiku: * [[interaksi antar lèmpèng divergen|Divergen]] * [[interaksi antar lèmpèng konvergen|Konvergen]] lan * [[interaksi antar lèmpèng transform|Transform]] Sing ndrawasi iku kang konvergen. == Pranala njaba == {{Wikibooks |Historical Geology|Plate tectonics: overview}} {{Commons category|Plate tectonics}} * [http://pubs.usgs.gov/gip/dynamic/dynamic.html This Dynamic Earth: The Story of Plate Tectonics]. [[USGS]]. * [http://pubs.usgs.gov/publications/text/understanding.html Understanding Plate Tectonics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060207093949/http://pubs.usgs.gov/publications/text/understanding.html |date=2006-02-07 }}. [[USGS]]. * [http://www.ig.utexas.edu/research/projects/plates/ The PLATES Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100308133347/http://www.ig.utexas.edu/research/projects/plates/ |date=2010-03-08 }}. [[Jackson School of Geosciences]]. * [http://www.tectonic-forces.org An explanation of tectonic forces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170912092633/http://www.tectonic-forces.org/ |date=2017-09-12 }}. Example of calculations to show that Earth Rotation could be a driving force. * [http://peterbird.name/publications/2003_PB2002/2003_PB2002.htm Bird, P. (2003); An updated digital model of plate boundaries]. * [http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week3.html Map of tectonic plates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170112143308/http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week3.html |date=2017-01-12 }}. * [http://www.geology.wisc.edu/~chuck/MORVEL/ MORVEL plate velocity estimates and information]{{Pranala mati|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. C. DeMets, D. Argus, & R. Gordon. * [http://cpgeosystems.com/mollglobe.html Mollewide Plate Tectonic Maps] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151124175456/http://cpgeosystems.com/mollglobe.html |date=2015-11-24 }}-continental maps at various points in the past ===Video=== * [[Khan Academy]] [http://www.youtube.com/watch?v=6EdsBabSZ4g Explanation of evidence] * [http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tectonics.html 750 million years of global tectonic activity]. Movie. * [http://qz.com/577842/scientists-have-used-groundbreaking-technology-to-figure-out-how-the-earth-looked-a-billion-years-ago/ Multiple videos of plate tectonic movements] [[Quartz (publication)|Quartz]] December 31, 2015 {{Alam}} {{Authority control}} [[Kategori:Lèmpèng tèktonik]] [[Kategori:Géologi]] 526krqkv6p12jusflom67qjqda3zkn7 Santa Lucia 0 19738 1752786 1630945 2026-08-18T15:34:40Z Martin Macha 2111 44992 /* */ 1752786 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Country |native_name = Saint Lucia |common_name = Saint Lucia |image_flag = Flag of Saint Lucia.svg |image_coat = |image_map = LocationSaintLucia.png |national_motto = The Land, The People, The Light<br>([[Bahasa Inggris|Inggris]]: "Nagara, Rakyat, Cahaya") |national_anthem = [[Sons and Daughters of Saint Lucia]] |official_languages = [[Bahasa Inggris|Inggris]] |capital = [[Castries]] |capitals_coordinates = [http://kvaleberg.com/extensions/mapsources/index.php?params=14_1_N_60_59_W_ 14°1' LU 60°59' BB] |largest_city = [[Castries]] |government_type = [[Sistem parlementer]] | leader_title1 = [[Monarki Karajan Manunggal|Ratu]] | leader_name1 = [[Charles III]] | leader_title2 = [[Gubernur-Jenderal Saint Lucia|Gubernur-Jenderal]] | leader_name2 = [[Felix Finisterre]] | leader_title3 = [[Perdana Menteri Saint Lucia|Perdana Menteri]] | leader_name3 = [[Philip J. Pierre]] |leader_titles = [[Kepala Nagara]]<br>[[Gubernur-Jenderal Saint Lucia|Gubernur-Jenderal]]<br>[[Perdana Menteri Saint Lucia|Perdana Menteri]] |area_rank = 177 |area_magnitude = |area = 616 |percent_water = 1,6% |population_estimate = 165.169 |population_estimate_year = 2006 |population_estimate_rank = 176 |population_census =- |population_census_year =- |population_density = 269 |population_density_rank = 29 |GDP_PPP_year = 2005 |GDP_PPP = US$0,94 miliar |GDP_PPP_rank = 173 |GDP_PPP_per_capita = US$5.350 |GDP_PPP_per_capita_rank = 102 |sovereignty_type = [[Kemerdekaan]] |established_events = &nbsp;- Dari [[Karajan Manunggal]] |established_dates = <br>[[22 Fèbruari]] [[1979]] |currency = [[Dolar Karibia Timur]] |currency_code = XCD |time_zone = |utc_offset = -4 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = -4 |cctld =.lc |calling_code = 758 |footnotes= }} '''Saint Lucia''' iku [[nagara]] [[kapuloan]] ing [[Sagara Karibia]] pérangan wétan kang wewatesan karo [[Samodra Atlantik]]. Minangka péranganing [[Antilles Cilik]], Saint Lucia dumunung ana ing loré [[Saint Vincent lan Grenadines]] lan kidulé [[Martinique]]. Kasil utama kang naté dadi siji-sijiné kasil pangan yaiku [[gedhang]]. Nanging saiki warna-warna woh-wohan liyané uga ditandur ing kana. == Sajarah == Saint Lucia mardika saka [[Britania Raya]] ing taun [[1979]]. Nagara cilik iki pisanan tinemu déning bangsa [[Spanyol]] ing taun [[1503]], nuli dipasrahké marang [[Perancis]] kanggo sawatara suwéné lan wiwit taun [[1803]] dikuwasani Britania. == Pamérangan administratif == Saint Lucia dipérang dadi 11 ''quarter'': <table border="0"><tr><td> * [[Quarter Anse-la-Raye|Anse-la-Raye]] * [[Quarter Castries|Castries]] * [[Quarter Choiseul|Choiseul]] * [[Quarter Dauphin|Dauphin]] * [[Quarter Dennery|Dennery]] * [[Quarter Gros Islet|Gros Islet]] </td><td valign="top"> * [[Quarter Laborie|Laborie]] * [[Quarter Micoud|Micoud]] * [[Quarter Praslin|Praslin]] * [[Quarter Soufrière|Soufrière]] * [[Quarter Vieux Fort|Vieux Fort]] </td></tr></table> == Géografi == Dumunung ana ing kidulé [[Martinique]] utawa saloré lepas pasisir [[Venezuela]], [[Amérika Latin]]. Ing saubengé ana uga nagara kapuloan liya. Jembaré isih luwih cilik tinimbang tlatah [[Jakarta|DKI Jakarta]] lan minangka salah sijiné nagara paling cilik ing donya. == Deleng uga == * [[Pratélan nagara]] * [[Pratélan nagara miturut bawana]] == Pranala njaba == {{commons|Category:Saint Lucia}} {{wikivoyage|Saint Lucia}} * [http://www.stlucia.gov.lc/ Situs resmi] * [http://www.stlucia.org/ Situs resmi pariwisata] * [http://www.turq.com/stlucia.html Info di Turq.com] {{Amérika Lèr}} [[Kategori:Santa Lucia| ]] {{geo-stub}} [[an:Santa Luzía]] lpwj9e1aep2f7pfwrvnzmxhxy806eg1 1752787 1752786 2026-08-18T15:36:36Z Martin Macha 2111 44992 /* */ 1752787 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Country |native_name = Saint Lucia |common_name = Saint Lucia |image_flag = Flag of Saint Lucia.svg |image_coat = |image_map = LocationSaintLucia.png |national_motto = The Land, The People, The Light<br>([[Bahasa Inggris|Inggris]]: "Nagara, Rakyat, Cahaya") |national_anthem = [[Sons and Daughters of Saint Lucia]] |official_languages = [[Bahasa Inggris|Inggris]] |capital = [[Castries]] |capitals_coordinates = [http://kvaleberg.com/extensions/mapsources/index.php?params=14_1_N_60_59_W_ 14°1' LU 60°59' BB] |largest_city = [[Castries]] |government_type = [[Sistem parlementer]] | leader_title1 = [[Monarki Karajan Manunggal|Ratu]] | leader_name1 = [[Charles III]] | leader_title2 = [[Gubernur-Jenderal Saint Lucia|Gubernur-Jenderal]] | leader_name2 = [[Felix Finisterre]] | leader_title3 = [[Perdana Menteri Saint Lucia|Perdana Menteri]] | leader_name3 = [[Philip J. Pierre]] |leader_titles = [[Kepala Nagara]]<br>[[Gubernur-Jenderal Saint Lucia|Gubernur-Jenderal]]<br>[[Perdana Menteri Saint Lucia|Perdana Menteri]] |area_rank = 177 |area_magnitude = |area = 617 |percent_water = 1,6% |population_estimate = 184.100 |population_estimate_year = 2023 |population_estimate_rank = 178 |population_census =- |population_census_year =- |population_density = 298 |population_density_rank = |GDP_PPP_year = 2025 |GDP_PPP = US$3,769 miliar |GDP_PPP_rank = 177 |GDP_PPP_per_capita = US$29.258 |GDP_PPP_per_capita_rank = 73 |sovereignty_type = [[Kemerdekaan]] |established_events = &nbsp;- Dari [[Karajan Manunggal]] |established_dates = <br>[[22 Fèbruari]] [[1979]] |currency = [[Dolar Karibia Timur]] |currency_code = XCD |time_zone = |utc_offset = -4 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = -4 |cctld =.lc |calling_code = 758 |footnotes= }} '''Saint Lucia''' iku [[nagara]] [[kapuloan]] ing [[Sagara Karibia]] pérangan wétan kang wewatesan karo [[Samodra Atlantik]]. Minangka péranganing [[Antilles Cilik]], Saint Lucia dumunung ana ing loré [[Saint Vincent lan Grenadines]] lan kidulé [[Martinique]]. Kasil utama kang naté dadi siji-sijiné kasil pangan yaiku [[gedhang]]. Nanging saiki warna-warna woh-wohan liyané uga ditandur ing kana. == Sajarah == Saint Lucia mardika saka [[Britania Raya]] ing taun [[1979]]. Nagara cilik iki pisanan tinemu déning bangsa [[Spanyol]] ing taun [[1503]], nuli dipasrahké marang [[Perancis]] kanggo sawatara suwéné lan wiwit taun [[1803]] dikuwasani Britania. == Pamérangan administratif == Saint Lucia dipérang dadi 11 ''quarter'': <table border="0"><tr><td> * [[Quarter Anse-la-Raye|Anse-la-Raye]] * [[Quarter Castries|Castries]] * [[Quarter Choiseul|Choiseul]] * [[Quarter Dauphin|Dauphin]] * [[Quarter Dennery|Dennery]] * [[Quarter Gros Islet|Gros Islet]] </td><td valign="top"> * [[Quarter Laborie|Laborie]] * [[Quarter Micoud|Micoud]] * [[Quarter Praslin|Praslin]] * [[Quarter Soufrière|Soufrière]] * [[Quarter Vieux Fort|Vieux Fort]] </td></tr></table> == Géografi == Dumunung ana ing kidulé [[Martinique]] utawa saloré lepas pasisir [[Venezuela]], [[Amérika Latin]]. Ing saubengé ana uga nagara kapuloan liya. Jembaré isih luwih cilik tinimbang tlatah [[Jakarta|DKI Jakarta]] lan minangka salah sijiné nagara paling cilik ing donya. == Deleng uga == * [[Pratélan nagara]] * [[Pratélan nagara miturut bawana]] == Pranala njaba == {{commons|Category:Saint Lucia}} {{wikivoyage|Saint Lucia}} * [http://www.stlucia.gov.lc/ Situs resmi] * [http://www.stlucia.org/ Situs resmi pariwisata] * [http://www.turq.com/stlucia.html Info di Turq.com] {{Amérika Lèr}} [[Kategori:Santa Lucia| ]] {{geo-stub}} [[an:Santa Luzía]] jpeelfktjzsi34gzf2jhn3n4h2mer4g Jepang 0 24403 1752802 1736910 2026-08-19T04:35:12Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752802 wikitext text/x-wiki {{Jepang infobox}} '''Jepang''' ([[basa Jepang]]: 日本 ''Nippon/Nihon''{{Audio|ja-nippon_nihonkoku.ogg|rungokna}}, teges kang barès: "asal-usuling [[srengéngé]]") yaiku [[Nagara]] ing [[Asia Wétan]] sing papané ing siji ranté kapuloan bawana [[Asia]] ing pojok kulon [[Samodra Pasifik]]. Ing sisih wetan Sagara Jepang, lan tetanggan karo [[Républik Rakyat Cina]], [[Korea]], lan [[Ruslan]]. Pulo sisih paling lor ana ing Sagara Okhotsk, lan wilayah paling kidul minangka klompok pulo cilik ana ing Sagara China Wétan, ing sisih kidul [[Préfèktur Okinawa|Okinawa]], sing cedhak karo [[Républik Cina|Taiwan]]. Jepang kapérang saka 6.852 pulo<ref>{{cite web | title = ''Facts and Figures of Japan 2007 01: Land'' | url = http://fpcj.jp/old/e/mres/publication/ff/pdf_07/01_land.pdf | publisher = Foreign Press Center Japan | accessdate = 2009-07-04 | archive-date = 2009-07-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090731072744/http://fpcj.jp/old/e/mres/publication/ff/pdf_07/01_land.pdf | url-status = dead }}</ref> kang ndadekaken Jepang kalebu nagara [[kapuloan]]. Pulo-pulo utama saka lor menyang kidul yaiku [[Hokkaido]], [[Honshu]] (pulo gedhé dhéwé), [[Shikoku]], lan [[Kyushu]]. Gunggung 97 % wewengkon dharatan Jepang ana ing patang pulo gedhé iki. Sapérangan gedhé pulo ing Jepang wujud pagunungan, lan sapérangan liyané wujud gunung kang ngandhut geni. Gunung paling dhuwur ing Jepang yaiku [[Gunung Fuji]]. Jepang duwe 128 yuta wong, lan dadi [[Pratélaning nagara lan jajahan miturut cacah jiwa|negara paling katah pedununge nomer 10 ing saindenging jagad]]. [[Tokyo]] minangka kutha krajan de facto Jepang, lan uga dadi prefektur piyambak. Tokyo Raya minangka jeneng wilayah kutha Tokyo lan sawetara kutha ing prefektur sekitarnya. Minangka wilayah metropolitan paling gedhe ing donya, Wilayah Tokyo Raya duwe pedunung luwih saka 30 yuta wong. Miturut [[Mitologi Jepang|mitologi tradisional]], Jepang didegake dening [[Jimmu Tenno|Kaisar Jimmu]] ing [[abad kaping-7 SM]]. Kaisar Jimmu miwiti rantai monarki Jepang sing nganti saiki durung rusak. Nanging, sajrone sejarah, kekuwatan paprentahan ana ing tangan para anggota kraton, [[shogun]], militer, lan saiki ing tangan [[Nayakotama]]. Miturut Konstitusi Jepang taun 1947, Jepang minangka negara monarki konstitusional kapimpin dening Kaisar Jepang lan Parlemen Jepang. Minangka negara maju ing perekonomian,<ref name="ciawfbjapan">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html |title=World Factbook; Japan |publisher=[[CIA]] |date=2007-03-15 |accessdate=2007-03-27 |archive-date=2010-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101228224107/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html |url-status=dead }}</ref> Jepang duwe produk domestik bruto paling gedhé nomer loro sawisé [[Amérikah Sarékat|Amerika Serikat]]. Jepang uga anggota saka [[Pasarékatan Bangsa-Bangsa|PBB]], G8, [[OECD]], lan APEC. Jepang uga duwe kekuwatan militer sing cukup lengkap karo sistem pertahanan modern kaya ta sistem kombat AEGIS lan armada perusak. Ing perdagangan luar negeri, Jepang dadi negara eksporter nomer 4 lan negara importer nomer 6 paling gedhe ing saindenging jagad. Minangka negara maju, masarakat Jepang duwe standar urip sing dhuwur (rangking nomer 8 ing [[Pratélaning nagara miturut Indhèks Pangembanging Manungsa|Indeks Pembangunan Manungsa]]) lan harapan urip paling dhuwur ing donya miturut prakiraan PBB.<ref>[http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/WPP2006_Highlights_rev.pdf United Nations World Population Propsects: 2006 revision] – Table A.17 for 2005-2010</ref> Ing bidang teknologi, Jepang uga maju ing bidang telekomunikasi, mesin lan robot. == Etimologi == Jepang diarani ''Nippon'' utawa ''Nihon'' ing [[basa Jepang]]. Kaloro tembung mau ditulis nganggo kanji sing padha, yaiku {{lang|ja|日本}} (teges kang barès: asal-usuling [[srengéngé]]).<ref name="schreiber">{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2019/11/26/language/nihon-nippon-japan/|title=You say 'Nihon,' I say 'Nippon,' or let's call the whole thing 'Japan'?|last1=Schreiber|first1=Mark|date=26 Novèmber 2019|website=[[The Japan Times]]|access-date=20 Mèi 2020}}</ref> Sebutan Nippon asring digunakake ing urusan ingkang resmi, kalebu jeneng negara kasebut ing [[Yen|dhuwit Jepang]], [[prangko]], lan acara [[Ulah raga|olahraga]] internasional. Istilah ''Nihon'' digunakake kanggo perkara sing ora resmi kaya ta pacelathon saben dinane. Tembung ''Nippon'' lan ''Nihon'' ateges "negara/tanah srengéngé mletek." Jeneng iki disebutake ing korespondensi keakaisaran Jepang lan Dinasti Sui ing Cina, lan ngrujuk lokasi Jepang sing ana ing sisih wetan China daratan. Sadurunge Jepang duweni hubungan karo Cina, negara kasebut dikenal kanthi jeneng ''Yamato'' ({{lang|ja|大和}}).<ref>{{Cite web|url=http://www.sf.airnet.ne.jp/~ts/japanese/message/jpnEVwSABIuEVrrH_51.html|title=Re: にほん or にっぽん|website=www.sf.airnet.ne.jp|access-date=2020-09-12|archive-date=2013-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116032709/http://www.sf.airnet.ne.jp/~ts/japanese/message/jpnEVwSABIuEVrrH_51.html|url-status=dead}}</ref> Ing Cina sajrone jaman Tiga Bangsa, istilah kanggo Jepang yaiku negara Wa ({{lang|ja|倭}}). Ing [[basa Cina]] dialek Shanghai sing minangka salah sawijining dialek Wu, aksara Tionghoa {{lang|zh|日本}} diwaca dadi ''Zeppen'' ([{{IPA|zəʔpən}}]). Ing dialek Wu, karakter {{lang|zh|日}} secara ora resmi diwaca dadi [{{IPA|niʔ}}] lan kanthi resmi diwaca dadi [{{IPA|zəʔ}}]. Ing dialek Wu Kidul, {{lang|ja|日本}} diwaca [niʔpən] ingkang padha karo jeneng ing [[basa Jepang]]. Tembung ''Jepang'' ing [[basa Indonesia]] bisa uga asale saka basa Cina, luwih tepat dialek Cina Wu. Basa Melayu kuno uga nyebut negara iki yaiku ''Jepang'' (nanging ejaan basa Malaysia saiki: ''Jepun'').<ref name="ahd">{{cite book|url={{Google books|cZ88p_bSt1EC|page=PA146|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=Word Histories and Mysteries: From Abracadabra to Zeus|date=October 13, 2004|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-0-547-35027-1}}</ref> Tembung Jepang ing basa Melayu banjur digawa menyang Kulon dening pedagang [[Portugis]], sing ngenal sebutan iki nalika ing Malaka ing abad kaping 16. Dhèwèké minangka sing pertama ngenalake jeneng ing basa Melayu iki menyang Eropa. Dokumen paling tuwa ing basa Inggris sing nyebutake Jepang yaiku surat ing taun 1565, ingkang wonten tembung ''Giapan'' katulis.<ref>Luīs Fróis, "Of the Ilande of Giapan" (February 19, 1565), published in Richard Willes, "The History of Travayle in the West and East Indies" (London 1577), cited in "Travel Narratives from the Age of Discovery", by Peter C. Mancall, pp. 156–57.</ref><ref>{{cite book|url={{Google books|giZnAgAAQBAJ|page=PA79|keywords=|text=|plainurl=yes}}|title=London: The Selden Map and the Making of a Global City, 1549–1689|last=Batchelor|first=Robert K.|date=January 6, 2014|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-08079-6|pages=76, 79}} In Richard Wille's 1577 book "The History of Travalye in the West and East Indies"</ref> == Sajarah == === Prasajarah === Miturut penilitian [[arkéologi]] nuduhake manawa Jepang didunungi manungsa wiwitan paling ora 600.000 taun kepungkur, sajrone jaman [[Palaeolitikum]] andhap. Sawise pirang-pirang [[jaman ès]] sing kedadeyan pirang-pirang yuto taun kepungkur, Jepang gegandhengan karo daratan asia kaping pirang-pirang nganggo jembatan dharatan (karo Sakhalin ing sisih lor, lan bisa uga Kyushu ing sisih kidul), saéngga bisa gawe pindhah manungsa, kewan lan tanduran menyang [[kapuloan]] Jepang saka wilayah sing saiki dadi [[Républik Rakyat Cina]] lan [[Koréa]]. Ing sajrone jaman Paleolitik Jepang ngasilake alat watu sing wus dipoles pisanan ing jagad, udakara 30.000 SM. Kanthi pungkasane jaman es lan tekane periode sing luwih anget, budaya [[Jaman Jomon|Jomon]] muncul udakara 11.000 SM, sing ditondoi kanthi gaya urip [[Juru bedhag-kayal|pamburu lan pangumpul]] semi-sedhenter [[Mesolitikum|Mesolitik]] tekan [[Neolitikum|Neolitik]] lan nggawe krajinan tembikar paling awal ing donya. Diperkirake wong Jomon yaiku leluhur saka wong Proto-Jepang lan [[wong Ainu]] saiki. Wiwitane [[jaman Yayoi]] udakara taun 300 SM lan menehi tandha teknologi-teknologi anyar kaya ta budidaya pari ing [[sawah]] lan teknik nggawe alat saka [[wesi]] lan [[prunggu]] sing digawa para migran saka tanah Cina utawa Korea. Ing sejarah cina, wong Jepang pisanan disebutake ing naskah sejarah klasik, ''Buku Han'', ingkang ditulis ing taun 111.<ref>{{cite book|url=https://www.google.com/books/edition/_/A3_6lp8IOK8C|title=The Cambridge History of Japan: Volume 1|last1=Brown|first1=Delmer M.|last2=Hall|first2=John Whitney|last3=Jansen|first3=Marius B.|last4=Shively|first4=Donald H.|last5=Twitchett|first5=Denis|date=1988|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-22352-2|page=275|language=en}}</ref> Sawise jaman Yayoi diarani periode Kofun sekitar taun 250, sing ditandhani karo ngadheke negara-negara militer sing kuwat. Miturut ''Cathetan Sejarah Telung Negara'', negara sing paling sukses ing kepuloan Jepang nalika semana yaiku Yamataikoku. === Jaman klasik === Babagan Sejarah Jepang ninggali dokumen tertulis wiwit abad kaping 5 lan 6 Masehi, nalika sistem nulis Cina, agama [[Buda]], lan budaya Tiongkok liyane digawa menyang Jepang saka Kerajaan Baekje ing [[Ujung Koréa]]. Perkembangan Sabanjure babagan agama Buda ing Jepang lan seni patung akeh dipengaruhi dening agama [[Buda]] Tionghoa.<ref>{{cite book|editor=Delmer M. Brown|year=1993|title=The Cambridge History of Japan|publisher=Cambridge University Press|pages=140–149}}</ref> Sanajan wiwitane tekane agama Buda ditentang dening para panguwasa sing nganut agama [[Shinto]], kalangan pamarentah pungkasane mbantu promosi agama Buda ing Jepang, lan saiki wus dadi agama ingkang populer ing Jepang wiwit jaman Asuka.<ref>{{cite book|title=The Japanese Experience: A Short History of Japan|author=William Gerald Beasley|publisher=University of California Press|year=1999|url=http://books.google.com/books?visbn=0520225600&id=9AivK7yMICgC&pg=PA42&lpg=PA42&dq=Soga+Buddhism+intitle:History+intitle:of+intitle:Japan&sig=V65JQ4OzTFCopEoFVb8DWh5BD4Q#PPA42,M1|pages=42|isbn=0520225600|accessdate=2007-03-27}}</ref> Miturut perintah Reformasi Taika ing taun 645, Jepang nyusun sistem papréntahan kanthi nuladha Cina. Hal iki mbukak dalan kanggo filsafat [[Konfusianisme]] Cina kangge dadi dominan ing Jepang nganti abad kaping 19. [[Periodhe Nara]] ing abad kaping 8 ditandhani negara Jepang kanthi kekuwatan terpusat. Kutha krajan lan istana kekaisaran ana ing Heijo-kyo (saiki Nara). Ing sajrone jaman Nara, Jepang terus nggunakake praktik administrasi pamrentah saka China. Salah sawijining prestasi sastra Jepang sing paling gedhe sajrone periode Nara yaiku ngrampungake buku sejarah Jepang sing diarani ''Kojiki'' (712) lan ''[[Nihon Shoki]]'' (720).<ref>{{cite book|author=Conrad Totman|year=2002|title=A History of Japan|publisher=Blackwell|pages=64–79|isbn=978-1405123594}}</ref> Ing taun 784, Kaisar Kammu mindhah kutha krajan menyang Nagaoka-kyō, lan tetep ana ing kana mung 10 taun. Sawise iku, kutha krajan dipindhah maneh menyang Heian-kyō (saiki [[Kyoto]]). Relokasi kutha krajan menyang Heian-kyō diwiwiti saka jaman Heian, yaiku jaman keemasan budaya klasik pribumi Jepang, utamane ing bidang seni, puisi lan sastra Jepang. ''Hikayat Genji'' gaweane [[Murasaki Shikibu]] lan lirik lagu kebangsaan Jepang ''[[Kimigayo]]'' diwiwiti saka jaman Heian iki.<ref>{{cite book|author=Conrad Totman|year=2002|title=A History of Japan|publisher=Blackwell|pages=122–123|isbn=978-1405123594}}</ref> === Jaman pertengahan === Jaman abad pertengahan ing Jepang yaiku jaman [[feodalisme]] sing ditandhani karo parebutan kakuasaan antar klompok panguwasa sing kalebu saka [[ksatriya]] sing diarani [[samurai]]. Ing taun 1185, sawise ngancurake [[klan Taira]] sing dadi klan saingane klan Minamoto, Minamoto no Yoritomo diangkat dadi [[shogun]], lan nggawe dhèwèké dadi pamimpin militer sing mbagi kakuasaan karo Kaisar. Papréntahan militer sing digawe dening Minamoto no Yoritomo diarani Kashogunan Kamakura amarga pusat papréntahan ana ing Kamakura (sisih kidul [[Yokohama]] saiki). Sawise sedane Yoritomo, klan Hōjō nulungi kashogunan dadi ''shikken'', yaiku sajinis [[patih]] kanggo para shogun. Kashogunan Kamakura bisa nahan serangan Mongol saka wilayah Cina sing dikuasai Mongol ing taun 1274 lan 1281. Sanajan stabil ing politik, kashogunan Kamakura akhire [[Restorasi Kemmu|digulingake]] dening [[Kaisar Go-Daigo]], sing mulihake kakuasaan ing tangan kaisar. Kaisar Go-Daigo akhire digulingke dening Ashikaga Takauji ing taun 1336.<ref>{{cite book|author=[[George Sansom]]|year=1961|title=A History of Japan: 1334–1615|publisher=Stanford|pages=42|isbn=0-8047-0525-9}}</ref> Kashogunan Ashikaga gagal nyegah kekuwatan para panguwasa militer lan tuan tanah feodal (''[[daimyo]]'') lan perang sipil pecah ing taun 1467 (Perang Ōnin) sing miwiti abad sing ditandhani karo perang-perang faksi sing diarani negara-negara saling perang utawa jaman Sengoku.<ref>{{cite book|author=[[George Sansom]]|year=1961|title=A History of Japan: 1334–1615|publisher=Stanford|pages=217|isbn=0-8047-0525-9}}</ref> Ing abad kaping 16, pedagang lan misionaris [[Yésuit|Sarekat Yesuit]] saka Portugal teka kaping pisanan ing Jepang, lan miwiti pertukaran perdagangan lan budaya ingkang aktif antarane Jepang lan Donya Kulon (Dagang karo Nanban). Wong Jepang ngarani wong asing saka Kulon minangka ''namban'' sing tegese barbar saka sisih kidul. Oda Nobunaga ngalahake daimyo-daimyo saingane kanthi nggunakake teknologi lan sanjata api Eropa. Nobunaga meh sukses nyawijikake Jepang sadurunge tiwas ing Kejadian Honnōji 1582. Toyotomi Hideyoshi nggenteni Nobunaga, lan ndhaptarke dèwèké minangka penyawiji Jepang ing taun 1590. Toyotomi Hidesyoshi nyoba nguwasani wliayah Korea, lan kaping pindho nginvasi menyang [[Koréa]], nanging kabeh gagal sawise kalah ing partempuran ngelawan tentara Korea sing dibantu karo kekuwatan [[Wangsa Ming]]. Sawise Hideyoshi sedha, pasukan Hideyoshi ditarik mundur saka Semenanjung Korea ing taun 1598.<ref>{{cite book|author=[[Stephen Turnbull (historian)|Stephen Turnbull]]|year=2002|title=Samurai Invasion: Japan's Korean War|publisher=Cassel|pages=227|isbn=978-0304359486}}</ref> Sawise sedane Hideyoshi, putrane Hideyoshi, Toyotomi Hideyori, entuk kekuwasaane bapake. [[Tokugawa Ieyasu]] njupuk kauntungan saka jabatane minangka adipati kanggo Hideyori kanggo golek dhukungan politik lan militer saka daimyo liyane. Sawise ngalahake klan-klan pandukung Hideyori ing [[Peperangan Sekigahara]] ing taun 1600, Ieyasu diangkat dadi shogun ing taun 1603. Papréntahan militer Ieyasu sing didegake ing Edo (saiki [[Tokyo]]) diarani Kashogunan Tokugawa. [[Keshogunan Tokugawa]] curiga karo kegiatan misionaris Katulik, lan nglarang kabeh kontak karo wong Eropa. Hubungan perdagangan diwatesi mung karo pedagang [[Walanda]] ing Pulo Dejima, [[Nagasaki]]. Pamrentah Tokugawa uga ngetrapake macem-macem kabijakan kaya ta undang-undang ''buke shohatto'' kanggo ngontrol daimyo ing wilayah kasebut. Ing taun 1639, Kashogunan Tokugawa miwiti kabijakan ''sakoku'' ("negara tertutup") ingkang lumaku rong setengah abad sing diarani [[jaman Édo]]. Sanajan ngalami periode isolasi, wong Jepang tetep sinau ilmu-ilmu saka Donya Kulon. Ing Jepang, ilmu saka buku-buku Kulon diarani ''rangaku'' (ilmu Walanda) amarga saka kontak Jepang karo enklave Walanda ing Dejima, Nagasaki. Sajrone periode Edo, masarakat Jepang uga miwiti pasinaon bab Jepang, lan diarani "studi nasional" bab Jepang minangka ''kokugaku''.<ref>{{cite web |last=Hooker |first=Richard |url=http://www.wsu.edu/~dee/GLOSSARY/KOKUGAKU.HTM |title=Japan Glossary; Kokugaku |publisher=Washington State University |date=1999-07-14 |accessdate=2006-12-28 |archive-date=2006-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060828004748/http://www.wsu.edu/~dee/GLOSSARY/KOKUGAKU.HTM |url-status=dead }}</ref> === Jaman Modern === Ing tanggal 31 Maret 1854, tekane Komodor Matthew Perry lan "Kapal Ireng" Angkatan Laut Amerika Serikat meksa Jepang supaya mbukak diri marang donya Kulon liwat Perjanjian Kanagawa. Kesepakatan sabanjure karo negara-negara Kulon sajrone jaman Bakumatsu nggawe Jepang dadi krisis ekonomi lan politik. Samurai nganggep Keshogunan Tokugawa ringkih, lan nindakake pambrontakan nganti Perang Boshin pecah ing taun 1867-1868. Sawise Keshogunan Tokugawa digulingake, kekuasaan banjur dibalekakke menyang tangan kaisar ([[Restorasi Meiji]]) lan sistem domain dihapus. Sajrone Restorasi Meiji, Jepang nggunakake sistem politik, hukum, lan militer saka Donya Kulon. Kabinet Jepang ngatur Dewan Penasihat Kekaisaran, nyusun [[Konstitusi Meiji]], lan nggawe Parlemen Kekaisaran. Restorasi Meiji ndadekake Kekaisaran Jepang dadi negara industri modern lan sekaligus dadi kekuwatan militer dunia sing nyebabake konflik militer nalika nyoba ngembangake pengaruh wilayah ing Asia. Sawise ngalahake [[Républik Rakyat Cina|Cina]] ing Perang Cina-Jepang lan [[Ruslan]] ing [[Perang Ruslan-Jepang]], Jepang nguwasani Taiwan, setengah saka Sakhalin, lan [[Koréa]].<ref>{{cite web |url= http://filebox.vt.edu/users/jearnol2/MeijiRestoration/imperial_japan.htm |title=Japan: The Making of a World Superpower (Imperial Japan) |author=Jesse Arnold | publisher = vt.edu/users/jearnol2 | accessdate=2007-03-27}}</ref> Ing wiwitan abad kaping 20, Jepang ngalami "demokrasi Taisho" sing dibayang-bayangi karo tuwuhing ekspansionisme lan militerisme Jepang. Sajrone [[Perang Donya I]], Jepang ana ing pihak Sekutu sing menang, saengga Jepang isa nggedhekake pengaruh lan wilayah kekuasaan. Jepang nglajengake politik ekspansionis kanthi ngrebut Manchuria ing taun 1931. Rong taun sabanjure, Jepang ninggalake Liga Bangsa-Bangsa sawise dikutuk internasional amarga penjajahan Manchuria. Ing taun 1936, Jepang lumebu Pakta Anti-Komintern karo [[Jerman Nazi]], lan gabung karo Jerman lan Italia kanggo mbentuk [[Poros (Perang Donya II)|Blok Poros]] ing taun 1941.<ref>{{cite web |url= http://www.friesian.com/pearl.htm |title= The Pearl Harbor Strike Force |author= Kelley L. Ross | publisher = friesian.com |accessdate=2007-03-27}}</ref> Ing taun 1937, invasi Jepang ing Manchuria nyebabake Perang Cina-Jepang kaping pindho (1937-1945) sing nyebabake Jepang dikenake embargo minyak dening [[Amérika Sarékat]].<ref>{{cite book|author=Roland H. Worth, Jr.|title=No Choice But War: the United States Embargo Against Japan and the Eruption of War in the Pacific|publisher=McFarland|year=1995|isbn=0-7864-0141-9}}</ref> Tanggal 7 Desember 1941, Jepang nyerang markas Angkatan Laut Amerika Serikat ing Pearl Harbor, lan ngumumake perang karo Amerika Serikat, [[Karajan Manunggal|Inggris]], lan [[Walanda]]. Serangan Pearl Harbor narik AS menyang [[Perang Donya II]]. Sawise kampanye militer dawa ing [[Samodra Pasifik]], Jepang kelangan wilayah sing diduweni nalika wiwitan perang. Amerika Serikat nindakake pamboman strategis menyang [[Tokyo]], [[Osaka]] lan kutha-kutha utama liyane. Sawise AS ngeculake bom atom ing [[Hiroshima, Hiroshima|Hiroshima]] lan [[Nagasaki]], Jepang pungkasane nyerah tanpa sarat karo Sekutu ing tanggal 15 Agustus 1945 (Dina Kamenangan kalawan Jepang).<ref>{{cite web |url=http://library.educationworld.net/txt15/surrend1.html |title=Japanese Instrument of Surrender |publisher=educationworld.net |accessdate=2006-12-28}}</ref> Perang kasebut nyebabake kasengsaran gawe masarakat Jepang lan masarakat ing wilayah jajahan Jepang. Mayuta-yuta wong sedha ing negara-negara Asia sing dikuasai Jepang kanthi slogan Kemakmuran Bareng Asia. Meh kabeh industri lan infrastruktur ing Jepang rusak amarga perang. Sekutu nindakake repatriasi etnis Jepang gedhe-gedhean saka negara-negara Asia sing dikuwasani Jepang.<ref>[http://www.hup.harvard.edu/catalog/WATWHC.html When Empire Comes Home: Repatriation and Reintegration in Postwar Japan by Lori Watt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090304030637/http://www.hup.harvard.edu/catalog/WATWHC.html |date=2009-03-04 }}, Harvard University Press</ref> Pengadilan Militer Internasional kanggo Timur Jauh sing digawe Sekutu ing tanggal 3 Mei 1946, dipungkasi kanthi ukuman gawe sawetara pimpinan Jepang sing terbukti salah nindakake Kadurjanan perang. Ing taun 1947, Jepang nggunakake Konstitusi Jepang sing anyar. Adhedhasar konstitusi anyar, Jepang ditunjuk minangka negara sing nganut faham pasifisme lan prioritasake praktik demokrasi liberal. Pendudukan AS ing Jepang resmi dipungkasi ing taun 1952 kanthi ditandatanganine Prajanjian San Francisco.<ref>{{cite web|url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20070306f3.html|title='52 coup plot bid to rearm Japan: CIA|author=Joseph Coleman|date=2006-03-06|publisher=[[The Japan Times]]|accessdate=2007-04-03|archiveurl=https://archive.ph/20120717182855/http://www.japantimes.co.jp/text/nn20070306f3.html%23.UAWu3Kgo9Rw|archivedate=2012-07-17|url-status=live}}</ref> Sanajan mangkono, pasukan AS isih njaga basis-basis penting ing Jepang, utamane ing [[Prefektur Okinawa|Okinawa]]. [[PBB]] resmi nampa Jepang dadi anggota ing taun 1956. Sawise [[Perang Donya II]], Jepang ngalami pertumbuhan ekonomi sing cepet, lan Jepang dadi kekuatan ekonomi paling gedhe nomer loro ing donya, kanthi rata-rata pertumbuhan [[prodhuk dhomèstik bruto]] 10% per taun suwene patang dekade. Pertumbuhan ekonomi Jepang sing cepet dipungkasi ing wiwitan taun 1990an sawise tibane ekonomi gelembung.<ref name=kobayashi>{{cite book|title=日本の経済: Japanese Economy, The|last=Kobayashi|first=Kayo|authorlink=|year=2005|publisher=IBC Publishing|location=|isbn=4-8968-4147-6|page=|pages=|url= }}</ref> == Geografi == [[Barkas:Satellite View of Japan 1999.jpg|thumb|Poto Kapuloan Jepang dijupuk saka satelit.]] Jepang dumunung ing 30°LU-47°LU lan 128°BT-146°BT, dene geografise Jepang ing antarane [[Asia]] lan [[Samodra Pasifik]]. Wates wewengkone Jepang ing sisih elor-kulone yaiku [[Supitan Korea]], ing sisih lor [[Laut Okhtosk|Sagara Okhtosk]], ing sisih wetan Samudera Pasifik, lan ing sisih kidule [[Sagara Cina Kidul]] lan [[Laut Filipina]].Jepang kapérang saka 6.852 pulo ing pesisir [[Samodra Pasifik|Pasifik]] [[Asia]]. Udakara luwih saka 3.000&nbsp;km (1.900 mil) saka wétan-kidul mangulon saka Sagara Okhotsk nganti Sagara China Wétan.<ref name=water>{{cite web |title = Water Supply in Japan |url = https://www.mhlw.go.jp/english/policy/health/water_supply/1.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180126130519/https://www.mhlw.go.jp/english/policy/health/water_supply/1.html |archivedate = January 26, 2018 | publisher = Ministry of Health, Labour and Welfare | accessdate = September 26, 2018 }}</ref><ref>{{cite journal|title=An Invitation to Japan's Borderlands: At the Geopolitical Edge of the Eurasian Continent|last=Iwashita|first=Akihiro|pages=279–282|doi=10.1080/08865655.2011.686969|year=2011|journal=Journal of Borderlands Studies|volume=26|issue=3}}</ref> Lima pulo utama wiwit saka sisih lor tekan kidul, yaiku [[Hokkaido]], [[Honshu]] (pulo paling gedhé dhéwé), Shikoku, Kyushu lan Okinawa.<ref name="main-islands-japan">{{cite web |script-title=ja:離島とは(島の基礎知識) |trans-title=what is a remote island? |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] |url=http://www.mlit.go.jp/crd/chirit/ritoutoha.html |date=August 22, 2015 |language=Japanese |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071113053915/http://www.mlit.go.jp/crd/chirit/ritoutoha.html |archivedate=November 13, 2007}}</ref> Kapuloan Ryukyu, kalebu Okinawa, yaiku ranté kauploan ing sisih kidul Kyushu. Kapuloan Nanpō ana ing sisih kidul lan wétan saka pulau-pulau utama Jepang. Bareng, dhèwèké asring dikenal minangka Kapuloan Jepang.<ref>{{cite book|last=McCargo|first=Duncan|title=Contemporary Japan|year=2000|publisher=Macmillan|isbn=978-0-333-71000-5 |pages=8–11|url={{Google books|8au8QgAACAAJ|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}}}}</ref> Ing taun 2019, wilayah Jepang gedhene udakara 377.975.24&nbsp;km<sup>2</sup> (145.937.06 sq mi).<ref name="area-2019" /> Jepang duwe garis pantai paling dawa nomer enem ing saindenging jagad (29.751&nbsp;km (18.486&nbsp;mi)). Amarga akeh pulau sing jarake adoh banget, Jepang duwe Zona Ekonomi Eksklusif paling gedhe nomer wolu ing jagad iki sing ndunungi 4.470.000&nbsp;km<sup>2</sup> (1.730.000 sq mi).<ref>{{cite web| url=http://www1.kaiho.mlit.go.jp/JODC/ryokai/ryokai_setsuzoku.html |script-title=ja:日本の領海等概念図| publisher=海上保安庁海洋情報部| accessdate=August 12, 2018| archiveurl=https://web.archive.org/web/20180812151410/http://www1.kaiho.mlit.go.jp/JODC/ryokai/ryokai_setsuzoku.html| archivedate=August 12, 2018}}</ref> Udakara 73 persen Jepang iseh alas-alasan, pegunungan lan ora cocog kanggo panggunaan pertanian, industri utawa perumahan.<ref name="cia">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html |title=CIA Factbook: Japan |publisher=Cia.gov |accessdate=August 27, 2019 |archive-date=December 28, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101228224107/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title=Japan|url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/4142.htm|publisher=US Department of State|accessdate=January 16, 2011}}</ref> Akibate, zona sing bisa dihuni, utamane ing wilayah pesisir, duwe kepadatan penduduk sing akeh banget. Jepang yaiku salah sawijining [[Pratélaning nagara lan tlatah miturut karapetan cacah jiwa|negara sing paling padhet ing donya]].<ref>{{cite web|url=http://statisticstimes.com/demographics/countries-by-population-density.php|website=Statistics Times|title=List of countries by population density|access-date=12 Oktober 2020}}</ref><ref>{{cite journal|title=Geographic Dependency of Population Distribution|journal=Proceedings of the International Conference on Social Modeling and Simulation, plus Econophysics Colloquium |pages=151–162|first1=Shouji |last1=Fujimoto|first2=Takayuki|last2= Mizuno|first3=Takaaki |last3=Ohnishi|first4=Chihiro |last4=Shimizu|first5=Tsutomu |last5=Watanabe|year=2014|doi=10.1007/978-3-319-20591-5_14}}</ref> Kira-kira 0,5% saka total wilayah Jepang direklamasi (umetatechi). Proyek ing pungkasan abad kaping 20 lan awal abad kaping 21 kalebu pulo-pulo buatan kaya ta [[Papan Anggegana Internasional Centrair Chūbu|Bandara Internasional Chubu Centrair]] ing Teluk Ise, Bandara Internasional Kansai ing tengah Teluk Osaka, Surga Laut Yokohama Hakkeijima lan Kutha Marina Wakayama.<ref name="reclaimed-land">{{cite web |url=http://japanpropertycentral.com/real-estate-faq/reclaimed-land-in-japan/ |title=Reclaimed Land in Japan |publisher=Japan Property Central |date= |accessdate=September 26, 2018 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180226211747/http://japanpropertycentral.com/real-estate-faq/reclaimed-land-in-japan/ |archivedate=February 26, 2018}}</ref> Jepang rawan [[Lindhu]], [[tsunami]] lan [[gunung geni]] amarga Jepang ana ing sadawane [[Ali-ali geni|Cincin Geni Pasifik]].<ref>{{cite web|last=Israel|first=Brett|date=March 14, 2011|title=Japan's Explosive Geology Explained|url=http://www.livescience.com/30226-japan-tectonics-explosive-geology-ring-of-fire-110314.html|publisher=Live Science}}</ref> Jepang dadi negara sing nduwe risiko bencana alam paling dhuwur nomer 15 ing sadonya sing diukur ing Indeks Risiko Sedunia 2013.<ref name="2013 World Risk Report">{{Cite web|title=2013 World Risk Report|url=http://www.worldriskreport.com/uploads/media/WorldRiskReport_2013_online_01.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816173655/http://www.worldriskreport.com/uploads/media/WorldRiskReport_2013_online_01.pdf|archive-date=August 16, 2014|access-date=May 20, 2014}}</ref> Jepang nduwe 111 gunung geni aktif.<ref>{{cite journal|title=A New Japan Volcanological Database|last1=Fujita|first1=Eisuke|last2=Ueda|first2=Hideki|last3=Nakada|first3=Setsuya|journal=Frontiers in Earth Science|date=July 2020|doi=10.3389/feart.2020.00205}}</ref> Lindhu gedhe, asring nyebabake tsunami, kedadeyan kaping pirang-pirang ing saben abad.<ref>{{cite web |url=http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/north_asia/japan_tec.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070204064754/http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/north_asia/japan_tec.html |archivedate=February 4, 2007 |title=Tectonics and Volcanoes of Japan |publisher=Oregon State University |accessdate=March 27, 2007}}</ref> [[Lindhu Gedhé Kantō 1923|Lindhu Tokyo ing taun 1923]] niwaske luwih saka 140.000 wong.<ref>{{cite web|last=James |first=C.D. |title=The 1923 Tokyo Earthquake and Fire |url=http://nisee.berkeley.edu/kanto/tokyo1923.pdf |publisher=University of California Berkeley |accessdate=January 16, 2011 |year=2002 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070316050633/http://nisee.berkeley.edu/kanto/tokyo1923.pdf |archivedate=March 16, 2007}}</ref> Lindhu gedhe paling anyar yaiku Lindhu Gedhe Hanshin 1995 lan [[Lindhu lan tsunami Sendai 2011|Lindhu Tōhoku 2011]], sing nyebabake tsunami gedhe.<ref name="nytimes-tsunami">{{cite news|last=Fackler|first=Martin; Drew, Kevin|title=Devastation as Tsunami Crashes Into Japan|url=https://www.nytimes.com/2011/03/12/world/asia/12japan.html|newspaper=The New York Times|date=March 11, 2011}}</ref> === Iklim === Iklim Jepang akehe duweni iklim sedheng nanging beda-beda gumantung wilyahe saka lor nganti kidul. Wilayah paling lor, [[Hokkaido]], duwe iklim bawana lembab, mongso adhem seng adem lan dawa sarta musim panas seng anget nganti sejuk. Curah udan ora deres banget, nanging pulo kasebut biasane nggawe tumpukan salju seng jero ing musim adhem.<ref name=autogenerated2>{{cite book|last=Karan|first=Pradyumna Prasad|title=Japan in the 21st century|year=2005|publisher=University Press of Kentucky|isbn=978-0-8131-2342-4|pages=18–21, 41|author2=Gilbreath, Dick|url={{Google books|oze_mWihnU0C|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}}}}</ref> Ing wilayah Laut Jepang ing pesisir kulon Honshu, angin musim adhem Lor-kulon nggawa salju gedhe nalika ing musim adhem. Ing mangsa panas, wilayah kasebut kadang ngalami suhu sing panas banget amarga foehn.<ref>{{cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/gmd/cpd/longfcst/en/tourist/file/Hokuriku.html|publisher=Japan Meteorological Agency|title=Climate of Hokuriku district|accessdate=October 24, 2020}}</ref> Dataran tinggi tengah duwe iklim bawana lembab sing khas ing pedalaman, seng duweni beda gedhe antarane suhu ing musim panas lan musim adhem. Pegunungan ing wilayah Chūgoku lan Shikoku nglindungi Sagara Pedalaman Seto saka angin mangsan, saengga nggawa cuaca sejuk ing sajrone taun.<ref name=autogenerated2 /> Pesisir Pasifik nduwe iklim subtropis lembab saengga ngalami musim salju sing luwih sejuk kanthi salju seng kadang midun lan musim panas sing panas lan lembab amarga angin mangsan saka kidul-wétan. Pulo Ryukyu lan Nanpō duwe iklim [[subtropis]], kanthi musim adhem sing luwih anget lan mangsa panas sing panas banget. Curah udan deres banget, luwih-luwih nalika musim rendheng.<ref name=autogenerated2 /> Suhu rata-rata mangsa adhem ing Jepang yaiku {{convert|5.1|C|°F}} lan suhu rata-rata mangsa panas yaiku {{convert|25.2|C|°F}}.<ref name="climate">{{cite web|title=Climate|url=http://www.jnto.go.jp/eng/arrange/essential/climate.html|publisher=[[Japan National Tourism Organization|JNTO]]|accessdate=March 2, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218041449/http://www.jnto.go.jp/eng/arrange/essential/climate.html|archive-date=February 18, 2011|url-status=dead}}</ref> Suhu paling dhuwur sing pernah diukur ing Jepang yaiku {{convert|41.1|°C}}, kacathet tanggal 23 Juli 2018.<ref>{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/aponline/2018/07/23/world/asia/ap-as-asia-heat-wave.html |title=Record High in Japan as Heat Wave Grips the Region |access-date=July 26, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180723124113/https://www.nytimes.com/aponline/2018/07/23/world/asia/ap-as-asia-heat-wave.html |archive-date=July 23, 2018 |url-status=dead }}</ref> [[Mangsa udan]] diwiwiti ing wiwitan Mei ing Okinawa, lan pindhah menyang sisih Lor nganti tekan Hokkaido ing pungkasan Juli. Ing pungkasan mangsa panas lan wiwitan mangsa gugur, topan asring nggawa udan deres.<ref name="climate" /> Miturut Kementerian Lingkungan Hidup udan deres lan munggahe suhu nyebabake sawetara masalah ing industri pertanian lan ing papan liya.<ref name=climatechange>{{Cite web|title=Japan 2030: Tackling climate issues is key to the next decade|url=https://features.japantimes.co.jp/climate-crisis-2030/|website=The Japan Times|last=Ito|first=Masami|accessdate=September 24, 2020}}</ref> === Keanekaragaman hayati === Jepang duwe sangang wilayah alas ekologi sing nggambarake iklim lan geografi ing pulo kasebut. Kasedhiya wiwit alas subtropis lembab ing Pulo Ryūkyū lan [[Kapuloan Bonin|Bonin]], nganti alas campuran ing daerah iklim ing pulo-pulo utama, nganti alas konifer ing daerah mangsa adhem sing adhem, ing sisih lor.<ref>{{cite web |url=http://www.us.emb-japan.go.jp/jicc/spotflora.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070213035135/http://www.us.emb-japan.go.jp/jicc/spotflora.htm |archivedate=February 13, 2007 |title=Flora and Fauna: Diversity and regional uniqueness |publisher=Embassy of Japan in the USA |accessdate=April 1, 2007}}</ref> Jepang duwe luwih saka 90.000 spesies satwa, kalebu bruwang coklat, monyet Jepang, asu rakun Jepang, tikus lapangan gedhe Jepang, lan salamander raksasa Jepang.<ref>{{cite web|title=The Wildlife in Japan |url=http://www.env.go.jp/nature/yasei/pamph/pamph01/en.pdf |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |accessdate=February 19, 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110323165908/http://www.env.go.jp/nature/yasei/pamph/pamph01/en.pdf |archivedate=March 23, 2011}}</ref> Jaringan [[Pratélaning taman nasional ing Jepang|taman nasional]] sing gedhe wis digawe kanggo nglindhungi wilayah flora lan fauna sing penting uga 37 situs lahan basah Ramsar.<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/ |title=National Parks of Japan |publisher=Ministry of the Environment |accessdate=May 11, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ramsar.org/cda/en/ramsar-pubs-annolist-japan/main/ramsar/1-30-168^16573_4000_0__ |title=The Annotated Ramsar List: Japan |publisher=Ramsar |accessdate=May 11, 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110917191036/http://www.ramsar.org/cda/en/ramsar-pubs-annolist-japan/main/ramsar/1-30-168%5E16573_4000_0__ |archivedate=September 17, 2011}}</ref> Papat situs wis katulis ing Daftar Warisan Dunia UNESCO amarga nilai alam sing luar biasa.<ref name="unesco1">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/jp |title=Japan&nbsp;– Properties Inscribed on the World Heritage List |publisher=UNESCO|accessdate=July 5, 2011}}</ref> === Lingkungan === Ing periode pertumbuhan ekonomi sing cepet sawise Perang Donya II, kabijakan lingkungan disepeleke dening pamrentah lan perusahaan industri, asile, polusi lingkungan nyebar ing taun 1950an lan 1960an. Nanggepi saya gedhene kekhawatiran, pamrentah nggawe sawetara undang-undang perlindungan lingkungan ing taun 1970.<ref>{{cite web|script-title=ja:日本の大気汚染の歴史 |url=http://www.erca.go.jp/taiki/history/ko_syousyu.html |publisher=Environmental Restoration and Conservation Agency |accessdate=March 2, 2014 |language=Japanese |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501085231/http://www.erca.go.jp/taiki/history/ko_syousyu.html |archivedate=May 1, 2011}}</ref> [[Krisis lenga 1973|Krisis lenga]] ing taun 1973 uga ndorong panggunaan energi kanthi efisien amarga Jepang kekurangan sumber daya alam.<ref>{{cite web|last=Sekiyama|first=Takeshi|title=Japan's international cooperation for energy efficiency and conservation in Asian region|url=http://nice.erina.or.jp/en/pdf/C-SEKIYAMA.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080216005103/http://nice.erina.or.jp/en/pdf/C-SEKIYAMA.pdf|archivedate=February 16, 2008|publisher=Energy Conservation Center|accessdate=January 16, 2011}}</ref> Ing taun 2020, luwih saka 22 pembangkit listrik tenaga batu bara direncanakake dibangun ing Jepang, sawise mateni armada nuklir Jepang sawise bencana nuklir Fukushima 2011.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/japan-new-coal-power-plant-climate-change-tokyo-a9316271.html|website=The Independent|title=Japan to build up to 22 new coal power plants despite climate emergency|last=Tabuchi|first=Hiroko|date=February 4, 2020}}</ref> Jepang rangking nomer 20 ing Indeks Kinerja Lingkungan 2018, sing ngukur komitmen negara kanggo kelestarian lingkungan.<ref>{{cite web|title=Environmental Performance Index: Japan|url=https://epi.envirocenter.yale.edu/epi-country-report/JPN|publisher=Yale University|accessdate=February 26, 2018|archive-date=November 19, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119100506/https://epi.envirocenter.yale.edu/epi-country-report/JPN|url-status=dead}}</ref> Jepang yaiku pengasil emisi [[karbon dioksida]] paling gedhe kaping lima ing donya.<ref name=climatechange/> Minangka tuan omah lan panandha tangan [[Protokol Kyoto]] 1997, Jepang duwe kewajiban kanggo nyuda emisi karbon dioksida lan njupuk langkah-langkah liyane kanggo ngatasi perubahan iklim.<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/idUST191967 |title=Japan sees extra emission cuts to 2020 goal&nbsp;– minister |date=June 24, 2009 |agency=Reuters}}</ref> Ing taun 2020 pamrentah Jepang ngumumake target netralitas karbon ing taun 2050.<ref>{{cite news |last1=Davidson |first1=Jordan |title=Japan Targets Carbon Neutrality by 2050 |url=https://www.ecowatch.com/japan-carbon-neutral-2648499409.html |website=Ecowatch |date=26 Oktober 2020}}</ref> Masalah lingkungan saiki kalebu polusi udara kutha (NOx, partikulat ingkang tersuspensi, lan racun), manajemen limbah, eutrofikasi banyu, [[konservasi]] alam, perubahan iklim, manajemen bajan kimia lan kerja sama internasional kanggo konservasi.<ref>{{cite web|title=Environmental Performance Review of Japan|url=http://www.oecd.org/dataoecd/0/17/2110905.pdf|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]]|accessdate=January 16, 2011}}</ref> == Politik == Jepang yaiku negara kesatuan lan monarki konstitusional sing kekuwatane Kaisar mung diwatesi dadi peran seremonial.<ref name=euparl>{{cite web|url=https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document.html?reference=EPRS_BRI%282020%29651951|publisher=European Parliament|title=Japan's Parliament and other political institutions|date=June 9, 2020}}</ref> Kekuwatan eksekutif dicekel dening Nayakotama Jepang lan Kabinet, sing kedaulatane dicekel dening masarakat Jepang.<ref name="Constitution">{{cite web|url=http://www.kantei.go.jp/foreign/constitution_and_government_of_japan/constitution_e.html |title=The Constitution of Japan |publisher=Prime Minister of Japan and His Cabinet |date=November 3, 1946 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131214104438/http://www.kantei.go.jp/foreign/constitution_and_government_of_japan/constitution_e.html |archivedate=December 14, 2013}}</ref> [[Naruhito]] yaiku Kaisar Jepang saiki sing munggah Tahta Krisan ing taun 2019, sawise nggenteni bapake [[Akihito]].<ref name=euparl/> Badan legislatif Jepang yaiku Diet Nasional, ingkang kabentuk parlemen rong kamar.<ref name=euparl/> Badan iki kalebu Dewan Paheman Asor kanthi cacahe 465 kursi, dipilih kanthi pemilihan umum saben patang taun utawa dibubarake, lan Dewan Paheman Luhur ingkang cacahe uga 245 kursi, sing anggota sing dipilih saben nem taun pisan.<ref name=sec>{{cite web|url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/837056/000119312520211213/d477441dex1.htm|publisher=US Securities and Exchange Commission|date=August 6, 2020|title=Japan}}</ref> Ana hak pilih kanggo wong diwasa luwih saka 18 taun,<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/youthenvoy/2016/07/japan-youth-can-make-difference-new-voting-rights-u-n-envoy/|publisher=UN Envoy on Youth|title=Japan Youth Can Make Difference with New Voting Rights: UN Envoy|date=July 2016}}</ref> kanthi pamungutan suoro rahasia kanggo kabeh kantor sing dipilih.<ref name="Constitution" /> Nayakotama minangka kepala pamrentah duwe kekuwatan kanggo milih lan nolak Menteri Negara, lan dhèwèké ditunjuk dening kaisar sawise dipilih saka anggota Diet.<ref name=sec/> Yoshihide Suga yaiku nayakotama Jepang saiki ingkang kapilih ing pemilihan nayakotama Jepang taun 2020.<ref>{{cite news |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2020/09/14/national/politics-diplomacy/yoshihide-suga-japan-prime-minister/ |title=Yoshihide Suga set to become Japan's prime minister after winning LDP election |work=Japan Times |date=September 14, 2020 }}</ref> Secara historis politik jepang dipengaruhi karo hukum Tiongkok, sistem hukum Jepang berkembang sacara mandiri ing sajrone periode Edo liwat teks kaya ''Kujikata Osadamegaki''.<ref name=dean>{{cite book|last=Dean|first=Meryll|title=Japanese legal system: text, cases & materials|year=2002|publisher=Cavendish|isbn=978-1-85941-673-0|pages=55–58, 131|edition=2nd|url={{Google books|lt9jB5CjfRIC|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}}}}</ref> Nanging, wiwit pungkasan abad kaping 19, sistem hukum biasane adhedhasar saka hukum perdata Eropa, utamane Jerman. Ing taun 1896, Jepang nggawe hukum perdata adhedhasar Bürgerliches Gesetzbuch Jerman, sing tetep berlaku lan dimodifikasi sawise Perang Donya II.<ref>{{cite journal|last=Kanamori|first=Shigenari|title=German influences on Japanese Pre-War Constitution and Civil Code|journal=European Journal of Law and Economics|date=January 1, 1999|volume=7|issue=1|pages=93–95|doi=10.1023/A:1008688209052|s2cid=85450010}}</ref> Konstitusi Jepang, sing diadopsi ing taun 1947, yaiku konstitusi paling tuwa sing durung diowahi nganti saiki ing donya.<ref name="anomalous-constitution">{{cite news|title=The Anomalous Life of the Japanese Constitution |url=https://www.nippon.com/en/in-depth/a05602/the-anomalous-life-of-the-japanese-constitution.html |date=August 15, 2017 |website=Nippon.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811213143/https://www.nippon.com/en/in-depth/a05602/the-anomalous-life-of-the-japanese-constitution.html |url-status=live |archive-date=August 11, 2019}}</ref> Hukum Perundhang-undhang diwiwiti saka ing badhan legislatif, lan konstitusi negesake supaya kaisar ngumumake undang-undang sing disahake dening Diet tanpa menehi kekuwatan kanggo nglawan undang-undang. Badan utama hukum Jepang diarani ''Six Codes'' utawa Nem Hukum.<ref name=dean/> Sistem pengadilan Jepang dipérang dadi patang tingkat dhasar: Pengadilan Asor lan telung tingkat pengadilan andhap.<ref>{{cite web |url=http://www.kantei.go.jp/foreign/judiciary/0620system.html |publisher=Office of the Prime Minister of Japan |title=The Japanese Judicial System |date=July 1999}}</ref> === Pembagean administratif === Jepang dipérang dadi 47 prefektur, sing masing-masing diawasi karo gubernur lan legislatif sing dipilih.<ref name=euparl/> Ing tabel ing ngisor iki, prefektur diklompokaké miturut wilayah: [[File:Regions and Prefectures of Japan 2.svg|jmpl|center|upright=1.5|Prefektur ing Jepang]] {| style="margin:auto;" | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">{{color box|#EF7979}} '''[[Hokkaido]]'''</div> ---- 1.&nbsp;[[Hokkaido]] | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">'''{{color box|#EFE979}} [[Daerah Tōhoku|Tōhoku]]'''</div> ---- 2.&nbsp;[[Prefektur Aomori|Aomori]]<br /> 3.&nbsp;[[Prefektur Iwate|Iwate]]<br /> 4.&nbsp;[[Prefektur Miyagi|Miyagi]]<br /> 5.&nbsp;[[Prefektur Akita|Akita]]<br /> 6.&nbsp;[[Prefektur Yamagata|Yamagata]]<br /> 7.&nbsp;[[Prefektur Fukushima|Fukushima]] | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">'''{{color box|#87EF79}} [[Kantō region|Kantō]]'''</div> ---- 8.&nbsp;[[Prefektur Ibaraki|Ibaraki]]<br /> 9.&nbsp;[[Prefektur Tochigi|Tochigi]]<br /> 10.&nbsp;[[Prefektur Gunma|Gunma]]<br /> 11.&nbsp;[[Prefektur Saitama|Saitama]]<br /> 12.&nbsp;[[Prefektur Chiba|Chiba]]<br /> 13.&nbsp;[[Tokyo]]<br /> 14.&nbsp;[[Prefektur Kanagawa|Kanagawa]] | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">'''{{color box|#79EFDB}} [[Daerah Chūbu|Chūbu]]'''</div> ---- 15.&nbsp;[[Prefektur Niigata|Niigata]]<br /> 16.&nbsp;[[Prefektur Toyama|Toyama]]<br /> 17.&nbsp;[[Prefektur Ishikawa|Ishikawa]]<br /> 18.&nbsp;[[Prefektur Fukui|Fukui]]<br /> 19.&nbsp;[[Prefektur Yamanashi|Yamanashi]]<br /> 20.&nbsp;[[Prefektur Nagano|Nagano]]<br /> 21.&nbsp;[[Prefektur Gifu|Gifu]]<br /> 22.&nbsp;[[Prefektur Shizuoka|Shizuoka]]<br /> 23.&nbsp;[[Prefektur Aichi|Aichi]] |- | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">'''{{color box|#9579EF}} [[Kansai]]'''</div> ---- 24.&nbsp;[[Prefektur Mie|Mie]]<br /> 25.&nbsp;[[Prefektur Shiga|Shiga]]<br /> 26.&nbsp;[[Prefektur Kyoto|Kyoto]]<br /> 27.&nbsp;[[Prefektur Osaka|Osaka]]<br /> 28.&nbsp;[[Prefektur Hyōgo|Hyōgo]]<br /> 29.&nbsp;[[Prefektur Nara|Nara]]<br /> 30.&nbsp;[[Prefektur Wakayama|Wakayama]] | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">'''{{color box|#EFB179}} [[Daerah Chūgoku|Chūgoku]]'''</div> ---- 31.&nbsp;[[Prefektur Tottori|Tottori]]<br /> 32.&nbsp;[[Prefektur Shimane|Shimane]]<br /> 33.&nbsp;[[Prefektur Okayama|Okayama]]<br /> 34.&nbsp;[[Prefektur Hiroshima|Hiroshima]]<br /> 35.&nbsp;[[Prefektur Yamaguchi|Yamaguchi]] | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">'''{{color box|#CC79EF}} [[Shikoku]]'''</div> ---- 36.&nbsp;[[Prefektur Tokushima|Tokushima]]<br /> 37.&nbsp;[[Prefektur Kagawa|Kagawa]]<br /> 38.&nbsp;[[Prefektur Ehime|Ehime]]<br /> 39.&nbsp;[[Prefektur Kōchi|Kōchi]] | style="padding-right:1em; vertical-align:top;" | <div class="center">'''{{color box|#B4B4B4}} [[Kyūshū]]'''</div> ---- 40.&nbsp;[[Prefektur Fukuoka|Fukuoka]]<br /> 41.&nbsp;[[Prefektur Saga|Saga]]<br /> 42.&nbsp;[[Prefektur Nagasaki|Nagasaki]]<br /> 43.&nbsp;[[Prefektur Kumamoto|Kumamoto]]<br /> 44.&nbsp;[[Prefektur Ōita|Ōita]]<br /> 45.&nbsp;[[Prefektur Miyazaki|Miyazaki]]<br /> 46.&nbsp;[[Prefektur Kagoshima|Kagoshima]]<br /> 47.&nbsp;[[Prefektur Okinawa|Okinawa]] |} {{clear}} === Hubungan luar negri === Jepang dadi anggota PBB wiwit taun 1956, Jepang yaiku salah sawijining negara G4 sing pengin dadi anggota permanen ing [[Dhéwan Kaamanan PBB]].<ref>{{cite web|url=http://library.fes.de/pdf-files/id/09024.pdf|publisher=FES|title=Japan's quest for a permanent seat on the United Nations Security Council|date=January 2012|last=Katsuno|first=Masatsune}}</ref> Jepang yaiku anggota saka G7, APEC, lan "ASEAN Plus Three", uga dadi peserta ing KTT Asia Wétan.<ref name=terada>{{cite book|url=https://www.jcie.org/researchpdfs/PacificNation/Terada.pdf|last=Terada|first=Takashi|chapter=The United States and East Asian Regionalism|title=A Pacific Nation|editor1=Borthwick, Mark|editor2=Yamamoto, Tadashi|editor2-link=Tadashi Yamamoto |year=2011|isbn=978-4-88907-133-7}}</ref> Jepang nandatangani pakta keamanan karo Australia ing wulan Maret 2007<ref>{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/australia/joint0703.html |title=Japan-Australia Joint Declaration on Security Cooperation |publisher=Ministry of Foreign Affairs|accessdate=August 25, 2010}}</ref> lan karo India ing Oktober 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/india/pmv0810/joint_d.html |title=Joint Declaration on Security Cooperation between Japan and India |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=October 22, 2008}}</ref> Jepang dadi negara pendonor pambiyantu pembangunan nomer lima paling gedhe ing donya, kanthi nyumbang US$ 9,2 milyar ing taun 2014.<ref>{{cite web|title=Statistics from the Development Co-operation Report 2015|url=http://www.oecd.org/dac/japan.htm|publisher=OECD|accessdate=November 15, 2015}}</ref> Ing 2017, Jepang duwe jaringan diplomatik kaping lima paling gedhe ing saindenging jagad.<ref name="global-diplomacy-index">{{Cite web|url=https://globaldiplomacyindex.lowyinstitute.org/country_rank.html|title=Global Diplomacy Index&nbsp;– Country Rank|publisher=Lowy Institute|access-date=April 1, 2018|archive-date=February 1, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190201012801/http://globaldiplomacyindex.lowyinstitute.org/country_rank.html|url-status=dead}}</ref> Jepang duwe hubungan ekonomi lan militer sing cedhak karo Amerika Serikat.<ref name=us-relations>{{cite web|url=https://www.state.gov/u-s-relations-with-japan/|publisher=US Department of State|title=US Relations with Japan|date=January 21, 2020}}</ref> Amerika Serikat dadi pasar utama ekspor Jepang lan sumber impor Jepang, Amerika Serikat uga duwe komitmen kanggo mbela negara kasebut, kanthi nggawe basis militer ing Jepang.<ref name=us-relations/> Sawise Jepang kalah ing Perang Dunia II, [[Kapuloan Mariana Lor]] sing dikuasai Jepang dadi dikuasai Amerika Serikat.<ref>''The Covenant to Establish a Commonwealth of the Northern Mariana Islands in Political Union With the United States of America'', {{USStatute|94|241|90|263|1976|03|24}}</ref> Hubungan Jepang karo Korea Selatan sacara historis ora kuwat amarga tindakane Jepang ing Korea nalika jaman kolonial Jepang, utamane babagan masalah Ianfu. Ing 2015, Jepang setuju kanggo ngrampungake perselisihan babagan Ianfu karo Korea Selatan kanthi menehi permintaan maaf lan mbayar dhuwit kanggo wanita sing isih urip.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-35188135|title=Japan and South Korea agree WW2 'comfort women' deal|date=December 28, 2015|work=BBC News}}</ref> Ing taun 1990an minat ing budaya Korea ing Jepang saya nambah, utamane ana ing babagan panganan, lelungan, lan Piala Donya.<ref name=miller>{{Cite journal|last=Miller|first=Laura|title=Korean TV Dramas and the Japan-Style Korean Wave|url=https://www.academia.edu/170803/Korean_TV_Dramas_and_the_Japan_Style_Korean_Wave|journal=Post Script|volume=27|issue=3|pages=17–24|access-date=2020-11-28|archive-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20201115164743/https://www.academia.edu/170803/Korean_TV_Dramas_and_the_Japan_Style_Korean_Wave|url-status=dead}}</ref> Penyebaran [[Hallyu|Gelombang Korea]] ing wiwitan taun 2000an (diarani gelombang hanryu utawa kanryu ing Jepang) nyepetake tren iki, contone serial televisi Korea Winter Sonata.<ref name=miller/> Jepang dadi importir utama musik Korea ([[K-pop]]), televisi (K-drama), lan produk budaya liyane.<ref>{{cite web|last=Ju|first=H.|date=July 2018|title=The Korean Wave and Korean Dramas|website=Oxford Research Encyclopedia of Communication|url=https://oxfordre.com/communication/view/10.1093/acrefore/9780190228613.001.0001/acrefore-9780190228613-e-715}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20190814000566|website=The Korean Herald|title=21 years after ‘Japanese invasion,’ Korean pop culture stronger than ever|last=Min-sik|first=Yoon|date=August 14, 2019}}</ref> Jepang duwe sawetara perselisihan wilayah karo tangga teparo. Jepang nglawan kontrol Ruslan ing Pulo Kuril Kidul, sing dikuwasani Uni Soviet ing taun 1945.<ref>{{cite web|url=https://www.mofa.go.jp/region/europe/russia/territory/index.html |title=Japanese Territory, Northern Territories |date=April 4, 2014 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Japan)|MOFA]]}}</ref> Nglawan kontrol Korea Kidul ing Liancourt Rocks sing diakoni Korea Kidul nanging ora ditampa amarga diklaim Jepang.<ref name="takeshima">{{cite web|url=https://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/takeshima/index.html |title=Japanese Territory, Takeshima |date=July 30, 2014 |publisher=MOFA}}</ref> Jepang negesake hubungan sing ora apik karo China lan Taiwan babagan Kapuloan Senkaku lan status Okinotorishima.<ref>{{cite journal|doi=10.1177/0920203X16665778|date=September 2016|title=The Senkaku Shoto/Diaoyu Islands and Okinotorishima disputes: Ideational and material influences|last=Fox|first=Senan|journal=China Information|volume=30|issue=3}}</ref> === Militer === Jepang dadi negara Asia nomer loro paling dhuwur ing Indeks Perdamaian Global.<ref>{{cite web|url=https://www.visionofhumanity.org/wp-content/uploads/2020/10/GPI_2020_web.pdf|title=Global Peace Index 2020|publisher=Institute for Economics & Peace|date=June 2020}}</ref> Jepang dadi salah sawijining negara paling gedhe ing donya babagan anggaran militer.<ref>{{cite web|url=https://www.globalfirepower.com/defense-spending-budget.asp|website=Global Firepower|title=Defense Spending by Country (2020)|accessdate=November 9, 2020}}</ref> Militer negara kasebut (Pasukan Bela Diri Jepang) diwatesi dening Pasal 9 Konstitusi Jepang, sing nolak hak Jepang kanggo ngumumake perang utawa nggunakake kekuwatan militer ing perselisihan internasional.<ref>{{cite web|url=https://www.loc.gov/law/help/japan-constitution/article9.php|publisher=Library of Congress|title=Japan: Article 9 of the Constitution|accessdate=November 9, 2020}}</ref> Militer dipimpin dening Menteri Pertahanan, lan utamane kalebu Angkatan Darat Bela Diri Jepang, Angkatan Laut Bela Diri Jepang, lan Angkatan Udara Beli Diri Jepang. Angkatan Laut Bela Diri Maritim dadi peserta rutin latihan maritim RIMPAC.<ref>{{cite web|title=About RIMPAC |url=http://www.mindef.gov.sg/imindef/mindef_websites/topics/exrimpac/abt_rimpac.html |publisher=Government of Singapore |accessdate=March 2, 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130806203903/http://www.mindef.gov.sg/imindef/mindef_websites/topics/exrimpac/abt_rimpac.html |archivedate=August 6, 2013}}</ref> Penyebaran pasukan menyang Irak lan Afghanistan dadi panggunaan militer Jepang ing jaban jepang kaping pisanane wiwit Perang Dunia II.<ref>{{cite web|url=https://www.cfr.org/backgrounder/japan-and-its-military|last=Teslik|first=Lee Hudson|date=April 13, 2006|publisher=Council on Foreign Relations|title=Japan and its military}}</ref> Pamrentah Jepang wis nggawe perubahan babagan kebijakan keamanan sing kalebu pembentukan Dewan Keamanan Nasional, adopsi Strategi Keamanan Nasional, lan pangembangan Pedoman Program Pertahanan Nasional.<ref name="Japan's Security Policy">{{cite news |title= Japan's Security Policy |publisher= Ministry of Foreign Affairs of Japan |url=http://www.mofa.go.jp/policy/security/|date=April 6, 2016}}</ref> Ing wulan Mei 2014, Nayakotama Shinzō Abe ujar manawa Jepang pengin ngeculake pasife sing wus dipertahanke wiwit pungkasan Perang Dunia II lan njupuk tanggung jawab seng luwih akeh kanggo keamanan regional.<ref name="JapanAsia">{{cite news|title=Abe offers Japan's help in maintaining regional security|url=http://www.japanherald.com/index.php/sid/222467193/scat/c4f2dd8ca8c78044/ht/Abe-offers-Japans-help-in-maintaining-regional-security|accessdate=May 31, 2014|newspaper=Japan Herald|archive-url=https://web.archive.org/web/20140531184828/http://www.japanherald.com/index.php/sid/222467193/scat/c4f2dd8ca8c78044/ht/Abe-offers-Japans-help-in-maintaining-regional-security|archive-date=May 31, 2014|url-status=dead}}</ref> Ketegangan anyar-anyar iki, utamane karo Korea Lor lan Cina, nyebabake debat babagan status JSDF lan hubungane karo masarakat Jepang.<ref>{{cite news|url=https://thediplomat.com/2020/09/japan-dealing-with-north-koreas-growing-missile-threat/|work=The Diplomat|last=Yoji|first=Koda|date=September 18, 2020|title=Japan: Dealing with North Korea’s Growing Missile Threat}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wsj.com/articles/japan-china-military-provocations-revival-disputed-islands-pacifism-11594735596|work=The Wall Street Journal|title=China Provocations Hasten Japan’s Military Revival|last1=Gale|first1=Alastair|last2=Tsuneoka|first2=Chieko|date=July 14, 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.economist.com/asia/2019/04/17/japans-self-defence-forces-are-beginning-to-focus-on-china|work=The Economist|title=Japan's Self-Defence Forces are beginning to focus on China|date=April 17, 2019}}</ref> === Penegak ukum domestik === Keamanan domestik ing Jepang utamane diwenehake dening departemen kepolisi prefektur, ing sangisoré pengawasan Badan Polisi Nasional.<ref>{{Cite web|author=Supreme Court of Japan|year=2005|title=Who will conduct the investigation?|url=http://www.courts.go.jp/saiban/qa_keizi/qa_keizi_09/index.html|accessdate=November 1, 2018}}</ref> Minangka badan koordinator pusat kanggo Departemen Kepolisian Prefektur, Badan Kepolisian Nasional dikelola dening Komisi Keamanan Publik Nasional.<ref name="NPA1977-2">{{Cite book|editor=National Police Agency Police History Compilation Committee|year=1977|title=Japan post-war police history|publisher=[[:ja:警察協会|Japan Police Support Association]]|language=Japanese}}</ref> Tim Serangan Khusus kalebu unit taktis kontra terorisme tingkat nasional sing kerja sama karo Pasukan Anti Senjata Api tingkat teritorial lan Pasukan Pelawan Terorisme-NBC.<ref name="WP">{{cite web|url=http://www.npa.go.jp/english/kokusai9/White_Paper_2009_7.pdf|title=Chapter IV. Maintenance of Public Safety and Disaster Countermeasures|archiveurl=https://www.webcitation.org/5xSaWNCYB?url=http://www.npa.go.jp/english/kokusai9/White_Paper_2009_7.pdf|accessdate=March 25, 2011|archivedate=March 26, 2011|publisher=[[National Police Agency (Japan)|Japanese National Police Agency]]|url-status=dead}}</ref> Kajaba iku, ana Panjaga Pantai Jepang sing njaga perairan teritorial jepang. Penjaga pesisir ngawasi sagara ing sekitaran Jepang lan nggunakake upaya pengawasan lan kontrole tumprap penyelundupan, tindak pidana lingkungan laut, perburuan, pembajakan, kapal mancing asing sing ora sah, lan imigrasi ilegal.<ref>{{cite web|url=https://www.kaiho.mlit.go.jp/e/image/15_b%20of%20jcg.pdf |title=Japan Coast Guard|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190708235951/https://www.kaiho.mlit.go.jp/e/image/15_b%20of%20jcg.pdf |accessdate=July 8, 2019 |archivedate=July 8, 2019 |publisher=[[Japan Coast Guard]] |url-status=live}}</ref> Hukum Kontrol Senjata Api lan Pedhang ketat ngatur kepemilikan senjata, pedhang lan gaman liyane kanggo rakyat sipil.<ref>{{cite news |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2008/11/29/national/diet-tightens-laws-on-knives-guns/#.XS9faShKi01 |title=Diet tightens laws on knives, guns |date=November 29, 2008 |work=The Japan Times |access-date=December 6, 2020 |archive-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413233016/https://www.japantimes.co.jp/news/2008/11/29/national/diet-tightens-laws-on-knives-guns/#.XS9faShKi01 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2012/07/a-land-without-guns-how-japan-has-virtually-eliminated-shooting-deaths/260189/ |title=A Land Without Guns: How Japan Has Virtually Eliminated Shooting Deaths |date=July 23, 2012 |first=Max |last=Fisher |work=[[The Atlantic]] }}</ref> Miturut Kantor PBB babagan Narkoba lan Kadurjanan, ing antarane negara-negara anggota PBB liyane, tingkat kedadeyan kriminal ganas kaya ta rajapati, penculikan, kekerasan seksual lan perampokan sithik banget ing Jepang.<ref>{{Cite web|publisher=UNODC|title=Victims of intentional homicide, 1990&ndash;2018|url=https://dataunodc.un.org/content/data/homicide/homicide-rate|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{cite web|publisher=UNODC|url=https://dataunodc.un.org/data/crime/kidnapping|title=Kidnapping: 2018|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{cite web|publisher=UNODC|title=Sexual violence|url=https://dataunodc.un.org/data/crime/sexual-violence|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{cite web|publisher=UNODC|title=Robbery: 2018|url=https://dataunodc.un.org/data/crime/Robbery|accessdate=November 11, 2020}}</ref> == Ekonomi == Ekonomi Jepang dadi ekonomi nasional nomer telu paling gedhe ing donya, sawise Amerika Serikat lan Cina, ing babagan PDB nominal,<ref>{{Cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD?most_recent_value_desc=true&year_high_desc=true|publisher=World Bank|title=GDP (current US$)|accessdate=November 11, 2020}}</ref> lan dadi ekonomi nasional paling gedhe nomer papat ing donya, sawise Amerika Serikat, Cina lan India, ing babagan [[paritas daya tuku]].<ref>{{cite web|url=https://databank.worldbank.org/data/download/GDP_PPP.pdf|accessdate=November 11, 2020|title=Gross domestic product 2019, PPP|publisher=World Bank}}</ref> Ing taun 2019, utang negara Jepang kira-kira ana 230 persen saka [[produk domestik bruto]] tahunan, lan dadi sing paling gedhe saka negara liya.<ref>{{cite web|url=https://www.fitchratings.com/research/sovereigns/japan-coronavirus-response-increases-public-debt-challenge-15-04-2020|publisher=Fitch Ratings|title=Japan's Coronavirus Response Increases Public Debt Challenge|date=April 15, 2020}}</ref> Ing taun 2019, tenaga kerja Jepang ana kira-kira 67 yuta tenaga kerja.<ref name=sec/> Jepang duwe tingkat pengangguran sing sitik, udakara 2,4 persen.<ref name=sec/> Udakara 16 persen populasi Jepang ana ing sangisore garis kemiskinan ing taun 2017.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jan/17/japans-rising-child-poverty-exposes-truth-behind-two-decades-of-economic-decline|work=The Guardian|title=Japan's rising child poverty exposes true cost of two decades of economic decline|last=McCurry|first=Justin|date=January 17, 2017}}</ref> Ekspor Jepang gunggunge 18,5% saka PDB ing taun 2018.<ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/NE.EXP.GNFS.ZS?locations=JP|publisher=World Bank|title=Exports of goods and services (% of GDP): Japan|accessdate=November 11, 2020}}</ref> Ing taun 2019, pasar ekspor utama Jepang yaiku Amerika Serikat (19,8 persen) lan China (19,1 persen).<ref name=sec/> Ekspor utamane yaiku peralatan transportasi, kendaraan bermotor, produk besi lan baja, semikonduktor lan suku cadang.<ref name="cia" /> Pasar impor utama Jepang ing taun 2019 yaiku Cina (23,5 persen), Amerika Serikat (11 persen), lan Australia (6,3 persen).<ref name=sec/> Impor utama Jepang yaiku mesin lan peralatan, bahan bakar fosil, bahan pangan, bahan kimia, lan bahan baku kanggo industri.<ref name=sec/> Jepang dadi nomer 29 saka 190 negara ing indeks kegampangan nindhakake bisnis ing taun 2019.<ref>{{cite web|url=https://www.doingbusiness.org/en/rankings|publisher=World Bank|title=Ease of Doing Business rankings|accessdate=November 11, 2020}}</ref> Jepang uga duwe sektor koperasi sing gedhe, kanthi telu saka sepuluh [[koperasi]] paling gedhe ing saindenging jagad, kalebu koperasi konsumen paling gedhe lan koperasi pertanian paling gedhe ing donya.<ref>{{cite web|url=https://www.ica.coop/sites/default/files/publication-files/wcm2018-printx50-227290600.pdf |title=The 2018 World Cooperative Monitor: Exploring the Cooperative Economy |date=October 2018 |publisher=[[International Co-operative Alliance]] }}</ref> Jepang duweni peringkat duwur ing babagan daya saing lan kebebasan ekonomi. Peringkat nomer enem ing Laporan Daya Saing Global kanggo 2015–2016.<ref>{{cite web |url=http://reports.weforum.org/global-competitiveness-report-2015-2016/economies/#indexId=GCI&economy=JPN |title=Country/Economy Profiles: Japan|publisher=World Economic Forum |accessdate=February 24, 2016 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://reports.weforum.org/global-competitiveness-report-2015-2016/competitiveness-rankings/ |title=Competitiveness Rankings |publisher=World Economic Forum |accessdate=February 24, 2016 |archive-date=April 19, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419144553/http://reports.weforum.org/global-competitiveness-report-2015-2016/competitiveness-rankings/ |url-status=dead }}</ref> === Pertanian lan perikanan === Sektor pertanian Jepang nyumbang udakara 1,2% saka total PDB negara.<ref name=sec/> Mung 11,5% lahan Jepang sing cocok kanggo ditandur.<ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.ARBL.ZS|title=Arable land (% of land area)|publisher=World Bank|accessdate=November 11, 2020}}</ref> Amarga kurang lahan sing bisa ditanduri, sistem terasering digunakake kanggo pertanian ing wilayah cilik.<ref name="Urbanites Help Sustain Japan's Historic Rice Paddy Terraces">{{cite web |url=http://ourworld.unu.edu/en/the-people-who-sustain-japans-historic-terraced-rice-fields |title=Urbanites Help Sustain Japan's Historic Rice Paddy Terraces |website=Our World |date=May 22, 2012|author1=Nagata, Akira |author2=Chen, Bixia}}</ref> Negara iki ngasilake salah sawijining asil panen paling dhuwur ing saindenging jagad, kanthi tingkat swasembada pertanian udakara 50%.<ref>{{cite journal|title=The spatial patterns in long-term temporal trends of three major crops' yields in Japan|doi=10.1080/1343943X.2018.1459752|year=2018|volume=21|last=Chen|first=Hungyen|journal=Plant Production Science|issue=3|pages=177–185}}</ref> Sektor pertanian cilik Jepang, uga disubsidi lan dilindhungi.<ref>{{cite web|work=Agricultural Policy Monitoring and Evaluation|title=Japan: Support to agriculture|year=2020|publisher=OECD|accessdate=November 11, 2020|url=https://www.oecd-ilibrary.org/sites/751935f0-en/index.html?itemId=/content/component/751935f0-en|archive-date=June 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210620151745/https://www.oecd-ilibrary.org/sites/751935f0-en/index.html?itemId=/content/component/751935f0-en|url-status=dead}}</ref> Ana kekuatiran babagan pertanian amarga para petani saya tuwa lan angel golek penerus.<ref>{{cite web |url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/12/31/grown-from-necessity-vertical-farming-takes-off-in-ageing-japan.html|title=Grown from necessity: Vertical farming takes off in aging Japan|last=Nishimura|first=Karyn|agency=Agence France-Presse|date=January 1, 2020|website=The Jakarta Post}}</ref> Jepang ana ing urutan kaping pitu ing jagad in babaan tonase iwak sing dicekel lan nangkep 3.167.610 metrik ton iwak ing 2016, mudhun saka rata-rata tahunan 4.000.000 ton sajrone dasawarsa sadurunge.<ref>{{cite web |url=http://www.fao.org/3/i9540en/i9540en.pdf |title=The state of world fisheries and aquaculture |publisher=Food and Agriculture Organization |date=2018 |accessdate=May 25, 2020}}</ref> Jepang nduweni salah sawijining armada mancing paling gedhe ing saindenging jagad lan nyumbang meh 15% saka tangkapan global,<ref name=cia /> iki nyebabake kritik yen mancing ing Jepang nyebabake stok iwak kaya ta tuna dadi suda.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2017/apr/24/japan-criticised-exceed-bluefin-tuna-fishing-quota|newspaper=The Guardian|last=McCurry|first=Justin|title=Japan to exceed bluefin tuna quota amid warnings of commercial extinction|date=April 24, 2017}}</ref> Jepang uga nuwuhake kontroversi kanthi ndhukung mancing komersial paus.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-48821797|website=BBC News|title=Japan resumes commercial whaling after 30 years|date=July 1, 2019}}</ref> === Industri === Jepang duwe kapasitas industri sing gedhe lan dadi omah kanggo sawetara "produsen kendaraan bermotor, alat mesin, logam baja lan logam nonferrous, kapal, [[Zat Kimia|bahan kimia]], tekstil, lan [[Pangan olahan|panganan olahan]] paling gedhe lan paling maju sacara teknologi".<ref name="cia"/> Sektor industri Jepang nyumbang udakara 27,5% PDB.<ref name=cia/> Sawetara perusahaan industri utama Jepang kalebu [[Canon|Canon Inc.]], Toshiba lan Nippon Steel.<ref name="cia" /><ref>{{cite web|title=Forbes Global 2000|url=https://www.forbes.com/global2000/list/|website=Forbes|accessdate=November 14, 2016}}</ref> Hasil produksi negara kasebut dadi nomer telu paling dhuwur ing saindenging jagad.<ref>{{Cite web|title=Manufacturing, value added (current US$) |url=https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true|access-date=March 17, 2020|publisher=World Bank}}</ref> Jepang minangka produsen mobil nomer telu paling gedhe ing saindenging jagad lan dadi omah saka [[Toyota]], perusahaan mobil paling gedhe ing saindenging jagad.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.oica.net/category/production-statistics/|title=Production Statistics|publisher=OICA|date=2016|accessdate=November 13, 2016|archive-date=November 6, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131106174001/http://www.oica.net/category/production-statistics/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.autocar.co.uk/car-news/features/time-running-out-japans-car-industry|website=Autocar|title=Is time running out for Japan's car industry?|last=Holder|first=Jim|date=December 15, 2019}}</ref> Industri galangan kapal Jepang ngadhepi persaingan saka Korea Selatan lan China; inisiatif pamrentah taun 2020 ngidentifikasi sektor iki minangka target peningkatan ekspor.<ref>{{cite web|url=https://japan-forward.com/japan-targets-to-export-more-ships-revive-global-market-share/|website=Japan Forward|title=Japan Targets to Export More Ships, Revive Global Market Share|last=Okada|first=Mizuki|date=September 5, 2020}}</ref> === Jasa lan Pariwisata === Sektor jasa Jepang nyumbang kira-kira 70% saka total output ekonomi ing taun 2019.<ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/NV.SRV.TOTL.ZS|publisher=World Bank|title=Services, value added (% of GDP)|accessdate=November 11, 2020}}</ref> Perbankan, ritel, transportasi, lan telekomunikasi minangka industri utamane, kanthi perusahaan kayata Toyota, Mitsubishi UFJ, NTT, ÆON, Softbank, Hitachi, lan Itochu sing kalebu salah sawijining sing paling gedhe ing saindenging jagad.<ref name="Fortune Global 500 ">{{cite news |url=https://fortune.com/global500/2020/search/?fg500_country=Japan&non-us-cos-y-n=true |title=Fortune Global 500 |accessdate=November 11, 2020|website=Fortune}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.forbes.com/global2000/#2cb352db335d |title=The World's Largest Public Companies |work=Forbes |accessdate=November 11, 2020}}</ref> Jepang narik udakara 31,9 yuta turis internasional ing taun 2019.<ref>{{Cite web|url=https://statistics.jnto.go.jp/en/graph/#graph--inbound--travelers--transition|title=Trends in the Visitor Arrivals to Japan by Year|publisher=JNTO|accessdate=December 11, 2020}}</ref> Kanggo pariwisata lumebu, Jepang ana ing peringkat nomer 11 ing jagad ing taun 2019.<ref>{{cite journal|url=https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/wtobarometereng.2020.18.1.5|date=August–September 2020|publisher=UNWTO|title=Statistical Annex|journal=World Tourism Barometer|volume=18|issue=5|page=18|doi=10.18111/wtobarometereng.2020.18.1.5|doi-access=free}}</ref> Laporan Daya Saing Pariwisata 2017 menggonke Jepang ana ing peringkat 4 saka 141 negara, lan sing paling dhuwur ing Asia.<ref>{{cite web |title=The Travel & Tourism Competitiveness Report 2017 |publisher=World Economic Forum |url=http://www3.weforum.org/docs/WEF_TTCR_2017_web_0401.pdf |date=April 2017}}</ref> === Sains lan teknologi === Jepang yaiku salah sawjining negara sing unggul ing [[Métodhe èlmiah|riset ilmiah]], utamane ing ilmu alam lan teknik. Negara kasebut rangking nomer rolas ing antarane negara paling inovatif ing Indeks Inovasi Bloomberg 2020 lan kaping 13 ing Indeks Inovasi Global ing taun 2021, munggah saka 15 ing taun 2019.<ref>{{Cite web |title=Global Innovation Index 2021 |url=https://www.wipo.int/global_innovation_index/en/2021/|work=[[World Intellectual Property Organization]]|publisher=[[United Nations]]|accessdate=March 5, 2022 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=JAPAN|url=https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo_pub_gii_2020/jp.pdf|work=[[World Intellectual Property Organization]]|publisher=[[United Nations]]|accessdate=September 2, 2021}}</ref> Miturut produk domestik bruto, anggaran riset lan pangembangan Jepang minangka sing paling dhuwur nomer loro ing donya,<ref>{{cite web|url=http://uis.unesco.org/apps/visualisations/research-and-development-spending/|publisher=UNESCO|title=How much does your country invest in R&D?|accessdate=November 11, 2020}}</ref> kanthi 867.000 peneliti nuduhake anggaran riset lan pangembangan 19 triliun yen ing taun 2017.<ref>{{cite web|url=https://www.nippon.com/en/japan-data/h00388/japan%E2%80%99s-science-and-technology-research-spending-at-new-high.html|website=Nippon.com|date=February 19, 2019|title=Japan's Science and Technology Research Spending at New High}}</ref> Negara iki wis ngasilake rong puluh loro pamenang [[Bebungah Nobel|Nobel]] ing salah siji fisika, kimia utawa kesehatan,<ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/|publisher=Nobel Media|title=All Nobel Prizes|accessdate=November 11, 2020}}</ref> lan telung medali Fields.<ref>{{cite web|url=https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal|publisher=International Mathematical Union|title=Fields Medal|accessdate=November 11, 2020}}</ref> == Wigati == {{reflist}} == Réferènsi == * Conrad Totman, 2000. 'A History of Modern Japan. Blackwell Publishers.' * C.H. Kwan. 2001. 'Yèn Bloc: Toward Economic Integration in Asia.' Brookings Institution Press. * Bernson, Mary Hammond and Elaine Magnusson, eds. Modern Japan: An Idea Book for K-12 Teachers. Multicultural Education Resource Serial. Olympia, WA: Office of the State Superintendent of Public Instruction, 1984. ED 252 486. * Cogan, John J. and Donald O. Schneider, eds. Perspectives on Japan: A Guide for Teachers. Washington, DC: National Council for the Social Studies, 1983. ED 236 090. * East Meets West: Mutual Images. Stanford, CA: California Center for Research in International Studies, l980. ED 196 765. * Kaderabeck, Leslie. The Japanese Automobile Worker: A Microcosm of Japan's Success. 1985. ED 263 041. * Murphy, Carole. A Step by Step Guide for Planning a Japanese Cultural Festival. 1983. ED 238 748. * Wojtan, Linda S. Free Resources for Teaching about Japan. Bloomington, IN: Midwest Program for Teaching about Japan, Indiana University, 1986. ED 270 3891. == Peringkat internasional == * [[Pratélan nagara miturut Indèks Pembangunan Manungsa|Indèks Pembangunan Manungsa]]-peringkat angka 9 * [[Reporters Without Borders]]/Kabébasan Pers-peringkat kaping 44 * [http://www.odci.gov/cia/publications/factbook/rankorder/2004rank.html PDB saben kapita]-peringkat kaping 17 == Pirsanana uga == {{wikiportal}} * [[Komunikasi Jepang]] * [[Masalah ètnis ing Jepang]] * [[Hubungan manca nagara Jepang]] * [[Kalender Jepang]] * [[Budaya ponsel Jepang]] * [[Militer Jepang]] * [[Transportasi ing Jepang]] * [[Pratélan masakan Jepang]] * [[Pratélan nagara]] * [[Ninja]] * [[Samurai]] * [[Wakizashi]] * [[Pratélan tembung serapan saka basa Jepang ing basa Indonésia]] == Pranala njaba == === Resmi === * [http://www.kantei.go.jp/foreign/index-e.html Kantei.go.jp]-Situs resmi kantor nayakotama lan kabinèt * [http://www.sangiin.go.jp/eng/index.htm Sangi-in.go.jp]-Situs resmi Badan Penasehat * [http://www.shugiin.go.jp/index.nsf/html/index_e.htm Shugi-in.go.jp]-Situs resmi Dewan Perwakilan * [http://www.courts.go.jp/english/ehome.htm Courts.go.jp]-Situs resmi Mahkamah Agung Jepang * [http://www.kunaicho.go.jp/eindex.html Kunaicho.go.jp]-Situs resmi kulawarga Kakaisaran * [http://www.id.emb-japan.go.jp/expljp.html Informasi ngenani Jepang ing situs web resmi Kadutaan Besar Jepang ing Indonésia] === Liyané === {{Commons|Category:Japan}} {{wikivoyage|Japan}} * [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ja.html CIA World Factbook - Japan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040906074816/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ja.html |date=2004-09-06 }} * [http://www.japan-travel-guide.de/ Jepang - Nihon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603201442/http://www.japan-travel-guide.de/ |date=2013-06-03 }} {{Asia Wétan}} {{Asia}} [[Kategori:Jepang| ]] [[Kategori:Kakaisaran]] pl2rrtm2vqsrmaucp7dt9qi2eqx7yhl Athletic Bilbao 0 26030 1752785 1746464 2026-08-18T14:32:24Z Makenzis 33569 1752785 wikitext text/x-wiki [[File:San Mames Barria eta Bilboko ikuspegia.jpg|250px|right|thumb|Estadio San Mamès Kandhang Athlétic Bilbao]] {{Football club infobox | clubname = Athletic Club| image = | fullname = Athletic Club | nickname = ''Los Leones'' (Singa) | founded = [[1898]] | ground = [[San Mamés Stadium|San Mamés]], <br /> [[Bilbao]], [[Spanyol]] | capacity = 39,750<ref>[http://www.fussballtempel.net/uefa/ESP.html www.fussballtempel.net]</ref> | chairman = [[Fernando García Macua]] | manager = [[Joaquín Caparrós]] | season = 2025-26 | position = La Liga, 12. | league = [[La Liga]] | pattern_la1=_redlower|pattern_b1=_2redstripes2|pattern_ra1=_redlower| leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=000000| pattern_la2=|pattern_b2=_vneck|pattern_ra2=| leftarm2=008000|body2=008000|rightarm2=008000|shorts2=008000|socks2=008000| }} '''Athletic Bilbao''' iku tim [[bal-balan]] [[Spanyol]]. Kandhangé ing [[Bilbao]]. Tim iki diadegaké taun [[1898]]. 07. 18 Bebarengan karo tim [[Real Madrid]] lan [[FC Barcelona]], tim Athletic Bilbao dijuluki minangka tim "sing ora naté angka gradasi", sarta tim-tim sing duwé akèh juru main bintang mawa bakat. Gelar sing tau direngkuh ya iku 8 juwara [[La Liga]]. Klub iki mainaké tetandhingan kandhang ing [[Stadion San Mames]] kanthi kapasitas 40.000 penonton. == Prèstasi == * 8 [[La Liga]]: 1929-30, 1930-31, 1933-34, 1935-36, 1942-43, 1955-56, 1982-83, 1983-84. * 25 [[Copa del Rey]]: 1902, 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1945, 1950, 1955, 1956, 1958, 1969, 1973, 1984, 2024. * 3 [[Supercopa de España]]: 1985, 2015, 2021. * 1 [[Copa Eva Duarte]]: 1950 == Pamain kondhang == * [[Ismael Urzaiz]] ([[Spanyol]]) * [[Joseba Etxeberria]] ([[Spanyol]]) * [[Fernando Llorente]] * [[Ander Herrera]] * [[Kepa Arrizabalaga]] * [[Aymeric Laporte]] * [[Javi Martinez]] == Pranala njaba == * [http://www.athletic-club.net Situs resmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150104135835/http://www.athletic-club.net/ |date=2015-01-04 }} {{La Liga}} [[Kategori:Tim bal-balan Spanyol]] {{ulah raga-stub}} 4ds5x42zhosun5qkrwaw2puj70h5w4l Universitas Gadjah Mada 0 32937 1752797 1751901 2026-08-19T01:04:04Z ~2026-45458-73 74140 /* Prestasi Internasional */ 1752797 wikitext text/x-wiki {{coord|-7.7713847|110.3774998|display=title}} {{Infobox University |name = Universitas Gadjah Mada |image_name = Logo Universitas Gadjah Mada.gif |image_size = 150px |motto = ''Mengakar Kuat, Menjulang Tinggi'' |established = 19 Dhésèmber 1949 |type = [[Pratélaning paguron dhuwur nagara ing Indonésia|Perguruan tinggi nagari - Badan Hukum]] |rector = Ova Emilia |city = [[Kabupatèn Sléman|Sléman]] |state = [[Ngayogyakarta]] |country = [[Indonésia]] |faculty = |students = 47.081 (2018) |undergrad = |postgrad = |doctoral = |profess = |specialist = |extension = |int'l class = |campus = [[area urban|Urban]] |colors = Khaki muda {{color box|#F0E68C}} |nickname = UGM, GAMA, Kampus Pancasila, Universitas Nasional, Universitas Pusat Kebudayaan, Balai Pendidikan Nasional, Kampus Perjuangan, Kampus Kerakyatan, Kampus Biru, |affiliations = ASAIHL, U 21, AUN, ASEA-UNINET |website = {{url|https://www.ugm.ac.id/}} |footnotes = |address = |telephone = +62 274 6492599 }} [[Gambar:Balairung Universitas Gadjah Mada (3).jpg|thumb|250px|Gedhong utama]] '''Universitas Gadjah Mada''' ([[Jawa]]: ꦈꦤꦶꦮ꦳ꦼꦂꦱꦶꦠꦱ꧀​ꦓꦗꦃ​ꦩꦢ utawa ꦥꦮꦶꦪꦠꦤ꧀ꦭꦸꦲꦸꦂꦓꦗꦃꦩꦢ) asring kacekak '''UGM''' iku [[universitas]] negri ing [[Indonésia|Indhonésia]], dumunung ing [[Kutha Ngayogyakarta]]. Diadegaké tanggal 19 Dhésèmber 1949, Universitas Gadjah Mada minangka [[universitas]] negri pisanan sing madeg sawisé Indhonésia mardika. Universitas Gadjah Mada dumunung ing Kampus [[Bulaksumur]], [[Caturtunggal, Dhépok, Sléman|Caturtunggal]], [[Dhépok, Sléman|Dhépok]], [[Ngayogyakarta]] lan ing Kampus Jakarta, uga ana ing Kutha Magelang nanging wis ora aktif.<ref>{{Cite web|url=https://www.tempo.co/sains/tak-hanya-di-yogyakarta-ugm-punya-cabang-kampus-di-2-kota-ini-367230|title=Tak Hanya di Yogyakarta, UGM Punya Cabang Kampus di 2 Kota ini|date=2022-04-20|website=Tempo|language=id|access-date=2025-05-28}}</ref> [[Universitas Gadjah Mada]] punika salah satunggaling pawiyuatahn luhur paling tuwa lan gedhé ing Indhonésia,<ref name=Introduce>{{cite web|url=https://ugm.ac.id/en/about-us/1372-introducing.ugm |title=Introducing UGM|website=Universitas Gadjah Mada|date=26 March 2017|access-date=26 March 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.topuniversities.com/where-to-study/asia/indonesia/guide |title=Top Universities in Indonesia|publisher=Top Universities|date=5 April 2016|access-date=26 March 2017}}</ref> lan wis kadhap[uk prèdhikat minangka salah sawijiné universitas paling apik ing Indhonésia. Ing Peringkat Universitas Donya QS taun 2023, UGM kaunggulake minangka nomer 1 ing Indhonésia lan nomer 231 ing donya.<ref>{{cite book|last=Richter|first=Max|title=Musical Worlds in Yogyakarta|date=2012|publisher=KITLV Press (Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde – Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies)|location=Leiden, Netherlands |isbn=978-90-6718-390-1|page=160 |url=https://books.google.com/books?id=yXZhAAAAQBAJ&q=gadjah+mada+university&pg=PA160|access-date=26 March 2017}}</ref><ref>{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=ITB, UGM, UI minangka tiga universitas paling unggul ing Indonesia|url=http://www.thejakartapost.com/news/2016/08/17/itb-ugm-ui-named-top-three-universities-in-indonesia.html |work=The Jakarta Post|agency=News Desk|date=17 August 2016|access-date=26 March 2017}}</ref><ref name="SEARCA">{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=UGM Kaunggulaken minangka Nomor 1 ing Indonesia lan Nomor 53 ing Asia|url=http://searca.org/ucweb/news/2013-news/14-ugm-ranks-first-in-indonesia-and-53rd-in-asia|work=Southeast Asian University Consortium for Graduate Education in Agriculture and Natural Resources|date=17 April 2013|access-date=26 March 2017|archive-date=19 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019170904/http://searca.org/ucweb/news/2013-news/14-ugm-ranks-first-in-indonesia-and-53rd-in-asia|url-status=dead}}</ref> Nalika universitas punika dipunadegaken wonten ing warsa 1940-an ing ngandhap [[pamaréntahan Walandi|pamaréntahan Walanda]], menika dados fakultas kedokteran ingkang kapisan ingkang mbukak kanthi bébas kanggé [[pribumi Indonesia]],<ref name=Oxford>{{cite book|last1=Lock|first1=Stephen|last2=Last|first2=John M.|last3=Dunea|first3=George|title=The Oxford Illustrated Companion to Medicine|date=2001|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-262950-6|page=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00step/page/765 765]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00step/page/765}}</ref><ref name=Springer>{{cite book|last1=Forest|first1=James J. F.|last2=Altbach|first2=Philip G.|title=Volume 18 of Springer International Handbooks of Education: International Handbook of Higher Education, Volume 1|date=2006|publisher=Springer|isbn=1-4020-4011-3|page=772}}</ref> ing wekdal punika, nalika pendhidhikan pribumi asring dipunwatesi.<ref>{{cite journal|last1=Suratno|first1=Tatang|title=The education system in Indonesia at a time of significant changes|journal=Revue internationale d'éducation de Sèvres|date=12 June 2014|doi=10.4000/ries.3814 |s2cid=142805391 |url=https://ries.revues.org/3814#text|access-date=26 March 2017|doi-access=free}}</ref> == Sajarah == Sedasa tanggal [[4 Januari]] [[1946]], [[Soekarno]] lan [[Hatta]] sampun ngéwahakaken [[kutha krajan]] Républik Indonésia dhateng Ngayogyakarta. Amargi wontenipun pepénginan antawisipun pejuang kamardikan lan pasukan Sakuthu sarta [[NICA]] ing Jakarta lan Bandung, mila Sekolah Tinggi Teknik (STT) Bandung ugi kapundhut pindhah dhateng Ngayogyakarta. Ing dinten [[17 Fèbruari]] [[1946]], Sekolah Tinggi Teknik (STT) Bandung sampun dipun-uripaké malih wonten ing Ngayogyakarta kaliyan para dhéwékawan ingkang asma Prof. Ir. [[Rooseno]] lan Prof. Ir. Wreksodiningrat. Manawi dipun-tingali saking sajarahipun, Universitas Gadjah Mada punika gabunganipun sawetawis balé pawiyatan, pamulangan inggil, paguron inggil ingkang wonten ing [[Yogyakarta]], [[Klathèn]] lan [[Kutha Surakarta|Surakarta]]. Asma Gadjah Mada dipun-jupuk saking Balai Perguruan Tinggi Gadjah Mada ingkang kagungan fakultas hukum lan fakultas sastra. Panyiapanipun Balai Perguruan Tinggi punika dipun-umumaké ing Gedung KNI Malioboro wonten ing tanggal [[3 Maret]] [[1946]] déning Mr. Boediarto, Ir. Marsito, Prof. Dr. [[Prijono]], Mr. Soenarjo, Dr. Soleiman, Dr. [[Buntaran]] lan Dr. Soeharto. Lembaga pendhidhikan ingkang sanes ingkang dipunadegaken ing wektu ingkang meh sami inggih punika Perguruan Tinggi Kedhokteran (dipunadegaken tanggal 5 Maret 1946), Sekolah Tinggi Kedhokteran Hewan (dipunadegaken tanggal 20 September 1946), Sekolah Tinggi Farmasi (dipunadegaken tanggal 27 September 1946), lan Perguruan Tinggi Pertanian (dipunadegaken tanggal 27 September 1946) ingkang sami wonten ing [[Klaten]], kinten-kinten 20 kilometer saking Ngayogyakarta. Institut Pasteur ing Bandung wiwitanipun tanggal 1 September 1945, ugi dipunpindhahaken dhateng Klaten kaliyan laboratorium ing Rumah Sakit [[Tegalyoso, Klaten Selatan, Klaten|Tegalyoso]]. Salah satunggaling tiyang ingkang gadhah peran ing pemindahan menika inggih punika Prof. Dr. M. [[Sardjito]] ingkang sakmenika dados Rektor Universitas Gadjah Mada ingkang kapisan. Pagesangan kampus ing Klaten dados langkung rame kanthi dipunadegakenipun Fakultas Kedhokteran Gigi ing wiwitan [[1948]]. Ing wiwitan Mei 1948, Kementerian Pendidikan, Pengajaran lan Kebudayaan nindakaken pendirian Akademi Ilmu Pulitik ing Ngayogyakarta kanthi prakawis saking Kementerian Dalam Negeri supados ndhidhik calon-calon pegawai Departemen Dalam Negeri, Departemen Luar Negeri, lan Departemen Penerangan. Akademi punika wiwitanipun dipunpimpin déning Prof. Djokosoetono, S.H. Nanging, akademi punika boten dangu umuripun, amargi sawisé kajadian [[Peristiwa Madiun|PKI Madiun]] ing wulan September 1948, akademi punika dipunbiyantu déning para mahasiswa ingkang sami tumut ngungsi pemberontakan saéngga akademi punika lajeng dipuntutup. Salajenge ing [[1 November]] [[1948]] dipundamel Balai Pendidikan Ahli Hukum wonten ing [[Kota Surakarta|Surakarta]], minangka woh saking kerjasama antawisipun Kementerian Pendidikan, Pengajaran lan Kebudayaan kaliyan Kementerian Kehakiman. Ingkang sarujuk kaliyan punika, Panitia Pendirian Perguruan Tinggi Swasta wonten ing Surakarta, ingkang dipunpimpin déning Drs. Notonagoro, S.H., Koesoemadi, S.H. lan Hardjono, S.H. wonten ing Surakarta ngrencanakaken ngadegaken Sekolah Tinggi Hukum Negeri. Kangge efisiensi, Panitia ngusulaken penggabungan Balai Pendidikan Ahli Hukum kaliyan Sekolah Tinggi Hukum Negeri ingkang pungkasipun dipunsarujuki lan dipunresmikaken déning Peraturan Pemerintah No. 73 taun 1948. Serangan Walanda dhumateng kitha krajan Républik Indonésia wonten ing Ngayogyakarta ing [[Agresi Militer Walanda II]] nglumpuhaken sakathahing kagiyatan sinau ing Ngayogyakarta, Klaten lan Surakarta saha sakathahing perguruan tinggi kasebat terpaksa katutup lan para mahasiswa kagungan semangat badhé berjuang. Sawise serangan Walandi, wilayah Républik Indonésia dados langkung semplik. Ing dinten kaping 20 Mei 1949, kadhawuhaken rapat Panitia Perguruan Tinggi, wonten ing Pendopo Kepatihan Yogyakarta ingkang dipunpimpin déning Prof. Dr. Soetopo, kaliyan anggota rapat antawisipun, [[Sri Sultan Hamengkubuwono IX]], Prof. Dr. M. [[Sardjito]], Prof. Dr. [[Prijono]], Prof. Ir. Wreksodhiningrat, Prof. Ir. Harjono, Prof. Sugardo lan Slamet Soetikno, S.H. Salah satunggaling asil saking rapat punika inggih menika ngadegaken perguruan malih wonten ing wilayah républik ingkang dereng dipunrebut, yaiku Ngayogyakarta. Dipunsarujuki déning Prof. Ir. Wreksodhiningrat, Prof. Dr. [[Prijono]], Prof. Ir. Harjono lan Prof. Dr. M. [[Sardjito]] badhé ngupados sarana kangge ngwujudaken rencana wau. Alangan utama wekdal menika inggih menika boten wontenipun ruangan kangge kuliah. Nanging, Sri Sultan Hamengkubuwono IX sarujuk nyilihaken ruangan dalem kraton lan sawetah gedhong ing sekitare. ==Fakultas== * Fakultas Biologi * Fakultas Ékonomika lan Bisnis * Fakultas Farmasi * Fakultas Filsafat * Fakultas Géografi * Fakultas Hukum * Fakultas Ilmu Budaya * Fakultas Ilmu Sosial lan Ilmu Pulitik * Fakultas Kedhokteran, Keséhatan Masyarakat lan Keperawatan (FKKMK) * Fakultas Kedhokteran Gigi * Fakultas Kedhokteran Kewan * Fakultas Kehutanan * Fakultas MIPA (Matematika lan Ilmu Pengetahuan Alam) * Fakultas Pertanian * Fakultas Peternakan * Fakultas Psikologi * Fakultas Téknik * Fakultas Téknologi Pertanian ====== Prestasi Internasional ====== * Bimasakti UGM, The 1st Place Business Plan Presentation, Top 8 Overall, Top 5 Endurance, Top 6 Acceleration, Top 5 Skidpad & Top 5 Autocross, SAE International & Associazione Nazionale Filiera Industria Automobilistica, Circuit Riccardo Paletti, Parma, Italia, 2023 * Bimasakti UGM, The best of Formula Student Spain, Circuit de Barcelona-Catalunya, Spain, 2024 * Bimasakti UGM, The 3rd winner of Formula Student SAE Australasia, 2020 * Bimasakti UGM, The winner (8 categories) of Internasional Student Formula SAE, Ecopa Arena, Shizuoka, Japan, 2019 * Semar UGM, The 1st & 3rd winner World Champion of Shell Eco-marathon Autonomous Programming Competition 2023 * Semar UGM, The Double winners Prototype Battery Electric (New Asia Record) & Urban Concept Hydrogen Fuel Cell (New Record & the first in Indonesia), Shell Eco-marathon Asia and The Middle East, 2023. * Semar UGM, 2nd winner of Shell Eco Marathon Asia Pacific and Middle East 2025 di Doha, Qatar ,2025 * Semar UGM, 1st (Urban Hydrogen) & 3rd (Electric Prototype), Shell Eco-Marathon Asia Pacific and Middle East, Lusail International Circuit, Doha, Qatar, 2026 * Arjuna UGM, The winner (7 categories) of ''Formula Society of Automotive Engineers'' (FSAE), Aichi Sky Expo, Tokoname, Nagoya, Japan, 2025 * Arjuna UGM, The 1st winner Software and Intelligence Integration, the 3rd Place Procurement Strategy & 4th Place overall Event Formula Bharat 6th Annual FSEV Concept Challenge, Pi-EV 2022, India * Arjuna UGM, The 2nd winner of Annual Formula Student Electric Vehicle (FSEV) Concept Challenge 2020. Formula Bharat, India, 2020 * 3rd winner (bronze medal) & Honorable Mention of The International Mathematics Competition, Blagoevgrad, Bulgaria, 2026 * 3rd winner (bronze medal) of Consensual Dispute Resolution Competition (CDRC) held by International Bar Association (IBA) & Vienna International Arbitral Centre (VIAC), Vienna Austria, 2026, * 2nd winner of Social Logistics Challenge, competition by Global Business School Network/GBSN, Washington, District of Columbia, USA, 2025 * The winner of Singapore Amazing Flying Machine Competition (SAFMC), 2025 * 7th winner Chem-E-Car (Chemical Engineering Car) American Institute of Chemical Engineerings (AIChE), San Diego Convention Center, California, USA, 2024 * ''2nd winner VDI Chem-E-Car Competition,'' VDI Germany, City Cube, Berlin, 2023 * The Gold Medal, The Special Award: Inclusivity Award & Top 5 Best Diagnostic Project of the Grand Jamboree-International Genetically Engineered Machine (iGEM) Competition, Paris, French, 2023 * The ''Gold Medal'', ''Best Computational Project" & ''Best Human Centered Design of The'' Global Open Genetic Engineering Competition'' (GOGEC''), Biotechnology Research, Houston, Texas, USA, 2023.'' * The 1st winner of Global Health Case Competition, Melbourne, Australia, 2023 * 2nd winner/silver medal and 2 categories honorable mention on International Mathematics Competition (IMC), Blagoevgrad, Bulgaria, 2023 * The Silver Prize of the International Genetically Engineered Machine (iGEM) Competition 2021, Paris, France * 3rd winner of Venezuela Energy Solutions Case Study Competition, Venezuelan American Petroleum Association (VAPA) sponsored by CITGO Petroleum Corporation, 2022 * 1st winner of Schlumberger Digital Forum, Luzern, Switzerland, 2022 * 1st winner of Business Plan Presentation & Golden Fighter Award, Formula Student Netherlands (FSN), Circuit TT Assen, The Netherlands, 2022. * 1st winner of World Bank Group Youth Summit 2022, Washington DC, USA * 5th winner of the International Commercial Mediation Competition (ICMC) 18th International Chamber of Commerce 2023, Paris, France * The Most Innovative Presentation of Krannert Human Resource Case Competition and Executive Conference, Purdue University, USA, 2013 * The Best Reviewer Award of International Accounting Section, American Accounting Association, San Antonio, Texas, USA. 2014 * 1st winner of World Bank Group Youth Summit, Case Challenge Competition, Washington, DC, USA, 2021 * The Most Outstanding Delegate & Honorable Mention Nottingham University Model United Nation (NUMUN) Competition, 2016 * Gold Prize of International Case Competition, Hong Kong, 2021 * 3rd winner of 5th Foreign Direct Investment Moot Competition at Suffolk University Law School, Boston, USA, 2012 * Runner-Up of International Humanitarian Law Moot Court Competition (IHL MCC) Asia Pacific, 2022 * Overall Highest Team Ranking of Foreign Direct Investment International Arbitration Meet, Buenos Aires, Argentina, 2016 * 4th winner of International Criminal Court Moot Court Competition (ICCMCC), Den Haag, The Netherlands, 2014 * Honorable Mentions of Eric E. Bergsten Award of International Commercial Arbitration Moot (Vis Moot), 29th Willem C. Vis (West) Moot, 2022 * 1st winner of The Nuremberg Moot Court Competition, The Netherlands, 2022, * The winner of 16th International Veterinary Medicine Student Scientific Research Congress, Istanbul, Republic Turkey, 2014 * The winner of Agricultural Engineering – Annual Regional Convention (AE-ARC), Philippine, 2022 * The winner of Agricultural Engineering - Annual Regional Convention (AE-ARC), Malaysia, 2019 * 2nd winner of International Microbiology, Parasitology, and Immunology Competition (SIMPIC), Thailand, 2017 * Best Overall Presentation of International Forestry Student Association, Hokkaido, Japan, 2021 * Silver Medal on Giant Jamboree, International Genetically Engineered Machine (iGEM) Competition, France, 2021 * The winner of The International Pharmaceutical Students’ Federation / IPSF Pharma Olympics, 2020 * Gold Medal & Best Award of The International Invention and Innovation Exhibition (i-ENVEX) Competition, Malaysia, 2011 * The winner of International Challenge of Emergency Medicine (KKU ICEM) Competition, Thailand, 2020 * The winner of The Asian-Oceania Medical Students' Conferences (AMSC) Competition, Seoul, Korea, 2022. * 3rd winner of The Model Satellite Competition, Turkey, 2022 * The winner of DAAD-Fraunhofer Technopreneur Award, Germany, 2007 * The winner of Mondialogo Engineering Award, Stuttgart, Germany, 2009. * The winner of International Mathematics Competition (IMC), Bulgaria, 2021 * 3rd winner & honorable mention of International Mathematics Competition (IMC), Blagoevgrad, Bulgaria, 2018 * 1st, 2nd & honorable mention of International Mathematics Competition (lMC) Blagoevgrad, Bulgaria, 2015 * 3rd winner of International Mathematics Competition for University Students (IMC), Blagoevgrad, Bulgaria, 2008. * 3rd winner of International Scientific Olympiad on Mathematics (ISOM), Teheran, Iran, 2008. * The winner of Formula Student Netherlands (FSN) Competition, The Netherlands, 2022 * The winner of International Innovation Invention Competition Canada, Toronto, 2016 * The Best Public Safety App on “Public Safety App Challenge” at California, USA, 2014. * Best Chapter of The World Champions of Society of Exploration Geophysicists, Denver, Colorado, USA, 2014 * 6th winner of The International CanSat Competition, American Astronautical Society (AAS), Virginia Tech, Blacksburg, VA, USA, 2022 * 1st-place Winner of Battery-Electric Prototype category, Shell Eco-Marathon, 2022.[42] * 1st-place Winner of Green Wave Environmental Care Competition, organized by Sembcorp Marine Ltd, Singapore, 2021.[43] * 1st-place Winner of Indonesia Flying Robot Contest at 2021.[44] * 1st-place Winner of NewQuest Young Geothermal Explorationist Competition, 2021.[45] * Best Paper-International Conference on Sustainable Civil Engineering Structures and Construction Materials (SCESCM) in University of Technology Mara, Malaysia, 2020. * 1st-place Winner of Electric Car Design - PLN Innovation & Competition in Electricity (ICE), 2021. * Best Student Prize - The Gawler Challenge by Unearthed dan Department for Energy and Mining, Government of South Australia, 2020. * 1st-place Winner - CulturIS-3D on International Invention and Innovation Competition (InIIC) Malaysia, 2020. * 2nd-place Winner of United States Annual Student CanSat Competition organized by American Astronautical Society & sponsored by NASA, 2020. * 1st-place Winner of BRI x Google Hackaton Competition, 2020. * Gold Award - Architecture and Alumni Choice Award - Asian Young Designer Award, 2017. * Gold Winner of Robot Contest in Connecticut USA, 2018. * 1st-place Winner of Slum Housing Improvement Design of Public Work and Public Housing Ministry competition, 2015. * 1st-place winner of Fire-Fighting category, 1st-place winner of Stand Balancing, and 2nd-place winner of Walker Challenge, Robogames competition, USA 2012 * 3rd Best Memorial Award Asia Cup 2012. International Law Moot Court Competition Asia Cup 2012, Japan * 1st Best Mooter (Mr. Dylan Jesse Andrian), Hong Kong Red Cross International Humanitarian Law Moot 2022 * The Best Technical Innovation Award for eSemar Xperimental, Shell Eco-Marathon (SEM) 2011, Malaysia * Winner of Outstanding Achievement in 62nd Intel International Science and Engineering Fair – China Association for Science and Technology 2011 in Los Angeles * 1st winner of Creative Robot, The 13th International Robot Olympiad 2011, Indonesia * The Standard Commercial Movie Category Award, 7th GATSBY Student CM Award ==Sitiran== {{reflist}} {{PTN ing Indonésia}} [[Kategori:Pawiyatan luhur ing Indonésia]] [[Kategori:Pawiyatan luhur nagara ing Ngayogyakarta]] fb821z8s7pjcdojj43ib32q1u2ksj5r 1752801 1752797 2026-08-19T03:29:42Z ~2026-45239-94 74143 /* Prestasi Internasional */ 1752801 wikitext text/x-wiki {{coord|-7.7713847|110.3774998|display=title}} {{Infobox University |name = Universitas Gadjah Mada |image_name = Logo Universitas Gadjah Mada.gif |image_size = 150px |motto = ''Mengakar Kuat, Menjulang Tinggi'' |established = 19 Dhésèmber 1949 |type = [[Pratélaning paguron dhuwur nagara ing Indonésia|Perguruan tinggi nagari - Badan Hukum]] |rector = Ova Emilia |city = [[Kabupatèn Sléman|Sléman]] |state = [[Ngayogyakarta]] |country = [[Indonésia]] |faculty = |students = 47.081 (2018) |undergrad = |postgrad = |doctoral = |profess = |specialist = |extension = |int'l class = |campus = [[area urban|Urban]] |colors = Khaki muda {{color box|#F0E68C}} |nickname = UGM, GAMA, Kampus Pancasila, Universitas Nasional, Universitas Pusat Kebudayaan, Balai Pendidikan Nasional, Kampus Perjuangan, Kampus Kerakyatan, Kampus Biru, |affiliations = ASAIHL, U 21, AUN, ASEA-UNINET |website = {{url|https://www.ugm.ac.id/}} |footnotes = |address = |telephone = +62 274 6492599 }} [[Gambar:Balairung Universitas Gadjah Mada (3).jpg|thumb|250px|Gedhong utama]] '''Universitas Gadjah Mada''' ([[Jawa]]: ꦈꦤꦶꦮ꦳ꦼꦂꦱꦶꦠꦱ꧀​ꦓꦗꦃ​ꦩꦢ utawa ꦥꦮꦶꦪꦠꦤ꧀ꦭꦸꦲꦸꦂꦓꦗꦃꦩꦢ) asring kacekak '''UGM''' iku [[universitas]] negri ing [[Indonésia|Indhonésia]], dumunung ing [[Kutha Ngayogyakarta]]. Diadegaké tanggal 19 Dhésèmber 1949, Universitas Gadjah Mada minangka [[universitas]] negri pisanan sing madeg sawisé Indhonésia mardika. Universitas Gadjah Mada dumunung ing Kampus [[Bulaksumur]], [[Caturtunggal, Dhépok, Sléman|Caturtunggal]], [[Dhépok, Sléman|Dhépok]], [[Ngayogyakarta]] lan ing Kampus Jakarta, uga ana ing Kutha Magelang nanging wis ora aktif.<ref>{{Cite web|url=https://www.tempo.co/sains/tak-hanya-di-yogyakarta-ugm-punya-cabang-kampus-di-2-kota-ini-367230|title=Tak Hanya di Yogyakarta, UGM Punya Cabang Kampus di 2 Kota ini|date=2022-04-20|website=Tempo|language=id|access-date=2025-05-28}}</ref> [[Universitas Gadjah Mada]] punika salah satunggaling pawiyuatahn luhur paling tuwa lan gedhé ing Indhonésia,<ref name=Introduce>{{cite web|url=https://ugm.ac.id/en/about-us/1372-introducing.ugm |title=Introducing UGM|website=Universitas Gadjah Mada|date=26 March 2017|access-date=26 March 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.topuniversities.com/where-to-study/asia/indonesia/guide |title=Top Universities in Indonesia|publisher=Top Universities|date=5 April 2016|access-date=26 March 2017}}</ref> lan wis kadhap[uk prèdhikat minangka salah sawijiné universitas paling apik ing Indhonésia. Ing Peringkat Universitas Donya QS taun 2023, UGM kaunggulake minangka nomer 1 ing Indhonésia lan nomer 231 ing donya.<ref>{{cite book|last=Richter|first=Max|title=Musical Worlds in Yogyakarta|date=2012|publisher=KITLV Press (Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde – Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies)|location=Leiden, Netherlands |isbn=978-90-6718-390-1|page=160 |url=https://books.google.com/books?id=yXZhAAAAQBAJ&q=gadjah+mada+university&pg=PA160|access-date=26 March 2017}}</ref><ref>{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=ITB, UGM, UI minangka tiga universitas paling unggul ing Indonesia|url=http://www.thejakartapost.com/news/2016/08/17/itb-ugm-ui-named-top-three-universities-in-indonesia.html |work=The Jakarta Post|agency=News Desk|date=17 August 2016|access-date=26 March 2017}}</ref><ref name="SEARCA">{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=UGM Kaunggulaken minangka Nomor 1 ing Indonesia lan Nomor 53 ing Asia|url=http://searca.org/ucweb/news/2013-news/14-ugm-ranks-first-in-indonesia-and-53rd-in-asia|work=Southeast Asian University Consortium for Graduate Education in Agriculture and Natural Resources|date=17 April 2013|access-date=26 March 2017|archive-date=19 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019170904/http://searca.org/ucweb/news/2013-news/14-ugm-ranks-first-in-indonesia-and-53rd-in-asia|url-status=dead}}</ref> Nalika universitas punika dipunadegaken wonten ing warsa 1940-an ing ngandhap [[pamaréntahan Walandi|pamaréntahan Walanda]], menika dados fakultas kedokteran ingkang kapisan ingkang mbukak kanthi bébas kanggé [[pribumi Indonesia]],<ref name=Oxford>{{cite book|last1=Lock|first1=Stephen|last2=Last|first2=John M.|last3=Dunea|first3=George|title=The Oxford Illustrated Companion to Medicine|date=2001|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-262950-6|page=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00step/page/765 765]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00step/page/765}}</ref><ref name=Springer>{{cite book|last1=Forest|first1=James J. F.|last2=Altbach|first2=Philip G.|title=Volume 18 of Springer International Handbooks of Education: International Handbook of Higher Education, Volume 1|date=2006|publisher=Springer|isbn=1-4020-4011-3|page=772}}</ref> ing wekdal punika, nalika pendhidhikan pribumi asring dipunwatesi.<ref>{{cite journal|last1=Suratno|first1=Tatang|title=The education system in Indonesia at a time of significant changes|journal=Revue internationale d'éducation de Sèvres|date=12 June 2014|doi=10.4000/ries.3814 |s2cid=142805391 |url=https://ries.revues.org/3814#text|access-date=26 March 2017|doi-access=free}}</ref> == Sajarah == Sedasa tanggal [[4 Januari]] [[1946]], [[Soekarno]] lan [[Hatta]] sampun ngéwahakaken [[kutha krajan]] Républik Indonésia dhateng Ngayogyakarta. Amargi wontenipun pepénginan antawisipun pejuang kamardikan lan pasukan Sakuthu sarta [[NICA]] ing Jakarta lan Bandung, mila Sekolah Tinggi Teknik (STT) Bandung ugi kapundhut pindhah dhateng Ngayogyakarta. Ing dinten [[17 Fèbruari]] [[1946]], Sekolah Tinggi Teknik (STT) Bandung sampun dipun-uripaké malih wonten ing Ngayogyakarta kaliyan para dhéwékawan ingkang asma Prof. Ir. [[Rooseno]] lan Prof. Ir. Wreksodiningrat. Manawi dipun-tingali saking sajarahipun, Universitas Gadjah Mada punika gabunganipun sawetawis balé pawiyatan, pamulangan inggil, paguron inggil ingkang wonten ing [[Yogyakarta]], [[Klathèn]] lan [[Kutha Surakarta|Surakarta]]. Asma Gadjah Mada dipun-jupuk saking Balai Perguruan Tinggi Gadjah Mada ingkang kagungan fakultas hukum lan fakultas sastra. Panyiapanipun Balai Perguruan Tinggi punika dipun-umumaké ing Gedung KNI Malioboro wonten ing tanggal [[3 Maret]] [[1946]] déning Mr. Boediarto, Ir. Marsito, Prof. Dr. [[Prijono]], Mr. Soenarjo, Dr. Soleiman, Dr. [[Buntaran]] lan Dr. Soeharto. Lembaga pendhidhikan ingkang sanes ingkang dipunadegaken ing wektu ingkang meh sami inggih punika Perguruan Tinggi Kedhokteran (dipunadegaken tanggal 5 Maret 1946), Sekolah Tinggi Kedhokteran Hewan (dipunadegaken tanggal 20 September 1946), Sekolah Tinggi Farmasi (dipunadegaken tanggal 27 September 1946), lan Perguruan Tinggi Pertanian (dipunadegaken tanggal 27 September 1946) ingkang sami wonten ing [[Klaten]], kinten-kinten 20 kilometer saking Ngayogyakarta. Institut Pasteur ing Bandung wiwitanipun tanggal 1 September 1945, ugi dipunpindhahaken dhateng Klaten kaliyan laboratorium ing Rumah Sakit [[Tegalyoso, Klaten Selatan, Klaten|Tegalyoso]]. Salah satunggaling tiyang ingkang gadhah peran ing pemindahan menika inggih punika Prof. Dr. M. [[Sardjito]] ingkang sakmenika dados Rektor Universitas Gadjah Mada ingkang kapisan. Pagesangan kampus ing Klaten dados langkung rame kanthi dipunadegakenipun Fakultas Kedhokteran Gigi ing wiwitan [[1948]]. Ing wiwitan Mei 1948, Kementerian Pendidikan, Pengajaran lan Kebudayaan nindakaken pendirian Akademi Ilmu Pulitik ing Ngayogyakarta kanthi prakawis saking Kementerian Dalam Negeri supados ndhidhik calon-calon pegawai Departemen Dalam Negeri, Departemen Luar Negeri, lan Departemen Penerangan. Akademi punika wiwitanipun dipunpimpin déning Prof. Djokosoetono, S.H. Nanging, akademi punika boten dangu umuripun, amargi sawisé kajadian [[Peristiwa Madiun|PKI Madiun]] ing wulan September 1948, akademi punika dipunbiyantu déning para mahasiswa ingkang sami tumut ngungsi pemberontakan saéngga akademi punika lajeng dipuntutup. Salajenge ing [[1 November]] [[1948]] dipundamel Balai Pendidikan Ahli Hukum wonten ing [[Kota Surakarta|Surakarta]], minangka woh saking kerjasama antawisipun Kementerian Pendidikan, Pengajaran lan Kebudayaan kaliyan Kementerian Kehakiman. Ingkang sarujuk kaliyan punika, Panitia Pendirian Perguruan Tinggi Swasta wonten ing Surakarta, ingkang dipunpimpin déning Drs. Notonagoro, S.H., Koesoemadi, S.H. lan Hardjono, S.H. wonten ing Surakarta ngrencanakaken ngadegaken Sekolah Tinggi Hukum Negeri. Kangge efisiensi, Panitia ngusulaken penggabungan Balai Pendidikan Ahli Hukum kaliyan Sekolah Tinggi Hukum Negeri ingkang pungkasipun dipunsarujuki lan dipunresmikaken déning Peraturan Pemerintah No. 73 taun 1948. Serangan Walanda dhumateng kitha krajan Républik Indonésia wonten ing Ngayogyakarta ing [[Agresi Militer Walanda II]] nglumpuhaken sakathahing kagiyatan sinau ing Ngayogyakarta, Klaten lan Surakarta saha sakathahing perguruan tinggi kasebat terpaksa katutup lan para mahasiswa kagungan semangat badhé berjuang. Sawise serangan Walandi, wilayah Républik Indonésia dados langkung semplik. Ing dinten kaping 20 Mei 1949, kadhawuhaken rapat Panitia Perguruan Tinggi, wonten ing Pendopo Kepatihan Yogyakarta ingkang dipunpimpin déning Prof. Dr. Soetopo, kaliyan anggota rapat antawisipun, [[Sri Sultan Hamengkubuwono IX]], Prof. Dr. M. [[Sardjito]], Prof. Dr. [[Prijono]], Prof. Ir. Wreksodhiningrat, Prof. Ir. Harjono, Prof. Sugardo lan Slamet Soetikno, S.H. Salah satunggaling asil saking rapat punika inggih menika ngadegaken perguruan malih wonten ing wilayah républik ingkang dereng dipunrebut, yaiku Ngayogyakarta. Dipunsarujuki déning Prof. Ir. Wreksodhiningrat, Prof. Dr. [[Prijono]], Prof. Ir. Harjono lan Prof. Dr. M. [[Sardjito]] badhé ngupados sarana kangge ngwujudaken rencana wau. Alangan utama wekdal menika inggih menika boten wontenipun ruangan kangge kuliah. Nanging, Sri Sultan Hamengkubuwono IX sarujuk nyilihaken ruangan dalem kraton lan sawetah gedhong ing sekitare. ==Fakultas== * Fakultas Biologi * Fakultas Ékonomika lan Bisnis * Fakultas Farmasi * Fakultas Filsafat * Fakultas Géografi * Fakultas Hukum * Fakultas Ilmu Budaya * Fakultas Ilmu Sosial lan Ilmu Pulitik * Fakultas Kedhokteran, Keséhatan Masyarakat lan Keperawatan (FKKMK) * Fakultas Kedhokteran Gigi * Fakultas Kedhokteran Kewan * Fakultas Kehutanan * Fakultas MIPA (Matematika lan Ilmu Pengetahuan Alam) * Fakultas Pertanian * Fakultas Peternakan * Fakultas Psikologi * Fakultas Téknik * Fakultas Téknologi Pertanian ====== Prestasi Internasional ====== * Bimasakti UGM, The 1st Place Business Plan Presentation, Top 8 Overall, Top 5 Endurance, Top 6 Acceleration, Top 5 Skidpad & Top 5 Autocross, SAE International & Associazione Nazionale Filiera Industria Automobilistica, Circuit Riccardo Paletti, Parma, Italia, 2023 * Bimasakti UGM, The best of Formula Student Spain, Circuit de Barcelona-Catalunya, Spain, 2024 * Bimasakti UGM, The 3rd winner of Formula Student SAE Australasia, 2020 * Bimasakti UGM, The winner (8 categories) of Internasional Student Formula SAE, Ecopa Arena, Shizuoka, Japan, 2019 * Semar UGM, The 1st & 3rd winner World Champion of Shell Eco-marathon Autonomous Programming Competition 2023 * Semar UGM, The Double winners Prototype Battery Electric (New Asia Record) & Urban Concept Hydrogen Fuel Cell (New Record & the first in Indonesia), Shell Eco-marathon Asia and The Middle East, 2023. * Semar UGM, 2nd winner of Shell Eco Marathon Asia Pacific and Middle East 2025 di Doha, Qatar ,2025 * Semar UGM, 1st (Urban Hydrogen) & 3rd (Electric Prototype), Shell Eco-Marathon Asia Pacific and Middle East, Lusail International Circuit, Doha, Qatar, 2026 * Arjuna UGM, The winner (7 categories) of ''Formula Society of Automotive Engineers'' (FSAE), Aichi Sky Expo, Tokoname, Nagoya, Japan, 2025 * Arjuna UGM, The 1st winner Software and Intelligence Integration, the 3rd Place Procurement Strategy & 4th Place overall Event Formula Bharat 6th Annual FSEV Concept Challenge, Pi-EV 2022, India * Arjuna UGM, The 2nd winner of Annual Formula Student Electric Vehicle (FSEV) Concept Challenge 2020. Formula Bharat, India, 2020 * 3rd winner (bronze medal) & Honorable Mention of The International Mathematics Competition, Blagoevgrad, Bulgaria, 2026 * 3rd winner (bronze medal) of Consensual Dispute Resolution Competition (CDRC) held by International Bar Association (IBA) & Vienna International Arbitral Centre (VIAC), Vienna Austria, 2026, * 2nd winner of the international student competition (food & chemistry), Kuala Lumpur, Malaysia,2026 * 3rd winner of the international student competition (physics), Kuala Lumpur, Malaysia,2026 * 2nd winner of Social Logistics Challenge, competition by Global Business School Network/GBSN, Washington, District of Columbia, USA, 2025 * The winner of Singapore Amazing Flying Machine Competition (SAFMC), 2025 * 7th winner Chem-E-Car (Chemical Engineering Car) American Institute of Chemical Engineerings (AIChE), San Diego Convention Center, California, USA, 2024 * ''2nd winner VDI Chem-E-Car Competition,'' VDI Germany, City Cube, Berlin, 2023 * The Gold Medal, The Special Award: Inclusivity Award & Top 5 Best Diagnostic Project of the Grand Jamboree-International Genetically Engineered Machine (iGEM) Competition, Paris, French, 2023 * The ''Gold Medal'', ''Best Computational Project" & ''Best Human Centered Design of The'' Global Open Genetic Engineering Competition'' (GOGEC''), Biotechnology Research, Houston, Texas, USA, 2023.'' * The 1st winner of Global Health Case Competition, Melbourne, Australia, 2023 * 2nd winner/silver medal and 2 categories honorable mention on International Mathematics Competition (IMC), Blagoevgrad, Bulgaria, 2023 * The Silver Prize of the International Genetically Engineered Machine (iGEM) Competition 2021, Paris, France * The Gold Prize of the International Genetically Engineered Machine (iGEM) Competition 2025, Paris, France * 3rd winner of Venezuela Energy Solutions Case Study Competition, Venezuelan American Petroleum Association (VAPA) sponsored by CITGO Petroleum Corporation, 2022 * 1st winner of Schlumberger Digital Forum, Luzern, Switzerland, 2022 * 1st winner of Business Plan Presentation & Golden Fighter Award, Formula Student Netherlands (FSN), Circuit TT Assen, The Netherlands, 2022. * 1st winner of World Bank Group Youth Summit 2022, Washington DC, USA * 5th winner of the International Commercial Mediation Competition (ICMC) 18th International Chamber of Commerce 2023, Paris, France * The Most Innovative Presentation of Krannert Human Resource Case Competition and Executive Conference, Purdue University, USA, 2013 * The Best Reviewer Award of International Accounting Section, American Accounting Association, San Antonio, Texas, USA. 2014 * 1st winner of World Bank Group Youth Summit, Case Challenge Competition, Washington, DC, USA, 2021 * The Most Outstanding Delegate & Honorable Mention Nottingham University Model United Nation (NUMUN) Competition, 2016 * Gold Prize of International Case Competition, Hong Kong, 2021 * 3rd winner of 5th Foreign Direct Investment Moot Competition at Suffolk University Law School, Boston, USA, 2012 * Runner-Up of International Humanitarian Law Moot Court Competition (IHL MCC) Asia Pacific, 2022 * Overall Highest Team Ranking of Foreign Direct Investment International Arbitration Meet, Buenos Aires, Argentina, 2016 * 4th winner of International Criminal Court Moot Court Competition (ICCMCC), Den Haag, The Netherlands, 2014 * Honorable Mentions of Eric E. Bergsten Award of International Commercial Arbitration Moot (Vis Moot), 29th Willem C. Vis (West) Moot, 2022 * 1st winner of The Nuremberg Moot Court Competition, The Netherlands, 2022, * The winner of 16th International Veterinary Medicine Student Scientific Research Congress, Istanbul, Republic Turkey, 2014 * The winner of Agricultural Engineering – Annual Regional Convention (AE-ARC), Philippine, 2022 * The winner of Agricultural Engineering - Annual Regional Convention (AE-ARC), Malaysia, 2019 * 2nd winner & 4 special awards of International Microbiology, Parasitology, and Immunology Competition (SIMPIC), Thailand, 2017 * Best Overall Presentation of International Forestry Student Association, Hokkaido, Japan, 2021 * Silver Medal on Giant Jamboree, International Genetically Engineered Machine (iGEM) Competition, France, 2021 * The winner of The International Pharmaceutical Students’ Federation / IPSF Pharma Olympics, 2020 * Gold Medal & Best Award of The International Invention and Innovation Exhibition (i-ENVEX) Competition, Malaysia, 2011 * The winner of International Challenge of Emergency Medicine (KKU ICEM) Competition, Thailand, 2020 * The winner of The Asian-Oceania Medical Students' Conferences (AMSC) Competition, Seoul, Korea, 2022. * 3rd winner of The Model Satellite Competition, Turkey, 2022 * The winner of DAAD-Fraunhofer Technopreneur Award, Germany, 2007 * The winner of Mondialogo Engineering Award, Stuttgart, Germany, 2009. * 2nd winner (2 silver medals), 3rd winner (bronze medal) & honorable mention of The International Mathematics Competition (IMC), Bulgaria, 2021 * 3rd winner & honorable mention of the International Mathematics Competition (IMC), Blagoevgrad, Bulgaria, 2018 * 1st, 2nd & honorable mention of the International Mathematics Competition (lMC) Blagoevgrad, Bulgaria, 2015 * 1st & 2nd winner of the International Mathematics Competition (lMC), Blagoevgrad, Bulgaria, 2010 * 3rd winner of International Mathematics Competition for University Students (IMC), Blagoevgrad, Bulgaria, 2008. * 3rd winner of International Scientific Olympiad on Mathematics (ISOM), Teheran, Iran, 2008. * The winner of Formula Student Netherlands (FSN) Competition, The Netherlands, 2022 * The winner of International Innovation Invention Competition Canada, Toronto, 2016 * The Best Public Safety App on “Public Safety App Challenge” at California, USA, 2014. * Best Chapter of The World Champions of Society of Exploration Geophysicists, Denver, Colorado, USA, 2014 * 6th winner of The International CanSat Competition, American Astronautical Society (AAS), Virginia Tech, Blacksburg, VA, USA, 2022 * 1st-place Winner of Battery-Electric Prototype category, Shell Eco-Marathon, 2022.[42] * 1st-place Winner of Green Wave Environmental Care Competition, organized by Sembcorp Marine Ltd, Singapore, 2021.[43] * 1st-place Winner of Indonesia Flying Robot Contest at 2021.[44] * 1st-place Winner of NewQuest Young Geothermal Explorationist Competition, 2021.[45] * Best Paper-International Conference on Sustainable Civil Engineering Structures and Construction Materials (SCESCM) in University of Technology Mara, Malaysia, 2020. * 1st-place Winner of Electric Car Design - PLN Innovation & Competition in Electricity (ICE), 2021. * Best Student Prize - The Gawler Challenge by Unearthed dan Department for Energy and Mining, Government of South Australia, 2020. * 1st-place Winner - CulturIS-3D on International Invention and Innovation Competition (InIIC) Malaysia, 2020. * 2nd-place Winner of United States Annual Student CanSat Competition organized by American Astronautical Society & sponsored by NASA, 2020. * 1st-place Winner of BRI x Google Hackaton Competition, 2020. * Gold Award - Architecture and Alumni Choice Award - Asian Young Designer Award, 2017. * Gold Winner of Robot Contest in Connecticut USA, 2018. * 1st-place Winner of Slum Housing Improvement Design of Public Work and Public Housing Ministry competition, 2015. * 1st-place winner of Fire-Fighting category, 1st-place winner of Stand Balancing, and 2nd-place winner of Walker Challenge, Robogames competition, USA 2012 * 3rd Best Memorial Award Asia Cup 2012. International Law Moot Court Competition Asia Cup 2012, Japan * 1st Best Mooter (Mr. Dylan Jesse Andrian), Hong Kong Red Cross International Humanitarian Law Moot 2022 * The Best Technical Innovation Award for eSemar Xperimental, Shell Eco-Marathon (SEM) 2011, Malaysia * Winner of Outstanding Achievement in 62nd Intel International Science and Engineering Fair – China Association for Science and Technology 2011 in Los Angeles * 1st winner of Creative Robot, The 13th International Robot Olympiad 2011, Indonesia * The Standard Commercial Movie Category Award, 7th GATSBY Student CM Award ==Sitiran== {{reflist}} {{PTN ing Indonésia}} [[Kategori:Pawiyatan luhur ing Indonésia]] [[Kategori:Pawiyatan luhur nagara ing Ngayogyakarta]] a4txfjld2q5308h5gw9p96g0mttm6p1 Budi Palopo 0 72098 1752791 1655351 2026-08-18T18:20:51Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752791 wikitext text/x-wiki '''Budi Palopo''' ({{lahirmati|[[Gresik]], [[Jawa Timur]]|27|4|1962}}). Duweni jeneng asli Budi Utomo nanging dhèwèké luwih seneng diceluk Tom Sega lan malah kondhang kanthi sebutan Budi Palopo<ref name="kompasiana">[http://www.kompasiana.com/budipalopo Kompasiana.com]</ref>. Lulusan FMIPA/Matematika Institut Teknologi 10 Novèmber ([[ITS]]) [[Surabaya]] iki nulis rong basa ya iku basa [[Jawa]] lan [[Indonesia]] kanthi wujud puisi, carkak, lan esai<ref name="bonarine">{{Cite web |url=http://bonarine.multiply.com/reviews/item/39 |title=Bonarine Multiply |access-date=2011-04-13 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305171244/http://bonarine.multiply.com/reviews/item/39 |url-status=dead }}</ref>. Puisine, Tembang Damai ([[1987]]) dipentas-wacakake ing Pusat Kebudayaan [[Perancis]], [[Surabaya]] ya iku antologi puisine sing pisanan<ref name="bonarine"/>. Sajak Hong, ''antologi puisi bersama kawan'', dipentas-wacakake ing Dewan Kesenian [[Surabaya]] ([[1988]]). Suara’89, antologi bersama kawan dipentas-wacakake ing Pusat Persahabatan Indonesia-Amérika (PPIA) Surabaya ([[1989]])<ref name="bonarine"/>. Gurit Rong Puluh (1995) dipentas-wacakake ing Dewan Kesenian [[Surabaya]] ([[1995]]), ing Taman Budaya [[Surakarta]] ([[1996]]) lan ing Taman Budaya [[Jawa Timur]] ([[1997]])<ref name="bonarine"/>. Karya-karyané uga kahimpun ana ing antologi Pangastawa ([[1990]]) lan antologi puisi liyané. Karya-karyané diemot ing médhia masa, antarané: [[Jaya Baya]], [[Panjebar Semangat]], [[Surabaya Pos]], [[Surya]], [[Kompas]], lan [[Jawa Pos]]<ref name="dkjatim">{{Cite web |url=http://dkjatim.go.id/articles/budi-palopo-tawarkan-fenomena-baru-dalam-menghidupkan-satra-jawa |title=Dkjatim |access-date=2011-04-13 |archive-date=2011-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510073537/http://dkjatim.go.id/articles/budi-palopo-tawarkan-fenomena-baru-dalam-menghidupkan-satra-jawa |url-status=dead }}</ref>. Kang identik lan bisa diusung déning Budi Palopo ya iku kesan mistis, magis, lan mbeling ana ing geguritan sing ditulis. Akèh kang awujud [[mantra]] [[Jawa]]. Akèh geguritané Budi Palopo kang ora gampang dicerna mentah-mentah<ref name="dkjatim"/>. Ngandut aji-aji magis simbolik utawa mung dolanan kosa kata<ref name="dkjatim"/>. Kesan “mbeling” bisa dideleng saka geguritan-geguritané. Ana ing sajake sing serius, isih ngetokaké aksen guyon parikena<ref name="dkjatim"/>. Padha karo anekdot sing isiné sindiran. Sindiran karo gaya sing alus, kas Jawa sing kalem<ref name="dkjatim"/>. Dhèwèké wis tau olèh tropy penghargaan saka Kanwil Deppen [[Jawa Timur]], minangka penulis paling apik ing Lomba Karya Tulis Bulan Komunikasi, [[Surabaya]] [[1985]]<ref name="kompasiana"/>. Minangka Juara III ana ing Lomba Karya Tulis Bulan Produksi, Kanwil Depnaker [[Jawa Timur]], Surabaya [[1986]]<ref name="kompasiana"/>. Kajaba iku, dhèwèké uga éntuk penghargaan saka [[RRI]] [[Surabaya]], minangka Juara III ana ing Lomba Nulis lan Macakake Naskah Humor Hari [[Radio]] [[1987]]<ref name="kompasiana"/>. Saiki dhèwèké dadi [[wartawan]] tabloid GUGAT, ing [[Surabaya]]<ref name="bonarine"/>. == Karya == * ''Tembang Damai''(Puisi, [[1987]]) * ''Sajak Hong''(Antologi Puisi, [[1989]]) * ''Gurit Rong Puluh''([[1995]]) == Pranala njaba == * [http://www.kompasiana.com/budipalopo/Budi Palopo]{{Pranala mati|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://bonarine.multiply.com/reviews/item/39/Kang Ndemun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306010605/http://bonarine.multiply.com/reviews/item/39/Kang |date=2016-03-06 }} * [http://dkjatim.go.id/articles/budi-palopo-tawarkan-fenomena-baru-dalam-menghidupkan-satra-jawa/Budi Palopo Tawarkan Fenomena Baru Dalam Menghidupkan Satra Jawa]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Cathetan suku == {{Reflist}} [[Kategori:Panulis basa Jawa]] [[Kategori:Sastrawan Indonésia]] 691u4t0h9div64i6h20zptp470qzq6t Hiyu 0 73993 1752800 1751776 2026-08-19T02:42:48Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752800 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Hiyu | fossil_range = [[Devonian]] awal – Saiki | image = Oceanic Whitetip Shark.png | image_width = 250px | image_caption = [[Hiyu samodra ujung putih]], ''Carcharhinus longimanus'' | regnum = [[Sato kewan|Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | classis = [[Chondrichthyes]] | subclassis = [[Elasmobranchii]] | superordo = '''Selachimorpha''' | subdivision_ranks = [[Ordo (biologi)|Ordo]] | subdivision = [[Carcharhiniformes]]<br /> [[Heterodontiformes]]<br /> [[Hexanchiformes]]<br /> [[Lamniformes]]<br /> [[Orectolobiformes]]<br /> [[Pristiophoriformes]]<br /> [[Squaliformes]]<br /> [[Squatiniformes]] }} '''Iwak hiyu''' utawa uga diarani '''iwak cucut''' iku saklompok ([[superordo]] '''Selachimorpha''') [[iwak]] mawa krangka [[balung enom]] kang pepak <ref name="Budker">{{cite book| last= Budker|first=Paul|title=The Life of Sharks|publisher=Weidenfeld and Nicolson| location=London| date=1971| id= SBN 297003070}}</ref> lan awak kang [[ramping]]. Hiyu ambegan kanthi migunakané limang bolongan [[angsang]] (sok-sok enem utawa pitu, gumantung spesiesé) ing sisih kiwa lan tengen ndhasé, utawa diwiwiti rada mburi endhas. Awakéhiyu dilapisi kulit ''dermal denticles'' kanggo ngreksa kulité saka karusakan, saka [[parasit]], lan kanggo nambah [[dinamika banyu]].<ref name="Budker" /> Hiyu duwé sapérangan larik untu kang bisa gumanti. Hiu nyakup spésies kang gedhéné saukuran tlapak tangan [[hiyu pigmi]], ''Euprotomicrus bispinatus'', siji spésies saka laut jero kang dawané mung 22&nbsp;cm, nganti [[hiyu paus]], ''Rhincodon typus'', iwak gedhé dhéwé, kang tambah gedhé nganti watara 12&nbsp;mèter lan kang, kaya [[iwak paus]], mung mangan [[plankton]] liwat piranti panyaring ing cangkemé. [[Hiyu banteng]], ''Carcharhinus leucas'', iku hiyu kang paling misuwur saka sapérangan spésies kang mbluru ing banyu laut uga ing banyu tawar (jinis iki tinemu ing [[Tlaga Nikaragua]], ing [[Amérika Tengah]]) lan ing [[delta kali|delta-delta]].<ref>{{cite book| last=Allen| first=Thomas B. |date=1999| title=The Shark Almanac|location=New York| publisher=The Lyons Press |id= ISBN 1-55821-582-4}}</ref> Iwak hiu iki iwak kang angèl bisa mbédakaké warna.<ref name="internet1">[http://tekno.liputan6.com/berita/201101/316626/ternyata_hiu_tak_bisa_bedakan_warna tekno.liputan6.com]{{Pranala mati|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Ternyata hiu tidak bisa bedakan warna'' (Kaundhuh tanggal 7 Juli 2011)</ref> Asil panalitèn saka Australia, kanthi tèknik micro-spectrophotometry, ya iku kanthi fokus marang sèl rétina kang ana 17 jinisé iwak hiyu kang kasil kecekel ana sagara Queensland lan Australia Kulon.<ref name="internet1"/> Jinising iwak hiyu kaya ta: bideye thresher, longfin mako, oceanic whitetip, porbeagle, common thresher, silky, smooth hammerhead, lan crocodile, hiu blue dan shortfin mako.<ref>[http://nasional.kompas.com/read/2008/10/30/22232222/ilmuwan.désak.larangan.penangkapan.ikan.hiu.atlantik nasional.kompas.com] (Kaundhuh tanggal 8 Juli 2011)</ref> Ing [[Indonésia]] ana kuthané kang duwé pralambang iwak hiyu ya iku [[kutha Surabaya]].<ref name="internet2">[http://www.kidnesia.com/layout/set/print/Kidnesia/Karya-Kita/karya-Lain/Asal-Usul-Kota-Surabaya www.kidnesia.com] (Kaundhuh tanggal 8 Juni 2011)</ref> Iwak hiyuné kanthi jeneng Sura lan kéwan [[baya]] kanthi jeneng baya ing basa Indonésiané ''Buaya''.<ref name="internet2"/> Ing [[Ciamis]], [[Jawa Kulon]], Désa Karang Jaladri ana objèk wisata kang arané Watu Hiu.<ref>[http://metrotvnews.com/metromain/news/2011/06/08/53993/Mayat-Membusuk-Penuh-Tusukan-Ditemukan-di-Batu-Hiu metrotvnews.com]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (21 Juni 2011)</ref> == Ciri-ciri fisik == {{main| Ciri-ciri fisik hiyu}} === Krangka === [[Krangka]] hiyu béda banget dibandhingaké karo [[iwak duwé balung|iwak-iwak duwé balung]] kaya ta upamané iwak [[kod]], amarga kagawé saka [[balung enom]], kang ènthèng banget lan lentuk, sanadyan balung enom ing iwak-iwak hiyu kang luwih tuwa sok-sok sapérangan bisa [[kalsifikasi|ngapur]], saéngga marakaké luwih atos lan luwih mèmper balung. [[Rahang]] hiyu manéka rupa lan dikira wis ngalami évolusi saka gronggongan angsang kang sepisanan. Rahang iki ora nempel ing [[cranium]] lan duwé deposit mineral tambahan kang mènèhi kekuwatan kang luwih gedhé.<ref>{{cite book| last = Hamlett| first = W. C.| title = Sharks, Skates and Rays: The Biology of Elasmobranch Fishes| publisher = Johns Hopkins University Press| date = 1999|id= ISBN 0-8018-6048-2}}</ref> Hiyu lumrahé suwé anggoné diwasa kanthi sèksual lan ngasilaké sithik banget keturunan tinimbang iwak-iwak liyané kang dipanèn. Iki wis marakaké prihatin para biologiwan. Saliyané iku uga amarga ningkaté upaya kang dilakoni kanggo nyekel iwak hiyu nganti tekan seprene saéngga akèh spésies kang saiki dianggep kaancam cures. Sapérangan organisasi, kaya ta upamané [[Shark Trust]], ngakokaké kampanye kanggo matesi panangkepan hiyu. == Hiyu ing mitologi == Hiyu pinunjul banget ing [[mitologi Hawaii]]. Ana carita-carita ngenani manungsa hiyu kang duwé rahang hiyu ing mburiné. Manungsa hiyu iku bisa malih wangun antarané hiyu lan manungsa ing wektu-wektu kang dikarepaké. Sawijining tema umum ing carita-carita iki ya iku yèn manungsa-manungsa hiyu iki bakal mèngetaké wong-wong kang teka ing pasisir yèn ing papan iku ana hiyuné. Wong-wong kang teka ing pasisir iku bakal nggeguyu lan nglirwaké pèngetan-pèngetan mau lan bakal tetep mbluru, lan amarga nglirwaké pepènget mau mila wong-wong mau banjur dipangan déning manungsa hiyu kang padha karo kang mènèhi pepènget supaya ora mudhun menyang banyu. Mitologi Hawaii uga ngandhut akèh [[déwa]] hiyu. Wong-wong percaya yèn hiyu iku panjaga samodra, lan hiyu-hiyu mau karan Aumakua:<ref>{{cite web | url=http://www.sacred-texts.com/pac/hm/hm32.htm|title=Hawaiian Mitologi|access-date=13 Sèptèmber 2006}}</ref> * '''Kamohoali'i''' – Déwa hiyu kang paling misuwur lan diurmati. Déwa iki luwih tuwa lan nyenengi seduluré [[Pele (mitologi)|Pele]],<ref>{{cite web | url = http://www.mythicalrealm.com/legends/pele.html | title = Pele, Goddess of Fire (Pele, Dewi Api)| access-date = 13 Sèptèmber 2006}}</ref> lan tetulung sarta lumaku bareng menyang [[Hawaii]]. Déwa iki bisa njupuk rupa manungsa lan iwak. Sawijining tebing kang dhuwur ing kawah Kilauea dianggep salah siji papané kang paling suci. Ing salah siji papan iku, déwa iki nduwé siji ''he'iau'' (kuil) kang dipisungsungaké kanggoné ing saben lemah kang ngarah laut ing pulo Moloka'i. [[Gambar:Parts of a shark.svg|thumb|350px|Pérangan-pérangan iwak hiyu]] * '''Ka'ahupahau''' – Dèwi iki dilairaké minangka manungsa, kanthi ciri khasé amarga rambuté kang abang. Dèwi iki ing tembé wingking malih ing wangun hiyu lan diyakini ngreksa rakyat kang urip ing O'ahu saka iwak-iwak hiyu. Dèwi iki uga diyakini urip cerak Pearl Harbor. * '''Kaholia Kane''' – Iki déwa hiyu saka ali'i Kalaniopu'u lan diyakini dedunung ing siji guwa ing Puhi, Kaua'i. * '''Kane'ae''' – Dèwi hiyu kang malih dadi manungsa supaya bisa ngalami senengé nari. * '''Kane'apua''' – Sing paling umum, dhèwèké diyakini minangka sadulur lanangé Pele lan Kamohoali'i. Dhèwèké iku déwa kang seneng nganggo dolanan wong kang ngakokaké akèh tindakan kapahlawanan, kalebu ngleremaké loro bukit legendaris kang jaré tabrakan saéngga ngancuraké prau-prau kang ngupaya bisa liwat. * '''Kawelomahamahai'a''' – Asalé manungsa, dhèwèké banjur dimalihaké dadi hiyu. * '''Keali'ikau 'o Ka'u''' – Dhèwèké iku sepupuné Pele lan anak lanangé Kua. Dhèwèké karan pangreksa rakyat Ka'u. Dhèwèké tau nganakaké gayutan karo siji Kenya manungsa, kang nglairaké siji hiyu ijo. * '''Kua''' – iki déwa hiyu kang utama saka rakyat Ka'u, lan diyakini wujud nenek moyang rakyat Ka'u. * '''Kuhaimoana''' – Dhèwèké iku sadulur lanangé Pele lan dedunung ing pulo Ka'ula. Dawané jaré 55&nbsp;m lan wujud bojoné Ka'ahupahau. * '''Kauhuhu''' – Dhèwèké iku raja hiyu kang kejem kang urip ing siji guwa ing Kipahulu ing pulo Maui. Sok-sok dhèwèké pindhah nuju guwa liyané ing sisih angin semribit saka pulo Moloka'i. * '''Kane-i-kokala''' – Sajinis déwa hiyu kang nylametaké wong-wong kang klelep kapalé kanthi nggawa wong-wong mau menyang pasisir. Wong-wong kang nyembah ora gelem mangan, ndumuk utawa ngliwati asep kokala, iwaké kang suci. Ing budaya-budaya Samodra Pasifik liyané, '''Dakuwanga''' iku déwa hiyu kang uga wujud pamangsa jiwa-jiwa kang kesasar. Ing Yunani kuna, wong dilarang mangan daging hiyu ing festival-festival wong wadon. [[Gambar:Tiger shark teeth.jpg|thumb|250px| [[Untu]] hiyu [[macan]] kang miring uga lancip ]] === Mitos === Ana mitos kang populèr yèn hiyu kebal marang lelara lan [[kanker]]; nanging prakara iki ora bener. Ana lelara lan [[parasit]] kang mangaruhi hiyu. Bukti yèn hiyu saora-orané tahan marang kanker lan lelara éntuk diujaraké yèn [[anekdot]] lan manawa ana, sithik banget studi èlmiyah utawa statistik kang mbuktèkaké yèn hiyu bisa ngundhakaké kakebalan marang lelara.<ref>{{cite web | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2003/08/0820_030820_sharkcancer.html | title = Do Sharks Hold Secret to Human Cancer Fight? | publisher = National Geographic | access-date = 8 Sèptèmber 2006}}</ref> == Uga delengen == * [[Pratélan hiyu]] * [[Iwak Epé]] === Film === * ''[[Jaws (filem)|Jaws]]'' (1975) * ''[[Deep Blue Sea]]'' (1999) * ''[[Open Water]]'' (2003) * ''[[Shark Tale]]'' (2004) == Rujukan == {{Reflist|2}} <div class="references-small"> ===== Rujukan umum ===== * {{cite book| last=Castro| first=Jose |title=The Sharks of North American Waters |location=College Station | publisher=Texas A&M University Press|date=1983|id= ISBN 0-89096-143-3}} * {{cite book| last=Stevens| first=John D. |title= Sharks |location= New York| publisher=NY Facts on File Publications|date=1987|id= ISBN 1-858052-49-4}} * {{cite book| last=Pough|first=F. H.| author2=Janis, C. M. & Heiser, J. B. |date=2005|title=Vertebrate Life. 7th Ed. |publisher=Pearson Education Ltd. |location=New Jersey|id = ISBN 0-13-127836-3}} </div> == Pranala njaba == {{Sisterlinks|Shark}} {{Wikispecies|Selachimorpha}} {{Wikibookspar|Dichotomous Key|Selachimorpha}} * [http://www.sharks.org Shark Research Institute] * [http://www.adoptashark.com Adopt a Shark] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403175244/http://www.adoptashark.com/ |date=2007-04-03 }} * [http://www.iemanya.org Shark Conservation] * [http://www.geerg.ca Greenland Shark and Elasmobranch Education and Research Group] * [http://www.flmnh.ufl.edu/fish/Sharks/ISAF/ISAF.htm The International Shark Attack File] * [http://www.sharktrust.org/sharkconservation.html Shark Trust Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517013702/http://www.sharktrust.org/sharkconservation.html |date=2007-05-17 }} * [http://www.elasmo-research.org ReefQuest Centre for Shark Research] * [http://www.whaleshark.org ECOCEAN Whale Shark Photo-identification Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180102171512/http://www.whaleshark.org/ |date=2018-01-02 }} * [http://www.jostimages.com/galerie/sharks/index.html Photographs of sharks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221122171351/http://www.jostimages.com/galerie/sharks/index.html |date=2022-11-22 }} * [http://www.robertosozzani.it/Sharks/cont.html Sharks Photo gallery] * [http://www.sharkology.com Sharkology] * [http://www.onewhale.com/sharks.htm Shark cartoons] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202022954/http://www.onewhale.com/sharks.htm |date=2008-12-02 }} * [http://www.elasmo-research.org/research/checklist_res.htm Daftar mutakhir saka kabèh spesies hiyu sing dingertèni] Iki dudu pratélan resmi, mungel mung pratélan kang luwih mutakir tinimbang liyané. * [http://bite-back.com Bite-Back.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230314165450/https://www.bite-back.com/ |date=2023-03-14 }} * [http://www.sharkattackfile.net Global Shark Attack File] * [http://www.oceanconservancy.org/sharks The Ocean Conservancy: Sharks] [[Kategori:Sato kéwan]] [[Kategori:Hiyu| ]] {{kéwan-stub}} pp49hg2ch10rx03hk0xa2lvpcwfzohs Kantor Pos 0 74615 1752805 1738312 2026-08-19T07:37:28Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752805 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kantor Pos.jpg|thumb|300px|Kantor Pos kang ana ing Yogyakarta]] '''Kantor pos''' yaiku panggonan kanggo ngirimaké [[layang]] lan [[paket pos]].<ref name="internet1"/> Kantor pos uga dodol barang-barang pos lan [[filateli]] kayata [[prangko]], [[kertu pos]], [[amplop]], lan piranti kanggo mbungkus pakét.<ref name="internet1"/> Ing nagara-nagara tartamtu, kantor-kantor pos nduwéni fungsi dadi papan panggonan kanggo nampa aplikasi [[paspor]], ngirim [[weselpos]] utawa ''money order'', dodol [[asuransi]], pesen barang lan layanan giropos lan perbankan.<ref name="internet1"/> Ing [[Indonésia]] kantor pos uga dodol [[materai]] témpél lan dadi panggonan kanggo mbayar [[listrik]] utawa tagihan [[tilpun]].<ref name="internet1">[http://www.posindonesia.co.id/ posindonesia.co.id](dipunundhuh tanggal 17 Juni 2011)</ref> Ing jero kantor pos ana akèh lokét kang dibagi miturut jinisé layangan, kayata loket kanggo ngirim surat ing saknagara, loket surat kang dikirim ing jaban rangkah, lan lokét [[wésel]] pos.<ref name="internet1"/> Ing ruangan kantor pos ana [[méja]]-méja kang ing dhuwuré ana bolpen lan [[potlot]], [[lem]], utawa [[karét]] busa kang ditelesi nganggo [[banyu]].<ref name="internet1"/> Wong kang nggunakaké jasa pos uga kena nganggo méja kanggo nulis lan kanggo nyiapaké surat lan paket kang bakal dikirim.<ref name="internet1"/> Ing kantor pos ana kotak pos kanggo diséwa individu utawa wong kang nduwé bisnis kang ora kepéngin mbiwara alamaté kanthi jelas utawa kang manggon ing panggonan kang ora bisa dijangkau karo layanan pos.<ref name="internet1"/> Ing ruangan mburi kantor pos ana ruangan sortir kanggo milah-milah surat sadurungé dikirim ing kantor pos kang luwih gedhé utawa diteraké ing alamat kang dituju.<ref name="internet1"/> Ing sistem layanan Pos Indonésia, kantor pos uga direwangi [[bis]] surat lan pérangan layanan kayata pos keliling ing [[kutha]] utawa désa.<ref name="internet2"/> Kantor pos uga nduwéni layanan kanggo nyewakaké [[komputer]] kang bisa nyambung karo [[internet]].<ref name="internet2"/> Kantor pos uga nyediakaké layanan tiket [[kereta api]].<ref name="internet2">[http://www.kereta-api.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=69:kantor-pos&catid=7:agen-tiket-ka kereta-api.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110625082251/http://www.kereta-api.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=69:kantor-pos&catid=7:agen-tiket-ka |date=2011-06-25 }}(dipunundhuh tanggal 17 Juni 2011)</ref> == Uga delengen == * [[Pos Indonésia]] * [[Kodhe pos]] * [[Sahabat pena]] === Layanan pos ing nagara === * [[An Post]] (Irlandia) * [[Post Office Ltd]] (Karajan Manunggal) * [[United States Postal Service]] * [[Canada Post]] * [[Deutsche Post]] * [[Universal Postal Union]] * [[Australia Post]] * [[New Zealand Post]] * [[Japan Post]] == Pranala njaba == * [http://www.posindonesia.co.id Pos Indonesia] * [http://www.facebook.com/posindonesia Facebook Pos Indonesia] * [http://www.twitter.com/posindonesia Follow @PosIndonesia on Twitter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110918083431/http://twitter.com/posindonesia |date=2011-09-18 }} * [http://www.upu.org Universal Postal Union] * [http://www.postalheritage.org.uk The British Postal Museum & Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120423114854/http://www.postalheritage.org.uk/ |date=2012-04-23 }} * [http://www.usps.gov United States Postal Service] * [http://www.postoffice.co.uk United Kingdom Post Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081018223858/http://www.postoffice.co.uk/ |date=2008-10-18 }} * [http://www.postmarks.org/photos/ Foto kantor pos di Amerika dan berbagai nagara di dunia] == Cathetan suku == {{reflist}} [[Kategori:Pos]] {{Stub}} 6xhl6dj3oyet2q8sdidc3yp0eo2eplq Andrew Jackson 0 74689 1752783 1740309 2026-08-18T13:24:15Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752783 wikitext text/x-wiki {{Infobox Politician | name=Andrew Jackson | nationality=Amérika | image=Andrew Jackson.jpg | office=Présidhèn Amérika Sarékat | order=7 | term_start=[[4 Maret]] [[1829]] | term_end=[[4 Maret]] [[1837]] | predecessor=[[John Quincy Adams]] | successor=[[Martin Van Buren]] | vicepresident=[[John C. Calhoun (1829-1832)]], <br />''Tidak ada'' (1832-1833), <br /> [[Martin Van Buren]] (1833-1837) | jr/sr2=Senator | state2=[[Tennessee]] | term_start2=[[26 September]] [[1797]] | term_end2=[[April]] [[1798]] | predecessor2=[[William Cocke]] | successor2=[[Daniel Smith (surveyor)|Daniel Smith]] | term_start3=[[4 Maret]] [[1823]] | term_end3=[[14 Oktober]] [[1825]] | predecessor3=[[John Williams (Tennessee)|John Williams]] | successor3=[[Hugh Lawson White]] | birth_date=[[15 Maret]] [[1767]] | birth_place=[[Lancaster County, South Carolina|Lancaster County]], [[South Carolina]] | death_date={{death date and age|1845|6|8|1767|3|15}} | death_place=[[Nashville, Tennessee|Nashville]], [[Tennessee]] | spouse=[[Sarah Yorke Jackson]] (''first lady'') | party=[[Parté Dhémokrat-Républik|Dhémokrat-Républik]] dan <br /> [[Parté Dhémokrat (Amérika Sarékat)|Parté Dhémokrat]] | occupation=[[Petani]]<br />[[Tentara]]<br />[[Hakim]] | religion=[[Presbiterian]] | signature=Andrew Jackson Signature-.svg |}} '''Andrew Jackson''' ({{lahirmati|[[Lancaster County, South Carolina|Lancaster County]], [[South Carolina]]|15|3|1767|[[Nashville, Tennessee|Nashville]], [[Tennessee]]|8|6|1845}}) ya iku [[Présidhèn Amérika Sarékat]] kang kaping 7<ref>Suhindriyo.1999.Biografi Singkat Présidhèn-Présidhèn Amérika Sarékat. Yogyakarta: Yayasan Pustaka Nusatama, hal.25</ref>. Andrew anggoné nyekel papréntahan ing ya iku njabat dadi présidhèn ing Amérika kaping loro [[1829]]-[[1837]].<ref name="internet1">[http://www.answers.com/topic/andrew-jackson www.answers.com]</ref> [[Amérika Sarékat|Amérika]] ana ing 8 taun papréntahan Présidhèn Andrew Jackson, amarga Andrew Amérika Sarékat dadi luwih kuat. Slogannya kang kaloka ya iku<ref name="internet2">{{Cite web |url=http://www.brainyquote.com/quotes/authors/a/andrew_jackson.html |title=www.brainyquote.com |access-date=2011-07-08 |archive-date=2011-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110623035401/http://www.brainyquote.com/quotes/authors/a/andrew_jackson.html |url-status=dead }}</ref> {{cquote|Wenehke Papréntahan Marang rakyat}} Andrew Jackson lair tanggal [[15 Maret]] [[1767]] ana ing sawijining dhusun, Waxhaw, [[Carolina Kidul]].<ref name="internet1"/> Rong minggu sadurungé Andrew lair bapake mati.<ref name="internet1"/> Andrew Jackson yatim wiwit lair.<ref>{{Cite web |url=http://statelibrary.ncdcr.gov/nc/bio/public/jackson.htm |title=Archive copy |access-date=2011-07-08 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721053807/http://statelibrary.ncdcr.gov/nc/bio/public/jackson.htm |url-status=dead }}</ref> Andrew Jackson diasuh déning ibune kang manggon bareng ipéné.<ref name="internet1"/> Nalika jaman semana Andrew ora duwé kalodhangan kang akèh kanggo sekolah, nanging Andrew duwé kekarepan kang gedhé, semangat mardhika, lan kawanèn gedhé kang ana ing uripé.<ref name="internet1"/> Nalika umuré 13 taun Andrew lumebu ana ing bala milisi Amérika lan mèlu ing [[Revolusi Amérika]] nalika nglawan [[Britania Raya|Inggris]], kang mengkoné banjur dadi [[Perang Kemerdekaan Amérika]].<ref name="internet2"/> Andrew tau ditangkep lan ditawan déning mungsuh.<ref name="internet2"/> Nalika ditawan Andrew nolak kanggo ngelapi sepatune salah siji perwira [[Inggris]], perwira mau banjur ngantem Andrew nganggo pedang, bekas amarga anteman pedang iku ora ilang nganti tekan mati.<ref name="internet2"/> Amarga permohonan saka ibuné, dhèwèké banjur dibebesake saka tawanan, nanging banjur ibune mati amarga kena lelara demam nalika ibune dadi juru rawat sukarila kanggo wong-wong Amérika kang ditawan déning bala Inggris.<ref name="internet2"/> Andrew Jackson banjur dadi yatim piatu nalika umuré 14 taun.<ref name="internet2"/> == Cathetan suku == {{reflist}} {{USpresidents}} {{US Vice Presidents}} [[Kategori:Présidhèn Amérika Sarékat]] [[Kategori:Lair 1767]] [[Kategori:Pati 1845]] [[Kategori:Wong Amérika Sarékat]] {{stub}} lnbxrtaoi3vj3jm2zyy9bchvfi9cn5g Guksu 0 94077 1752799 1533832 2026-08-19T01:25:42Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752799 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} {{Infobox Korean name |img=Korean noodles-Bibim guksu-02.jpg |caption=''Bibim guksu'', jinis bakmi Koréa |hangul=국수 atau 면 |hanja=tidak ada untuk guksu, [[wikt:麵|麵]] |rr=guksu atau myeon |mr= |}} '''Guksu''' utawi '''myeon''' utawi jinis ''[[mi]]'', minangka salah satunggaling [[masakan Koréa|makanan pokok Koréa]] ingkang kadamel saking [[glepung gandum]], [[glepung wos]], pati, [[kenthang]], lsp.<ref name="internet 1">[http://groups.yahoo.com/group/bahasa_korea/message/519 jinis Guksu] (dipununduh 10 nopember 2012)</ref> == Bahan-bahan mi == [[Gambar:Korean cuisine-Naengmyeon-01.jpg|thumb|Naengmyeon]] wonten ing masakan Koréa, mi kadamel saking warna warni bahan, inggih punika: * [[Dangmyeon]] (당면; [[sohun]]) – kadamel saking [[pati]], [[tela]], utawi kenthang. * [[Memil guksu]] (메밀국수) – mi ingkang kadamel saking [[buckwheat]], ugi dipunwastani [[soba]] [[Koréa]] minangka mi ingkang kas asli dataran inggil ing provinsi [[Gangwon]]. * [[Gamja guksu]] (감자국수) – mi ingkang kadamel saking campuran pati kenthang, glepung wos, saha glepung ketan. * [[Gamjanongma guksu]] (감자농마국수) – mi kas saking provinsi ingkang kadamel saking [[Hwanghae]] kang wujudipun kenyal. * [[Somyeon]] – mi ingkang kadamel saking gandum ingkang ukuranipun tipis. * [[Dotori guksu]] – mi ingkang kadamel saking glepung [[acorn]]. * [[Chilk guksu]] (칡국수) – mi ingkang kadamel saking pati [[kudzu]] saha glepung [[buckwheat]]. * [[Ssuk kalguksu]] (쑥칼국수) – mi ingkang kadamel saking gandum saha [[Artemisia princeps]]. * [[Hobak guksu]] (호박국수) – mi ingkang kadamel saking campuran gandum saha [[Labu]]. * [[Kkolttu guksu]] (꼴뚜국수)-mi ingkang kadamel saking campuran buckwheat saha glepung gandum. * [[Cheonsachae]] – mi bening ingkang kadamel saking ekstrak jelly sasampunipun bethak [[kombu]] saha dipuncampur kaliyan bahan glepung wos saha sari pati.<ref name="internet 1"/> == Variasi == === Banchan === [[Gambar:Korean cuisine-Japchae-01.jpg|thumb|Japchae]] * [[Japchae]] – ingkang kadamel saking [[dangmyeon]] ([[sohun]]) saha dipunthugel kaliyan bahan sayuran saha daging [[sapi]]. === Masakan mi saking Cina === [[Gambar:Jjampong.JPG|thumb|Jjampong]] * [[Jajangmyeon]] – mi ingkang kandhel ingkang dipunsajikaken kanthi saus kedele cemeng. * [[Jjamppong]] (짬뽕) – bakmi ingkang toyanipun pedhes. === Mi toya panas === [[Gambar:Korean.noodle-Kalguksu-01.jpg|thumb|Kalguksu]] * [[Janchi guksu]] – mi ingkang dipunsajikaken kanthi kaldu [[iwak]], [[tosan]] sapi utawi [[kombu]]. * [[Kalguksu]] – bakmi ingkang dipunsajikaken kanthi kaldu [[iwak]] saha sayuran. * [[Gomguksu]] (곰국수) – bakmi kanthi kaldcu tosan.<ref name="internet 1"/> === Mi Anyep === * [[Bibim guksu]] – mi ingkang dipunsajikaken kanthi toya saus [[gochujang]] saha [[cuka]], kanthi topping tigan rebus, [[timun]] saha [[kimchi]]. * [[Makguksu]] – mi saking buckwheat minangka masakan saking provinsi [[Gangwon]]. * [[Naengmyeon]] – mi tipis saking buckwheat ingkang dipunsajikaken kanthi toya kaldu sapi anyep saha sayuran, tigan saha daging sapi, masakan kas saking [[Koréa Utara]]. * [[Bibim naengmyeon]]-"bakmi anyep campur" minangka naengmyeon tanpa toya ingkang dipunsajikaken kanthi saus [[gochujang]]. * [[Jjolmyeon]] (쫄면) – kados ta bibim naengmyeon nanging wujudipun langkung kenyel. * [[Milmyeon]] (밀면) – bakmi anyep saking [[Busan]] kados ta bibim naengmyeon. * [[Kongguksu]] – bakmi toya anyep susu kedele. * [[Jatguksu]] (잣국수) – mi buckwheat kas kutha [[Gapyeong]], [[Gyeonggi]], ingkang dipunsajikaken kanthi kaldu kang kadamel saking [[kacang cemara]]. * [[Dongchimi guksu]] (동치미국수) – mi gandum utawi buckwheat ingkang dipundhahar kanthi toya anyep. [[dongchimi]].<ref name="internet 1"/> === Mi instan === * [[Ramyeon]] – [[ramen]] kas Koréa. * [[Shin ramyun]] – merek ramyeon instan ingkang misuwur ing [[Koréa Kidul]]. Bibim Guksu raos kang utami saking saos, ingkang gadhah raos pedhes manisa saha asem, saha aroma saking lenga wijen. Bibim Guksu punika masakan korea ingkang misuwur rikala mangsa panas ing Koréa.<ref name="internet 2">[http://mykoreankitchen.com/2007/05/29/spicy-sweet-and-vinegary-noodles-bibim-guksu/ Pangginaan Guksu] (dipununduh 10 nopember 2012)</ref> == Cathetan suku == {{reflist}} == Pranala njaba == * [http://www.lifeinkorea.com/food/Food.cfm?Subject=noodle Korean Food: Noodles and Noodle Dishes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425113803/http://www.lifeinkorea.com/Food/food.cfm?Subject=noodle |date=2009-04-25 }} {{Masakan Koréa}} {{Commons category|Guksu}} [[in:Guksu]] [[Kategori:Olah-olahan Koréa]] [[Kategori:Mi]] {{makanan-stub}} 1a2k7v0aw181babox3dwvualvr7hukq Kitaro 0 95284 1752808 1645044 2026-08-19T08:51:59Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752808 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} {{Infobox musical artist |Img=Kitaro 5.jpg |Name = Kitarō ||Img_size = 200 |Background = non_vocal_instrumentalist |Born = {{Birth date and age|1953|2|4}} |Origin = [[Toyohashi, Aichi|Toyohashi]], [[Aichi Prefecture]], [[Japan]] |Instrument = [[Piano]], [[Synthesizer]],<br />[[Kibor|Keyboards]],<br />[[Drum]]s, [[Perkusi]], <br />[[Gitar]] |Genre = [[Musik instrumental]]<br />[[Musik elektronik]]<br />[[Musik new age|New Age]]<br />[[Lagu daerah|Folk]] |Occupation = [[Komponis]]<br />[[Produser rekaman]]<br />[[Aransemen|Pengaransemen]] |Years_active = |Associated_acts = |Label = [[Geffen Records|Geffen]]/[[Warner Bros. Records]] (US)<br />[[Geffen Records|Geffen]]/[[MCA Records]] (US)<br />[[Domo Records]] }} '''Kitaro''' (喜多郎 ''Kitarō'', {{Lahirmati|[[Toyohashi, Aichi|Toyohashi]], [[Prefektur Aichi]], [[Jepang]]|4|2|1953}} kanthi asma '''Masanori Takahashi''' (高橋正則 ''Takahashi Masanori'' sawijining putra saka tani Shinto.) ya iku sawijining [[musikus]] asal Jepang. Asma "Kitaro" diwènèhi deneng kanca-kancane dijupuk saka sawijining anime jepang, "[[Ge Ge Ge no Kitaro|Kitaro]]". == Diskografi == * Ten Kai, Astral Trip (1978) * From The Full Moon Story (1979) * Oasis (1979) * Silk Road I (1980) * Silk Road Suite (1980) * Ki (1981) * Silk Road III (1981) * Caravansary (1981 * Millennia (1982) * Silk Road IV (1983) * Live in Asia (1984) * Silver Cloud (1984) * Silk Road II (1985) * Towards The West (1986) * Tenku (1986) * The Light of The Spirit (1987) * Kojiki (1990) * An Enchanted Evening (1990) * Live in America (1991) * Dream (1992) * Heaven And Earth (1993) * Mandala (1994) * Peace On Earth (1996) * Cirque Igenieux (1997) * Thinking Of You (1999) * Gaia (2000) * Ancient (2003) * Sacred Journey Of Ku-Kai (2003) * Mizu Ni Inorite (2004) * Healing Forest (2004) * Sacred Journey Of Ku Kai 2 (2005) * Kitaro - Impressions of the West Lake (2009) * Kitaro - Toyo's Camera OST(2009) == Pranala njaba == * [http://www.domo.com Domo Records - Kitaro's Record Company] * [http://www.domocart.com/domo-store/index.php Kitaro Store - Online Shop for Kitaro fans] * [http://www.myspace.com/kitaronetwork Kitaro MySpace - Fan page with discography] * [http://www.woim.net/#Singer,11 Kitaro Albums Collection - World of Instrumental Music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071218153157/http://www.woim.net/#Singer,11 |date=2007-12-18 }} * [http://www.domocast.tv/kitaro/ Kitaro Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090713100123/http://www.domocast.tv/kitaro/ |date=2009-07-13 }} [[Kategori:Musisi Jepang]] [[Kategori:Lair 1953]] emcwk7s4e6mi3rgn2wab3rjxlveufzi Korean Air 0 95368 1752809 1734032 2026-08-19T09:28:33Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752809 wikitext text/x-wiki [[File:Korean Air takes delivery of its first A380 at Toulouse Blagnac International Airport.jpg|thumb|Pesawat [[Airbus A380]] kapisan Korean Air ing [[Papan Anggegana Toulouse-Blagnac]], [[Prancis]],tanggal 25 Mèi 2011.]] {{Infobox Airline |airline = Korean Air<br />대한항공 <br />大韓航空<br />''Daehan Hanggong'' |logo = Korean Air 2025 (Alt).svg |logo_size = 200px |IATA = KE |ICAO = KAL |callsign = KOREAN AIR |parent = [[Hanjin Group]] |subsidiary = [[Jin Air]] |company_slogan = Excellence in Flight |founded = 1962 (privatized 1969) |headquarters = [[Seoul]], [[Koréa Kidul]] |key_people = [[Cho Yangho]] ([[Ketua]] and [[CEO]]) |hubs = [[Papan Anggegana Internasional Incheon]]<br />[[Papan Anggegana Internasional Gimpo]] |focus_cities = [[Papan Anggegana Internasional Gimhae]]<br />[[Papan Anggegana Internasional Jeju]] |frequent_flyer = SKYPASS |lounge = Korean Air Lounge |alliance = [[SkyTeam]] |subsidiaries = [[Jin Air]] |fleet_size = 158 |destinations = 129 |website = http://www.koreanair.com }} [[Gambar:Korean Air B747-400 final approach at London Heathrow Airport.jpg|thumb|300px|Korean Air Boeing 747-400 karo livréi 1984-saiki]] '''Korean Air''' aiku jeneng [[maskapé pamaburan nasional]] [[Koréa Kidul]]. Maskapé iki mapan ing [[Gonghang-dong]], [[Gangseo-gu, Seoul|Gangseo-gu]] ing Seoul.<ref>{{Cite web| title=Company Info / Overview| publisher=Korean Air| url=http://www.koreanair.com/local/na/gd/eng/au/ci/eng_au_ci_ov.jsp| accessdate=20 September 2008| archive-date=17 February 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120217020106/http://www.koreanair.com/local/na/gd/eng/au/ci/eng_au_ci_ov.jsp| url-status=dead}} "Address(Headquarters) Korean Air Operations Cente r 1370, Gonghang-dong, Gangseo-gu, Seoul, Koréa 157-712."</ref> Maskapé iki ngadeg taun 1962, ganteni [[Korean National Airlines]] kang didegake taun 1948 nalika Koréa mardika saka penjajahan Jepang. == Sajarah == Awalé, maskapé iki diduwèni déning pamaréntah Korsel. Nanging, taun 1969 maskapé iki diprivatisasi lan dadi péranganing [[Hanjin Group]]. Penerbangan internasional perdana ditindakaké tanggal 26 April 1971 (kargo). Sawentara penerbangan internasional penumpang perdana ditindakaké setahun sebanjuré, tepaté tanggal 19 April 1972 kanti rute Seoul-Los Angeles. Pesawat [[Boeing 707]] digunakaké sajeroning rute internasional kaya [[Hong Kong]], [[Taiwan]], lan [[Los Angeles]] nganti KAL tuku [[Boeing 747]] taun 1973. Rute-rute Asia dilayani kanti pesawat [[Airbus A300]] kang dituku taun 1975 <ref>[http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Korean-Air-Lines-Co-Ltd-Company-History.html ''Korean Air Lines Co., Ltd. History'']</ref>. Nalika 1 Maret 1984 KAL manuhaké ''livery'' (corak anyar) kanti warna biru-kalwu (biru ing dhuwur awak lan klawu ing weteng pesawat) kanti logo anyar "Korean Air" kanti lambang "[[taegukki]]", ngggantèni jeneng "Korean Air Lines". Nalika taun 1970 nganti 1999. Korean Air ngalami akèh kecelakaan fatal (sakiwa-tengené 16 pesawat KAL tiba nalika jaman iki, kang kang paling parang [[Korean Air Penerbangan 007]]) nganti duwèni citra èlèk nalika jaman iku, kang wenehi prabawa performa maskapé iki. Nanging sawisé iku tingkat keselamatan penerbangan didandani lan maskapé iki dadi salah siji maskapé paling aman ing dunya kanti citra kang selot apik.<ref>Yu, Roger. "[http://www.usatoday.com/money/companies/management/profile/2009-08-23-travel-airlines-korea_N.htm Korean Air upgrades service, image]." ''[[USA Today]]''. August 26, 2009. Retrieved on September 16, 2009.</ref> (sanajan citra buruk "sok kecelakaan" masih terasa hingga sekarang) Korean Air wujud salah siji saka pira-pira maskapé kanti rating bintang papat saka [[Skytrax]] (Pira-pira maskapé bintang papat liyané ya iku [[Japan Airlines]], [[Garuda Indonésia]], [[Thai Airways International]], [[Turkish Airlines]], lan [[South African Airways]])<ref>{{Cite web| title=THE WORLD'S OFFICIAL 4-STAR AIRLINES| publisher=Skytrax| url=http://www.airlinequality.com/StarRanking/4star.htm| accessdate=3 July 2010| archive-date=1 December 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201235008/http://www.airlinequality.com/StarRanking/4star.htm| url-status=dead}}</ref>. Saingan utama maskapé iki ya iku [[Asiana Airlines]], kang wujud sithik sakA maskapé kanti rating bintang lima, uga saka [[Skytrax]]. == Kutha tujuan lan prajanjèn codesharing == KAL menerbangi kutha-kutha gedhé ing sekabehané bawana ing dunya, maskapé liyané (kang mabur marang sekabèhané bawana ing donya) ya iku [[British Airways]], [[Emirates]], [[South African Airways]], [[Delta Air Lines]], [[United Airlines]], [[Malaysia Airlines]], [[Qantas]], lan [[Qatar Airways]]. KAL duwé perjanjian codesharing karo maskapé kang kaya mengkéné iki (pratélan iki ora kalebu anggota [[SkyTeam]]) {| |-valign="top" | * [[Aircalin]] * [[Air Macau]] * [[Alaska Airlines]] * [[China Airlines]] ([[SkyTeam]]-''future'') | * [[China Eastern Airlines]] ([[SkyTeam]]-''future'') * [[Emirates]] * [[Garuda Indonésia]] ([[SkyTeam]]-''future'') * [[Hawaiian Airlines]] | * [[Japan Airlines]] ([[Oneworld]]) * [[LAN Airlines]] ([[Oneworld]]) * [[Malaysia Airlines]] ([[Oneworld]]-''future'') * [[MIAT Mongolian Airlines]] | * [[Rossiya Airlines]] * [[Shanghai Airlines]] ([[SkyTeam]]) * [[Uzbekistan Airlines]] * [[Xiamen Airlines]] |} == Tragédi == * [[Korean Air Pamaburan 902]] * [[Korean Air Pamaburan 007|Korean Air Lines Penerbangan 007]] * [[Korean Air Pamaburan 801]], tiba ing Bukit Nimitz ing Guam nalika taun 1997 wektu iku berusaha ndarat ing papan anggegana ing kono sajrone cuaca kang ora apik. Disebabake kasalahan juru anggegana. Arupa kacilakan fatal pungkasan pamaburan Korean Air. Kacilakan fatal pungkasan ya iku [[Korean Air Cargo Penerbangan 8509]] nalika Dhésèmber 1999. == Cathetan sikil == {{reflist}} [[Kategori:Maskapé pamaburan Koréa Kidul]] [[Kategori:SkyTeam]] 3gsmab3k1kghajs7osk4ms7grhifbtf Kadhaton Gyeongbok 0 95800 1752804 1730018 2026-08-19T07:05:03Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752804 wikitext text/x-wiki {{Infobox Korean name |img=Gyeongbokgung-GeunJeongJeon.jpg |caption=[[Guenjeongjeon]], halaman ngajeng '''Gyeongbok Palace'''. |hangul={{linktext|경|복|궁}} |hanja={{linktext|景|福|宮}} |rr=Gyeongbokgung |mr=Kyŏngbokkung }} '''Kadhaton Gyeongbok''' utawi ingkang kawéntar ugi kanthi nama ''''Kadhaton Gyeongbokgung''' punika satunggaling [[astana]] ingkang wonten ing sisih [[lor]] kutha [[Seoul]] (Gangbuk), [[Koréa Kidul]]. Astana punika kalebet satunggal saking 5 astana ageng ingkang dipunyasa déning [[Dinasti Joseon]] (1932-1910). Ingkang kanthi barès punika ateges [[dinasti]] ingkang dipunberkati lan makmur sanget. Pembangungan astana punika kawiwitan tigang taun sasampunipun dinasti punika jumeneng, kanthi nganut paham [[Kong Hu Cu|Khonghucu]] <ref name="dinasti1">[http://beritakorea.com/index.php?document_srl=48951&mid=Pariwisata&listStyle=viewer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528042718/http://beritakorea.com/index.php?mid=Pariwisata&document_srl=48951&listStyle=viewer|date=2012-05-28}}, (id) Berita Koréa-Pariwisata (dipun-akses tanggal 08 Januari 2013).</ref>. == Sajarah == Astana Gyeongbokgung punika dipunyasa déning [[Raja]] ingkang damel [[Dinasti Joseon]], [[Lee Seong-Gye]] nalika taun 1935 nalika kutha krajan nagara dipunpindhah saking [[Gyeseong]] dhateng [[Seoul]]. Astana punika ugi asring dipunsebat kanthi nama '''Bukgwol'''. == Kompleks astana == Astana Gyeongbok jumeneng wonten ing papan kanthi wiyar 180,000 m2. Ing sisih kidul wonten gerbang utama [[Gwanghwamun]], ugi wonten [[Sinnumun]], ing sisih [[wétan]] wonten [[Yeongchumun]] lan ing sisih [[kulon]] punika wonten [[Geongchunmun]]. Wonten ing salebeting astana meika wonten yasan utama kados ta [[Geunjeongjeon]], [[Gyotaejeon]], [[Jagyeongjeon]], [[Gyeonghoeru]], lan [[Hyangwonjeong]] <ref name="dinasti2">[http://korea.panduanwisata.com/korea-selatan-wisata-asia/seoul/istana-gyeongbokgung-sisa-kejayaan-yang-masih-tampak-agung/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130311234813/http://korea.panduanwisata.com/korea-selatan-wisata-asia/seoul/istana-gyeongbokgung-sisa-kejayaan-yang-masih-tampak-agung/|date=2013-03-11}}, (id) Pura Gyeongbokgung sisa kejayaan yang masih tampak agung (dipun-akses tanggal 08 Januari 2013).</ref>. Geunjeongjeon punika gedung utama kanggé ''paseban agung'' lan pepanggihan wanci enjing. Ing plataran ngajeng wonten tigang margi saking [[watu granit]]. Mergi ingkang sakedhik langkung inggil ing pérangan tengah punika margi kanggé raja, déné sanèsipun kanggé para rawuh. Jagyeongjeon punika papan kanggé ngaso ibunipun raja. Papan punika kawéntar kanthi tembokipun ingkang kebak [[kembang]] lan ''cerobong beluk'' ''(Sipjangsaeng gulduk)''. Guldduk punika dipunsebut ingkang paling éndah ingkang naté dipundamel ing masa papréntahan [[Dinasti Joseon]], lan dipunlebetaken dhateng pratélan Warisan Nasional No. 810. Gyotajeon punika wewengkon pribadi permaisuri. Papan punika éndah sanget amargi témbok lan lawang kanggé mlebet ing pérangan wingkingipun langsung madep ing [[Gunung Amisan]] saéngga pemandanganipun éndah sanget<ref name="dinasti2" />. Gyeonghoeru punika papan kanggé pepanggihan kaliyan para rawuh saking nagara sanès lan papan kanggé festival-festival nalika wonten karaméan ing astana. Hwangwonjeoung wonten ing wingkingipun papan ngaso lan mapan ing plataran wingking. Ing mriki wonten kolam [[teratai]]. Ing mriki ugi wonten [[pabukon]] ingkang dipunwastani Sujeongjeon lan ruang kanggé nyambut damel raja ingkang dipunwastani Sajeongjeon <ref name="dinasti2" />. == Gladri == {{Commons|Gyeongbokgung}} <gallery> Gambar:Gyeonbokgung-Gate-Guards.jpg|[[Gwanghwamun]] Gambar:Korea-Gyeongbokgung-Guard.ceremony-08.jpg|Heungnyemun Gambar:Seoul Gyeongbokgung Throne.jpg|Tahta raja. Gambar:Seoul-Gyeongbokgung-Chinjamrye-11.jpg|Gangnyeongjeon Gambar:Gyeongbokgung-Gyeonghoeru-03.jpg|Gyeonghoeru Gambar:Gyeongbokgung-KyoTaeJeon.JPG|Gyotaejeon Gambar:Jagyeongjeon.JPG|Jagyeongjeon Gambar:Seoul-Folk.Museum-02.jpg|[[National Folk Museum of Koréa]]. Gambar:Seoul Gyeongbokgung Blue House Bukhansan.jpg|Gyeongbokgung lan Cheong Wa Dae, kanthi latar Bukhansan </gallery> == Ugi pirsani == * [[Astana Changdeok]] * [[Astana Changgyeong]] * [[Astana Deoksu]] * [[Astana Gyeonghui]] == Pranala njawi == * [http://www.cha.go.kr/english/royal_palaces/Gyeongbokgung.jsp?catmenu=ES_04_04 Official guide from Cultural Heritage Administration] * [http://www.lifeinkorea.com/Travel2/seoul/66 Gyeongbok Palace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303183834/http://www.lifeinkorea.com/Travel2/seoul/66 |date=2016-03-03 }} * [http://english.president.go.kr/warp/en/tour/places/sugungto.php Official Blue House history summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927234625/http://english.president.go.kr/warp/en/tour/places/sugungto.php |date=2007-09-27 }} * [http://world.kbs.co.kr/indonesian/event/newyear/2011/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130312110930/http://world.kbs.co.kr/indonesian/event/newyear/2011/ |date=2013-03-12 }} == Cathetan suku == {{Reflist}} [[Kategori:Astana]] [[Kategori:Koréa]] f5de79pacwkmvt2sexqiixgpnf7q4iw Alexis Carrel 0 96306 1752781 1739756 2026-08-18T12:53:32Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752781 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} [[Gambar:Alexis Carrel 02.jpg|thumb|Alexis Carrel]] '''Alexis Carrel''' ([[28]] [[Juni]] [[1873]]-[[1944]])<ref name="interenet 1">{{Cite web |url=http://www.brainyquote.com/quotes/authors/a/alexis_carrel.html |title=Archive copy |access-date=2013-01-23 |archive-date=2013-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130120231443/http://www.brainyquote.com/quotes/authors/a/alexis_carrel.html |url-status=dead }}</ref> inggih punika [[dhokter bedhah]] "inovatif" ingkang panaliténipun kaliyan [[transplantasi]] lan "perbaikan organ" badan njalari perkembangan babagan [[pembedahan]] lan seni biakan jaringan. Pamikir "orisinal" lan "kreatif", Carrel minangka tiyang ingkang pisanan ingkang ngrembakakaken téknik suksés njahit [[pembuluh darah]]. Dhateng karyanipun wonten ing penjahitan pembuluh darah lan transplantasi organ wonten ing [[kéwan]], piyambakipun nampi [[Bebungah Nobel Fisiologi utawa Kedhokteran]] [[1912]]. Karya Carrel kanthi biakan jaringan ugi maringi sumbangn ingkang wigati wonten ing pangertén [[virus]] lan preparat [[vaksin]]. Anggota Institut Rockefeller kanggé Riset Medis dangunipun 33 [[taun]], Carrel minangka [[ilmuwan]] pisanan ingkang makarya ing [[Amérikah Sarékat]] nampi [[Penghargaan Nobel ing babagan Fisiologi utawa Kedhokteran]].<ref name="internet 2">[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1912/carrel-bio.html]</ref> == Pagesangan awal == Carrel dipunlairaken ing [[Sainte-Foy-les-Lyon]], laladan pinggiran kutha [[Lyon]], [[Perancis]]. Piyambakipun minangka putra paling sepuh saking 3 sadhérék, 2 kakung lan satunggal putri, wonten ing kulawarga [[Katulik Roma]]. [[Ibu]]nipun, Anne-Marie Ricard, minangka [[putri]] pedagang [[linen]]. Bapakipun, Alexis Carrel Billiard, minangka pekerja ing pabrikan [[tekstil]]. Carrel ninggalaken nama baptisipun, Marie Joseph Auguste, lan dipunkenal minangka Alexis Carrel nalika sédanipun sang bapak nalika piyambakipun nembé umur 5 taun.<ref name="internet 2"/>. Minangka laré alit, Carrel ngrawuhi sekolah [[Jesuit]]. Sadèrèngipun sinau [[kadhokteran]], piyambakipun nampi 2 gelar sarjana mudha, 1 wonten ing [[kasusastran]] ([[1889]]) lan 1 ing babagan [[sains]] ([[1890]]). Nalika [[1891]], Carrel miwiti pendidikan [[ngèlmu kadhokteran]] ing [[Universitas Lyon]]. Antawis 9 taun salajengipun, Carrel nampi kawruh akademis lan pengalaman praktik kanthi makarya ing griya sakit sakitaripun. Piyambakipun nglayani satunggal taun minangka dhokter bedhah bala kaliyan [[Chasseurs alpins]], wadyabala [[gunung]] [[Perancis]]. Piyambakipun ugi sinau kaliyan [[Leo Testut]], [[ahli anatomi]] ingkang kondhang. Amargi magang ing laboratorium Testut, Carrel nedahaken bakat ingkang ageng babagan "pemotongan" lan "pembedahan". Nalika [[1900]], piyambakipun nampi gelar medis, nanging nglajengaken pendidikan ing [[Universitas Lyon]] kanthi ngajar kadhokteran lan ngawontenaken percobaan dkanthi pangajab pungkasanipun nampi kalungguhan staf pengajar tetep wonten ing mrika. == Peninggalanipun == Kasuksésan Carrel saking biakan jaringan lumantar percobaan [[kéwan]] damel piyambakipun mikir punapa inggih jaringan manungsa lan malahan sadaya organ, mbok manawi dipunpertahanaken kanthi damelan ing laboratorium. Manawi inggih, organ ingkang dipunagengaken ing laboratorium mungkin pungkasanipun dipun-ginakaken minangka gantosing pérangan sakit ing badan. Seni nahanaken sel lan jaringan, lan ugi ngrembakakaken, ing njawi badan dipunkenal minangka biakan jaringan. Jaringan ingkang dipunbiakaken kanthi suksés mbetahahken kemampuan teknis ingkang inggil. Carrel langkung katarik wonten ing perfusi – prosedur pemompaan getih damelan lumantar organ saperlu njaga supados tetep urip. Karya Carrel kanthi biakan jaringan maringi sumbangan ageng wonten ing pangertén pagesangan sel normal lan abnormal. Tekpunikapun mbantu anggénipun mapanaken dhasar kanggé studi virus lan preparat vaksin kanggé [[polio]], [[campak]], lan [[lelara]] sanèsipun. Panemon Carrel, wonten ing giliranipun, ndadosaken andalan kasuksésan, ing antawisipun, [[Ross G. Harrison]], ahli anatomi kontemporer ing [[Yale]] ingkang makarya kanthi biakan lan cangkoqan jaringan [[kodhok]]. 1 saking percobaan Carrel wonten ing biakan jaringan dados subyek cariyos berita sensasional lan dipuntingali minangka "barang ganjil" déning umum. Nalika [[1912]], Carrel mendhet jaringan saking jantung [[embrio]] [[ayam]] kanggé nedahaken bilih sel "berdarah hangat" saged dipuntahanaken ing laboratorium. Jaringan punika, ingkang kanthi boten akurat dipungambaraken minangka ati ayam ingkang ngrembaka, "berdenyut" déning sapérangan [[koran]], "dipertahankan" dangunipun 34 taun – gesang langkung dangu tinimbang Carrel piyambak—sadéréngipun kanthi sengaja dipunpungkasi. ''[[World Telegram]]'', ariwarti [[New York]], kanthi taunan nandhani ingkang dipusebut “hari lair” ati ayyam saben [[Januari]].<ref name="internet 3">{{Cite web |url=http://www.pbs.org/wnet/redgold/innovators/bio_carrel.html |title=Archive copy |access-date=2013-01-23 |archive-date=2013-07-04 |archive-url=https://archive.today/20130704225947/http://www.pbs.org/wnet/redgold/innovators/bio_carrel.html |url-status=dead }}</ref> ==Cathetan suku== {{reflist}} == Pranala njaba == * [http://crishunt.8bit.co.uk/alexis_carrel.html Entri di crishunt.8bit.co.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204092841/http://crishunt.8bit.co.uk/alexis_carrel.html |date=2007-02-04 }} {{Penghargaan Nobel ing Fisiologi utawi Kadhokteran}} {{DEFAULTSORT:Carrel, Alexis}} [[Kategori:Lair 1873]] [[Kategori:Pati 1944]] [[Kategori:Wong Prancis]] 2m6ki8fp6s6k20r7p8fdukhobc0uvta Arare 0 98224 1752784 1663205 2026-08-18T13:59:02Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752784 wikitext text/x-wiki {{artikel ing krama}} [[Gambar:Arare.jpg|thumb|Arare]] {{nihongo|'''Arare'''|あられ, 霰}} utawi '''arare mochi''' inggih punika salah satunggaling [[panganan|dhaharan]] ingkang asalipun saking nagara [[Jepang]]. Arare punika dhaharan ingkang dipundamel saking [[beras ketan]]. Wujud saking Arare punika alit-alit kanthi dawanipun kirang langkung 2&nbsp;cm dumugi 3&nbsp;cm lan kandhelipun kirang langkung 3&nbsp;mm. Arare dipunolah kanthi cara dipunpanggang saged ugi dipungoreng. Bahan baku lan ukuran Arare ingkang alit-alit punika damel béda antawisipun arare lan '''okaki''' kaliyan [[senbei]] ingkang gadhah ukuran ageng lan dipundamel saking bahan [[beras]].<ref>{{cite book |title=Asian Foods: Science and Technology|last=Ang |first=Catharina Y.W. |authorlink= |author2=KeShun Liu, Yao-WenHuang |year=1999 |publisher=CRC Press |location= |isbn=1-5667-6736-9 |pages=6-7 }}</ref> Dhaharan punika dipunparingi nama "arare" amargi katingal kados wiji-wiji [[udan|jawahan]] watu ès. == Cara damel Arare == Arare dipundamel kanthi cara beras ketan mau dipunkom ''(direndam)'' dumugi empuk. Bibar punika, ketan dipundamel lembut dados [[glepung]]. Salajengipun dipun-dang dumugi dados adonan ingkag saged dipun''ulen''i. Lajeng adonan dipuntugel-tugel kanthi ukuran alit sadèrèngipun dipungaringaken, dipunparingi rasa, pungkasan arare dipunpanggang. Arare kadamel kanthi manéka rasa lan padatanipun mawi rasa legi utawi asin (rasa [[kecap asin]] utawi rasa selada ingkang ateges rasa [[uyah|sarem]]). Bahan perisa ingkang padatanipun dipuntambahaken inggih punika [[nori]], [[urang]], lan [[nus|cumi]]. Arare ugi dipundamel kanthi manéka warni kanthi nginakaken pewarni saking tuwuhan utawi pewarwa kanggé panganan. == Variasi arare == [[Gambar:Hina arare.jpg|thumb|Hina arare]] * '''Hina arare''' :Hina arare inggih punika sebatan kanggé arare kanthi wujud bunder lan dipundamel manéka warni kados [[jambon]], [[ijo]], lan [[kuning]]. Kados déné [[hishimochi]], hina arare punika kalebet dhaharan istimewa kanggé laré-laré nalika ngrayakaken [[Hinamatsuri]]. Dhaharan sanèsipun punika kados brondong beras, [[karinto]], lan arare kanthi isi [[kacang]] ugi asring dipunbungkus sareng kaliyan hina arare <ref name="arare1">[http://luar-negeri.kompasiana.com/2011/03/03/arti-anak-perempuan-di-jepang-344840.html Luar negeri]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, (dipun''akses'' tanggal 24 Fèbruari 2013)</ref>. * '''Bubu arare''' :Wiwitanipun, arare dipunlebetaken dhateng bungkus [[furikake]] minangka panyerap ''kelembapan''. Kala punika furikake taksih dipunwadahi ing bungkus kertas lan rikat lembab nalika dipunwadahi tanpa arare. Katahhipun tiyang langkung remen rasa garing lan gurih arare ingkang dados satunggal kaliyan furikake. Adhedhasar alesan mau, para produsen banjur nglajengaken tradisi mlebetaken arare dhateng furikake sanajan sampun ngginakaken tèknologi pambungkasan ingkang modern. Arare ing sajeroning wadhah furikake dipunwastani "bubu arare" (dipundamel cekak "bubu") amargi tiyang [[Kyoto]] nyebat ochazuke minangka bubuzuke. == Cathetan suku == {{reflist}} == Pranala njawi == * {{ja}} [http://www.excite.co.jp/News/bit/00091136888936.html Perbedaan arare, okaki, dan senbei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619011417/http://www.excite.co.jp/News/bit/00091136888936.html |date=2013-06-19 }} [[Kategori:Panganan]] [[Kategori:Wagashi]] [[Kategori:Artikel mawa basa krama]] o57ear3xdf64718dxlil72mnqnllhjm Cheonggukjang 0 98232 1752792 1641549 2026-08-18T19:32:20Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752792 wikitext text/x-wiki {{Infobox Korean name| img=Cheonggukjang Jjigae.JPG|Cheonggukjang|220px| caption=Cheonggukjang dipunmasak dados Cheonggukjang jjigae |hangul=청국장 |hanja=[[wiktionary:淸|淸]][[wiktionary:麴|麴]][[wiktionary:醬|醬]] |rr=cheonggukjang |mr=ch'ŏnggukchang }} '''Cheonggukjang''' inggih punika [[doenjang]], pasta [[dhelé|dangsul]] Koréa ingkang dipundamel pinten dinten kemawon, julukanipun punika "pasta dansgul rikat".<ref name="ENSIKLOPEDIA BUDAYA KOREA">{{cite book | last=Sŏ | first=Chŏng-su | author2=Bernard Rowan, Yoon-jung Cho | year=2004 | title=Encyclopedia of Korean culture | publisher=Hansebon | location=Seoul | isbn= 8-9747-6148-3 | pages=}}</ref> Cheonggukjang katingal sami kaliyan [[doenjang]] saking ''penampilan'' nanging cara lan wekdal anggènipun damel ingkang bènten saéngga rasa lan aromanipun ugi bènten. Nalika [[pasta]] [[dhelé|dangsul]] dumugi dados ''meju'' (pasta garing) kirang langkung 2-3 dinten sampun saged dipun-ginakaken kanggé masak [[jjigae]].<ref>[http://www.lifeinkorea.com/Food/food.cfm Korean Food: Stews]{{Pranala mati|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''lifeinkorea''.</ref> == Sajarah == Wonten manéka téyori ingkang nyebataken asal usul cheonggukjang, ing antawisipun saking periode Tiga Karajan Koréa (57 SM-935 M).<ref>[http://www.hansik.org/en/story/storyView.do?print=y&currentPage=9&notationId=208 Cheonggukjang-jjigae]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''hansik''.</ref> Tiyang Goguryeo ingkang nitih [[jaran]] minangka piranti trasnportasi mbeta dangsul godhog ingkang dipungandhulaken ing celakipun sadel jaran minangka [[panganan|dhaharan]] nalika lelampahan. Amargi dangsul kénging awakipun jaran (38-40 derajat Celcius) saéngga damel dangsul mau nglampahi fermentasi kanthi alami. Cheonggukjang ugi dipunsebat wonten ing sajarah [[Silla]] kanthi istilah ''yeomsi''. Adhedhasar dhokumèn saking [[Dinasti Joseon]] ingkang dipunserat déning sarjana kanthi nama [[Hong Man-seo]] kanthi irah-irahan ''Sanrimgyeongje'' ''(Buku Kehutanan dan Ékonomi)'', nama wiwitan cheonggukjang punika jeongukjang utawi pasta dangsul perang ingkang saged dipundamel wonten ing periode perang. Miturut ''Jeungbosanrim gyeongje'' ''(Buku Rincian Kehutanan dan Ékonomi)'', cheonggukjang dipundamel 3 dinten kanthi cara dangsul ingkang sampun dipunkumbah lan dipungodhog mau dipun''fermentasi'' lajeng dipunbungkus ngginakaken [[damen]] [[pari]]. Téyori sanèsipun nyebataken bilih cheonggukjang punika asalipun saking [[Cina]] ingkang dipuntepangaken nalika masa pamaréntahan [[Yeongjo dari Joseon|Raja Yeongjo]] taun 1760.<ref name="ENSIKLOPEDIA BUDAYA KOREA"/> Tembung cheong ing cheonggukjang tumuju dhateng [[Dinasti Qing|Dinasti Cheong]] (''Qing'').<ref name="ENSIKLOPEDIA BUDAYA KOREA"/> == Caranipun damel == Dangsul utawi dhelé ingkang sampun dipunkom ing [[toya]] 12 jam lajeng dipungodhog ing mawi geni ingkang ageng. Nalika sampun umub, geninipun dipunkirangi dumugi dangsul mau warninipun dados [[coklat]]. Lajeng dangsul mau dipunparingaken ing damèn lan dipunbungkus ngginakaken gombal sapados saged fermentasi. Prosès fermentasi dipunwontenaken 2 dumugi 3 dinten kanthi suhu ingkang anget. Wonten ing prosès punika medal bakteri [[Bacillus]] ingkang ''mengurai'' [[protéin]] dangsul dados [[asem amino]]. Bibar 3 dinten, dangsul mau dados radi [[ireng]] lan medalaken cuwèran kados [[keju]]. Prosès punika ugi ngasilaken sakedhik amonia ingkang damel ambunipun cheonggukjang langkung krasa sanget tinimbang doenjang. Sapunika cheonggukjang sampun saged dipun-ginakaken kanthi cara dipuntumbuk alus lan dipunparingi bumbu [[jae]], [[bawang]], [[uyah|sarem]], [[lada]], lan [[lombok]] abang. == Mupangat kanggé kasarasan == Laré-laré lan priyantun enèm sapérangan ageng nyingkiri [[panganan|dhaharan]] ingkang mawi bahan cheonggukjang. Sanajan makaten, panalitèn nedahaken bilih cheonggukjang punika dhaharan ingkang damel awak waras. Bakteri ingkang paring mupangat punika anama Bacillus Subtlis ingkang urip wonten ing njeronipun lan saged ''mengurai'' protéin dangsul dados asem amino lan [[saponin]]. Saponin saged nahan sèl-sèl kanker, nebihaken saking stroke lan demensia. == Cathetan suku == {{reflist}} [[Kategori:Olah-olahan Koréa]] svz6gqej294cx26euogpa6it4f9kpd5 Doenjang 0 98236 1752795 1744952 2026-08-18T21:59:44Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752795 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Doenjangwithbeans.jpg|thumb|300 px|Doenjang]] '''Doenjang''' punika jinising [[saos]] ingkang asalipun saking [[Koréa]].<ref name="doenjang1">[http://food.detik.com/read/2012/03/12/144345/1864714/297/2/yuk-kenali-bumbu-khas-korea-1- Doenjang], (dipun''akses'' tanggal 24 Fèbruari 2013)</ref><ref name="ganjang and doenjang">{{cite journal | author = Ahn Hong-beum | year = 2004 | month = SPRING | title = '''Ganjang and Doenjang: Traditional Fermented Seasonings''' | journal = Koreana | volume = 18 | issue = 1 | pages =72-75 | doi = | id = | url = http://koreana.kf.or.kr/pdf_file/2003/2003_SPRING_E072.pdf | format = | accessdate = }}</ref> == Ing cathetan sajarah == Pendamelan doenjang punika ingkang kepanggih dipunsebataken ing teks sajarah Cina ing [[Buku Wei lan Suku Dongyi]] sarta teks [[Sanguozhi]] ingkang dipunserat déning [[Chen Shou]] ing taun 290.<ref name="ganjang and doenjang"/> Nalika jaman rumiyin, doenjang dipunparingi nama ''tojang''.<ref name="ganjang and doenjang"/> Tiyang Cina kuna mangertos ambunipun doenjang minangka saos khas Koréa.<ref name="ganjang and doenjang"/> == Prosès damel doenjang == Doenjang dipundamel saking [[dhelé|dangsul]] ingkang dipungodhog lan dipunpépé ing panas [[srengèngé]] lajeng dipunbentuk dados persegi ingkang dipunwastani ''mejubap'' utawi ''meju''.<ref name="ganjang and doenjang"/> Nalika prosès penggaringan punika medal jamur minangka tandha sampun wonten prosès [[fermentasi]] lan medalaken ambu ingkang khas. Bibar garing meju dipunpindhah dhateng papan ingkang anget supados prosès fermentasi kelampahan kanthi rikat.<ref name="ganjang and doenjang"/> Bibar punika dipunlebetaken wonten ing tempayan ageng ingkang dipunisi kaliyan toya mawi [[uyah|sarem]]. Toya sarem punika damel prosès fermentasi ingkang langkung saé malih. Punika ingkang dipunsebat doenjang. Manawi doenjang dipunpisah dipunpisah kaliyan toya asiling fermentasi saged ngasilaken [[ganjang]].<ref name="ganjang and doenjang"/> == Bahan masakan == Padatanipun doenjang dipundamel kanthi manual ing griyanipun tiyang Koréa, mliginipun ing padésan. Cara damel doenjang kanthi manual namung ngginakaken toya sarem déné doenjang damelan pabrik dipundamel kanthi nambahaken glepung gandhum. Wonten ing ingkang nambahaken kaliyan [[iwak teri]] supados langkung écho. Doenjang ingkang dipundhahar mawi [[bawang]], [[lenga wijen]], lan [[gochujang]] (pasta lombok Koréa) ingkang dipunbungkus mawi janganan punika dipunsebat [[ssamjang]] (tanpa [[sega|sekul]]) utawi [[ssambap]] (kaliyan sekul). Doenjang ugi kondhang dipunmasak minangka sup inggih punika ''Doenjangjjigae'' (sup doenjang) ingkang padatanipun mawi isi [[tahu]] lan [[bumbu]] kados bubuk [[lombok]], jamur, [[panganan laut]] lan daging. Doenjang gadhah gizi inggil amargi saking prosès fermentasi ingkang asipat anti [[kanker]], kejawi punika ugi ngandhut sumber [[mineral]] lan [[flavonoid]] ingkang asipat [[antioksidan]]. == Aji doenjang == Doenjang kanggé tiyang Koréa gadhah aji 5.<ref name="ganjang and doenjang"/> Kapisan punika ''dansim'', ateges doenjang gadhah rasa lan aroma ingkang sami sanajan manawi dipuncampur kaliyan rasa sanès.<ref name="ganjang and doenjang"/> Kaping kalih punika ''hangsim'', ateges doenjang boten bakal sayup utawi bosok. Manawi dipunsimpen kanthi leras lan saya dangu saged damel rasa ingkang sansaya kuwat.<ref name="ganjang and doenjang"/> Kaping tiga punika ''bulsim'', doenjang saged ngicalaken mambu amis daging lan [[iwak|ulam]].<ref name="ganjang and doenjang"/> Kaping sekawan punika ''seonsim'', doenjang saged damel masakan pedes tambah gurih.<ref name="ganjang and doenjang"/> Kaping gangsal punika ''hwasim'', doenjang saged dados jangkepan jinis samubarang masakan.<ref name="ganjang and doenjang"/> == Cathetan suku == {{reflist}} == Pranala njawi == * ''''''[http://koreanfood.about.com/od/spices/g/Doenjang.htm Doenjang (Soy Bean Paste)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071130041705/http://koreanfood.about.com/od/spices/g/Doenjang.htm |date=2007-11-30 }} * ''''''[http://galbijim.com/Doenjang-jjigae Doenjang jjigae - Galbijim]{{Pranala mati|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{masakan Koréa}} [[Kategori:Olah-olahan Koréa]] [[Kategori:Makanan saking fermentasi]] aebq3bquhemiv3nubglztcouywiu7q8 Guk 0 98242 1752798 1642923 2026-08-19T01:24:08Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752798 wikitext text/x-wiki {{Infobox Korean name |img= |caption= |hangul=국, 탕 |hanja={{linktext|湯}} |rr=guk, tang |mr=kuk, t'ang }} '''Guk''' utawi '''Tang''' punika jinising [[sup]] khas saking [[Koréa]].<ref>[http://www.lifeinkorea.com/food/Food.cfm?Subject=guk Korean Food: Soups] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130509023450/http://www.lifeinkorea.com/Food/Food.cfm?Subject=guk |date=2013-05-09 }}, ''lifeinkorea''.</ref><ref name="guk">{{cite journal | author = Paik Jae-eun | year = 2008 | month = Summer | title = '''Soup (Guk) An Essential Part of the Korean Meal''' | journal = Koreana | volume = 22 | issue = 2 | pages = 76-79 | doi = | id = | url = http://koreana.kf.or.kr/viewPdf.asp?filename=2008_SUMMER_E076.pdf | format = | accessdate = | archive-date = 2015-01-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150109004400/http://koreana.kf.or.kr/viewPdf.asp?filename=2008_SUMMER_E076.pdf | url-status = dead }}</ref> Wonten manéka variasi guk dhedhasar cara masak saéngga jinisipun ugi manéka warni.<ref name="guk"/> Wigatinipun sup wonten ing [[kuliner Koréa]] saged dipuntelusur saking buku masak kuna saking jaman [[Dinasti Joseon]] (1392-1910) kanthi irah-irahan ''Joseonmussang sinsikyori jebeop'' ingkang nyerataken "Guk punika masakan paling wigati angka kalih bibar [[sega|sekul]] ing nginggilipun méja dhahar dalu lan kalebet lawuh ingkang paling wigati. Dhahar tanpa sajian guk punika sami kemawon praupan tanpa [[mata]]. Boten wonten pista ingkang jangkep tanpa guk".<ref name="guk"/> == Variasi guk == [[Gambar:Korean.food-Tteok.mandu.guk-01.jpg|thumb|right|[[Tteokguk]], jinis malgeunguk.]] [[Gambar:Korean.food-Seolleongtang-01.jpg|thumb|right|[[Seolleongtang]], jinis gomguk]] Wonten kathah jinis guk ingkang dipundamel saking manéka jinis bahan, kados [[janganan]] lan [[daging]] ugi dipunsajekaken minangka lawuh (lauk) utawi dhaharan utami nalika dipuncampur kaliyan sekul.<ref name="guk"/> Padatanipun guk punika dipupérang dados kategori wonten ing ngandhap punika: * [[Malgeunguk]], duduh [[kaldu]] bening.<ref name="guk"/> Kanggé damel malgeunguk kanthi jumlah ingkang kathah punika mbetahaken kathah [[daging sapi]] lan dipunmasak kanthi wekdal ingkang dangu.<ref name="guk"/> Supados raos saking sup punika dados gurih daging sapi mau dipuntugel alit-alit rumiyin, lajeng dipunparingi bumbu lan dipunoseng lan dipungodhog ing [[toya]].<ref name="guk"/> Malgeunguk padatanipun dipunparingi bumbu [[uyah|sarem]] lan [[ganjang]] (kecap asin).<ref name="guk"/> * [[Tojangguk]], sup ingkang dipunparingi bumbu [[doenjang]].<ref name="guk"/> Tojangguk dipunmasak kaliyan bahan doenjang, saéngga raosipun gurih sanajan sakedhik utawi boten dipuntambah daging. Padatanipun tojangguk dipuntambah kaliyan bubuk [[lombok]] (gochugaru) utawi pasta lombok ([[gochujang]]) kanggé nambah raos pedes.<ref name="guk"/> * [[Gomguk]], sup balung sapi kenthel.<ref name="guk"/> Gomguk dipundamel kanthi cara daging lan balung sapi dipungodhog sesarengan dumugi gajih (lemak)ipun medal utawi nalika kenthelipun sampu krasa cekap.<ref name="guk"/> Bumbu kados sarem lan kecapa asin dipuntambah sadèrèngipun sup dados kenthel. Nanging sarem saged ugi dipuntambah nalika sampun cumawis ing méja dhahar. * [[Naengguk]], sup adhem.<ref name="guk"/> Bahan naengguk padatanipun wonten [[timun]], [[rumput laut]], lan [[Laminariales|ganggang coklat]], lajeng dipuntambah kaliyan [[cuka]].<ref name="guk"/> Naengguk kathahipun dipundhahar nalika mangsa panas.<ref name="guk"/> == Bahan-bahan == Bahan-bahan isi guk punika kathah antawisipun [[janganan]], [[daging]], [[iwak|ulam]], [[kerang]], [[rumput laut]] ingkang padatanipun cumawis dhedhasar mangsa. {| class="wikitable" |- !Mangsa !! Jinis guk |- | [[Mangsa semi]] || Tojangguk kaliyan [[herba]] alasan kados ssuk ([[mugwort]]), lan naengi (horseradish). |- | [[Mangsa panas]] || [[Oi naengguk]] (naengguk timun), [[miyeok naengguk]] (naengguk rumput laut), [[kkaetguk]] (sup wijen), [[yeonggye baeksuk]] (sup ginseng kaliyan pitik enem), [[chueotang]] (sup ulam [[loach]]), [[samgyetang]] (sup pitik [[ginseng]]). |- | [[Mangsa palastra]] || [[Torantang]] (sup uwi [[talas]]), [[songitang]] (sup [[matsutake]]), [[baechutguk]] (sup kol Cina). |- | [[Mangsa adhem]] || [[Gomguk]] (sup balung), [[seonjitguk]] (sup getih sapi), [[tteokguk]] (sup kue beras), lan [[mandutguk]] (sup [[mandu]]) |} === Bèntenipun guk kaliyan tang === ''Tang'' punika istilah ingkang langkung formal lan kurmat ing kuliner Koréa tinimbang ''guk''.<ref name="guktang">[http://www.koreana.or.kr/months/news_view.asp?b_idx=394&lang=en&page_type=list Enjoy Healthy Torantang during the Chuseok Holiday], ''Koreana''.</ref> Nanging dhaharan kalih punika saged dipunbédakaken. Tang langkung dados masakan mirunggan déné guk punika sup ingkang dipundhahar wonten ing kagiyatan dhahar umum ingkang dipunsajèkaken kaliyan manéka jinis lawuh sanèsipun.<ref name="guktang"/> == Ugi pirsani == * [[Jjigae]] * [[Gukbap]] * [[Banchan]] == Cathetan suku == {{commons|Category:Guk}} {{reflist}} [[Kategori:Sup]] [[Kategori:Olah-olahan Koréa]] [[Kategori:Artikel mawa basa krama]] {{masakan-stub}} 3nzn4s1897z2kuw1otmnf3pknn8hu24 Fransiskus saking Asisi 0 99637 1752796 1188840 2026-08-18T23:56:03Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752796 wikitext text/x-wiki {{Infobox Saint |name='''Fransiskus saking Assisi''' |born_in=Umbria |birth_date=5 Juli 1182 |death_date=3 Oktober 1226 (yuswa 44-45) |feast_day=4 Oktober |venerated_in=[[Gréja Katulik]] |image=Cigoli, san francesco.jpg |imagesize=200px |caption=Lukisan Santo Fransiskus Assisi ing [[musiyum Hermitage]] karyanipun [[Cigoli]] ingkang dipundamel watawis taun [[1597]] lan [[1599]]. |birth_place=[[Itali]] |death_place=Assisi, Itali |titles=Pangakenan |beatified_date= |beatified_place= |beatified_by= |canonized_date=16 Juli 1228 |canonized_place=Assisi |canonized_by=[[Paus Gregorius IX]] |attributes=[[Salib Krinten|Salib]], [[Dara]], [[Pax et bonum#P|Pax et Bonum]], [[Kabiyasan kaagaman#Kabiyasan kaagaman ordo Katulik Roma|Kabiyasan kamiskinan Fransiskan]], [[Stigmata]] |patronage=[[kéwan]], [[Aksi Katulik]], [[Lingkungan (biofisika)|lingkungan]], [[pedagang]], [[Meycauayan]], [[Itali]], [[San Francisco, San Pablo City|Brgy. San Francisco, San Pablo City]], [[Filipina]], ''[[stowaway]]s''<ref name="Chesterton">{{Citation | last = Chesterton | first = Gilbert Keith | author-link = G. K. Chesterton | title = St. Francis of Assisi | place = [[Garden City, New York]] | publisher = Image Books | year = 1924 | edition = 14 | pages = 158 }} </ref> |major_shrine=[[Basilica of San Francesco d'Assisi]] |suppressed_date= |issues= |prayer='''Donga kanggé kéwan''' [[God]] Our Heavenly Father, You created the world to serve humanity's needs and to lead them to You. By our own fault we have lost the beautiful relationship which we once had with all your creation. Help us to see that, by restoring our relationship with You, we will also restore it with all Your creation. Give us the grace to see all animals as gifts from You and to treat them with respect for they are Your creation. We pray for all animals who are suffering as a result of our neglect. May the order You originally established be once again restored to the whole world through the intercession of the Glorious Virgin Mary, the prayers of Saint Francis and the merits of Your Son, Our Lord Jesus Christ Who lives and reigns with You now and forever. Amen. |prayer_attrib=Santo Fransiskus saking Assisi }} '''Santo Fransiskus saking Assisi''' utawi '''Asisi''' ({{lahirmati|[[Assisi]], [[Itali]]|5|7|1182|Assisi, Itali|3|10|1226}}) madegaken Ordo [[Fransiskan]] utawi "Friars Minor". Panjenenganipun punika [[santo pangreksa]] [[kéwan]], [[pedagang]], lan [[lingkungan]]. == Artikel kagandhèng == * [[Donga Santo Fransiskus]], Donga ingkang dipunakenaken dhumateng Santo Fransiskus saking Assisi. == Réferènsi == {{wikiquote}} * Parts of the text are originally from the Schaff-Herzog Encyc of Religion {{reflist}} == Pranala njawi == * [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=50 St Fransiskus dari Assisi dari catholic.org] * [http://www.americancatholic.org/Features/Francis/default.asp St Francis of Assisi - Patron Saint of Animals and the Environment] * [http://www.onelittleangel.com/wisdom/quotes/saint_francis_of_assisi.asp Francis of Assisi] Pictures, and selected poems * [http://www.poetseers.org/spiritual_and_devotional_poets/christian/st__francis_of_asissi/poems/ St Francis of Assisi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716220937/http://www.poetseers.org/spiritual_and_devotional_poets/christian/st__francis_of_asissi/poems/ |date=2012-07-16 }} - Poems and Prayers [[Kategori:Fransiskan]] [[Kategori:Santo lan Santa]] [[Kategori:Stigmata]] [[Kategori:Santo Itali]] [[Kategori:Artikel mawa basa krama]] {{santo-stub}} nuhws5e8i9badm1elml2ffy4weezxh9 Lelayu ing Januari 2015 0 128202 1752810 1751485 2026-08-19T10:47:29Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752810 wikitext text/x-wiki <!-- {{Deaths in month TOC}} --> __NOTOC__ Artikel iki pratélan pati ing [[2015#Pati|Januari 2015]]: == Januari 2015 == === 1 === *[[Barbara Atkinson]], 88, aktris Britania (''[[Z-Cars]]'').<ref>[http://www.thestage.co.uk/people/obituaries/2015/01/obituary-barbara-atkinson/ Obituary: Barbara Atkinson ]</ref> *[[Staryl C. Austin]], 94, Brigjen Angkatan Udara AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/statesmanjournal/obituary.aspx?n=staryl-austin&pid=173738500&fhid=7982 Staryl Austin Obituary]</ref> *[[Ulrich Beck]], 70, ahli sosiologi Jerman, serangan jantung.<ref>[http://www.theguardian.com/education/2015/jan/06/ulrich-beck Ulrich Beck obituary]</ref> *[[Fiona Cumming]], 77, sutradara tv Britania (''[[Doctor Who]]'').<ref>[http://www.doctorwhonews.net/2015/01/fiona-cumming-1937-2015.html Fiona Cumming 1937-2015]</ref> *[[Eric Cunningham]], 65, pulitikus Kanadha (1975–1984).<ref>[http://www.thespec.com/news-story/5239289-former-hamilton-mpp-eric-cunningham-dies-in-his-sleep-at-65/ Former Hamilton MPP Eric Cunningham dies in his sleep at 65]</ref> *[[Mario Cuomo]], 82, pulitikus AS, Gubernur of New York (1983–1994), gagal jantung.<ref>[http://edition.cnn.com/2015/01/01/us/mario-cuomo-dies-new-york-governor/ Mario Cuomo, former New York governor, dies at 82]</ref> *[[Donna Douglas]], 82, aktris AS (''[[The Beverly Hillbillies]], [[Frankie and Johnny (filem 1966)|Frankie and Johnny]], [[The Twilight Zone (1959 TV series)|The Twilight Zone]]''), kanker pankréas.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/03/arts/television/donna-douglas-the-fairest-beverly-hillbilly-dies-at-82.html Donna Douglas, the Fairest ‘Beverly Hillbilly,’ Dies at 82]</ref> *[[Matthew Franjola]], 72, wartawan AS ([[Associated Press]]) lan juru foto.<ref>{{Cite web |url=http://asiancorrespondent.com/129513/vietnam-war-reporter-matthew-franjola-dies/ |title=Vietnam War reporter Matthew Franjola dies aged 72 |access-date=2015-10-31 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115060017/http://asiancorrespondent.com/129513/vietnam-war-reporter-matthew-franjola-dies/ |url-status=dead }}</ref> *[[Jeff Golub]], 59, juru main gitar AS.<ref>[http://jazztimes.com/articles/151334-guitarist-jeff-golub-dies-at-59 Guitarist Jeff Golub Dies at 59]</ref> *[[Omar Karami]], 80, pulitikus Libanon lan manten Nayakotama (1990–1992, 2004–2005).<ref>[http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2015/Jan-01/282778-former-prime-minister-omar-karami-dies-at-age-of-80.ashx Former Prime Minister Omar Karami dies at age of 80]</ref> *[[Bill Keating (American football)|Bill Keating]], 70, juru main bal-balan Amérika ([[Denver Broncos]], [[Miami Dolphins]]) lan ahli kukum.<ref>[http://www.denverpost.com/news/ci_27243695/prominent-attorney-keating-dies-at-70 Prominent Colorado attorney and former Bronco Bill Keating dies at 70]</ref> *[[Tore Helge Larsen]], 69, ulah ragawan Nurwègen.<ref>[https://www.rikstoto.no/Nyheter-og-tips/2015/Januar/01/Tore-Helge-Larsen-dod/ Tore Helge Larsen er død] {{no icon}}</ref> *[[Géry Leuliet]], 104, biskop Prancis (1963–1985).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bleuliet.html Bishop Géry-Jacques-Charles Leuliet]</ref> *[[Boris Morukov]], 64, kosmonaut lan fisikawan Ruslan, [[STS-106]].<ref>[http://www.collectspace.com/news/news-010115a-obituary-boris-morukov-cosmonaut.html Russian cosmonaut Boris Morukov, space station visitor and Mars sim leader, dies]</ref> *[[Kjell Noreik]], 85, fisikawan Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Kjell-Noreik-7862903.html Nekrolog Kjell Noreik] {{no icon}}</ref> <!--P-->*[[Mrunalini Devi Puar]], 83, tokoh pawiyatan India.<ref>{{Cite web |url=http://netindian.in/news/2015/01/02/00032074/mrunalini-devi-puar-chancellor-m-s-university-baroda-passes-away |title=Mrunalini Devi Puar, Chancellor of M S University of Baroda, passes away |access-date=2015-10-31 |archive-date=2016-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313115633/http://netindian.in/news/2015/01/02/00032074/mrunalini-devi-puar-chancellor-m-s-university-baroda-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[Ninón Sevilla]], 93, aktris Mèksiko kalairan Kuba (''[[Aventurera]]''), serangan jantung.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/in-english/2015/mexico-cuba-ninon-sevilla-death-99543.html |title=Ninón Sevilla dies of a heart attack |access-date=2015-10-31 |archive-date=2015-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102020753/http://www.eluniversal.com.mx/in-english/2015/mexico-cuba-ninon-sevilla-death-99543.html |url-status=dead }}</ref> *[[William Lloyd Standish]], 84, hakim AS (1987–2002).<ref>[http://triblive.com/news/allegheny/7482955-74/standish-judge-county#axzz3NdmiH16D Attorney, Allegheny County, U.S. judge dies at 84, was mentor to many]</ref> *[[Manasa Vaniqi]], 62, pegawé nagara dhuwur Fiji.<ref>[http://fijivillage.com/news/Manasa-Vaniqi-passes-away-k529rs/ Manasa Vaniqi passes away]</ref> *[[Miller Williams]], 84, pujangga Amérikah Sarékat, lelara Alzheimer.<ref>[http://www.nwaonline.com/news/2015/jan/02/poet-miller-williams-84-dies-20150102/ Poet Miller Williams, 84, dies]</ref> === 2 === *[[Per-Olof Åstrand]], 92, fisiologis Swèdhen.<ref>[http://exxentric.com/per-olof-astrand-remembered/ Per-Olof Åstrand Remembered: My First Inspiration for Applied Sport Science]</ref> *[[James A. Barlow]], 91, pulitikus AS, anggota ''Wyoming House of Representatives'' (1983–1987).<ref>[http://www.meaningfulfunerals.net/fh/print.cfm?type=obituary&o_id=2890268&fh_id=13508 James A. Barlow]</ref> *[[Charles Baur]], 85, pulitikus Prancis, ketua déwan régional [[Picardy]] (1976–1978, 1985–2004).<ref>[http://www.courrier-picard.fr/region/charles-baur-decede-a-85-ans-ia0b0n495655 Charles Baur décède à 85 ans] {{fr icon}}</ref> *[[Noel Cobb]], 76, filsuf Britania.<ref>[http://www.dagbladet.no/2015/01/05/kultur/bok/litteratur/noel_cobb/37008876/ Poeten Noel Cobb er død] {{no icon}}</ref> *[[Little Jimmy Dickens]], 94, penyanyi AS ("[[May the Bird of Paradise Fly Up Your Nose]]"), gagal jantung.<ref>[http://www.usatoday.com/story/life/music/2015/01/02/little-jimmy-dickens-dies/20994825/ Country great "Little" Jimmy Dickens dies at 94]</ref> *[[Baldina Di Vittorio]], 94, pulitikus Italia.<ref>[http://27esimaora.corriere.it/articolo/e-morta-baldina-di-vittoriodopo-la-liberazionesi-occupo-dei-diritti-delle-donne/ È morta Baldina Di Vittorio Dopo la Liberazione si occupò dei diritti delle donne] {{it icon}}</ref> *[[Danny Dunton]], 90, pambalap Britania.<ref>[http://www.speedwaygb.co/news.php?extend.28128 Danny Dunton]</ref> *[[Maurice Fontaine]], 95, pulitikus Prancis.<ref>[http://www.objectifgard.com/2015/01/03/aigues-mortes-deces-lancien-senateur-maire-maurice-fontaine/ AIGUES-MORTES Décès de l’ancien sénateur-maire Maurice Fontaine] {{fr icon}}</ref> *[[Bob Gilmore]], 53, juru main musik Britania.<ref>[http://www.artsjournal.com/postclassic/2015/01/bob-gilmore-1961-2015.html Bob Gilmore (1961-2015)]</ref> *[[Vasant Gowarikar]], 81, ngèlmuwan India.<ref>{{Cite web |url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/former-isro-chairman-v-r-gowarikar-died-in-pune-1420278745-1 |title=Former ISRO Chairman V R Gowarikar died in Pune |access-date=2015-10-31 |archive-date=2015-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105185521/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/former-isro-chairman-v-r-gowarikar-died-in-pune-1420278745-1 |url-status=dead }}</ref> *[[Basil Hansen]], 88, ulah ragawan Australia, juru main hoki ès.<ref>[http://www.iihf.com/home-of-hockey/news/news-singleview/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=9327&cHash=6139b973a891b6404cf7d739a7b18329 Hansen passes away]</ref> *[[Lloyd Lynn House]], 83, pulitikus AS, anggota [[Arizona House of Representatives]] (1967–1968).<ref>[http://www.azcentral.com/story/news/arizona/politics/2015/01/06/arizonas-first-native-american-lawmaker-dies/21364087/ Arizona's first Native American lawmaker dies]</ref> *[[Roger Kitter]], 64, aktor Britania (''[['Allo 'Allo!]]'').<ref>[http://www.chortle.co.uk/news/2015/01/05/21581/allo_allo_star_roger_kitter_dies Allo Allo star Roger Kitter dies]</ref> *<!--L-->[[Lam Pou-chuen]], 63, seniman ''dubbing'' Hong Kong (''[[Doraemon]]''), diabetes.<ref>[http://www.thestandard.com.hk/breaking_news_detail.asp?id=55783&icid=3&d_str=20150102 Dubbing artist dies at age 63]</ref> <!--L-->*[[Abu Anas al-Libi]], 50, anggota [[al-Qaeda]] saka Libya lan ditahan ing AS, kanker lèver (ati).<ref>[http://www.washingtonpost.com/world/national-security/al-qaeda-terrorist-suspect-dies-days-before-his-trial-in-new-york/2015/01/02/7a5a0b7c-9302-11e4-ba53-a477d66580ed_story.html Al-Qaeda terrorist suspect dies days before his trial in New York]</ref> *[[John McQuilten]], 65, pulitikus Australia] (1999–2006).<ref>[http://www.thecourier.com.au/story/2796201/former-politician-john-mcquilten-dies/ Former politician John McQuilten dies]</ref> *[[Derek Minter]], 82, ulah ragawan lan pambalap British Grand Prix.<ref>[http://www.oliepeil.nl/nieuws/5766-sonntagsgeschiednis-met-huub-ode-aan-derek-minter.html Sonntagsgeschiednis met Huub - Ode aan Derek Minter] {{nl icon}}</ref> *[[Arthur Neu]], 81, pulitikus AS, [[Lieutenant Governor of Iowa]] (1973–1979), member of the [[Iowa Senate]] (1967–1973).<ref>[http://www.kcci.com/news/former-lt-governor-art-neu-dies/30499638 Former Lt. Governor Art Neu dies]</ref> *[[Tihomir Novakov]], 85, fisikawan AS kalairan Serbia.<ref>[http://eetd.lbl.gov/news/article/59381/tihomir-novakov-1929-2015 Tihomir Novakov, 1929-2015]</ref> *[[István Pásztor (ulah ragawan)|István Pásztor]], 89, ulah ragawan Honggari.<ref>[http://mksz.sport.hu/mksz-informaciok/mksz-hirek-kozlemenyek/707-elhunyt-pasztor-istvan-1926-2015 Elhunyt Pásztor István (1926-2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105222923/http://mksz.sport.hu/mksz-informaciok/mksz-hirek-kozlemenyek/707-elhunyt-pasztor-istvan-1926-2015 |date=2015-01-05 }} {{hu icon}}</ref> *[[Arpád Račko]], 84, seniman patung Slowak.<ref>[http://www.topky.sk/cl/10/1448053/Navzdy-nas-opustil-Arpad-Racko84Vyznamny-kosicky-sochar--autor-slavneho-Maratonca-mieru Navždy nás opustil Arpád Račko (†84) Významný košický sochár, autor slávneho Maratónca mieru] {{sk icon}}</ref> *[[Vincent Cartledge Reddish]], 86, ahli astronomi Sekotlan, [[Astronomer Royal for Scotland]] (1975–1980).<ref>[http://www.scotsman.com/news/obituaries/obituary-prof-vincent-reddish-obe-1-3662879?WT.mc_id=Outbrain_text&obref Obituary Prof Vincent Reddish OBE]</ref> *[[Kristian Sundtoft]], 77, pulitikus Nurwègen.<ref>[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representantfordeling/Representant/?perid=KRS&tab=Biography Sundtoft, Kristian ( 1937-2015 )] {{no icon}}</ref> === 3 === *[[Jamal Uddin Ahmad]], 85, pulitikus Bangladèsh, Wakil Nayakotama (1977–1982).<ref>[http://bdnews24.com/bangladesh/2015/01/04/former-deputy-prime-minister-jamal-uddin-ahmad-dies Former deputy prime minister Jamal Uddin Ahmad dies]</ref> *[[Daniel Albright]], 69, tokoh akadèmis AS.<ref>[http://www.thecrimson.com/article/2015/1/10/daniel-albright-obituary/ Albright Remembered as Whimsical English and Music Teacher]</ref> *[[Martin Anderson (ahli ékonomi)|Martin Anderson]], 78, ahli ékonomi Amérika lan panaséhat pulitik.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/06/business/martin-anderson-adviser-to-ronald-reagan-dies-at-78.html?_r=0 Martin Anderson, White House Adviser to Reagan, Dies at 78]</ref> *[[Adunni Bankole]], 55, pangusaha wanita Nigéria.<ref>{{Cite web |url=http://www.thisdaylive.com/articles/society-lady-adunni-bankole-is-dead/198329/ |title=Society Lady, Adunni Bankole, is Dead |access-date=2015-11-02 |archive-date=2015-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150119000525/http://www.thisdaylive.com/articles/society-lady-adunni-bankole-is-dead/198329/ |url-status=dead }}</ref> *[[Edward Brooke]], 95, pulitikus kulit ireng AS, anggota [[United States Senate|U.S. Senate]] saka [[Massachusetts]] (1967–1979).<ref>[http://www.washingtonpost.com/politics/edward-w-brooke-first-african-american-elected-to-the-us-senate-dies-at-95/2015/01/03/cdabb80a-938b-11e4-ba53-a477d66580ed_story.html Edward W. Brooke, first African American popularly elected to U.S. Senate, dies at 95]</ref> *[[Bryan Caldwell]], 54, juru main bal-balan Amérika ([[Tennessee Titans|Houston Oilers]]), Hodgkin's lymphoma.<ref>[http://www.azcentral.com/story/sports/college/asu/2015/01/03/asu-football-bryan-caldwell/21242607/ Former ASU defensive lineman Bryan Caldwell dies at 54]</ref> *[[Paulinus Costa]], 78, rohaniawan Katulik Roma Bangladèsh, Biskop Agung [[Dhaka]] (2005–2011), serangan jantung.<ref>[http://en.radiovaticana.va/news/2015/01/05/retired_dhaka_archbishop_paulinus_costa_passes_away/1117026 Retired Dhaka Archbishop Paulinus Costa passes away]</ref> *[[Maher Hathout]], 79, pamimpin Kaum Muslim AS katurunan Mesir, kanker.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-maher-hathout-20150104-story.html Dr. Maher Hathout, Muslim advocate for interfaith peace, dies at 79]</ref> *[[Bill Jessup]], 85, juru main bal-balan gagrag Amérika ([[San Francisco 49ers]]).<ref>[http://www.presstelegram.com/obituaries/20150117/bill-jessup-long-beach-football-great-and-nfl-player-dies-at-85 Bill Jessup, Long Beach football great and NFL player, dies at 85]</ref> *[[Rueben Philip Job]], 86, rohaniawan Métodis Manunggal Amérika (''American United Methodist''), Biskop Iowa, ''Episcopal Area'' (1984–1992).<ref>[http://www.emk.de/meldungen-2015/bischof-rueben-p-job-gestorben.html Bischof Rueben P. Job gestorben] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150113022249/http://www.emk.de/meldungen-2015/bischof-rueben-p-job-gestorben.html |date=2015-01-13 }} {{de icon}}</ref> *[[Muath al-Kasasbeh]], 26, juru anggegana Yordania lan sanderawan [[ISIS]], kaobong urip-urip.<ref>{{Cite web |url=http://www.washingtontimes.com/news/2015/feb/3/jordan-juru |title=anggegana-burned-alive-isis-video/ Jordan juru anggegana burned alive in ISIS video |access-date=2016-03-21 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925070015/https://www.washingtontimes.com/news/2015/feb/3/jordan-juru/ |url-status=dead }}</ref> *[[Olga Knyazeva]], 60, juru main anggar Ruslan, jawara Olimpiade 1976.<ref>[http://www.tatar-inform.ru/news/2015/01/03/436930/ Ушла из жизни лучшая рапиристка мира-1975 Ольга Князева] {{ru icon}}</ref> *[[Kurt Kuch]], 42, jurnalis Ostenrik, kanker paru-paru.<ref>[http://www.profil.at/articles/1501/983/378792/news-journalist-kurt-kuch-lungenkrebs "News"-Journalist Kurt Kuch an Lungenkrebs gestorben] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150103205642/http://www.profil.at/articles/1501/983/378792/news-journalist-kurt-kuch-lungenkrebs |date=2015-01-03 }} {{de icon}}</ref> *[[Bernice Madigan]], 115, [[supercentenarian]] AS, wong kaping lima tuwa dhéwé sadonya.<ref>[http://www.iberkshires.com/story/48218/Bernice-Madigan-State-s-Oldest-Citizen-Dies-at-115.html Bernice Madigan, State's Oldest Citizen, Dies at 115]</ref> *[[Willy Ovesen]], 90, pagawé nagari Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Willy-Ovesen-7857866.html Nekrolog Willy Ovesen] {{no icon}}</ref> * [[Viktor Prudnikov]], 75, Jèndral Angkatan Udara Ruslan.<ref>[http://ria.ru/defense_safety/20150103/1041294848.html Прощание с последним главкомом войск ПВО Прудниковым пройдет 6 января]</ref> *[[Terence Ranger]], 85, sajarawan Britania.<ref>[http://www.theguardian.com/books/2015/jan/18/terrance-ranger-obituary Terence Ranger obituary]</ref> *[[Denny Sakrie]], 51, kritikus musik Indonésia lan panyiar radio.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2015/01/03/legendary-music-critic-denny-sakrie-passes-away-51.html Legendary music critic Denny Sakrie passes away at 51]</ref> *[[Allie Sherman]], 91, juru main bal-balan gagrak Amérika ([[Philadelphia Eagles]]) lan palatih [[New York Giants]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?pid=173729688 Alex Sherman]</ref> *[[Jouko Törmänen]], 60, juru main ski Finlan, jawara Olimpiade Mangsa Atis 1980.<ref>[http://www.lapinkansa.fi/Kotimaa/1194951225612/artikkeli/olympiavoittaja+jouko+tormanen+on+kuollut.html Olympiavoittaja Jouko Törmänen on kuollut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150103210822/http://www.lapinkansa.fi/Kotimaa/1194951225612/artikkeli/olympiavoittaja+jouko+tormanen+on+kuollut.html |date=2015-01-03 }} {{fi icon}}</ref> === 4 === *[[Chang Sung-hwan]], 94, jèndral lan diplomat Koréa Kidul, Sénapati Angkatan Udara Koréa (1962–1964).<ref>[https://www.koreatimes.co.kr/www/news/people/2015/01/178_171148.html Former Air Force chief of staff dies at 94]</ref> *[[Elisabetta Catalano]], 70, juru foto kagunan alus Italia.<ref>[http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/Addio-ad-Elisabetta-Catalano-fotografa-delle-star-800f4a33-7809-454b-8ff4-c29716ceaec5.html E' morta Elisabetta Catalano, la fotografa delle star] {{it icon}}</ref> *[[Pino Daniele]], 59, panyanyi lan panulis lagi Italia, serangan jantung.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/half-black-italian-star-is-dead-aged-59/ ‘Half-black’ Italian star is dead, aged 59]</ref> *[[Chitresh Das]], 70, panayub India, guru lan koréografer, aneurisme.<ref>[http://sfbay.ca/2015/01/04/pandit-chitresh-das-dies-at-70/ Pandit Chitresh Das dies at 70]</ref> *[[Al Delugach]], 89, wartawan AS, pamenang Bebungah Pulitzer, [[:w:mesothelioma]].<ref>[http://www.sfgate.com/news/article/Pulitzer-winning-investigative-reporter-Al-6002777.php Pulitzer-winning investigative reporter Al Delugach dies]</ref> *[[Lance Diamond]], 72, panyanyi AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.wkbw.com/news/lance-diamond-dies |title=Lance Diamond dies |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111233057/http://www.wkbw.com/news/lance-diamond-dies |url-status=dead }}</ref> *[[Jay Furman]], 72, pangusaha lan pambangun ''real estate'' AS, kanker.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?n=jay-furman&pid=173741107 Jay Furman: Obituary]</ref> *[[He Zhenliang]], 85, pulitikus lan diplomat Tiongkok.<ref>[http://sports.ifeng.com/a/20150104/42855534_0.shtml?_baidualading#_zbs_baidu_xk 中国奥委会名誉主席何振梁因病去世] {{zh icon}}</ref> *[[Gene Kemp]], 88, panulis buku bocah Britania (''[[The Turbulent Term of Tyke Tiler]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.westmidlandsnews.org.uk/news/obituary-tamworth-author-gene-kemp |title=Obituary: Tamworth Author Gene Kemp |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204121531/http://www.westmidlandsnews.org.uk/news/obituary-tamworth-author-gene-kemp |url-status=dead }}</ref> *[[Haroldo Lara]], 80, juru nglangi Olimpiade Brazilia (1952 lan 1956).<ref>[http://globoesporte.globo.com/sp/santos-e-regiao/natacao/noticia/2015/01/ex-nadador-olimpico-haroldo-de-melo-lara-morre-aos-80-anos.html Ex-nadador olímpico, Haroldo de Melo Lara morre aos 80 anos] {{pt icon}}</ref> *[[Azizullah Lodin]], +/-75, pulitikus Afganistan.<ref>[http://www.khaama.com/ex-afghan-anti-corruption-chief-passed-away-in-united-states-9206 Ex-Afghan anti-corruption chief passed away in United States]</ref> *[[Gasan Magomedov]], 20, juru main bal-balan Ruslan ([[FC Anzhi-2 Makhachkala|Anzhi-2]]), ditémbak.<ref>[http://www.theguardian.com/football/2015/jan/04/anzhi-makhachkala-gasan-magomedow-shot-killed-russia Anzhi Makhachkala footballer Gasan Magomedov shot and killed in Russia]</ref> *[[John McPhee (juru main bal-balan)|John McPhee]], 77, juru main bal-balan Sekotlan ([[Blackpool F.C.|Blackpool]], [[Motherwell F.C.|Motherwell]]).<ref>[http://www.blackpoolgazette.co.uk/sport/blackpool-fc/armfield-leads-tributes-to-pool-hero-john-mcphee-1-7033186 Armfield leads tributes to Pool hero John McPhee]</ref> *[[Stu Miller]], 87, juru main bisbol AS ([[San Francisco Giants]], [[Baltimore Orioles]]).<ref>[http://espn.go.com/mlb/story/_/id/12125102/former-san-francisco-giants-pitcher-stu-miller-dies-age-87 Former Giants pitcher Stu Miller dies]</ref> *[[Juan Isidro Moreno]], 90, pujangga Républik Dominika.<ref>[http://caribbeandigital.net/muere-juan-isidro-moreno-padre-de-guillermo-moreno/ Muere Juan Isidro Moreno, padre de Guillermo Moreno] {{es icon}}</ref> *[[Hasan Hazer Moshar]], 91, seniman Iran.<ref>{{Cite web |url=http://iranfrontpage.com/news/cultures/arts/2015/01/not-lose-life-life-lost/ |title=He did not lose his life, life lost him |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114185246/http://iranfrontpage.com/news/cultures/arts/2015/01/not-lose-life-life-lost/ |url-status=dead }}</ref> *[[Jack Parr (basketball)|Jack Parr]], 78, juru main baskèt AS ([[Sacramento Kings|Cincinnati Royals]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.salina.com/news/former-k-state-hoop-standout-jack-parr-dies-at/article_6a310aba-14ae-5489-9005-1308fe160e4e.html |title=Former K-State hoop standout, Jack Parr, dies at 78 |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-05 |archive-url=https://archive.is/20150105011237/http://www.salina.com/news/former-k-state-hoop-standout-jack-parr-dies-at/article_6a310aba-14ae-5489-9005-1308fe160e4e.html |url-status=dead }}</ref> *[[Natalino Pescarolo]], 85, rohaniawan Katulik Roma Italia, Biskop [[Fossano]] (1992–2005) lan Diocese saka Cuneo (1999–2005).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bpesn.html Bishop Natalino Pescarolo]</ref> *[[Hank Peters]], 90, èksèkutif bisbol AS ([[Baltimore Orioles]]), komplikasi serangan setruk.<ref>[http://washington.cbslocal.com/2015/01/04/former-orioles-gm-hank-peters-dies/ Former Orioles GM Hank Peters Dies]</ref> *[[Ahuti Prasad]], 57, aktor India, kanker usus.<ref>[http://www.deccanchronicle.com/150104/entertainment-tollywood/article/telugu-actor-ahuti-prasad-passes-away Telugu actor Ahuti Prasad passes away at 57]</ref> *[[Ives Roqueta]], 78, panulis basa Occitan saka Prancis.<ref>[http://www.jornalet.com/nova/4542/es-mort-ives-roqueta Es mòrt Ives Roqueta] {{fr icon}}</ref> *[[Eli Sagan]], 87, produsèn klambi AS, panulis antropologi budaya lan salah sijiné [[Pratélan Musuh Nixon|Musuh Nixon]].<ref>[http://www.northjersey.com/obituaries/top-obituaries/eli-sagan-87-proud-nixon-enemy-1.1189356 Eli Sagan, 87, proud Nixon 'enemy']</ref> *[[Stuart Scott]], 49, wartawan ulah raga AS (''[[SportsCenter]]''), kanker usus buntu.<ref>[http://espn.go.com/espn/story/_/id/12118296/stuart-scott-espn-anchor-dies-age-49 Stuart Scott, ESPN anchor, dies of cancer at 49]</ref> *[[Michele Serros]], 48, panulis novèl lan pujangga AS, tumor ganas klanjer idu.<ref>[http://www.nbcnews.com/news/latino/michele-serros-who-wrote-about-bicultural-life-dies-n280126 Michele Serros, Who Wrote About Bicultural Life, Dies]</ref> *[[Upendra Trivedi]], 78, aktor India lan sutradarawan.<ref>[http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/gujarati-actor-upendra-trivedi-passes-away-pm-modi-condoles-death_1524562.html Gujarati actor Upendra Trivedi passes away, PM Modi condoles death]</ref> *[[Richard D. Veltri]], 79, pulitikus AS, anggota DPRD [[Connecticut]].<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/hartfordcourant/obituary.aspx?pid=173758214 Richard D. Veltri Ph.D.]</ref> *[[René Vautier]], 86, sutradara Prancis (''[[Avoir 20 ans dans les Aurès]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.expatica.com/fr/news/country-news/French-anti-colonial-firebrand-film-maker-Vautier-dies_444187.html |title=French anti-colonial firebrand film-maker Vautier dies |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150104214516/http://www.expatica.com/fr/news/country-news/French-anti-colonial-firebrand-film-maker-Vautier-dies_444187.html |url-status=dead }}</ref> *[[Bernard Williams (producer)|Bernard Williams]], 72, produsèn filem Britania (''[[A Clockwork Orange (filem)|A Clockwork Orange]]'', ''[[Daredevil (filem)|Daredevil]]'', ''[[Flash Gordon (filem)|Flash Gordon]]''), kanker.<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/bernard-williams-producer-a-clockwork-763125 Bernard Williams, Producer on 'A Clockwork Orange' and 'Ragtime,' Dies at 72]</ref> *[[Edmund Wnuk-Lipiński]], 70, tokoh akadémis Polen.<ref>[http://m.wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,117915,17209160,Prof__Edmund_Wnuk_Lipinski_nie_zyje.html Prof. Edmund Wnuk-Lipiński nie żyje] {{pl icon}}</ref> *[[János Zsombolyai]], 75, ahli filem Honggari, sutradara lan panulis skénario.<ref>[http://dailynewshungary.com/film-director-janos-zsombolyai-dies-at-75/ Film director Janos Zsombolyai dies at 75]</ref> ===5=== *[[Joy Ali]], 36, juru main tinju kelas tengah Fiji.<ref>[http://www.fijitimes.com/story.aspx?id=290923 Joy Ali passes away]</ref> *[[Jean-Pierre Beltoise]], 77, pambalap [[Formula One]] saka Prancis, pamenang [[1972 Monaco Grand Prix]], serangan setruk.<ref>{{Cite web |url=http://www.euronews.com/sport/2868716-french-f1-winner-beltoise-dies-at-77/ |title=French F1 winner Beltoise dies at 77 |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150107113520/http://www.euronews.com/sport/2868716-french-f1-winner-beltoise-dies-at-77/ |url-status=dead }}</ref> *[[Al Bendich]], 85, sarjana kukum AS, aktivis HAM.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/14/us/al-bendich-defender-of-howl-and-lenny-bruces-comedy-is-dead-at-85.html?_r=0 Al Bendich, Defender of ‘Howl’ and Lenny Bruce’s Comedy, Is Dead at 85]</ref> *[[Khan Bonfils]], 42, aktor Inggris (''[[Star Wars Episode I: The Phantom Menace]]'', ''[[Batman Begins]]'', ''[[Skyfall]]'').<ref>[http://www.standard.co.uk/news/london/former-star-wars-actor-collapses-and-dies-during-rehearsal-for-dantes-inferno-9961551.html Former Star Wars actor collapses and dies during rehearsal for Dante's Inferno in London]</ref> *[[Jim Burton (ice hockey)|Jim Burton]], 53, juru main hoki ès Kanadha ([[Hershey Bears]]) lan palatih, serangan jantung.<ref>{{Cite web |url=http://www.wjbf.com/story/27773906/former-augusta-lynx-coach-passes-away |title=Former Augusta Lynx Coach Passes Away |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109133156/http://www.wjbf.com/story/27773906/former-augusta-lynx-coach-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[Jack Calmes]], 71, pancipta AS, èksèkutif lan juru main musik.<ref>[http://livedesignonline.com/business-people-news/memoriam-jack-calmes-1943-2015 In Memoriam Jack Calmes (1943-2015)]</ref> *[[Eylül Cansın]], 24, wanita transgender Turki, nglalu mawa mencolot saka kreteg.<ref>{{Cite web |url=http://planettransgender.com/turkish-transgender-woman-commits-suicide-i-could-not-did-not-allow/ |title=Turkish transgender woman commits suicide |access-date=2015-11-05 |archive-date=2016-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220052717/http://planettransgender.com/turkish-transgender-woman-commits-suicide-i-could-not-did-not-allow/ |url-status=dead }}</ref> *[[Bobby Carter]], 75, pulitikus AS, anggota Sénat [[Tennessee]] (1995–2002).<ref>{{Cite web |url=http://www.wbbjtv.com/news/local/Former-state-senator-Bobby-Carter-dies-287532381.html |title=Former state senator, Jackson businessman Bobby Carter dies at 75 |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105213930/http://www.wbbjtv.com/news/local/Former-state-senator-Bobby-Carter-dies-287532381.html |url-status=dead }}</ref> *[[William R. Catton, Jr.]], 88, ahli sosiologi lingkungan urip AS.<ref>[http://www.peakoilindia.org/2015/02/06/obit-william-r-catton-jr-jan-15-1926-jan-5-2015/ Obituary William R. Catton Jr. (Jan 15, 1926 – Jan 5, 2015)]</ref> *[[Arthur E. Chase]], 84, pulitikus AS, anggota Sénat [[Massachusetts]] (1991–1995).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/yadkinripple/obituary.aspx?pid=173738987 Arthur Chase]</ref> *[[Albert Firth]], 77, juru main liga rugby Inggris ([[Wakefield Trinity Wildcats|Wakefield Trinity]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.wakefieldexpress.co.uk/news/local-news/tributes-flood-in-for-wakefield-trinity-legend-albert-budgie-firth-1-7036247 |title=Tributes flood in for Wakefield Trinity legend Albert ‘Budgie’ Firth |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106233941/http://www.wakefieldexpress.co.uk/news/local-news/tributes-flood-in-for-wakefield-trinity-legend-albert-budgie-firth-1-7036247 |url-status=dead }}</ref> *[[Antonio Fuertes]], 85, juru main bal-balan Spanyol ([[Valencia CF|Valencia]], [[Elche CF|Elche]]).<ref>[http://www.elmundo.es/comunidad-valenciana/2015/01/05/54aac38522601db4148b457a.html Fallece Antonio Fuertes, ex futbolista de Valencia y Elche] {{es icon}}</ref> *[[Vadim Glovatsky]], 45, juru main hoki ès Kazakhstan ([[Metallurg Magnitogorsk]]).<ref>[http://www.ntv.ru/sport/1283778/ Скоропостижно скончался бывший защитник хоккейной сборной России] {{ru icon}}</ref> *[[Joe Haines (pulitikus)|Joe Haines]], 91, pulitikus AS, anggota DPRD [[Ohio]] (1981–1999).<ref>[http://www.daytondailynews.com/news/news/local-govt-politics/former-state-lawmaker-greene-county-commissioner-d/njh6z/ Former state lawmaker, Greene County commissioner dies]</ref> *[[Ken Hale (juru main bal-balan)|Ken Hale]], 75, juru main bal-balan Inggris lan manajer.<ref>[http://www.ccfpa.co.uk/?p=13622 Ken Hale RIP (18/09/1939–05/01/2015)]</ref> *[[Niels Hansen (diplomat)|Niels Hansen]], 90, diplomat Jerman.<ref>[http://www.israelnetz.com/nachrichten/detailansicht/aktuell/frueherer-botschafter-niels-hansen-gestorben-90628/ Früherer Botschafter Niels Hansen gestorben] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151226052032/http://www.israelnetz.com/nachrichten/detailansicht/aktuell/frueherer-botschafter-niels-hansen-gestorben-90628/ |date=2015-12-26 }} {{de icon}}</ref> *[[Milton Hebald]], 97, panatah AS.<ref>[http://touch.latimes.com/#section/-1/article/p2p-82477077/ Milton Hebald, creator of prominent public sculptures, dies at 97]</ref> *[[Dan Held]], 53, juru main hoki ès Kanadha.<ref>[http://sc-bietigheim.de/de/news/nachrichten/getarticle/detail/nachruf-an-einen-lieben-trainer-und-freund/ Nachruf an einen lieben Trainer und Freund] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150116105942/http://sc-bietigheim.de/de/news/nachrichten/getarticle/detail/nachruf-an-einen-lieben-trainer-und-freund/ |date=2015-01-16 }} {{de icon}}</ref> *[[Martin Joseph (pulitikus)|Martin Joseph]], 65, pulitikus Trinidad, Mantri Katentreman Nasional (2003–2010), tiwas klelep.<ref>[http://latino.foxnews.com/latino/politics/2015/01/05/trinidadian-former-cabinet-minister-dies-in-swimming-accident/ Trinidadian former Cabinet minister dies in swimming accident]</ref> *[[Mustafa Kamal (kakim)|Mustafa Kamal]], 79, kakim Bangladèsh, Pasirah Mahkamah Agung (1999), lelara jantung.<ref>[http://bdnews24.com/bangladesh/2015/01/05/former-chief-justice-mustafa-kamal-passes-away Former Chief Justice Mustafa Kamal passes away]</ref> *[[Earl MacNaughton]], 95, fisikawan Kanadha.<ref>[http://www.guelphmercury.com/news-story/5247123-guelph-academic-recalled-as-key-u-of-g-builder-and-supportive-dad-of-ontario-s-education-minister/ Guelph academic recalled as key U of G builder and supportive dad of Ontario’s education minister]</ref> *[[Alfons Peeters]], 71, juru main bal-balan Bèlgia.<ref>[http://www.inmemoriam.be/nl/2015-01-05/alfons-peeters/# De heer Alfons Peeters] {{nl icon}}</ref> *[[King Sporty]], 71, Jamaican-American reggae musician.<ref>{{Cite web |url=http://www.jamaicaobserver.com/entertainment/KING-SPORTY-IS-DEAD_18183587 |title=King Sporty Is Dead |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150107132034/http://www.jamaicaobserver.com/entertainment/KING-SPORTY-IS-DEAD_18183587 |url-status=dead }}</ref> *[[Anthony Ledwith]], 81, ahli kimia Britania.<ref>[https://royalsociety.org/about-us/fellowship/notices-2015/ Professor Anthony Ledwith CBE FRS]</ref> *[[Bernard Joseph McLaughlin]], 102, rohaniawan Katulik saka AS, Biskop Bantuan [[Buffalo, New York|Buffalo]] (1968–1988).<ref>{{Cite web |url=http://wivb.com/2015/01/05/buffalo-bishop-mclaughlin-dies-at-102/ |title=Buffalo’s oldest living Bishop dies at 102 |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106081514/http://wivb.com/2015/01/05/buffalo-bishop-mclaughlin-dies-at-102/ |url-status=dead }}</ref> *[[Harold Murphy (pulitikus)|Harold Murphy]], 74, pulitikus AS, anggota DPRD [[Illinois]], (1993&ndash;2003).<ref>[http://legacy.suntimes.com/obituaries/chicagosuntimes/obituary.aspx?page=lifestory&pid=173768763 Harold Murphy Obituary]</ref> *[[Ganesh Patro]], 69, panulis India, kanker.<ref>[http://www.deccanherald.com/content/451680/telugu-writer-ganesh-patro-dead.html Telugu writer Ganesh Patro dead]</ref> *[[Joan Peters]], 78, panulis AS (''[[From Time Immemorial]]''), komplikasi setruk.<ref>[http://www.chicagotribune.com/news/obituaries/ct-joan-caro-obituary-met-20150107-story.html Joan Caro, author of controversial book on Israèl, dies at 78]</ref> *[[Geoff Truett]], 79, juru main bal-balan Inggris ([[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]]).<ref>[http://www.croydonadvertiser.co.uk/Tributes-paid-Crystal-Palace-winger/story-25853135-detail/story.html⋅Tributes paid to former Crystal Palace winger]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === 6 === *[[Anton Amann]], 58, ahli kimia Ostenrik.<ref>{{Cite web |url=http://traueranzeigen.tt.com/traueranzeige/2101895-univ-prof-dr-anton-amann.html |title=Univ.-Prof. Dr. Anton Amann |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151226075059/http://traueranzeigen.tt.com/traueranzeige/2101895-univ-prof-dr-anton-amann.html |url-status=dead }}</ref> *[[Else M. Barth]], 86, filsuf Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Else-Margarete-Barth-7865796.html Nekrolog Else Margarete Barth] {{no icon}}</ref> *[[Vlastimil Bubník]], 83, juru main hoki ès lan bal-balan Céko, pamenang medali prunggu Olimpiade (1964).<ref>[http://hokej.idnes.cz/vlastimil-bubnik-umrti-hokej-djg-/reprezentace.aspx?c=A150106_095854_reprezentace_mne Zemřel slavný hokejista Vlastimil Bubník. S Brnem získal 11 titulů] {{cs icon}}</ref> *[[Buffalo Tiger]], 94, pulitikus AS, pasirah Suku Indian Miccosukee ing Florida (1962–1985).<ref>{{Cite web |url=http://www.palmbeachpost.com/news/news/state-regional/former-miccosukee-chief-who-met-with-castro-dies/njhnR/ |title=Former Miccosukee chief who met with Castro dies |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924140657/http://www.palmbeachpost.com/news/news/state-regional/former-miccosukee-chief-who-met-with-castro-dies/njhnR/ |url-status=dead }}</ref> *[[Joseph Djida]], 69, rohaniawan Katulik Roma ing Kamerun, Biskop [[Ngaoundéré]] (wiwit 2000).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdjida.html Bishop Joseph Djida]</ref> *[[Johannes de Villiers Graaff]], 86, ahli ékonomi Afrika Kidul.<ref>[https://www.wegotads.co.za/Deaths/listings/12/JOHANNES+DE+VILLIERS+GRAAFF+Feb+19+1928+Jan+6+2015/details/1265370.htm Johannes de Villiers Graaff]</ref> *[[Lawrence Gushee]], 83, ahli musik AS.<ref>[http://www.news-gazette.com/obituaries/2015-01-08/lawrence-gushee.html Lawrence Gushee]</ref> *[[Francesca Hilton]], 67, aktris AS lan tokoh sosial, setruk.<ref>[http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-francesca-gabor-hilton-dead-20150106-story.html Francesca Hilton, daughter of Zsa Zsa Gabor and Conrad Hilton, dies at 67]</ref> *[[Ron Hovey]], 82, juru main bal-balan gagrag Australia ([[Geelong Football Club|Geelong]]).<ref>[http://www.heraldsun.com.au/sport/afl/geelong-mourns-death-of-ron-hovey-former-dual-premiership-player-and-president/story-fni5f6yf-1227176811917?nk=221b413b7c471960f2f21c1d38f70bc5 Geelong mourns death of Ron Hovey, former dual premiership player and president]</ref> *[[Arthur Jackson (ulah ragawan témbak)|Arthur Jackson]], 96, ulah ragawan témbak AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/concordmonitor/obituary.aspx?pid=173762815 Arthur C. Jackson (1918 - 2015)]</ref> *[[Basil John Mason|Sir Basil John Mason]], 91, juru pangramal hawa Britania.<ref>{{Cite web |url=http://www.rmets.org/death-sir-john-mason |title=Death of Sir John Mason |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112072303/http://www.rmets.org/death-sir-john-mason |url-status=dead }}</ref> *[[George H. McKee]], 91, Lètnan Jèndral Angkatan Udara AS.<ref>{{Cite web |url=http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=George-McKee&lc=1144&pid=173777381&mid=6270268 |title=In Memory of George H. McKee April 28, 1923 - January 6, 2015 |access-date=November 5, 2015 |archive-date=February 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202225938/http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=George-McKee&lc=1144&pid=173777381&mid=6270268 |url-status=dead }}</ref> *[[Lance Percival]], 81, aktor Britania (''[[That Was the Week That Was]]'', ''[[The Beatles (TV series)|The Beatles]]'') lan panyanyi ("[[Shame & Scandal|Shame and Scandal in the Family]]").<ref>{{Cite web |url=http://announcements.telegraph.co.uk/deaths/185934/percival |title=Percival |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109224318/http://announcements.telegraph.co.uk/deaths/185934/percival |url-status=dead }}</ref> *[[Gilberto Perez]], profèsor ngèlmu filem AS kalairan Kuba.<ref>{{Cite web |url=https://www.sarahlawrence.edu/gilberto-perez/ |title=Gilberto Perez |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402095115/https://www.sarahlawrence.edu/gilberto-perez/ |url-status=dead }}</ref> *[[Sanford E. Reisenbach]], 82, èksèkutif marketing ([[Warner Bros.]]).<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/sandy-reisenbach-dead-warner-bros-761604 Sandy Reisenbach, Former Warner Bros. Marketing and Advertising Exec, Dies at 82]</ref> *[[Patricia Roppel]], 76, sajarawan AS lan guru, spésialisasi ing sajarah [[Southeast Alaska]], kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.ktoo.org/2015/01/09/alaska-historian-dies-cancer/ |title=Alaska historian dies of cancer |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206211250/http://www.ktoo.org/2015/01/09/alaska-historian-dies-cancer/ |url-status=dead }}</ref> *[[Thunder Rumble]], 26, jaran misuwur AS, komplikasi kolik.<ref>[http://www.saratogian.com/sports/20150107/new-york-bred-1992-travers-winner-thunder-rumble-dies New York-bred 1992 Travers winner Thunder Rumble dies]</ref> *[[Alexandru Segal]], 67, ahli ékonomi Brazilia kalairan Rumania lan juru main catur.<ref>[http://www.saturnov.com/artigos/354-falecimento-do-mestre-alexandru-segal Falecimento do mestre Alexandru Segal] {{pt icon}}</ref> === 7 === *[[Subhas Anandan]], 67, pangacara Singapura kalairan India, gagal jantung.<ref>[http://www.businesstimes.com.sg/government-economy/update-veteran-criminal-lawyer-subhas-anandan-dies Veteran criminal lawyer Subhas Anandan dies]</ref> *[[José Arias]], 92, juru main ski alpin Spanyol sajeroning Olimpiade (Olimpiade Mangsa Atis 1948).<ref>[http://www.marca.com/2015/01/08/mas_deportes/nieve/1420748483.html Fallece Pepe Arias, decano de los olímpicos españoles] {{es icon}}</ref> *[[Ricardo Bueno Fernández]], 74, pulitikus Spanyol, anggota Sénat Spanyol (1977–1979, 1993–2000) lan Konggrès Para Wakil (2000–2004).<ref>[http://www.eldiariomontanes.es/torrelavega-besaya/201501/07/fallece-ricardo-bueno-historico-20150107151847.html Fallece Ricardo Bueno, histórico político de Torrelavega] {{es icon}}</ref> *[[Gilbert Finn]], 94, pangusaha Kanadha, Lètnan Gubernur [[New Brunswick]] (1987–1994).<ref>{{Cite web |url=http://metronews.ca/news/canada/1255467/former-new-brunswick-lieutenant-governor-dies/ |title=Former New Brunswick lieutenant-governor dies |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150108175220/http://metronews.ca/news/canada/1255467/former-new-brunswick-lieutenant-governor-dies/ |url-status=dead }}</ref> *[[Michael Fisher (lawyer)|Michael Fisher]], 68, pangacara Britania Raya, kanker.<ref>[http://www.theguardian.com/law/2015/jan/28/michael-fisher Michael Fisher obituary]</ref> *[[Tadeusz Konwicki]], 88, panulis lan prodhuser filem Polen.<ref>[http://www.theguardian.com/books/2015/jan/21/tadeusz-konwicki Tadeusz Konwicki obituary]</ref> *[[Mompati Merafhe]], 78, Jèndral lan pulitikus Botswana, Wakil Présidèn (2008–2012).<ref>{{Cite web |url=http://allafrica.com/stories/201501070733.html |title=Botswana: General Merafhe Passes On |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109085533/http://allafrica.com/stories/201501070733.html |url-status=dead }}</ref> *[[Arch A. Moore, Jr.]], 91, pulitikus AS, Gubernur [[Virginia Kulon]] (1969–1977, 1985–1989).<ref>{{Cite web |url=http://www.wowktv.com/story/27787290/former-wv-gov-arch-moore-dies-at-age-91 |title=Former WV Gov. Arch Moore dies at age 91 |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111033033/http://www.wowktv.com/story/27787290/former-wv-gov-arch-moore-dies-at-age-91 |url-status=dead }}</ref> *[[J. P. Parisé]], 73, juru main hoki ès Kanadha ([[Minnesota North Stars]]), kanker paru-paru.<ref>{{Cite web |url=http://www.startribune.com/sports/wild/287918141.html |title=Former North Star J.P. Parise dies at 73 |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150117120805/http://www.startribune.com/sports/wild/287918141.html |url-status=dead }}</ref> *[[Jethro Pugh]], 70, juru main bal-balan gagrag Amérikah Sarékat ([[Dallas Cowboys]]).<ref>[http://cowboysblog.dallasnews.com/2015/01/former-dallas-cowboys-defensive-lineman-jethro-pugh-passes-away.html/ Former Dallas Cowboys defensive lineman, ‘Ice Bowl’ participant Jethro Pugh dies]</ref> *[[Archie Radebe]], 55, juru main bal-balan Afrika Kidul ([[AmaZulu F.C.|AmaZulu]]) lan palatih.<ref>{{Cite web |url=http://www.kickoff.com/news/51708/former-amazulu-striker-archie-juluka-radebe-has-died |title=Juluka passes on |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115230456/http://www.kickoff.com/news/51708/former-amazulu-striker-archie-juluka-radebe-has-died |url-status=dead }}</ref> *[[B. S. Abdur Rahman]], 87, pangusaha India lan tokoh filantropi ([[Universitas B. S. Abdur Rahman]]).<ref>[http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/bs-abdur-rahman-passes-away/article6765817.ece?homepage=true B.S. Abdur Rahman passes away]</ref> *[[Tim Roberts]], 38, juru main gulan profèsional AS ([[World Wrestling Council|WWC]], [[New Wrestling Stars|NWS]], [[ECW (WWE)|ECW]]).<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2015/0107/588303/the-zombie-from-wwe-ecw-on-sci-fi-passes-away/ The Zombie From WWE's ECW Passes Away]</ref> *[[David Rolfe (juru nglangi)|David Rolfe]], 50, juru nglangi Paralimpik Australia, komplikasi operasi jantung.<ref>{{Cite web |url=http://www.parasport-news.com/australian-paralympic-swimmer-david-rolfe-dies/5013/ |title=Australian Paralympic swimmer David Rolfe dies |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118035028/http://www.parasport-news.com/australian-paralympic-swimmer-david-rolfe-dies/5013/ |url-status=dead }}</ref> *[[Julio Scherer García]], 88, wartawan Mèksiko, syok sèptik.<ref>[http://www.washingtonpost.com/world/the_americas/julio-scherer-garcia-journalist-and-irritant-of-politicians-dies-at-88/2015/01/07/a50ebb82-96a0-11e4-8005-1924ede3e54a_story.html Julio Scherer García, journalist and irritant to politicians, dies at 88]</ref> *[[Herb Simpson (juru main bisbol)|Herb Simpson]], 94, juru main bisbol AS ([[Seattle Steelheads]]).<ref>{{Cite web |url=http://m.mlb.com/news/article/106037126/negro-leaguer-herb-simpson-passes-away |title=Negro Leaguer Herb Simpson passes away |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150110043810/http://m.mlb.com/news/article/106037126/negro-leaguer-herb-simpson-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[Rod Taylor]], 84, aktor Australia (''[[The Time Machine (filem 1960)|The Time Machine]]'', ''[[The Birds (filem)|The Birds]]''), serangan jantung.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/wires/aap/article-2902863/Australian-actor-Rod-Taylor-dies.html Australian actor Rod Taylor dies]</ref> *[[Nancy Thomas]], 96, prodhuser télévisi Britania (''[[Monitor (sérial TV Britania Raya)|Monitor]]'').<ref>[http://www.theguardian.com/médhia/2015/jan/15/nancy-thomas Nancy Thomas obituary]</ref> *Wong-wong Prancis wigati sing tiwas nalika prastawa [[Panémbakan Charlie Hebdo]]:<ref>[http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2015/01/07/97001-20150107FILWWW00188--charlie-hebdo-les-dessinateurs-cabu-charb-tignous-et-wolinski-sont-morts.php Charlie Hebdo : les dessinateurs Cabu, Charb, Tignous et Wolinski sont morts] {{fr icon}}</ref> **[[Cabu]], 76, kartunis **[[Elsa Cayat]], 54, ahli psikoanalisis lan kolumnis **[[Charb]], 47, karikaturis lan wartawan **[[Philippe Honoré (kartunis)|Philippe Honoré]], 73, kartunis **[[Bernard Maris]], 68, ahli ékonomi lan wartawan **[[Mustapha Ourrad]], 60, juru panata lan panyunting kalairan Aljazair **[[Tignous]], 57, kartunis **[[Georges Wolinski]], 80, kartunis === 8 === *[[William E. Boeing, Jr.]], 92, pangusaha Amérika, produsèn montor mabur.<ref>[http://www.bizjournals.com/seattle/blog/2015/01/william-boeing-jr-son-of-boeing-co-founder-dies-at.html William Boeing Jr., son of Boeing Co. founder, dies at age 92]</ref> *[[Andraé Crouch]], 72, panyanyi gospel AS.<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-andrae-crouch-dies-20150108-story.html Grammy-winning gospel artist Andrae Crouch dies at 72]</ref> *[[Kep Enderby]], 88, pulitikus Australia lan kakim, anggota [[Parlemèn Australia]] (1970–1975), [[Mahkamah Agung]] [[New South Wales]] (1982–1992).<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-09/former-act-politician-kep-enderby-dies-aged-88/6007848 Former Whitlam minister Kep Enderby dies aged 88]</ref> *[[Patsy Garrett]], 93, aktris lan panyanyi AS (''[[Benji (filem 1974)|Benji]]'', ''[[Nanny and the Professor]]'', ''[[Room 222]]'').<ref>[http://variety.com/2015/tv/people-news/actress-patsy-garrett-dies-at-93-1201407386/ Actress Patsy Garrett Dies at 93]</ref> *[[Jean-Claude Gasigwa]], 31, juru main tènis Rwanda.<ref>[http://www.nation.co.ke/sports/tennis/Jean-Claude-Gasigwa-Death-Cercle-Sportif-Rwanda/-/442212/2582850/-/sg9eay/-/index.html Former Kenya Open champ Jean-Claude Gasigwa passes on]</ref> *[[Peter Hill (juru main bal-balan)|Peter Hill]], 83, juru main bal-bala Inggris ([[Coventry City F.C.|Coventry City]]).<ref>[http://www.coventrytelegraph.net/sport/sport-opinion/remembering-three-men-heart-1960s-8415389 Remembering three men at the heart of the 1960s' Sky Blues revolution]</ref> *[[Jenő Lasztovicza]], 53, pulitikus Honggari, anggota parlemèn Honggari (wiwit 1998).<ref>{{Cite web |url=http://hungarytoday.hu/cikk/rip-fidesz-mp-jeno-lasztovicza-dies-aged-53-99188 |title=RIP – Fidesz MP Jenő Lasztovicza dies aged 53 |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150108232455/http://hungarytoday.hu/cikk/rip-fidesz-mp-jeno-lasztovicza-dies-aged-53-99188 |url-status=dead }}</ref> *[[Curtis Lee]], 75, panyanyi AS ("[[Pretty Little Angel Eyes]]"), kanker.<ref>[http://www.yumasun.com/news/homebuilder-singer-curtis-lee-dies-at/article_b4d68540-9880-11e4-bfb6-7b8d034c7bde.html Homebuilder, singer Curtis Lee dies at 75]</ref> *[[Hubert Markl]], 76, ahli biologi Jerman.<ref>[https://royalsociety.org/about-us/fellowship/notices-2015/ Professor Hubert Simon Markl ForMemRS]</ref> *[[Ray McFall]], 88, sing nduwé klub wengi ([[The Cavern Club]]).<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30725308 Cavern Club owner Ray McFall dies]</ref> *[[Roy McKie]], 93, panulis Amérikah Sarékat.<ref>[http://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/childrens/childrens-authors/article/65852-obituary-roy-mckie.html Obituary Roy McKie]</ref> *[[Richard Meade]], 76, panunggang jaran Britania, juwara Olimpiade kaping telu, kanker.<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/wales/25666058 Obituary: Triple Olympic gold-medallist Richard Meade]</ref> *[[Leif Rantala]], 67, ahli basa Finlan.<ref>[http://yle.fi/uutiset/kuolan_niemimaan_tutkija_leif_rantala_on_kuollut/7727329 Kuolan niemimaan tutkija Leif Rantala on kuollut] {{fi icon}}</ref> *[[Erbey Satterfield]], 75, pulitikus AS, anggota DPRD [[Utah]].<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/saltlaketribune/obituary.aspx?pid=173802990 Erbey Leland Satterfield]</ref> *[[Egil Toreng]], 92, panyunting koran lan pulitikus Nurwègen.<ref>[http://www.glomdalen.no/Egil_Toreng_er_d_d-5-19-9484.html Egil Toreng er død] {{no icon}}</ref> *[[Nelson Townsend]], 73, palatih atlètik AS ([[Florida A&M Rattlers and Lady Rattlers|Florida A&M]]).<ref>[http://www.tallahassee.com/story/sports/2015/01/14/famus-nelson-townsends-funeral-draws-hundreds/21766039/ FAMU's Nelson Townsend's funeral draws hundreds]</ref> === 9 === *[[Angelo Anquilletti]], 71, juru main bal-balan Italia ([[A.C. Milan]], [[Tim nasional bal-balan Italia|tim nasional]]).<ref>[http://www.acmilan.com/it/news/breaking_news_show/71267 La Scomparsa, Anegelo Anquilletti: Il cordoglio del Milan] {{it icon}}</ref> *[[Jasodhara Bagchi]], 77, kritikus féminis India lan tokoh akadémi.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Jashodhara-Bagchi-passes-away/articleshow/45828419.cms Jashodhara Bagchi passes away]</ref> *[[Amedy Coulibaly]], 32, jihadi Prancis, ditémbak.<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/01/09/amedy-coulibaly-paris-kosher-market_n_6444418.html Amedy Coulibaly, Paris Kosher Market Terrorist, Had History Of Ties To Violence]</ref> *[[Harry A. DeMaso]], 93, pulitikus AS, anggota sénat [[Michigan]] (1967–1986).<ref>[http://www.battlecreekenquirer.com/story/news/local/2015/01/12/harry-demaso-remembered-battle-creek-guy/21660523/ Harry DeMaso remembered as a 'Battle Creek guy']</ref> *[[Samuel Goldwyn, Jr.]], 88, prodhuser filem AS (''[[The Secret Life of Walter Mitty (filem 2013)|The Secret Life of Walter Mitty]]'', ''[[Master and Commander: The Far Side of the World]]''), gagal jantung.<ref>[http://variety.com/2015/film/news/samuel-goldwyn-jr-dies-at-88-1201399483/ Samuel Goldwyn Jr. Dies at 88]</ref> *[[Ah Chew Goo]], 96, juru main lan palatih baskèt AS ([[Hawaii Rainbow Warriors basketball|University of Hawaii]]).<ref>[http://obits.staradvertiser.com/2015/02/05/ah-chew-goo/ Ah Chew Goo]</ref> *[[Michel Jeury]], 80, panulis fiksi ngèlmiah Prancis.<ref>{{Cite web |url=http://scifiportal.eu/michel-jeury-a-great-european-sf-writer-1931-2015/ |title=Michel Jeury, A Great European SF writer : 1931-2015 |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206213042/http://scifiportal.eu/michel-jeury-a-great-european-sf-writer-1931-2015/ |url-status=dead }}</ref> *[[Robert V. Keeley]], 85, diplomat AS, Duta Agung AS kanggo [[Mauritius]] (1976–1978), [[Zimbabwé]] (1980–1984) lan [[Yunani]] (1985–1989), setruk.<ref>[http://www.washingtonpost.com/national/robert-v-keeley-outspoken-ambassador-dies-at-85/2015/01/10/f1da359e-984f-11e4-8005-1924ede3e54a_story.html Robert V. Keeley, outspoken ambassador, dies at 85]</ref> *[[Sarah Kemp]], 69, aktris Australia (''[[Sons and Daughters (sérial TV Australia)|Sons and Daughters]]''), kanker paru-paru.<ref>[http://www.tvtonight.com.au/2015/01/vale-sarah-kemp.html Vale: Sarah Kemp]</ref> *[[Chuck Locke]], 82, juru main bisbol AS ([[Baltimore Orioles]]).<ref>[http://www.mathisfuneralhomes.com/memsol.cgi?user_id=1496604 In Memory of Charles E. Locke]</ref> *[[Frans Molenaar]], 74, désainer klambi Walanda, komplikasi olèhé tiba.<ref>[http://www.dutchnews.nl/news/archives/2015/01/dutch-couturier-frans-molenaar-has-died-at-the-age-of-74.php/ Dutch couturier Frans Molenaar dies at the age of 74]</ref> *[[Józef Oleksy]], 68, pulitikus Polen, Nayakotama (1995–1996), kanker.<ref>[http://wiadomosci.onet.pl/kraj/jozef-oleksy-nie-zyje/v60pb Józef Oleksy nie żyje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112215830/http://wiadomosci.onet.pl/kraj/jozef-oleksy-nie-zyje/v60pb |date=2015-01-12 }} {{pl icon}}</ref> *[[Bud Paxson]], 79, èksekutif AS, salah sawijining pangadeg [[Home Shopping Network]], pangadeg [[Pax TV]].<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/16/business/lowell-w-paxson-dies-at-79-started-home-shopping-network.html?_r=1 Lowell W. Paxson Dies at 79; Started Home Shopping Network]</ref> *[[Peder Pedersen (pambalap pit)|Peder Pedersen]], 69, pambalap pit Dènmark.<ref>[http://feltet.dk/nyheder/peder_pedersen_er_doed/ Peder Pedersen er død] {{dk icon}}</ref> *[[Abdul Rahman Ya'kub]], 87, pulitikus Malaysia, Mantri Utama Sarawak (1970–1981).<ref>[http://www.theborneopost.com/2015/01/09/tun-abdul-rahman-yakub-passes-away-at-87/ Tun Abdul Rahman Yakub passes away at 87]</ref> *[[Whitney Reed]], 82, juru main tènis AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.norcal.usta.com/news/northern-california-tennis-great-whitney-reed-passes-away-at-82/ |title=Northern California Tennis Great Whitney Reed Passes Away at 82 |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419140026/http://www.norcal.usta.com/news/northern-california-tennis-great-whitney-reed-passes-away-at-82/ |url-status=dead }}</ref> *[[James L. Reveal]], 73, ahli botani AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/theithacajournal/obituary.aspx?n=james-l-reveal&pid=173824748&fhid=31206 James L. Reveal]</ref> *[[Robert Scott (author)|Robert Scott]], 73, panulis AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/redding/obituary.aspx?n=Robert-Scott&pid=173827378 Robert Scott Obituary]</ref> *[[Bud Sherman]], 88, pulitikus Kanadha, anggota ''[[Legislative Assembly of Manitoba]]'' (1969–1984), [[House of Commons of Canada]]'' (DPR Kanadha, 1965–1968).<ref>[http://passages.winnipegfreepress.com/passage-details/id-220874/name-Louis_Sherman/min-run-date-1421042400/order-publish_date Louis Sherman]</ref> *[[Paul M. Starnes]], 80, pulitikus AS, anggota DPRD [[Tennessee]] (1972–1990).<ref>[http://www.wrcbtv.com/story/27815690/former-longtime-state-representative-paul-starnes-passes-away Former longtime state representative Paul Starnes passes away]</ref> *[[Roy Tarpley]], 50, juru main baskèt AS ([[Dallas Mavericks]]).<ref>[http://probasketballtalk.nbcsports.com/2015/01/09/former-dallas-maverick-roy-tarpley-dies-at-age-50/ Former Dallas Maverick Roy Tarpley dies at age 50]</ref> *[[Christian Vanneque]], 65, ahli anggur lan pangurus rèstoran Prancis misuwur.<ref>{{Cite web |url=http://sip-bali.com/whos-the-boss/ |title=Christian Vanneque (1949 – 2015) |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129183840/http://sip-bali.com/whos-the-boss/ |url-status=dead }}</ref> === 10 === *[[John Angus (pangudi hak bocah)|John Angus]], 66, Sélandia Anyar, pangudi hak bocak, ''Children's Commissioner'' (2009–2011).<ref>[http://www.radionz.co.nz/news/national/263617/tribute-paid-to-ex-children's-commissioner Tribute paid to ex-Children's Commissioner]</ref> *[[Jorgelina Aranda]], 72, modèl lan aktris Argèntina (''[[Il Gaucho]]'').<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0032986/ Jorgelina Aranda (I) (1942–2015)]</ref> *[[Robert Berner]], 79, ahli géologi lan géokimia AS.<ref>[http://news.yale.edu/2015/01/13/memoriam-robert-berner-giant-geology In memoriam: Robert Berner, a ‘giant of geology’]</ref> *[[Walter Berns]], 95, profèsor kukum konstitusi lan filsafat pulitik AS.<ref>[http://www.nationalreview.com/corner/396146/walter-berns-1919-2015-yuval-levin Walter Berns, 1919-2015]</ref> *[[Frans Bolweg]], 64, matrus lan palatih Walanda.<ref>[http://www.watersportverbond.nl/nieuws/2015/in-herinnering-frans-bolweg/ In herinnering Frans Bolweg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112002529/http://www.watersportverbond.nl/nieuws/2015/in-herinnering-frans-bolweg/ |date=2015-01-12 }} {{nl icon}}</ref> *[[Catherine Cando]], 19, kontèstan putri ayu Ékuador, cerebral edema.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2911424/Stunning-beauty-queen-driven-death-liposuction-evil-bullying-doctors-family-Ecuador-claims.html Death by liposuction: Hunt for doctor who 'killed stunning beauty queen by pestering her to go under the knife' in Ecuador even though she was NOT fat]</ref> *[[Brian Clemens]], 83, panulis skénario Britania (''[[Dr. Jekyll and Sister Hyde]]'') lan prodhuser télévisi (''[[The Avengers (sérial TV)|The Avengers]]'', ''[[The Professionals (sérial TV)|The Professionals]]'').<ref>[http://www.bbc.com/news/uk-england-30775352 Avengers and Professionals writer Brian Clemens dies]</ref> *[[Abed Daoudieh]], pulitikus Yordania, Mantri Urusan Agama lan Awqaf (1984).<ref>{{Cite web |url=http://jordantimes.com/former-awqaf-minister-passes-away |title=Former awqaf minister passes away |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113074048/http://jordantimes.com/former-awqaf-minister-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[George Dickerson]], 81, aktor AS (''[[Blue Velvet (filem)|Blue Velvet]]'', ''[[Hill Street Blues]]'').<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/george-dickerson-dead-blue-velvet-764565 George Dickerson, Actor in David Lynch's 'Blue Velvet' Dies at 81]</ref> *[[James R. Dixon]], 86, ahli hèrpètologi AS<ref>[http://wfsc.tamu.edu/2015/01/16/memorial-service-for-dr-james-dixon/ Obituary James Dixon]</ref> *[[Tim Drummond]], 74, juru main bas AS ([[Bob Dylan]], [[Neil Young]]).<ref>[http://www.billboard.com/articles/news/6436533/tim-drummond-bassist-neil-young-csny-bob-dylan-dies-74 Tim Drummond, Bassist for Neil Young, CSNY, Dylan, Dies at 74]</ref> *[[Pierre-André Fournier]], 71, rohaniawan Katulik Roma Kanadha, Biskop Agung [[Rimouski]] (wiwit taun 2008).<ref>[http://catholic-hierarchy.org/bishop/bfourp.html Archbishop Pierre-André Fournier]</ref> *[[Elemér Hankiss]], 86, ahli sosiologi Honggari.<ref>[http://hvg.hu/itthon/20150110_Elhunyt_Hankiss_Elemer/ Meghalt Hankiss Elemér] {{hu icon}}</ref> *[[Maeve Hillery]], 91, fisikawan Irlandia.<ref>[http://www.independent.ie/irish-news/dr-maeve-hillery-wife-of-former-president-patrick-hillery-dies-aged-91-30900112.html Dr Maeve Hillery, the widow of former President Patrick Hillery, has died]</ref> *[[Jim Hogan (athlete)|Jim Hogan]], 81, pambalap jarak dawa Olimpiade Irlandia, jawara Éropa (1966).<ref>[http://www.irishtimes.com/sport/other-sports/former-olympian-jim-hogan-passes-away-1.2061945 Former Olympian Jim Hogan passes away]</ref> *[[Harry V. Jaffa]], 96, profèsor filsafat pulitik AS.<ref>[http://www.nationalreview.com/corner/396163/harry-jaffa-rip-yuval-levin Harry Jaffa, R.I.P.]</ref> *[[Annis Jensen]], 93, ahli sepatu rodha AS.<ref>[http://www.sfgate.com/bayarea/article/Roller-Derby-legend-Annis-Jensen-dies-at-93-6007358.php Roller Derby legend Annis Jensen dies at 93]</ref> *[[Frederik H. Kreuger]], 86, ngèlmuwan voltase dhuwur Walanda.<ref>[https://intranet.tudelft.nl/nl/ewi/nieuws/artikel/detail/profdrir-fh-fred-kreuger-overleden/ Prof.dr.ir. F.H. (Fred) Kreuger overleden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721162620/https://intranet.tudelft.nl/nl/ewi/nieuws/artikel/detail/profdrir-fh-fred-kreuger-overleden/ |date=2015-07-21 }} {{nl icon}}</ref> *[[Junior Malanda]], 20, juru main bal-balan Bèlgiar ([[VfL Wolfsburg]], [[Tim nasional bal-balan Bèlgia ngisor 21 taun|tim nasional ngisor 21 taun]]), tabrakan lalul lintas.<ref>[http://www.theguardian.com/football/2015/jan/10/wolfsburg-junior-malanda-killed-car-accident Wolfsburg player Junior Malanda dies aged 20 after car accident in Germany]</ref> *[[Marko Marin (profèsor)|Marko Marin]], 84, dirèktur téater lan ahli kagunan Slowén.<ref>[https://www.rtvslo.si/kultura/drugo/umrl-je-profesor-na-agrft-ju-marko-marin/355557 Umrl je profesor na AGRFT-ju Marko Marin] {{sl icon}}</ref> *[[Slobodan Martinović]], 70, juru main catur Serbia.<ref>[http://www.chessdom.com/in-memoriam-gm-slobodan-martinovic/ In Memoriam GM Slobodan Martinović]</ref> *[[Roger Moyer]], 80, pulitikus AS, Wali Kutha [[Annapolis, Maryland]] (1965–1973), lelara Parkinson.<ref>{{Cite web |url=http://www.capitalgazette.com/news/ph-ac-cn-moyer-dies-0111-20150111,0,4367831,full.story |title=Roger 'Pip' Moyer dies: Former Annapolis mayor leaves rich legacy |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402090946/http://www.capitalgazette.com/news/ph-ac-cn-moyer-dies-0111-20150111%2C0%2C4367831%2Cfull.story |url-status=dead }}</ref> *[[Yoko Nagae Ceschina]], 82, tokoh filantropi musik klasik Jepang.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/valery-gergiev-loses-a-major-patron/ Valery Gergiev loses a major patron]</ref> *[[Taylor Negron]], 57, aktor lan juru lawak AS (''[[Angels in the Outfield (filem taun 1994)|Angels in the Outfield]]'', ''[[Fast Times at Ridgemont High]]'', ''[[Bio-Dome]]''), kanker.<ref>[http://deadline.com/2015/01/taylor-negron-dead-57-after-long-battle-with-cancer-1201346798/ Taylor Negron, Comedian & Actor, Dead At 57 After Long Battle With Cancer]</ref> *[[Margit Nünke]], 84, paragawati Jerman, aktris lan ratu ayu.<ref>[http://www.filmdienst.de/filmdienst-inhaltsangabe/einzelansicht/margit-nuenke15-11-1930%E2%80%89%E2%80%93%E2%80%8910-1-2015-,211873.html Margit Nünke (15.11.1930 – 10.1.2015)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{de icon}}</ref> *[[George Probert]], 87, panyunting musik lan ahli musik jazz AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?n=george-arthur-probert&pid=173870789#_ga=1.147511359.945379209.1370722832 George Arthur Probert Jr. Obituary]</ref> *[[Francesco Rosi]], 92, sutradara filem Italia (''[[The Mattei Affair]]'', ''[[Christ Stopped at Eboli (filem)|Christ Stopped at Eboli]]'', ''[[Salvatore Giuliano (filem)|Salvatore Giuliano]]'').<ref>[http://www.theguardian.com/film/2015/jan/11/francesco-rosi Francesco Rosi obituary]</ref> *[[Francis Simard]], 67, durjana lan tokoh révolusionèr lan aktivis Kanadha, aneurisme.<ref>[http://montrealgazette.com/news/local-news/former-flq-member-francis-simard-dies-at-67-according-to-a-report Former FLQ member Francis Simard dies at 67, according to a report]</ref> *[[Hans Stoiber]], 96, pujangga Ostenrik.<ref>[http://cdn.salzburg.com/nachrichten/fileadmin/php/snRubriken/snTrauer/images/hans_helmut_stoiber_968159-1.jpg Dr. Hans Helmut Stoiber] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150202002042/http://cdn.salzburg.com/nachrichten/fileadmin/php/snRubriken/snTrauer/images/hans_helmut_stoiber_968159-1.jpg |date=2015-02-02 }} {{de icon}}</ref> *[[Robert Stone (panulis)|Robert Stone]], 77, panulis AS (''[[Dog Soldiers (novèl)|Dog Soldiers]]''), lelara paru-paru buntet kronis.<ref>[http://www.jsonline.com/entertainment/national/novelist-robert-stone-known-for-dog-soldiers-dies-at-77f6526d06638a47d79bd9c4be41679e5a-288161401.html Novelist Robert Stone, known for 'Dog Soldiers' dies at 77]</ref> *[[Denis Tsygurov]], 43, juru main hoki ès profèsional Ruslan ([[Buffalo Sabres]], [[Los Angeles Kings]]).<ref>[http://itar-tass.com/sport/1689770 Хоккеист Денис Цыгуров, сын известного тренера Геннадия Цыгурова, умер в возрасте 43 лет] {{ru icon}}</ref> *[[Roger Wosahlo]], 67, juru main bal-balan Inggris ([[Peterborough United F.C.|Peterborough]]), kanker.<ref>[http://www.twtd.co.uk/ipswich-town-news/26567/former-blue-wosahlo-dies Former Blue Wosahlo Dies]</ref> === 11 === *[[Jenő Buzánszky]], 89, juru main bal-balan Honggari ([[Dorogi FC]], [[tim nasional bal-balan Honggari]]), jawara Olimpiade (1952), anggota pungkasan Tim Emas sing isih ngurip nganti tilar donya ing taun 2015 iki.<ref>{{Cite web |url=https://uk.news.yahoo.com/jeno-buzanszky-last-mighty-magyars-dies-89-205840093.html#Ig2id8X |title=Jeno Buzanszky, last of the Mighty Magyars, dies at 89 |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112013320/https://uk.news.yahoo.com/jeno-buzanszky-last-mighty-magyars-dies-89-205840093.html#Ig2id8X |url-status=dead }}</ref> *[[Doriemus]], 24, jaran misuwur Sélandia Anyar, pamenang [[Melbourne Cup]] (1995), dieutanasi sawisé kacilakan.<ref>{{Cite web |url=https://www.racingnetwork.com.au/champion-stayer-doriemus-dies/tabid/83/newsid/23529/default.aspx |title=Champion stayer Doriemus dies |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114005958/https://www.racingnetwork.com.au/champion-stayer-doriemus-dies/tabid/83/newsid/23529/default.aspx |url-status=dead }}</ref> *[[Anita Ekberg]], 83, aktris Swèdhen-Italia (''[[La Dolce Vita]]'', ''[[Paris Holiday]]'', ''[[Back from Eternity]]'').<ref>{{Cite web |url=http://in.reuters.com/article/2015/01/11/italy-ekberg-obituary-idINKBN0KK0D920150111 |title=Legendary "La Dolce Vita" actress Anita Ekberg dies at 83 |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111223722/http://in.reuters.com/article/2015/01/11/italy-ekberg-obituary-idINKBN0KK0D920150111 |url-status=dead }}</ref> *[[Chashi Nazrul Islam]], 73, prodhuser filem Bangladèsh (''[[Ora Egaro Jon]]'').<ref>{{Cite web |url=http://en.prothom-alo.com/bangladesh/news/57821/Chashi-Nazrul-Islam-passes-away |title=Chashi Nazrul Islam no more |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111123059/http://en.prothom-alo.com/bangladesh/news/57821/Chashi-Nazrul-Islam-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[Chic Littlewood]], 84, pambiwara Sélandia Anyar kalairan Britania Raya lan aktor (''[[King Kong (2005 filem)|King Kong]]'', ''[[30 Days of Night (filem)|30 Days of Night]]'').<ref>[http://tvnz.co.nz/national-news/legendary-kiwi-entertainer-chic-littlewood-dies-6216985 Legendary Kiwi entertainer Chic Littlewood dies]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Albert McPherson]], 87, juru main bal-balan Inggris ([[Walsall F.C.|Walsall]]) lan palatih ([[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]]).<ref>[https://uk.eurosport.yahoo.com/news/football-ex-baggies-coach-mcpherson-dies-155717024--sow.html Football - Ex-Baggies coach McPherson dies]</ref> *[[Vernon Benjamin Mountcastle]], 96, profèsor èmèritus AS ([[Johns Hopkins School of Medicine]]) lan ahli neurologi.<ref>[http://hub.jhu.edu/2015/01/13/vernon-mountcastle-obit Vernon Mountcastle, 'father of neuroscience' and longtime member of Johns Hopkins faculty, dies at 96]</ref> *[[Fritz Pott]], 75, juru main bal-balan Jerman lan palatih.<ref>{{Cite web |url=http://world.news-round.com/died-at-the-age-of-75-years-fc-mourns-his-master-hero-fritz-pott/ |title=Died at the age of 75 years – FC mourns his master hero Fritz Pott |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-03-13 |archive-url=https://archive.today/20150313092448/http://world.news-round.com/died-at-the-age-of-75-years-fc-mourns-his-master-hero-fritz-pott/ |url-status=dead }}</ref> *[[Bruno Visintin]], 82, juru tinju Italia, pamenang medhali prunggu Olimpiade (1952).<ref>[http://www.quotidiano.net/boxe-morto-visintin-1.567571 Boxe in lutto, è morto Bruno Visintin. Epici i suoi due incontri con Duilio Loi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151217205644/http://www.quotidiano.net/boxe-morto-visintin-1.567571 |date=2015-12-17 }} {{it icon}}</ref> *[[Ryszard Zub]], 80, juru main anggar Polen, medhali pirak Oliampiade (1956, 1960) lan prunggu(1964) medalist.<ref>[http://www.maestridischerma.it/content/index.php?option=com_content&view=article&id=317%3Ae-mancato-il-maestro-ryszard-zub&catid=51:necrologi&Itemid=99 E' mancato il Maestro Ryszard Zub] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122201753/http://www.maestridischerma.it/content/index.php?option=com_content&view=article&id=317%3Ae-mancato-il-maestro-ryszard-zub&catid=51:necrologi&Itemid=99 |date=2015-01-22 }} {{it icon}}</ref> === 12 === *[[John Bayley (writer)|John Bayley]], 89, panulis lan kritikus sastra Britania.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11360441/John-Bayley.html John Bayley, scholar - obituary]</ref> *[[Bonnie Christensen]], 63, ilustrator lan panulis buku bocah AS, kanker ovaria garba.<ref>{{Cite web |url=http://obituaries.wilsontimes.com/bonnie-christensen |title=Obituaries: Bonnie Christensen |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201181320/http://obituaries.wilsontimes.com/bonnie-christensen |url-status=dead }}</ref> *[[Germán Cobos]], 87, aktor Spanyol.<ref>[http://www.costadigital.es/html/actualidad.php?id=11152 Fallece el actor Germán Cobos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305044942/http://costadigital.es/html/actualidad.php?id=11152 |date=2016-03-05 }} {{es icon}}</ref> *[[Trevor Colbourn]], 87, tokoh pawiyatan lan akadèmis Australia, Présidèn [[Universitas Central Florida]] (1978–1989).<ref>[http://knightnews.com/2015/01/former-ucf-president-trevor-colbourn-dies-at-87/ Former UCF President Trevor Colbourn Dies at 87]</ref> *[[James Naanman Daman]], 58, rohaniawan Katulik Roma Nigéria, Biskop [[Jalingo]] (2000–2007) lan [[Shendam]] (since 2007).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdamanjn.html Bishop James Naanman Daman, O.S.A. †]</ref> *[[Stephen Gold]], 58, wartawan komputer saka Britania Raya, komplikasi operasi jantung.<ref>[http://www.theregister.co.uk/2015/01/13/steve_gold_obit/ '80s hacker turned journo, IT crime ace Steve Gold logs off]</ref> *[[Robert Gover]], 85, panulis AS.<ref>[http://capegazette.villagesoup.com/p/j-robert-gover-literary-mentor/1292397 J. Robert Gover, literary mentor]</ref> *[[John Hill (désainer dolanan)|John Hill]], 69, désainer dolanan AS.<ref>{{Cite web |url=http://honor.americanheart.org/site/TR?pg=fund&fr_id=1030&pxfid=273683 |title=American Heart Association honor page for John Hill |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118075559/http://honor.americanheart.org/site/TR?pg=fund&fr_id=1030&pxfid=273683 |url-status=dead }}</ref> *[[Carl Long (bisbol)|Carl Long]], 79, juru main bisbol AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.witn.com/sports/headlines/Former-Negro-League-player-Carl-Long-dies-288338661.html |title=Former Negro League player Carl Long dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113043721/http://www.witn.com/sports/headlines/Former-Negro-League-player-Carl-Long-dies-288338661.html |url-status=dead }}</ref> *[[William C. Martel]], 59, ngèlmuwan pulitik AS, kanker.<ref>[http://www.currentobituary.com/ShowObit.aspx?id=150409&member_id=5 William C. Martel]</ref> *[[A. J. Masters]], 64, panulis lagu lan panyanyi AS, kanker prostat.<ref>[http://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2015/01/13/songwriter-aj-masters-co-wrote-change-mind-dies/21713079/ Songwriter A.J. Masters, who co-wrote ‘Change My Mind,’ dies]</ref> *[[Paul Morgan (rugby)|Paul Morgan]], 40, juru main rugby union lan liga rugby Wales.<ref>[http://www.walesrugbyleague.co.uk/article/12741/rip-paul-morgan RIP Paul Morgan]</ref> *[[Elena Obraztsova]], 75, mezzo-soprano Ruslan.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/just-in-towering-russian-singer-has-died/ Just in: Towering Russian singer has died]</ref> *[[Alex Omes]], 43, imprèsario kauripan wengi AS, salah sijining pangadeg [[Ultra Music Festival]].<ref>[http://www.miamiherald.com/news/local/obituaries/article6352869.html Ultra co-founder, Miami nightlife fixture Alex Omes dies at 43]</ref> *[[Gabriel Ramushwana]], 73, Jèndral Afrika Kidul, Kepala nagara [[Venda]] (1990–1994), kanker usus.<ref>{{Cite web |url=http://www.jacarandafm.com/post/former-army-general-dies/ |title=Former army general dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://archive.is/20150115054127/http://www.jacarandafm.com/post/former-army-general-dies/ |url-status=dead }}</ref> *[[Ed Skinner]], 78, pulitikus AS lan sarjanan kukum, anggota DPRD [[Iowa]] (1969–1973).<ref>[http://www.desmoinesregister.com/story/news/politics/2015/01/13/attorney-democratic-activist-ed-skinner-dies/21676459/ Former Iowa state lawmaker Ed Skinner dies]</ref> *[[Inge Vermeulen]], 30, juru main hoki lapangan Walanda, kalairan Brazilia, nglalu ([[Tim nasional wanita hoki lapangan Walanda]]), jawara Éropa (2009).<ref>[http://www.ad.nl/ad/nl/30820/WK-Hockey/article/detail/3828351/2015/01/12/Hockeyster-Inge-Vermeulen-30-overleden.dhtml Hockeyster Inge Vermeulen (30) overleden] {{Flagicon|Walanda}}</ref><ref>[http://www.volkskrant.nl/sport/respect-voor-een-niet-te-bevatten-keuze~a3874959/ Respect voor een niet te bevatten keuze. Zelfmoord van een hockeykeepster] {{Flagicon|Walanda}}</ref> *[[Darrell Winfield]], 85, fotomodèl lan koboi AS, ''[[Marlboro Man]]'' (1968–1989).<ref>[http://www.upi.com/Top_News/US/2015/01/14/Darrell-Hugh-Winfield-long-serving-Marlboro-Man-dies-at-85/3591421285839/ Darrell Hugh Winfield, long-serving Marlboro Man, dies at 85]</ref> === 13 === *[[Robert Boon]], 98, aktor AS kalairan Walanda (''[[Queen of Blood]], [[Verboten!]], [[The Twilight Zone (1959 TV series)|The Twilight Zone]]'').<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?pid=173959033 Robert Boon]</ref> *[[Tony Ciprian]], 82, pambiwara ulah raga ing télévisi lan prodhuser télévisi Sélandia Anyar.<ref>{{Cite web |url=http://www.3news.co.nz/nznews/veteran-sports-news-producer-tony-ciprian-dies-aged-82-2015011315 |title=Veteran sports news producer Tony Ciprian dies, aged 82 |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207010311/http://www.3news.co.nz/nznews/veteran-sports-news-producer-tony-ciprian-dies-aged-82-2015011315 |url-status=dead }}</ref> *[[Doug Cunningham (bal-balan gagrag Amérikah Sarékat)|Doug Cunningham]], 69, juru main bal-balan gagrag AS ([[Ole Miss Rebels football|Ole Miss Rebels]], [[San Francisco 49ers]]).<ref>[http://www.clarionledger.com/story/olemisssports/2015/01/13/ole-miss-doug-cunningham-hall-of-famer-dies/21712441/ Hall of Famer, Ole Miss great Doug Cunningham dies]</ref> *[[Ralph Faudree]], 75, matématikawan AS.<ref>[http://www.commercialappeal.com/news/local-news/former-university-of-memphis-provost-ralph-faudree-dies_62464890 Former University of Memphis provost Ralph Faudree dies]</ref> *[[Frank Glazer]], 99, juru main piano lan komponis AS.<ref>[http://www.pressherald.com/2015/01/13/maine-pianist-frank-glazer-dies-at-99/ Pianist & composer Frank Glazer dies]</ref> *[[Jack Hayward|Sir Jack Hayward]], 91, pangusaha, pangembang properti lan tokoh filantropi Inggris, sing nduwé [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>[http://www.theguardian.com/football/2015/jan/13/jack-hayward-owner-passes-away-wolves Former Wolves owner Sir Jack Hayward dies in Fort Lauderdale aged 91]</ref> *[[Mark Juddery]], 43, panulis lan wartawan Australia, kanker.<ref>[http://www.canberratimes.com.au/act-news/canberra-author-mark-juddery-dead-20150113-12n5pw.html Canberra author Mark Juddery dead]</ref> *[[H. Wesley Kenney]], 89, American television director and producer (''[[General Hospital]], [[All in the Family]]'', ''[[The Young and the Restless]]''), cardiac arrest.<ref>[http://deadline.com/2015/01/h-wesley-kenney-dead-days-of-our-lives-all-in-the-family-1201350547 H. Wesley Kenney Dies; TV Producer & Director Of Soaps, ‘All In The Family’]</ref> *[[Mike Marqusee]], 61, panulis lan aktivis AS, myeloma multipel.<ref>[http://www.mikemarqusee.com/?p=1663 Mike Marqusee 1953-2015]</ref> *[[Frank Mazzola]], 79, aktor filem AS lan panyunting (''[[Rebel Without a Cause]]'', ''[[Casablanca (filem)|Casablanca]]'', ''[[The Hunchback of Notre Dame (filem 1939)|The Hunchback of Notre Dame]]'').<ref>[http://deadline.com/2015/01/frank-mazzola-dies-rebel-without-a-cause-actor-cassablanca-1201354867/ Frank Mazzola Dies: ‘Rebel Without A Cause’ Actor And Film Editor Was 79]</ref> *[[Hara Patnaik]], 56, aktor lan prodhuser filem India, kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.iamin.in/en/cuttack/news/veteran-odia-actor-and-director-hara-patnaik-passes-away-50298 |title=Veteran Odia actor and director Hara Patnaik passes away |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114005023/http://www.iamin.in/en/cuttack/news/veteran-odia-actor-and-director-hara-patnaik-passes-away-50298 |url-status=dead }}</ref> *[[Ronnie Ronalde]], 91, panyanyi Britania lan juru main peluit.<ref>{{Cite web |url=http://www.islandfm.com/news/index.php?storyid=38891&s=6 |title=Ronnie Ronalde Passes Away |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118213553/http://www.islandfm.com/news/index.php?storyid=38891&s=6 |url-status=dead }}</ref> *[[Isabel Rosado]], 107, tokoh kamardikan Puerto Rico ([[Parté Nasionalis Puerto Rico]]).<ref>[http://www.nydailynews.com/news/politics/mark-viverito-condolences-death-puerto-rican-activist-article-1.2077562 Mark-Viverito tweets condolences on death of Puerto Rican nationalist who did jail time]</ref> *[[John H. Rubel]], 94, èksèkutif èlèktronis ''pertahanan'' AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/santafenewmexican/obituary.aspx?pid=173867667 John H. Rubel Obituary]</ref> *[[Trevor Ward-Davies]], 70, juru main bas Britania ([[Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick & Tich]]), cancer.<ref>[http://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-30811311 Dozy, of Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick and Tich, dies aged 70]</ref> *[[Bill Thompson (manager)|Bill Thompson]], 70, manajer talenta AS.<ref>[http://www.relix.com/news/detail/bill_thompson_manager_of_jefferson_airplane_jefferson_starship_and_hot_tuna_dies_at_70 Bill Thompson, Manager of Jefferson Airplane, Jefferson Starship and Hot Tuna, Dies at 70]</ref> *[[Robert White (Duta Agung)|Robert White]], 88, diplomat AS, Duta Agung kanggo Paraguay (1977–1980) lan El Salvador (1980–1981).<ref>[http://www.wsj.com/articles/former-ambassador-to-el-salvador-white-dies-at-88-1421280479 Former Ambassador to El Salvador White Dies at 88]</ref> *[[Jane Wilson]], 90, palukis AS.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/20/arts/design/jane-wilson-artist-of-the-ethereal-dies-at-90.html?_r=0 Jane Wilson, Artist of the Ethereal, Dies at 90]</ref> *[[Keith Wright (pulitikus Australia)|Keith Wright]], 73, pulitikus Australia lan pamrakosa bocah sing dikukum, anggota parlemèn Australia kanggo Capricornia (1984–1993).<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-13/disgraced-former-labor-leader-keith-wright-dies-in-vietnam/6014558 Disgraced former Queensland Labor leader Keith Wright dies in Vietnam]</ref> *[[Hillel Zaks]], 85, Rabi Israèl kalairan Polen.<ref>[http://www.theyeshivaworld.com/news/boruch-dayan-emmes/280382/levaya-of-hagon-harav-hillel-zaks-zatzal-rosh-hayeshiva-knesses-hagedolah.html Levaya Of Hagon HaRav Hillel Zaks ZATZAL]</ref> === 14 === *[[Mordechai Shmuel Ashkenazi]], 71, Rabi Israèl.<ref>[http://www.chabad.org/news/article_cdo/aid/2829975/jewish/Under-Somber-Skies-in-Israèl-Rabbi-Mordechai-Shmuel-Ashkenazi-Laid-to-Rest.htm Under Somber Skies in Israèl, Rabbi Mordechai Shmuel Ashkenazi Laid to Rest]</ref> *[[Bob Boyd (baskèt)|Bob Boyd]], 84, palatih baskèt AS ([[USC Trojans men's basketball|USC Trojans]]).<ref>[http://espn.go.com/mens-college-basketball/story/_/id/12169158/former-usc-trojans-basketball-coach-bob-boyd-dies-84 Former USC coach Bob Boyd dies]</ref> *[[Jerry Dempsey]], 81, pulitikus AS, anggota DPRD [[Minnesota]] (1992–2006).<ref>{{Cite web |url=http://www.caturia-smidtfh.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=2906065&fh_id=11330 |title=Jerome R. Dempsey (April 21, 1933 - January 14, 2015) |access-date=November 10, 2015 |archive-date=January 19, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150119065734/http://www.caturia-smidtfh.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=2906065&fh_id=11330 |url-status=dead }}</ref> *[[Lotte Hass]], 86, fotomodèl Ostenrik lan juru nyilem.<ref>{{Cite web |url=http://www.divernet.com/home_diving_news/2722254/lotte_hass_dies.html |title=Lotte Hass dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121153731/http://www.divernet.com/home_diving_news/2722254/lotte_hass_dies.html |url-status=dead }}</ref> *[[Val Holten]], 87, juru main krikèt Australia.<ref>{{Cite web |url=http://cricketvictoria.com.au/news/article/vale-val-holten |title=Vale Val Holten |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115061205/http://cricketvictoria.com.au/news/article/vale-val-holten |url-status=dead }}</ref> *[[Danny Malloy (juru main bal-balan)|Danny Malloy]], 84, juru main bal-balan Sekotlan ([[Cardiff City]], [[Dundee F.C.|Dundee]]).<ref>[http://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/cardiff-city-promotion-winning-captain-8463031 Cardiff City promotion winning captain Danny Malloy dies, aged 84 - A tribute to say farewell to a Bluebirds legend]</ref> *[[Jerzy Holzer]], 84, sajarawan Polen.<ref>[http://wyborcza.pl/1,75478,17252144,Jerzy_Holzer_nie_zyje__Wybitny_historyk__dzialacz.html Jerzy Holzer nie żyje. Wybitny historyk, działacz opozycji. Miał 84 lata] {{pl icon}}</ref> *[[Susanto Pudjomartono]], 71, panyunting lan diplomat Indonésia, panyuntang utama kapindho ''[[The Jakarta Post]]'' (1991–2003), Duta Agung Indonésia ing Ruslan (2003–2008).<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2015/01/14/former-editor-and-diplomat-susanto-pudjomartono-passes-away.html Former editor and diplomat Susanto Pudjomartono passes away]</ref> *[[Nélida Romero]], 88, aktris Argèntina.<ref>[http://www.ratingcero.com/notas/122982-murio-la-actriz-nelida-romero Murió la actriz Nélida Romero] {{es icon}}</ref> *[[Darren Shahlavi]], 42, aktor Inggris (''[[Night at the Museum]]'', ''[[Watchmen (filem)|Watchmen]]'', ''[[Ip Man 2]]'') lan ahli silat.<ref>[http://variety.com/2015/film/news/darren-shahlavi-dead-martial-artist-mortal-kombat-arrow-1201409852/ Darren Shahlavi, Martial Artist in ‘Mortal Kombat’ and ‘Arrow,’ Dies at 42]</ref> *[[Layne Tom Jr.]], 87, aktor AS ([[Charlie Chan|Charlie Chan series]]).<ref>{{Cite web |url=http://hub.contactmusic.com/story/charlie-chan-actor-layne-tom-jr-dies_4580435 |title=Charlie Chan - Charlie Chan Actor Layne Tom Jr. Dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212022117/http://hub.contactmusic.com/story/charlie-chan-actor-layne-tom-jr-dies_4580435 |url-status=dead }}</ref> *[[Warren Weinstein]], 73, ahli ékonomi AS, kontraktor [[USAID]] diculik déning [[al-Qaeda]], kena serangan ''drone''.<ref name=weinstein>http://www.nytimes.com/2015/04/24/world/asia/2-qaeda-hostages-were-accidentally-killed-in-us-raid-white-house-says.html</ref> *[[Zhang Wannian]], 86, Jèndral Tiongkok.<ref>[http://china.cankaoxiaoxi.com/roll10/2015/0114/628836.shtml 中央军委原副主席张万年病逝 终年87岁] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009022011/http://china.cankaoxiaoxi.com/roll10/2015/0114/628836.shtml |date=2018-10-09 }} {{zh icon}}</ref> === 15 === *[[Jean-Claude Baker]], 71, wong sing nduwé rèstoran ing AS kalairan Prancis, nglalu.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/16/nyregion/jean-claude-baker-a-restaurateur-dies-at-71.html Jean-Claude Baker, a Restaurateur, Dies at 71]</ref> *[[Ludmila Brožová-Polednová]], 93, jaksa Céko, sing mèlu pangadilan éthok-éthok [[Milada Horáková]].<ref>[http://www.novinky.cz/domaci/359700-zemrela-ludmila-brozova-polednova-prokuratorka-z-procesu-s-miladou-horakovou.html Zemřela Ludmila Brožová-Polednová, prokurátorka z procesu s Miladou Horákovou] {{cs icon}}</ref> *[[Arnaldo Calveyra]], 85, pujangga Argèntina lan panulis roman, serangan jantung.<ref>[http://www.telam.com.ar/notas/201501/92181-arnaldo-calveyra-muerte-paris.html Murió el escritor entrerriano Arnaldo Calveyra a los 85 años, en París] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150118013757/http://www.telam.com.ar/notas/201501/92181-arnaldo-calveyra-muerte-paris.html |date=2015-01-18 }} {{es icon}}</ref> *[[Eugene E. Covert]], 88, insinyur dirgantara AS.<ref>[http://newsoffice.mit.edu/2015/former-aeroastro-head-air-force-chief-scientist-eugene-covert-dies-0120 Former AeroAstro head and Air Force chief scientist Eugene Covert dies at 88]</ref> *[[Ervin Drake]], 95, panulis lagu AS ("[[It Was a Very Good Year]]", "[[I Believe (1953 song)|I Believe]]", "[[Good Morning Heartache]]"), kanker kandhung kemih.<ref>[http://www.washingtonpost.com/entertainment/music/ervin-drake-songwriter-of-it-was-a-very-good-year-dies-at-95/2015/01/15/a7e1cae6-9cec-11e4-a7ee-526210d665b4_story.html Ervin Drake, songwriter of ‘It Was a Very Good Year,’ dies at 95]</ref> *[[Kim Fowley]], 75, prodhuser musik AS, manajer band ([[The Runaways]]), imprésario lan musikus, kanker kandhung kemih.<ref>[http://variety.com/2015/music/news/kim-fowley-music-impresario-and-runaways-manager-dies-at-75-1201406514/ Kim Fowley, Music Impresario and Runaways Manager, Dies at 75]</ref> *[[Alan Hirschfield]], 79, èksèkutif filem AS, CEO [[Columbia Pictures]] (1973–1978), pangrèh [[20th Century Fox]] (1982–1986).<ref>[http://variety.com/2015/film/news/alan-hirschfield-former-columbia-chief-exec-dies-at-79-1201408596/ Alan Hirschfield, Former Columbia Chief Exec, Dies at 79]</ref> *[[Anwarul Iqbal]], 64, pulitikus Banggaladésa (Bangladèsh) lan pangrèh pulisi, gagal jantung.<ref>[http://www.prothom-alo.com/bangladesh/article/425161/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8B%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%B2-%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%86%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%87 সাবেক উপদেষ্টা আনোয়ারুল ইকবাল আর নেই] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151226173146/http://www.prothom-alo.com/bangladesh/article/425161/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8B%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%B2-%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%86%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%87 |date=2015-12-26 }} {{bn icon}}</ref> *[[Archibald Kennedy, 8th Marquess of Ailsa]], 58, priyayi Sekotlan, pangrèh turunan [[Klan Kennedy]].<ref>[http://www.cosca.scot/ A Sad Announcement]</ref> *[[Ethel Lang (supercentenarian)|Ethel Lang]], 114, ''supercentenarian'' Britania, wong tuwa dhéwé (wiwit taun 2013), wong Britania pungkasan sing lair nalika isih jumenengé [[Ratu Victoria]].<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/howaboutthat/11349879/Britains-oldest-person-Ethel-Lang-dies-aged-114.html Britain's oldest person Ethel Lang dies aged 114]</ref> *[[Karel Lichtnégl]], 78, juru main bal-balan Céko.<ref>[http://brnensky.denik.cz/fotbal_region/zemrel-byvaly-fotbalovy-reprezentant-karel-lichtnegl-bylo-mu-78-let-20150116-ye8.html Zemřel bývalý fotbalový reprezentant Karel Lichtnégl. Bylo mu 78 let] {{cs icon}}</ref> *[[Jean Lindenmann]], 90, ahli virus lan immunologi Switserlan, salah sawijining panemu [[interferon]].<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/23/us/jean-lindenmann-made-interferon-his-lifes-work-is-dead-at-90.html?_r=0 Jean Lindenmann, Who Made Interferon His Life’s Work, Is Dead at 90]</ref> *[[Rimma Markova]], 89, aktris Ruslan.<ref>{{Cite web |url=http://russkiymir.ru/en/news/183644/ |title=A Quiet Farewell for Rimma Markova |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216034559/http://russkiymir.ru/en/news/183644/ |url-status=dead }}</ref> *[[Ray Nagel]], 87, juru main bal-balan gagrag AS ([[UCLA Bruins football|UCLA Bruins]]) lan palatih ([[Utah Utes football|Utah Utes]], [[Iowa Hawkeyes football|Iowa Hawkeyes]]).<ref>[http://espn.go.com/college-football/story/_/id/12208552/former-iowa-hawkeyes-utah-utes-coach-ray-nagel-dies-87 Former coach Ray Nagel dies at 87]</ref> *[[Chikao Ōtsuka]], 85, aktor swara Jepang (''[[Lupin III]]'', ''[[Yu-Gi-Oh!]]'', ''[[One Piece]]''), lelara jantung.<ref>[http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-16/voice-actor-chikao-ohtsuka-passes-away/.83348 Voice Actor Chikao Ohtsuka Passes Away]</ref> *[[Raoul Pantin]], 71, wartawan lan panulis Trinidad, panulis skénario (''[[Bim]]''), pasintas [[Kudéta Jamaat al Muslimeen]].<ref>[http://latino.foxnews.com/latino/lifestyle/2015/01/15/renowned-trinidadian-poet-and-journalist-raoul-pantin-dies/ Renowned Trinidadian poet and journalist Raoul Pantin dies]</ref> *[[Robert S. Pirie]], 80, pangacara AS.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/29/business/robert-pirie-corporate-lawyer-dies-at-80.html?ref=obituaries&_r=0 Robert Pirie, Corporate Lawyer, Dies at 80]</ref> *[[Ignacio Posada]], 79, juru main anggar olimpiade Kolombia.<ref>[http://www.coc.org.co/2015/01/16/el-coc-lamenta-el-fallecimiento-del-esgrimsita-olimpico-ignacio-posada/ El COC lamenta el fallecimiento del esgrimista olímpico Ignacio Posada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150219014309/http://www.coc.org.co/2015/01/16/el-coc-lamenta-el-fallecimiento-del-esgrimsita-olimpico-ignacio-posada/ |date=2015-02-19 }} {{es icon}}</ref> *[[Harvey Sweetman]], 93, juru anggegana Perang Donya II Sélandia Anyar.<ref>[http://www.stuff.co.nz/national/65150139/wwii-raf-squadron-leader-dies WWII RAF squadron leader dies]</ref> *[[Rameshwar Thakur]], 88, pulitikus India, Gubernur [[Odisha]] (2004–2006), [[Andhra Pradesh]] (2006–2007) lan [[Karnataka]] (2007–2009).<ref>{{Cite web |url=http://odishasamaya.com/news/former-odisha-governor-rameshwar-thakur-passes-away |title=Former Odisha Governor Rameshwar Thakur passes away |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205232801/http://odishasamaya.com/news/former-odisha-governor-rameshwar-thakur-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[Walter Westbrook (seniman)|Walter Westbrook]], 93, seniman Afrika Kidul.<ref>{{Cite web |url=http://arttimes.co.za/walter-westbrook-august-3-1921-january-15-2015/ |title=Walter Westbrook August 3, 1921 – January 15, 2015 |access-date=November 13, 2015 |archive-date=January 18, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225534/http://arttimes.co.za/walter-westbrook-august-3-1921-january-15-2015/ |url-status=dead }}</ref> *[[Bob Wilson (wartawan ulah raga)|Bob Wilson]], 85, wartawan ulah raga AS ([[Boston Bruins]]).<ref>[http://www.wcvb.com/news/bob-wilson-longtime-bruins-announcer-dies-at-85/30773938 Bob Wilson, longtime Bruins announcer, dies at 85]</ref> *[[Joseph Mukasa Zuza]], 59, rohaniawan Katulik Roma Malawi, Biskop [[Mzuzu]] (wiwit 1995), kacilakan lalu lintas.<ref>{{Cite web |url=http://www.malawitoday.com/news/133134-bishop-joseph-zuza-mzuzu-dies-car-crash |title=Bishop Joseph Zuza of Mzuzu dies in a car crash |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202205617/http://www.malawitoday.com/news/133134-bishop-joseph-zuza-mzuzu-dies-car-crash |url-status=dead }}</ref> === 16 === *[[Miriam Akavia]], 87, panulis Israèl.<ref>[http://www.dziennikpolski24.pl/artykul/3719942,miriam-akavia-19272015,id,t.html?cookie=1 Miriam Akavia (1927-2015)]</ref> *[[Ian Athfield|Sir Ian Athfield]], 74, arsitèk Sélandia Anyar.<ref>[http://www.stuff.co.nz/national/65111371/renowned-architect-sir-ian-athfield-dies-age-74 Renowned architect Sir Ian Athfield dies, aged 74]</ref> *[[Mohamed Olow Barrow]], pulitikus Somalia.<ref>{{Cite web |url=http://goobjoog.com/english/?p=8866 |title=President Hassan attends the funeral of the former minister |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118220417/http://goobjoog.com/english/?p=8866 |url-status=dead }}</ref> *[[Andrew Benson]], 97, ahli biologi AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/utsandiego/obituary.aspx?n=andrew-benson&pid=173956530 Andrew Benson]</ref> *[[Vivaldo Frota]], 86, pulitikus Brazilia, Gubernur [[Amazonas]] (1990–1991).<ref>[http://new.d24am.com/noticias/amazonas/morre-vivaldo-frota-governador-amazonas/127623 Morre Vivaldo Frota, ex-governador do Amazonas] {{pt icon}}</ref> *[[Ted Harrison]], 88, panglukis Kanadha kalairan Britania.<ref>{{Cite web |url=http://www.vancouversun.com/Harrison+famous+paintings+Canadian+North+dies/10736027/story.html |title=Ted Harrison, famous for paintings of Canadian North, dies at 88 |access-date=2015-11-10 |archive-date=2016-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160327202355/http://www.vancouversun.com/Harrison+famous+paintings+Canadian+North+dies/10736027/story.html |url-status=dead }}</ref> *[[Pedro María Iguaran]], 74, juru main bal-balan Spanyol ([[Real Sociedad]]).<ref>[http://www.realsociedad.com/document/view/eus/169/183102/fallece-pello-iguaran-arandia Pello Iguaran Arandia hil da] {{es icon}}</ref> *[[Patrick Journoud]], 50, atlit Olimpiade Prancis ([[Athletics at the 1988 Summer Olympics|1988]]).<ref>[http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/jo/patrick-journoud-1.html Patrick Journoud]</ref> *[[Stuart Loory]], 82, wartawan AS lan èksèkutif média ([[CNN]]), kanker paru-paru.<ref>{{Cite web |url=http://www.wptv.com/news/national/stuart-loory-consummate-journalist-and-former-cnn-reporter-passes-away |title=Stuart Loory: 'Consummate' journalist and former CNN reporter passes away |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206212929/http://www.wptv.com/news/national/stuart-loory-consummate-journalist-and-former-cnn-reporter-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[Ray Lumpp]], 91, juru main baskèt AS ([[New York Knicks]]), juwara Olimpiade (1948).<ref>[http://www.foxsports.com/nba/story/new-york-knicks-olympian-ray-lumpp-dies-at-91-011615 Former Knicks player, US Olympian Lumpp dies at 91]</ref> *[[Luis Marsans]], 84, panglukis Spanyol.<ref>[http://www.lavanguardia.com/cultura/20150117/54423460861/luis-marsans.html Muere Luis Marsans] {{es icon}}</ref> *[[Louis Martin (weightlifter)|Louis Martin]], 78, juru angkat halter Britania katurunan Jamaika, medali pirak Olimpiade (1964) lan prunggu (1960).<ref>{{Cite web |url=http://www.derbytelegraph.co.uk/Tributes-Derby-s-champion-weightlifter-hero-Louis/story-25885303-detail/story.html |title=Louis Martin: Tributes to Derby's champion weightlifter and hero |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123071223/http://www.derbytelegraph.co.uk/Tributes-Derby-s-champion-weightlifter-hero-Louis/story-25885303-detail/story.html |url-status=dead }}</ref> *[[Ghelubhai Nayak]], 91, aktivis pulitik India.<ref>[http://deshgujarat.com/2015/01/16/father-figure-of-tribal-dang-region-of-gujarat-ghelubhai-nayak-passes-away/ Father figure of tribal Dang region of Gujarat Ghelubhai Nayak passes away]</ref> *[[Walter Peregoy]], 89, juru animasi AS (''[[The Jungle Book (filem taun 1967)|The Jungle Book]]'', ''[[Sleeping Beauty (filem taun 1959)|Sleeping Beauty]]'', ''[[Mary Poppins (filem)|Mary Poppins]]'', ''[[The Sword in the Stone (filem)|The Sword in the Stone]]'').<ref>[http://www.cartoonbrew.com/rip/walt-peregoy-101-dalmatians-color-stylist-rip-108028.html Walt Peregoy, ’101 Dalmatians’ Color Stylist, RIP]</ref> *[[Tony Ridler]], 59, juru main dart Wales.<ref>[http://www.southwalesargus.co.uk/news/gwentnews/10981950.Friends_and_family_pay_tribute_to_Newport_darts__genius_/ Friends and family pay tribute to Newport darts 'genius']</ref> *[[Faith Seidenberg]], 91, ahli kukum lan aktivis hak warga AS.<ref>{{Cite web |url=https://law.syr.edu/news_events/news/syracuse-law-remembers-alumna-faith-seidenberg |title=Syracuse Law Remembers Alumna Faith Seidenberg |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206212802/https://law.syr.edu/news_events/news/syracuse-law-remembers-alumna-faith-seidenberg |url-status=dead }}</ref> *[[Yao Beina]], 33, panyanyi China, kanker payudara.<ref>[http://www.china.org.cn/arts/2015-01/16/content_34580238.htm Pop singer Yao Beina dies at 33]</ref> === 17 === *[[Bruno Ballarini]], 77, juru main bal-balan Italia ([[Calcio Como]]).<ref>[http://www.laprovinciadicomo.it/stories/Sport/addio-ballarini-il-capitano_1100092_11/ Addio Ballarini, il capitano] {{it icon}}</ref> *[[Joseph Brannigan]], 83, pulitikus AS, anggota Sénat [[Maine]] (2006–2012).<ref>[https://bangordailynews.com/2015/01/18/news/portland/former-state-legislator-joe-brannigan-dies-at-83/ Former state legislator Joe Brannigan dies at 83]</ref> *[[Ken Furphy]], 83, juru main bal-balan Inggris lan manajer ([[Watford F.C.|Watford]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.watfordfc.com/news/article/150119-watford-fc-ken-furphy-2213166.aspx |title=Ken Furphy Passes Away |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123214645/http://www.watfordfc.com/news/article/150119-watford-fc-ken-furphy-2213166.aspx |url-status=dead }}</ref> *[[Gobinda Halder]], 84, panulis lagu lan komponis India, gagal ginjel.<ref>{{Cite web |url=http://www.kollytalk.com/national/indian-lyricist-bangladesh-liberation-war-dies-210669.html |title=Indian lyricist of Bangladesh Liberation War dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151226014702/http://www.kollytalk.com/national/indian-lyricist-bangladesh-liberation-war-dies-210669.html |url-status=dead }}</ref> *[[Faten Hamama]], 83, aktris Mesir (''[[The Angel of Mercy (filem 1946)|The Angel of Mercy]]'', ''[[Wajh al-Qamar]]'').<ref>[http://english.alarabiya.net/en/life-style/entertainment/2015/01/17/DNPY-Egyptian-actress-Faten-Hamama-dies.html Iconic Egyptian actress Faten Hamama dies]</ref> *[[Don Harron]], 90, palawak, aktor lan panulis Kanadha (''[[Hee Haw]], [[The Big Revue]]''), kanker.<ref>[http://news.nationalpost.com/2015/01/17/don-harron-legendary-canadian-actor-who-played-charlie-farquharson-dies-at-90/ Don Harron, legendary Canadian actor who played Charlie Farquharson, dies at 90]</ref> *[[Kazumasa Hirai (author)|Kazumasa Hirai]], 76, panulis manga Jepang (''[[8 Man]]'', ''[[Genma Taisen]]'', ''[[Wolf Guy]]'').<ref>[http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-17/genma-taisen-rebirth-writer-harmagedon-8-man-creator-kazumasa-hirai-passes-away/.83397 Genma Taisen Rebirth Writer: Harmagedon/8 Man Creator Kazumasa Hirai Passes Away]</ref> *[[Fritz C. Holte]], 89, ahli ékonomi Nurwègen.<ref>[https://snl.no/Fritz_Christian_Holte Fritz Christian Holte] {{no icon}}</ref> *[[Justin Kili]], 61, wartawan Papua Nugini lan tokoh média.<ref>[http://news.pngfacts.com/2015/01/one-of-pngs-pioneer-médhia-personality.html One of PNG's pioneer médhia personality Justin Kili passess on ]</ref> *[[Rebecca D. Lockhart]], 46, pulitikus AS, Pangrèh DPRD [[Utah]] (wiwit 2011), [[lelara Creutzfeldt-Jakob]].<ref>[http://www.sltrib.com/news/2068570-155/becky-lockhart-history-making-utah-lawmaker-dies Becky Lockhart, history-making Utah lawmaker, dies at 46]</ref> *[[Henry Manne]], 86, tokoh akadémi kukum lan ékonomi AS.<ref>{{Cite web |url=http://leiterlawschool.typepad.com/leiter/2015/01/in-memoriam-henry-g-manne-1928-2015.html |title=In Memoriam: Henry G. Manne (1928-2015) |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530010532/http://leiterlawschool.typepad.com/leiter/2015/01/in-memoriam-henry-g-manne-1928-2015.html |url-status=dead }}</ref> *[[Roderick McDonald (basketball)|Roderick McDonald]], 69, juru main baskèt AS ([[Utah Stars]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/mercurynews/obituary.aspx?pid=173948133 Roderick McDonald obituary]</ref> *[[Terence Miller]], 96, ahli paléontologi Britania Raya.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11374920/Professor-Terence-Miller-palaeontologist-obituary.html Professor Terence Miller, palaeontologist - obituary]</ref> *[[Origa]], 44, panyanyi Ruslan (''[[Ghost in the Shell: Stand Alone Complex]]''), kanker paru-paru.<ref>[http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-18/ghost-in-the-shell-singer-origa-passes-away/.83416 Ghost in the Shell Singer Origa Passes Away]</ref> *[[Mary Evelyn Parker]], 94, pulitikus AS, artaka Praja Louisiana (1968–1987), komplikasi serangan jantung.<ref>[http://www.wafb.com/story/27877168/first-woman-elected-as-louisiana-treasurer-dies-at-94 First woman elected as Louisiana treasurer dies at 94]</ref> *[[David E. Paulson]], 83, pulitikus AS, anggota [[Wisconsin State Assembly]] kanggo 28th District (1978–1986).<ref>[http://www.williamsonwhite.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=2920618&fh_id=12166 David Earl Paulson]</ref> *[[Greg Plitt]], 37, palatih fitnès AS (''[[Work Out]]'') lan aktor (''[[Grudge Match (filem)|Grudge Match]]'', ''[[Terminator Salvation]]'', ''[[Bobby (filem 2006)|Bobby]]''), ketabrak sepur.<ref>[http://losangeles.cbslocal.com/2015/01/17/man-struck-killed-by-metrolink-train-in-burbank/ Reality TV Star Struck, Killed By Metrolink Train In Burbank]</ref> *[[Bill Sykes (pendhéta)|Bill Sykes]], 75, panulis lan pendhéta Inggris.<ref>{{Cite web |url=http://www.univ.ox.ac.uk/Billsykes |title=Revd W. G. D. Sykes, MA, Fellow and Chaplain |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123201120/http://www.univ.ox.ac.uk/Billsykes |url-status=dead }}</ref> === 18 === * [[Ang Kiem Soei]], 55, durjana Walanda kalairan Indonésia/Hindia Walanda, lan limang durjana liyané dièksékusi Pamaréntah Indonésia.<ref>[http://news.liputan6.com/read/2162546/ini-protes-pengacara-terpidana-mati-ang-kiem-soei Ini Protes Pengacara Terpidana Mati Ang Kiem Soei]</ref><ref>[http://www.nrc.nl/nieuws/2015/01/17/ang-kiem-soei-geexecuteerd Nederlander Ang geëxecuteerd in Indonesië - ambassadeur teruggeroepen]</ref> *[[Mohammad Ali Allahdadi]], 52, Jèndral Angkatan Dharat Iran, serangan udara.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30882935 Iran general died in 'Israèli strike' in Syrian Golan]</ref> <!--B-->*[[Dorothy Barnes Pelote]], 85, pulitikus AS, anggota DPRD [[Georgia]] (1993–2003).<ref>[http://www.myfoxal.com/story/27880043/former-georgia-state-house-representative-dorothy-pelote-dies-at-85 Former Georgia State House Representative Dorothy Pelote dies at 85]</ref> *[[José Carrasco]], 70, pulitikus Péru.<ref>[http://www.larepublica.pe/16-01-2015/fallecio-jose-carrasco-tavara-ex-ministro-aprista Falleció José Carrasco Távara, ex ministro aprista] {{es icon}}</ref> *[[Vinay V. Deodhar]], 66, matématikawan India.<ref>[http://www.indiana.edu/~asnews/news-release/558.html Professor Vinay Deodhar dies at 66]</ref> *[[Maurice Dumas]], 87, pulitikus Kanadha, anggota Parlemèn Kanadha kanggo [[Argenteuil—Papineau—Mirabel]] (1993–2000).<ref>[http://www.fil-information.gouv.qc.ca/Pages/Article.aspx?aiguillage=ajd&type=1&idArticle=2301205722 Le Parti Québécois rend hommage à l'ex-député Maurice Dumas]{{Pranala mati|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{fr icon}}</ref> *[[Cynthia Layne]], 51, panyanyi Jazz Amérikah Sarékat, kanker.<ref>[http://www.indystar.com/story/entertainment/music/2015/01/19/cynthia-layne-indianapolis-jazz-kitchen-owl-records-super-bowl/21997893/ Vocalist Cynthia Layne remembered for talent, courage]</ref> *[[Grazia Livi]], 84, wartawan lan panulis Italia, pamenang [[Viareggio Prize]].<ref>[http://www.lastampa.it/2015/01/19/edizioni/alessandria/lutto-per-la-morte-di-grazia-livi-scrittrice-e-saggista-verr-sepolta-nel-paese-che-amava-CmJCkyhjEPwBYRtHQTGexO/pagina.html Lutto per la morte di Grazia Livi, scrittrice e saggista: verrà sepolta nel paese che amava] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122151145/http://www.lastampa.it/2015/01/19/edizioni/alessandria/lutto-per-la-morte-di-grazia-livi-scrittrice-e-saggista-verr-sepolta-nel-paese-che-amava-CmJCkyhjEPwBYRtHQTGexO/pagina.html |date=2015-01-22 }} {{it icon}}</ref> *[[D. C. McNeil]], 87, pulitikus Kanadha.<ref>[http://thechronicleherald.ca/novascotia/1263790-dugger-mcneil-dies-after-%E2%80%98great-life%E2%80%99-on-the-ice-in-politics-and-in-business Dugger McNeil dies after ‘great life’ on the ice, in politics and in business]</ref> *[[Alberto Nisman]], 51, jaksa Argèntina ([[pangeboman AMIA]]), katoné nglalu déné témbakan gaman geni.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/argentina/11354521/Argentine-prosecutor-who-accused-Cristina-Kirchner-over-1994-bombings-found-dead.html Argentine prosecutor who accused Cristina Kirchner over 1994 bombings found dead]</ref> *[[Paul O'Grady (pulitikus)|Paul O'Grady]], 54, pulitikus Australia, anggota ''[[New South Wales Legislative Council]]'' (1988–1996), kanker.<ref>[http://www.smh.com.au/nsw/first-openly-gay-state-mp-paul-ogrady-dies-in-sydney-20150118-12sm40.html First openly gay state MP Paul O'Grady dies in Sydney]</ref> *[[Muna Obiekwe]], 36, aktor Nigéria, lelara ginjel.<ref>[http://allafrica.com/stories/201501200176.html Nigeria: Entertainers React to Death of Actor, Muna Obiekwe]</ref> *[[Pietro Pianta]], 74, juru main bal-balan Italia.<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/sport/calcio/2015/01/19/e-morto-lex-portiere-pietro-pianta_30589d93-40aa-4327-9a60-4bcc1faa7522.html E' morto l'ex portiere Pietro Pianta] {{it icon}}</ref> *[[June Randall]], 87, pangawas skrip Britania (''[[The Spy Who Loved Me (filem)|The Spy Who Loved Me]]'', ''[[A Clockwork Orange (filem)|A Clockwork Orange]]'', ''[[The Shining (filem)|The Shining]]'').<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11441807/June-Randall-script-supervisor-obituary.html June Randall, script supervisor - obituary]</ref> *[[Piet van der Sanden]], 90, pulitikus Walanda, anggota [[Parlemèn Walanda]] (1971–1972, 1973–1989), anggota [[Parlemèn Éropa]] (1973–1974).<ref>[http://www.parlement.com/id/vjqqhw8i5fs6/nieuws/voormalig_kvp_en_cda_tweede_kamerlid Voormalig KVP- en CDA-Tweede Kamerlid Piet van der Sanden overleden] {{nl icon}}</ref> *[[Milt Schoon]], 92, juru main baskèt AS ([[Sheboygan Red Skins]]).<ref>[http://www.walworthcountytoday.com/20150121/milton_w_schoon_janesville_wi_1922_2015 Milton W. Schoon, Janesville, WI (1922-2015)]</ref> *[[Harish Chandra Srivastava]], 90, pulitikus India.<ref>[http://indianexpress.com/article/india/politics/senior-bjp-leader-harish-chandra-srivastava-passes-away/ Senior BJP leader Harish Chandra Srivastava passes away]</ref> *[[Yasuaki Taiho]], 51, juru main bisbol Jepang kalairan Taiwan ([[Chunichi Dragons]], [[Hanshin Tigers]]), léukémia myeloid akut.<ref>{{Cite web |url=http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp023000c.html |title=Taiwanese-born ballplayer Taiho dies of leukemia at age 51 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150120044448/http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp023000c.html |url-status=dead }}</ref> *[[Dallas Taylor (juru main drum)|Dallas Taylor]], 66, juru main drum AS ([[Crosby, Stills, Nash & Young]]).<ref>[http://variety.com/2015/music/news/dallas-taylor-former-crosby-stills-nash-young-drummer-dies-at-66-1201408369/# Dallas Taylor, Former Crosby, Stills, Nash & Young Drummer, Dies at 66]</ref> *[[Christine Valmy]], 88, ahli kosmètika AS kalairan Rumania.<ref>{{Cite web |url=http://www.romania-insider.com/romania-born-cosmetics-queen-christine-valmy-dies-at-88/139966/ |title=Romania-born “Cosmetics Queen” Christine Valmy dies at 88 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121055902/http://www.romania-insider.com/romania-born-cosmetics-queen-christine-valmy-dies-at-88/139966/ |url-status=dead }}</ref> *[[Tony Verna]], 81, prodhuser télévisi AS, panemu ''[[instant replay]]'', léukemia.<ref>[http://losangeles.cbslocal.com/2015/01/18/tony-verna-inventor-of-instant-replay-dies-at-81/ Tony Verna, Inventor Of Instant Replay, Dies At 81]</ref> *[[Kjell Arnljot Wig]], 90, tokoh média Nurwègen.<ref>[http://www.vg.no/rampelys/tv/nrk/kjell-arnljot-wig-er-doed/a/23376678/ Kjell Arnljot Wig er død] {{no icon}}</ref> === 19 === *[[John Bilezikjian]], 66, musikus ''[[oud]]'' Arménia, lelara ginjel.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-john-bilezikjian-20150128-story.html Musician John Bilezikjian dies at 66; master of the Middle Eastern oud]</ref> *[[Rose Marie Brown]], 95, kontèstan putri ayu kacantikan AS, [[Miss Virginia]] (1939).<ref>[http://www.suffolknewsherald.com/2015/01/26/former-miss-virginia-from-suffolk-dies/ Former Miss Virginia from Suffolk dies]</ref> *[[Justin Capră]], 81, panemu Rumania.<ref>{{Cite web |url=http://www.ctvnews.ca/sci-tech/romanian-who-claimed-to-invent-world-s-first-jetpack-dies-1.2197150 |title=Romanian who claimed to invent world's first jetpack dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2023-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425211316/https://www.ctvnews.ca/sci-tech/romanian-who-claimed-to-invent-world-s-first-jetpack-dies-1.2197150 |url-status=dead }}</ref> *[[Gordon Dickson (atlit)|Gordon Dickson]], 83, ulah ragawan layu maraton Kanadha.<ref>{{Cite web |url=http://www.obitsforlife.com/obituary/1036193/Dickson-Gordon.php |title=Gordon Dickson Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203141337/http://www.obitsforlife.com/obituary/1036193/Dickson-Gordon.php |url-status=dead }}</ref> *[[Adam Yahiye Gadahn]], 36, tokoh [[al-Qaeda]] AS, serangan drone.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/04/24/world/asia/2-qaeda-hostages-were-accidentally-killed-in-us-raid-white-house-says.html Obama Apologizes After Drone Kills American and Italian Held by Al Qaeda]</ref> *[[Vera Gornostayeva]], 85, juru main lan guru piano Ruslan.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/eminent-russian-piano-teacher-has-died/ Eminent Russian piano teacher has died]</ref> *[[Michel Guimond]], 61, pulitikus Kanadha, anggota parlemèn kanggo [[Montmorency—Charlevoix—Haute-Côte-Nord]] (1993–2011), heart failure.<ref>[http://www.cbc.ca/news/politics/michel-guimond-ex-bloc-mp-dies-of-heart-failure-at-61-1.2918085 Michel Guimond, ex-Bloc MP, dies of heart failure at 61]</ref> *[[José María Hernández González]], 88, rohaniawan Katulik Roma Mèksiko, Biskop [[Chilapa]] (1983–1989) lan [[Netzahualcóyotl]] (1989–2003).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bhego.html Bishop José María Hernández González]</ref> *[[Oscar Hayes]], 47, musikus gospèl AS.<ref>{{Cite web |url=http://praise1027detroit.hellobeautiful.com/549878/home-going-service-details-for-pastor-oscar-hayes/ |title=Home-going Service Details for Pastor Oscar Hayes |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150413054127/http://praise1027detroit.hellobeautiful.com/549878/home-going-service-details-for-pastor-oscar-hayes/ |url-status=dead }}</ref> *[[Arthit Kamlang-ek]], 89, Jèndral Thailand, [[List of Commanders of the Royal Thai Armed Forces Headquarters|Supreme Commander]] of the [[Royal Thai Armed Forces]] (1983–1986).<ref>{{Cite web |url=http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Former-Army-chief-Gen-Arthit-dies-at-89-30252171.html |title=Former Army chief Gen Arthit dies at 89 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121171548/http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Former-Army-chief-Gen-Arthit-dies-at-89-30252171.html |url-status=dead }}</ref> *[[Vladimir Kesarev]], 84, juru main bal-balan Ruslan ([[FC Dynamo Moscow|Dynamo Moscow]]).<ref>[http://www.rusteam.permian.ru/players/kesarev.html Владимир КЕСАРЕВ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200116114216/http://www.rusteam.permian.ru/players/kesarev.html |date=2020-01-16 }} {{ru icon}}</ref> *[[Anne Kirkbride]], 60, aktris Britania Raya (''[[Coronation Street]]''), kanker payudara.<ref>[http://www.itv.com/coronationstreet/news/anne-kirkbride Anne Kirkbride]</ref> *[[Rajni Kothari]], 85, ngèlmuwan pulitik India.<ref>[http://netindian.in/news/2015/01/19/00032268/eminent-political-scientist-rajni-kothari-passes-away Eminent political scientist Rajni Kothari passes away]</ref> *[[Robert Manzon]], 97, pambalap Formula One Prancis, pasintas pungkasan Kajawaran Kapisan Formula One.<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-20/robert-manzon-last-racer-from-formula-ones-debut-season-dies/6026686 Formula One: French driver Robert Manzon, the last of the racers from F1's first season in 1950, dies at 97]</ref> *[[Mark Marquess (hoki ès)|Mark Marquess]], 89, juru main hoki ès Kanadha ([[Boston Bruins]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.telfordschapel.com/runtime.php?NavigatorId=162955&SiteId=33377&ItemId=2034563 |title=Mark Marquess' Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206033921/http://www.telfordschapel.com/runtime.php?NavigatorId=162955&SiteId=33377&ItemId=2034563 |url-status=dead }}</ref> *[[Reinaldo Oliver]], 82, ulah ragawan balang tumbak Puèrto Riko lan atlit olimpiade (1952, 1956).<ref>[http://www.primerahora.com/deportes/otros/nota/falleceelliderdeportivoreynaldopochioliver-1060069/ Fallece el líder deportivo Reynaldo “Pochi” Oliver] {{es icon}}</ref> *[[Karl H. Pribram]], 95, tokoh pawiyatan lan ahli néurologi AS kalairan Ostenrik, kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.karlpribram.com/karl-pribram-1919-2015/ |title=Karl Pribram 1919-2015 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201191224/http://www.karlpribram.com/karl-pribram-1919-2015/ |url-status=dead }}</ref> *[[Bob Sadino]], pangusaha Indonésia.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2015/01/20/eccentric-entrepreneur-bob-sadino-dies-75.html Eccentric entrepreneur Bob Sadino dies at 81]</ref> *[[Ward Swingle]], 87, musikus AS ([[The Swingle Singers]], [[Les Double Six]]).<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/the-founding-swingle-singer-has-died/ Sad news: The founding Swingle Singer has died]</ref> *[[Bob Symes]], 90, panemu lan pambiwara Britania Raya.<ref>[http://grahammuz.com/2015/01/19/rip-bob-symes-1924-2015/ RIP Bob Symes 1924 – 2015]</ref> *[[Reies Tijerina]], 88, aktivis ''[[chicano]]'' AS.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-reies-lopez-tijerina-20150123-story.html Reies Lopez Tijerina dies at 88; Chicano rights movement leader]</ref> *[[Gene S. Walker, Sr.]], 88, pangusaha AS lan wong sing nduwé paternakan.<ref>[http://www.lmtonline.com/front-news/article_505aa17c-a0dd-11e4-a4b0-8bc85872181d.html Well-known rancher Gene S. Walker Sr. has died]</ref> *[[Peter Wallenberg, Sr.]], 88, bankir lan industrialis Swèdhen, batrik [[Kulawarga Wallenberg]].<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-peter-wallenberg-20150120-story.html Peter Wallenberg dies at 88; head of dynasty compared to Rockefellers]</ref> === 20 === *[[Canserbero]], 26, musikus rap Vènèzuéla, nglalu déné mencolot.<ref>[http://www.latinpost.com/articles/32881/20150120/ak-canserbero-dead-rapper-tirone-gonz%C3%A1lez-cause-death-reportedly-suicide.htm AK Canserbero Dead: Rapper Tirone González Cause of Death Reportedly Suicide Following Alleged Murder of Zion TPL Bassist]</ref> *[[James L. Fowler]], 84, vètèran militèr AS, sing ngedegaké [[Marine Corps Marathon]].<ref>[http://www.marinecorpstimes.com/story/military/2015/01/22/james-fowler-marine-corps-marathon-founder-dies/22161061/ Colonel behind Marine Corps Marathon dies]</ref> *[[Edgar Froese]], 70, musikus Jerman ([[Tangerine Dream]]), embolisme paru-paru.<ref>[http://www.billboard.com/articles/news/6450793/tangerine-dream-edgar-froese-dies Tangerine Dream Founder Edgar Froese Dead at 70]</ref> *[[Melvin Gordon (pangusaha)|Melvin Gordon]], 95, èksèkutif bisnis AS, CEO [[Tootsie Roll Industries]] (wiwit 1962).<ref>[http://www.bloomberg.com/news/2015-01-21/tootsie-roll-s-95-year-old-ceo-dies-his-wife-takes-the-reins.html Tootsie Roll's 95-Year-Old CEO Dies; His Wife Takes Reins]</ref> *[[Lawrence Hogben]], 98, prawira angkatan sagara lan ahli météorologi Sélandia Anyar.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11449835/Lawrence-Hogben-D-Day-meteorologist-obituary.html Lawrence Hogben obituary]</ref> *[[Anatol Hrytskievich]], 85, sajarawan Bélarus.<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/26804308.html Памёр Анатоль Грыцкевіч] {{be icon}}</ref> *[[Graeme Hugo]], 68, ahli démografi lan géografi Australia, kanker.<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-20/graeme-hugo-demographer-and-academic-dies-aged-68/6028850 Graeme Hugo, distinguished demographer and academic, dies aged 68]</ref> *[[Herman E. Lauhoff]], 81, pulitikus AS, anggota DPRD [[Texas]] (1974&ndash;1981).<ref>{{Cite web |url=http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Herman-Lauhoff&lc=7469&pid=173936158&mid=6290656 |title=Herman Lauhoff Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220918/http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Herman-Lauhoff&lc=7469&pid=173936158&mid=6290656 |url-status=dead }}</ref> *[[Rose Marie McCoy]], 92, panulis AS ("[[It Hurts Me to My Heart]]", "[[Don't Be Angry]]", "[[Tryin' to Get to You]]", "[[It's Gonna Work Out Fine]]").<ref>[http://www.news-gazette.com/obituaries/2015-01-29/rose-mccoy.html Rose McCoy]</ref> *[[Gloria D. Miklowitz]], 87, panulis AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?pid=173959040 Gloria D. Miklowitz]</ref> *[[Wilfride Piollet]], 71, juru main balèt lan ahli koréografi Prancis, kanker.<ref>[http://www.lemonde.fr/disparitions/article/2015/01/27/mort-de-wilfride-piollet-etoile-de-l-opera-de-paris_4564630_3382.html Mort de Wilfride Piollet, étoile de l’Opéra de Paris] {{fr icon}}</ref> *[[Peter Pontiac]], 63, juru gambar kartun Walanda, pamenang [[Stripschapprijs]] (1997), lelara lèver.<ref>[http://nos.nl/artikel/2014501-striptekenaar-peter-pontiac-overleden.html Striptekenaar Peter Pontiac overleden] {{nl icon}}</ref> *[[Bette Rogge]], 92, pambiwara radio lan télévisi AS.<ref>[http://www.daytondailynews.com/news/news/local/radio-and-tv-pioneer-rogge-has-died/njsZ2/ Local radio and TV pioneer dies]</ref> *[[William Roffler]], 84, juru main bal-balan gagrag AS ([[Philadelphia Eagles]]), pnéumonia.<ref>[http://www.sfgate.com/sports/article/Former-WSU-star-William-Roffler-dies-at-84-6030702.php Former WSU star William Roffler dies at 84]</ref> *[[Hitoshi Saito]], 54, judoka Jepang, jawara Olimpiade (1984, 1988), kanker saluran empedhu.<ref>{{Cite web |url=http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp057000c.html |title=Two-time Olympic judo champion Saito dies at age 54 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123000051/http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp057000c.html |url-status=dead }}</ref> *[[Ricardo dos Santos]], 24, juru main selancar Brazilia, ditémbak.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-latin-america-30909626 Shock as Brazilian surfer Ricardo dos Santos shot dead]</ref> *[[Jerome Van Sistine]], 89, pulitikus AS, anggota Sénat [[Wisconsin]] (1977–1993).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/greenbaypressgazette/obituary.aspx?n=jerome-vansistine&pid=173918300&fhid=14146 Jerome VanSistine]</ref> *[[James Walker (panulis)|James Walker]], 41, panulis télévisi Australia (''[[Neighbours]]''), diabétes.<ref>[http://tenplay.com.au/channel-eleven/neighbours/show-news/james-walker James Walker]</ref> === 21 === *[[George Atkins (juru main bal-balan Amérikah Sarékat)|George Atkins]], 82, juru main bal-balan gagrag AS ([[Detroit Lions]]).<ref>[http://obits.al.com/obituaries/birmingham/obituary.aspx?pid=173947403 George Arthur Atkins]</ref> *[[Marcus Borg]], 72, ahli Alkitab lan téologi AS (''[[Jesus Seminar]]''), fibrosis idiopatik paru-paru.<ref>[http://www.religionnews.com/2015/01/22/marcus-borg-leading-liberal-theologian-historical-jesus-expert-dies-72/ Marcus Borg, leading liberal theologian and historical Jesus expert, dies at 72]</ref> *[[Leon Brittan]], 75, pulitikus Britania, ''Mantri Dalam Negeri'' (1983–1985), Wakil Présidèn Komisi Éropa (1999), kanker.<ref>[http://www.itv.com/news/update/2015-01-22/lord-brittan-former-home-secretary-dies-aged-75/ Former Home Secretary Lord Brittan dies aged 75]</ref> *[[Vince Camuto]], 78, désainer alas sikil AS ([[Nine West]]), kanker prostat.<ref>[http://www.eonline.com/news/617178/legendary-footwear-designer-vince-camuto-dies-at-78 Legendary Footwear Designer Vince Camuto Dies at 78]</ref> *[[Emmanuel Carter]], 85, pulitikus Trinidad, Présidèn Sénat (1990–1995), Présidèn pamangku kalungguhan (1990) nalika [[Kudéta Jamaat al Muslimeen]].<ref>[http://www.newsday.co.tt/news/0,205904.html Former Acting President Carter dies at 85]</ref> *[[Frieda Dänzer]], 84, juru main ski Alpen Switserlan, pamenang medali pirak Olimpiade (1956).<ref>[http://www.bernerzeitung.ch/region/thun/Sie-war-ein-Skistar-der-fruehen-Jahre/story/18385906 Sie war ein Skistar der frühen Jahre] {{de icon}}</ref> *[[George W. Downs (ahli pulitik)|George W. Downs]], 68, ngèlmuwan pulitik AS, gagal jantung.<ref>[http://politics.as.nyu.edu/docs/CP/1286/Remembering_George_Downs_1946-2015.pdf Remembering George Downs, 1946-2015]</ref> *[[George Goodwin (wartawan)|George Goodwin]], 97, wartawan AS, pamenang [[Bebungah Pulitzer]] (1948).<ref>{{Cite web |url=http://saportareport.com/blog/2015/01/george-goodwin-prize-winning-journalist-and-dean-of-atlantas-image-boosters-passes-away/comment-page-1/ |title=George Goodwin, Pulitzer Prize-winning journalist and dean of Atlanta’s PR industry, passes away |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150122110659/http://saportareport.com/blog/2015/01/george-goodwin-prize-winning-journalist-and-dean-of-atlantas-image-boosters-passes-away/comment-page-1/ |url-status=dead }}</ref> *[[Harry Gordon (wartawan)|Harry Gordon]], 89, sajarawan Olimpiade Australia, wartawan lan panyunting koran.<ref>[http://www.theage.com.au/victoria/journalist-harry-gordon-dies-aged-89-20150122-12vmda.html Journalist Harry Gordon dies, aged 89]</ref> *[[Martin Honeysett]], 71, panganggit kartun Britania.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11363017/Martin-Honeysett-cartoonist-obituary.html Martin Honeysett, cartoonist - obituary]</ref> *[[Frank Hooley]], 91, pulitik Britania Raya, anggota parlemèn kanggo [[Sheffield Heeley]] (1966–1970, 1974–1983).<ref>{{Cite web |url=http://www.bmdsonline.co.uk/birmingham-mail/obituary/hooley-frank/40577432 |title=HOOLEY Frank Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923192638/http://www.bmdsonline.co.uk/birmingham-mail/obituary/hooley-frank/40577432 |url-status=dead }}</ref> *[[Waldemar Kmentt]], 85, ahli ténor Ostenrik.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/vienna-mourns-a-stalwart-tenor/ Vienna mourns a stalwart tenor]</ref> *[[Roy Noble Lee]], 99, kakim AS, Kakim Agung Mahkamah Agung [[Mississippi]] (1987–1993).<ref>{{Cite web |url=http://www.wjtv.com/story/27908348/former-supreme-court-chief-justice-roy-noble-lee-passes |title=Former Supreme Court Chief Justice Roy Noble Lee Passes |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150122101835/http://www.wjtv.com/story/27908348/former-supreme-court-chief-justice-roy-noble-lee-passes |url-status=dead }}</ref> *[[Johnnie Lewis]], 68, pangacara lan pulitikus Libéria, Kakim Agung Libéria (2006–2012).<ref>{{Cite web |url=http://monroviainquirer.com/2015/01/22/former-chief-justice-johnnie-lewis-is-dead/ |title=Former Chief Justice Johnnie Lewis Is Dead |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150122180900/http://monroviainquirer.com/2015/01/22/former-chief-justice-johnnie-lewis-is-dead/ |url-status=dead }}</ref> *[[Kemal Monteno]], 66, panyanyi Bosnia, pnéumonia lan sèpsis.<ref>[http://www.sarajevotimes.com/kemal-monteno-famous-singer-died/ Kemal Monteno, a Famous Singer, Died]</ref> *[[Keith Rayner (ahli psikologi)|Keith Rayner]], 71, ahli psikologi kognitif AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/saltlaketribune/obituary.aspx?pid=173989313 Keith Rayner]</ref> *[[Marshall Schlom]], 86, pangawas skrip AS (''[[Psycho (1960 filem)|Psycho]]'', ''[[Perry Mason]]'', ''[[Rain Man]]''), komplikasi amarga tiba.<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/marshall-schlom-dead-script-supervisor-767301 Marshall Schlom, Script Supervisor for Hitchcock, Kramer and Nichols, Dies at 86]</ref> *[[Chin Shunshin]], 90, panulis Jepang.<ref>[http://www3.nhk.or.jp/nhkworld/english/news/20150121_36.html Japanese novelist Chin Shunshin dies]</ref> *[[Pauline Yates]], 85, aktris Inggris (''[[The Fall and Rise of Reginald Perrin]]'').<ref>[http://www.chortle.co.uk/news/2015/01/22/21692/pauline_yates,_aka_mrs_reggie_perrin,_dies_at_85 Pauline Yates, aka Mrs Reggie Perrin, dies at 85]</ref> === 22=== *[[Don Bryant (bisbol)|Don Bryant]], 73, juru main bisbol AS ([[Houston Astros]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/timesunion/obituary.aspx?n=donald-ray-bear-bryant&pid=173993022&fhid=5743 Donald Bryant obituary]</ref> *[[Peggy Charren]], 86, aktivis TV bocah AS.<ref>[https://www.bostonglobe.com/metro/2015/01/22/peggy-charren-cofounder-action-for-children-television-was-awarded-presidential-medal-freedom/fsk3iyiNmmLlcWgW30DW7M/story.html Peggy Charren, children’s TV pioneer, dies at 86]</ref> *[[Wendell H. Ford]], 90, pulitikus AS, Gubernur [[Kentucky]] (1971–1974), anggota [[U.S. Senate]] (1974–1999), kanker paru-paru.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/23/us/politics/wendell-h-ford-kentucky-governor-and-senator-dies-at-90.html?_r=0 Wendell H. Ford, Kentucky Governor and Senator, Dies at 90]</ref> *[[Margaret Bloy Graham]], 94, ilustrator buku bocah Kanadha.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?pid=173945907 MARGARET BLOY GRAHAM]</ref> *[[Joan Hinde]], 81, juru main trompèt lan panglipur Inggris.<ref>{{Cite web |url=http://www.midhurstandpetworth.co.uk/news/local/britain-s-first-lady-of-the-trumpet-passes-away-in-chichester-1-6540256 |title=Britain’s First Lady of the Trumpet passes away in Chichester |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150128133042/http://www.midhurstandpetworth.co.uk/news/local/britain-s-first-lady-of-the-trumpet-passes-away-in-chichester-1-6540256 |url-status=dead }}</ref> *[[René Jodoin]], 94, prodhuser lan sutradara animasi Kanadha.<ref>[http://www.animationmagazine.net/people/nfb-french-animation-founder-rene-jodoin-dies/ NFB French Animation Founder René Jodoin Dies]</ref> *[[Tommy Mason]], 75, juru main bal-balan gagrag AS ([[Minnesota Vikings]], [[Los Angeles Rams]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.mynews3.com/content/news/story/Vikings-first-draft-pick-Mason-dies/wv7bX6hd20aNJu_TPza-kg.cspx |title=Vikings' first draft pick Mason dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123021057/http://www.mynews3.com/content/news/story/Vikings-first-draft-pick-Mason-dies/wv7bX6hd20aNJu_TPza-kg.cspx |url-status=dead }}</ref> *[[Fabrizio de Miranda]], 88, insinyur yasan Italia lan profèsor universitas.<ref>[http://www.ilsecoloxix.it/p/genova/2015/01/23/ARie2HHD-milano_miranda_sopraelevata.shtml Addio al papà della Sopraelevata, morto a Milano De Miranda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117025638/http://www.ilsecoloxix.it/p/genova/2015/01/23/ARie2HHD-milano_miranda_sopraelevata.shtml |date=2015-11-17 }} {{it icon}}</ref> *[[Franco Nicolazzi]], 90, pulitikus Italia, anggota Parlemèn Italia (1963–1990), Sékretaris Parté Démokratis Sosialis Italia (1985–1988).<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2015/01/22/morto-ex-ministro-franco-nicolazzi-fu-segretario-del-psdi-_c02a8a1b-b8cc-4835-8856-69967f59566d.html Morto ex ministro Franco Nicolazzi, fu segretario del Psdi] {{it icon}}</ref> *[[Kel O'Shea]], 81, juru main liga rugbi Australia ([[Western Suburbs Magpies|Western Suburbs]]).<ref>[http://www.couriermail.com.au/sport/nrl/kangaroos-great-kel-oshea-who-linked-with-norm-provan-is-mourned/story-fniabjcr-1227195046095 Kangaroos great Kel O'Shea mourned]</ref> *[[Wayne Quinton]], 94, insinyur biomédis AS.<ref>[http://seattletimes.com/html/obituaries/2025624240_quintonobitxml.html Wayne Quinton, UW’s ‘father of bioengineering,’ dies at 94]</ref> *[[Dacia Valent]], 51, pulitikus Italia kalairan Somalia, anggota Parlemèn Éropa (1989–1994), gagal jantung.<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/cronaca/2015/01/26/dacia-valent_1dd38db9-1c0d-47e9-a68d-f10697bb713d.html Morta Dacia Valent, dalle battaglie antirazziste al carcere] {{it icon}}</ref> *[[Lawrence Paul Zatkoff]], 75, jaksa féderal AS, kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.thealpenanews.com/page/content.detail/id/781447/Port-Huron-federal-Judge-Lawrence-Zatkoff-dies-at-age-75.html?isap=1&nav=5012 |title=Port Huron federal Judge Lawrence Zatkoff dies at age 75 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206211450/http://www.thealpenanews.com/page/content.detail/id/781447/Port-Huron-federal-Judge-Lawrence-Zatkoff-dies-at-age-75.html?isap=1&nav=5012 |url-status=dead }}</ref> === 23 === * [[Abdullah saka Saudi Arabia|Raja Abdullah]] saka [[Saudi Arabia]], 90, Raja wiwit taun 2005, komplikasi pnéumonia.<ref>[http://www.cnn.com/2015/01/22/middleeast/saudi-arabia-king-abdullah-dies/index.html Saudi Arabia's 'reformer' King Abdullah dies]</ref> *[[Ernie Banks]], 83, juru main bisbol AS ([[Chicago Cubs]]), serangan jantung.<ref>[http://www.mercurynews.com/sports/ci_27383742/mr-cub-ernie-banks-dies-at-83 'Mr. Cub' Ernie Banks dies at 83]</ref> *[[Jalynn Bennett]], 71, konsultan lan diréktur korporat Kanadha.<ref>[http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/jalynn-bennett-pioneering-female-executive-dies-at-71/article22636608/ Jalynn Bennett, pioneering female executive, dies at 71]</ref> *[[Betty Jane Diener]], 74, pulitikus AS, Mantri Perdagangan Virginia (1982–1986), fibrosis paru-paru.<ref>[http://www.washingtonpost.com/local/obituaries/betty-jane-diener-blunt-virginia-secretary-of-commerce-in-1980s-dies/2015/02/17/6976cac4-b621-11e4-a200-c008a01a6692_story.html Betty Jane Diener, blunt Virginia secretary of commerce in 1980s, dies]</ref> *[[Marc Dufour]], 73, juru main hoki ès Kanadha ([[New York Rangers]], [[Los Angeles Kings]]).<ref>[http://www.richardphilibert.ca/blog-single.php?id=1685 Dufour, M. Marc] {{fr icon}}</ref> *[[Prosper Ego]], 87, aktivis Walanda, pangadeg [[Oud-Strijders Legioen]].<ref>[http://www.refoportaal.nl/nieuws/details/15305/OSL-oprichter_P.J.G.A._Ego_overleden/ OSL-oprichter P.J.G.A. Ego overleden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001350/http://www.refoportaal.nl/nieuws/details/15305/OSL-oprichter_P.J.G.A._Ego_overleden/ |date=2016-03-04 }} {{nl icon}}</ref> *[[Nol Heijerman]], 74, juru main bal-balan Walanda ([[Sparta Rotterdam|Sparta]]).<ref>[http://www.ad.nl/ad/nl/1434/Sparta-Rotterdam/article/detail/3836758/2015/01/24/Beatle-van-Sparta-Nol-Heijerman-overleden.dhtml 'Beatle van Sparta' Nol Heijerman overleden] {{nl icon}}</ref> *[[Simma Holt]], 92, wartawan lan pulitikus Kanadha, anggota DPRD [[Vancouver Kingsway]] (1974–1979).<ref>{{Cite web |url=http://www.theepochtimes.com/n3/1219255-i-was-born-to-care-the-legendary-simma-holt-dies-at-92/ |title=‘I was born to care': The Legendary Simma Holt Dies at 92 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150727161258/http://www.theepochtimes.com/n3/1219255-i-was-born-to-care-the-legendary-simma-holt-dies-at-92/ |url-status=dead }}</ref> *[[Barrie Ingham]], 82, aktris Inggris (''[[The Great Mouse Detective]]'', ''[[Doctor Who]]'', ''[[A Challenge for Robin Hood]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.palmbeachpost.com/news/events/performing-arts/barrie-ingham-actor-and-voice-of-great-mouse-detec/njwfS/ |title=Barrie Ingham, actor and voice of ‘Great Mouse Detective,’ dies at 83 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215112727/http://www.palmbeachpost.com/news/events/performing-arts/barrie-ingham-actor-and-voice-of-great-mouse-detec/njwfS/ |url-status=dead }}</ref> *[[Nick Koback]], 79, juru main bisbol AS ([[Pittsburgh Pirates]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/hartfordcourant/obituary.aspx?n=Nicholas-N-Koback&pid=173964694 Nicholas N. Koback obituary]</ref> *[[Svein Døvle Larssen]], 86, panyunting koran Nurwègen.<ref>[http://www.tb.no/Redakt_rlegende_er_d_d-5-76-21492.html Redaktørlegende er død] {{no icon}}</ref> *[[Alexander Lastin]], 38, ''grandmaster'' catur Ruslan.<ref>[http://chess-news.ru/en/node/17945 Alexander Lastin Has Passed Away]</ref> *[[Pedro Lemebel]], 62, panulis Chile, kanker telak.<ref>[http://www.newyorker.com/books/page-turner/surreal-end-unforgettable-queen-pedro-lemebel-1952-2015 A Surreal End for an Unforgettable Queen: Pedro Lemebel, 1952-2015]</ref> *[[Les McMahon]], 84, pulitikus Australia, anggota DPR [[Australia]] kanggo [[Sydney]] (1975&ndash;1983).<ref>[http://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;adv=yes;orderBy=customrank;page=0;query=james%20mcmahon;rec=1;resCount=Default CONDOLENCES: McMahon, Mr James Leslie (Les)]</ref> *[[Bud Miller]], 91, pulitikus Kanadha, anggota DPRD [[Alberta]] (1971–1986).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/edmontonjournal/obituary.aspx?pid=173979561 James "Bud" MILLER Notice]</ref> *[[M. S. Narayana]], 63, aktor Telugu filem India.<ref>{{Cite web |url=http://www.25cineframes.com/official-death-news-m-s-narayana-garu-passes-away-he-is-no-more.html |title=Official Death News : M S Narayana Garu passes away he is no more |access-date=2015-11-13 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220049/http://www.25cineframes.com/official-death-news-m-s-narayana-garu-passes-away-he-is-no-more.html |url-status=dead }}</ref> *[[Jackie Selebi]], 64, prawira pulisi Afrika Kidul, Komisaris Pulisi (2000–2009), lelara ginjel.<ref>[http://www.reuters.com/article/2015/01/23/us-safrica-selebi-idUSKBN0KW10F20150123 Disgraced former South Africa police chief Selebi dies]</ref> *[[Frank Sims]], 93, pambiwara bisbol AS.<ref>[http://obits.ocregister.com/obituaries/orangecounty/obituary.aspx?n=frank-j-sims&pid=174013101&eid=sp_ommatch&eid=sp_ommatch FRANK J. SIMS]</ref> === 24 === *[[Stig Bergling]], 77, prawira dines intèlijèn Swèdhen sing didakwa olèhé cidra; lelara Parkinson lan paru-paru.<ref>[http://www.independent.co.uk/news/obituaries/stig-bergling-spy-who-gave-the-soviets-thousands-of-documents-and-made-an-escape-which-caused-a-scandal-in-sweden-10014831.html Stig Bergling: Spy who gave the Soviets thousands of documents and made an escape which caused a scandal in Sweden]</ref> *[[Robert Bonnaventure]], 94, juru balap pit Prancis.<ref>[http://veloquercy.over-blog.com/article-deces-de-robert-bonnaventure-125431601.html Décès de Robert Bonnaventure] {{fr icon}}</ref> *[[Peter Bridges (pastur)|Peter Bridges]], 89, pastur Anglikan Britania, Dékan Agung Southend (1972–1977), Coventry (1977–1983) and Warwick (1983–1990). *[[Link Byfield]], 63, panulis kolom Kanadha aliran konservatif, pulitikus lan pambabar, kanker lèver lan gulu.<ref>[http://www.cbc.ca/news/canada/edmonton/link-byfield-columnist-politician-and-publisher-dead-at-63-1.2931321 Link Byfield, columnist, politician and publisher, dead at 63]</ref> *[[Julio Canessa]], 89, pulitikus lan Jèndral Chile, anggota Pamaréntah Junta Chile (1983–1985), Sénator (1998–2006).<ref>[http://www.24horas.cl/nacional/fallece-julio-canessa-miembro-de-la-junta-militar-y-senador-designado-1565661 Fallece Julio Canessa, miembro de la Junta Militar y senador designado] {{es icon}}</ref> *[[Otto Carius]], 92, pamimpir tank Jerman nalika Perang Donya II.<ref>{{Cite web |url=http://ftr.wot-news.com/2015/01/24/otto-carius-passed-away/ |title=Otto Carius Passed Away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150126224430/http://ftr.wot-news.com/2015/01/24/otto-carius-passed-away/ |url-status=dead }}</ref> *[[Maria Cerra]], 96, juru main anggar AS ([[Olimpiade Mangsa Panas 1948]]).<ref>[http://www.northjersey.com/news/maria-cerra-tishman-olympic-fencer-and-teacher-in-oakland-dies-at-96-1.1259376 Maria Cerra Tishman, Olympic fencer and teacher in Oakland, dies at 96]</ref> *[[Aisha Choudhary]], panulis lan pawicara motivasional India.<ref>[http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/pendrive-remembering-aisha-chaudhary/ Pendrive Remembering Aisha Chaudhary]</ref> *[[Toller Cranston]], 65, juru main sekat Kanadha, pamenang medali prunggu Olimpiade (Olimpiade Mangsa Atis 1976), serangan jantung.<ref>[http://www.thestar.com/sports/2015/01/24/toller-cranston-figure-skating-legend-dies-in-mexico-at-age-65.html Toller Cranston, figure skating legend, dies in Mexico at age 65]</ref> *[[Maria Della Costa]], 89, aktris Brazilia (''[[Brasileiras e Brasileiros]]''), edema paru-paru.<ref>[http://g1.globo.com/jornal-nacional/noticia/2015/01/atriz-maria-della-costa-morre-aos-89-anos-no-rio.html Atriz Maria Della Costa morre aos 89 anos no Rio] {{pt icon}}</ref> *[[Floyd Dunn]], 90, insinyur listrik AS.<ref>[http://www.news-gazette.com/obituaries/2015-01-28/floyd-dunn.html Floyd Dunn]</ref> *[[Johan Ferner]], 87, palaut Nurwègen, pamenang medali pirak (1952).<ref>[http://news.yahoo.com/1952-olympic-silver-medalist-ferner-dies-114340824.html 1952 Olympic silver medalist Ferner dies]</ref> *[[Eric Fitzgibbon]], 78, pulitikus Australia, anggota Parlemèn Australia kanggo Hunter (1984–1996).<ref>{{Cite web |url=http://www.theherald.com.au/story/2838598/tributes-for-former-hunter-mp-eric-fitzgibbon/ |title=Tributes for former Hunter MP Eric Fitzgibbon, dead at 78 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150807083217/http://www.theherald.com.au/story/2838598/tributes-for-former-hunter-mp-eric-fitzgibbon/ |url-status=dead }}</ref> *[[Joe Franklin]], 88, pambiwara radio lan TV AS, kanker prostat.<ref>[http://www.nydailynews.com/news/national/joe-franklin-dead-88-article-1.2090911 Joe Franklin 'King of Nostalgia' dead at 88]</ref> *[[Sir David Graaff, 3rd Baronet]], 74, pangusaha anggur (minuman) Afrika Kidul.<ref>[http://www.wine.co.za/news/news.aspx?NEWSID=26193 Sir David Graaff owner of De Grendel: RIP]</ref> *[[Muhammad Ibrahim Habsade]], 62, pulitikus lan prajurit ngraman Somalia, diabétes.<ref>{{Cite web |url=http://www.garoweonline.com/page/show/post/1546/somalia-federal-mp-dies-in-mogadishu |title=Somalia: Federal MP dies in Mogadishu |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924044753/http://www.garoweonline.com/page/show/post/1546/somalia-federal-mp-dies-in-mogadishu |url-status=dead }}</ref> *[[Frances Lennon]], 102, artis Britania.<ref>[http://www.messengernewspapers.co.uk/news/11759286.Frances_Lennon___popular_and_prolific_Trafford_artist_dies/ Frances Lennon - popular and prolific Trafford artist dies]</ref> *[[V. S. Raghavan]], 90, aktor Tamil India.<ref>{{Cite web |url=http://www.kollytalk.com/cinenews/veteran-actor-vs-raghavan-passes-away-90-214350.html |title=Veteran actor VS Raghavan passes away at 90 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2016-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226042254/http://www.kollytalk.com/cinenews/veteran-actor-vs-raghavan-passes-away-90-214350.html |url-status=dead }}</ref> *[[Alfred H. Savage]], 84, pagawé nagara Kananda, manajer [[Toronto Transit Commission]] (1981–1987).<ref>[http://www.thestar.com/news/gta/2015/01/29/obituary-former-ttc-chief-alfred-savage-launched-the-scarborough-rt.html Obituary Former TTC chief Alfred Savage launched the Scarborough RT]</ref> *[[Joan Serra]], 87, juru main polo banyu Olimpiade Spanyol (1948, 1952).<ref>[http://www.mundodeportivo.com/20150124/waterpolo/fallece-joan-serra-portero-espanol-en-los-jjoo-de-londres-48-y-helsinki-52_54424771817.html Fallece Joan Serra, portero español en los JJOO de Londres'48 y Helsinki'52] {{es icon}}</ref> *[[Fred Shank]], 74, ahli nutrisi AS.<ref>[http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Fred-Shank&lc=7535&pid=173988339&mid=6297917 In Memory of Fred Ross Shank II]{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Daniel R. Simpson]], 87, pulitikus AS, anggota DPRD lan Sénat [[North Carolina]], pikun.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/newsobserver/obituary.aspx?pid=173964185 Dan Simpson Obituary]</ref> *[[Peter Westervelt]], 95, fisikawan AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/providence/obituary-preview.aspx?n=peter-westervelt&pid=174067145&referrer=519 Peter Westervelt Obituary]</ref> *[[Tengku Intan Zaharah]], 86, bangsawan Malaysia, [[Raja Permaisuri Agong]] (1965–1970).<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v7/bm/ge/newsgeneral.php?id=1103551 Tengku Ampuan Tua Terengganu Tengku Intan Zaharah Mangkat] {{ms icon}}</ref> === 25 === *[[Zulkifli Abdhir]], 48-49, téroris lan wong nggawé bom saka Malaysia, ditémbak.<ref>[http://www.nbcnews.com/news/world/wanted-al-qaeda-linked-islamist-believed-dead-philippines-raid-fbi-n300116 Wanted Al Qaeda-Linked Islamist Believed Dead in Philippines Raid: FBI]</ref> *[[Robert Atkinson (businessman)|Sir Robert Atkinson]], 98, pangusaha Britania lan prawira angkatan sagara.<ref>[http://www.thetimes.co.uk/tto/opinion/obituaries/article4338737.ece Sir Robert Atkinson]</ref> *[[Rose Cabat]], 100, ahli keramik studio AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/tucson/obituary.aspx?pid=173992736 Rose Cabat Obituary]</ref> *[[Mari Ellis]], 101, panulis Britania lan aktivis hak-hak wanita.<ref>[http://www.independent.co.uk/news/people/mari-ellis-writer-who-worked-for-the-new-wales-union-and-championed-womens-rights-10109209.html Mari Ellis: Writer who worked for the New Wales Union and championed women’s rights]</ref> *[[Pauline Fisk]], 66, panulis Britania, kanker.<ref>[http://www.theguardian.com/books/2015/feb/26/pauline-fisk Pauline Fisk obituary]</ref> *[[Demetrio González]], 87, aktor Mèksiko kalairan Spanyol (''[[Dos Corazones y un Cielo]]'') lan panyanyi, komplikasi setruk.<ref>[http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/entretenimiento/211518/muere-demetrio-gonzalez-el-charro-espanol Muere Demetrio González "El Charro Español"] {{es icon}}</ref> *[[Pierre Gosnat]], 66, pulitikus Prancis, kanker.<ref>[http://www.leparisien.fr/diaporama/en-images-ivry-l-adieu-a-pierre-gosnat-31-01-2015-4495363.php?pic=2#contTitre EN IMAGES. Ivry : l'adieu à Pierre Gosnat] {{fr icon}}</ref> *[[Godfrey Kalimugogo]], 71, panulis Uganda.<ref>{{Cite web |url=http://www.monitor.co.ug/OpEd/OpEdColumnists/MuniiniMulera/Kalimugogo-inspired-us-in-life--challenges-us-in-death/-/878676/2603016/-/cat7nez/-/index.html |title=Kalimugogo inspired us in life, challenges us in death |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206211729/http://www.monitor.co.ug/OpEd/OpEdColumnists/MuniiniMulera/Kalimugogo-inspired-us-in-life--challenges-us-in-death/-/878676/2603016/-/cat7nez/-/index.html |url-status=dead }}</ref> *[[John Leggett]], 97, panulis AS, direktur [[Iowa Writers' Workshop]], pneumonia.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-john-leggett-20150201-story.html John 'Jack' Leggett, mentor of emerging authors, dies at 97]</ref> *[[Giancarlo Ligabue]], 83, ahli paléontologi Italia (panemu [[Ligabueino]]), pangusaha lan pulitikus [[Forza Europa]].<ref>[http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/Addio-a-Giancarlo-Ligabue-Venezia-piange-il-celebre-imprenditore-e-paleontologo-488ca869-af8e-4b83-80d1-4a43d2beccbd.html Addio a giancarlo ligabue: venezia piange il celebre imprenditore e paleontologo] {{it icon}}</ref> *[[Sarojini Mahishi]], 88, pulitikus lan juru alihbasa India.<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Ex-Union-Minister-Sarojini-Mahishi-Passes-Away/2015/01/26/article2637280.ece |title=Ex-Union Minister Sarojini Mahishi Passes Away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142026/http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Ex-Union-Minister-Sarojini-Mahishi-Passes-Away/2015/01/26/article2637280.ece |url-status=dead }}</ref> *[[Richard McBrien]], 78, pastur lan ahli téologi Katulik Roma saka AS.<ref>{{Cite web |url=http://ncronline.org/news/people/fr-richard-mcbrien-theologian-has-died |title=Fr. Richard McBrien, theologian, has died |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127193830/http://ncronline.org/news/people/fr-richard-mcbrien-theologian-has-died |url-status=dead }}</ref> *[[Bill Monbouquette]], 78, juru main bisbol AS ([[Boston Red Sox]]).<ref>[http://www.bostonglobe.com/sports/2015/01/26/former-red-sox-pitcher-ben-monbouquette-dies/sXeMPgSs04iSUOdFEyz75O/story.html Former Red Sox pitcher Bill Monbouquette dies at 78]</ref> *[[Don O'Hearn]], 86, juru main ès hoki Kanadha.<ref>[http://www.stcatharinesstandard.ca/2015/01/27/sports-community-mourns-loss-of-nip-ohearn Sports community mourns loss of Nip O'Hearn]</ref> *[[Demis Roussos]], 68, panyanyi Yunani kalairan Mesir ("[[Forever and Ever (lagu Demis Roussos)|Forever and Ever]]").<ref>[http://greece.greekreporter.com/2015/01/26/famous-greek-singer-demis-roussos-dies-dead/ Famous Greek Singer Demis Roussos Dies at 68]</ref> *[[Ian Towers]], 74, juru main bal-balan Inggris ([[Burnley F.C.|Burnley]], [[Oldham Athletic]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.burnleyexpress.net/news/local/ex-claret-ian-towers-dies-1-7071177 |title=Ex Claret Ian Towers dies |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206212549/http://www.burnleyexpress.net/news/local/ex-claret-ian-towers-dies-1-7071177 |url-status=dead }}</ref> *[[Ernst Träger]], 88, kakim Jerman.<ref>[http://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2015/bvg15-006.html Der ehemalige Richter des Bundesverfassungsgerichts Ernst Träger ist verstorben] {{de icon}}</ref> === 26 === *[[R. J. Adams]], 72, aktor AS (''[[Rocky IV]]'').<ref>{{Cite web |url=http://radioinsight.com/community/topic/bob-shannon-has-died/ |title=Bob Shannon has died |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414000154/http://radioinsight.com/community/topic/bob-shannon-has-died/ |url-status=dead }}</ref> *[[Henk Bloemers]], 69, juru main bal-balan Walanda ([[FC Eindhoven]]).<ref>[http://www.ed.nl/sport/voetbal/fc-eindhoven/mister-evv-henk-bloemers-69-overleden-1.4733602 'Mister EVV' Henk Bloemers (69) overleden] {{nl icon}}</ref> *[[Miguel Ángel Cascallana]], 66, juru main bal tangan Olimpiade Spanyol (1972).<ref>[http://www.larazon.es/detalle_normal/noticias/8549768/deportes+balonmano/fallece-el-ex-internacional-de-balonmano-miguel-angel-cascallana#.Ttt18gXiXhCa9Si Fallece el ex internacional de balonmano Miguel Ángel Cascallana] {{es icon}}</ref> *[[Edwin A. Colvin]], 87, pulitikus AS, anggota DPRD [[Vermont]] (1975–1982).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/rutlandherald/obituary.aspx?page=lifestory&pid=173990386 Edwin Colvin Obituary]</ref> *[[Cleven "Goodie" Goudeau]], 83, seniman kartu ucapan AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.contracostatimes.com/news/ci_27395442/vallejos-art-icon-goodie-goudeau-dies-at-84 |title=Vallejo's art icon Goodie Goudeau dies at 83 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206225828/http://www.contracostatimes.com/news/ci_27395442/vallejos-art-icon-goodie-goudeau-dies-at-84 |url-status=dead }}</ref> *[[Howard C. Hawkins]], 82, produsèn piranti pit AS ([[Park Tool]]).<ref>[http://www.twincities.com/localnews/ci_27405034/twin-cities-bike-repair-pioneer-howard-hawkins-dies Twin Cities bike repair pioneer Howard Hawkins dies at 82]</ref> *[[Stephen R. Johnson]], 63, sutradara TV lan vidéo klip AS ("[[Sledgehammer (lagu Peter Gabriel)|Sledgehammer]]").<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?pid=174043763 Stephen R. Johnson Obituary]</ref> *[[Begum Kulsum Saifullah Khan]], 91, pangusaha lan pulitikus Pakistan.<ref>{{Cite web |url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-2-298378-Begum-Kulsum-Saifullah-passes-away |title=Begum Kulsum Saifullah passes away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151028071648/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-2-298378-Begum-Kulsum-Saifullah-passes-away |url-status=dead }}</ref> *[[R. K. Laxman]], 93, ahli gambar kartun India, ilustrator lan humoris, gagal sawetara organ awak.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Eminent-cartoonist-RK-Laxman-dies-at-94/articleshow/46021781.cms Eminent cartoonist RK Laxman dies at 94]</ref> *[[Neil Levang]], 83, musikus AS (''[[The Lawrence Welk Show]]'').<ref>[http://www.vintageguitar.com/20094/noted-guitarist-neil-levang-passes/ Noted Guitarist Neil LeVang Passes]</ref> *[[Lucjan Lis]], 64, pambalap pit Polen, pamenang medali pirak Olimpiade (1972).<ref>[http://sport.wp.pl/kat,1848,title,Nie-zyje-legenda-polskiego-kolarstwa,wid,17213700,wiadomosc.html?ticaid=1143e6 Nie żyje legenda polskiego kolarstwa] {{pl icon}}</ref> *[[Lester McCumbers]], 93, juru main piyul AS.<ref>[http://www.newsandsentinel.com/page/content.detail/id/603642/Lester-Virgil-McCumbers.html?nav=5062 Lester Virgil McCumbers]</ref> *[[Sidewalk Sam]], 75, seniman AS.<ref>[http://www.bostonglobe.com/metro/2015/01/27/sidewalk-sam-boston-street-artist-robert-guillemin-created-murals-and-magic-city-walkways/4rjhqwEvn8BbUtMW4VLT7K/story.html Sidewalk Sam, artist who turned streets into canvas, dies at 75]</ref> *[[Lee Spick]], 34, juru main ''snooker'' Inggris, lelara lèver.<ref>{{Cite web |url=http://www.sportinglife.com/snooker/news/article/663/9681483/snookers-lee-spick-dies-aged-34 |title=Snooker's Spick dies, aged 34 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129050122/http://www.sportinglife.com/snooker/news/article/663/9681483/snookers-lee-spick-dies-aged-34 |url-status=dead }}</ref> *[[Charles Thomas (athlete)|Charles Thomas]], 82, atlit lumayu AS lan palatih atlètik.<ref>{{Cite web |url=http://www.texassports.com/news/2015/1/28/XC_TF_0128150814.aspx |title=Former Longhorn great Thomas passes away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150929134820/http://texassports.com/news/2015/1/28/XC_TF_0128150814.aspx |url-status=dead }}</ref> *[[Tom Uren]], 93, pulitikus Australia, anggota Parlemèn Australia kanggo [[Reid]] (1958–1990).<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-26/tom-uren-former-whitlam-minister-dead/6046340 Former Whitlam minister and deputy Labor leader Tom Uren dies aged 93]</ref> *[[Rositsa Yanakieva]], 60, pulitikus lan kimiawan Bulgaria, wakil pangrèh Parlemèn Bulgaria (wiwit 2014), weton getih sajeroning polo.<ref>[http://www.novinite.com/view_news.php?id=166161 Bulgaria Deputy Parliament Speaker Dies Aged 60]</ref> === 27 === *[[Wilfred Agbonavbare]], 48, juru main bal-balan Nigéria ([[Rayo Vallecano]], [[Tim nasional bal-balan Nigéria]]), kanker.<ref>[http://futbol.as.com/futbol/2015/01/27/primera/1422351508_840231.html Fallece Wilfred Agbonavbare, el exportero del Rayo Vallecano] {{es icon}}</ref> *[[Rafael Corrales Ayala]], 89, pulitikus Mèksiko, anggota parlemèn [[Guanajuato]] (1949–1952, 1979–1982), Gubernur Guanajuato (1985–1991).<ref>[http://www.am.com.mx/leon/local/fallece-rafael-corrales-ayala-176423.html Fallece Rafael Corrales Ayala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206222257/http://www.am.com.mx/leon/local/fallece-rafael-corrales-ayala-176423.html |date=2015-02-06 }} {{es icon}}</ref> *[[Rocky Bridges]], 87, juru main bisbol AS ([[Cincinnati Reds]], [[Minnesota Twins|Washington Senators]]).<ref>{{Cite web |url=http://m.spokesman.com/stories/2015/jan/29/rocky-bridges-career-baseball-man-dies-coeur-dalen/ |title=Former Dodger, Rocky Bridges, dies in Coeur d’Alene |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202041808/http://m.spokesman.com/stories/2015/jan/29/rocky-bridges-career-baseball-man-dies-coeur-dalen/ |url-status=dead }}</ref> *[[Harriet Elizabeth Byrd]], 88, pulitikus AS, anggota DPRD (1981–1988) lan Sénat [[Wyoming]] (1988–1992).<ref>[http://www.wyomingnews.com/articles/2015/01/29/news/01top_01-29-15.txt#.VMsWdZ3F-AU "Liz" Byrd, first black woman in Wyoming House, dies at 88"]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Arturo Carmassi]], 89, ahli natah patung lan palukis Italia.<ref>[http://iltirreno.gelocal.it/empoli/cronaca/2015/01/27/news/scomparso-lo-scultore-di-eloisa-1.10747968 Scomparso lo scultore di Eloisa] {{it icon}}</ref> *[[Roger Cowley]], 75, fisikawan Inggris.<ref>[https://royalsociety.org/about-us/fellowship/notices-2015/ Professor Roger Arthur Cowley FRS]</ref> *[[Suzette Haden Elgin]], 78, linguis lan panulis fiksi ngèlmiah AS.<ref>{{Cite web |url=https://www.sfsite.com/news/2015/01/28/obituary-suzette-haden-elgin/ |title=Obituary Suzette Haden Elgin |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130152812/https://www.sfsite.com/news/2015/01/28/obituary-suzette-haden-elgin/ |url-status=dead }}</ref> *[[Henk Faanhof]], 92, pambalap pit Olimpiade Walanda (1948).<ref>[http://www.nu.nl/sport/3980946/oudste-nederlandse-tourrenner-faanhof-92-overleden.html Oudste Nederlandse Tourrenner Faanhof (92) overleden] {{nl icon}}</ref> *[[Roy Francis (prawira AL Britania)|Roy Francis]], 92, prawira angkatan sagara lan insiyur pasepuran Britania.<ref>{{Cite web |url=http://www.edp24.co.uk/news/many_pay_respects_to_a_true_norfolk_hero_1_3956513 |title=Many pay respects to a true Norfolk hero |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924023840/http://www.edp24.co.uk/news/many_pay_respects_to_a_true_norfolk_hero_1_3956513 |url-status=dead }}</ref> *[[Ebbe Grims-land]], 99, komponis lan juru main piyul Swèdhen.<ref>[http://www.minnessidor.fonus.se/memorial_page_personal_info.php?memorial_page_id=433374&cat=Profile&sign=d37aa490035e02b50fdedac62c515edd In Memoriam - Fonus] {{sv icon}}</ref> *[[Warren Hill (narapidana)|Warren Hill]], 54, durjana rajapati AS, dièksekusi mawa suntikan fatal.<ref>[http://www.theguardian.com/world/2015/jan/27/supreme-court-georgia-execution-warren-hill Georgia executes inmate Warren Hill after supreme court refuses stay]</ref> *[[Vladimir-Georg Karassev-Orgusaar]], 83, sutradara filem Èstonia.<ref>{{Cite web |url=http://coldwarradios.blogspot.co.uk/2015/01/in-memory-of-man-they-just-couldnt-gag.html |title=In Memory of a Man they Just Couldn’t Gag: Vladimir-Georg Karassev-Orgusaar (1931-2015), RIP |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150930191111/http://coldwarradios.blogspot.co.uk/2015/01/in-memory-of-man-they-just-couldnt-gag.html |url-status=dead }}</ref> *[[David Landau (wartawan)|David Landau]], 67, wartawan Israèl kalairan Britania lan éditor (''[[Haaretz]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.thejc.com/news/israel-news/128967/former-haaretz-editor-chief-david-landau-dies-aged-67 |title=Former Haaretz editor-in-chief David Landau dies aged 67 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2016-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323074847/http://www.thejc.com/news/israel-news/128967/former-haaretz-editor-chief-david-landau-dies-aged-67 |url-status=dead }}</ref> *[[John T. Myers (anggota congress)|John T. Myers]], 87, pulitikus AS, anggota Parlemèn AS kanggo [[Indiana]] (1967–1997).<ref>{{Cite web |url=http://www.startribune.com/politics/national/290007271.html |title=US Rep. John Myers, a Republican who represented western Indiana for 15 terms, dies at 87 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206213421/http://www.startribune.com/politics/national/290007271.html |url-status=dead }}</ref> *[[Ronnie O'Reilly]], 63, wasit kriket Irlandia.<ref>{{Cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2015/articles/000026/002683.shtml |title=Death of Ronnie O'Reilly |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211110137/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2015/articles/000026/002683.shtml |url-status=dead }}</ref> *[[José Pereira (ngèlmuwan India)|José Pereira]], 84, seniman, sajarawan, nimpuna [[basa Sangskreta]] India.<ref>[http://www.goanews.com/news_disp.php?newsid=5544 Sanskrit scholar & historian Dr Jose Pereira passes away in USA]</ref> *[[Joe Rígoli]], 78, aktor lan palawak Argèntina (''[[Un, dos, tres... responda otra vez]]''), gagal jantung.<ref>[http://www.elmundo.es/cultura/2015/01/27/54c7accbca47418f708b456f.html Muere Joe Rígoli, actor cómico argentino con carrera en la España de la Transición] {{es icon}}</ref> *[[Joseph Rotman]], 80, pangusaha lan tokoh filantropi Kanadha, kanselir [[Universitas Western Ontario]].<ref>{{Cite web |url=http://cnews.canoe.ca/CNEWS/Canada/2015/01/27/22203951.html |title=Toronto businessman, philanthropist Joseph L. Rotman dead at 80 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-27 |archive-url=https://archive.today/20150127232932/http://cnews.canoe.ca/CNEWS/Canada/2015/01/27/22203951.html |url-status=dead }}</ref> *[[Al Severinsen]], 70, juru main bisbol AS ([[Baltimore Orioles]], [[San Diego Padres]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/theday/obituary.aspx?n=Al-Severinsen&pid=174019977 Al Severinsen Obituary]</ref> *[[Bob Shea]], 90, juru main baskèt AS ([[Providence Steamrollers]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/thewesterlysun/obituary.aspx?pid=174016171 Robert Francis Shea Obituary]</ref> *[[Charles H. Townes]], 99, fisikawan AS, pamenang Bebungah Nobel ing Fisika (1964).<ref>{{Cite web |url=http://newscenter.berkeley.edu/2015/01/27/nobel-laureate-and-laser-inventor-charles-townes-dies-at-99/ |title=Nobel laureate and laser inventor Charles Townes dies at 99 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150128110636/http://newscenter.berkeley.edu/2015/01/27/nobel-laureate-and-laser-inventor-charles-townes-dies-at-99/ |url-status=dead }}</ref> *[[Gunnar Christie Wasberg]], 91, panulis non-fiksi Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Gunnar-Christie-Wasberg-7885459.html Nekrolog: Gunnar Christie Wasberg] {{no icon}}</ref> *[[Charlie Williams (pitcher)|Charlie Williams]], 67, juru main bisbol AS ([[New York Mets]], [[San Francisco Giants]]), kompliksi bedhah jantung.<ref>[http://www.news-journalonline.com/article/20150128/SPORTS/150129440?Title=Charlie-Williams-the-man-who-was-traded-for-Willie-Mays-dies Charlie Williams, the man who was traded for Willie Mays, dies]</ref> *[[Larry Winters]], 58, palatih lan juru main gulat profèsional AS, serangan jantung.<ref>[http://www.prowrestling.net/article.php?D.C.-Drake-remembers-the-late-Larry-Winters-40696 D.C. Drake remembers the late Larry Winters]</ref> === 28 === *[[Suraj Abdurrahman]], 60, prawira Angkatan Dharat Nigéria.<ref>[http://allafrica.com/stories/201501291077.html Liberia: Former Liberian Army Chief, Abdurrahman, Dies in New York]</ref> *[[Egon Adler]], 77, pambalap pit Jerman.<ref>[http://www.lvz-trauer.de/traueranzeige/egon-adler/40661930 Egon Adler Traueranzeige] {{de icon}}</ref> *[[Arthur Lawrence Alarcon]], 89, kakim féderal AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.ce9.uscourts.gov/absolutenm/articlefiles/788-Obit_Judge_Arthur_L_Alarcon.pdf |title=Court of Appeals Mourns Passing of Senior Circuit Judge Arthur L. Alarcón |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923201401/http://www.ce9.uscourts.gov/absolutenm/articlefiles/788-Obit_Judge_Arthur_L_Alarcon.pdf |url-status=dead }}</ref> *[[Mala Aravindan]], 76, aktor Malayalam India.<ref>[http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/actor-mala-aravindan-is-dead/ Malayalam actor Mala Aravindan dead]</ref> *[[Francis Bennion]], 92, pangacara Britania.<ref>"Deaths", ''The Times'', 17 February 2015, p. 57.</ref> *[[Alberto Cardaccio]], 65, juru main bal-balan Uruguay ([[Danubio F.C.|Danubio]], [[Tim nasional bal-balan Uruguay]]), tabrakan lalu-lintas.<ref>[http://www.racingclub.com.ar/club/nota/2015/01/3747_racing-lamenta-el-fallecimiento-de-alberto-cardaccio/ Racing lamenta el fallecimiento de Alberto Cardaccio] {{es icon}}</ref> *[[Yves Chauvin]], 84, pamenang Bebungah Nobel Kimia saka Prancis kalairan Bèlgia (2005).<ref>[http://www.rsc.org/chemistryworld/2015/01/chemistry-nobel-laureate-yves-chauvin-dies-olefin-metathesis Chemistry Nobel laureate Yves Chauvin dies aged 84]</ref> *[[Lionel Gilbert]], 90, sajarawan, panulis, kurator, guru lan panulis biografi Australia.<ref>[http://tributes.smh.com.au/obituaries/smh-au/obituary.aspx?n=lionel-gilbert&pid=174012808 Lionel GILBERT]</ref> *[[Don Jones]], 91, seniman lan ahli térapi AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/dispatch/obituary.aspx?pid=174079152 Donald L. Jones Obituary]</ref> *[[Tommie Manderson]], 102, seniman paès rai Britania (''[[Willow (filem)|Willow]]'', ''[[Alien (filem)|Alien]]'', ''[[The Killing Fields (filem)|The Killing Fields]]'').<ref>[http://www.thetimes.co.uk/tto/opinion/obituaries/article4355150.ece The Times Obituaries - Tommie Manderson].</ref> *[[Beric Morley]], 71, sajarawan arsitèktur Britania.<ref>{{Cite web |url=http://announce.jpress.co.uk/leightonbuzzardonlinecouk/obituary/beric-morley/40620448 |title=Beric Morley Obituary |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-11-16 |archive-url=https://archive.is/20151116064854/http://announce.jpress.co.uk/leightonbuzzardonlinecouk/obituary/beric-morley/40620448 |url-status=dead }}</ref> *[[Neyko Nenov]], 53, Jèndral Bulgaria, Wakil Panglima Patahanan (wiwit 2014), tumor polo.<ref>[http://www.novinite.com/articles/166224/Bulgaria's+Deputy+Chief+of+Defense+Dies+Aged+53 Bulgaria's Deputy Chief of Defense Dies Aged 53]</ref> *[[Charles B. Peatross]], 74, ahli kukum AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/shreveporttimes/obituary.aspx?n=charles-b-peatross&pid=174007158&fhid=6593 Judge Charles B. Peatross]</ref> *[[Jaswant Singh Rajput]], 88, juru main hoki lapangan India, jawara Olimpiade (1948).<ref>{{Cite web |url=http://post.jagran.com/hockey-olympian-jaswant-singh-rajput-passes-away-1422444266 |title=Hockey Olympian Jaswant Singh Rajput passes away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151010023127/http://post.jagran.com/hockey-olympian-jaswant-singh-rajput-passes-away-1422444266 |url-status=dead }}</ref> *[[Edward Saylor]], 94, vètèran Perang Donya II AS, anggota [[Doolittle's Raiders]].<ref>[http://www.usatoday.com/story/news/nation/2015/01/29/one-of-last-doolittle-raiders-dies-at-94/22553233/ One of the last of the 'Doolittle Raiders' dies at 94]</ref> *[[Katharine Worth]], 92, tokoh akadémi Britania.<ref>[https://www.royalholloway.ac.uk/dramaandtheatre/news/newsarticles/2014-15/katharineworth1922-2015.aspx Katharine Worth 1922-2015]</ref> === 29 === *[[Maurizio Arcieri]], 72, panyanyi Italia ([[The New Dada]], [[Krisma]]).<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/musica/2015/01/30/addio-ad-arcieri-da-new-dada-a-krisma_91aee14a-51e3-425c-9618-fba53623c6a6.html Addio ad Arcieri, da New Dada a Krisma] {{it icon}}</ref> *[[Amparo Baró]], 77, aktris Spanyol (''[[Siete mesas de billar francés]]''), kanker.<ref>[http://www.vertele.com/noticias/muere-a-los-77-anos-la-gran-actriz-amparo-baro Muere a los 77 años la actriz española Amparo Baró] {{es icon}}</ref> *[[Subhash Ghisingh]], 78, pulitikus India ([[Gorkha National Liberation Front]]), kanker lèver lan cirrhosis.<ref>[http://zeenews.india.com/news/west-bengal/gnlf-founder-subhash-ghisingh-dies_1538438.html GNLF founder Subhash Ghisingh dies]</ref> *[[Walter Glechner]], 75, juru main bal-balan Ostenrik ([[SK Rapid Wien|Rapid Wien]], [[Ostenrik national football team|national team]]).<ref>[http://www.skrapid.at/9610+M55957d0e281.html Trauer um Walter Glechner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201053110/http://www.skrapid.at/9610%20M55957d0e281.html |date=2015-02-01 }} {{de icon}}</ref> *[[Bernice Gordon]], 101, panulis teka-teki silang AS (''[[The New York Times crossword puzzle|The New York Times]]''), gagal jantung.<ref>[http://www.philly.com/philly/obituaries/20150130_Bernice_Gordon__legendary_crossword_puzzle_writer__dies_at_101.html Bernice Gordon, legendary crossword puzzle writer, dies at 101]</ref> *[[Terry Hollindrake]], 80, juru main rugbi Liga Inggris.<ref>[http://www.keighleynews.co.uk/sport/11769879.Legend_Terry_Hollindrake__made_Keighley_proud_/ Legend Terry Hollindrake 'made Keighley proud']</ref> *[[Taeko Kono]], 88, panulis lan kritikus Jepang, gagal ambegan.<ref>{{Cite web |url=http://mainichi.jp/english/english/features/news/20150130p2g00m0et033000c.html |title=Award-winning writer Kono dies at 88 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130142723/http://mainichi.jp/english/english/features/news/20150130p2g00m0et033000c.html |url-status=dead }}</ref> *[[Cedric Kushner]], 66, promotor tinju AS kalairan Afrika Kidul, serangan jantung.<ref>[http://espn.go.com/boxing/story/_/id/12251155/cedric-kushner-former-heavyweight-promoter-dies-66 Cedric Kushner dies at 66]</ref> *[[Noel Lister]], 87, pangusaha Britania ([[MFI Group]]).<ref>[http://www.iwcp.co.uk/news/news/uksa-founder-noel-lister-dies-74608.aspx UKSA founder Noel Lister dies]</ref> *[[Riichiro Manabe]], 90, komponis Jepang.<ref>[http://www.mst3kinfo.com/?p=19380 RIP Riichiro Manabe]</ref> *[[José Martins da Silva]], 78, rohaniawan Katulik Roma Brazilia, Biskop Agung [[Porto Velho]] (1982–1997).<ref>[http://catholic-hierarchy.org/bishop/bmardsil.html Archbishop José Martins da Silva]</ref> *[[Will McBride (fotografer)|Will McBride]], 84, juru fotografi AS.<ref>[http://www.welt.de/kultur/article136927287/Der-Mann-der-das-wilde-Berlin-entdeckte-ist-tot.html Der Mann, der das wilde Berlin entdeckte, ist tot] {{de icon}}</ref> *[[Danny McCulloch]], 69, juru main bas Inggris ([[The Animals]]), gagal jantung.<ref>[http://www.nme.com/blogs/nme-blogs/rip-the-animals-danny-mcculloch-read-a-moving-family-tribute The Animals' Danny McCulloch: Read A Moving Family Tribute]</ref> *[[Colleen McCullough]], 77, panulis Australia (''[[The Thorn Birds]]''), gagal ginjel.<ref>[http://www.stuff.co.nz/entertainment/books/65570040/colleen-mccullough-author-of-the-thorn-birds-dies Colleen McCullough, author of The Thorn Birds, dies]</ref> *[[Rod McKuen]], 81, pujangga AS, panyanyi lan panulis lagu ("[[Jean (lagu)|Jean]]", "[[Seasons in the Sun]]"), mandheg ambegan.<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-rod-mckuen-dies-at-81-20150129-story.html Rod McKuen, prolific songwriter and poet, dies at 81]</ref> *[[Kel Nagle]], 94, juru main golf Australia, jawara British Open (1960).<ref>{{Cite web |url=http://wwos.ninemsn.com.au/article.aspx?id=8951999 |title=Aussie golf great Nagle dies |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129103957/http://wwos.ninemsn.com.au/article.aspx?id=8951999 |url-status=dead }}</ref> *[[Paul Panhuysen]], 80, komponis Walanda.<ref>[http://www.ed.nl/regio/eindhoven/aartsvader-geluidskunst-paul-panhuysen-80-overleden-1.4740067 Aartsvader geluidskunst Paul Panhuysen (80) overleden] {{nl icon}}</ref> *[[Derek S. Pugh]], 84, psikolog Britania lan ahli téyori bisnis.<ref>[https://www.timeshighereducation.co.uk/news/people/obituaries/derek-pugh-1930-2015/2018680.article Derek Pugh, 1930-2015]</ref> *[[Dora Prince]], 84, aktris Argèntina.<ref>[http://www.telam.com.ar/notas/201502/93723-fallecio-la-actriz-dora-prince.html Falleció la actriz Dora Prince] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190209014923/http://www.telam.com.ar/notas/201502/93723-fallecio-la-actriz-dora-prince.html |date=2019-02-09 }} {{es icon}}</ref> *[[Derek Robertson (juru main bal-balan)|Derek Robertson]], 65, juru main bal-balan Sekotlan ([[St. Johnstone FC|St. Johnstone]]), kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.perthstjohnstonefc.co.uk/newsitemsdetail.php?param=3351 |title=Long-Serving Goalkeeper Derek Robertson Passes Away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130192349/http://www.perthstjohnstonefc.co.uk/newsitemsdetail.php?param=3351 |url-status=dead }}</ref> *[[Doris Schoettler-Boll]], 70, seniman Jerman.<ref>[http://www.atelierhaus-essen.de/DSB_Vita.shtml Doris Schöttler-Boll. Vita] {{de icon}}</ref> *[[Tenkoko Sonoda]], 96, pulitikus Jepang, anggota [[Diet Nasional|Diet]] (1946–1952).<ref>[http://www3.nhk.or.jp/news/html/20150129/k10015067091000.html 女性初代議士 園田天光光さん死去] {{ja icon}}</ref> *[[Ole Sørensen (juru main bal-balan)|Ole Sørensen]], 77, juru main bal-balan Dènmark.<ref>[http://www.jv.dk/artikel/1932542:Sport--DOedsfald--En-af-fortidens-fodboldhelte-er-gaaet-bort Dødsfald: En af fortidens fodboldhelte er gået bort] {{dk icon}}</ref> *[[Peter Towe]], 92, diplomat Kanadha, Duta Agung ing Amérikah Sarékat (1977–1981).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/ottawacitizen/obituary.aspx?pid=174021664 Peter TOWE Obituary]</ref> *[[Alexander Vraciu]], 96, juru anggegana jawara Angkatan Sagara AS sajeroning Perang Donya II, nampa pangaji [[Navy Cross]].<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/contracostatimes/obituary.aspx?n=alexander-vraciu&pid=174009213& Alexander Vraciu]</ref> *[[Israèl Yinon]], 59, konduktor musik Israèl.<ref>[http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/190717 Renowned Israèli Conductor Dies Mid-Concert]</ref> === 30 === *[[Richard Clark Barkley]], 82, diplomat AS, Duta Agung kanggo [[Jerman Wétan]] (1988–1990).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/washingtonpost/obituary.aspx?pid=174050262 RICHARD C. BARKLEY Notice]</ref> *[[Carl Boldt]], 82, juru main baskèt AS ([[San Francisco Dons baskèt lanang|San Francisco Dons]]).<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-carl-boldt-20150203-story.html Carl Boldt, teammate of Bill Russell in NCAA title run, dies at 82]</ref> *[[Ricardo Bressani]], 88, ahli nutrisi Guatemala, serangan jantung.<ref>[http://www.prensalibre.com/noticias/Ricardo_Bressani_0_1294670741.html Fallece Ricardo Bressani, pionero de la lucha contra la desnutrición] {{es icon}}</ref> * [[Carl Djerassi]], 91, kimiawan Ostenrik-Amérika, panulis novèl lan sandhiwara, kanker lèver lan balung.<ref>[http://forward.com/articles/213863/carl-djerassi-who-helped-discover-birth-control-pi/? Carl Djerassi, Who Helped Discover Birth Control Pill, Dies at 91]</ref> *[[Rose Frisch]], 96, ahli biologi AS.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/02/12/science/rose-e-frisch-scientist-who-linked-body-fat-to-fertility-dies-at-96.html?ref=obituaries&_r=1 Rose E. Frisch, Scientist Who Linked Body Fat to Fertility, Dies at 96]</ref> *[[Johnny Goodman (prodhuser TV)|Johnny Goodman]], 87, prodhuser TV Britania.<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/johnny-goodman-dead-bafta-chairman-769061 Ex-BAFTA Chairman Johnny Goodman Dies at 87]</ref> *[[Kenji Goto]], 47, wartawan Jepang lan sanderawan [[ISIS]], ditigas.<ref>{{Cite web |url=http://www.news.com.au/world/islamic-state-releases-video-claiming-to-behead-japanese-hostage-kenji-goto/story-fndir2ev-1227203841336 |title=Islamic State releases video claiming to behead Japanese hostage Kenji Goto |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023163339/http://www.news.com.au/world/islamic-state-releases-video-claiming-to-behead-japanese-hostage-kenji-goto/story-fndir2ev-1227203841336 |url-status=dead }}</ref> *[[Harold Hassall]], 85, juru main bal-balan Inggris ([[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]]).<ref>[http://www.theboltonnews.co.uk/sport/11763830.Ex_England_and_Wanderers_striker_Harold_Hassall_passes_away__aged_85/ Ex-England and Wanderers striker Harold Hassall passes away, aged 85]</ref> *[[John Hopkins (aktivis pulitik)|John Hopkins]], 78, fotografer Britania, aktivis, lan promotor ([[Notting Hill Carnival]], ''[[International Times]]'').<ref>[http://www.independent.co.uk/news/people/news/john-hopkins-charismatic-photographer-activist-and-leading-figure-in-londons-counterculture-of-the-sixties-10021833.html John Hopkins: Charismatic photographer, activist and leading figure in London's counterculture of the Sixties]</ref> *[[Stuart Inder]], 88, wartawan Australia lan panerbit, spésialisasi ing urusan [[Kapuloan Pasifik]].<ref>{{Cite web |url=http://asopa.typepad.com/asopa_people/2015/02/doyen-of-pacific-journalism-stuart-inder-mbe-dies-at-88.html |title=Doyen of Pacific journalism, Stuart Inder MBE, dies at 88 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150214163606/http://asopa.typepad.com/asopa_people/2015/02/doyen-of-pacific-journalism-stuart-inder-mbe-dies-at-88.html |url-status=dead }}</ref> *[[Ülo Kaevats]], 67, filsuf lan pulitikus Èstonia, Sèkretaris Nagara (1992–1995).<ref>[http://www.ttu.ee/news/news-2/faculties-institutions/ragnar-nurkse-school-of-innovation-and-governance-3/professor-emeritus-ulo-kaevats-has-died/ Professor Emeritus Ülo Kaevats has died]</ref> *[[Jack Kay]], 63, tokoh administrator akadémi AS.<ref>[http://www.heritage.com/articles/2015/02/01/ypsilanti_courier/news/doc54cd2f3ba28d3467098961.txt Former EMU provost and current professor Jack Kay dies at 63]</ref> * [[Geraldine McEwan]], 82, aktris Britania (''[[Robin Hood: Prince of Thieves]]'', ''[[Agatha Christie's Marple]]''), setruk.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11382848/Geraldine-McEwan-actress-obituary.html Geraldine McEwan, actress - obituary]</ref> *[[John McHugh (Ohio)|John McHugh]], 84, pulitikus AS, walikutha [[Toledo, Ohio]] (1990–1993), cancer.<ref>{{Cite web |url=http://www.toledoblade.com/local/2015/01/30/Former-Toledo-mayor-John-McHugh-dies-at-84.html |title=Former Toledo mayor John McHugh dies at 84 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024100248/http://www.toledoblade.com/local/2015/01/30/Former-Toledo-mayor-John-McHugh-dies-at-84.html |url-status=dead }}</ref> *[[Howard Norris]], 80, juru main rugbi union Britania (Tim nasional rugbi Wales, [[British and Irish Lions|British Lions]]).<ref>[http://www.espnscrum.com/wales/rugby/story/254445.html Wales and Lions prop Howard Norris dies]</ref> *[[Richard Richards (Utah)|Richard Richards]], 82, pulitikus AS, pangrèh [[Republican National Committee]] (1981–1983).<ref>[http://www.sltrib.com/home/2121671-155/richard-richards-republican-party-icon-dies Richard Richards, Republican Party icon, dies at age 82]</ref> *[[Ben Schadler]], 90, juru main baskèt AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/mercurynews/obituary.aspx?pid=174080237 Bernard (Ben) Schadler]</ref> *[[Jerry L. Smith]], 71, pulitikus AS lan anggota DPRD (1972-1980) lan Sénat (1980-2004) Oklahoma.<ref>[http://www.tulsaworld.com/news/local/longtime-oklahoma-lawmaker-jerry-smith-dies-at/article_38d2e154-ea4b-5a3e-95c2-eefed5fc9c79.html Longtime Oklahoma lawmaker Jerry Smith dies at 71]</ref> *[[Gerrit Voorting]], 92, pambalap profèsional pit Walanda, pamenang medali pirak Olimpiade (1948).<ref>[http://rvmn.nl/obituary-gerrit-voorting/ Obituary Gerrit Voorting]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[Than Wyenn]], 95, aktor AS (''[[Imitation of Life (filem taun 1959)|Imitation of Life]], [[Splash (filem)|Splash]], [[Being There]]'').<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?n=Than-Wyenn&pid=174028539 Than Wyenn Obituary]</ref> *[[Zhelyu Zhelev]], 79, pulitikus Bulgaria, Présidèn (1990–1997).<ref>[http://www.novinite.com/articles/166247/Bulgaria's+Former+President+Zhelyu+Zhelev+Dies Bulgaria's Former President Zhelyu Zhelev Dies]</ref> === 31 === *[[Harith bin Ghazi al-Nadhari]], militan Yémen, serangan drone.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-31147424 Yemen al-Qaeda militant al-Nadhari killed by US drone]</ref> *[[Vasco Bendini]], 93, palukis [[informalisme|informalis]] Italia.<ref>[http://www.artribune.com/2015/01/morto-a-93-anni-vasco-bendini-fra-i-maggiori-pittori-italiani-del-secondo-novecento-un-allievo-di-morandi-poi-protagonista-dellinformale-allitaliana/ Morto a 93 anni Vasco Bendini, fra i maggiori pittori italiani del secondo Novecento] {{it icon}}</ref> *[[Robert Blees]], 96, prodhuser lan panulis skénario filem lan TV AS (''[[Cattle Queen of Montana]]'').<ref>[http://deadline.com/2015/02/robert-blees-dies-film-tv-writer-producer-1201367122/ Robert Blees, Writer & Producer, Dies At 96]</ref> *[[José Manuel Lara Bosch]], 68, èksekutif média Spanyol, CEO [[Grupo Planeta]] (wiwit 2003) lan [[Atresmedia]] (wiwit 2012), kanker pankréas.<ref>[http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-01-31/jose-lara-bosch-spanish-médhia-magnate-dies-at-68 Jose Lara Bosch, Spanish Media Magnate, Dies at 68]</ref> *[[Tomás Bulat]], 50, ahli ékonomi lan wartawan Argèntina, tabrakan lalu lintas.<ref>[http://www.lanacion.com.ar/1764735-murio-el-periodista-tomas-bulat-en-un-accidente-de-transito Murió el economista Tomás Bulat en un accidente de tránsito] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723131317/http://www.lanacion.com.ar/1764735-murio-el-periodista-tomas-bulat-en-un-accidente-de-transito |date=2015-07-23 }} {{es icon}}</ref> *[[Earl Christensen]], 95, pulitikus AS, anggota Sénat [[Wyoming]] (1959–1984).<ref>[http://rapidcityjournal.com/obits/christensen-earl/article_02655c06-0396-5161-ad52-b32795951e80.html Christensen, Earl]</ref> *[[Don Covay]], 76, panyanyi lan panulis lagu R&B AS ("[[Chain of Fools]]").<ref>[http://www.soulwalking.co.uk/Respect.html don covay]</ref> *[[Vic Howe]], 85, juru main hoki ès Kanadha ([[New York Rangers]]).<ref>[http://www.nhl.com/ice/news.htm?id=751524 Vic Howe, brother of hockey legend, dies at 85]</ref> *[[William Klinger]], 42, sajarawan Kroasia, ditémbak.<ref>[http://www.northjersey.com/news/nypd-after-stay-in-ridgewood-historian-slain-in-queens-1.1263241 NYPD: After stay in Ridgewood, historian slain in Queens]</ref> *[[Udo Lattek]], 80, palatih bal-balan Jerman ([[Bayern München]], [[Borussia Mönchengladbach]]).<ref>[http://www.independent.co.uk/news/obituaries/udo-lattek-football-coach-who-won-the-european-cup-uefa-cup-and-cupwinners-cup-with-three-different-clubs-10220305.html Udo Lattek: Football coach who won the European Cup, Uefa Cup and Cup-Winners' Cup with three different clubs]</ref> *[[Adalberto Arturo Rosat]], 81, rohaniawan Bolivia kalairan Italia, Biskop [[Aiquile]] (1986–2009).<ref>[http://catholic-hierarchy.org/bishop/brosat.html Bishop Adalberto Arturo Rosat]</ref> *[[Michael Saward]], 82, pastur Anglikan lan panulis lagu himne Britania.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11384795/Canon-Michael-Saward-clergyman-obituary.html Canon Michael Saward, clergyman - obituary]</ref> *[[Lizabeth Scott]], 92, aktris AS (''[[Dead Reckoning (filem)|Dead Reckoning]]'').<ref>[http://www.theguardian.com/film/2015/feb/06/lizabeth-scott Lizabeth Scott obituary]</ref> *[[Richard von Weizsäcker]], 94, pulitikus Jerman, Présidèn [[Jerman Kulon]] (1984–1990) lan [[Jerman]] (1990–1994).<ref>{{Cite web |url=http://uk.reuters.com/article/2015/01/31/uk-germany-weizsaecker-idUKKBN0L40F720150131 |title=Germany's von Weizsaecker, president at unification, dies at 94 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201001203/http://uk.reuters.com/article/2015/01/31/uk-germany-weizsaecker-idUKKBN0L40F720150131 |url-status=dead }}</ref> == Cathetan sikil == {{reflist|3}} [[Kategori:Pati 2015]] [[Kategori:2015]] 29jr59dm2pe7ycrzq0uy3t5c24vjaks Lexus UX 0 164303 1752811 1736991 2026-08-19T11:01:30Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752811 wikitext text/x-wiki {{Infobox automobile|name=Lexus UX (ZA10)|engine={{unbulleted list | 2.0 L ''[[Toyota dynamic force engines#M20A-FKS|M20A-FKS]]'' [[Inline-four engine|I4]] ([[Petrol engine|petrol]], 200) | 2.0 L ''[[Toyota dynamic force engines#M20A-FXS|M20A-FXS]]'' I4 (petrol [[Hybrid electric vehicle|hybrid]], 250h) }}|height={{convert|1540|mm|in|1|abbr=on}}|width={{convert|1840|mm|in|1|abbr=on}}|length={{convert|4495|mm|in|1|abbr=on}}|wheelbase={{convert|2640|mm|in|1|abbr=on}}<ref name="PaulTan-2018-03-07"/>|charging=6.6 kW [[Alternating current|AC]], 50 kW [[Direct current|DC]] (300e)<ref name="300ereview"/>|electric_range={{unbulleted list | {{convert|400|km|mile|0|abbr=on}} (300e, [[New European Driving Cycle|NEDC]])<ref name="300e">{{cite press release |url=https://global.toyota/en/newsroom/lexus/30609957.html?padid=ag478_from_kv |title=World premiere of Lexus' first EV, the UX 300e |publisher=Toyota |date=2019-11-22 |access-date=2020-01-23}}</ref> | {{convert|299|km|mile|0|abbr=on}} (300e, [[Worldwide Harmonised Light Vehicles Test Procedure|WLTP]])<ref name="autocar-2020">{{cite news |url=https://www.autocar.co.uk/car-news/new-cars/lexus-ux-300e-more-details-revealed-first-lexus-ev |title=Lexus UX 300e: more details revealed for first Lexus EV |first=James |last=Attwood |work=Autocar |location=UK |date=2020-01-14 |access-date=2020-01-23}}</ref> }}|battery=54.3 [[kW·h]] [[Lithium-ion battery|lithium-ion]] (300e)<ref name="300edebut"/>|transmission={{unbulleted list | [[Continuously variable transmission|CVT]] (200) | eCVT (250h) }}|powerout={{unbulleted list | {{convert|125|kW|hp PS|abbr=on|0}} (200) | {{convert|131|kW|hp PS|abbr=on|0}} (250h) }}|motor={{convert|150|kW|hp PS|abbr=on|0}} ''4KM'' [[Synchronous motor|synchronous]] (300e)<ref name="300edebut">{{cite press release |url=https://lexus.jp/brand/motor_show/guangzhou2019/ |title=LEXUS ‐ 広州モーターショー2019|MOTOR SHOW |trans-title=LEXUS-Guangzhou Motor Show 2019 {{!}} MOTOR SHOW |publisher=Toyota |location=Japan |year=2019 |access-date=2020-01-23}}</ref><ref name="300ereview">{{cite web |url=https://www.carsales.com.au/editorial/details/lexus-ux-300e-2020-review-121753/ |title=Lexus UX 300e 2020 Review |first=Feann |last=Torr |publisher=carsales |location=Australia |date=2019-11-22 |access-date=2020-01-23}}</ref>|related=[[Toyota C-HR]]|image=2020 Lexus UX 250h F Sport CVT 4X2 2.0 Front.jpg|platform=[[Toyota New Global Architecture|TNGA]]: GA-C<ref name="worlddebut">{{cite press release |url=https://newsroom.toyota.co.jp/en/lexus/21357143.html |title=World Debut of the Lexus UX, a New Genre of Crossover |publisher=Toyota |location=Japan |date=2018-03-06 |access-date=2018-03-09}}</ref>|layout={{unbulleted list | [[Front-engine, front-wheel-drive layout|Front-engine, front-wheel-drive]] | [[Front-engine, four-wheel-drive layout|Front-engine, four-wheel-drive]] }}|body_style=5-door [[Sport utility vehicle|SUV]]|class=[[Compact executive car|Subcompact luxury]] [[Crossover (automobile)|crossover SUV]]|designer=Chika Kako (2013)<ref>{{cite press release |url=https://media.lexus.co.uk/2018/11/creating-the-new-lexus-ux-chief-engineer-chika-kako-on-the-influences-behind-lexuss-urban-crossover/ |title=Creating the New Lexus UX: Chief Engineer Chika Kako on the Influences Behind Lexus's Urban Crossover |publisher=Lexus |location=UK |date=2018-11-12 |access-date=2019-02-20 |archive-date=2019-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225024022/https://media.lexus.co.uk/2018/11/creating-the-new-lexus-ux-chief-engineer-chika-kako-on-the-influences-behind-lexuss-urban-crossover/ |url-status=dead }}</ref>|assembly=Japan: [[Miyawaka, Fukuoka]] ([[Miyata plant]])<ref name="Toyota starts production of all-new Lexus UX small SUV in Japan"/>|model_years=2019–present|production=December 2018 – present<ref name="Toyota starts production of all-new Lexus UX small SUV in Japan">{{cite web |url=https://www.marklines.com/en/news/220942 |title=Toyota starts production of all-new Lexus UX small SUV in Japan |publisher=MarkLines |location=US |date=2018-12-06 |access-date=2019-04-28}}</ref>|manufacturer=[[Lexus]] ([[Toyota]])|caption=2020 Lexus UX 250h F Sport (MZAH10)|weight={{unbulleted list | {{convert|1470|–|1500|kg|lb|0|abbr=on}} (200) | {{convert|1550|–|1640|kg|lb|0|abbr=on}} (250h) | {{convert|1900|kg|lb|0|abbr=on}} (300e)<ref name="300ereview"/> }}}} '''Lexus UX''' (Basa Jepang: レ ク ス ・ U UX, Rekusasu UX) minangka salah sawijining SUV silang kompro mewah saka Lexus, divisi mewah saka Toyota. Dikenal ing Maret 2018 Geneva Motor Show minangka model kawin silang paling cilik ing barisan Lexus ', sing ana ing ngisor NX kompak. Iki uga minangka model Lexus pertama sing nggunakake platform GA-C. Jeneng "UX" tegese "Urban Explorer". Miturut Lexus, kendharaan duwe "desain sing wani lan apik sing nyampurake awak ekspresif kanthi ukuran kompak". Lexus ngajokaken UC "kredensial silang" liwat "kaku awak sing luar biasa lan pusat gravitasi sing kurang kanggo nangani luar biasa". UX dilengkapi karo Sistem Keamanan Lexus + 2.0 minangka peralatan standar.<ref name="motoring">{{cite news|url=https://www.motoring.com.au/geneva-motor-show-lexus-ux-compact-suv-revealed-111315/|title=GENEVA MOTOR SHOW: Lexus UX compact SUV revealed|date=2018-02-27|work=Motoring|access-date=2018-02-27|location=Australia}}</ref> == Jinis == === UX 200 === UX 200 digawé nganggo mesin bensin 2.0 L M20A-FKS I4 sing dikandhani nganggo Direct Shift miturut variabel transmisi / CVT.<ref name="press-release-2018-06-03">{{cite press release|url=https://lexusenthusiast.com/2018/03/06/introducing-the-lexus-ux-200-lexus-ux-250h/|title=Introducing the Lexus UX 200 & UX 250h|publisher=Toyota|location=US|date=2018-03-06|access-date=2018-08-09|via=Lexus Enthusiast}}</ref> === UX 250h === UX 250h miguakaké jinis mesin hibrida bensin L L M20A-FXS I4 sing dikandhani nganggo eCVT. Kasedhiya ing drive wheel loro utawa sistem sistem E-Four all wheel.<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/autos/news/2019-lexus-ux-preview-article-1.3858462|title=First Look: 2019 Lexus UX|last=Wardlaw|first=Christian|date=2018-03-06|work=NY Daily News|access-date=2018-08-09}}</ref> === UX 300e === UX 300e minangka varian listrik baterei UX, sing nduwe listrik udakara 400 km (249 mi) [6] ing siklus tes NEDC utawa 299 km (186 mi) ing siklus tes WLTP.<ref>{{Cite press release|url=https://newsroom.toyota.co.jp/en/lexus/21357143.html|title=World Debut of the Lexus UX, a New Genre of Crossover|publisher=Toyota|location=Japan|date=2018-03-06|access-date=2018-04-10}}</ref><gallery widths="200" heights="150"> Gambar:Lexus UX200"F SPORT" (6BA-MZAA10-AWXBB(F)) left.jpg|Lexus UX 200 F Sport (MZAA10, Jepang) Gambar:Lexus UX Hybrid 01 China 2019-04-04.jpg|Lexus UX 250h (MZAH10, Cina) Gambar:2019 Lexus UX250h 2.0L rear, Hagerty 6.1.19.jpg|Lexus UX 250h (MZAH10, Amèrika Serikat) Gambar:Lexus UX 300e (KMA10) IMG 4018.jpg|Lexus UX 300e (KMA10, Jerman) Gambar:Lexus UX200 (1st generation prototype) interior.jpg|Bagéyan njero Gambar:2019 Lexus UX 200 2.0 MZAA10R M20A-FKS engine (20190722).jpg|mesin ''[[Toyota dynamic force engines#M20A-FKS|M20A-FKS]]'' sing ana ing mobil jinis UX 200 </gallery> == Produksi == Ing Amerika Lor, produksi UX diwiwiti ing kuartal kaping papat 2018<ref>{{cite news|url=https://www.motor1.com/news/235113/lexus-ux-geneva-debut/|title=Lexus UX Celebrates U.S. Debut At New York Auto Show|last=Padeanu|first=Adrian|date=2018-03-28|work=Motor1|access-date=2018-04-05|location=US}}</ref> lan dodol diwiwiti ing Desember kanggo taun model 2019.<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=_EXk8u5rlaQ|title=Is the 2019 Lexus UX the Next Best Crossover For Urban Dwellers?|date=2018-03-30|last=TFLnow|accessdate=2018-04-04|via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.wheels.ca/news/lexus-ux-crossover-bows-in-new-york/|title=Lexus UX Crossover bows in New York|last=Johnston|first=Mike|date=2018-04-03|work=Wheels|access-date=2018-04-05|location=Canada|archive-date=2019-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20191225053118/https://www.wheels.ca/news/lexus-ux-crossover-bows-in-new-york/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://wardsauto.com/2018-geneva-auto-show/lexus-ux-unveiled-due-us-december|title=Lexus UX Unveiled, Due in U.S. in December|website=wardsauto.com|language=en|access-date=2018-04-09|archive-date=2018-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180730204136/https://www.wardsauto.com/2018-geneva-auto-show/lexus-ux-unveiled-due-us-december|url-status=dead}}</ref> == Pasar == UX minangka model global lan dikenalake ing 80 negara ing saindenging jagad.<ref>{{cite news|url=http://driving.ca/lexus/auto-shows/geneva-motor-show/the-lexus-ux-stuffs-more-luxury-and-tech-into-a-smaller-package|title=The Lexus UX stuffs more luxury and tech into a smaller package|last=McIntosh|first=Jil|date=2018-03-07|work=Driving|access-date=2018-04-05|location=Canada}}</ref> === Amérika Serikat === UX minangka Lexus pertama sing ditawakake layanan langganan. [Klarifikasi dibutuhake] Iki diluncurake ing Desember 2018.<ref>{{cite news|url=https://www.wardsauto.com/2018-geneva-auto-show/lexus-ux-unveiled-due-us-december|title=Lexus UX Unveiled, Due in U.S. in December|last=Schweinsberg|first=Christie|date=2018-03-05|work=WardsAuto|access-date=2018-07-31|location=US|archive-date=2018-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180730204136/https://www.wardsauto.com/2018-geneva-auto-show/lexus-ux-unveiled-due-us-december|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.motor1.com/news/235113/lexus-ux-geneva-debut/|title=Lexus UX Celebrates U.S. Debut At New York Auto Show|last=Padeanu|first=Adrian|date=2018-03-28|work=Motor1|access-date=2018-07-31|location=US}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.motortrend.com/news/2019-lexus-ux-first-look-review/|title=2019 Lexus UX First Look|last=Pleskot|first=Kelly|date=2018-03-06|work=Motortrend|access-date=2018-07-31|location=US}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.automotiveworld.com/news-releases/new-lexus-ux-crossover-arrives-new-york-north-american-debut/|title=All-new Lexus UX Crossover arrives in New York for North American debut|date=2018-03-26|work=Automotive World|access-date=2018-07-31|location=US}}</ref> === Asia === UX nggawe debut Asia ing Agustus 2018saka Gaikindo Indonesia International Auto Show.<ref>{{cite news|url=http://otodriver.com/article/view/giias-2018-lexus-luncurkan-es-dan-perkenalkan-ux-nan-mewah/q_dgEYfZbZLDWJedyVTcjpcpXI-MA9B8BOcsaiI--3k|title=GIIAS 2018: Lexus Luncurkan ES Dan Perkenalkan UX Nan Mewah|last=Arif|first=Hariawan|date=2018-08-02|work=Otodriver|access-date=2018-08-16|location=Indonesia|language=Indonesian|trans-title=GIIAS 2018: Lexus Launches ES and Introduces UX Luxury}}</ref> === Asia Kidul wetan === UX pratinjau ing Malaysia sajrone taun 2018 ''Motor Show'' ing kutha Kuala Lumpur 2018 lan diluncurake ing Singapura ing Pameran Motor 2018.<ref>{{Cite web|url=https://paultan.org/2018/11/22/klims18-lexus-ux-crossover-previewed-in-malaysia/|title=KLIMS18: Lexus UX crossover previewed in Malaysia|date=2018-11-22|website=Paul Tan's Automotive News|language=en-US|access-date=2019-01-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torque.com.sg/news/lexus-ux-in-singapore/|title=Lexus UX premium crossover launched by Borneo Motors in Singapore|date=2019-01-13|website=Torque|language=en-US|access-date=2019-01-14|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123041020/https://www.torque.com.sg/news/lexus-ux-in-singapore/|url-status=dead}}</ref> === India === Gebyakan ing India diwiwiti wulan Agustus 2019.<ref>{{Cite web|url=https://www.cardekho.com/lexus/ux|title=Lexus UX Price in India, Review, Pics, Specs & Mileage|work=CarDekho|location=India|access-date=2018-04-17}}</ref> === Éropah === Gebyakan ing Eropa wiwit ing Oktober 2018.<ref>{{cite news|url=http://europe.autonews.com/article/20180312/ANE/303239999/lexus-expects-europe-to-be-top-market-for-ux|title=Lexus expects Europe to be top market for UX|last=Bolduc|first=Douglas A.|date=2018-03-12|work=Automotive News|access-date=2018-08-09|location=Europe}}</ref> === Ostrali === Gebyakan ing Ostrali diwiwiti ing kuartal pisanan taun 2019.<ref>{{Cite news|url=https://www.drive.com.au/motor-news/new-lexus-ux-confirmed-for-2019-arrival-117486|title=New Lexus UX confirmed for 2019 arrival|last=McCowen|first=David|date=2018-03-06|work=Drive|access-date=2018-04-20|language=en-US|archive-date=2020-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022062424/https://www.drive.com.au/motor-news/new-lexus-ux-confirmed-for-2019-arrival-117486|url-status=dead}}</ref> == Rujukan == <references /> 75smv2djd4bj6tcwd9dhrht9b387s6g Wikipédia:Angkringan Warta 4 165026 1752782 1752754 2026-08-18T13:17:36Z MediaWiki message delivery 19967 /* Growth/Newsletters/36 */ pérangan anyar 1752782 wikitext text/x-wiki {{/Pambuka}} <div style="display: none;"> {{Naraguna:LabdajiwaBot/konfig arsip |archive = Wikipédia:Angkringan Warta/Arsip %(year)d |algo = old(30d) |counter = 1 |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 }} </div> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-30</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Terjemahan]] telah tersedia. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Tim Pengalaman Pembaca]] telah menindaklanjuti berbagai masukan dari komunitas mengenai penempatan tombol bintang pantauan (''watchstar'') dan daftar pantauan (''watchlist'') pada [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|fitur beta Daftar Bacaan]] (''Reading Lists''). Fitur ini memungkinkan pengguna menyimpan artikel untuk dibaca di lain waktu dan merupakan salah satu [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|usulan dalam daftar harapan pengembangan]] agar fungsi tersebut tersedia di antarmuka web. Para penyunting diundang untuk mengaktifkan fitur beta ini, mencobanya, dan [[phab:T426453|menyampaikan tanggapan maupun masukan mereka]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Mode Saran]] menghadirkan saran penyuntingan di dalam VisualEditor untuk membantu meningkatkan kualitas artikel Wikipedia. [[Special:EditChecks|Seluruh saran]] yang ditampilkan dapat [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|dikonfigurasi oleh komunitas]]. Salah satu fiturnya, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]], memungkinkan para sukarelawan membuat saran lokal yang disesuaikan dengan kebutuhan wiki masing-masing. Fitur ini bekerja dengan mencari pola teks tertentu di dalam artikel, dan kini telah mendukung penggunaan ekspresi reguler. Dukungan tersebut memberikan ketelitian dan fleksibilitas yang lebih besar bagi para sukarelawan dalam menentukan jenis saran lokal yang ingin dibuat. Perlu diketahui bahwa saran [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|dapat disasar]] berdasarkan jumlah suntingan penyunting atau berbagai karakteristik lain dari halaman yang sedang disunting. Sebagai referensi, tersedia pula [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|berbagai contoh dari komunitas lain]], termasuk TextMatch yang dapat mendeteksi kesalahan ketik, kesalahan tata bahasa, potensi konten promosi, penggunaan ungkapan klise, kesalahan penggunaan tanda pisah atau tanda hubung, kata-kata penunjuk waktu yang tidak spesifik, nama yang sudah tidak lagi digunakan, dan lain-lain. Segala bentuk [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|masukan]] sangat diharapkan. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah pada perkakas Penerjemah SVG (''SVG Translate''), yang sebelumnya menggunakan versi berkas yang sudah usang. Akibatnya, terjemahan yang sudah ada dapat tertimpa saat terjemahan baru diunggah. Masalah tersebut [[phab:T430577|kini telah diperbaiki]]. Secara keseluruhan, sepanjang triwulan April–Juni 2026, Wikimedia Foundation telah menyelesaikan sekitar 337 tugas yang diajukan oleh komunitas. '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Pada wiki yang telah menggunakan Parsoid, kini jumlah gambar yang dapat dihasilkan dalam satu halaman akan dibatasi hingga 1.250 gambar. Kategori pelacakan baru bernama "media-limit-reached" akan segera tersedia untuk membantu mengidentifikasi halaman yang mencapai batas tersebut. Dengan adanya kategori ini, halaman yang keluaran medianya mungkin dibatasi selama proses render akan lebih mudah ditemukan. Lihat [[phab:T430854]] untuk informasi lebih lanjut dan untuk menyampaikan masukan. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 Juli 2026 05.45 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24 Juli 2026 12.24 (UTC) </bdi> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:DreamRimmer@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-31</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Terjemahan]] telah tersedia. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Penerjemahan Konten]] (''Content Translation''), kini mendukung mode gelap. Pembaruan ini memenuhi salah satu [[m:Community Wishlist/W544|permintaan dari Daftar Harapan Komunitas]] dan membuat perkakas tersebut selaras dengan fitur aksesibilitas yang telah tersedia pada kulit Vector 2022 dan Minerva. Dengan dukungan ini, pengguna yang menerjemahkan konten dapat mengurangi kelelahan visual saat menggunakan perkakas tersebut. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * Mode sumber pada DiscussionTools dan penyunting teks wiki 2017 kini akan menyediakan fitur pelengkapan otomatis untuk pranala (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templat (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), tag HTML dan pengurai (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), dan kata magis (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>). Fitur ini membuat proses penyisipan pranala, templat, dan elemen markah wiki lainnya menjadi lebih cepat dan mudah ketika melakukan penyuntingan. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Tim Pertumbuhan Pembaca]] telah menyelesaikan eksperimennya mengenai pratinjau halaman pada perangkat seluler (''mobile page previews'') dan memutuskan untuk tidak meluncurkan fitur tersebut secara luas. Pratinjau Halaman (''Page Previews'') merupakan lembar tersembul di bagian bawah layar yang muncul ketika pembaca mengetuk pranala berwarna biru. Fitur ini menampilkan keluku, paragraf pembuka artikel, dan opsi untuk membuka artikel tersebut. Hasil uji coba menunjukkan tingkat retensi yang relatif datar dan metrik indikator yang negatif. Hal ini mengindikasikan bahwa pembaca Wikipedia melalui web seluler lebih memilih berpindah langsung ke artikel yang ditautkan daripada menggunakan pratinjau halaman. * Tim Pengalaman Pembaca memperoleh hasil awal yang menjanjikan dari [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|fitur Daftar Bacaan]] (''Reading Lists''), dengan 93% pengguna yang berpartisipasi melaporkan bahwa fitur tersebut bermanfaat. Fitur ini membantu pembaca aktif menyimpan artikel untuk dibaca kembali di masa mendatang dan mendukung tujuan pembelajaran mereka dalam proyek-proyek Wikimedia. Tim tersebut berencana melakukan peningkatan lebih lanjut sebelum memperluas penggunaan fitur ini kepada lebih banyak pengguna. * Inisiatif [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Penyegaran Jelajah Umpan]] (''Explore Feed Refresh'') telah diuji coba kepada pembaca baru dan pembaca kasual aplikasi Wikipedia. Tampilan umpan yang diperbarui ini membantu pembaca menemukan artikel baru yang relevan dengan lebih mudah. Setelah fitur tersebut menghasilkan peningkatan interaksi sebesar 10,5% pada penggunaan umpan, tim Aplikasi Wikimedia memutuskan untuk menerapkan desain ulang Umpan Beranda (''Home Feed'') pada perangkat iOS, dengan memanfaatkan pembelajaran dari peluncuran versi Android. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah pada fitur Panduan Artikel yang menyebabkan nama subjek ditampilkan dengan penggunaan huruf kapital yang keliru di Wikipedia bahasa Prancis kini telah diperbaiki. Nama subjek tersebut sekarang akan ditampilkan sesuai dengan aturan kapitalisasi yang berlaku dalam bahasa terkait. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Setelah melakukan serangkaian [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Uji Coba Pembuatan Akun]] untuk meningkatkan persentase pengguna yang berhasil menyelesaikan proses registrasi, versi terbaru kolom nama pengguna pada halaman [[Special:CreateAccount|Buat Akun]] kini telah diterapkan. Versi terbaru ini menambahkan jendela sembul yang berisi [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|ringkasan kebijakan nama pengguna]], sehingga pengguna memperoleh panduan yang lebih jelas saat membuat akun. Sebagai bagian dari perubahan ini, pesan <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> dan <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> yang telah dikonfigurasi oleh beberapa komunitas tidak akan digunakan lagi. Jika komunitas ingin menyesuaikan panduan yang ditampilkan pada dialog sembul baru tersebut, mereka dapat menyunting halaman pesan-pesan berikut: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, dan <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Mulai akhir pekan ini, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|penyorot sintaks CodeMirror]] akan menyediakan pilihan tema. Tema tersebut dapat dipilih melalui menu tarik-turun pada dialog [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|pengaturan lengkap CodeMirror]]. Untuk teks wiki, tema yang tersedia adalah: ''default'' (tampilan standar), ''colorblind-friendly'' (ramah bagi pengguna dengan buta warna; sebelumnya merupakan opsi preferensi buta warna pada [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]), dan ''no-highlighting'' (tanpa penyorotan sintaks). Untuk bahasa pemrograman seperti CSS, JavaScript, JSON, Vue, dan Lua, tersedia beberapa pilihan tema lainnya. Tema-tema yang sama nantinya juga akan tersedia untuk teks wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * Mulai sekarang, wiki dapat membatasi penyuntingan pada ruang nama "Pengguna" hanya kepada pemilik halaman tersebut dan kelompok pengguna tertentu. Silakan [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|membaca dokumentasi konfigurasi]] untuk mengetahui informasi lebih lanjut. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 Juli 2026 18.48 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == This Month in Education: July 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 7 • July 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia|Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival|Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor|Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026|PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Google25 Expands Tamil Wikipedia Community|Google25 Expands Tamil Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge|Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere|Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Continuing Wiki education partnerships in Brazil|Continuing Wiki education partnerships in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects|Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026|1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM|We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 Juli 2026 19.48 (UTC)</div> </div> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:ZI Jony@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30838310 --> == ''The Signpost'': 2 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]] * WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|"Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist" - Wikimania presentation by User:Noé Recap]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 2 Agustus 2026 10.18 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-32</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Terjemahan]] telah tersedia. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Tim Pengalaman Pembaca]] telah mengembangkan sebuah ''[https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo]'' yang mengatur agar bilah perkakas halaman ditampilkan dalam dua baris ketika ruang horizontal tidak mencukupi untuk menampung seluruh tombol. Perubahan ini bertujuan mengurangi kesan sesak pada bilah perkakas Vector 2022, yang dapat terjadi di beberapa Wikipedia dalam berbagai bahasa pada lebar layar tertentu. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * Tim Pengalaman Pembaca berencana meluncurkan [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Daftar Bacaan]], [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|salah satu usulan dalam Daftar Harapan Komunitas]], sebagai fitur penuh pada bulan September. Saat ini, fitur tersebut sudah dapat dicoba melalui versi beta. Menjelang peluncurannya, dibutuhkan bantuan para penerjemah sukarelawan untuk menerjemahkan [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate pesan-pesan antarmuka] ke berbagai bahasa. Fitur ini dirancang untuk mendukung kegiatan membaca sekaligus membantu pengguna mencapai tujuan pembelajaran mereka di Wikipedia. * Mulai pekan depan, daftar isi pada halaman berkas di Wikimedia Commons akan disempurnakan dengan menggabungkan daftar isi khusus halaman berkas ke dalam daftar isi utama halaman. Perubahan ini akan memudahkan pengguna memahami struktur halaman berkas, berpindah ke bagian tertentu dengan lebih mudah, dan membagikan pranala yang langsung mengarah ke bagian yang diinginkan. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:24}} {{PLURAL:24|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah yang menyebabkan sebagian gambar berformat [[w:TIFF|TIFF]] gagal dimuat setelah keluku (''thumbnail'') diklik, sehingga yang tampil hanyalah gambar rusak, bukan gambar berukuran penuh, kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Pemilih variabel dan fungsi pada AbuseFilter kini telah diperbarui dengan dukungan pencarian dan pelengkapan otomatis (''autocomplete''). Pembaruan ini memungkinkan para pengelola penyaring menemukan variabel atau fungsi yang diinginkan dengan lebih cepat. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * Format video MJPEG dan VP8 telah dihapus dari pemutar video. Sebagai penggantinya, kini ditambahkan dukungan untuk format MP4 (MPEG-4 Part 2) yang mampu menyajikan video dengan kualitas lebih baik pada perangkat iPhone generasi lama. Proses pembaruan terhadap seluruh video yang sudah ada akan dilakukan secara bertahap dan diperkirakan memerlukan waktu beberapa pekan hingga semuanya selesai diperbarui. Sementara itu, format bawaan yang digunakan untuk perangkat modern tetap tidak berubah, yaitu VP9/WebM. [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 Agustus 2026 19.45 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-33</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Terjemahan]] telah tersedia. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Daftar keinginan]] Kini [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|tersedia ChartWizard baru di Wikimedia Commons]] bagi pengguna yang ingin membuat bagan dari data mereka sendiri. Fitur ini membuat [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|ekstensi Chart]] lebih ramah bagi pemula karena memungkinkan penyunting membuat berbagai jenis bagan, seperti bagan batang dan bagan pai, tanpa perlu menulis kode JSON. Bagi pengguna yang lebih memilih cara tersebut, tersedia pula opsi untuk beralih ke penyunting JSON kapan saja. Masukan dan tanggapan mengenai perkakas baru ini sangat diharapkan melalui [[m:Talk:Community Wishlist/W414|halaman pembicaraan usulan terkait]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:19}} {{PLURAL:19|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Salah satu contohnya adalah perbaikan pada gawit Gambar Pilihan Hari Ini di aplikasi Wikipedia untuk iOS. Sebelumnya, gawit tersebut menampilkan gambar yang sama setiap hari alih-alih memperbaruinya secara harian. Masalah tersebut kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Gambar SVG untuk [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|rumus matematika]] tidak lama lagi akan dihasilkan secara langsung di sisi peramban, bukan lagi di sisi peladen. Sementara itu, MathML akan tetap dibuat di peladen dan ditampilkan di peramban tanpa memerlukan JavaScript. Perubahan ini akan mulai diterapkan di Wikibooks pada 12 Agustus, di Wikisource pada 19 Agustus, dan di Wikipedia secara bertahap antara 20–27 Agustus. Anda dapat mencobanya lebih awal dengan memilih opsi "Penerapan MathJax di sisi klien" ("''Client side MathJax rendering''") di preferensi. Perubahan ini merupakan bagian dari [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|penghentian penggunaan RESTBase]] dan [[phab:T431372|Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * <span class="mw-translate-fuzzy">Halaman kategori akan segera mendukung pengurutan entri berdasarkan waktu saat halaman tersebut ditambahkan ke dalam kategori. Fitur ini akan mempermudah penyunting menemukan halaman yang baru saja dikategorikan maupun yang telah lama berada dalam kategori tersebut. Selain itu, alur kerja untuk kategori pemeliharaan, seperti daftar tunggu penghapusan dan berbagai tugas peninjauan yang bergantung pada urutan waktu, juga akan menjadi lebih efisien. Untuk menggunakan fitur ini, tambahkan argumen URL <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> pada tampilan kategori agar daftar diurutkan berdasarkan stempel waktu penambahannya.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gawai]] dan skrip pengguna di wiki Wikimedia kini dapat memanfaatkan [[phab:T395347|fitur-fitur ES2018]] dan [[phab:T419142|ES2019]] dalam kode JavaScript. Sebelumnya, platform ini hanya mendukung hingga ES2017. MediaWiki akan tetap memvalidasi kode sumber untuk melindungi fungsionalitas dari kesalahan sintaksis dan memastikan bahwa skrip tetap berjalan dengan baik di seluruh [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|peramban yang didukung]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 Agustus 2026 20.44 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == ''This Month in GLAM'': July 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue VII, July 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/From the team|From the team]]: July and Wikimania Have Come and Gone * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Strategic Workshops, Academic Publications, and Bidding Farewell to NeuroMat * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Colombia at Wikimania 2026: panel on how the far-right affects open knowledge institutions * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Egypt report|Egypt report]]: From Al-Ahram to Zamalek: Exploring Archives and Art Galleries * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/France report|France report]]: GLAM Presentations at Wikimania 2026 + Wiki Fashion Show * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Launch of Wikifying a Conference handbook; Wikipedia Workshop at Te Toi Uku * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM-Wiki partnerships continue opening collections * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: At Wikimania and copyright process * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Faces and Masks - the interwoven relation, Wikimania Paris * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/UK report|UK report]]: Wikimania report + New articles in Hindi * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/USA report|USA report]]: GLAM USA Report (Past & Upcoming) * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Academic paper in preparation * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Wiki Knowledge Park report|Wiki Knowledge Park report]]: Preserving Islamic Cultural Heritage: The GLAM and Metadata Impact of Wiki Loves Ramadan 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Events|Calendar]]: August's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12 Agustus 2026 00.03 (UTC)</div> <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Romaine@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30901934 --> == <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-34</span> == <div lang="id" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Terjemahan]] telah tersedia. '''Sorotan mingguan''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Fitur Daftar Kerja]] perkakas Pendaftaran Acara kini telah tersedia di seluruh wiki Wikimedia. Dengan fitur ini, penyelenggara acara dapat menambahkan artikel-artikel yang akan menjadi fokus acara mereka langsung ke halaman acara. Daftar Kerja juga menjadi dasar bagi fitur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Jalur Acara]], yang akan memberi tahu kontributor lain mengenai acara yang akan berlangsung atau sedang berlangsung ketika mereka menyunting artikel yang tercantum dalam Daftar Kerja acara tersebut. Ini merupakan versi minimum yang layak digunakan (MVP), sehingga masukan dari pengguna sangat diharapkan. Para penyelenggara dianjurkan untuk mencoba fitur ini. Pelatihan praktik [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Lokakarya Penyiapan Daftar Kerja]] akan diselenggarakan pada 18 Agustus pukul 16.00 UTC dan 19 Agustus pukul 11.00 UTC. '''Berita terbaru untuk para kontributor''' * [[Special:ShortPages]] menampilkan halaman-halaman pendek berdasarkan ukurannya. Namun, dalam banyak kasus, halaman tersebut dipenuhi halaman disambiguasi dan pengalihan lunak sehingga artikel-artikel pendek yang sebenarnya menjadi lebih sulit ditemukan. Mulai akhir pekan ini, Anda dapat memilih untuk tidak memasukkan suatu artikel ke halaman khusus tersebut dengan menambahkan kata magis <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * Telah dirilis sebuah wiki baru: {{int:project-localized-name-group-wikipedia/id}} dalam [[d:Q3436680|bahasa Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Mulai pekan 17 Agustus, bilah perkakas halaman akan ditampilkan dalam dua baris apabila ruang horizontal yang tersedia tidak mencukupi untuk menampilkan seluruh tombol. Perubahan ini merupakan tambalan yang telah [[phab:T429518|sepenuhnya digabungkan dari tim Pengalaman Pembaca]] dan bertujuan mengurangi kepadatan pada bilah perkakas Vector 2022, yang dapat terjadi pada beberapa Wikipedia dalam bahasa tertentu pada lebar layar tertentu. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:16}} {{PLURAL:16|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, pengunggahan berkas berukuran besar ke Wikimedia Commons kini menjadi lebih stabil dan lebih jarang mengalami kegagalan setelah sejumlah perbaikan dilakukan terhadap galat pengunggahan "''Could not acquire lock''". [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Berita terbaru untuk para kontributor teknis''' * Dukungan Jangka Panjang (''Long Term Support'') Debian Bullseye akan berakhir pada 31 Agustus 2026. [[phab:T434103|Sejumlah proyek Cloud VPS]] masih memiliki instans yang menjalankan Debian Bullseye. Pengelola proyek-proyek tersebut dianjurkan untuk bermigrasi ke Debian Bookworm atau Debian Trixie. Tersedia [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|panduan migrasi]] untuk membantu proses tersebut. Pengguna juga dapat mempertimbangkan apakah beban kerja mereka lebih sesuai dijalankan di Toolforge. Jika Anda memerlukan bantuan atau tidak dapat menyelesaikan migrasi sebelum 31 Agustus, silakan hubungi pengurus Cloud VPS sesegera mungkin. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Baca selengkapnya]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Terjemahkan]]&nbsp;• [[m:Tech|Minta bantuan]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 Agustus 2026 21.02 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == Growth/Newsletters/36 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|180px|frameless|class=skin-invert]] ''Updates from the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth]] team on our work to improve the new editor experience.'' === Recent releases === ====Account creation experiments==== Several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|experiments to increase successful account creation]] have delivered significant results. * An updated message shown to logged-out mobile users who try to edit produced a 27% relative increase in account creation and is being scaled to all wikis. ([[phab:T424595|T424595]]) * A new account menu button in the mobile web header, [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Experiment Results: Mobile Web Account Menu|A/B tested across five Wikipedias with nearly 8 million participants]], made logged-out mobile users 25% more likely to create an account, with no significant difference in constructive editing behavior. ([[phab:T428220|T428220]]) *A simpler post-edit dialog for temporary account holders increased permanent account creation by 87% (relative), converting more temp editors into registered ones. ([[phab:T416418|T416418]])[[File:Create account - July 2026 updates.png|thumb|The redesigned account creation form increases registration by a relative 24.4%]] *We also redesigned the account creation form itself ([[phab:T409236|T409236]]): adding real-time username validation, a concise summary of the username policy, a "reveal password" option, and a simplified design aligned with [[wmdoc:codex/latest|Codex]] guidelines. In an A/B test on English Wikipedia mobile, users who saw the redesigned form created permanent accounts at a rate of 20.4%, compared to 16.4% for the control group (a 24.4% relative increase). ====Revise Tone structured task==== [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages that may contain non-encyclopedic language and guides them through revising the tone. In A/B testing on Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, newcomer task completion rates were [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone#Experiment Results|38.7% higher]] than the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended July 9, and the feature is now available to everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|We plan]] to release Revise Tone to more wikis. ====Automated mentor list cleanup==== Communities can now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatically mark inactive mentors as ''away'' or remove them from mentorship entirely]] (which automatically reassigns their mentees). Inactivity is based on edits, and talk page responses count, so mentors answering mentee questions remain active. We recommend enabling both options together; administrators can enable them via [[Special:CommunityConfiguration]] and review the mentor list at [[Special:ManageMentors]]. ====Growth features for Wikidata==== Growth features are [[phab:T400937|now available at Wikidata]], including a simplified Newcomer Homepage, Mentorship, the Impact module, Community Updates and the Help Panel. === Work in progress === [[File:Home designs labeled.png|thumb|Early concepts for evolving the Newcomer Homepage into a personalized 'Home' that grows with contributors.]] ====Home==== The Growth and [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] teams are developing [[mw:Special:MyLanguage/Home|Home]] ([[phabricator:T419358|T419358]]): a unified, personalized landing page intended to replace the Newcomer Homepage. Rather than remaining a newcomer-only feature, Home will evolve with users as they gain experience, surfacing Suggested Edits, edits to review, and moderation workflows at the right moment. === Research === The [https://research.wikimedia.org/ Wikimedia Research team], in partnership with the Growth Team, published findings from two projects on how new editors learn and integrate into the community: * [[m:Research:Understanding_newcomer_mentorship_on_Wikipedia|Understanding newcomer mentorship on Wikipedia]] * [[m:Research:Successful_Newcomers_Survey_2025#Results|Successful Newcomers Survey]] ''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>'' </div> 18 Agustus 2026 13.17 (UTC) <!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Trizek (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=30870183 --> sjwv48r0xr3jlilf93mmpns29mxqwgu Daging domba 0 170278 1752793 1747552 2026-08-18T20:29:24Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752793 wikitext text/x-wiki [[Gambar:TernascoAragonDO-Pierna.JPG|jmpl|300x300px| Pupu domba enom lan iga]] '''Daging''' '''domba''' iku daging sing diprodhuksi saka [[Wedhus gèmbèl|domba sing wis]] ternak (spesies ''aries Ovis'' ). tembung ''lamb kasebut'' nuduhake domba sing durung umur setaun, yaiku jinis domba sing paling misuwur.<ref>[[Oxford English Dictionary]] Third edition, August 2010; online version November 2010</ref><ref>http://www.abare.gov.au/publications_html/livestock/livestock_00/lamb.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110413052016/http://www.abare.gov.au/publications_html/livestock/livestock_00/lamb.pdf |date=2011-04-13 }} Australian Prime Lamb Industry, 2000</ref> Dene istilah ''hogget'' nuduhake domba luwih saka 1 taun, déné istilah ''mutton'' nuduhake domba diwasa sing umur luwih saka 2 taun.<ref>[http://www.meatandright.com/lamb-hogget-mutton/ Meat & Right - Lamb, Hogget & Mutton]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.thespruce.com/lamb-vs-mutton-1807038 The Spruce - What Is the Difference Between Lamb and Mutton?]{{Pranala mati|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/jan/26/hogget-mutton-good-for-you The Guardian - Why hogget and mutton are good for you]</ref> Daging domba enom utawa lamb sing dibelèh nalika umure umur setaun nganti setaun, kanthi bobot awak antarane 5,5 nganti 30 kilogram. Daging saka [[sapi]] siji padha karo daging wedhus lima.<ref>{{Cite web|url=http://www.bisnis-jabar.com/index.php/berita/wagub-jabar-ajak-masyarakat-konsumsi-daging-domba|title=Wagub Jabar Ajak Masyarakat Konsumsi Daging Domba|website=bisnis-jabar.com|access-date=3 Oktober 2013|archive-date=2018-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20181128142852/http://www.bisnis-jabar.com/index.php/berita/wagub-jabar-ajak-masyarakat-konsumsi-daging-domba|url-status=dead}}</ref> Daging iki umume luwih ringkes tinimbang wedhus tuwa, lan umume sajian negara sisih kulon. Iwak domba lawas lan umur setengah tuwa duwe rasa luwih kuwat amarga ngemot asam lemak spesifik sing ditemokake ing domba.<ref>Fearnley-Whittingstall, Hugh. "[http://www.muttonrenaissance.org.uk/whatIsMutton.php What Is Mutton - Understanding the History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723081313/http://www.muttonrenaissance.org.uk/whatIsMutton.php |date=2017-07-23 }}." ''Mutton Renaissance.''</ref> Sing luwih tuwa daging domba bakal angel banget amarga jaringan konvensional saya tambah diwasa supaya luwih cocog dimasak kanthi gaya Casserole, disigar, utawa ing [[Semur|godhok]] . Rajangan biri-biri sing bisa digawé kanggo masak umume padha karo kewan ruminan liyane, sing ngemot potongan daging saka sikil, gulu, weteng, mburi, lan iga. ilat wedhus uga digunakake ing negara-negara Timur Tengah kanggo godhok masak.<ref>{{Cite web |url=http://www.discoverlebanon.com/en/recipes/lamb_tongue.php |title=Archive copy |access-date=2020-08-02 |archive-date=2020-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804105657/http://www.discoverlebanon.com/en/recipes/lamb_tongue.php |url-status=dead }}</ref> Ing negara maju, organ ing wedhus ( offal ) biasane diproses maneh kanggo pupuk, bahan bakar, campuran panganan kewan klangenan, lan diekspor menyang negara-negara miskin lan berkembang <ref>{{Cite web|url=http://finance.detik.com/read/2013/03/25/175113/2203285/4/ri-rajin-impor-jeroan-dari-australia-ini-alasannya|title=RI Rajin Impor Jeroan dari Australia, Ini Alasannya|website=Detik|access-date=3 Oktober 2013}}</ref> ; ora asring digunakake nalika masak. Irisan-irisan domba tipis bisa diproses dadi macon, pengganti [[Daging bakon|daging babi]] . <gallery> Gambar:Lambp.jpg|<nowiki> </nowiki>Iga domba enom Gambar:Chuletillas-El-Mazuco.jpg|<nowiki> </nowiki>''Chuletillas'', daging domba mung ''diwenehi'' susu saka susu ibune, saka Asturia, Spanyol Gambar:Lamb shank.jpg|<nowiki> </nowiki>Kaki domba Gambar:Mutton rogan josh.jpg|<nowiki> </nowiki>''Rogan josh'' lamb chops saka [[Kashmir]] Gambar:Barbecued lamb sticks.jpg|<nowiki> </nowiki>Saté daging domba </gallery> [[Gambar:British_Lamb_Cuts.svg|ka|jmpl|280x280px| Bagean awak domba ala Inggris]] == Prodhuksi == {| class="wikitable" |+ Produksi Lamb ing donya (kilo ton) <ref name="Sheep Meat Production">{{Cite web|url=http://helgilibrary.com/indicators/index/sheep-meat-production|access-date=2014-02-12|title=Archive copy|archive-date=2015-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150907180104/http://helgilibrary.com/indicators/index/sheep-meat-production|url-status=dead}}</ref> ! ! 2008 ! Taun 2009 ! 2010 ! 2011 |- |[[null|pra=|tepi]] {{Flag|Australia}} | 660 | 635 | 556 | 513 |- |[[null|pra=|tepi]] {{Flag|Brazil}} | 79.3 | 80,0 | 82,4 | 84.0 |- |[[null|pra=|tepi]] {{Flag|China}} | 1978 | 2044 | 2070 | 2050 |- |[[null|pra=|tepi]] {{Flag|Jerman}} | 38.5 | 38.5 | 38.3 | 39.9 |- |[[null|pra=|tepi]] {{Flag|Jepang}} | 0,13 | 0,14 | 0,15 | 0,16 |- |[[null|pra=|tepi]] {{Flag|Amerika Serikat}} | 81.7 | 80,4 | 76.3 | 76.3 |} == Cathetan == [[Kategori:Daging]] l8l431n7snkydep0ve4qw8qx545gsoc Jepit rambut 0 173503 1752790 1711034 2026-08-18T16:32:02Z ~2026-45390-57 74133 1752790 wikitext text/x-wiki {{multiscript|aksara=ꦗꦼꦥꦶꦠ꧀ꦫꦩ꧀ꦧꦸꦠ꧀}} [[Barkas:BeardClipSqueeze.jpg|jmpl| Clipper jenggot manual]] [[Barkas:Wahl Color Pro Plus Hair Clipper.jpg|jmpl|Klip rambut]] '''Klip rambut''' (asring dingerteni kanthi '''gunting rambut''' jamak kanthi cara sing padha karo ''gunting'' ) yaiku implementasi khusus sing digunakake kanggo motong [[rambut]] [[Sirah|endhas]] [[manungsa]] . Dheweke nggarap prinsip sing padha karo [[gunting]], nanging beda karo gunting lan silet . Alat sing padha nanging luwih abot digunakake kanggo nyukur wedhus, nanging diarani kerajinan tangan utawa gunting mesin . Gunting rambut ngemot sepasang pisau kaya [[Jungkat|sisir sing]] [[Ngasah|diasah]] ing kontak cedhak ing ndhuwur liyane lan sisih sing geser miring relatif kanggo siji liyane, [[Mekanisme (teknik)|mekanisme]] sing bisa uga manual utawa listrik kanggo nggawe lading dadi [[osilasi]] saka sisih menyang sisih, lan gagang . Clipper dipindhahake supaya rambut diposisikan ing antarane untu sisir, lan dipotong nganggo gunting nalika salah siji glathi miring ing sisih liyane. [[Gesekan|Gesekan ing]] antarane [[Gesekan|agul]] -agul kudu paling sithik, sing bisa dipikolehi kanthi pilihan bahan lan finish, lan asring [[Pelumasan|pelinciran]] . 0jqdumxm5a0sz5cyhznr86cjch2qnln Pasta kacang legi 0 174608 1752803 1543201 2026-08-19T04:45:17Z CommonsDelinker 319 Removing [[:c:File:White_bean_paste.jpg|White_bean_paste.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:COM:VRT|No permission]] since 11 August 2026. 1752803 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese|pic=|picsize=230px|piccap=[[Navy bean|White bean]] paste|c=[[wiktionary:豆|豆]][[wiktionary:沙|沙]]|j=dau6 saa1|p=dòu shā<!--Tone on second syllable needs to be checked-->|l=bean sand|showflag=pj}}'''Pasta kacang manis''' minangka bahan panganan sing digunakake ing saindenging masakan Asia Wétan, utamane kanggo ngisi panganan cuci mulut lan jajanan manis. Kacang buncis biasane digodhog tanpa gula, ditumbuk, lan diencerke ing bubur . Bubur banjur disaring liwat ayak kanggo ngilangi kulit. Cairan sing diasilake banjur disaring lan diperes nganti garing nggunakake cheesecloth, banjur pungkasane digawe legi. Minyak ing bentuk [[Lenga janganan|minyak sayur]] utawa [[Lemak babi|lard]] biasane ditambahake ing tempel sing cukup garing kanggo nambah tekstur lan tutuk . == Galeri == <gallery> Barkas:Redbeanpastepancake.jpg|Pancake cina nggunakake bahan dou sha Barkas:Making nokdu-songpyeon.jpg|Isi ''[[songpyeon]]'' nganggo [[Mung bean paste|tempel kacang mung]] Barkas:Cream and Sweet bean paste and Strawberry sandwich in Nagoya.jpg|[[Sandwich]] ing [[Nagoya]] Barkas:Bean paste flower.jpg|Nggawe [[Flower|kembang]] tempel kacang </gallery> [[Kategori:Olah-olahan Koréa]] [[Kategori:Olah-olahan Jepang]] [[Kategori:Olah-olahan Cina]] [[Kategori:Artikel ngandhut tulisan abasa Cina]] 2th8ik8b09boj7insko93h2g6wnpkqh Bangsal Palereman 0 198664 1752789 1730614 2026-08-18T15:53:16Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752789 wikitext text/x-wiki [[Barkas:Bangsal_Palereman.jpg|jmpl|Bangsal Palereman.]] [[Bangsal Palereman]] ing [[Prambanan, Sléman|Prambanan]], Bokoharjo, [[Sléman, Sléman|Sleman]] iku sawijining [[Cagar budaya ing Kabupatèn Sléman|cagar budaya]] sing nduwèni nilai historis dhuwur tumrap [[Kasultanan Mataram|Kraton Mataram]]. Wangunan iki biyèn kanggo minangka panggonan transit jenazah [[Kasultanan Mataram|raja-raja Mataram]] sadurungé disarèkaké ing [[Imogiri, Bantul|Makam Imogiri]]. Perané penting banget sadurungé sistem transportasi modèren, kaya [[sepur]]. [[Bangsal Palereman]] ora mung duwé fungsi sejarah, nanging uga nduwèni arsitèktur sing unik lan pengaruh budaya sing nyawiji antara [[Jawa]] lan [[Éropa]].<ref>{{Cite web|url=https://jogjacagar.jogjaprov.go.id/detail/3932/bangsal-palereman|title=JOGJACAGAR {{!}} Sistem Informasi Cagar Budaya|website=jogjacagar.jogjaprov.go.id|access-date=2025-05-27}}</ref> == Sejarah == [[Barkas:Cultural_Heritage_Sign_of_Bangsal_Palereman.jpg|jmpl|Tandha Warisan Budaya Bangsal Palereman.]][[Bangsal Palereman]] asalé saka tembung ''palereman'' kang tegesé mandheg utawa mampir. Ing jaman biyèn, nalika raja-raja Kraton Mataram meninggal, jenazahé diarak dengan prosesi sakral saka [[Kartasura, Sukaharja|Kraton Kartasura]] utawa [[Kasunanan Surakarta|Kraton Surakarta]] tumuju [[Imagiri, Bantul|Makam Imogiri]]. Sadurungé ana [[sepur]], jenazah diangkut nganggo kereta sing ditarik manungsa. Perjalanan saka kraton nganti [[Imagiri, Bantul|Imogiri]] iku adoh, saéngga perlu panggonan leren sadurungé nerusake perjalanan. [[Bangsal Palereman]] dadi panggonan penting amarga fungsiné ora mung kanggo lèrèn, nanging uga nduwèni makna spiritual tumrap masyarakat kraton. Sawisé jaman [[sepur]] wiwit berkembang, [[Bangsal Palereman]] ora dienggo manèh kaya biyèn, lan saiki bangunan iki digunakaké kanggo kagiyatan adat lan budaya masyarakat sakiwa tengené.<ref>{{Cite web|url=https://kebudayaan.slemankab.go.id/post/bangsal-palereman|title=Bangsal Palereman|last=Dinas Kebudayaan Kundha Kabudayan Kabupaten Sleman|access-date=2025-05-27|archive-date=2021-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210730082721/https://kebudayaan.slemankab.go.id/post/bangsal-palereman|url-status=dead}}</ref> == Arsitèktur == [[Bangsal Palereman]] nduwèni arsitèktur khas [[Jawa]] nanging uga katon pengaruh [[Éropa]], minangka bukti budaya ing jaman [[Kolonialisme|kolonial]]. Sawetara ciri-ciri bangunané ya iku: * Bangunan terbuka tanpa témbok, mung atap lan tiang, nuduhake fungsi transit. * 24 soko utama kanthi wangun bunder, nuduhake konstruksi kuat lan kokoh. * Pilar pojok nganggo gaya Doria, nuduhake pengaruh arsitèktur [[Éropa]]. * Atap [[Omah Limasan|limasan]] lawakan, khas arsitèktur [[Jawa]] klasik. * Genteng kripik lan bubungan tanah lempung, nuduhake bahan tradisional kang dipilih kanggo nuduhake identitas lokal. Arsitèktur iki minangka campuran gaya antara tradisi [[Jawa]] lan pengaruh [[Éropa]], kang ndadekake [[Bangsal Palereman]] unik lan nduweni nilai budaya sing dhuwur. == Makna lan Fungsi == [[Bangsal Palereman]] ora mung nduwèni fungsi sejarah, nanging uga nduwèni peran sosial tumrap masyarakat [[Yogyakarta]]. Bangunan iki kerep dienggo kanggo: * Upacara adat, utamane sing gegandhèngan karo sejarah kraton. * Pameran budaya, kanggo ngenali lan nglestarekake warisan sejarah. * Panggonan istirahat, utamane yen ana prosesi adat utawa acara budaya. [[Bangsal Palereman]] dadi saksi perjalanan sejarah raja-raja, lan uga minangka panggonan masyarakat ngelestarekake [[budaya Jawa]]. == Status Cagar Budaya == [[Bangsal Palereman]] wis dijenengake [[Cagar budaya ing Kabupatèn Sléman|cagar budaya]] miturut Keputusan [[Sléman, Sléman|Bupati Sleman]] Nomor 14.7/Kep.KDH/A/2017. Sebagai [[Cagar budaya ing Kabupatèn Sléman|cagar budaya]], bangunan iki kudu diraksa, dirumat, lan dijaga keasliannya, miturut Undang-Undang Nomor 11 Tahun 2010 bab [[Cagar budaya ing Kabupatèn Sléman|Cagar Budaya]]. Masyarakat lokal nduweni peran kanggo nglestarekake, supaya [[Bangsal Palereman]] tetep migunani lan dihargai minangka saksi sejarah perjalanan [[Kasultanan Mataram|raja-raja Mataram]].<ref>{{Cite web|url=https://budaya.data.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/objek/KB003603|title=Bangsal Palereman|last=Pusdatin Kemendikbudristek|access-date=2025-05-27|archive-date=2025-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20251003110902/https://budaya.data.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/objek/KB003603|url-status=dead}}</ref> == Panutup == [[Bangsal Palereman]] iku warisan budaya sing nduweni nilai sejarah, arsitèktur unik, lan fungsi sosial tumrap masya rakat [[Yogyakarta]]. Bangunan iki ora mung panggonan transit jenazah raja, nanging uga pusat kegiatan adat lan budaya kang nuduhake kasugihan warisan [[budaya Jawa]]. [[Bangsal Palereman]] kudu dijaga lan dilestarikan, amarga nduweni makna historis lan budaya kang mendalam tumrap identitas masyarakat [[Yogyakarta]] lan [[Kasultanan Mataram|Kraton Mataram]]. == Referensi == <references /> [[Kategori:Adipusaka Project]] [[Kategori:Cagar budaya ing Sléman]] kmyfrge0iaubbkw0ki789vw6dfhv5xj Balé Padhukuhan Klajuran 0 198785 1752788 1731142 2026-08-18T15:43:55Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752788 wikitext text/x-wiki = Balai Padukuhan Klajuran = '''Balai Padukuhan Klajuran''' '''Balai Padukuhan Klajuran''' iku sawijining bangunan tradisional kang mapan ing [[Padukuhan Klajuran]], [[Kalurahan Sinduharjo]], [[Kapanéwon Ngaglik]], [[Kabupatèn Sleman]], [[Daerah Istimewa Yogyakarta]], [[Indonesia]]. Balai punika kalebet salah sawijining [[cagar budaya]] kanthi status resmi miturut Undhang-undhang Republik Indonesia Nomor 11 Taun 2010 bab Cagar Budaya.<ref name="Kemendikbud">{{Cite web|url=https://budaya.data.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/objek/KB004113|title=Balai Padukuhan Klajuran|publisher=Kemendikbud|access-date=20 Juni 2025|archive-date=2025-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20251004003507/https://budaya.data.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/objek/KB004113|url-status=dead}}</ref> Balai iki minangka pusat kagiatan administratif, sosial, lan budaya masyarakat padukuhan, sarta nggambaraké arsitektur tradisional [[Jawa]] kang isih lestari nganti saiki. Minangka warisan budaya, bangunan iki dadi simbol kebersamaan warga, pusat pangrembugan, lan tempat pangelompokan sosial ing tingkat padukuhan. == Sajarah == Balai Padukuhan Klajuran diadegaké ing taun 1936. Pembangunane dilakokaké kanthi cara gotong royong déning masyarakat lokal minangka perwujudan saka kepinginan nduwèni papan rembugan lan papan kegiatan umum. Balai iki wis ngalami pirang-pirang pembaruan, nanging arsitektur asliné isih lestari nganti saiki.<ref name="Jogjacagar">{{Cite web|url=https://jogjacagar.jogjaprov.go.id/detail/1010/balai-padukuhan-klajuran|title=Balai Padukuhan Klajuran|publisher=Jogja Cagar|access-date=20 Juni 2025}}</ref> Saliyané dadi pusat administrasi padukuhan, balai iki uga dados titik kumpul warga nalika kedadian penting, kalebu bencana alam, upacara adat, lan kagiatan kemasyarakatan. == Arsitektur == Balai Padukuhan Klajuran ngagem gaya arsitektur [[Joglo Limasan]], sawijining bentuk omah tradisional Jawa kang duwé ciri khas atap limasan kanthi saka guru minangka pilar utama. Bangunan iki kabangun saka kayu jati, batu bata, lan bahan alami liya. Pilar-pilar utama saka kayu jati kuwat nyangga struktur atap, dene dinding pinggiré sawetara digawé saka gedheg (anyaman bambu), saéngga nambah suasana tradisional lan alami.<ref name="BudayaIndonesia">{{Cite web|url=https://budaya-indonesia.org/balai-padukuhan-klajuran|title=Balai Padukuhan Klajuran|publisher=Budaya Indonesia|access-date=20 Juni 2025}}</ref> Fasilitas ing njero balai kalebu panggung/pelataran tengah, kursi rembugan, papan administrasi, lan papan sinau. Struktur ruangé mbiyantu fungsi balai kang multifungsi: saka papan administrasi nganti acara budaya masyarakat. == Fungsi lan Peran Sosial == Saka wiwitané nganti saiki, Balai Padukuhan Klajuran dadi papan penting kanggo warga. Balai iki dadi lokasi kanggo: Rapat padukuhan lan koordinasi antarwarga. Latihan kesenian tradisional (kaya karawitan, tari, lan macapat). Acara pengajian, penyuluhan, lan kelas pendhidhikan non-formal. Upacara adat, pesta pernikahan, lan resepsi warga. Posko darurat nalika kedadian bencana. Kegiatan-kegiatan kasebut nyumbang marang pelestarian budaya lokal lan mbangun rasa kebersamaan warga padukuhan. == Status Cagar Budaya == Adhedhasar registrasi resmi saka [[Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, lan Teknologi Republik Indonesia]], Balai Padukuhan Klajuran duwé nomer identitas cagar budaya KB004113. Penetapan kasebut adhedhasar Undhang-Undhang Nomor 11 Taun 2010, kang ngatur babagan pelindungan lan pelestarian warisan budaya nasional.<ref name="Kemendikbud" /> Status cagar budaya iki ndadèkaké Balai Padukuhan Klajuran dadi subjek pelestarian lan pengawasan saka pamaréntah daerah lan pusat. Pangopènan kalebu perawatan bangunan, pendataan berkala, lan dokumentasi digital. == Pelestarian lan Panggunaan Saiki == Sanajan wis luwih saka wolung dasawarsa, Balai Padukuhan Klajuran isih aktif dipigunakaké warga. Pelestarian dilakokaké kanthi kolaborasi antarane warga padukuhan, pamrintah kalurahan, lan instansi pelestarian budaya. Kegiatan rutin kalebu: Perawatan struktur bangunan (atap, saka guru, lantai). Pembersihan lingkungan lan pangaturan akses. Pambinaan warga ngenani pentingé cagar budaya. Digitalisasi data lan dokumentasi arsitektur. Pelestarian balai iki ora mung njaga nilai fisik, nanging uga nilai non-fisik kaya semangat gotong royong lan identitas budaya lokal. == Delengen Uga == [[Joglo]] [[Cagar budaya ing Kabupatèn Sléman|Cagar Budaya]] [[Kabupatèn Sleman]] [[Budaya Jawa]] [[Padukuhan ing Yogyakarta]] == Réferènsi == {{reflist}} == Pranala njaba == [https://budaya.data.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/objek/KB004113 Data Cagar Budaya Balai Padukuhan Klajuran – Kemendikbud] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251004003507/https://budaya.data.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/objek/KB004113 |date=2025-10-04 }} [https://jogjacagar.jogjaprov.go.id/detail/1010/balai-padukuhan-klajuran Jogja Cagar – Balai Padukuhan Klajuran] [https://budaya-indonesia.org/balai-padukuhan-klajuran Budaya Indonesia – Profil Balai Padukuhan Klajuran] * [[Kategori:Adipusaka Project]] [[Kategori:Bangunan bersejarah ing Yogyakarta]] [[Kategori:Sejarah]] [[Kategori:Peninggalan sajarah ing Indonésia]] 3emf30q4lsc79ua78yy92hvcdg1ttw4 Aiman Valoryn 0 200669 1752780 1752237 2026-08-18T12:25:28Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1752780 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Aiman Valoryn | birth_name = Wan Aiman bin Wan Aaqashah | birth_date = 5 Oktober 2010 | birth_place = Malaysia | genre = Pop, hip hop | occupation = Penyanyi, rapper | years_active = 2024–saiki }} '''Aiman Valoryn''' (lair 5 Oktober 2010) yaiku sawijining penyanyi lan rapper saka Malaysia. Dheweke aktif ing donya musik lan nggunakake jeneng panggung Aiman Valoryn.<ref name="IMDb">{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm18631263/ |title=Aiman Valoryn |website=IMDb |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> == Karir musik == Aiman Valoryn miwiti karir musiké ing pertengahan taun 2020-an. Karyané kalebu musik kanthi pengaruh pop lan hip hop. Aktivitas musiké entuk liputan saka sawetara media hiburan digital lan situs musik.<ref name="Malaysia Entertainment 1">{{cite web |url=https://www.malaysiaentertainment.asia/2026/03/evolusi-artistik-aiman-valoryn-single.html?m=1 |title=Evolusi Artistik Aiman Valoryn |website=Malaysia Entertainment |date=2026 |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> Ing taun 2026, Aiman Valoryn ngrilis sawetara karya musik, kalebu album ''Hell Guard Crazy Bitch''.<ref name="Malaysia Entertainment 2">{{cite web |url=https://www.malaysiaentertainment.asia/2026/05/aiman-valoryn-release-of-latest-album.html?m=1 |title=Aiman Valoryn Release of Latest Album |website=Malaysia Entertainment |date=2026 |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> Lagu ''Eye Hell'' uga dadi salah siji karya sing diliput dening media musik digital.<ref name="Artist News Daily 1">{{cite web |url=https://artistnewsdaily.com/out-now-aiman-valoryn-delivers-haunting-new-single-eye-hell/ |title=Out Now: Aiman Valoryn Delivers New Single Eye Hell |website=Artist News Daily |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> == Gaya lan citra == Karya Aiman Valoryn uga dadi subyek tulisan sing mbahas citra lan estetika musiké. Salah siji artikel mbahas konsep estetika ''The Bad Pussy'' sing digandhengake karo perkembangan karir musiké.<ref name="Artist News Daily 2">{{cite web |url=https://artistnewsdaily.com/the-bad-pussy-aesthetic-how-aiman-valoryn-is-setting-new-trends-in-indie-culture/?i=1 |title=The Bad Pussy Aesthetic: How Aiman Valoryn Is Setting New Trends in Indie Culture |website=Artist News Daily |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> Album ''Hell Guard Crazy Bitch'' uga entuk liputan saka Universal World Bulletin Daily ing Mei 2026.<ref name="Universal World Bulletin Daily 1">{{cite web |url=https://universalworldbulletindaily.online/17/05/2026/thomas-wright/out-now-hell-guard-crazy-bitch-the-bold-new-vision-from-aiman-valoryn/?i=1 |title=Out Now: Hell Guard Crazy Bitch, the Bold New Vision from Aiman Valoryn |website=Universal World Bulletin Daily |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> == Rilisan musik == === Album studio === * ''Hell Guard Crazy Bitch'' (2026) == Penarikan rilisan == Ing Juli 2026, sawetara media digital nglaporake babagan penarikan utawa penghapusan sawetara karya musik Aiman Valoryn saka platform musik.<ref name="Artist News Daily 3">{{cite web |url=https://artistnewsdaily.com/aiman-valoryn-pulls-all-music-down-says-hell-return-only-better/ |title=Aiman Valoryn Pulls All Music Down, Says He'll Return Only Better |website=Artist News Daily |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> Laporan liyane uga nyebutake babagan sawetara rilisan sing wis dibusak lan sebab sing gegandhengan karo keputusan kasebut.<ref name="Artist News Daily 4">{{cite web |url=https://artistnewsdaily.com/aiman-valoryn-deleted-some-of-his-releases-why/ |title=Aiman Valoryn Deleted Some of His Releases: Why? |website=Artist News Daily |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> Universal World Bulletin Daily uga nerbitake tulisan babagan penarikan salah siji lagu lan panjelasan sing digandhengake karo Aiman Valoryn.<ref name="Universal World Bulletin Daily 2">{{cite web |url=https://universalworldbulletindaily.online/30/07/2026/elena-rossi/why-aiman-valoryn-takedown-song-he/ |title=Why Aiman Valoryn Takedown Song He |website=Universal World Bulletin Daily |date=30 Juli 2026 |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref><ref name="Universal World Bulletin Daily 3">{{cite web |url=https://universalworldbulletindaily.online/30/07/2026/hannah-schmidt/explanation-from-aiman-valoryn-regarding-his-takedown-of-his-song/ |title=Explanation from Aiman Valoryn Regarding His Takedown of His Song |website=Universal World Bulletin Daily |date=30 Juli 2026 |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> Ing April 2026, BillboardMY.online uga nerbitake artikel babagan rasa ora puas Aiman Valoryn marang pihak distribusi musik.<ref name="BillboardMY">{{cite web |url=https://billboardmy.online/2026/04/17/aiman-valoryn-kesal-dengan-pihak-distribution-labelnye/?i=1 |title=Aiman Valoryn Kesal dengan Pihak Distribution Labelnye |website=BillboardMY |date=17 April 2026 |access-date=4 Agustus 2026 }}{{Pranala mati|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Basis data == Jeneng Aiman Valoryn uga kacathet ing sawetara basis data musik lan identitas internasional, kalebu ISNI, Discogs lan MusicBrainz.<ref name="ISNI">{{cite web |url=https://isni.oclc.org/cbs/DB=1.2//CMD?ACT=SRCH&IKT=8006&TRM=ISN%3A0000000530512960 |title=ISNI record |website=ISNI |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref><ref name="Discogs">{{cite web |url=https://www.discogs.com/artist/17446090-Aiman-Valoryn |title=Aiman Valoryn |website=Discogs |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref><ref name="MusicBrainz">{{cite web |url=https://musicbrainz.org/artist/fe11b6b4-e2d1-4ac1-b69a-f97eec378581 |title=Aiman Valoryn |website=MusicBrainz |access-date=4 Agustus 2026 }}</ref> == Referensi == {{reflist}} [[Kategori:Penyanyi Malaysia]] [[Kategori:Rapper Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi pop]] [[Kategori:Penyanyi hip hop]] [[Kategori:Wong lair taun 2010]] [[Kategori:Wong urip]] 7bg044rfd4xudqk5ozhnc0360sq34tm Agustus Abang 0 200749 1752814 1752744 2026-08-19T11:54:26Z Meursault2004 3 Meursault2004 ngalih kaca [[Agustus Abrit]] menyang [[Agustus Abang]]: abrit iku basa, artikel iki katulis ing ngoko 1752744 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack|title=Agustus Abrit|image=File:Songbinbin2.jpg|caption=[[Song Binbin]] nali ban abang marang Kapala Chairman Mao Zedong ing Gapura Tiananmen, 1966. Ing 18 Agustus, 1966, [[Mao Zedong]] nemoni para mahasiswa [[Pangreksa Abrit]] ing [[Tiananmen]], marakaké elunan panjagalan ing [[Beijing]].|location=[[Beijing]], [[China]]|date=1966|partof=[[Walyakrama]] ing [[Tiongkok]]|native_name=红八月|time-begin=August|time-end=September 1966|target=Teachers, intellectuals, members of the "[[Five Black Categories]]" (Landlords, wealthy peasants, bad influences/elements and right wingers), local political leaders and perceived political enemies of [[Mao Zedong]]|type=[[Politicide]], politically motivated violence|fatalities=1,772–10,275 (deaths)<br>85,196 (families displaced)|victims=[[landlords]], property owners, political dissidents, “[[class enemies]]”|perpetrators=[[Chinese Communist Party]], [[Cultural Revolution Group]] ([[Chen Boda]], [[Jiang Qing]], [[Kang Sheng]], [[Yao Wenyuan]], [[Zhang Chunqiao]], [[Wang Li (politician)|Wang Li]], [[Xie Fuzhi]]) and student [[Red Guards]] incited by [[Mao Zedong]]|perpetrator=|motive=Destruction of the "[[Four Olds]] (Old cultures, old customs, old habits and ideas) and [[Five Black Categories]] (Landlords, wealthy peasants, bad influences/elements and “right wingers”)}} '''Agustus Abrit''' ([[Hanzi prasaja|aksara Tiongkok prasaja]]: 红八月; [[Aksara Cinten tradhisional|aksara Tiongkok kamanuhan]]: 紅八月; pinyin: Hóng Bāyuè) yaiku tetembungan kanggo aran titi mangsané [[paripeksa rajaniti]] (''kekerasan politik'') lan [[panjagalan]] (''pembantaian'') ing [[Beijing]] wiwit Agustus 1966, nalika [[Walyakrama Kabudayan]] (''Revolusi Kebudayaan''). <ref name=":2">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|title=Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|date=2001|website=[[The University of Chicago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417112031/http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|archive-date=2020-04-17}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/11/the-cultural-revolution-50-years-on-all-you-need-to-know-about-chinas-political-convulsion|title=The Cultural Revolution: all you need to know about China's political convulsion|last=Phillips|first=Tom|date=2016-05-11|work=[[The Guardian]]|access-date=2019-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208010532/https://www.theguardian.com/world/2016/may/11/the-cultural-revolution-50-years-on-all-you-need-to-know-about-chinas-political-convulsion|archive-date=2019-12-08|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2016/09/13/china-communist-party-grandfather-survived-cultural-revolution-why-does-he-still-love-mao/|title=My Grandfather Survived China's Cultural Revolution. Why Does He Still Love Mao?|last=Dong|first=Yifu|date=13 September 2016|website=[[Foreign Policy]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224032702/https://foreignpolicy.com/2016/09/13/china-communist-party-grandfather-survived-cultural-revolution-why-does-he-still-love-mao/|archive-date=2019-12-24|access-date=2019-12-23}}</ref> Miturut babaran statistik resmi ing 1980 sabubaré Walyakrama Kabudayan, [[Pangreksa Abrit]] (''Red Guard'') ing Beijing maténi wong-wong kanthi gunggung 1.772 salawas Augustus Abrit, déné 33.695 omah dijarah, lan 85.196 kulawarga ditundhung. <ref name=":2" /> <ref name=":15">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&q=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august&pg=PA237|title=Historical Dictionary of the Chinese Cultural Revolution|last=Jian|first=Guo|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Zhou|first3=Yuan|date=2006-07-17|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-6491-7|pages=xxi (Chronology)|language=en|author-link2=Song Yongyi|access-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611201605/https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&printsec=frontcover&pg=PA237&dq=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august|archive-date=2020-06-11}}</ref> <ref name=":8">{{Cite web|url=http://www.cnd.org/cr/ZK11/cr651.gb.html|title=文革中"非正常死亡"了多少人? ---- 读苏扬的《文革中中国农村的集体屠杀》|last=Song|first=Yongyi|authorlink=Song Yongyi|date=2011-10-11|website=China News Digest|language=zh|trans-title=How many people "died unnaturally" during the Cultural Revolution?|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417051307/http://www.cnd.org/cr/ZK11/cr651.gb.html|archive-date=2022-04-17|access-date=|quote=有关北京市文革的受害者人数,目下最流行的大都引用文革初期北京市公安局对“红色恐怖”中死亡数的统计:1,772 人。另有33,695户被抄家,85,196个家庭被驱逐出北京。其实,1985年11月5日北京市核查工作会议的工作报告“加强领导,再接再厉,全面做好二期整党的核查工作”有过新的调查和统计。其中死亡数为10,275 (增长率580%);被抄家为92,000户 (增长率273%),被驱逐出北京的家庭为125,000 (增长率147%) 。从官方矛盾的陈述中可以清楚地看到:公开的数字被大大地缩小了。}}</ref> Nanging miturut babaran statistik resmi ing Novèmber 1985, gunggungé korban tiwas ing Beijing ana 10.275 wong.<ref name=":8" /> <ref name=":10">{{Cite web|url=http://beijingspring.com/bj2/2010/170/201332200545.htm|title=记下老红卫兵的血债|last=Peng|first=Xiaoming|date=2013-03-02|website=Beijing Spring (北京之春)|language=zh|trans-title=On the "bloody debt" of the "Old" Red Guards|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509040853/http://beijingspring.com/bj2/2010/170/201332200545.htm|archive-date=2013-05-09|access-date=2019-12-10|quote=1966红八月打人死亡数为10,275人 ;被抄家为92,000户 ,被驱逐出北京的家庭为125,000户,《1985年11月5日北京市核查工作会议的工作报告“加强领导,再接再厉,全面做好二期整党的核查工作”》(《动向》2011年9月号)}}</ref> <ref name=":13">{{Cite web|url=https://blog.boxun.com/hero/201203/beijingzhoumoshihui/18_1.shtml|title=毛泽东大笑谈杀人|last=Sai|first=Hongqiu|website=Boxun|publisher=北京周末诗会|language=zh|trans-title=Mao Zedong talked about killing people with laughter|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210052515/https://blog.boxun.com/hero/201203/beijingzhoumoshihui/18_1.shtml|archive-date=2019-12-10|access-date=}}</ref> Ing 18 Agustus 1966, Kapala [[Mao Zedong]] nemoni [[Song Binbin]], sawijiné pangarep Pangreksa Abrit, ing ndhuwur [[Tiananmen]]. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/victim_ebook_070505.pdf|title=Victim of the Cultural Revolution——An Investigative Account of Persecution, Imprisonment and Murder|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|website=[[The University of Chicago]]|publisher=|language=zh|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012075659/http://ywang.uchicago.edu/history/victim_ebook_070505.pdf|archive-date=2016-10-12}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|url=http://mjlsh.usc.cuhk.edu.hk/Book.aspx?cid=4&tid=2464|title=文革时期北京大兴县大屠杀调查|last=Yu|first=Luowen|website=[[Chinese University of Hong Kong]]|publisher=[[Lecture Room]]|language=zh|trans-title=An investigation of the Daxing Massacre in Beijing during the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20190609003835/http://mjlsh.usc.cuhk.edu.hk/Book.aspx?cid=4&tid=2464|archive-date=2019-06-09|access-date=2019-12-10|quote=婴儿往往是被劈成两半。有的孩子被孤零零地留在家里,打手们到各家搜,见到小孩就扔到门口的马车上,多数孩子被活活摔死了。死人都被埋在村北边的苇塘里,后来人们管那里叫“万人坑”。有的小孩没被摔死,从“万人坑”里还想往外爬,打手们上去就是一铁锹,再把他打回去。}}</ref> Tumindak iki marakaké elunan (''gelombang'') paripeksa lan panjagalan ing kutha dening Pangreksa Abrit sing uga miwiti kampanye kanggo ngajuraké “[[Sekawan Barang Lami]]”. <ref name=":2">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|title=Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|date=2001|website=[[The University of Chicago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417112031/http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|archive-date=2020-04-17}}</ref> <ref name=":15">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&q=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august&pg=PA237|title=Historical Dictionary of the Chinese Cultural Revolution|last=Jian|first=Guo|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Zhou|first3=Yuan|date=2006-07-17|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-6491-7|pages=xxi (Chronology)|language=en|author-link2=Song Yongyi|access-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611201605/https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&printsec=frontcover&pg=PA237&dq=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august|archive-date=2020-06-11}}</ref> <ref name=":1" /> <ref name=":111">{{Cite web|url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|title=Chronology of Mass Killings during the Chinese Cultural Revolution (1966–1976)|last=Song|first=Yongyi|authorlink=Song Yongyi|date=2011-08-25|website=[[Sciences Po]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410202455/https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|archive-date=2023-04-10|access-date=2019-11-30}}</ref> Pepati sing tumindak dening Pangreksa Abrit iki uga madampak ing sawetara dhistrik désa ing Beijing, kaya ing prastawa [[Panjagalan Daxing]], sing niwasaké 325 wong saka 27 Agustus nganti 1 Sèptèmber ing [[Dhistrik Daxing]]. <ref name=":7">{{Cite journal|date=2014-12-07|title=A Massacre in Daxing County During the Cultural Revolution|journal=Chinese Law & Government|language=en|volume=14|issue=3|pages=70–71|doi=10.2753/CLG0009-4609140370}}</ref> <ref name=":3">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=k9NQCgAAQBAJ&q=Daxing+Massacre&pg=PA86|title=Historical Dictionary of the Chinese Cultural Revolution|last=Jian|first=Guo|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Zhou|first3=Yuan|date=2015-07-23|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-5172-4|language=en|author-link2=Song Yongyi}}</ref> <ref name=":22">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/07/18/a-nightmare-leaves-scars-questions/05791e4e-e4a4-49b8-b235-c440f51783c0/|title=A NIGHTMARE LEAVES SCARS, QUESTIONS|last=Southerl|first=Daniel|date=1994-07-18|work=[[The Washington Post]]|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224105059/https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/07/18/a-nightmare-leaves-scars-questions/05791e4e-e4a4-49b8-b235-c440f51783c0/|archive-date=2019-12-24|language=en-US|issn=0190-8286}}</ref> Sauntara kuwi, sawetara wong, kaya juru tulis kondhang [[Lao She]], [[Zhou Zuoren]], lan [[Chen Mengjia]], manta nglalu utawa ngupaya nglalu sawisé diréyoh. <ref name=":2" /> <ref name=":7" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.cuhk.edu.hk/rct/pdf/e_outputs/b10/v10p005.pdf|title=Death and the Nobel-On Lao She's "Suicide"|last=Brady|first=Paul|date=1974|website=Chinese University of Hong Kong|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227054417/http://www.cuhk.edu.hk/rct/pdf/e_outputs/b10/v10p005.pdf|archive-date=2019-12-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://english.pku.edu.cn/news_events/news/campus/1605.html|title=PKU Today in History - May 6: Passing of Zhou Zuoren|website=[[Peking University]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240430015643/https://english.pku.edu.cn/news_events/news/campus/1605.html|archive-date=2024-04-30|access-date=2024-05-09}}</ref> Salawas panjagalan, Mao Zedong kanthi terang-terangan nentang cawé-cawéning pangrèh tumrap ebahan (''gerakan'') mahasiswa lan [[Xie Fuzhi]], Mentri ing [[Kanayakan Karaharjan Rakyat (Tingkok)|Kanayakan Karaharjan Rakyat]] angrèh pulisi lan berbadan karaharjan rakyat kanggo ora nyekel para Pangreksa Abrit nanging malah ngamping-ampingi. <ref name=":111" /> <ref name=":33">{{Cite web|url=https://www.marxists.org/reference/archive/mao/selected-works/volume-9/mswv9_65.htm|title=Talk At The Work Conference Of The Centre|last=Mao|first=Zedong|date=1966-08-23|website=[[Marxists Internet Archive]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715142628/https://www.marxists.org/reference/archive/mao/selected-works/volume-9/mswv9_65.htm|archive-date=2018-07-15}}</ref> <ref name=":6">{{Cite web|url=http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/detail_2012_09/01/17271511_0.shtml?_from_ralated|title=血统论和大兴"八三一"事件|last=Sun|first=Yancheng|date=2012|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|publisher=[[Yanhuang Chunqiu]]|language=zh|trans-title=Bloodline theory and the Daxing Massacre|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210045134/http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/detail_2012_09/01/17271511_0.shtml?_from_ralated|archive-date=2019-12-10|access-date=}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web|url=http://news.ifeng.com/shendu/nfzm/detail_2014_03/14/34768339_0.shtml|title=王晶垚: "我,没有忘记历史"|last=Feng|first=Xiang|date=2014|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|publisher=[[Southern Weekly]]|language=zh|trans-title=Wang Jingyao: I, have not forgotten history|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210045143/http://news.ifeng.com/shendu/nfzm/detail_2014_03/14/34768339_0.shtml|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":11">{{Cite web|url=http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/200912/1214_6858_1473893.shtml|title=对红卫兵组织失去信任 毛泽东决定下放知青始末|date=2009-12-14|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|publisher=[[People's Daily|People's Net]]|language=zh|trans-title=Losing faith in the Red Guards organizations, Mao Zedong decided to "[[Down to the Countryside Movement|send the youths to the countryside]]"|archive-url=https://web.archive.org/web/20150527233055/http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/200912/1214_6858_1473893.shtml|archive-date=2015-05-27|access-date=2019-12-10}}</ref> Nanging kahanan wiwit ora karuan ing pungkasan Agustus 1966, meksa [[Panitya Punjer Partè Kumunis Tiongkok]] lan pangrèh Tiongkok cawé-cawé sing marakaké alon-alon panjagalan mandheg. <ref name=":4" /> <ref name=":18">{{Cite web|url=http://www.cnd.org/CR/ZK06/cr340.gb.html|title=《亲历重庆大武斗》序|last=Wang|first=Nianyi|date=2006-06-13|website=China News Digest (华夏文摘)|language=zh|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519123434/http://www.cnd.org/CR/ZK06/cr340.gb.html|archive-date=2011-05-19|access-date=2019-12-10}}</ref> Agustus Abrit dianggep mula bukané Karèsan Abrit jroning Walyakrama Kabudayan Tiongkok.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|title=Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|date=2001|website=[[The University of Chicago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417112031/http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|archive-date=2020-04-17}}</ref> <ref name=":111">{{Cite web|url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|title=Chronology of Mass Killings during the Chinese Cultural Revolution (1966–1976)|last=Song|first=Yongyi|authorlink=Song Yongyi|date=2011-08-25|website=[[Sciences Po]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410202455/https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|archive-date=2023-04-10|access-date=2019-11-30}}</ref> <ref name=":34">{{Cite web|url=https://www.statesman.com/article/20120901/NEWS/309013925|title=Chinese haunted by bloody 'Red August'|last=Lasseter|first=Tom|website=[[Austin American-Statesman]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612062816/https://www.statesman.com/article/20120901/NEWS/309013925|archive-date=2020-06-12|access-date=2020-06-12}}</ref> <ref name=":12">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=diezDwAAQBAJ&q=%E7%BA%A2%E8%89%B2%E6%81%90%E6%80%96&pg=PR43|title=中外學者談文革|last=Xiong|first=Jingming|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Yu|first3=Guoliang|date=2018-06-15|publisher=[[The Chinese University of Hong Kong Press]]|isbn=978-988-17563-3-6|location=Hong Kong|pages=xliii (Introduction)|language=zh|trans-title=Scholars in and out of China talking about the Cultural Revolution|author-link2=Song Yongyi}}</ref> <ref name=":14">{{Cite web|url=https://www.rfa.org/mandarin/zhuanlan/xinlingzhilyu/wengebeiwanglu/m0816mind-08152013163142.html|title=47周年回放:再忆文革"八.一八"和 "红八月"|date=2013-08-15|website=[[Radio Free Asia]]|language=zh|trans-title=Forty-seventh anniversary: remembering the "August 18" and Red August of the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210060415/https://www.rfa.org/mandarin/zhuanlan/xinlingzhilyu/wengebeiwanglu/m0816mind-08152013163142.html|archive-date=2019-12-10|access-date=}}</ref> Prastawa iki uga disandhing karo prastawa ''[[Kristallnact]]'' dening [[Jerman Nazi|Jérman Nazi]], ''<ref name=":30">{{Cite journal|last=Ma|first=Sheng-Mei|date=1987-01-01|title=Contrasting Two Survival Literatures: On the Jewish Holocaust and the Chinese Cultural Revolution|url=https://academic.oup.com/hgs/article/2/1/81/759930|journal=Holocaust and Genocide Studies|language=en|volume=2|issue=1|pages=81–93|doi=10.1093/hgs/2.1.81|issn=8756-6583|url-access=subscription}}</ref>'' <ref name=":16">{{Cite web|url=https://www.chinesepen.org/blog/archives/61964|title=红八月,血迹未乾|last=Jin|first=Zhong|date=27 August 2016|website=Independent Chinese PEN Center|language=zh|trans-title=Red August, the blood is still wet|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210070701/https://www.chinesepen.org/blog/archives/61964|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":24">{{Cite web|url=https://www.dw.com/zh/%E7%8E%8B%E5%AE%B9%E8%8A%AC%E7%BB%8F%E5%8E%86%E7%9A%84818/a-15326044|title=王容芬经历的"8·18"|date=2011-08-19|website=[[Deutsche Welle]]|language=zh|trans-title=Wang Rongfang's experience on "August 18"|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210070728/https://www.dw.com/zh/%E7%8E%8B%E5%AE%B9%E8%8A%AC%E7%BB%8F%E5%8E%86%E7%9A%84818/a-15326044|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":25">{{Cite web|url=http://www.mjlsh.org/book.aspx?cid=2&tid=2835&pid=7350|title=沉重的回忆(41)"文革"风暴到来的时候|last=Wang|first=Chuanye|website=[[Chinese University of Hong Kong]]|language=zh|trans-title=Heavy memories (41): when the storm of "Cultural Revolution" arrived|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324122118/http://www.mjlsh.org/book.aspx?cid=2&tid=2835&pid=7350|archive-date=2020-03-24|access-date=}}</ref> <ref name=":26">{{Cite web|url=https://www.boxun.com/news/gb/z_special/2012/04/201204232254.shtml|title=也说"老红卫兵"|last=Xi|first=Ligong|date=2012|website=Boxun|publisher=[[Consensus (website)|Consensus Net]]|language=zh|trans-title=On the "Old" Red Guards|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210072231/https://www.boxun.com/news/gb/z_special/2012/04/201204232254.shtml|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":27">{{Cite web|url=http://www.cnd.org/CR/ZK12/cr696.gb.html|title=伫视王晶垚-宋彬彬对簿历史的公堂——《宋彬彬谈话纪要》的解读及其它(下)|last=Lang|first=Jun|date=2012|website=China News Digest (华夏文摘)|language=zh|trans-title=Looking at the court of history between Wang Jinyao and Song Binbin|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211010715/http://www.cnd.org/CR/ZK12/cr696.gb.html|archive-date=2019-12-11|access-date=}}</ref> lan [[Panjagalan Nanjing]] dening [[Tentara Kamaharajan Jepang|tentara Jepang]] nalika Perang [[Tiongkok-Jepang Kapindho]]. <ref name=":25" /> <ref name=":26" /> <ref name=":27" /> <ref name=":29">{{Cite web|url=https://theinitium.com/article/20181213-notes-nanjing-massacre/|title=建構文化創傷——從南京大屠殺與「文革」說起|last=Luo Ri|first=Yu Deng|date=2018-12-13|website=[[Initium Media]]|trans-title=Constructing cultural tramas——beginning from the Nanjing Massacre and the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211010714/https://theinitium.com/article/20181213-notes-nanjing-massacre/|archive-date=2019-12-11|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":32">{{Cite web|url=https://www.chinesepen.org/blog/archives/53378|title=谁敢把皇帝拉下马?----文革五十周年反思|last=Ma|first=Jian|date=2016|website=Independent Chinese PEN Center|language=zh|trans-title=Who dares to drag the Emperor down from the horse: reflection written on the fiftieth anniversary of the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20200628182031/https://www.chinesepen.org/blog/archives/53378|archive-date=2020-06-28|access-date=2019-12-10}}</ref> [[Pisahé Tiongkok-Sovyèt]] ing 1960-an, marakaké [[Uni Sovyèt]] nyecampah lan mancahi kanthi sengit apa sing dilakoni Mao. <ref>{{Cite web|url=https://china.usc.edu/pravda-anti-soviet-policy-communist-china-feb-16-1967|title=Pravda, The Anti-Soviet Policy of Communist China, Feb. 16, 1967|website=University of Southern California|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714074826/https://china.usc.edu/pravda-anti-soviet-policy-communist-china-feb-16-1967|archive-date=2024-07-14|access-date=2024-12-29}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=McGuire|first=Elizabeth|date=2001-05-01|title=China, the Fun House Mirror: Soviet Reactions to the Chinese Cultural Revolution, 1966-1969|url=https://escholarship.org/uc/item/0fs1526m|journal=Berkeley Program in Soviet and Post-Soviet Studies|language=en}}</ref> Sawetara babaran ing USSR lan [[Blok Wètan]] uga nyandhing patemoné Mao lan Pangreksa Abrit ing Tiananmen kaya sesorahing [[Adolf Hitler]] marang panyengkuyungé. <ref>{{Cite web|url=https://www.voachinese.com/a/3334409.html|title=文革与苏联 红卫兵成贬义 毛形象恶劣|last=Bai|first=Hua|date=2016-05-18|website=[[Voice of America]]|language=zh|trans-title=Cultural Revolution and the Soviet Union: Red Guards' negative meaning and Mao's poor image|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130110228/https://www.voachinese.com/a/3334409.html|archive-date=2024-11-30|access-date=2024-12-29}}</ref> pn8nire2kxg36bvbwcwmp91kvgl1v3r 1752816 1752814 2026-08-19T11:55:41Z Meursault2004 3 /* Réferènsi*/ 1752816 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack|title=Agustus Abrit|image=File:Songbinbin2.jpg|caption=[[Song Binbin]] nali ban abang marang Kapala Chairman Mao Zedong ing Gapura Tiananmen, 1966. Ing 18 Agustus, 1966, [[Mao Zedong]] nemoni para mahasiswa [[Pangreksa Abrit]] ing [[Tiananmen]], marakaké elunan panjagalan ing [[Beijing]].|location=[[Beijing]], [[China]]|date=1966|partof=[[Walyakrama]] ing [[Tiongkok]]|native_name=红八月|time-begin=August|time-end=September 1966|target=Teachers, intellectuals, members of the "[[Five Black Categories]]" (Landlords, wealthy peasants, bad influences/elements and right wingers), local political leaders and perceived political enemies of [[Mao Zedong]]|type=[[Politicide]], politically motivated violence|fatalities=1,772–10,275 (deaths)<br>85,196 (families displaced)|victims=[[landlords]], property owners, political dissidents, “[[class enemies]]”|perpetrators=[[Chinese Communist Party]], [[Cultural Revolution Group]] ([[Chen Boda]], [[Jiang Qing]], [[Kang Sheng]], [[Yao Wenyuan]], [[Zhang Chunqiao]], [[Wang Li (politician)|Wang Li]], [[Xie Fuzhi]]) and student [[Red Guards]] incited by [[Mao Zedong]]|perpetrator=|motive=Destruction of the "[[Four Olds]] (Old cultures, old customs, old habits and ideas) and [[Five Black Categories]] (Landlords, wealthy peasants, bad influences/elements and “right wingers”)}} '''Agustus Abrit''' ([[Hanzi prasaja|aksara Tiongkok prasaja]]: 红八月; [[Aksara Cinten tradhisional|aksara Tiongkok kamanuhan]]: 紅八月; pinyin: Hóng Bāyuè) yaiku tetembungan kanggo aran titi mangsané [[paripeksa rajaniti]] (''kekerasan politik'') lan [[panjagalan]] (''pembantaian'') ing [[Beijing]] wiwit Agustus 1966, nalika [[Walyakrama Kabudayan]] (''Revolusi Kebudayaan''). <ref name=":2">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|title=Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|date=2001|website=[[The University of Chicago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417112031/http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|archive-date=2020-04-17}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/11/the-cultural-revolution-50-years-on-all-you-need-to-know-about-chinas-political-convulsion|title=The Cultural Revolution: all you need to know about China's political convulsion|last=Phillips|first=Tom|date=2016-05-11|work=[[The Guardian]]|access-date=2019-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208010532/https://www.theguardian.com/world/2016/may/11/the-cultural-revolution-50-years-on-all-you-need-to-know-about-chinas-political-convulsion|archive-date=2019-12-08|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2016/09/13/china-communist-party-grandfather-survived-cultural-revolution-why-does-he-still-love-mao/|title=My Grandfather Survived China's Cultural Revolution. Why Does He Still Love Mao?|last=Dong|first=Yifu|date=13 September 2016|website=[[Foreign Policy]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224032702/https://foreignpolicy.com/2016/09/13/china-communist-party-grandfather-survived-cultural-revolution-why-does-he-still-love-mao/|archive-date=2019-12-24|access-date=2019-12-23}}</ref> Miturut babaran statistik resmi ing 1980 sabubaré Walyakrama Kabudayan, [[Pangreksa Abrit]] (''Red Guard'') ing Beijing maténi wong-wong kanthi gunggung 1.772 salawas Augustus Abrit, déné 33.695 omah dijarah, lan 85.196 kulawarga ditundhung. <ref name=":2" /> <ref name=":15">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&q=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august&pg=PA237|title=Historical Dictionary of the Chinese Cultural Revolution|last=Jian|first=Guo|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Zhou|first3=Yuan|date=2006-07-17|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-6491-7|pages=xxi (Chronology)|language=en|author-link2=Song Yongyi|access-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611201605/https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&printsec=frontcover&pg=PA237&dq=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august|archive-date=2020-06-11}}</ref> <ref name=":8">{{Cite web|url=http://www.cnd.org/cr/ZK11/cr651.gb.html|title=文革中"非正常死亡"了多少人? ---- 读苏扬的《文革中中国农村的集体屠杀》|last=Song|first=Yongyi|authorlink=Song Yongyi|date=2011-10-11|website=China News Digest|language=zh|trans-title=How many people "died unnaturally" during the Cultural Revolution?|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417051307/http://www.cnd.org/cr/ZK11/cr651.gb.html|archive-date=2022-04-17|access-date=|quote=有关北京市文革的受害者人数,目下最流行的大都引用文革初期北京市公安局对“红色恐怖”中死亡数的统计:1,772 人。另有33,695户被抄家,85,196个家庭被驱逐出北京。其实,1985年11月5日北京市核查工作会议的工作报告“加强领导,再接再厉,全面做好二期整党的核查工作”有过新的调查和统计。其中死亡数为10,275 (增长率580%);被抄家为92,000户 (增长率273%),被驱逐出北京的家庭为125,000 (增长率147%) 。从官方矛盾的陈述中可以清楚地看到:公开的数字被大大地缩小了。}}</ref> Nanging miturut babaran statistik resmi ing Novèmber 1985, gunggungé korban tiwas ing Beijing ana 10.275 wong.<ref name=":8" /> <ref name=":10">{{Cite web|url=http://beijingspring.com/bj2/2010/170/201332200545.htm|title=记下老红卫兵的血债|last=Peng|first=Xiaoming|date=2013-03-02|website=Beijing Spring (北京之春)|language=zh|trans-title=On the "bloody debt" of the "Old" Red Guards|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509040853/http://beijingspring.com/bj2/2010/170/201332200545.htm|archive-date=2013-05-09|access-date=2019-12-10|quote=1966红八月打人死亡数为10,275人 ;被抄家为92,000户 ,被驱逐出北京的家庭为125,000户,《1985年11月5日北京市核查工作会议的工作报告“加强领导,再接再厉,全面做好二期整党的核查工作”》(《动向》2011年9月号)}}</ref> <ref name=":13">{{Cite web|url=https://blog.boxun.com/hero/201203/beijingzhoumoshihui/18_1.shtml|title=毛泽东大笑谈杀人|last=Sai|first=Hongqiu|website=Boxun|publisher=北京周末诗会|language=zh|trans-title=Mao Zedong talked about killing people with laughter|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210052515/https://blog.boxun.com/hero/201203/beijingzhoumoshihui/18_1.shtml|archive-date=2019-12-10|access-date=}}</ref> Ing 18 Agustus 1966, Kapala [[Mao Zedong]] nemoni [[Song Binbin]], sawijiné pangarep Pangreksa Abrit, ing ndhuwur [[Tiananmen]]. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/victim_ebook_070505.pdf|title=Victim of the Cultural Revolution——An Investigative Account of Persecution, Imprisonment and Murder|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|website=[[The University of Chicago]]|publisher=|language=zh|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012075659/http://ywang.uchicago.edu/history/victim_ebook_070505.pdf|archive-date=2016-10-12}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|url=http://mjlsh.usc.cuhk.edu.hk/Book.aspx?cid=4&tid=2464|title=文革时期北京大兴县大屠杀调查|last=Yu|first=Luowen|website=[[Chinese University of Hong Kong]]|publisher=[[Lecture Room]]|language=zh|trans-title=An investigation of the Daxing Massacre in Beijing during the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20190609003835/http://mjlsh.usc.cuhk.edu.hk/Book.aspx?cid=4&tid=2464|archive-date=2019-06-09|access-date=2019-12-10|quote=婴儿往往是被劈成两半。有的孩子被孤零零地留在家里,打手们到各家搜,见到小孩就扔到门口的马车上,多数孩子被活活摔死了。死人都被埋在村北边的苇塘里,后来人们管那里叫“万人坑”。有的小孩没被摔死,从“万人坑”里还想往外爬,打手们上去就是一铁锹,再把他打回去。}}</ref> Tumindak iki marakaké elunan (''gelombang'') paripeksa lan panjagalan ing kutha dening Pangreksa Abrit sing uga miwiti kampanye kanggo ngajuraké “[[Sekawan Barang Lami]]”. <ref name=":2">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|title=Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|date=2001|website=[[The University of Chicago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417112031/http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|archive-date=2020-04-17}}</ref> <ref name=":15">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&q=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august&pg=PA237|title=Historical Dictionary of the Chinese Cultural Revolution|last=Jian|first=Guo|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Zhou|first3=Yuan|date=2006-07-17|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-6491-7|pages=xxi (Chronology)|language=en|author-link2=Song Yongyi|access-date=2020-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611201605/https://books.google.com/books?id=T5-4zOdHKOIC&printsec=frontcover&pg=PA237&dq=Historical+Dictionary+of+the+Chinese+Cultural+Revolution+red+august|archive-date=2020-06-11}}</ref> <ref name=":1" /> <ref name=":111">{{Cite web|url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|title=Chronology of Mass Killings during the Chinese Cultural Revolution (1966–1976)|last=Song|first=Yongyi|authorlink=Song Yongyi|date=2011-08-25|website=[[Sciences Po]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410202455/https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|archive-date=2023-04-10|access-date=2019-11-30}}</ref> Pepati sing tumindak dening Pangreksa Abrit iki uga madampak ing sawetara dhistrik désa ing Beijing, kaya ing prastawa [[Panjagalan Daxing]], sing niwasaké 325 wong saka 27 Agustus nganti 1 Sèptèmber ing [[Dhistrik Daxing]]. <ref name=":7">{{Cite journal|date=2014-12-07|title=A Massacre in Daxing County During the Cultural Revolution|journal=Chinese Law & Government|language=en|volume=14|issue=3|pages=70–71|doi=10.2753/CLG0009-4609140370}}</ref> <ref name=":3">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=k9NQCgAAQBAJ&q=Daxing+Massacre&pg=PA86|title=Historical Dictionary of the Chinese Cultural Revolution|last=Jian|first=Guo|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Zhou|first3=Yuan|date=2015-07-23|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-5172-4|language=en|author-link2=Song Yongyi}}</ref> <ref name=":22">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/07/18/a-nightmare-leaves-scars-questions/05791e4e-e4a4-49b8-b235-c440f51783c0/|title=A NIGHTMARE LEAVES SCARS, QUESTIONS|last=Southerl|first=Daniel|date=1994-07-18|work=[[The Washington Post]]|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224105059/https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/07/18/a-nightmare-leaves-scars-questions/05791e4e-e4a4-49b8-b235-c440f51783c0/|archive-date=2019-12-24|language=en-US|issn=0190-8286}}</ref> Sauntara kuwi, sawetara wong, kaya juru tulis kondhang [[Lao She]], [[Zhou Zuoren]], lan [[Chen Mengjia]], manta nglalu utawa ngupaya nglalu sawisé diréyoh. <ref name=":2" /> <ref name=":7" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.cuhk.edu.hk/rct/pdf/e_outputs/b10/v10p005.pdf|title=Death and the Nobel-On Lao She's "Suicide"|last=Brady|first=Paul|date=1974|website=Chinese University of Hong Kong|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227054417/http://www.cuhk.edu.hk/rct/pdf/e_outputs/b10/v10p005.pdf|archive-date=2019-12-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://english.pku.edu.cn/news_events/news/campus/1605.html|title=PKU Today in History - May 6: Passing of Zhou Zuoren|website=[[Peking University]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240430015643/https://english.pku.edu.cn/news_events/news/campus/1605.html|archive-date=2024-04-30|access-date=2024-05-09}}</ref> Salawas panjagalan, Mao Zedong kanthi terang-terangan nentang cawé-cawéning pangrèh tumrap ebahan (''gerakan'') mahasiswa lan [[Xie Fuzhi]], Mentri ing [[Kanayakan Karaharjan Rakyat (Tingkok)|Kanayakan Karaharjan Rakyat]] angrèh pulisi lan berbadan karaharjan rakyat kanggo ora nyekel para Pangreksa Abrit nanging malah ngamping-ampingi. <ref name=":111" /> <ref name=":33">{{Cite web|url=https://www.marxists.org/reference/archive/mao/selected-works/volume-9/mswv9_65.htm|title=Talk At The Work Conference Of The Centre|last=Mao|first=Zedong|date=1966-08-23|website=[[Marxists Internet Archive]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715142628/https://www.marxists.org/reference/archive/mao/selected-works/volume-9/mswv9_65.htm|archive-date=2018-07-15}}</ref> <ref name=":6">{{Cite web|url=http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/detail_2012_09/01/17271511_0.shtml?_from_ralated|title=血统论和大兴"八三一"事件|last=Sun|first=Yancheng|date=2012|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|publisher=[[Yanhuang Chunqiu]]|language=zh|trans-title=Bloodline theory and the Daxing Massacre|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210045134/http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/detail_2012_09/01/17271511_0.shtml?_from_ralated|archive-date=2019-12-10|access-date=}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web|url=http://news.ifeng.com/shendu/nfzm/detail_2014_03/14/34768339_0.shtml|title=王晶垚: "我,没有忘记历史"|last=Feng|first=Xiang|date=2014|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|publisher=[[Southern Weekly]]|language=zh|trans-title=Wang Jingyao: I, have not forgotten history|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210045143/http://news.ifeng.com/shendu/nfzm/detail_2014_03/14/34768339_0.shtml|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":11">{{Cite web|url=http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/200912/1214_6858_1473893.shtml|title=对红卫兵组织失去信任 毛泽东决定下放知青始末|date=2009-12-14|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|publisher=[[People's Daily|People's Net]]|language=zh|trans-title=Losing faith in the Red Guards organizations, Mao Zedong decided to "[[Down to the Countryside Movement|send the youths to the countryside]]"|archive-url=https://web.archive.org/web/20150527233055/http://news.ifeng.com/history/zhiqing/ziliao/200912/1214_6858_1473893.shtml|archive-date=2015-05-27|access-date=2019-12-10}}</ref> Nanging kahanan wiwit ora karuan ing pungkasan Agustus 1966, meksa [[Panitya Punjer Partè Kumunis Tiongkok]] lan pangrèh Tiongkok cawé-cawé sing marakaké alon-alon panjagalan mandheg. <ref name=":4" /> <ref name=":18">{{Cite web|url=http://www.cnd.org/CR/ZK06/cr340.gb.html|title=《亲历重庆大武斗》序|last=Wang|first=Nianyi|date=2006-06-13|website=China News Digest (华夏文摘)|language=zh|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519123434/http://www.cnd.org/CR/ZK06/cr340.gb.html|archive-date=2011-05-19|access-date=2019-12-10}}</ref> Agustus Abrit dianggep mula bukané Karèsan Abrit jroning Walyakrama Kabudayan Tiongkok.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|title=Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966|last=Wang|first=Youqin|authorlink=Wang Youqin|date=2001|website=[[The University of Chicago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417112031/http://ywang.uchicago.edu/history/docs/2001_03_05.pdf|archive-date=2020-04-17}}</ref> <ref name=":111">{{Cite web|url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|title=Chronology of Mass Killings during the Chinese Cultural Revolution (1966–1976)|last=Song|first=Yongyi|authorlink=Song Yongyi|date=2011-08-25|website=[[Sciences Po]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410202455/https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/chronology-mass-killings-during-chinese-cultural-revolution-1966-1976|archive-date=2023-04-10|access-date=2019-11-30}}</ref> <ref name=":34">{{Cite web|url=https://www.statesman.com/article/20120901/NEWS/309013925|title=Chinese haunted by bloody 'Red August'|last=Lasseter|first=Tom|website=[[Austin American-Statesman]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612062816/https://www.statesman.com/article/20120901/NEWS/309013925|archive-date=2020-06-12|access-date=2020-06-12}}</ref> <ref name=":12">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=diezDwAAQBAJ&q=%E7%BA%A2%E8%89%B2%E6%81%90%E6%80%96&pg=PR43|title=中外學者談文革|last=Xiong|first=Jingming|last2=Song|first2=Yongyi|last3=Yu|first3=Guoliang|date=2018-06-15|publisher=[[The Chinese University of Hong Kong Press]]|isbn=978-988-17563-3-6|location=Hong Kong|pages=xliii (Introduction)|language=zh|trans-title=Scholars in and out of China talking about the Cultural Revolution|author-link2=Song Yongyi}}</ref> <ref name=":14">{{Cite web|url=https://www.rfa.org/mandarin/zhuanlan/xinlingzhilyu/wengebeiwanglu/m0816mind-08152013163142.html|title=47周年回放:再忆文革"八.一八"和 "红八月"|date=2013-08-15|website=[[Radio Free Asia]]|language=zh|trans-title=Forty-seventh anniversary: remembering the "August 18" and Red August of the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210060415/https://www.rfa.org/mandarin/zhuanlan/xinlingzhilyu/wengebeiwanglu/m0816mind-08152013163142.html|archive-date=2019-12-10|access-date=}}</ref> Prastawa iki uga disandhing karo prastawa ''[[Kristallnact]]'' dening [[Jerman Nazi|Jérman Nazi]], ''<ref name=":30">{{Cite journal|last=Ma|first=Sheng-Mei|date=1987-01-01|title=Contrasting Two Survival Literatures: On the Jewish Holocaust and the Chinese Cultural Revolution|url=https://academic.oup.com/hgs/article/2/1/81/759930|journal=Holocaust and Genocide Studies|language=en|volume=2|issue=1|pages=81–93|doi=10.1093/hgs/2.1.81|issn=8756-6583|url-access=subscription}}</ref>'' <ref name=":16">{{Cite web|url=https://www.chinesepen.org/blog/archives/61964|title=红八月,血迹未乾|last=Jin|first=Zhong|date=27 August 2016|website=Independent Chinese PEN Center|language=zh|trans-title=Red August, the blood is still wet|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210070701/https://www.chinesepen.org/blog/archives/61964|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":24">{{Cite web|url=https://www.dw.com/zh/%E7%8E%8B%E5%AE%B9%E8%8A%AC%E7%BB%8F%E5%8E%86%E7%9A%84818/a-15326044|title=王容芬经历的"8·18"|date=2011-08-19|website=[[Deutsche Welle]]|language=zh|trans-title=Wang Rongfang's experience on "August 18"|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210070728/https://www.dw.com/zh/%E7%8E%8B%E5%AE%B9%E8%8A%AC%E7%BB%8F%E5%8E%86%E7%9A%84818/a-15326044|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":25">{{Cite web|url=http://www.mjlsh.org/book.aspx?cid=2&tid=2835&pid=7350|title=沉重的回忆(41)"文革"风暴到来的时候|last=Wang|first=Chuanye|website=[[Chinese University of Hong Kong]]|language=zh|trans-title=Heavy memories (41): when the storm of "Cultural Revolution" arrived|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324122118/http://www.mjlsh.org/book.aspx?cid=2&tid=2835&pid=7350|archive-date=2020-03-24|access-date=}}</ref> <ref name=":26">{{Cite web|url=https://www.boxun.com/news/gb/z_special/2012/04/201204232254.shtml|title=也说"老红卫兵"|last=Xi|first=Ligong|date=2012|website=Boxun|publisher=[[Consensus (website)|Consensus Net]]|language=zh|trans-title=On the "Old" Red Guards|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210072231/https://www.boxun.com/news/gb/z_special/2012/04/201204232254.shtml|archive-date=2019-12-10|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":27">{{Cite web|url=http://www.cnd.org/CR/ZK12/cr696.gb.html|title=伫视王晶垚-宋彬彬对簿历史的公堂——《宋彬彬谈话纪要》的解读及其它(下)|last=Lang|first=Jun|date=2012|website=China News Digest (华夏文摘)|language=zh|trans-title=Looking at the court of history between Wang Jinyao and Song Binbin|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211010715/http://www.cnd.org/CR/ZK12/cr696.gb.html|archive-date=2019-12-11|access-date=}}</ref> lan [[Panjagalan Nanjing]] dening [[Tentara Kamaharajan Jepang|tentara Jepang]] nalika Perang [[Tiongkok-Jepang Kapindho]]. <ref name=":25" /> <ref name=":26" /> <ref name=":27" /> <ref name=":29">{{Cite web|url=https://theinitium.com/article/20181213-notes-nanjing-massacre/|title=建構文化創傷——從南京大屠殺與「文革」說起|last=Luo Ri|first=Yu Deng|date=2018-12-13|website=[[Initium Media]]|trans-title=Constructing cultural tramas——beginning from the Nanjing Massacre and the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211010714/https://theinitium.com/article/20181213-notes-nanjing-massacre/|archive-date=2019-12-11|access-date=2019-12-10}}</ref> <ref name=":32">{{Cite web|url=https://www.chinesepen.org/blog/archives/53378|title=谁敢把皇帝拉下马?----文革五十周年反思|last=Ma|first=Jian|date=2016|website=Independent Chinese PEN Center|language=zh|trans-title=Who dares to drag the Emperor down from the horse: reflection written on the fiftieth anniversary of the Cultural Revolution|archive-url=https://web.archive.org/web/20200628182031/https://www.chinesepen.org/blog/archives/53378|archive-date=2020-06-28|access-date=2019-12-10}}</ref> [[Pisahé Tiongkok-Sovyèt]] ing 1960-an, marakaké [[Uni Sovyèt]] nyecampah lan mancahi kanthi sengit apa sing dilakoni Mao. <ref>{{Cite web|url=https://china.usc.edu/pravda-anti-soviet-policy-communist-china-feb-16-1967|title=Pravda, The Anti-Soviet Policy of Communist China, Feb. 16, 1967|website=University of Southern California|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714074826/https://china.usc.edu/pravda-anti-soviet-policy-communist-china-feb-16-1967|archive-date=2024-07-14|access-date=2024-12-29}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=McGuire|first=Elizabeth|date=2001-05-01|title=China, the Fun House Mirror: Soviet Reactions to the Chinese Cultural Revolution, 1966-1969|url=https://escholarship.org/uc/item/0fs1526m|journal=Berkeley Program in Soviet and Post-Soviet Studies|language=en}}</ref> Sawetara babaran ing USSR lan [[Blok Wètan]] uga nyandhing patemoné Mao lan Pangreksa Abrit ing Tiananmen kaya sesorahing [[Adolf Hitler]] marang panyengkuyungé. <ref>{{Cite web|url=https://www.voachinese.com/a/3334409.html|title=文革与苏联 红卫兵成贬义 毛形象恶劣|last=Bai|first=Hua|date=2016-05-18|website=[[Voice of America]]|language=zh|trans-title=Cultural Revolution and the Soviet Union: Red Guards' negative meaning and Mao's poor image|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130110228/https://www.voachinese.com/a/3334409.html|archive-date=2024-11-30|access-date=2024-12-29}}</ref> == Réferènsi == [[Kategori:Sajarah Cina]] tnp26fuyvozkwct7appn630r23ly3k3 Steven Culp 0 200753 1752794 1752779 2026-08-18T21:17:36Z Meursault2004 3 sithik 1752794 wikitext text/x-wiki '''Steven Culp''' (lair 3 Dhèsèmber 1955) iku sawijiné aktor Amérika Sarékat. Dhèwèké uga main ing ''How to Get Away with Murder'' minangka pangacara Victor Leshner. [[Kategori:Lair 1955]] [[Kategori:Wong urip]] 5a0tvwvbcp44t6ed5ln4vy86ls9s4sq 1752806 1752794 2026-08-19T07:50:32Z Meursault2004 3 /* Filmografi */ 1752806 wikitext text/x-wiki '''Steven Culp''' (lair 3 Dhèsèmber 1955) iku sawijiné aktor Amérika Sarékat. Dhèwèké uga main ing ''How to Get Away with Murder'' minangka pangacara Victor Leshner. ==Filmografi== ===Film=== {| class="wikitable sortable" ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |1989 |''[[Gross Anatomy (film)|Gross Anatomy]]'' |Jerry Fanning Forrester | |- |1991 |''[[Dead Again]]'' |Party Guest #1 | |- |1992 |''Diego Rivera: I Paint What I See'' |[[Nelson Rockefeller]] | |- |rowspan=2|1993 |''[[Jason Goes to Hell: The Final Friday]]'' |Robert Campbell | |- |''[[Fearless (1993 film)|Fearless]]'' |Emergency Doctor | |- |1996 |''[[James and the Giant Peach (film)|James and the Giant Peach]]'' |James's father | |- |rowspan=2|2000 |''[[Nurse Betty]]'' |Friend | |- |''[[Thirteen Days (film)|Thirteen Days]]'' |[[Robert F. Kennedy]] | |- |rowspan=2|2002 |''[[Star Trek: Nemesis]]'' |Commander Martin Madden |Deleted Scene |- |''[[The Emperor's Club]]'' |Older Martin Blythe | |- |2004 |''[[Spartan (film)|Spartan]]'' |Gaines | |- |rowspan=2|2005 |''[[The Sisters (2005 film)|The Sisters]]'' | Harry Glass | |- |''[[Deck the Halls (2005 film)|Deck the Halls]]'' | Dr. Olsen | |- |2007 |''[[Firehouse Dog]]'' |Zachary Hayden | |- |rowspan=2|2008 |''[[From Within (film)|From Within]]'' |Pastor Joe | |- |''Leaving Barstow'' |Mr. Johns | |- |2011 |''[[The Chicago 8]]'' |[[Tom Foran]] | |- |2014 |''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' |Congressman Wenham | |- |2017 |''[[The Last Word (2017 film)|The Last Word]]'' |Sam Serman | |- |2018 |''Collusions'' |Agent Robinson | |} ===Television=== {| class="wikitable sortable" ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |1982 |''[[Another World (TV series)|Another World]]'' |Tom Nelson | 1 episode |- |1983-1984 |''[[One Life to Live]]'' |[[Daniel Wolek]] | |- |rowspan=2|1988 |''[[Lincoln (miniseries)|Lincoln]]'' |[[John Hay]] |Miniseries; 2 episodes |- |''[[The Cosby Show]]'' |Father-to-Be | 1 episode |- |rowspan=6|1989 |''[[ABC Afterschool Special]]'' | | Episode: "Taking a Stand" |- |''[[A Man Called Hawk]]'' |Carter | 1 episode |- |''[[Duet (TV series)|Duet]]'' |Martin | 1 episode |- |''[[Murphy Brown]]'' |Brad Stockton | 1 episode |- |''[[Newhart]]'' |Brett | 1 episode |- |''[[Hooperman]]'' | Sleep Project Coordinator | 1 episode |- |rowspan=2|1990 |''[[L.A. Law]]'' | Dr. Lettora | 1 episode |- |''[[Father Dowling Mysteries]]'' | Bill Taylor | Episode: "The Woman Scorned Mystery" |- |1991 |''Family Album, U.S.A.'' | Richard Stewart | |- |rowspan=2|1992 |''[[Quicksand: No Escape]]'' |Bartender |TV movie |- |''[[Dream On (TV series)|Dream On]]'' |Dan | 1 episode |- |rowspan=2|1993 |''[[Reasonable Doubts]]'' |Peter Maxwell |2 episodes |- |''A Walton Thanksgiving Reunion'' |Jeff Dulaney |TV movie |- |1994 |''[[Diagnosis: Murder]]'' |Company Man | 1 episode |- |rowspan=4|1995 |''[[Touched by an Angel]]'' |Dr. Rence Patterson | 1 episode |- |''[[Sisters (American TV series)|Sisters]]'' |Graham Pressman | 1 episode |- |''Donor Unknown'' |Joel Evers |TV movie |- |''[[The Young and the Restless]]'' |Brian Hamilton |2 episodes |- |rowspan=3|1996 |''[[Baywatch Nights]]'' |Garth Youngblood | 1 episode |- |''[[Beverly Hills, 90210]]'' |Mr. Dreesen | 1 episode |- |''[[Norma Jean & Marilyn]]'' | [[Robert F. Kennedy]] | |- |rowspan=3|1997 |''[[Dr. Quinn, Medicine Woman]]'' |Peter Doyle | 1 episode |- |''[[Pacific Palisades (TV series)|Pacific Palisades]]'' |Judge | 1 episode |- |''[[Mike Hammer, Private Eye]]'' |Father James | 1 episode |- |1997–2004 |''[[JAG (TV series)|JAG]]'' |[[Clayton Webb]] |Recurring role; 41 episodes |- |rowspan=4|1998 |''[[Pensacola: Wings of Gold]]'' |Thomas Belafontaine | 1 episode |- |''[[Profiler (TV series)|Profiler]]'' | | 1 episode |- |''[[Chicago Hope]]'' | Mr. Turner | 1 episode |- |''[[Any Day Now (TV series)|Any Day Now]]'' |Randall Clemens | 1 episode |- |rowspan=2|1999 |''[[Brimstone (TV series)|Brimstone]]'' |Frankie | 1 episode |- |''[[V.I.P. (American TV series)|V.I.P.]]'' |Financial Officer | 1 episode |- |1999–2004 |''[[ER (TV series)|ER]]'' |Dave Spencer / Dr. Charles Cameron | 5 episodes |- |rowspan=4|2000 |''[[Ally McBeal]]'' |Attorney Dixon | 2 episodes |- |''[[Family Law (American TV series)|Family Law]]'' |Mr. Petry | 1 episode |- |''[[Providence (American TV series)|Providence]]'' |Dr. Jordan Roberts | 1 episode |- |''[[Murder, She Wrote: A Story to Die For]]'' | William Batsby | |- |rowspan=3|2001 |''[[How to Make a Monster (2001 film)|How to Make a Monster]]'' | Drummond | |- |''[[Boston Public]]'' |Mel Breen | 1 episode |- |''[[Philly (TV series)|Philly]]'' |Detective John O'Brien | 2 episodes |- |2002 |''[[Crossing Jordan]]'' |Detective Rick Frazier | 1 episode |- |2002–2003 |''[[The Practice]]'' |Atty. Emmanuel Kupcheck / Hospital Atty. Alldredge | 2 episodes |- |2002 |''[[Push, Nevada]]'' |Well-Dressed Man | 6 episodes |- |rowspan=2|2003 |''[[24 (TV series)|24]]'' |Ted Simmons |3 episodes |- |''[[Mister Sterling]]'' |Senator Ron Garland |1 episode |- |2003–2004 |''[[Star Trek: Enterprise]]'' |Major Hayes |Recurring role; 5 episodes |- |2003–2005 |''[[The West Wing]]'' |Speaker of the House Jeff Haffley |Recurring role; 9 episodes |- |2003 |''[[The Lyon's Den]]'' |Brad Manning | 1 episode |- |2004 |''[[CSI: Crime Scene Investigation]]'' |Lieutenant Mendez | 1 episode |- |2004–2012 |''[[Desperate Housewives]]'' |[[Rex Van de Kamp]] |Series regular (season 1), guest star (seasons 2–3, 5, 7–8)<br>[[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series|SAG Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series]] (2005–2006) |- |rowspan=6|2007 |''[[Numb3rs]]'' |Detective Graham Larson |1 episode |- |''[[Traveler (American TV series)|Traveler]]'' |Special Agent in Charge Fred Chambers |8 episodes |- |''[[The Closer]]'' |Lucas Cordry |Season 3: Til Death Do Us Part, Parts I and II |- |''[[NCIS (TV series)|NCIS]]'' |Commander William Skinner |1 episode: "Chimera" |- |''[[Stargate Atlantis]]'' |Henry Wallace |1 episode: "[[Miller's Crossing (Stargate Atlantis)|Miller's Crossing]]" |- |''[[Boston Legal]]'' |A.D.A. Norman Wilson |1 episode: "Oral Contracts" |- |rowspan=2|2008 |''[[Medium (TV series)|Medium]]'' |Darren Swenson | 1 episode |- |''[[Criminal Minds]]'' |Lawyer Lester Serling |1 episode: "Tabula Rasa" |- |2008–2009 |''[[Saving Grace (American TV series)|Saving Grace]]'' |Detective Brad Gholston |3 episodes |- |rowspan=3|2008 |''[[The Cleaner (American TV series)|The Cleaner]]'' |Gary Smith |1 episode |- |''[[The Mentalist]]'' |Morgan Tolliver | 1 episode |- |''[[Eli Stone]]'' |Jim Cooper |2 episodes |- |rowspan=4|2009 |''[[Privileged (TV series)|Privileged]]'' |Elliot Davis |2 episodes |- |''[[Impact (miniseries)|Impact]]'' |President Edward Taylor |2 episodes |- |''[[Cold Case]]'' |Evan Price |1 episode |- |''[[CSI: Miami]]'' |Jerry Mackey |1 episode |- |rowspan=3|2010 |''[[Ghost Whisperer]]'' |Dave Walker/Glen Blessing |1 episode: "Blessings in Disguise" |- |''[[Burn Notice]]'' |Christian Aikins |1 episode: "Where There's Smoke" |- |''[[The Defenders (2010 TV series)|The Defenders]]'' |Senator Clint Harper |1 episode |- |rowspan=3|2011 |''[[The Chicago Code]]'' |Dennis Mahoney | 2 episodes |- |''[[Law & Order: Los Angeles]]'' |Ben Corrigan |1 episode |- |''[[Prime Suspect (American TV series)|Prime Suspect USA]]'' |Richard Milner |1 episode |- |rowspan=6|2012 |''[[Harry's Law]]'' |Mr. Kennedy |1 episode |- |''[[Body of Proof]]'' |Eric Greyson |1 episode |- |''[[Perception (TV series)|Perception]]'' |[[John F. Kennedy]] |1 episode |- |''[[Grey's Anatomy]]'' |Dr. Darren Parker |4 episodes |- |''[[Longmire (TV series)|Longmire]]'' |Johnson Made |1 episode |- |''[[Drop Dead Diva]]'' |Bruce Forman |1 episode |- |rowspan=2|2013 |''[[Revolution (TV series)|Revolution]]'' |Edward Truman | |- |''[[King & Maxwell]]'' |Michael Wallace |1 episode |- |rowspan=4|2015 |''[[Scream Queens (2015 TV series)|Scream Queens]]'' |Clark Ulrich |1 episode |- |''[[Bosch (TV series)|Bosch]]'' |D.A. Richard 'Rick' O'Shea |19 episodes |- |''[[Arrow (TV series)|Arrow]]'' | Senator Joseph Cray | 1 episode |- |[[Zoo (American TV series)|''Zoo'']] |Clayton Burke |3 episodes |- |rowspan=3|2016 |''[[How to Get Away with Murder]]'' |Victor Leshner |Season 2, Episode 1 |- |[[Code Black (TV series)|''Code Black'']] |Desmond Leighton |5 episodes |- |[[Lopez (TV series)|''Lopez'']] |Bryce Vandevent |1 episode |- |2017 |''[[The Orville]]'' | Willks |1 episode |- |rowspan=3|2018 |''[[Dynasty (2017 TV series)|Dynasty]]'' | Tim Myers | 1 episode |- |''[[Waco (miniseries)|Waco]]'' | [[Jeff Jamar]] |2 episodes |- |[[The Last Ship (TV series)|''The Last Ship'']] |President Joshua Reiss |6 episodes |- |rowspan=3|2019 | ''[[American Horror Story: 1984]]'' | John Thompson | 1 episode: "[[Mr. Jingles (American Horror Story)|Mr. Jingles]]" |- | ''[[For the People (2018 TV series)|For the People]]'' | Arthur Covington | 1 episode |- | ''[[Dear White People (TV series)|Dear White People]]'' | Douglas Emory |1 episode |- |rowspan=2|2020 |[[9-1-1 (TV series)|''9-1-1'']] |Henry Wallace |1 episode |- |[[Dirty John (TV series)|''Dirty John'']] |Baxter | 1 episode |- |2021 |''[[SEAL Team (TV series)|SEAL Team]]'' |Judge Bixby |1 episode |- | 2022–2023 |[[The Resident (TV series)|''The Resident'']] |Gov. Mark Betz |4 episodes |- | 2022–2023 |[[The Rookie: Feds|''The Rookie: Feds'']] |Agent Oliver Bailor |2 episodes<ref>{{cite web |url=https://televisionstats.com/s/the-rookie-feds/cast |title=The Rookie: Feds Cast |work=Television Stats |access-date=November 2, 2025}}</ref> |- | 2023 |[[True Lies (TV series)|''True Lies'']] |Dobkin |1 episode<ref>{{cite web |url=https://www.tvguide.com/tvshows/true-lies/cast/1031045749/ |title=True Lies - Full Cast & Crew |work=[[TV Guide]] |access-date=November 2, 2025}}</ref> |- |2024 |[[Tracker_(American_TV_series)|''Tracker'']] |Scott Palmer |1 episode |- |2024–2025 |''[[FBI: International]]'' |Martin Russo |3 episodes |- |2025 |''[[Suits: LA]]'' |John Jackson |3 episodes |} == Réferènsi == [[Kategori:Lair 1955]] [[Kategori:Wong urip]] [[Kategori:Paraga Star Trek]] 7b7ftkxahdndzgjmefsxr5vf50wo2xz 1752807 1752806 2026-08-19T07:59:46Z Meursault2004 3 /* Réferènsi */ 1752807 wikitext text/x-wiki '''Steven Culp''' (lair 3 Dhèsèmber 1955) iku sawijiné aktor Amérika Sarékat. Dhèwèké uga main ing ''How to Get Away with Murder'' minangka pangacara Victor Leshner. ==Filmografi== ===Film=== {| class="wikitable sortable" ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |1989 |''[[Gross Anatomy (film)|Gross Anatomy]]'' |Jerry Fanning Forrester | |- |1991 |''[[Dead Again]]'' |Party Guest #1 | |- |1992 |''Diego Rivera: I Paint What I See'' |[[Nelson Rockefeller]] | |- |rowspan=2|1993 |''[[Jason Goes to Hell: The Final Friday]]'' |Robert Campbell | |- |''[[Fearless (1993 film)|Fearless]]'' |Emergency Doctor | |- |1996 |''[[James and the Giant Peach (film)|James and the Giant Peach]]'' |James's father | |- |rowspan=2|2000 |''[[Nurse Betty]]'' |Friend | |- |''[[Thirteen Days (film)|Thirteen Days]]'' |[[Robert F. Kennedy]] | |- |rowspan=2|2002 |''[[Star Trek: Nemesis]]'' |Commander Martin Madden |Deleted Scene |- |''[[The Emperor's Club]]'' |Older Martin Blythe | |- |2004 |''[[Spartan (film)|Spartan]]'' |Gaines | |- |rowspan=2|2005 |''[[The Sisters (2005 film)|The Sisters]]'' | Harry Glass | |- |''[[Deck the Halls (2005 film)|Deck the Halls]]'' | Dr. Olsen | |- |2007 |''[[Firehouse Dog]]'' |Zachary Hayden | |- |rowspan=2|2008 |''[[From Within (film)|From Within]]'' |Pastor Joe | |- |''Leaving Barstow'' |Mr. Johns | |- |2011 |''[[The Chicago 8]]'' |[[Tom Foran]] | |- |2014 |''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' |Congressman Wenham | |- |2017 |''[[The Last Word (2017 film)|The Last Word]]'' |Sam Serman | |- |2018 |''Collusions'' |Agent Robinson | |} ===Television=== {| class="wikitable sortable" ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |1982 |''[[Another World (TV series)|Another World]]'' |Tom Nelson | 1 episode |- |1983-1984 |''[[One Life to Live]]'' |[[Daniel Wolek]] | |- |rowspan=2|1988 |''[[Lincoln (miniseries)|Lincoln]]'' |[[John Hay]] |Miniseries; 2 episodes |- |''[[The Cosby Show]]'' |Father-to-Be | 1 episode |- |rowspan=6|1989 |''[[ABC Afterschool Special]]'' | | Episode: "Taking a Stand" |- |''[[A Man Called Hawk]]'' |Carter | 1 episode |- |''[[Duet (TV series)|Duet]]'' |Martin | 1 episode |- |''[[Murphy Brown]]'' |Brad Stockton | 1 episode |- |''[[Newhart]]'' |Brett | 1 episode |- |''[[Hooperman]]'' | Sleep Project Coordinator | 1 episode |- |rowspan=2|1990 |''[[L.A. Law]]'' | Dr. Lettora | 1 episode |- |''[[Father Dowling Mysteries]]'' | Bill Taylor | Episode: "The Woman Scorned Mystery" |- |1991 |''Family Album, U.S.A.'' | Richard Stewart | |- |rowspan=2|1992 |''[[Quicksand: No Escape]]'' |Bartender |TV movie |- |''[[Dream On (TV series)|Dream On]]'' |Dan | 1 episode |- |rowspan=2|1993 |''[[Reasonable Doubts]]'' |Peter Maxwell |2 episodes |- |''A Walton Thanksgiving Reunion'' |Jeff Dulaney |TV movie |- |1994 |''[[Diagnosis: Murder]]'' |Company Man | 1 episode |- |rowspan=4|1995 |''[[Touched by an Angel]]'' |Dr. Rence Patterson | 1 episode |- |''[[Sisters (American TV series)|Sisters]]'' |Graham Pressman | 1 episode |- |''Donor Unknown'' |Joel Evers |TV movie |- |''[[The Young and the Restless]]'' |Brian Hamilton |2 episodes |- |rowspan=3|1996 |''[[Baywatch Nights]]'' |Garth Youngblood | 1 episode |- |''[[Beverly Hills, 90210]]'' |Mr. Dreesen | 1 episode |- |''[[Norma Jean & Marilyn]]'' | [[Robert F. Kennedy]] | |- |rowspan=3|1997 |''[[Dr. Quinn, Medicine Woman]]'' |Peter Doyle | 1 episode |- |''[[Pacific Palisades (TV series)|Pacific Palisades]]'' |Judge | 1 episode |- |''[[Mike Hammer, Private Eye]]'' |Father James | 1 episode |- |1997–2004 |''[[JAG (TV series)|JAG]]'' |[[Clayton Webb]] |Recurring role; 41 episodes |- |rowspan=4|1998 |''[[Pensacola: Wings of Gold]]'' |Thomas Belafontaine | 1 episode |- |''[[Profiler (TV series)|Profiler]]'' | | 1 episode |- |''[[Chicago Hope]]'' | Mr. Turner | 1 episode |- |''[[Any Day Now (TV series)|Any Day Now]]'' |Randall Clemens | 1 episode |- |rowspan=2|1999 |''[[Brimstone (TV series)|Brimstone]]'' |Frankie | 1 episode |- |''[[V.I.P. (American TV series)|V.I.P.]]'' |Financial Officer | 1 episode |- |1999–2004 |''[[ER (TV series)|ER]]'' |Dave Spencer / Dr. Charles Cameron | 5 episodes |- |rowspan=4|2000 |''[[Ally McBeal]]'' |Attorney Dixon | 2 episodes |- |''[[Family Law (American TV series)|Family Law]]'' |Mr. Petry | 1 episode |- |''[[Providence (American TV series)|Providence]]'' |Dr. Jordan Roberts | 1 episode |- |''[[Murder, She Wrote: A Story to Die For]]'' | William Batsby | |- |rowspan=3|2001 |''[[How to Make a Monster (2001 film)|How to Make a Monster]]'' | Drummond | |- |''[[Boston Public]]'' |Mel Breen | 1 episode |- |''[[Philly (TV series)|Philly]]'' |Detective John O'Brien | 2 episodes |- |2002 |''[[Crossing Jordan]]'' |Detective Rick Frazier | 1 episode |- |2002–2003 |''[[The Practice]]'' |Atty. Emmanuel Kupcheck / Hospital Atty. Alldredge | 2 episodes |- |2002 |''[[Push, Nevada]]'' |Well-Dressed Man | 6 episodes |- |rowspan=2|2003 |''[[24 (TV series)|24]]'' |Ted Simmons |3 episodes |- |''[[Mister Sterling]]'' |Senator Ron Garland |1 episode |- |2003–2004 |''[[Star Trek: Enterprise]]'' |Major Hayes |Recurring role; 5 episodes |- |2003–2005 |''[[The West Wing]]'' |Speaker of the House Jeff Haffley |Recurring role; 9 episodes |- |2003 |''[[The Lyon's Den]]'' |Brad Manning | 1 episode |- |2004 |''[[CSI: Crime Scene Investigation]]'' |Lieutenant Mendez | 1 episode |- |2004–2012 |''[[Desperate Housewives]]'' |[[Rex Van de Kamp]] |Series regular (season 1), guest star (seasons 2–3, 5, 7–8)<br>[[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series|SAG Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series]] (2005–2006) |- |rowspan=6|2007 |''[[Numb3rs]]'' |Detective Graham Larson |1 episode |- |''[[Traveler (American TV series)|Traveler]]'' |Special Agent in Charge Fred Chambers |8 episodes |- |''[[The Closer]]'' |Lucas Cordry |Season 3: Til Death Do Us Part, Parts I and II |- |''[[NCIS (TV series)|NCIS]]'' |Commander William Skinner |1 episode: "Chimera" |- |''[[Stargate Atlantis]]'' |Henry Wallace |1 episode: "[[Miller's Crossing (Stargate Atlantis)|Miller's Crossing]]" |- |''[[Boston Legal]]'' |A.D.A. Norman Wilson |1 episode: "Oral Contracts" |- |rowspan=2|2008 |''[[Medium (TV series)|Medium]]'' |Darren Swenson | 1 episode |- |''[[Criminal Minds]]'' |Lawyer Lester Serling |1 episode: "Tabula Rasa" |- |2008–2009 |''[[Saving Grace (American TV series)|Saving Grace]]'' |Detective Brad Gholston |3 episodes |- |rowspan=3|2008 |''[[The Cleaner (American TV series)|The Cleaner]]'' |Gary Smith |1 episode |- |''[[The Mentalist]]'' |Morgan Tolliver | 1 episode |- |''[[Eli Stone]]'' |Jim Cooper |2 episodes |- |rowspan=4|2009 |''[[Privileged (TV series)|Privileged]]'' |Elliot Davis |2 episodes |- |''[[Impact (miniseries)|Impact]]'' |President Edward Taylor |2 episodes |- |''[[Cold Case]]'' |Evan Price |1 episode |- |''[[CSI: Miami]]'' |Jerry Mackey |1 episode |- |rowspan=3|2010 |''[[Ghost Whisperer]]'' |Dave Walker/Glen Blessing |1 episode: "Blessings in Disguise" |- |''[[Burn Notice]]'' |Christian Aikins |1 episode: "Where There's Smoke" |- |''[[The Defenders (2010 TV series)|The Defenders]]'' |Senator Clint Harper |1 episode |- |rowspan=3|2011 |''[[The Chicago Code]]'' |Dennis Mahoney | 2 episodes |- |''[[Law & Order: Los Angeles]]'' |Ben Corrigan |1 episode |- |''[[Prime Suspect (American TV series)|Prime Suspect USA]]'' |Richard Milner |1 episode |- |rowspan=6|2012 |''[[Harry's Law]]'' |Mr. Kennedy |1 episode |- |''[[Body of Proof]]'' |Eric Greyson |1 episode |- |''[[Perception (TV series)|Perception]]'' |[[John F. Kennedy]] |1 episode |- |''[[Grey's Anatomy]]'' |Dr. Darren Parker |4 episodes |- |''[[Longmire (TV series)|Longmire]]'' |Johnson Made |1 episode |- |''[[Drop Dead Diva]]'' |Bruce Forman |1 episode |- |rowspan=2|2013 |''[[Revolution (TV series)|Revolution]]'' |Edward Truman | |- |''[[King & Maxwell]]'' |Michael Wallace |1 episode |- |rowspan=4|2015 |''[[Scream Queens (2015 TV series)|Scream Queens]]'' |Clark Ulrich |1 episode |- |''[[Bosch (TV series)|Bosch]]'' |D.A. Richard 'Rick' O'Shea |19 episodes |- |''[[Arrow (TV series)|Arrow]]'' | Senator Joseph Cray | 1 episode |- |[[Zoo (American TV series)|''Zoo'']] |Clayton Burke |3 episodes |- |rowspan=3|2016 |''[[How to Get Away with Murder]]'' |Victor Leshner |Season 2, Episode 1 |- |[[Code Black (TV series)|''Code Black'']] |Desmond Leighton |5 episodes |- |[[Lopez (TV series)|''Lopez'']] |Bryce Vandevent |1 episode |- |2017 |''[[The Orville]]'' | Willks |1 episode |- |rowspan=3|2018 |''[[Dynasty (2017 TV series)|Dynasty]]'' | Tim Myers | 1 episode |- |''[[Waco (miniseries)|Waco]]'' | [[Jeff Jamar]] |2 episodes |- |[[The Last Ship (TV series)|''The Last Ship'']] |President Joshua Reiss |6 episodes |- |rowspan=3|2019 | ''[[American Horror Story: 1984]]'' | John Thompson | 1 episode: "[[Mr. Jingles (American Horror Story)|Mr. Jingles]]" |- | ''[[For the People (2018 TV series)|For the People]]'' | Arthur Covington | 1 episode |- | ''[[Dear White People (TV series)|Dear White People]]'' | Douglas Emory |1 episode |- |rowspan=2|2020 |[[9-1-1 (TV series)|''9-1-1'']] |Henry Wallace |1 episode |- |[[Dirty John (TV series)|''Dirty John'']] |Baxter | 1 episode |- |2021 |''[[SEAL Team (TV series)|SEAL Team]]'' |Judge Bixby |1 episode |- | 2022–2023 |[[The Resident (TV series)|''The Resident'']] |Gov. Mark Betz |4 episodes |- | 2022–2023 |[[The Rookie: Feds|''The Rookie: Feds'']] |Agent Oliver Bailor |2 episodes<ref>{{cite web |url=https://televisionstats.com/s/the-rookie-feds/cast |title=The Rookie: Feds Cast |work=Television Stats |access-date=November 2, 2025}}</ref> |- | 2023 |[[True Lies (TV series)|''True Lies'']] |Dobkin |1 episode<ref>{{cite web |url=https://www.tvguide.com/tvshows/true-lies/cast/1031045749/ |title=True Lies - Full Cast & Crew |work=[[TV Guide]] |access-date=November 2, 2025}}</ref> |- |2024 |[[Tracker_(American_TV_series)|''Tracker'']] |Scott Palmer |1 episode |- |2024–2025 |''[[FBI: International]]'' |Martin Russo |3 episodes |- |2025 |''[[Suits: LA]]'' |John Jackson |3 episodes |} == Réferènsi == {{reflist}} [[Kategori:Lair 1955]] [[Kategori:Wong urip]] [[Kategori:Paraga Star Trek]] 92xxqzl96utvfr3m456wbmw24dnhj62 Bruce Horak 0 200754 1752813 2026-08-19T11:52:52Z Meursault2004 3 Rintisan saka [[:en:Bruce Horak|]] 1752813 wikitext text/x-wiki '''Bruce Horak''' (lair 5 Agustus 1974) yaiku aktor Kanada<ref name="calgaryjournal">{{Cite web|url=https://calgaryjournal.ca/2019/04/02/painting-without-eyesight-how-one-calgary-artist-made-the-best-of-a-cancer-diagnosis/|title=Lukisan tanpa penglihatan: kepiye salah sawijining seniman Calgary nggawe diagnosis kanker sing paling apik|tanggal=2 April 2019|website=Jurnal Calgary|tanggal-akses=5 Agustus 2023|tanggal-arsip=5 Agustus, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230805011156/https://calgaryjournal.ca/2019/04/02/painting-without-eyesight-how-one-calgary-artist-made-the-best-of-a-cancer-diagnosis/|url-status=live}}</ref> lan televisi lan panggung<ref name="ctv-richard3">{{Cite web|url=https://www.ctvnews.ca/calgary/article/shakespeare-company-takes-on-the-tale-of-richard-iii/|title=Shakespeare Company njupuk crita Richard III|tanggal=20 April 2023|website=Calgary|tanggal-akses=12 Juli 2026}}</ref> aktor, dikenal amarga meranake [[Daftar Star Trek: Strange New Worlds karakter#Hemmer|Hemmer]] ing ''[[Star Trek: Strange New Worlds]]''. Horak iku aktor [[wuta|wuta légal]] kapisan sing maragakaké karakter ing waralaba ''[[Star Trek]]''.<ref name="CBCarts">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/arts/meet-bruce-horak-star-trek-s-first-blind-actor-playing-hemmer-on-strange-new-worlds-1.6455017|title=Ketemu Bruce Horak, aktor wuta pisanan Star Trek, sing meranake Hemmer ing Strange New Worlds|website=CBC|tanggal=16 Mei 2022|tanggal-akses=4 Agustus 2023|tanggal-arsip=4 Agustus, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230804214326/https://www.cbc.ca/arts/meet-bruce-horak-star-trek-s-first-blind-actor-playing-hemmer-on-strange-new-worlds-1.6455017|url-status=live}}</ref><ref name="screenrantSNW">{{Cite web|url=https://screenrant.com/star-trek-strange-new-worlds-confirmed-characters/|title=10 Karakter Dikonfirmasi Bakal Muncul ing Star Trek: Strange New Worlds|tanggal=4 Mei 2022|website=ScreenRant|tanggal-akses=5 Agustus 2023|tanggal-arsip=5 Agustus, 2023|arsip-url=https://web.archive.org/web/20230805021147/https://screenrant.com/star-trek-strange-new-worlds-confirmed-characters/|url-status=live}}</ref> == Réferènsi == {{reflist}} ogjqi2n7lw52srq6xtw685kazk4rc9p Agustus Abrit 0 200755 1752815 2026-08-19T11:54:26Z Meursault2004 3 Meursault2004 ngalih kaca [[Agustus Abrit]] menyang [[Agustus Abang]]: abrit iku basa, artikel iki katulis ing ngoko 1752815 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Agustus Abang]] p2px5aazravgnl0hpgz45swckuktp5s