Wikisumber jvwikisource https://jv.wikisource.org/wiki/Wikisumber:Pendhapa MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter Médhia Mirunggan Parembugan Naraguna Parembugan Naraguna Wikisumber Parembugan Wikisumber Barkas Parembugan Barkas MédhiaWiki Parembugan MédhiaWiki Cithakan Parembugan Cithakan Pitulung Parembugan Pitulung Kategori Parembugan Kategori Panganggit Parembugan Panganggit Kaca Parembugan Kaca Indhèks Parembugan Indhèks TimedText TimedText talk Modhul Parembugan Modhul Acara Pembicaraan Acara 252 7130 72519 63868 2026-03-29T06:50:43Z Empat Tilda 628 72519 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |wikidata_item=Q138821753 |Title=[[Sejarah Kutha Sala]], [[Sejarah Keraton Dalem Ing Surakarta]] & [[Sejarahe Bengawan Sala]] |Subtitle= |Language=jv |Volume= |Edition= |Author=R. M. Ng. Tiknopranoto, R. Mardisuwignya |Co-author1= |Co-author2= |Co-author3= |Translator= |Co-translator1= |Co-translator2= |Editor= |Co-editor1= |Co-editor2= |Illustrator= |Publisher=Toko Buku Pelajar |Address=Sala |Printer= |Year=1979 |Key= |ISBN= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Pages=[[Sejarah Kutha Sala]] <pagelist from=1 to=66 1="Sampul" 2to3="Katrangan" 4="Purwaka" 5=4 /> [[Sejarah Keraton Dalem Ing Surakarta]] <pagelist from=67 to=79 67="Katrangan" 68=66 /> [[Sejarahe Bengawan Sala]] <pagelist from=80 80=78 135="Pratélaning isi" 136="Sampul" 137="Sampul" /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} lr4u62gsgfsvpizysj7l77aorkf7pi2 252 7132 72504 65160 2026-03-28T15:39:41Z Empat Tilda 628 72504 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |wikidata_item=Q138819156 |Title=[[Wulang Basa Jilid 1]] |Subtitle= |Language=jv |Volume= |Edition= |Author= |Co-author1= |Co-author2= |Co-author3= |Translator= |Co-translator1= |Co-translator2= |Editor= |Co-editor1= |Co-editor2= |Illustrator= |Publisher= |Address= |Printer= |Year= |Key= |ISBN= |Source=PDF |Image=1 |Progress=T |Pages=<pagelist 1="Cover" 2="–" 3="Title" 4="–" 5="Info" 6to7="Kata Pengantar" 8="Bebukaning Atur" 9=1 90to92="–" /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} joydjydwlaupk7i20l7by47haxexilg 252 7138 72505 34898 2026-03-29T06:13:47Z Empat Tilda 628 72505 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |wikidata_item=Q138821618 |Title=[[Kridha Basa 1]] |Subtitle= |Language=jv |Volume= |Edition= |Author=Siswadi |Co-author1= |Co-author2= |Co-author3= |Translator= |Co-translator1= |Co-translator2= |Editor= |Co-editor1= |Co-editor2= |Illustrator= |Publisher=PT Intan Pariwara |Address=Klathèn |Printer= |Year=1988 |Key= |ISBN= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Pages=<pagelist 1="Sampul" 2="Irah-irahan" 3="Katrangan" 4="Bebuka" 5="Pratélaning isi" 6=1 99="Kapustakan" /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} 7hl03r93f4jowo7i4j6m8462ol7yjhh 252 7140 72510 38085 2026-03-29T06:22:08Z Empat Tilda 628 72510 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |wikidata_item=Q138821683 |Title=[[Kridha Basa 3]] |Subtitle= |Language=jv |Volume= |Edition= |Author= |Co-author1= |Co-author2= |Co-author3= |Translator= |Co-translator1= |Co-translator2= |Editor= |Co-editor1= |Co-editor2= |Illustrator= |Publisher= |Address= |Printer= |Year= |Key= |ISBN= |Source=PDF |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1="Cover" 2="Title" 3="–" 4="Bebukaning Atur" 5="ToC" 6=1 /> |Volumes= |Remarks= |Notes= |Header= |Footer= }} a87mhwbuo0p8rs9lqeds5t3x2ud90m4 0 7208 72520 56097 2026-03-29T06:53:13Z Empat Tilda 628 72520 wikitext text/x-wiki {{header2 | title = Sejarah Kutha Sala | author = R. M. Ng. Tiknopranoto, R. Mardisuwignya | year = 1979 | notes = Sabanjuré: [[Sejarah Keraton Dalem Ing Surakarta]] & [[Sejarahe Bengawan Sala]] }} <div style="padding-left: 2em;"> <pages index="Sejarah Kutha Sala.pdf" from=1 to=137 /> </div> [[Kategori:Surakarta]] hy2e8uf2grhxiit65g4cocd1f7sk2al 250 9218 72506 29627 2026-03-29T06:15:15Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" />{{c|'''Bebukaning Atur'''}}</noinclude>{{tab}}Nuwun, para nupiksa. {{tab}}Ngaturi wuninga, bilih buku ''Kridha Basa SMP'' punika ngewrat racikaning wulangan basa Jawi ing SMP, kados ingkang kapacak wonten ing salebetipun ''Garis-garis Besar Program Pengajaran Bidang Studi Bahasa Jawa Departemen Pendidikan dan Kebudayaan'' babaran Pungkasan.<br> Urutaning wulangan ing salebetipun buku punika kadamel cèples kaliyan urut-urutaning ''pokok bahasan'' ingkang Kawrat wonten ing salebetipun ''Garis-garis Besar Program Pengajaran (GBPP)'' punika.<br> Pamrihipun, sageda nggampilaken para kadang guru saha para anak murid ingkang sesarengan nindakaken ''kegiatan belajar mengajar bidang studi'' basa Jawi.<br> {{tab}}Latihan saha garapan ingkang kapacak wonten ing salebetipun buku punika kacawisaken kanggé para anak murid wonten ing sekolahan punapa déné wontén ing griya, minangka ''garapan kokurikuler''. Sami kawuningan bilih garapan ''kokurikuler'' ingkang kacawisaken saha dipun tandangi ing samesthinipun punika nyengkuyung lumampahipun cara sinau ingkang kawastanan ''Cara Belajar Siswa Aktif (CBSA)'', ingkang tundonipun ndayani rumesepipun wulangan saged tumanem wonten ing telenging manahipun para anak murid, wekasan para anak murid Saged munpangataken wohing wulangan punika ing saprayoginipun.<br> {{tab}}Kula pitados, buku punika taksih kathah kirang saha cèwètipun. Awit saking punika sadaya panyaruwé badhé kula tampi kanthi bingahing manah lan atur panuwun ingkang tanpa upami.<br> {{tab}}Panutuping atur, mugi-mugi buku Kridha Basa SMP punika saged suka sumbangsih sawatawis tumrap ajenging basa, bangsa lan nagari.<br> Nuwun. {{multicol}} Klaten<br> Maret 1988 {{multicol-break}}{{r|Aturipun pangracik}} {{multicol-end}}<noinclude></noinclude> qgdq0uaus177cqhqy9olwhcsd2rcl53 250 9226 72507 29639 2026-03-29T06:17:10Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude>{{c|<big>'''Isi Buku'''</big>}} {{Titik-titik daftar isi||Bebukaning Atur|i}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-1|1}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-2|10}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-3|18}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-4|28}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-5|33}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-6|39}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-7|47}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-8|54}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-9|62}} {{Titik-titik daftar isi||Wulangan ka-10|69}} {{Titik-titik daftar isi||Kapustakaan|76}}<noinclude>{{rh|ii}}</noinclude> iz5y8fori251z6wvc5cnptdyh7ycwuc 250 9227 72508 36275 2026-03-29T06:17:33Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude>{{Center|'''Wulangan ka-1'''}} '''I. A. Wacanen batin!''' {{Center|Wana lan Pigunanipun}} [[File:Kridha Basa 3 (page 6 crop).jpg|center|400px]] {{tab}}Wana punika pasitèn jembar ingkang kebak ing wit-witan ageng alit. Miturut kawontenaning wit-witanipun, wana punika wonten kalih warni. Inggih punika wana ingkang wit-witanipun namung sawarni lan wana ingkang wit-witanipun mawarni-warni. Wana ingkang wit-witanipun namung sawarni, umumipun damelanipun tiyang. Liripun, wit-witan ing wana punika dipun tanem ing tiyang. Upaminipun wana cemara, jatos, karèt, pinus, lan wana deling. Déné wana ingkang wit-witanipun mawarni-warni, racakipun sanès damelanipun tiyang. Tegesipun, wit-witan ing wana punika sami tuwuh<noinclude>{{rh|||1}}</noinclude> 0fxjdqkj5x75gxehyf92puvlht52oro 250 9230 72511 29660 2026-03-29T06:22:30Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude> Hak cipta dilindungi undang-undang pada: Pengarang<br> Hak penerbitan pada{{gap}} : PT Intan Pariwara <br> {{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}Anggota IKAPI Nomor 006<br> Dicetak oleh{{gap}}{{gap}}{{gap}}: PT Macanan Jaya Cemerlang<br> {{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}(Isi di luar tanggung jawab pencetak)<br> Perancang kulit{{gap}}{{gap}} : Jonipan<br> Ilustrasi{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}: Endra Sutapa<br> No. Kode Penerbitan{{gap}} : 311/88<br> ______________________________________________________________________ Kantor Pusat{{gap}}{{gap}}{{gap}}: JI. Beringin, Klaten Utara, Kotif Klaten57438.<br> {{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}Kotak Pos 111 Telp. (0272) 21461, 21890, 22012, Fax. 22021<br><noinclude></noinclude> km7lgah8en3oa7pqac2hy76dc7tll3w 250 9236 72517 36282 2026-03-29T06:42:41Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude>{{Center|'''Wulangan ka-2'''}} '''I.A. Wacanen kang patitis!''' {{Center|Budhalan Wadya Bala Pandhawa}} [[File:Kridha Basa 3 (page 15 crop).jpg|center|400px]] {{tab}}Lah ing kana ta wau untaping wadya bala Pandhawa saking Pakuwon Darmakasétra yèn cinandra lir péndah séla blekithi. Séla watu blekithi semut, sinawang kadi semut lumampah ing watu, anglur selur datan ana pedhoté. Kang lumampah ing ngayun Prabu Sri Bathara Kresna dalah Radèn Janaka kadhèrèkaken para putra tuwin wadya ing Madukara. Telas lampahing baris Madukara sinambet baris ing Cempalaradya kang tinindhihan ing Sénapati Agung Radèn Harya Drestajumena. Telasing baris Cempalaradya nulya kasambet baris Ngamarta, Wiratha, Sawojajar, tuwin Bumiretawu, ingkang tinindhihan<noinclude>{{rh|10}}</noinclude> 9jh0kibd5cqjr37r2e5s29ys8csdfq2 250 9238 72509 29708 2026-03-29T06:18:39Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude>kajengipun piyambak, boten karana katanem ing tiyang. Ing pulo-pulo ing sawijinipun Pulo Jawi, upaminipun ing Pulo Sumatra, Kalimantan saha ing Pulo Irian Jaya, kathah wana gung liwang-liwung ingkang wit-witanipun manéka warni punika. {{tab}}Wana punika ageng sanget pigunanipun. Kabetahipun tiyang arupi balunganing griya saha dandosan praboting balé griya, kajengipun cumawis ing wana. Ing Pulo Jawi, kususipun ing Tanah Jawi Wétan saha ing Tanah Jawi Tengah, kajeng ingkang limrah kanggé balunganing griya saha kanggé dandos-dandosan warni-warni punika kajeng jatos. Déné ing Tanah Priyangan utawi ing Tanah Jawi Kilèn, kanggé balunganing griya utawi kanggé dandosan praboting balé griya punika, tetiyang ing ngrika sami migunakaken kajeng rasamala, kajeng walikukun, duren, waru, lan nangka. Déné ing Kalimantan, tetiyang sami migunakaken kajeng blangiran, kajeng mranti, kamper lan sanès-sanèsipun. Kajeng ingkang sampun kaolah dados praboting balé griya, utawi ingkang sampun kaolah dados "kajeng lapis" kathah ingkang kasadé dhateng manca nagari, mewahi pamedalipun negari. Kajawi ingkang arupi kajeng kanggé balunganing griya saha kanggé dandosan warni-warni punika, wana ugi nyedhiyakaken kajeng kanggé kaperluan sanès. Upaminipun: kajeng akasia, kajeng pilang, kajeng trengguli, lan kajeng segawé, kanggé ngolah wacucal, kulitipun kajeng soga kanggé nyoga, inggih punika ngolah barang bathikan. Kajawi arupi kajeng, wana ugi nyawisi pamedal sanès arupi tlutuh lan blendok ingkang maédahi sanget tumrap gesanging bebrayan. Upaminipun: tlutuh karèt, damar, kopal, tèrpentin, gambir, lan lisah kajeng pethak. {{tab}}Kajawi bab-bab kasebut ing nginggil, wana ugi maédahi sanget tumrap panataning toya. Liripun mekaten. Toya jawah ingkang dhawahipun saking langit kados dipun sokaken, dumugi ing wana nanggrok ing ron-ronan, lajeng tumètès alon-alon dhumawah ing siti. Pasitèn ing wana punika empuk ngembus-embus jalaran kacaruban ing bosokanipun ron-ronan lan panging wit-witan ingkang garing ingkang dhumawah ing ngriku. Toya jawah ingkang dhumawah ing lumahing siti ing<noinclude>{{rh|2}}</noinclude> 9kxzc23h7fwri8txx57vupfldhqtqs7 250 9394 72518 30069 2026-03-29T06:43:36Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude><div align="justify"> déning Prabu Matswapati, Prabu Drupada, saha Prabu Puntadewa.<br> {{tab}}Abra busananing wadya lir péndah panjrahing puspita. Gebyaring busana cawuh lan kumlèbèting bandéra lelayu, kelaping kakandha pedhang tamèng mawor lan kelaping payung agung, sinawang saking mandrawa pindha wredu angga sasra. Wredu lintah angga banyu sasra sèwu, kaya lintah sèwu anèng banyu bareng kumelap. Ramé swaraning janma, cawuh lan kriciking kendhali kropyaking watang gathik, pangeriking kuda myang pangèpreting dwipangga, biharung lan swaraning puksur tambur gong bèri wurahan, yayah warsa kintèki. Warsa udan kintèki pejatèn, kaya udan dhumawah ing wana pejatèn. Nyarangaping langkap bedhil tumbak landhéyan pindha jati ngarang.<br> {{tab}}Prajurit sajuru- juru datan kena carup wor. Kang busana putih kumpul padha séta, tinon saking mandrawa pindha kontul neba. Kang busana kresna kumpul padha langking, kadi dhandhang areraton. Kang busana rekta kumpul padha abang, tinon saking mandrawa abra markata pindha wukir kawelagar. Kang busana ijo kumpul padha wilis, katon riyo-riyo, kadi tanem nedhenging gumadhung. Baleduging lampah peteng ngampak- ampak, katon angendhanu pindha mendhung.<br> Mangkana, tan antara lampahing wadya bala Pandhawa wus manjing ing laladaning Tegal Kuru. Kacarita para raja lan para satriya gya mapan ing papan kang wus tinamtokaken. Aglar wadya Pandhawa, tanpa wilis andhendheng sungsun api- pit, jejel tanpa wangenan. Sakala gelar garudha nglayang kang uga sinebut gelar kagapati wus mawujud kanthi teguh santosa. kang yekti tanggon tan gampang rinusak ing mungsuh. B. '''Wangsulana kang patitis!''' <ol> <li> Piyé candrané budhalé wadya bala Pandhawa saka pakuwon Darmakasétra?</li> <li> Sapa sing dadi cucuking baris?</li> <li> Manékawarnané panganggoné para prajurit candrané kepriyé?</li> <li> Apa sing, dicandra kaya warsa kintèki?</li> </ol> </div><noinclude>{{rh|||11}}</noinclude> 1ga45dpwrnc1wqojv3jtd8x18u8yijb 250 9445 72512 32877 2026-03-29T06:23:06Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude>kang ngembus-embus punika kanthi lon-lonan rumesep ing, salebetipun siti. Toya punika sawatawis kantun wonten ing lapisaning siti ingkang ngembus-embus punika, sapérangan mlebet ngantos dumugi ing lapisanipun siti ingkang atos, inggih punika lapisan padhas. Wonten ing ngriku toya punika dangu- dangu nglempak dados kathah, dados kedhung utawi tlaga ing salebetipun siti. Saya dangu toyaning tlaga punika saya kathah, lajeng lubèr. Lubèraning toya tlaga punika pados margi ing salebeting siti, mili mangandhap, njedhul-njedhul sampun tebih saking wana, dados tuk. Toya sumur ingkang kanggé adus, kanggé ngombé, lan kanggé ngumbahi saben dinten punika, boten sanes asalipun ugi saking tlaga ing salebeting siti punika. Ing sawatawis panggènan tuking toya punika dipun tata saé mawi dipun tembok, lajeng kailèkaken medal pipa-pipa tosan utawi pipa-pipa sanès dhateng papan-papan ingkang tebih saking panggenan tuking toya punika, kanggé adus, dipun ombé, utawi kanggé kabetahan-kabetahan sanèsipun. Toya saking tlaga ing salebeting siti punika, wonten ingkang jumedhulipun ing lumahing bumi dados lèpèn, lan malah wonten. ingkang dados tlaga ugi. Sedaya wau boten sekedhik pigunanipun tumrap gesanging bebrayan agung. Kados pundi kedadosanipun, saupami ing lumahing bumi punika boten wonten wana? Sesambetan kaliyan kabetahaning tiyang ing bab toya, temtu, rekaos sanget. Menawi boten wonten wana, lumahing pasitèn temtu atos. Toya jawah ingkang gumrojog saking langit, dhawahipun ing lumahing bumi boten mawi ketanggrok ing ron-ronan utawi punapa kémawon. Pramila dhumawahipun ing siti ingkang atos punika lajeng bablas dados banjir bandhang. Toya jawah punika boten wonten ingkang rumesep ing salebetipun siti, pramila ing salebetipun siti ugi boten wonten tlaga tandhon toya ingkang dados tuking toya sumur lan sapiturutipun. Ngèngeti pigunanipun wana ingkang boten sekedhik tumrap gesanging tiyang, wana kedah kajagi sampun ngantos risak. Awit risakipun wana saged nuwuhaken prakawis-prakawis ingkang mitunani, Upaminipun wontenipun banjir bandhang ing mangsa rendheng, siti nggogos katut ilining toya, lan ing mangsa ketiga tiyang kekirangan toya.<noinclude>{{rh|||3}}</noinclude> c2rk9z0eklzo1599dbxmu2wrggdahoc 250 9515 72513 33017 2026-03-29T06:23:47Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude>Prakawis panjagining wana punika upaminipun kados kasebut ing ngandap punika: # Wana kedah kajagi sampun ngantos kabesmèn. # Boten angèn utawi ngumbar rajakaya ing tengah wana. # Boten nebangi kajeng ing wana sapurun-purun. # Boten mbikak wana sapurunipun piyambak kanggé ngelar sabin utawi pategila. Wana ingkang dipun upakara lan dipun opèni kanthi saé temtu saya ageng pigunanipun tumrap bebrayan. <br> B. '''Wangsulan kang patitis!''' # Manut kaanané wit-witané, alas kuwi ana pirang werna ? # Umumé alas gawéané uwong kuwi wit witané kepriyé ? # Akèh uwong sing ora padha migunakaké kayu jati kanggo balungané omahé. Apa sababe? # Apa pametuné alas saliyané kang arupa kayu? # Upama ing lumahing bumi ora ana alas, kira-kira kepriyé kedadéyané? # Terangna pambudidaya sawetara bab panjagané alas! <br> C. '''Ukara pitakon lan ukara andharan ing ngisor iki''' '''wacanen sing patitis!''' {{ordered list|list_style_type=decimal|{{ordered list|list_style_type=lower-alpha |Sapa sing nandur wit-witan ing alas? |Wit-witan ing alas kuwi ana sing ditandur ing uwong,ana sing thukul karepé dhéwé.}} |{{ordered list|list_style_type=lower-alpha |Généya alas ora kena dirusak? |Alas sing rusak bakal nuwuhaké prakara-prakara sing mitunani tumrap uriping manungsa.}} |{{ordered list|list_style_type=lower-alpha |Apa iya alas bisa nata sedhiyan banyu ing jero bumi? |Bener, alas kuwi bisa nata sedhiyan banyu ing jero bumi.}} |{{ordered list|list_style_type=lower-alpha |Généya lemah ing tengah alas empuk ngembus-embus? |Lemah ing tengah alas kuwi empuk ngembus-embusamarga kecaruban ing bosokané gegodhongan lankekayon.}} }}<noinclude>{{rh|4}}</noinclude> c6em7l8npyjlj7cxv3u6ahs3c5f4lgg 250 9516 72514 32879 2026-03-29T06:34:07Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 72514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude>5. a. Apa arané lemah sing embuh ngembus-embus kuwi<br> {{tab}}b. Lemah sing empuk ngembus-embus kuwii jenengé humus. II. '''Tuladha''' # Alas kuwi '''migunani''' banget tunrap uripé manungsa. # Rusaking alas bisa nuwuhaké prakara-prakara sing '''mitunani'''tumrap uripé manungsa. Tembung '''migunani''' lan tembung '''mitunani''' kuwi '''ngemu teges kosok balèn'''. Mara tembung-tembung kosok balèn ing ngisor iki gawénén ukara sing luwes! <poem> {{multicol}} 1 jembar; ciyut 2 sawerna; mawerna-werna 3 kususipun; umumipun 4 mewah; ngirangi 5 empuk; atos {{multicol-break}} 6 butheg; bening 7 sekedhik; kathah 8 agung; asat 9 ngandhap; nginggil 10 mandhap; minggah {{multicol-end}} </poem> III. '''Tuladha''' a. '''Godhongé garing. (ukara)''' <br>godhongé = jejer <br>garing = wasésa b. Godhong garing mblader ana ing latar kuwi saponana ! <br>'''godhong garing''' = tembung camboran <br>Tembung sing buri (garing) dadi katrangané tembung ngarep (godhong). ''Gawéa ukara lan gawéa tembung camboran nganggo tembung-tembung ing ngisor iki. Sabanjuré tembung camboran kuwi gawénen ukara sing luwes!'' <poem> {{multicol}} 1. jembar 2. deres 3. ngrembayung 4. loh 5. ketel {{multicol-break}} {{vertical line| 6. atos 7. kobong 8. suwèk 9. butheg 10. bosok {{multicol-end}} }} </poem><noinclude>{{rh|||5}}</noinclude> 75lijpn0z5l9mi9bakzgrfsnn0diuvf 250 9609 72515 32880 2026-03-29T06:40:35Z Empat Tilda 628 /* Titiwaca */ 72515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Empat Tilda" /></noinclude>{{tab}}Tulisan sing tau kanggo ing bebrayan Jawa yaiku tulisan Pallawa, tulisan Déwanagari, tulisan Jawa, tulisan Arab. sebanjuré tulisan Latin. {{tab}}Manut sing nganggit, susastra kuwi ana sing diarani susastra miji, ana sing diarani susastra para. Susastra diarani susastra miji yèn susastra kuwi genah sapa sing yasa utawa sing nganggit. Déné susastra diarani susastra para yèn susastra kuwi ora kasumurupan sapa sing yasa. Susastra para dianggep susastra yasané wong akèh, utawa yasan umum. Wong, sing yasané klebu ing -éwoné susastra, diarani pujangga. {{tab}}Manut nom-tuwané, kasusastran Jawa kapérang dadi telung werna, yaiku Kasusastran Jawa Kuna, Kasusastran Jawa Tengahan, lan Kasusastran Jawa Anyar. 1. '''Kasusastran Jawa Kuna... — tahun 1400 M)''' Basane{{tab}}: Jawa Kina<br> Puseré{{tab}}: Tanah Jawa Wêtan<br> Moncèr-monceré{{tab}}: Jaman Kedhiri<br> Tembangé{{tab}}: Kekawin Sing klebu éwoné Kasusastran Jawa Kuna upamané: buku Ramayana, Mahabarata, Arjunawiwaha, Kresnayana, Bharatayudha, Wretasancaya, Negarakertagama, lan Sutasoma. 2. '''Kasusastran Jawa Tengahan (tahun 1400 M — tahun 1750 M)''' Basané{{tab}}: Jawa Tengahan sing nyedhaki Kuna, lan Jawa Tengahan sing nyedhaki Anyar<br> Puseré{{tab}}: Jawa Wetan, Bali, lan Jawa Tengah<br> Moncer-moncèré{{tab}}: Jaman Majapait<br> Tembangé{{tab}}: Kidung<br> Sing klebu éwoné wohing kasusastran Jawa Tengahan, upamané; buku Tantu Panggelaran, Calon Arang, Tantri Kamandaka, Pararaton, lan Sri Tanjung. 3. '''Kasusastran Jawa Anyar (tahun 1750 — )''' Basané{{tab}}: Jawa Anyar<br> Puseré{{tab}}: Tanah Jawa Tengah<br><noinclude>{{rh|8}}</noinclude> t9ka1oq9m3gvr7oxu0gs9itb8gx1mxl 250 9618 72516 31057 2026-03-29T06:41:09Z Empat Tilda 628 /* Absah */ 72516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Empat Tilda" /></noinclude>{{Dialog2 |Moncèr-moncèré|Jaman Surakarta |Tembangé|Tembang Gedhé, Tembang Tengahan, Tembang Macapat, lan banjur wiwit thukul puisi gagrak anyar. }} Sing klebu ewoné wohing kasusastran Jawa Anyar, upamané:<br> a. Sing dhapukané tembang; Suluk: Wujil, Layang Ménak. Layang Arjunasasrabau, Wicara Keras, Wulangrèh, Wulang Sunu, Jagal Bilawa, Centhini, Wedhatama.<br> b. Déné sing dhapukané gancaran, upamané: Sakuntala, Jarot, Riyanta, Ngulandara, Rangsang Tuban.<noinclude>{{rh|||9}}</noinclude> anl2yn1q5gsm8bqtg6fo1a4ihnzq27d 0 22872 72503 2026-03-28T15:26:31Z Empat Tilda 628 Nggawé kaca mawa "<pages index="ꦱꦼꦫꦠ꧀ ꦗꦏꦦꦼꦂꦠꦏꦎꦁꦏ꧇꧑.pdf" from=1 to=109 />" 72503 wikitext text/x-wiki <pages index="ꦱꦼꦫꦠ꧀ ꦗꦏꦦꦼꦂꦠꦏꦎꦁꦏ꧇꧑.pdf" from=1 to=109 /> tmql85oarh88cs2urywvrr8p0v2pbnw