Astana

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kaa">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>kaawiki</dbname>
    <base>https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Arnawlı</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talqılaw</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Paydalanıwshı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Paydalanıwshı talqılawı</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talqılawı</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl talqılawı</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talqılawı</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Úlgi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Úlgi talqılawı</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Járdem</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Járdem talqılawı</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoriya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriya talqılawı</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal talqılawı</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul talqılawı</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Astana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175</id>
    <revision>
      <id>227454</id>
      <parentid>216053</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2194" sha1="1c21j2csztlvcjweqeqrrlbda9eyfx9" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
 | official_name = Astana
 | native_name = 
 | image_skyline =
 |imagesize = 250px
 |image_caption = 
 | image_flag = New flag of Astana.svg
 | image_seal = Emblem of Nur-Sultan.svg
 | image_map = 
 | map_caption = 
 |pushpin_map = Kazakhstan
 |pushpin_label_position =bottom
 |pushpin_mapsize = 280
 |pushpin_map_caption =Location in Kazakhstan
 |subdivision_type = [[Countries of the world|Country]]
 |subdivision_type1 = [[Provinces of Kazakhstan|Province]]
 |subdivision_name =‎ {{flag|Kazakhstan}}
 |subdivision_name1 = [[Akmola Province]]
 | established_title = Founded
 | established_date = [[1830]]
 | government_type = 
 | leader_title = Akim &lt;small&gt;([[mayor]])&lt;/small&gt;
 | leader_name =[[Altai Kölgınov]]
 | area_magnitude = 
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 = 710.2
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 = 
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 = 
 | area_urban_sq_mi = 
 | area_urban_km2 = 
 | area_metro_km2 = 
 | area_metro_sq_mi = 
 | population_as_of=[[2017]]
 | population_footnotes =
 | population_total = 1,006,574
 | population_urban = 
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi = 
 | population_density_km2 = 1,081
 | timezone = [[Bhutan Time|BTT]]
 | utc_offset = +6
 | timezone_DST =
 | utc_offset_DST = 
 | latd=51|latm=10|lats=0|latNS=N
 | longd=71|longm=26|longs=0|longEW=E
 | elevation_footnotes=
 | elevation_m = 347
 | elevation_ft = 
 | postal_code_type = [[Postal code]]
 | postal_code = 010000 — 010015
 | area_code = +7 7172 &lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://www.almaly.almaty.kz/page.php?page_id=93&amp;lang=2&amp;news_id=483 | bet =Almaly district akim's administration :: It is interest | baspaxana =Almaly.almaty.kz | sáne =  | qaralǵan sáne = 2013-jıl 24-noyabr }}&lt;/ref&gt;
 | blank_name = [[ISO 3166-2]]
 | blank_info = AST
 | blank1_name = [[License plate]]
 | blank1_info = Z
 | website = http://www.astana.kz 
 | footnotes =
 }}
'''Astana''' — [[Qazaqstan]]nıń paytaxtı. Xalqı: 1 006 574 adam (2017-jıl).

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}
{{Aziya Paytaxtları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Paytaxtlar]]
[[Kategoriya:Aziyanıń paytaxt qalaları]]</text>
      <sha1>1c21j2csztlvcjweqeqrrlbda9eyfx9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227461</id>
      <parentid>227454</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2218" sha1="nwrm2676fyr7rsidlslyk0s7tglmqp7" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
 | official_name = Astana
 | native_name = 
 | image_skyline =
 |imagesize = 250px
 |image_caption = 
 | image_flag = New flag of Astana.svg
 | image_seal = Emblem of Nur-Sultan.svg
 | image_map = 
 | map_caption = 
 |pushpin_map = Kazakhstan
 |pushpin_label_position =bottom
 |pushpin_mapsize = 280
 |pushpin_map_caption =Location in Kazakhstan
 |subdivision_type = [[Countries of the world|Country]]
 |subdivision_type1 = [[Provinces of Kazakhstan|Province]]
 |subdivision_name =‎ {{flag|Kazakhstan}}
 |subdivision_name1 = [[Akmola Province]]
 | established_title = Founded
 | established_date = [[1830]]
 | government_type = 
 | leader_title = Akim &lt;small&gt;([[mayor]])&lt;/small&gt;
 | leader_name =[[Altai Kölgınov]]
 | area_magnitude = 
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 = 710.2
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 = 
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 = 
 | area_urban_sq_mi = 
 | area_urban_km2 = 
 | area_metro_km2 = 
 | area_metro_sq_mi = 
 | population_as_of=[[2017]]
 | population_footnotes =
 | population_total = 1,006,574
 | population_urban = 
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi = 
 | population_density_km2 = 1,081
 | timezone = [[Bhutan Time|BTT]]
 | utc_offset = +6
 | timezone_DST =
 | utc_offset_DST = 
 | latd=51|latm=10|lats=0|latNS=N
 | longd=71|longm=26|longs=0|longEW=E
 | elevation_footnotes=
 | elevation_m = 347
 | elevation_ft = 
 | postal_code_type = [[Postal code]]
 | postal_code = 010000 — 010015
 | area_code = +7 7172 &lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://www.almaly.almaty.kz/page.php?page_id=93&amp;lang=2&amp;news_id=483 | bet =Almaly district akim's administration :: It is interest | baspaxana =Almaly.almaty.kz | sáne =  | qaralǵan sáne = 2013-jıl 24-noyabr }}&lt;/ref&gt;
 | blank_name = [[ISO 3166-2]]
 | blank_info = AST
 | blank1_name = [[License plate]]
 | blank1_info = Z
 | website = http://www.astana.kz 
 | footnotes =
 }}
'''Astana''' — [[Qazaqstan]]nıń paytaxtı. Xalqı: 1 006 574 adam (2017-jıl).

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}
{{Qazaqstan qalaları}}
{{Aziya Paytaxtları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Paytaxtlar]]
[[Kategoriya:Aziyanıń paytaxt qalaları]]</text>
      <sha1>nwrm2676fyr7rsidlslyk0s7tglmqp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jumbaq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249</id>
    <revision>
      <id>227504</id>
      <parentid>146130</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T20:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2152" sha1="ndx23eoeyc3nnq2du0gcw3xb9fhy2bj" xml:space="preserve">'''Jumbaqlar''' — kórkem awızeki dóretpeleriniń belgili bir janrı bolıp esaplanadı. Uyqasımlı qatarlardıń járdeminde bir nársege usatıw arqalı jasırǵan zattı tabıwdı qoyıw jumbaqlardıń tiykarǵı mazmunın quraydı. Jumbaqlar adamlar arasında, ásirese onıń jas buwını — balalar arasında kóp aytılıwı, kóp qollanılıwı menen ayrılıp turadı.

Qaraqalpaq folklorındaǵı jumbaq janrın folklordıń basqa janrları menen shatastırıw kerek emes. Biz jumbaq degende xalıq tárepinen dóretilgen bir, eki, tórt, altı, onnan da kóp qatardan turatuǵın, óz betinshe kóriniske iye, bólek aytılıp sheshiwdi talap etetuǵın tayar qáliplesken tekstke iye, úlkenler, kóbinese balalar arasında aytılatuǵın óz aldına bir janrdı túsinemiz. 

Jumbaqlar tematikası jaǵınan oǵada bay. Olardıń bir qatarı ay, kún, haqqında, juldızlarǵa arnalǵan. Mısalı: kún haqqında &quot;Aq sandıǵım ashıldı, ishinen jipek shashıldı&quot;, &quot;Bir párshe pátir, álemge tatır&quot; delinse, ay hám kún tuwralı &quot;Bir kólde eki jayın, biri ketse biri tayın&quot; degen jumbaqlar dóretilgen. Al [[Juldız|juldızlar]] jóninde &quot;Tam basına tarı jaydım&quot;, &quot;Biz, biz, biz edik, biz mınlaǵan qız edik, tań atqansha jayıldıq, tań atqan soń joyıldıq&quot;- degen jumbaq toqılǵan. Sonday-aq jumbaqlar burınnan sońǵı óz mazmunına iye aspan álemin qorshap alǵan tábiyattı, haywanat hám ósimlikler dunyasın, adam kún-kórisiniń barlıq táreplerin, úy ruzgershiligin zatlardıń hámmesin, óndiris quralların óz qarmaǵına alıp, olardıń sır sandıǵı etip, jas áwladqa olardı sheshiwdi úyretip baradı. Jumbaq balalardıń eń súyikli janrı. Durısında da jas áwladtıń ǵana emes, al ulıwma adamlardıń oy-órisin, oylanıwın oy qortıwın salıstırmalı usıl menen belgili bir logikalıq juwmaqlarǵa kelip támiyinleytuǵın, kórinislerdi tolı sır menen ózinshe kórkem bayanlawdı úyretetuǵın qaraqalpaq kórkem awızeki xalıq dóretpeleriniń eń áhmiyetli bir túri bolıp esaplanadı.

[[Kategoriya:Qaraqalpaq ádebiyatı]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq folklorı]]</text>
      <sha1>ndx23eoeyc3nnq2du0gcw3xb9fhy2bj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>569</id>
    <revision>
      <id>227458</id>
      <parentid>176461</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="247" sha1="f8c96dhmrpd8pngpajsrafwi1oma2za" xml:space="preserve">'''Abay''' sózi tómendegilerge qatnaslı qollanıladı:

* [[Abay Qunanbay ulı]] — qazaq shayırı;
* [[Abay (kent)]] — [[Qaraǵandı wálayatı]]ndaǵı kent;
* [[Abay (esim)]] — [[qazaqlar]]da keń tarqalǵan er adam atı.

{{disambig}}</text>
      <sha1>f8c96dhmrpd8pngpajsrafwi1oma2za</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Almatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2087</id>
    <revision>
      <id>227455</id>
      <parentid>198627</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3984" sha1="8qu2mkc5ttybcqpap6o8kg6hjjpuczp" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
|official_name = Almatı
|atı=Almatı|native_name = Алматы
|motto =
|túri=qala|image_skyline =[[Fayl:13 Вид на Алма-Ату с горы Кок Тюбе.jpg|300px]]
|image_size =300px
|image_flag = Flag of Almaty.svg
|image_seal =
|image_shield = Coat of arms of Almaty.svg
|image_map =
|map_caption =
|pushpin_map = Kazakhstan
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize = 280
|pushpin_map_caption = Location in Kazakhstan
|coordinates_region =KZ
|subdivision_type = [[Countries of the world|Country]]
|subdivision_type1 = [[Provinces of Kazakhstan|Province]]
|subdivision_type2 =
|subdivision_name=[[Kazakhstan]]
|subdivision_name1 =
|subdivision_name2 =
|established_title = First settled
|established_date = 10–9th century BC
|established_title2 = Founded
|established_date2 = 1854
|established_title3 = Incorporated ([[city]])
|established_date3 = 1867
|government_type =
|leader_title = Akim &lt;small&gt;([[mayor]])&lt;/small&gt;
|leader_name = [[Akhmetzhan Yesimov]]
|area_magnitude =
|area_total_sq_mi= |area_total_km2=324.8
|area_land_sq_mi= |area_land_km2=
|area_water_sq_mi= |area_water_km2=
|area_urban_sq_mi= |area_urban_km2=
|area_metro_km2= |area_metro_sq_mi=
|population_as_of = August 1, 2010
|population_footnotes =&lt;ref&gt;[http://www.stat.kz/digital/naselsenie/2010/hs1007eks.xls 2010 жыл басынан 1 тамызға дейінгі Қазақстан Республикасы халық санының өзгеруі туралы]&lt;/ref&gt;
|population_total = 1,421,868
|population_urban =
|population_metro =
|population_density_sq_mi= |population_density_km2=4152
|timezone = [[UTC+6]]
|utc_offset = +6
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|latd=43 |latm=16 |lats=39 |latNS=N
|longd=76 |longm=53 |longs=45 | longEW=E|coordinates_display=d
|elevation_m=500–1700 |elevation_ft=1640–5577
|elevation_footnotes =
|postal_code_type = [[Postal code]]
|postal_code = 050000–050063
|area_code = +7 727&lt;ref&gt;[http://www.almaly.almaty.kz/page.php?page_id=93&amp;lang=2&amp;news_id=483 CODE OF ACCESS]&lt;/ref&gt;
|blank_name = [[ISO 3166-2:KZ|ISO 3166-2]]
|blank_info = ALA
|blank1_name = [[License plate]]
|blank1_info = A
|website = http://www.almaty.kz
|footnotes =
}}

'''Almatı''' ({{lang-kk|Алматы}}) — [[Qazaqstan]]nıń eń úlken qalası. Almatıda 1 434 755 adam jasaydı. Almatı qalasında Temir jol, avtamobil jolları hám 2 aeroport bar. Almatıda hawa temperaturası yanvar ayında ortasha 8&amp;nbsp;°C, iyul ayında 22,9&amp;nbsp;°C tı quraydı. Eń ıssı waqıt jazdıń iyul ayı, al eń suwıq waqıt fevral ayı bolıp esaplanadl. 2011-jılıǵı maǵlıwmatlarǵa qaraǵanda qalanıń xalqı 1,434,755 adam dep dizimge alınǵan.[[Qazaqlar]]: 68%, Ruslar: 20%, Uyǵırlar: 5%, Koreyler: 1%, Tatarlar: 1%.

Almatıda házirgi waqıtta 8 rayon bar. Olar Alataw rayonı, Almalı rayonı, Áwezov rayonı, Bostandıq rayonı, Medew rayonı, Nawrızbay rayonı, Túrksib rayonı hám Jetisiw rayonı. Almatılılardıń diniy senimi [[Musılmanlar|Musılman]] hám provoslav.

Almatı transportı júda bay bolıp 2000 [[avtobus]], 46 tramvay, 191 troleybus bar. Almatı metropoliyteni 1988-jılı salınıp baslandı. Biraq Keńes awqamı ıdıraw sebebinen islew toqtap qaldı sonnan 2003-jılı qayta baslandı soń 2011-jıldıń 1-dekabirinde salınıp tamamlandı. Ol [[Orta Aziya]]&lt;nowiki/&gt;daǵı ekinshi metropoliten bolıp esaplanadı.

== Hákimshilik bóliniwi ==
Almatı qalası 7 aymaqtan (rayon) turadı:
* Almalı
* Alataw
* Awezov
* Bostanlıq
* Jetisuw
* Medew
* Túrksib

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cofeideliaintcafe.jpg|
Fayl:Almaty landsat.jpg|
Fayl:Seifullinstreet.jpg|
Fayl:AlmaAtaMedeu.jpg|
Fayl:Eternal Flame World War II monument. Almaty, Kazakhstan.jpg|
Fayl:Almaty-kazakhstan 3.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Jipek jolı boyındaǵı xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Jetisuw wálayatı]]</text>
      <sha1>8qu2mkc5ttybcqpap6o8kg6hjjpuczp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227462</id>
      <parentid>227455</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:42:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Derekler */ qosımshalar</comment>
      <origin>227462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4008" sha1="eew2bymc43afeejilgqv7fqmoosdpjs" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
|official_name = Almatı
|atı=Almatı|native_name = Алматы
|motto =
|túri=qala|image_skyline =[[Fayl:13 Вид на Алма-Ату с горы Кок Тюбе.jpg|300px]]
|image_size =300px
|image_flag = Flag of Almaty.svg
|image_seal =
|image_shield = Coat of arms of Almaty.svg
|image_map =
|map_caption =
|pushpin_map = Kazakhstan
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize = 280
|pushpin_map_caption = Location in Kazakhstan
|coordinates_region =KZ
|subdivision_type = [[Countries of the world|Country]]
|subdivision_type1 = [[Provinces of Kazakhstan|Province]]
|subdivision_type2 =
|subdivision_name=[[Kazakhstan]]
|subdivision_name1 =
|subdivision_name2 =
|established_title = First settled
|established_date = 10–9th century BC
|established_title2 = Founded
|established_date2 = 1854
|established_title3 = Incorporated ([[city]])
|established_date3 = 1867
|government_type =
|leader_title = Akim &lt;small&gt;([[mayor]])&lt;/small&gt;
|leader_name = [[Akhmetzhan Yesimov]]
|area_magnitude =
|area_total_sq_mi= |area_total_km2=324.8
|area_land_sq_mi= |area_land_km2=
|area_water_sq_mi= |area_water_km2=
|area_urban_sq_mi= |area_urban_km2=
|area_metro_km2= |area_metro_sq_mi=
|population_as_of = August 1, 2010
|population_footnotes =&lt;ref&gt;[http://www.stat.kz/digital/naselsenie/2010/hs1007eks.xls 2010 жыл басынан 1 тамызға дейінгі Қазақстан Республикасы халық санының өзгеруі туралы]&lt;/ref&gt;
|population_total = 1,421,868
|population_urban =
|population_metro =
|population_density_sq_mi= |population_density_km2=4152
|timezone = [[UTC+6]]
|utc_offset = +6
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|latd=43 |latm=16 |lats=39 |latNS=N
|longd=76 |longm=53 |longs=45 | longEW=E|coordinates_display=d
|elevation_m=500–1700 |elevation_ft=1640–5577
|elevation_footnotes =
|postal_code_type = [[Postal code]]
|postal_code = 050000–050063
|area_code = +7 727&lt;ref&gt;[http://www.almaly.almaty.kz/page.php?page_id=93&amp;lang=2&amp;news_id=483 CODE OF ACCESS]&lt;/ref&gt;
|blank_name = [[ISO 3166-2:KZ|ISO 3166-2]]
|blank_info = ALA
|blank1_name = [[License plate]]
|blank1_info = A
|website = http://www.almaty.kz
|footnotes =
}}

'''Almatı''' ({{lang-kk|Алматы}}) — [[Qazaqstan]]nıń eń úlken qalası. Almatıda 1 434 755 adam jasaydı. Almatı qalasında Temir jol, avtamobil jolları hám 2 aeroport bar. Almatıda hawa temperaturası yanvar ayında ortasha 8&amp;nbsp;°C, iyul ayında 22,9&amp;nbsp;°C tı quraydı. Eń ıssı waqıt jazdıń iyul ayı, al eń suwıq waqıt fevral ayı bolıp esaplanadl. 2011-jılıǵı maǵlıwmatlarǵa qaraǵanda qalanıń xalqı 1,434,755 adam dep dizimge alınǵan.[[Qazaqlar]]: 68%, Ruslar: 20%, Uyǵırlar: 5%, Koreyler: 1%, Tatarlar: 1%.

Almatıda házirgi waqıtta 8 rayon bar. Olar Alataw rayonı, Almalı rayonı, Áwezov rayonı, Bostandıq rayonı, Medew rayonı, Nawrızbay rayonı, Túrksib rayonı hám Jetisiw rayonı. Almatılılardıń diniy senimi [[Musılmanlar|Musılman]] hám provoslav.

Almatı transportı júda bay bolıp 2000 [[avtobus]], 46 tramvay, 191 troleybus bar. Almatı metropoliyteni 1988-jılı salınıp baslandı. Biraq Keńes awqamı ıdıraw sebebinen islew toqtap qaldı sonnan 2003-jılı qayta baslandı soń 2011-jıldıń 1-dekabirinde salınıp tamamlandı. Ol [[Orta Aziya]]&lt;nowiki/&gt;daǵı ekinshi metropoliten bolıp esaplanadı.

== Hákimshilik bóliniwi ==
Almatı qalası 7 aymaqtan (rayon) turadı:
* Almalı
* Alataw
* Awezov
* Bostanlıq
* Jetisuw
* Medew
* Túrksib

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cofeideliaintcafe.jpg|
Fayl:Almaty landsat.jpg|
Fayl:Seifullinstreet.jpg|
Fayl:AlmaAtaMedeu.jpg|
Fayl:Eternal Flame World War II monument. Almaty, Kazakhstan.jpg|
Fayl:Almaty-kazakhstan 3.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}
{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Jipek jolı boyındaǵı xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Jetisuw wálayatı]]</text>
      <sha1>eew2bymc43afeejilgqv7fqmoosdpjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aqtaw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2736</id>
    <revision>
      <id>227464</id>
      <parentid>203479</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Derekler */ qosımshalar</comment>
      <origin>227464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1249" sha1="felei999rsj46sxpvjvpf6o23fmmllk" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
|atı=Aqtaw
|túri=qala
|súwret=[[Fayl:Aktau panorama.jpg|300px]]
|mámleket=[[Qazaqstan]]
}}
'''Aqtaw''' ({{lang-kk|Ақтау}}), aldın ''Shevchenko'' (Orıssha: Шевченко, 1964–1991) atı menen belgili bolǵan [[Qazaqstan]]nıń batısında jaylasqan eń úlken qalalardıń biri. Sonday-aq, Aqtaw Qazaqstannıń [[Kaspiy teńizi]]ndegi eń baslı portı esaplanadı. Ol [[Mańǵıstaw]] yarım aralında jaylasqan hámde [[Mańǵıstaw wálayatı]]nıń paytaxtı esaplanadı. 2009-jıldıń maǵlıwmatlarına boyınsha qalada 166,962 adam jasap kelmekte&lt;ref&gt;.[https://web.archive.org/web/20161201190605/http://stat.gov.kz/faces/wcnav_externalId/p_perepis?_afrLoop=303109293876207&amp;_afrWindowMode=0&amp;_afrWindowId=4kbaul183_104#%40%3F_afrWindowId%3D4kbaul183_104%26_afrLoop%3D303109293876207%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3D4kbaul183_137 «Население Республики Казахстан»] (orıs tilinde). Департамент социальной и демографической статистики&lt;/ref&gt;. 

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Mańǵıstaw wálayatı}}
{{Qazaqstan qalaları}}
{{Kaz-geo-stub}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Manǵıstaw wálayatı]]</text>
      <sha1>felei999rsj46sxpvjvpf6o23fmmllk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shımkent</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2810</id>
    <revision>
      <id>227456</id>
      <parentid>198617</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>227456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1988" sha1="k3xr45edr4blviqlhkjwyo7rvslhobp" xml:space="preserve">'''Shımkent''' — [[Qazaqstan]]da jaylasqan qala. Ulkenligi boyınsha Qazaqstan respublikasında 3 orındı iyeleydi. Xalqı sanı 674,475 (2012) qaladan Tashkent Almatı temir jolı ótedi. Hawa rayı Shımkent qalasının klimatı kontinental qısı ortasha suwıq yanvar ayında - 3 atırapında, jazı issi boladı iyul ayında +35 jılına 630&amp;nbsp;mm jawın jawadı.

== Xalqı ==
Shımkent qalasınıń xalqı 2013-jılǵı maǵlıwmatqa kóre 672 416 adam bolǵan. Xalqı boyınsha Respublikada úshinshi orında ([[Almatı]] hám [[Astana]]dan keyin). Xalqınıń milliy quramı tómendegidey: qazaqlar 55,7 %, orıslar 15,7 %, ózbekler 15 % , ázerbayjanlar 1,86 % , tatarlar 1,54 %, koreysler 1,00 %, ukrainlar 0,54 %, túrkler 0,51 %, hám basqalar.

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
File:Philharmonic in the Shymkent1.jpg|Wálayat filarmoniyası Shimkentde
File:The Ancient Building in Shymkent-city 3.jpg|Eski imarat Metallurglar parki qasında
File:St. Nicholas Cathedral 21.jpg|
File:Building of regional hospital in Shymkent 1.jpg|Wálayat emlewqanasınıń bas korpusı
File:Alley near Pushkiń s Library.jpg|Pushkin atındaǵı kitapxana 
File:Doll's Theater in Shymkent 21.jpg|Quwırshaq teatrı
File:Turkistanskaya-street (Shymkent-city).jpg|Túrkistan kóshesi
File:Alley in Shymkent-city.jpg|TSUM
File:The Peace Avenue (Shymkent-city).jpg|Mira shax kóshesi
File:Tauke-khan avenue Shymkent-city.jpg|Táwkexan kóshesi
File:French House in Shymkent.jpg|Fransiya úyi 
File:Konaev's boulevard in Shymkent1.jpg|
File:Tauke-khan-avenue Dwelling2.jpg|Táwkexan shax kóshesindegi úy
File:Park of Independence 2.jpg|Ǵáresizlik parkı
File:The ark in Shymkent-city 2.jpg|Shımkent arkadası
File:MegaCenterShymkent at night.jpg|Mega Center Shımkent
&lt;/gallery&gt;

== Derekler ==
{{Commons kategoriya|Shymkent}}
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}
{{shala}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Jipek jolı boyındaǵı xalıq punktleri]]</text>
      <sha1>k3xr45edr4blviqlhkjwyo7rvslhobp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227463</id>
      <parentid>227456</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Derekler */ qosımshalar</comment>
      <origin>227463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="7biv3z9rkkak6k321d8topk0eqyrume" xml:space="preserve">'''Shımkent''' — [[Qazaqstan]]da jaylasqan qala. Ulkenligi boyınsha Qazaqstan respublikasında 3 orındı iyeleydi. Xalqı sanı 674,475 (2012) qaladan Tashkent Almatı temir jolı ótedi. Hawa rayı Shımkent qalasının klimatı kontinental qısı ortasha suwıq yanvar ayında - 3 atırapında, jazı issi boladı iyul ayında +35 jılına 630&amp;nbsp;mm jawın jawadı.

== Xalqı ==
Shımkent qalasınıń xalqı 2013-jılǵı maǵlıwmatqa kóre 672 416 adam bolǵan. Xalqı boyınsha Respublikada úshinshi orında ([[Almatı]] hám [[Astana]]dan keyin). Xalqınıń milliy quramı tómendegidey: qazaqlar 55,7 %, orıslar 15,7 %, ózbekler 15 % , ázerbayjanlar 1,86 % , tatarlar 1,54 %, koreysler 1,00 %, ukrainlar 0,54 %, túrkler 0,51 %, hám basqalar.

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
File:Philharmonic in the Shymkent1.jpg|Wálayat filarmoniyası Shimkentde
File:The Ancient Building in Shymkent-city 3.jpg|Eski imarat Metallurglar parki qasında
File:St. Nicholas Cathedral 21.jpg|
File:Building of regional hospital in Shymkent 1.jpg|Wálayat emlewqanasınıń bas korpusı
File:Alley near Pushkiń s Library.jpg|Pushkin atındaǵı kitapxana 
File:Doll's Theater in Shymkent 21.jpg|Quwırshaq teatrı
File:Turkistanskaya-street (Shymkent-city).jpg|Túrkistan kóshesi
File:Alley in Shymkent-city.jpg|TSUM
File:The Peace Avenue (Shymkent-city).jpg|Mira shax kóshesi
File:Tauke-khan avenue Shymkent-city.jpg|Táwkexan kóshesi
File:French House in Shymkent.jpg|Fransiya úyi 
File:Konaev's boulevard in Shymkent1.jpg|
File:Tauke-khan-avenue Dwelling2.jpg|Táwkexan shax kóshesindegi úy
File:Park of Independence 2.jpg|Ǵáresizlik parkı
File:The ark in Shymkent-city 2.jpg|Shımkent arkadası
File:MegaCenterShymkent at night.jpg|Mega Center Shımkent
&lt;/gallery&gt;

== Derekler ==
{{Commons kategoriya|Shymkent}}
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}
{{Qazaqstan qalaları}}
{{shala}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Jipek jolı boyındaǵı xalıq punktleri]]</text>
      <sha1>7biv3z9rkkak6k321d8topk0eqyrume</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qaraǵandı wálayatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2823</id>
    <revision>
      <id>227451</id>
      <parentid>164788</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414" sha1="4ptgqk7uy7e241y1cdsvups7wainw0f" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı|súwret=[[Fayl:Karaganda, administrative divisions - kz (Cyrl-Arab) - colored.png|200px]]}}
'''Qaraǵandı wálayatı''' — [[Qazaqstan|Qazaqstan Respublikası]]ndaǵı wálayat. Paytaxtı —[[Qaraǵandı]] qalası. Iri qalaları: [[Jezqazgan]], [[Temirtaw]].

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}
{{geo-stub}}

[[Kategoriya:Qazaqstan wálayatları]]</text>
      <sha1>4ptgqk7uy7e241y1cdsvups7wainw0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qızılorda wálayatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2824</id>
    <revision>
      <id>227452</id>
      <parentid>135411</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="418" sha1="9oeoje7qg6l5ccky7hkithhz1qhwpcf" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı|súwret=[[Fayl:Kyzylorda, administrative divisions - kz (Cyrl-Arab) - colored.png|200px]]}}
'''Qızılorda wálayatı''' — [[Qazaqstan]] Respublikasınıń qublasında jaylasqan. Paytaxtı — [[Qızılorda]] qalası. Aymaǵiniń 3/2 bólegi [[Qızılqum]] shólinde jaylasqan. Iri qalaları: [[Qazalı]].

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}

[[Kategoriya:Qazaqstan wálayatları]]</text>
      <sha1>9oeoje7qg6l5ccky7hkithhz1qhwpcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qostanay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3029</id>
    <revision>
      <id>227469</id>
      <parentid>126053</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="laq8vyp9xj4l99d7a20rkd1c20p2g4j" xml:space="preserve">'''Qostanay''' qala. [[Qazaqstan]] da jaylasqan. Xalqı: 168,513. Klimatı: [[kontinental]]. 

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>laq8vyp9xj4l99d7a20rkd1c20p2g4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taraz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3066</id>
    <revision>
      <id>227475</id>
      <parentid>198619</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213" sha1="9ljgxw01r2ww5ah388l11e4q53ggmqn" xml:space="preserve">[[Taraz]]—  qala. [[Qazaqstan]]da jaylasqan. Xalqı: 387,016 miń. Klimatı: [[Kontinental]].

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Jipek jolı boyındaǵı xalıq punktleri]]</text>
      <sha1>9ljgxw01r2ww5ah388l11e4q53ggmqn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pavlodar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3067</id>
    <revision>
      <id>227473</id>
      <parentid>126052</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:47:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="dg16c3mfs1g69ux8nzws900caq1qck7" xml:space="preserve">'''Pavlodar ''' qala. [[Qazaqstan]]da jaylasqan Xalqı: 484,516 miń. Klimatı: [[Kontinental]].

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>dg16c3mfs1g69ux8nzws900caq1qck7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aqtóbe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3068</id>
    <revision>
      <id>227465</id>
      <parentid>176568</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="8tchzilnabds44u4vphwj5vg05vkbwg" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
|súwret = [[Fayl:Nurdaulet Aktobe.jpg|300px]]}}
'''Aqtóbe''' ({{lan-ru|Актюбинск}}) — qala. [[Qazaqstan]]da jaylasqan. Xalqı: 334,510 mıń. Klimatı: [[Kontinental]]. 

{{Commons kategoriya|Aktóbe}}
{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>8tchzilnabds44u4vphwj5vg05vkbwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oral</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3069</id>
    <revision>
      <id>227471</id>
      <parentid>147107</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="8vmr287ytmk3brksmfsl5n15s0ftz7p" xml:space="preserve">'''Oral''' qala. [[Qazaqstan]] da jaylasqan qala. Xalıq sanı: 253,700 miń. Klimati: [[Kontinental]].

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>8vmr287ytmk3brksmfsl5n15s0ftz7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qaraǵandı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3070</id>
    <revision>
      <id>227468</id>
      <parentid>135421</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="264" sha1="jo1vd98dbwhx7rf6ccbbg6sox2s7v9r" xml:space="preserve">[[Fayl:Seal of Karaganda, Kazakhstan.png|right|thumb|]]

'''Qaraǵandı''' ({{lang-kz|Қарағанды}}); — [[Qazaqstan]]da jaylasqan qala. Xalqı sanı : 489,316 adam. Klimatı : [[Kontinental]]. 

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>jo1vd98dbwhx7rf6ccbbg6sox2s7v9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qızılorda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3071</id>
    <revision>
      <id>227470</id>
      <parentid>147591</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:45:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="havu7rzfxyjy797e5pow9w94oay1wgt" xml:space="preserve">'''Qizilorda''' qala. [[Qazaqstan]] da jaylasqan. Xalıq sanı : 200,035 (2013) mıń. Klimatı : [[Kontinental]]. 

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>havu7rzfxyjy797e5pow9w94oay1wgt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Óskemen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3072</id>
    <revision>
      <id>227472</id>
      <parentid>167111</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="219" sha1="e3b8930pgtxxcdnz2vwgq8rrqv0jlss" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı}}
[[Óskemen]] qala. [[Qazaqstan]]da jaylasqan qala xalqı: 138,216 miń. Klimatı: [[Kontinental]].

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>e3b8930pgtxxcdnz2vwgq8rrqv0jlss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kókshetaw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3073</id>
    <revision>
      <id>227467</id>
      <parentid>169478</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189" sha1="efxhcabawaml7suq7e87h3sz1e407f1" xml:space="preserve">'''Kókshetaw''' — [[Qazaqstan]]da Aqmola wálayatında jaylasqan qala. Xalqı: 284,518 mıń adam. Klimatı: [[kontinental]].

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>efxhcabawaml7suq7e87h3sz1e407f1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qulsarı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3077</id>
    <revision>
      <id>227481</id>
      <parentid>126054</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>227481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165" sha1="4zozauwx79y0wbzqq5d3taxxty5sgpg" xml:space="preserve">'''Qulsarı''' — qala. [[Qazaqstan]]da jaylasqan qala. Xalqı: 54,214 miń. Klimatı: [[Kontinental]].

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>4zozauwx79y0wbzqq5d3taxxty5sgpg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qaskeleń</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3078</id>
    <revision>
      <id>227480</id>
      <parentid>227191</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="389" sha1="fckw91sybsjk73umv515e36z6ia718j" xml:space="preserve">'''Kaskeleń''' — ({{lang-kz|Қаскелең}}), [[Qazaqstan]]da Almatı wálayatında jaylasqan qala. Xalqı : 64,516 adam&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20091221175803/http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-cities.htm Cities &amp; towns of Kazakhstan]&lt;/ref&gt;. Klimatı : [[subtropik]]. 
 
== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan qalaları}}
{{shala}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>fckw91sybsjk73umv515e36z6ia718j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mańǵıstaw wálayatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3857</id>
    <revision>
      <id>227453</id>
      <parentid>203478</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:29:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1154" sha1="g06fhn7vscer83npqs54jc704fe5smd" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
|atı=Mańǵıstaw wálayatı
|túri=wálayat
|súwret=[[Fayl:Sherqala.jpg|300px]]
|mámleket=[[Qazaqstan]]
}}
'''Mańǵıstaw wálayatı''' — [[Qazaqstan Respublikası]] quramındaǵı aymaq. 1973-jıl 20-martta Gurıyev (házirgi Atıraw) wálayatınan ajralıp shıqqan. Maydanı 165,6 mıń km2. Xalıq sanı 577,464 (2013). 1988-jıldıń 2-iyunında saplastırılıp, 1990-jıldıń 17-avgustında tariyxıy «Mańǵıstaw» degen atı menen qaytadan wálayat boldı. Wálayat orayı — [[Aqtaw]] qalası. Mańǵıstaw wálayatı Qazaqstannıń teniz menen baylaytuǵin birden bir suw bándirgisi bolıp esaplanadı.

== Aymaqlıq bóliniwi ==
=== Wálayat ahmiyetine iye qala ===
# [[Aqtaw]]
# [[Jańaózen]]

=== Rayonlar ===
# Beynew rayonı — [[Beynew]]
# [[Qaraqıya rayonı]] — [[Qurıq]]
# Mańǵistaw rayonı — [[Shetpe]]
# Munayli rayonı — [[Mańǵıstaw]]
# Tupqaragan rayonı — [[Fort-Shevshenko]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}
{{Mańǵıstaw wálayatı}}
{{Kaz-geo-stub}}

[[Kategoriya:Mańǵıstaw wálayatı| ]]
[[Kategoriya:Qazaqstan wálayatları]]</text>
      <sha1>g06fhn7vscer83npqs54jc704fe5smd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aqtóbe wálayatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3859</id>
    <revision>
      <id>227449</id>
      <parentid>118896</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="645" sha1="5h6ft97l7kryav18fo7iyi82959nyf8" xml:space="preserve">[[Fayl:Aktobe, administrative divisions - kz (Cyrl-Arab) - colored.png|400x400px|thumb]]
'''Aqtóbe wálayatı''' — (1992-jılga deyin Aktyubinsk) — Qazaqstan Respublikasındagı aymaq. 1932-jıl 10-martda payda bolǵan. Aymaǵı 300,6 mıń km2. Xalqı 786,349 mıń (2012),qazaqlar, rus, ukrain, tatar ham basqa millet wákilleri jasaydı. Qala xalqı 54 %. Aqtóbe oblisinda 13 rayon, 7 qala, bar. Ortaliǵi — [[Aqtóbe qalası]]. Temir jol uzunlıgı 1140&amp;nbsp;km. Tiykarǵı temir jolları: Orenburg — Aqtóbe — Tashkent ham Atiraw — Qandiagash. 

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}

[[Kategoriya:Qazaqstan wálayatları]]</text>
      <sha1>5h6ft97l7kryav18fo7iyi82959nyf8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Batıs Qazaqstan wálayatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3860</id>
    <revision>
      <id>227450</id>
      <parentid>119048</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="726" sha1="11yq676xsdnc4gw2c6zfzt9b0uhux2w" xml:space="preserve">[[Fayl:West Kazakhstan, administrative divisions - kz (Cyrl-Arab) - colored.png|thumb|400x400px]]
'''Batıs Qazaqstan wálayatı''' — Qazaqstannıń arqa-batısında jaylasqan aymaq. Shıǵıs jaqtan [[Aqtóbe]], qublada [[Atıraw]] wálayatları menen, batısında Rossiyanıń [[Astraxan]], [[Volgograd]], arqa-batısında [[Saratov]], [[Samara]], arqa tárepinen [[Orenburg]] wáalayatları menen shegaralas. Wálayat 1932-jılı 10-martta Oral wálayatı bolıp dúzilgen. 1996-jıldan beri Batis Qazaqstan wálayatı bolıp kelmekte. Maydanı 151,3 min km2, xalqı sanı 614 280 (2012). Ortalıǵı — [[Oral]] qalası.

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}

[[Kategoriya:Qazaqstan wálayatları]]
{{Kaz-geo-stub}}</text>
      <sha1>11yq676xsdnc4gw2c6zfzt9b0uhux2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aqmola wálayatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3861</id>
    <revision>
      <id>227448</id>
      <parentid>118893</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="99vnh7x9yez0t43ab095x9kgf7l3jjc" xml:space="preserve">[[Fayl:Coat of Arms of Aqmola Province (new).png|nobaý]]
[[Fayl:Akmola, administrative divisions - kz (Cyrl-Arab) - colored.png|400x400px|thumb]]
'''Aqmola wálayatı''' — [[Qazaqstan]]daǵı aymaq. (1961-jılga deyin Akmolinsk). 1961—92-jıllarda Selinograd, 1992-jıldan aqmola oblisi). 1939-jılda payda bolǵan. Aymaǵi, 155,1 ming km2. Xalqı 731 398 (2012), qazaq, rus, nemis, ukrain, belorus, tatar, udmurt, bashqurt, mordva, uygur, koreys ham basqalar jasaydı. 13 rayon, 7 qala, 12 qalasha bar. Ortaliǵi — Kókshetaw qalası (1999-jıldan). Oblısda 4 joqarı oqıw jurtı, bar. Úlketanıw múzeyi, drama teatrı bar.

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}

[[Kategoriya:Qazaqstan wálayatları]]</text>
      <sha1>99vnh7x9yez0t43ab095x9kgf7l3jjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atıraw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4562</id>
    <revision>
      <id>227466</id>
      <parentid>212153</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Sіltеmеlеr */ qosımshalar</comment>
      <origin>227466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3050" sha1="0q3j05ohftvazcifn79tzqhxbg20yx4" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı|atı=Atıraw|súwret= 
{{Photomontage
|photo1a = Урал река.jpg
|photo2a = Тенгизшевройл и Марриотт.jpg
|photo2b = Ural River Atyrau.JPG
|photo3a = Атырау. Иманғали мешіті.jpg
|photo3b = 카자흐스탄 아티라우(중앙공원) - panoramio - 우한길(HK Woo).jpg

|photo4a = Atyrau filarmonia(dom radio).jpg
|spacing = 2
|position = center
|color_border = white
|color = white
|size = 290
|foot_montage = 
}}}}
'''Atıraw''' — [[Qazaqstan|Qazaqstannıń]] batısında, jayıq daryasınıń jaǵasında jaylasqan qala. Atıraw wálayatı ortayı, Temir jol stanciyası. Neftti qayta islew hám ximiya sanaatı rawajlanǵan&lt;ref&gt;«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14—046—1&lt;/ref&gt;. 1640-jılı tiykar salınǵan hám Rossiya húkimetiniń keyinirek worta Aziyaǵa basqınshılıq júrislerinde istehkam bolǵan. Xalqı sanı 316 449 (2023)&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)| url = https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686| qaralǵan sáne = 2023-jıl 25-aprel | arxivsáne = 2023-jıl 5-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230305101742/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686}}&lt;/ref&gt;. 2007-jıllı 1-yanvarda qalanıń xalqı 207,2 mıń bolǵan, usı qatarda: Atıraw qalası — 175,1 mıń adam; Balıqshı kenti — 17,1 mıń adam; Jumısker kenti — 6,7 mıń adam; Awıl xalqı — 28,2 mıń.

Ekonomikası 2007-jıllı 1-yanvarda isbilermenler sanı 5195 di quradı, solardıń 4875 kishi biznes, 275 worta, 45i úlken. 2006- jıllı 3319,5 mıń tonna neft tovarı qayta islendi, odan 493,7 mıń tonna motorlı otın (benzin); 1122,2 mıń tonna gazoyl; 1389,9 mıń tonna mazut; 123,6 mıń tonna neftli koks alındı. Elektr quwatın islew 1442,9 mln kVt/ saat; ıssıllıq quwatı — 1624,4 mıń kKaldı quradı. Atıraw qalasınıń ekonomikasınıń rawajlanıwına «KazMunayGaz», «Atıraw munay óndew zavodı», «Kaztransoyl», «Atırawbalıq», «Zaman grupp», MChB, «Atıraw jarıq», «Oblıstransgaz», «Atırawsushar», «Atıraw suw arnası» h.t.b. mekemeler kóp úlesin qosıp atır.

Klimatı kontinentallı.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı sіltеmеlеr ==
{{Commons kategoriya|Atyrau|Atıraw}}
* [https://web.archive.org/web/20141007025035/http://atyrau.gov.kz/index.php/kz/ Аtırаw wálayatı hákimliginiń negizgi sаytı]
* [https://web.archive.org/web/20060824051746/http://www.atyrau-city.kz/Kaz/index_k.php Atyrau City Atıraw-qalasınıń saytı]
* [https://web.archive.org/web/20150302044452/http://www.atr.kz/ Wálayattıń «Atıraw» gazetası]

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>0q3j05ohftvazcifn79tzqhxbg20yx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jańaózen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4738</id>
    <revision>
      <id>227477</id>
      <parentid>203481</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3010" sha1="qljg3hkumwtjltp5cx0ccpb0rqbcdcc" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Jańaózen
| negizgi atı = Жаңаөзен
| túri = 
| súwret = [[Fayl:Central street in Zhanaozen.jpg|300px]]
| gerb = 
| bayraq = 
| gerb túsindirmesi = 
| bayraq túsindirmesi = 
| gerb eni = 
| bayraq eni = 
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = 
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = 
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mámleket = [[Fayl:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] [[Qazaqstan]]
| status = 
| qaraydı = 
| region túri = 
| region = 
| kestede region = 
| rayon túri = 
| rayon = 
| rayon 2 = 
| rayon 3 = 
| rayon 4 = 
| rayon 5 = 
| kestede rayon = 
| kestede rayon 2 = 
| kestede rayon 3 = 
| kestede rayon 4 = 
| kestede rayon 5 = 
| jámáát túri = 
| jámáát = 
| kestede jámáát = 
| mámleket kartası = 
| region kartası = 
| rayon kartası = 
| mámleket kartası ólshemi = 
| region kartası ólshemi = 
| rayon kartası ólshemi = 
| ishki bóliniwi = 
| basshı túri = 
| basshı = 
| dúzilgen waqtı = 
| dáslepki derekler = 
| aldınǵı atı = 
| aldınǵı atları = 
| status qashan berilgen = 
| jer maydanı = 
| ıqlımı = 
| xalıq sanı = 103,558
| sanalǵan jıl = 2012
| xalıq tıǵızlıǵı = 
| aglomeraciya = 
| milliy quramı = 
| konfessiyalıq quramı = 
| rásmiy til = [[Qazaq tili]]
| rásmiy tiller = 
| etnoxoronim = 
| waqıt zonası = +5
| DST = 
| telefon kodı = 
| pochta indeksi = 
| pochta indeksleri = 
| avtomobil kodı = 
| identifikator túri = 
| sanlı identifikator = 
| sayt = https://web.archive.org/web/20150708130310/http://www.zhanaozen.gov.kz/
}}
'''Jańaózeń''' ({{lang-kz|Жаңаөзен}}) — [[Mańǵıstaw wálayatı]]nda jaylasqan qala&lt;ref&gt;[http://www.youtube.com/watch?v=Rsx9yMgXBb4&amp;feature=related Жанаозен может быть переименован]&lt;/ref&gt;. wálayat orayı — [[Aqtaw]] qalasınan qubla-shıǵısta 150&amp;nbsp;km uzaqlıqda jaylasqan. Xalqı sanı 103,598&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131115045030/http://www.stat.kz/publishing/2013/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82/2_2013_%D0%91-14-07-%D0%9A.rar Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года]&lt;/ref&gt; adam (2013).

== Tariyxı ==
Qala tırnaǵı 1968-jıl sol jerdegi iri «Ózen neft kániniń» ashılıwı menen qurılǵan. 1973-jıl 20-martda Jańaózen wálayat áhmiyetine iye qalaǵa aylandı.

== Sanaatı ==
Jańaózen [[Qazaqstan]]daǵı iri neft-gáz qazıp alıw orayı bolıp esaplanadı. Bunda [[neft]] hám [[gáz]] alatuǵın hám olardı qayta isleytuǵın «''Ózenmunaygaz''» A.J.niń birlesken mekemesi bar. Olardıń eń úlkeni «''Qazaqgazmunayóndew''» zavodı.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Jańaózen}}

{{Mańǵıstaw wálayatı}}
{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>qljg3hkumwtjltp5cx0ccpb0rqbcdcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jeńisbek Piyazov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6219</id>
    <revision>
      <id>227500</id>
      <parentid>176775</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4662" sha1="m1offsmu3spne6m23oe57ydwxnhw3q7" xml:space="preserve">{{Qosıqshı infoqutısı
|image=Jenisbek Piyazov.jpg
|image_size=250px
|ákesi = Búrkit Piyazov
|anası = [[Injigúl Saburova]]
}}
'''Piyazov Jeńisbek Burkitovich —''' (9-may 1988-jılı tuwılǵan) Ózbek hám qaraqalpaq opera qosıqshısı, respublika vokalshıları tańlawınıń 1-dárejeli laureati, &quot;qazaq romantikasi&quot; XII xalıqaralıq tańlawı, rus romantikasınıń jas atqarıwshıları XIII Moskva xalıqaralıq tańlawı jeńimpazı. Xalıqaralıq vokalshılar tańlawınıń Gran-pri hám Muslima Magomayeva (2012) jeńimpazı. Qaraqalpaqstan Respublikasında xızmet kórsetken artist (2012).

== Ómirbayanı ==
Piyazov Jeńisbek Burkitovich 2007-jılda [[Nókis]] mádeniyat hám kórkem óner kolledjin tamamlaǵan. Sol jılı ol &quot;Jas opera&quot; respublika tańlawında 1-dárejeli diplom menen sıylıqlandı hám [[Ózbekstan]] mámleket konservatoriyasına &quot;qosıq jırlaw&quot; qániygeligi boyınsha qabıllandı. 2007-jılda Nihal sıylıǵına bálent dawıs hám opera uqıbı ushın iye boldı. 2009-jılı Opera hám balet Bolshoy teatrida vokalshı sıpatında jumısqa qabıllandı. 2010-jılda ol belgili opera ustası D. Vdovin hám belgili dirijyor Yu basshılıǵında Belorussiyanıń Minsk qalasında master-klasta oqıdı. Dúnyanıń eń intalı jas vokalchilaridan biri bolǵan poyafzal. Shanxay sheriklik shólkemine aǵza mámleketler basshıları Keńesine kórkem-óner ustaları hám jas atqarıwshılar qatnasıwında bolıp ótken koncert dástúrinde qonaqlardı maqtaw ushın Mámleket Shon-sharaf medalı menen sıylıqlanǵan. 2011-jılda Ózbekstan mámleket konservatoriyasın &quot;akademiyalıq qosıqshı&quot; qániygeligi boyınsha tamamlaǵan. 2011-2012-jıllarda Germaniyanıń Myunxen qalasında jaylasqan Gut-Immling xalıqaralıq opera festivaliga usınıs etildi. Óz ara doslıq solisti Jeńisbek Piyazov dúnyadaǵı eń belgili opera qosıqshıları menen bir saqnada úlken opera atqarıw etdi. Piyazov Jeńisbek Burkitovich-Ózbekstan mámleket konservatoriyası oqıtıwshısı.

== Dóretiwshilik iskerligi ==
2008-2010-jıllarda J. Piyazov Rossiya, Ázerbayjan, Belorussiya, Kazaxstan hám basqa rawajlanǵan mámleketlerde, atap aytqanda, Franciya, [[Ispaniya]], Portugaliya, Germaniya, Avstriya, Qıtay, Korea hám Malayziyada abıraylı xalıqaralıq tańlaw hám festivallarda qatnastı. &quot;Sevilya shashtárezi&quot;, &quot;Pearl Searchers&quot;, &quot;Don Xuan&quot;, &quot;Yuliy Cezar&quot;, &quot;E.Onegin&quot;, &quot;Figaronıń toyı&quot;, &quot;Maysara ishi&quot; hám basqa soǵan uqsas operalardan ariyalar atqarǵan. Ol joqarı orındı iyelegen, mámleketimizdiń vokal kórkem-óneri salasındaǵı rawajlanıwına úles qosqan hám uqıplı qosıqshı retinde belgili bolǵan. Atap aytqanda, ol Moskvada jas atqarıwshılar qatnasıwında bolıp ótken XIII xalıqaralıq &quot;rus romantikası&quot; tańlawında 1-orındı, Qazaqstannıń Astana qalasında Bibigul Tólegenova atındaǵı V xalıqaralıq vokalshı tańlawında 2-orındı, Azerbayjannıń Baku qalasında bolıp ótken V xalıqaralıq &quot;Vul-bul&quot; tańlawında sıylı 2-orındı iyeledi.

2012-jıl J.Piyazov &quot;Qaraqalpaqstan Respublikasında xızmet kórsetken artist&quot; ataǵına iye boldı, onıń ayriqsha uqıbı menen mámleketimiz dańq hám ataǵın ózbek hám xalıqaralıq maydanda alıp shıǵıwǵa arnalǵan janbazlıq xızmeti ushın óner ustasınıń muhabbatına iye boldı. Sol jılı ol óz óneri menen dúnyaǵa belgili bolǵan rus Maestro V.Spivakov hám V.Fidoseyevqa belgili bolǵan Moskvada bolıp ótken &quot;Muslim Magomaev&quot; II xalıqaralıq vokalistler tańlawınıń Gran-prisin aldı. Usı kúnge shekem qospa koncert baǵdarlamalarında qatnastı.

2013-jıl sentyabr ayında baslanǵan jańa oqıw jılında J.B. &quot;Shıǵıs namaları&quot; iri mámleketlik koncert dástúrleri hám xalıqaralıq festivallarında óziniń kem ushraytuǵın bas dawısı, joqarı bahalanǵan hám tán alınǵan tájriybeleri menen úzliksiz qatnasıp kelip atır. Mámleketimizde bunday kem ushraytuǵın uqıp, keleshekke iye bolǵan jas uqıp bar ekenliginen maqtanamız.

2014-jılı &quot;Úlken opera&quot; joybarında qatnastı.

2018-jılda Aqtóbe qalasında Kurmangaz orkestri dúzildi.

2018-jılda &quot;Ózbekstan&quot; xalıqaralıq forumınıń Sanat sarayında bolıp ótken &quot;Open Spring&quot; yamasa &quot;Kóklem Báhár&quot; koncertinde Frank Sinatra tárepinen atqarılǵan &quot;My way&quot; qosıǵın atqardı.

2019-jılı Italiyanıń Milan qalasındaǵı jáhánge belgili &quot;La Scala&quot; teatrı sahnasında birinshi ózbek boldı.

2020-jılda &quot;Baspasóz hám informaciya rawajlanıwındaǵı xızmetleri ushın&quot; sıylıǵın qolǵa kirgizdi.

== Derekler ==
{{Dereksiz}}


{{shala}}

== Derekler ==
{{Derekler}}</text>
      <sha1>m1offsmu3spne6m23oe57ydwxnhw3q7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Petropavl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7237</id>
    <revision>
      <id>227474</id>
      <parentid>174838</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="928" sha1="qepb7l2z3anuv3n43kwi9ytkv16kevh" xml:space="preserve">Petropavl (orıs.Petropavlsk,qazaqsha koplep qollanıp júrgen atawı Qızıljar)-Arqa Qazaqstan obılısınıń qalası,obılıs ortalıǵı (1936-jıldan beri).Qalanıń negizgi Esil ózeniniń oń jaǵalawında 1752-jılı qalanǵan.

Hákimi:Bolat Serikulı Jumabekov

Qurılǵan waqıtı:1752-jılı

Jer awmaǵı:221,6km

Turǵını:219011 adam (2019)

Ulttıq quramı:Orıstar 60,00%.qazaqtar 30,00%.tatarlar 3,00%,ukraiyndar 2,00%.nemister 1,00%

Avtomobiyl kodı-15

Petropavl avtomobiyl,áwe,ózen hám temir joldarınıń iri torabı.

tariyxı

Qalanıń irgesi 1752-jılı patshalıq Reseydıń qazaq jerin otarlaw sayasatında áskery bekinis retinde qalanǵan.Alǵashında áskery forpost keyinen sibir tatarlardıń (túrkilerdiń)qalası atanıp,Reseydiń arqasindaǵı jáne Ortalıq Qazaqstandı otarlaw kezindegi negizgi tirek punkyine aynaldı.{{shala}}

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan qalaları}}</text>
      <sha1>qepb7l2z3anuv3n43kwi9ytkv16kevh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shıǵıs Qazaqstan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11384</id>
    <revision>
      <id>227457</id>
      <parentid>110237</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1372" sha1="pbuv4yvyt5dvolbfqhk4m9qhbcmpl6k" xml:space="preserve">[[Fayl:Регионы_Казахстана.svg|oñğa|nobaý|350x350 nükte|{{Legend|#FF7158|[[Oraylıq Qazaqstan]]}}{{Legend|#C3BD78|[[Arqa Qazaqstan]]}}{{Legend|#F1AD29|[[Qubla Qazaqstan]]}}{{Legend|#74A2D0|Shıǵıs Qazaqstan}}{{Legend|#66E84F|[[Batıs Qazaqstan]]}}]]
[[Fayl:AltynEmeil.jpg|nobaý|250x250 nükte| Arqa Qazaqstandaǵı jaylaw]]
'''Shıǵıs Qazaqstan''' — [[Qazaqstan Respublikası]]nıń ekonomikalıq-geografiyalıq regionı esaplanadı. Onıń quramına orayı [[Semey]] qalası bolǵan [[Abay wálayatı]] hám orayı [[Ust-Kamenogorsk]] qalası bolǵan [[Shıǵıs Qazaqstan wálayatı]] kiredi. Region [[Qıtay]] hám [[Rossiya Federaciyası]] menen shegaralasadı. Arqa Qazaqstan ekonomikası dástúriy túrde energetika, mashinasazlıq, toǵay xojalıǵı hám ótmishte áskeriy-texnika óndirisine tiykarlanǵan.

Regionnıń ishki aviareysleri:

SCAT

* [[Ust-Kamenogorsk]] — Semey
* [[Ust-Kamenogorsk]] — Urjar
* [[Ust-Kamenogorsk]] — Zaysan
* Semey — Urjar

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Ádebiyatlar ==
* Mámleketler hám xalıqlar. Kavkaz Respublikası. Oraylıq Aziya Respublikası. Qazaqstan , 180000 экз, Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'Yanvar'. — 365—380 bet. 

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}

[[Kategoriya:Qazaqstan regionları]]
[[Kategoriya:Shıǵıs Qazaqstan]]</text>
      <sha1>pbuv4yvyt5dvolbfqhk4m9qhbcmpl6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shamuratovlar úy-muzeyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17246</id>
    <revision>
      <id>227446</id>
      <parentid>212735</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T13:44:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Súwret</comment>
      <origin>227446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4187" sha1="19dc3xl27nkc2e6v0j2pj1uyvs33u3b" xml:space="preserve">[[File:Nukus, Jipek Joli ko‘chasi 6, House-Museum of Amet and Ayimkhan Shamuratov.jpg|thumb|Muzeydiń sırtqı kórinisi]]
'''Shamuratovlar úy-muzeyi''' — [[1999|1999-jılı]] (ayırım dereklerde [[1998|1998-jıl]]) [[Qaraqalpaqstan|Qaraqalpaqstan Respublikası]]&lt;nowiki/&gt;nıń [[Nókis]] qalasında ashılǵan úy-muzey. [[Ámet Shamuratov|Ámet]] hám [[Ayımxan Shamuratova|Ayımxan Shamuratovalardıń]] jeke úy-muzeyi sıpatında ashılǵan muzeyde olardıń iskerligi menen baylanıslı qımbat eksponatlar saqlanadı. Úy-muzeyge Ámet hám Ayımxan Shamuratovalardıń qızı Ayımgúl Shamuratova basshıılıq etip keledi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://uza.uz/oz/posts/taniqli-ijodkorlar-xotirasiga-bagishlandi_428701| bet = Taniqli ijodkorlar xotirasiga bagʻishlandi| familiya = uza.uz| sáne = 2022-jıl 23-noyabr | til = uz| qaralǵan sáne = 2023-jıl 28-oktyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://karakalpakstan.uz/oz/page/show/64| bet = Qaraqalpaqstan Respublikasi'ni'ń mámleketlik húkimet portali'| qaralǵan sáne = 2023-jıl 28-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Ashılıw tariyxı hám iskerligi ==
1993-jılda Ayımxan Shamuratova qaytıs bolǵannan keyin onıń perzentleri úy-muzey ashıwǵa qarar etken. Qaraqalpaqstan Avtanom Respublikası húkimeti basshılarınan biri bolǵan [[Úbbiniyaz Áshirbekov|Ubbiniyaz Ashirbekov]] tárepinen 12 sotix jer úy-muzey qurılısı ushın ajıratılǵan. 

1996-jılı «&lt;nowiki/&gt;[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen qurılısshı|Qaraqalpaqstanǵa miyneti sińgen qurılısshı]]&lt;nowiki/&gt;» Sultamurat Tawbaldievdiń basshılıǵında, sonday-aq, Abatbay Musaev, Mırzaǵaliy Bayımbetov, Jumabay Palekeev, Karamatdin Oryashev, Xudaybergen Rayımbetov, Artıqbay Esnazarov, Medet Begjanovlardıń járdemi menen muzeydiń qurılıs jumısları baslandı. Shamuratovtıń úy-muzeyi qurılısında Sultamurat Tawbaldievtıń miynetin sáwlelengen bólek hújjetli film de súwretke alınǵan hám «Táǵdir sınaqları» atlı dóretpe de jazılǵan. Dóretpe 2012-jılı [[Tashkent|Tashkentte]] basıp shıǵarılǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.myshared.ru/slide/1449557/| bet = Презентация на тему: &quot;ÒZBEKSTAN MAMLEKETLIK KORKEM ÒNER HÀM MÀDENIYAT INSTITUTI NÒKIS FILIALI MÁDENIYAT HÁM KÒRKEM ÒNER MEKEMELERIN SHÒLKEMLESTIRIW HÀM BASQARIW QÀNIYGELIGI.&quot;. Скачать бесплатно и без регистрации.| til = ru| qaralǵan sáne = 2023-jıl 28-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. 

Menshik úy-muzeyi [[1999|1999-jılı]] ashılǵan bolıp, Ámet Shamuratov (1912—1953) — [[shayır]], [[jazıwshı]] hám [[dramaturg]] edi. Zayıbı Ayımxan Shamuratova (1917—1993) xalıq artisti ataǵın alǵan hám Qaraqalpaqstan tariyxında [[teatr]] saxnasına shıqqan birinshi hayal artistlerden biri bolǵan. Bul shaxslar [[XX ásir]] qaraqalpaq mádeniyatınıń rawajlanıwında zárúrli orın tutadı.

Muzey kolleksiyasında juplıqtıń menshikleri, atap aytqanda: fotosúwretler, saxna lipasları, kitapları, qoljazbalar hám olardıń iskerligine tiyisli buyımlar saqlanadı. Muzeyde ataqlı súwretshiler: Madgazin, Matevosyan, Berdimuratovlar hám basqalardıń dóretpeleri de ámeldegi bolıp, bunnan tısqarı Qaraqalpaqstanlıq ataqlı jazıwshıları, artist hám mámleket ǵayratkerleriniń fotohújjetleri da saqlanadı. Sonıń menen birge, muzeyde Ayımxan Shamuratova tárepinen atqarılǵan qosıqlardı tıńlaw múmkinshiligi de jolǵa qoyılǵan.

2009-jılı muzeydiń 10 jıllıq yubileyi belgilendi. Yubiley qarsańında Á.Shamuratovtıń «Meniń jolbarıslar menen jolıǵısıwlarım» kitabı qaraqalpaq tilinde latın grafikasında hám ózbek, rus tillerinde baspadan shıqtı.

2019-jılda Shamuratovlar úy-muzeyi ashılǵanlıǵınıń 20 jıllıǵı keń belgilengen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://shamuratova.uz/video/141-amet-ham-ayimxan-shamuratovlar-uy-muzeyi-20-jilligi.html| bet = Amet ha’m Ayimxan Shamuratovlar uy-muzeyi 20-jilligi| qaralǵan sáne = 2023-jıl 28-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Nókis]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstandaǵı muzeyler]]</text>
      <sha1>19dc3xl27nkc2e6v0j2pj1uyvs33u3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jetisay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18170</id>
    <revision>
      <id>227479</id>
      <parentid>109882</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1795" sha1="p0kpmfqpby95ur3cgkw985r48jfq21r" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı|atı=Jetisay|gerb=|mámleket=Qazaqstan|region túri=Wálayat|region=Túrkstan|lat_deg=40|lon_deg=68|lat_min=46|lat_sec=|lon_min=19|lon_sec=|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ|ishki bóliniwi=|xalıq sanı=23 650|sanalǵan jıl=1951|waqıt zonası=+6|DST=|telefon kodı=+7 72534|pochta indeksi=|avtomobil kodı=X,13}}'''Jetisay''' — ([[Qazaq tili|qazaq]] Жетісай) Qubla Qazaqstan wálayatındaǵı Jetisay rayonı orayı, qala. [[Shımkent|Shimkent]] qalasınan qubla-batısqa 232&amp;nbsp;km uzaqlıqta jaylasqan. Doslıq kanalınıń shep tárepinde, Sirdárya jaǵasında jaylasqan. Xalqı 23,650 adam (2018).

== Tariyxı ==
[[Mırzashól|Mırzashólde]] Doslıq (Kirov atındaǵı) kanalı qurılısınıń dawam ettiriliwine hám [[paxta]] xojalıǵın rawajlandırwǵa baylanıslı 1939-jılı diywal qurıldı&lt;ref&gt;Постановление Президиума Верховного Совета Республики Казахстан от 4 мая 1993 года № 2001 «Об упорядочении транскрибирования на русском языке казахских топонимов, наименовании и переименовании отдельных административно-территориальных единиц Республики Казахстан». &lt;/ref&gt;. 1951-jılı kent, 1969-jılı qalaǵa aylandı. [[2018|2018-jılǵa shekem]] Maqtaaral rayonınıń basqarıw orayı bolǵan.

== Sanaatı ==
Jetisayda paxta tazalaw, pivo, nan zavodları, may cexleri hám basqa kárxanalar iskerlik alıp barmaqta.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Jetisay rayonı xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Túrkstan wálayatı qalaları]]
[[Kategoriya:Qazaqstandaǵı qalalar]]</text>
      <sha1>p0kpmfqpby95ur3cgkw985r48jfq21r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarıaǵash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18174</id>
    <revision>
      <id>227482</id>
      <parentid>111531</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:53:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2179" sha1="jqhdmq99uvomv61hx6c9xgg91i945jr" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı|atı=Sarıaǵash|gerb=|mámleket=Qazaqstan|region túri=Wálayatı|region=Qubla Qazaqstan wálayatı|rayon túri=Rayon|rayon=Sarıaǵash rayonı|lat_deg=41|lon_deg=69|lat_min=28|lat_sec=|lat_dir=N|lon_min=10|lon_sec=|lon_dir=E|CoordAddon=|ishki bóliniwi=|status qashan berilgen=1945|waqıt zonası=+6|DST=|telefon kodı=+7 72537|pochta indeksi=160900&lt;ref&gt;[http://kazindex.ru/16/0.html Почтовые индексы Казахстана]&lt;/ref&gt;|avtomobil kodı=X, 13|type:city(23200)_region:KZ}}
'''Sarıaǵash''' — ([[Qazaq tili|qazaq]] Сарыағаш) Qubla Qazaqstan wálayatı aymaǵında jaylasqan qala, [[Sarıaǵash]] rayonınıń orayı. Wálayat orayı bolǵan [[Shimkent]] qalasınan qubla tárepke 110 km uzaqlıqta jaylasqan. Tashkent qalasınan 15 km uzaqlıqta. Xalqı 40, 599 adam (2012).

== Tariyxı ==
Diywalı 1870-jılları qurılǵan. 1904,1905-jıllarda Sarıaǵash dep at berildi. [[1926]]-jıldan Sirdárya guberniyasınıń, Tasqazaq uezdiniń, 1928,1939-jılları Keles rayonınıń, 1939-jıldan berli Sarıaǵash rayonınıń orayı, [[1968]]-jılda qala atın aldı.

== Sanaatı ==
Sarıaǵashta shıpalı mineral suw shıǵarıwshı «Aleks» MShB, «Asem-ay» MShB, «Kurort — Bars −2030» MShB iskerlik júritedi.

== Sociallıq taraw ==
Qalada ulıwma bilim beretuǵın  muzıka, sport, kásiplik-texnikalıq mektepleri, Qabilanbek veterinariya kolledji, kitapxanalar, mádeniyat úyi, klub, kinoteatr, rayon emlewxanası, balalar emlewxanası, emlewxana, dispanserlar, feldsher-akusherlik punkt bar. Qala arqalı [[Orenburg]]-[[Tashkent]] temir jolları, [[Shimkent]]-[[Shardara]] avtomobil jolları ótedi&lt;ref&gt;Указ Президента Республики Казахстан от 24 апреля 1997 года № 3474 «О некоторых вопросах административно-территориального устройства Южно-Казахстанской области». &lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Sarıaǵash rayonı xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Túrkstan wálayatı qalaları]]
[[Kategoriya:Qazaqstan kurortları]]</text>
      <sha1>jqhdmq99uvomv61hx6c9xgg91i945jr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kentaw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18177</id>
    <revision>
      <id>227478</id>
      <parentid>212902</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3582" sha1="294kx60w11joia8qdbohe681c0m32ma" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı|gerb=Герб Кентау.png|mámleket=Qazaqstan|region túri=Wálayat|region=Túrkstan wálayatı|lat_deg=43|lon_deg=68|lat_min=31|lat_sec=01|lat_dir=N|lon_min=30|lon_sec=16|lon_dir=E|CoordAddon=|ishki bóliniwi=|waqıt zonası=+6|DST=|pochta indeksi=160400 &lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Почтовые индексы Казахстана| url = http://kazindex.ru/16/0.html| qaralǵan sáne = 2013-jıl 19-noyabr | arxivsáne = 2013-jıl 22-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20130922154825/http://kazindex.ru/16/0.html}}&lt;/ref&gt;|avtomobil kodı=X, 13|sayt=|type:city(80000)_region:KZ}}'''Kentaw''' ([[Qazaq tili|qazaq]] Кентау) — [[Qazaqstan]]nıń Qubla Qazaqstan wálayatındaǵı qala (1955-jıldan). Qarataw dizbegi qaptal qushaǵında, 250–300 m biyiklikte, Shimkentten 225&amp;nbsp;km arqa-batısta, Túrkstan temir  jol stanciyasınan 40&amp;nbsp;km uzaqlıqta jaylasqan. Xalqı 61, 860 adam (2012).

== Xalqı ==
Qala xalqı [[2013|2013-jılǵı]] statistika boyınsha (awıl okrugleri menen qosıp esaplnǵanda) 90,171 adamdı quraydı. Xalıqtıń milliy quramı tómendegishe:

* [[qazaqlar]] — (65,7 %)
* [[ózbekler]] — (25,2 %)
* ruslar — (5,4 %)
* basqalar — (3,7 %)

Qala payda bolǵan waqıtta ruslar kóplep kóship kele bashladı, olardan bólek grekler, almanlar, koreysler, sheshenler de kóship keldi.

=== Milliy quramı ===
[[2022|2022-jıl]] 1-yanvar ayındaǵı esabatqa qaraǵanda qala xalqı 209 325 adamdı quraydı. Qazaqstan Respublikasındaǵı xalıqtıń derlik yarımın ózbekler payda etiwshi jalǵız qala esaplanadı.

== Óndiris ==
Qalada polimetall rudaları bayıtıladı. Ekskavator hám transformator zavodları, temir-beton konstruksiyaları zavodı, kán-metallurgiya texnikumı bar&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG
Fayl:Кентау._Вид_006._2007.10.JPG
Fayl:Кентау._Вид_003._2007.10.JPG
&lt;/gallery&gt;

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://web.archive.org/web/20080105122000/http://www.uko.kz/pages/020_goroda_raioni/goroda/3_kentau/1_o_gorode.htm Кентау на официальном сайте Южно-Казахстанской области] (Wayback Machine saytida 2008-01-05 sanasida arxivlangan) (Wayback Machine saytida 2008-01-05 sanasida arxivlangan)
* [https://web.archive.org/web/20150610202227/http://www.kazakh.ru/news/articles/?a=382 «Кентау: город сбывшихся надежд» — статья к 50-летию города] (Wayback Machine saytida 2015-06-10 sanasida arxivlangan)
* [https://web.archive.org/web/20150610211440/http://www.greeks-su.com/ru/news/news/541.html «От древнего Понта до Кентау» — статья на сайте понтийских греков] (Wayback Machine saytida 2015-06-10 sanasida arxivlangan) (Wayback Machine saytida 2015-06-10 sanasida arxivlangan)
* [https://web.archive.org/web/20131116041659/http://avtoreferats.com/article/view/id/16623 Комплексная оценка внешних факторов, определяющих здоровье детей и подростков промышленного центра Южного Казахстана, на примере города Кентау] (Wayback Machine saytında 2013-11-16 sánesinde arxivlengen)

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Túrkstan wálayatı qalaları]]
[[Kategoriya:Kentaw]]
[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]</text>
      <sha1>294kx60w11joia8qdbohe681c0m32ma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arıs (qala)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18178</id>
    <revision>
      <id>227476</id>
      <parentid>161762</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:49:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3885" sha1="hfjfqxoubr2gl27t7hg4jcj429f79so" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Arıs
| negizgi atı = Арыс
| túri = Qala
| súwret =
| gerb = 
| bayraq = 
| gerb túsindirmesi = 
| bayraq túsindirmesi = 
| gerb eni = 
| bayraq eni = 
|lat_dir =N |lat_deg =42 |lat_min =26 |lat_sec =0 
 |lon_dir =E |lon_deg =68 |lon_min =48 |lon_sec =0 
|CoordAddon = |type:city(35800)_region:KZ
| CoordScale = 
| mámleket = Qazaqstan
| status = 
| qaraydı = 
| region túri = Wálayat
| region = Qubla Qazaqstan wálayatı
| kestede region = 
| rayon túri = 
| rayon = 
| rayon 2 = 
| rayon 3 = 
| rayon 4 = 
| rayon 5 = 
| kestede rayon = 
| kestede rayon 2 = 
| kestede rayon 3 = 
| kestede rayon 4 = 
| kestede rayon 5 = 
| jámáát túri = 
| jámáát = 
| kestede jámáát = 
| mámleket kartası = 
| region kartası = 
| rayon kartası = 
| mámleket kartası ólshemi = 
| region kartası ólshemi = 
| rayon kartası ólshemi = 
| ishki bóliniwi = 
| basshı túri = 
| basshı = 
| dúzilgen waqtı = 
| dáslepki derekler = 
| aldınǵı atı = 
| aldınǵı atları = 
| status qashan berilgen = 1956
| jer maydanı = 
| ıqlımı = 
| xalıq sanı = 41,586 &lt;ref&gt;[http://www.stat.kz/publishing/2013/Демография/август/2_2013_Б-14-07-К.rar Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года]&lt;/ref&gt; 
| sanalǵan jıl = (2009)
| xalıq tıǵızlıǵı = 
| aglomeraciya = 
| milliy quramı = 
| konfessiyalıq quramı = 
| rásmiy til = 
| rásmiy tiller = 
| etnoxoronim = 
| waqıt zonası = +6:00
| DST = 
| telefon kodı = +7 72547&lt;ref&gt;[http://kazindex.ru/16/index.html Janubiy Qozogʻiston viloyatining telefon kodlari]&lt;/ref&gt;
| pochta indeksi = 161100 &lt;ref&gt;[http://kazindex.ru/16/0.html Почтовые индексы Казахстана]&lt;/ref&gt;
| pochta indeksleri = 
| avtomobil kodı = 10 (aldın P,W)
| identifikator túri = 
| sanlı identifikator = 
| sayt = 
}}
'''Arıs''' — ([[qazaq tili|qazaq]] Арыс) [[Qazaqstan|Qazaqstan Respublikası]] [[Qubla Qazaqstan wálayatı|Qubla Qazaqstan wálayatındaǵı]] qala.Qala xalqı [[2013-jıl]]ǵı statistika boyınsha 41,586 adamdı quraydı.

== Arıs qalası dúzilisiniń xronogikalıq tártibi ==

* [[1900]]-jılı temir jol qurılıwı baslandı;
* [[1904]]-jılı Arıs stanciyası qurıldı;
* [[1928]]-jılı 17-yanvarda Arıs rayonı dúzildi;
* [[1932]]-jılı 11-martta Arısqa jumısshı poselkası mártebesi berildi;
* [[1956]]-jılı 31-iyulda Arısqa qala mártebesi berildi;
* [[1965]]-jılı 10-dekabrde Qazaq SSRdıń Joqarı Keńes Prezidiumınıń Pármanına qaray Arıs qalası Shimkent wálayatına boysınıwshı qala boldı ;
* [[1988]]-jılı 25-iyulda Qazaq SSRdıń Joqarı Keńes Prezidiumınıń Pármanına qaray Arıs qalası hám Boǵan rayonı biriktirilip, orayı Arıs qalası boldı ;
* [[1989]]-jılı 13-oktyabrde Qazaq SSRdıń Joqarı Keńes Prezidiumınıń Pármanına qaray Boǵan rayonındaǵı Montaytas awıl keńesi menen Shardara rayonınıń Qıshqılkól awıl keńesi Arıs qalasınıń quramına kirdi;
* [[1992]]-jılı Arıs quramında awılları bar qala bolıp dúzildi hám qalanı basqarıw Arıs qalası hákimyatınınıń qadaǵalawına ótedi.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Silemeler ==
* [http://www.uko.kz/index.php?option=com_content&amp;task=blogcategory&amp;id=69&amp;Itemid=82&amp;lang=ru Aris na sayte Yujno-Kazaxskoy oblasti]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://arysmaslihat.kz Ofitsialniy sayt Maslixata goroda Aris]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Qazaqstan qalaları}}

[[Kategoriya:Qubla Qazaqstan wálayatı]]
[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları]]
[[Kategoriya:Álipbe tártibinde xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Túrkstan wálayatı qalaları]]</text>
      <sha1>hfjfqxoubr2gl27t7hg4jcj429f79so</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23879</id>
    <revision>
      <id>227444</id>
      <parentid>227400</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>227444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8185" sha1="5f9pqlwgruznuq0wp9vobe6rw72syex" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:23239}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4880}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4396}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 5 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4325}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4073}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2540}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1574}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gozzalina&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1090}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:917}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 23 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 24 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 27 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 28 || [[User:Begdullaman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begdullaman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 29 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurlibek Urgenichbaev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 30 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qareken Balasi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BEGJIGIT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Saxibjamal Esemuratova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pirnazarova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Holder&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Miracle0302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begjigit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmoksy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AbzalM&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NurkaArzay&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gúlxan Medetbekovna&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bakhit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Melek jurnalist&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jannazarova Sh&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jámiy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;İmmortalance&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Romaine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kagansky&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}</text>
      <sha1>5f9pqlwgruznuq0wp9vobe6rw72syex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>26380</id>
    <revision>
      <id>227445</id>
      <parentid>227402</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>227445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6244" sha1="6tj1fugcxh7gkejia0la7w14rkjqkzm" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:84954}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 4 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3060}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2912}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 8 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1515}}]]
|-
| 9 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 10 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 11 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 12 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 13 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:919}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:540}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:378}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BOTijo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>6tj1fugcxh7gkejia0la7w14rkjqkzm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Denisovka (Qostanay wálayatı)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32727</id>
    <revision>
      <id>227525</id>
      <parentid>197117</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:50:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>9299</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>227525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3542" sha1="agnanau9ivs5hruy12qrqmspzjrtm7i" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Denisovka
| negizgi atı = 
| túri = [[awıl]]
| súwret = [[Fayl:Denisov_district.jpg|300px]]
| gerb = 
| bayraq = 
| gerb túsindirmesi = 
| bayraq túsindirmesi = 
| gerb eni = 
| bayraq eni = 
   |lat_deg =52 |lat_min = 26|lat_sec = 51.5
   |lon_deg =61|lon_min = 44|lon_sec =53.6
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mámleket = {{KAZ}}
| status = rayon orayı
| qaraydı = 
| region túri = 
| region = 
| kestede region = 
| rayon túri = 
| rayon = 
| rayon 2 = 
| rayon 3 = 
| rayon 4 = 
| rayon 5 = 
| kestede rayon = 
| kestede rayon 2 = 
| kestede rayon 3 = 
| kestede rayon 4 = 
| kestede rayon 5 = 
| jámáát túri = 
| jámáát = 
| kestede jámáát = 
| mámleket kartası = 
| region kartası = 
| rayon kartası = 
| mámleket kartası ólshemi = 
| region kartası ólshemi = 
| rayon kartası ólshemi = 
| ishki bóliniwi = 
| basshı túri = 
| basshı = 
| dúzilgen waqtı = [[1904|1904-jıl]]
| dáslepki derekler = 
| aldınǵı atı = 
| aldınǵı atları = 
| status qashan berilgen = 
| jer maydanı = 
| ıqlımı = 
| xalıq sanı = 5172&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]&lt;/ref&gt;
| sanalǵan jıl = 2023
| xalıq tıǵızlıǵı = 
| aglomeraciya = 
| milliy quramı = 
| konfessiyalıq quramı = 
| rásmiy til = 
| rásmiy tiller = 
| etnoxoronim = 
| waqıt zonası = +6
| DST = 
| telefon kodı = 
| pochta indeksi = 
| pochta indeksleri = 
| avtomobil kodı = 
| identifikator túri = 
| sanlı identifikator = 
| sayt = 
}}
'''Denisovka''' ({{Lang-kk|Денисовка}}) — [[Qazaqstan]]nıń [[Qostanay wálayatı]] [[Denisov rayonı]], [[Denisov awıl okrugı]] orayı.

== Tariyxı ==
1903-jılı tiykar salınǵan. May zavodı, azıq-awqat kombinatı, elevator hám basqa da turmıslıq, mádeniy-aǵartıwshılıq mákemeleri isleydi.

== Geografiyalıq ornı ==
Wálayat orayı — [[Qostanay]] qalasınan qubla-batısqa qaray 143 km aralıqta jaylasqan. Arqada hám batısta [[Chelyabi wálayatı]], qublada Qamıslı hám Jitqara rayonları, shıǵısta Qostanay wálayatınıń [[Beyimbet Maylin rayonı]] menen shegaralas. Maydanı 6,8 mıń kvadrat kilometr&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20210301070824/http://www.museum.denisovka.kz/index.php/kz/is-sharalar-men-k-rmeler/tu-an-zherdi-shezhiresi/105-2012-07-22-09-03-19 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210301070824/http://www.museum.denisovka.kz/index.php/kz/is-sharalar-men-k-rmeler/tu-an-zherdi-shezhiresi/105-2012-07-22-09-03-19 |date=2021-03-01 }}&lt;/ref&gt;.

== Xalqı ==
1999-jılı awıl xalqı 6611 adam (3209 erkek hám 3402 hayal) bolsa, 2009-jılǵı xalıqtıń dizimge alıw maǵlıwmatlarına bola, awıl xalıq 5196 adamdı (2465 erkek hám 2731 hayal) quradı&lt;ref name=&quot;source122&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Denisov rayonınıń xalıq punktleri}}
{{geo-stub}}

[[Kategoriya:Denisov rayonı xalıq punktleri]]
[[Kategoriya:Qazaqstan xalıq punktleri]]</text>
      <sha1>agnanau9ivs5hruy12qrqmspzjrtm7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026-jılda Qaraqalpaqstan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36813</id>
    <revision>
      <id>227484</id>
      <parentid>215906</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:26:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* {{Qaytıs bolǵanlar}} */ [[Injigúl Saburova]]</comment>
      <origin>227484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2298" sha1="3w3y6stjqm7d9ch6zx1tkkwu57tqybi" xml:space="preserve">Tómendegiler '''Qaraqalpaqstanda 2026-jılı''' bolıwı rejelestirilgen hám kútilip atırǵan waqıyalar dizimi. 2026 (MMXXVI) — házirgi jıl, [[Grigoriy kalendarı|Grigorian kalendarı]] boyınsha [[piyshembi]] kúni baslanatuǵın ápiwayı jıl, bizin eramızdıń (b.e.) hám biziń dáwirimizdiń 2026-jılı, 3-mıń jıllıqtıń hám XXI ásirdiń 26-jılı, sonday-aq, 2020-jıllardıń 7-jılı bolıp esaplanadı.

2026-jıl Ózbekstannıń ǵárezsizliginen keyingi 35-jılı boladı.

== {{Qaytıs bolǵanlar}} ==

=== Yanvar ===

=== Fevral ===
* [[7-fevral]] — [[Jańabay Shılmanov]], qaraqalpaqstanlı mámleketlik isker, general-mayor.
* [[11-fevral]] — [[Qállibek Kamalov]], qaraqalpaqstanlı siyasatshı&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 February 2026|title=Qallibek Kamalov vafot etgani aytilmoqda|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/02/11/qallibek-kamalov/|work=Gazeta.uz|language=Uzbek|access-date=11 February 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[23-fevral]] — [[Tajixal Qudaybergenova]], pedagogika ilimleriniń kandidatı, professor.

=== Mart ===
* [[25-mart]] — [[Maqset Ayımbetov]], qaraqalpaq tilshi alımı, matematik.
* [[30-mart]] — [[Edilbay Akimov]], qaraqalpaq estraada qosıqshısı.

=== Aprel ===

=== May ===
* [[1-may]] — [[Injigúl Saburova]], qaraqalpaq sazendesi, baqsı hám pedagog.

== Bayramlar ==
{{small|Derek}}&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://publicholidays.asia/uzbekistan/#2026-public-holidays| bet = Uzbekistan Public Holidays 2026| qaralǵan sáne = 2025-jıl 31-dekabr | jumıs = Public Holidays Global}}&lt;/ref&gt;:
* 1-yanvar — [[Jańa jıl kúni]]
* 14-yanvar — [[Watan qorǵawshılar kúni]]
* 8-mart — [[Xalıqaralıq hayal-qızlar kúni]]
* 20-mart — [[Eid al-Fitr]]
* 21-mart — [[Nawrız]]
* 9-may — [[Jeńis kúni|Eslew hám qádirlew kúni]]
* 27-may — [[Eid al-Adha]]
* 1-sentyabr — [[Ǵárezsizlik kúni (Ózbekstan)|Ǵárezsizlik kúni]]
* 1-oktyabr — [[List of Teachers' Days#Dates by country/region|Ustaz hám oqıtıwshılar kúni]]
* 8-dekabr — [[Ózbekstan Konstituciyası|Konstituciya kúni]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://www.timeanddate.com/calendar/?year=2026&amp;country=184 Onlayn kalendar]

[[Kategoriya:2026-jılda Qaraqalpaqstan| ]]
[[Kategoriya:2020-jıllarda Qaraqalpaqstan]]</text>
      <sha1>3w3y6stjqm7d9ch6zx1tkkwu57tqybi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baxtıyar Vahabzada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40852</id>
    <revision>
      <id>227522</id>
      <parentid>227228</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T04:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>9299</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>227522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16035" sha1="hssj72nae2xwgfjyexgwsvk9zawghk0" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
| qaraqalpaqsha_atı  = Baxtıyar Vahabzada
| súwret             = Bakhtiyar Vahabzade.jpg
| súwret táriypi = Ázerbayjannıń Sheki qalasındaǵı Vahabzadanıń byusti, 2019-jıl
| ana_tilindegi_atı  = Bəxtiyar Mahmud oğlu Vahabzadə
| tuwılǵan_sánesi    = 
| tuwılǵan jeri      = [[Shaki (Azerbayjan)|Nuxa]], [[Ázerbayjan Sovet Socialistlik Respublikası|Ázerbayjan SSR]], Sovet Awqamı
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan jeri = [[Baku]], Ázerbayjan
| jerlengen_jeri     = 
| oqıǵan jeri        = [[Baku mámleketlik universiteti]]
| perzentleri        = 3
| tuwısqanları       = 
| sıylıqları         = 
| qolı               = Bakhtiyar Vahabzadeh signature.png
}}
'''Baxtıyar Maxmud ulı Vahabzada''' ({{Lang-az|Bəxtiyar Mahmud oğlu Vahabzadə}}; [[1925|1925-jıl]] [[16-avgust]] — [[2009|2009-jıl]] [[13-fevral]]) — [[ázerbayjan]]lı [[shayır]], [[dramaturg]], qosıqlar avtorı, [[awdarmashı]], [[professor]] hám [[siyasatshı]]&lt;ref&gt;KONUR,Erdem,&quot;[http://www.edebi.net/index.php/edebi-eserler/makaleler/3677-erdem-konur-vatan-millet-ve-anadili-sairi-vahapzade Vatan,Millet ve Anadili Şairi Vahapzade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161012080140/http://www.edebi.net/index.php/edebi-eserler/makaleler/3677-erdem-konur-vatan-millet-ve-anadili-sairi-vahapzade |date=October 12, 2016 }}&quot;,Dilimiz ve Edebiyatımız&lt;/ref&gt;. Ol [[Ázerbayjan|Ázerbayjan Respublikasınıń]] eń ullı zamanagóy shayırlarınıń biri retinde qabıl etiledi.

== Jaslıq dáwiri hám jeke ómiri ==
Vahabzada 1925-jılı [[Shaki, Azerbaijan|Nuxa]] qalasında tuwılǵan, ol jerdegi oraylıq maydanda onıń byusti bar. 1934-jılı ol shańaraǵı menen [[Baku|Bakuǵa]] kóship keldi, keyinirek [[Baku mámleketlik universiteti|Ázerbayjan mámleketlik universitetinde]] filologiya boyınsha bilim aldı. 1962-jıldan 1964-jılǵa shekemgi milletshilikke qızıǵıwshılıǵı ushın oqıwdan shıǵarılǵan, qısqa waqıttı esapqa almaǵanda, 1990-jılǵa shekem usı jerde professor retinde iskerlik júrgizdi. Bul waqıt ishinde ol hayalınıń taǵınshaqların satıw arqalı awır jarlılıqtan qutıldı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://anl.az/el/emb/b.vahabzade/pdf/AI/10.pdf | bet =Azerbaijan International Magazine interview with Vahabzadeh in the Autumn 2002 edition (10.3) | qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-noyabr | arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160304105437/http://anl.az/el/emb/b.vahabzade/pdf/AI/10.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Olardıń Gúlzar, Isfandiyar hám Azer ismli úsh perzenti bolǵan. Isfandiyar Ázerbayjannıń [[Belorussiya|Belarustaǵı]] elshisi etip tayınlandı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://en.president.az/articles/1950 | bet =IB Vahabzade as ambassador to Belarus | qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-noyabr | arxivsáne = 2016-jıl 9-may | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160509195012/http://en.president.az/articles/1950 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Vahabzada 2009-jılı 13-fevralda 83 jasında [[Baku|Bakuda]] qaytıs boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://en.apa.az/news.php?id=97122 | bet =Azerbaijani People’s Poet Bakhtiyar Vahabzadeh dies | qaralǵan sáne = 2009-jıl 14-fevral | arxivsáne = 2009-jıl 8-avgust | arxivurl =https://web.archive.org/web/20090808023433/http://en.apa.az/news.php?id=97122 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Onıń eslew máresimine [[Ázerbayjan Prezidenti]] qatnastı&lt;ref&gt;[http://archive.president.az/articles.php?item_id=20090215120009100&amp;sec_id=15 President Ilham Aliyev at Vahabzadeh's commemoration in 2009]&lt;/ref&gt;.

== Karerası ==
Vahabzada 1951-jılı ázerbayjan shayırı [[Samad Vurgun]] haqqındaǵı doktorlıq dissertaciyasın qorǵadı. 1952-jılı [[Ekinshi jáhán urısı|Ekinshi jáhán urısınan]] keyingi [[Sovet sisteması|sovet sistemasınıń]] ayırım elementlerine bolǵan anti-[[Iosif Stalin|stalinlik]] sın kózqarasları pash bolıwınan qorqıp, óziniń dáslepki poeziyalıq shıǵarmalarınıń kópshiligin joǵaltıp jiberdi, degen menen qoljazbalardı anasınıń protez ayaǵınıń ishine jasırıp, olardıń tek kishkene bólegin saqlap qalǵan&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_vahabzade.html | bet =Vahabzadeh's early poems destroyed or hidden in mother's false leg | qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-noyabr | arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160304202304/http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_vahabzade.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Karerası dawamında kóplegen temalarda, ásirese, Ázerbayjan, shańaraq, tábiyat, til hám azatlıq haqqında jazǵan&lt;ref&gt;KONUR,Erdem,&quot;[http://edebi.net/index.php/kardes-edebiyatlar/oezbek-edebiyat/turkiy-xalqlar-adabiyoti-samdu/44-secilmis-yazilar/3677-erdem-konur-vatan-millet-ve-anadili-sairi-vahapzade Vatan,Millet ve Anadili Şairi Vahapzade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920005441/https://www.edebi.net/index.php/kardes-edebiyatlar/oezbek-edebiyat/turkiy-xalqlar-adabiyoti-samdu/44-secilmis-yazilar/3677-erdem-konur-vatan-millet-ve-anadili-sairi-vahapzade |date=September 20, 2020 }}&quot;,www.edebi.net&lt;/ref&gt;. Kóp jıllar dawamında onıń maqala hám qosıqları túrklerdiń «[[Türk Edebiyatı]]» jurnalında basıp shıǵarıldı. Ol [[Túrkiya|Túrkiyada]] ázerbayjannıń orta ásir shayırı [[Fizuliy|Fuzuliydi]] sınǵa alıwshılarǵa juwap retinde túrklerdiń «[[Varlık]]» ádebiy jurnalında járiyalanǵan «Yel Kaya'dan Ne Aparır?» («Samal tastan neni urlaydı?») atlı maqalasınıń arqasında úlken ataqqa iye boldı.

Vahabzada 1974-jılı xızmet kórsetken kórkem óner ǵayratkeri retinde [[Ázerbayjan Sovet Socialistlik Respublikası|Ázerbayjan SSR]] mámleketlik sıylıǵın aldı, 1984-jılı pútkil [[Sovet Awqamı]] boyınsha mámleketlik sıylıqqa iye boldı hám bir jıldan keyin [[Ázerbayjan xalıq shayırı|Xalıq shayırı]] atandı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.visions.az/literature,68/ | bet =Visions magazine article on Vahabzadeh | qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-noyabr | arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160304090310/http://www.visions.az/literature,68/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2002-jılı Vahabzada «Benim Garibim» («Meniń ǵáribim») atlı poeziyalıq kitabı ushın [[Rumıniya Mádéniyat ministrligi|Rumıniya Mádeniyat ministrliginen]] Komandor medalı menen sıylıqlandı.

=== Poeziyası ===
Onıń eń belgili poeziyalıq shıǵarmaları arasında «Yollar-Oğullar» («Jollar-Ullar») [[Jazair milliy-azatlıq háreketi|Jazair Ǵárezsizlik háreketine]] baǵıshlanǵan bolsa, «Muğam» Ázerbayjannıń eń belgili kompozitorı [[Uzeyir Hacıbeyli|Uzeyir Hacıbeylini]] ullılaydı. Vahabzadanıń kóplegen shıǵarmalarında siyasiy baǵdar bar edi, olar SSRAnıń Batıstaǵı dushpanlarınıń kemshiliklerin sınǵa alıwǵa qaratılǵanday kóringeni menen, tiykarınan, el ishinde hámeldegi mashqalalardı kórsetetuǵın astarlı mániske iye bolǵan. Mısalı, Marokkoǵa saparınan tásirlenip jazǵan «Latın Dili» («Latın tili», 1967) qosıǵında, ol SSRAdaǵı ázerbayjanlılar sıyaqlı jergilikli xalıqtıń óz ana tilinde emes, al basqa tilde (yaǵnıy arap tili emes, francuz tilinde) sóylewge májbúr bolǵanın atap ótken. Sonday-aq, «Latın Dili» qosıǵında házir heshqanday tiri mádeniyatqa tiyisli bolmasa da, ele de keń qollanılıp atırǵan bir tildiń (latın tili) bar ekenligindegi ironiya arqalı jetkerip beredi. Bul qosıq Vahabzadanıń Mámleketlik qáwipsizlik komiteti (KGB) menen mashqalalarǵa dus keliwine sebep bola jazladı, biraq qosıqtıń astarlı mánisi, ol aytqanınday Marokkoǵa emes, al Ázerbayjanǵa tiyisli ekenligi dálillenilmedi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_vahabzade.html | bet =Latin Dili | qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-noyabr | arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160304202304/http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_vahabzade.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Sonday-aq, onıń 1972-jılı jazılǵan «Tań» qosıǵında AQShtaǵı Makkarti dáwirindegi pacifizm ruwxındaǵı alım [[Laynus Polingge]]&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_vahabzade.html | bet =Full text of ''Dawn'' | qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-noyabr | arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160304202304/http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_vahabzade.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; islengen shabıwıllar kóterilgen bolıp, bul astarlı ráwishte Sovet Awqamındaǵı uqsas siyasiy paranoiyalıq jaǵdaydı sáwlelendirdi.

Basqa da belgili poeziyalıq shıǵarmaları hám toplamları tómendegilerdi óz ishine aladı:
* Mənim Dostlarım (Meniń doslarım, 1949)
* Bahar (Báhár, 1950) 
* Dostlug Nağmesi (Doslıq qosıǵı, 1953) 
* Ebedî Heykel (Máńgi músin, 1954) 
* Çınar (Shınar, 1956) 
* Sadə Adamlar (Ápiwayı adamlar, 1956)
* Ceyran (Ceyran, 1957) 
* Aylı Geceler (Aylı túnler, 1958) 
* Şairin Kitaphanası (Shayırdıń kitapxanası, 1961) 
* E'tiraf (Tán alıw, 1962) 
* İnsan ve Zaman (Insan hám Dáwir, 1964) 
* Seçilmiş Eserler (Tańlamalı shıǵarmalar, 1967) 
* Kökler-Budağlar (Tamırlar hám Putaqlar, 1968) 
* Deniz-Sahil (Teńiz-Jaǵa, 1969) 
* Bindörtyüzonaltı (Mıń tórt júz on altı, 1970)
* Dam Yeri (Tóbe ústinde, 1974) 
* Seçilmiş Eserleri (Tańlamalı shıǵarmalar, 2 tom, 1975) 
* Yücelikte Tenhalık (Biyikliktegi jálǵızlık, 1998) 
* Benim Garibim (Meniń ǵáribim, 2002)

==== Tartıslar ====
Vahabzadanıń «Gülüstan» qosıǵı 1959-jılı jazılǵan. Ol [[Arak (dárya)|Aras dáryasınıń]] [[Sovet Awqamı|Sovet Awqamı]] quramındaǵı [[Ázerbayjan Sovet Socialistlik Respublikası|Ázerbayjan SSR]]&lt;nowiki/&gt;daǵı hám [[Iran|Irandaǵı]] [[Ázerbayjan tili|ázerbayjan tilinde sóylewshi]] xalıqtı qalay ekige bólip taslaǵanlıǵın bayanlaydı. Bul qosıq Irandaǵı [[Túrkiy xalıqlar|túrkiy xalıqlardı]] qosıwǵa shaqıratuǵın [[pantúrkizm]] doktrinasınıń simvolına aylandı&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Motamedi| at =Maziar| bet =Why did President Erdogan's poem infuriate Iranians?| url =https://www.aljazeera.com/news/2020/12/13/why-did-erdogans-poem-infuriate-iranians| qaralǵan sáne = 2020-jıl 16-dekabr |website=www.aljazeera.com| til =en| arxivsáne = 2020-jıl 13-dekabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20201213153621/https://www.aljazeera.com/news/2020/12/13/why-did-erdogans-poem-infuriate-iranians|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Qosıq Sovet Awqamınıń Ázerbayjan SSRde payda bolǵan ádebiy janrdıń bir bólegi bolıp tabıladı, onıń konteksti Irannıń [[Ázerbayjan (Iran)|Ázerbayjan]] regionı menen baylanıslı bolǵan&lt;ref name=&quot;Gasimov&quot;&gt;{{cite journal |last1=Gasimov |first1=Zaur |title=Observing Iran from Baku: Iranian Studies in Soviet and Post-Soviet Azerbaijan |journal=Iranian Studies |volume=55|issue=1|date=2022|page=49|doi=10.1080/00210862.2020.1865136|s2cid=233889871 }}&lt;/ref&gt;. «Saǵınısh ádebiyatı» dep te atalatuǵın bul Sovet-ázerbayjan ádebiy janrı 1950 hám 1960-jılları Ázerbayjan SSR-de ústemlik etken&lt;ref name=&quot;Gasimov&quot;/&gt;. Tariyxshı hám siyasatshı Zaur Gasimovtıń túsindiriwinshe, ádette, bul kategoriyaǵa kiretuǵın shıǵarmalar «millettiń Araks dáryası boylap bólinisin qaralaytuǵın ashıq-aydın [[Ázerbayjan milletshiligi|ázerbayjan milletshiliginiń]], sonday-aq, [[Iranlı ázerbayjanlılar|iranlı ázerbayjanlılardıń]] ekonomikalıq hám mádeniy jaqtan eziwge ushırawın áshkaralawdıń mısalları boldı»&lt;ref name=&quot;Gasimov&quot;/&gt;. Bunday temalar, sonıń ishinde Vahabzadanıń qosıǵı da, Ázerbayjan SSRdıń tariyx hám ádebiyat oqıw baǵdarlamalarına kirgizilgen&lt;ref name=&quot;Gasimov&quot;/&gt;. Gasimov, sonday-aq, bılay dep qosımsha etedi: «Bul ádebiy janrdıń áhmiyetli qosımsha nátiyjesi ashıq aytılǵan [[Ázerbayjandaǵı antiiran keyipi|antiiranlıq]] ritorika (sóylew usılı) boldı. Kommunistlik húkimet tárepinen bul antiiranlıq ritorikanıń qollap-quwatlanıwı yamasa soǵan kóz jumılıwı anıq kórinip turdı»&lt;ref name=&quot;Gasimov&quot;/&gt;. Mısalı, Vahabzadanıń shıǵarmaları Ázerbayjan SSRdıń mektep oqıw baǵdarlamasına kirgizilgenligi ushın ol basqarıwshı kommunistlik húkimet tárepinen birneshe ret sıylıqlanǵan&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Gasimov |first1=Zaur |title=Observing Iran from Baku: Iranian Studies in Soviet and Post-Soviet Azerbaijan |journal=Iranian Studies |date=2022|page=49 (note 51)|doi=10.1080/00210862.2020.1865136|s2cid=233889871 }}&lt;/ref&gt;.

=== Pyesaları ===
Onıń eń belgili pyesaları qatarına «İkinci Ses» («Ekinshi dawıs», 1991), «Yağışdan Sonra» («Jawınnan keyin»), «Artığ Adam» («Artıqmash adam») hám «Vicdan» («Hújdan») kiredi.

Yavuz Bulent Bakiler tárepinen «İkinci Ses» sıyaqlı birneshe shıǵarmalar túrk tiline awdarılǵan.

* Feryat (Peryat, qosıq túrinde)
* Nereye Gidiyor Bu Dünya (Qayda baratır bul dúnya, 1991)
* Özümüzü Kesen Kılıç-Göktürkler (Ózimizdi kesken qılısh - Góktúrkler, 1998; 2000–2001-jılları Mámleketlik teatr, Shinasi zalında saxnalastırılǵan).
* Reqabet (Báseki)

=== Awdarmaları ===
Vahabzada [[Lord Bayron|Lord Bayronnıń]] Túrkiyaǵa qılǵan saparlarınan ruwxlanıp 1813-jılı jazǵan «Abydos kelini» shıǵarmasın ázerbayjan tiline awdardı. Vahabzadanıń óz qosıqları da Sovet Awqamında kóp tillerge, sonday-aq, kóplegen túrkiy tillerge hám nemec, francuz, parsı tillerine awdarılǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Bakhtiyar Vahabzade}}
* [https://web.archive.org/web/20071009213642/http://www.vahabzade.net/indexen.html vahabzade.net Rásmiy sayt]
* [https://m.facebook.com/bakhtiyar.vahabzade/ Facebook beti]
* [https://web.archive.org/web/20160304104932/http://anl.az/el/emb/b.vahabzade/galereya/albom2/index.htm Vahabzadaǵa tiyisli materiallar dástesine bay albom, sonıń ishinde shańaraqlıq súwretleri menen]
* [http://www.visions.az/literature,68/ Visions jurnalında Vahabzada haqqındaǵı maqala]
* [http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_vahabzade.html Azerbaijan International jurnalında Vahabzadanıń siyasiy qosıqları]
* [http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/ai103_folder/103_articles/103_vahabzade.html Azerbaijan International jurnalında Vahabzadanıń ómirine baǵıshlanǵan portreti, sonıń ishinde baylanıslı maqalalardıń siltemeleri menen]

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Vahabzada, Baxtıyar}}
[[Kategoriya:1925-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2009-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:XX ásir ázerbayjanlı shayırlar]]
[[Kategoriya:XX ásir filologları]]
[[Kategoriya:XX ásir ázerbayjanlı awdarmashılar]]
[[Kategoriya:Shakiden (Ázerbayjan) shıqqanlar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan Milliy Májilisi deputatları]]
[[Kategoriya:Istiglal ordeni menen sıylıqlanǵanlar]]
[[Kategoriya:Rumıniyanıń Milliy xızmetleri ushın ordeni menen sıylıqlanǵanlar]]
[[Kategoriya:Miynet Qızıl Bayraq ordeni menen sıylıqlanǵanlar]]
[[Kategoriya:SSRA Mámleketlik sıylıǵı iyeleri]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner universiteti oqıtıwshıları]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı dramaturglar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı erkek dramaturglar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı erkek shayırlar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı milletshiller]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı filologlar]]
[[Kategoriya:Bakudaǵı Húrmet qıyabanına jerlengenler]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan SSRına xızmet kórsetken kórkem óner ǵayratkerleri]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan Jazıwshılar awqamınıń aǵzaları]]</text>
      <sha1>hssj72nae2xwgfjyexgwsvk9zawghk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bawırjan Momısh ulı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40950</id>
    <revision>
      <id>227521</id>
      <parentid>227371</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T04:33:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>9299</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>227521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7351" sha1="sfrsys79w65ll8waa4c75ttzjlzzewv" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Bawırjan Momısh ulı
| negizgi atı = {{lang-kk|Бауыржан Момышұлы}}
| súwret = Stamps of Kazakhstan, 2010-16.jpg
| súwret túsindirmesi = 
| lawazım = [[Keńes Awqamı]] oficeri hám jazıwshı
| tuwılǵan sánesi = 
| tuwılǵan ornı = Oraq Balǵa, [[Sırdárya wálayatı]], [[Rossiya imperiyası]] (házirgi [[Jambıl wálayatı]], [[Juwalı rayonı]], [[Qazaqstan]])
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan ornı = [[Almatı]], [[Qazaq SSR]], [[SSSR]]
| jerlengen ornı = Kensay qábirstanlıǵı, Almatı
| puqaralıǵı = {{SSRA}}
| iskerlik jılları = 1932–1934, 1936–1955
| ilimiy ataǵı = [[Polkovnik]]
| áskeriy_tekst1 = [[Moskva ushın urıs]], Xasan kóli urısı
| áskeriy sıylıqları = [[Keńes Awqamı Qaharmanı]], [[Qazaqstan Xalıq Qaharmanı]], [[Lenin ordeni]], [[Miynet Qızıl Bayraq ordeni]]
}}
'''Bawırjan Momısh ulı''' ({{langx|kk|Бауыржан Момышұлы}}; [[Rus tili|russha]]: ''Бауыржан Момышулы''; [[1910|1910-jıl]] [[24-dekabr]] — [[1982|1982-jıl]] [[10-iyun]]) — [[Qazaqlar|qazaq]]-[[Sovet Awqamı|sovet]] áskeriy oficeri hám jazıwshısı, qaytıs bolǵannan keyin [[Sovet Awqamı Qaharmanı]] hám [[Qazaqstan Xalıq Qaharmanı]] ataqları menen sıylıqlanǵan.

== Ómirbayanı ==

=== Jaslıq jılları ===
Bawırjan Momısh ulı házirgi [[Qazaqstan]]nıń qublasındaǵı [[Juwalı rayonı]]nda jaylasqan, házirde saplastırılǵan Oraq Balǵa awılında&lt;ref&gt;''[https://archive.today/20120716090034/http://visitkazakhstan.nur.kz/ru/guide/news/view/1488/ Bawırjan Momıshulınıń 100 jıllıǵı].'' nur.kz.&lt;/ref&gt;, [[Dulatlar|Dulat]] ruwınan shıqqan kóshpeli shopanlar shańaraǵında tuwılǵan. Ol on úsh jasına shekem tuwısqanlarınıń qolında jasaǵan, biraq jasóspirimlik jılların sovet pansionat-mekteplerinde ótkergen&lt;ref&gt;Bauyrzhan Momyshuly. ''Za Nami Moskva''. Ȯner (2009). {{ISBN|978-601-209-087-1}}. p. 1.&lt;/ref&gt;. 1929-jılı orta bilim alıwdı tamamlaǵannan keyin muǵallim, rayonlıq komitet xatkeri hám prokuror járdemshisi bolıp isledi. Keyinirek [[Qazaq Avtonomiyalı Sovet Socialistlik Respublikası|Qazaq ASSR]]ınıń [[Mámleketlikplan|Ekonomikalıq jobalastırıw oraylıq agentligi]]nde bólim baslıǵı bolıp xızmet etti&lt;ref&gt;[http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=1543 ''Sovet Awqamı Qaharmanı Bawırjan Momısh ulı.''] Catalogue of the Heroes of the USSR.&lt;/ref&gt;.

=== Áskeriy iskerligi ===
1936-jıl 25-martta Bawırjan qaytadan áskeriy xızmetke shaqırılıp, [[Túrkistan áskeriy okrugı|Orta Aziya áskeriy okrugı]]nıń 315-polkında vzvod komandiri boldı. Ol keyingi jigirma jıl dawamında áskeriy xızmette qaldı. 1937-jıl mart ayında polk [[Sibir]]degi [[Uzaq Shıǵıs frontı]]na ótkerildi. [[Úlken terror]] dáwirinde repressiyaǵa ushıramasa da, 1937-jılı onıń jeke isine «isenimsiz, shekten shıqqan milletshi kózqarastaǵı adam» degen qosımsha jazıldı. Onıń biografı Mekemtas Mırzaxmetovtıń pikirinshe, buǵan Bawırjannıń [[Maǵjan Jumabaev]]tıń qosıqların hám [[Alash Orda]] menen baylanısı bolǵan basqa da avtorlardıń shıǵarmaların oqıǵanı sebep bolǵan&lt;ref&gt;Zhanar Kanafina. ''[http://www.caravan.kz/article/5547/print Unsolved Mysteries of the Life of a Hero.] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131213055506/http://www.caravan.kz/article/5547/print |date=December 13, 2013 }}'' '''Karavan'''. 25 June 2010.&lt;/ref&gt;.

1939-jılı Bawırjan 105-atqıshlar diviziyasınıń artilleriya komandiri etip tayınlandı. 1940-jıl fevral ayınan baslap [[Jitomir]]de jaylasqan 202-jeke tankke qarsı batalyonǵa basshılıq etti&lt;ref name=&quot;lit&quot;&gt;[http://lit.kz/authors/kazakhstan/momyshuly-bauyrzhan ''Authors of Kazakhstan: Baurzhan Momyshuly''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101017061544/http://lit.kz/authors/kazakhstan/momyshuly-bauyrzhan |date=2010-10-17 }}. lit.kz&lt;/ref&gt;.

Keyingi jıldıń yanvar ayında leytenant Bawırjan Qazaqstanǵa qaytıp, [[Almatı]]nıń [[Áskeriy komissariat|áskeriy komissariatında]] xızmet etti. [[Barbarossa operaciyası|Germaniya 22-iyunda Sovet Awqamına bastırıp kirgende]], ol jańadan dúzilgen hám [[Qırǵız SSR]]ınıń áskeriy komissarı general-mayor [[Ivan Panfilov]] basshılıq etken [[316-atqıshlar diviziyası]]nıń 1073-polkında batalyon komandiri — [[Kombat (áskeriy dáreje)|kombat]] — etip tayınlandı&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201129073847/http://www.elim.kz/article/311/ ''Baurzhan Momyshuly (1910–1982)''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129073847/http://www.elim.kz/article/311/ |date=29 November 2020 }} elim.kz&lt;/ref&gt;.

== Áhmiyetli faktler ==
[[Ekinshi jáhán urısı|Ullı Watandarlıq urısı]] jıllarında qazaqlar arasında tek ǵana Bawırjan Momısh ulı diviziyaǵa (1945-jılı) hám [[Galiy Adilbekov]] jeke tank brigadasına (1942-jılı) komandirlik etken. Ullı Watandarlıq urısı dáwirindegi (1941–1945) Sovet Qurallı Kúshleriniń korpus, diviziya hám áskeriy-teńiz bazaları komandirleriniń qollanbasına sáykes, jeke tank brigadaları komandirleri diviziya komandirlerine teńlestirilgen, sebebi urıstıń dáslepki basqıshında tank diviziyaları qayta shólkemlestirilip, tank brigadaların qáliplestiriw ushın tiykar retinde qollanılǵan&lt;ref&gt;{{cite book|date=1964 |location=Moskva — 1964 |pages=423 |publisher=M.: Voennaya Akademiya im. M. V. Frunze |title=Komandovanie korpusnogo i divizionnogo zvena Sovetskix Voorujyonnıx Sil perioda Velikoy otechestvennoy voynı, 1941- 1945 gg. |url=https://militera.org/books/pdf/h/sb_komandovanie-korpus-diviziya-vov.pdf}}&lt;/ref&gt;.

Bawırjan Momısh ulı úsh ájapasınan keyin, ákesi 53 jasqa tolǵanda dúnyaǵa kelgen&lt;ref&gt;[https://qamshy.kz/article/33008-bauyrdgan-momyshuly-turaly-siz-bilmeytin-derekter Бауыржан Момышұлы туралы сіз білмейтін деректер]&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Sovet Awqamı Qaharmanı ataǵın alǵan qazaqlar dizimi]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Baurzhan Momyshuly}}
* [https://web.archive.org/web/20110722142256/http://www.dknews.kz/article.php?id=6977&amp;archid=182 Bawırjannıń 100 jıllıq mereytoyın bayramlaw haqqında maqala.]
* [https://web.archive.org/web/20190423045805/http://www.kazakhfilmstudios.kz/en/press/news/2010/09-14-presentation 2010-jılı shıqqan «Bawırjan Momısh ulı» qazaq hújjetli filmi haqqında maqala.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190423045805/http://www.kazakhfilmstudios.kz/en/press/news/2010/09-14-presentation |date=23-aprel 2019-jıl }}
* {{YouTube|kld85NudaOM|«Legendary Bauyrzhan» filminiń treyleri}}, rejissyor [[Kalila Umarov]]tıń YouTube kanalında.

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Momısh ulı, Bawırjan}}
[[Kategoriya:1910-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:1982-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Jambıl wálayatınan shıqqanlar]]
[[Kategoriya:Sırdárya wálayatınan shıqqanlar]]
[[Kategoriya:Sovet Awqamı Kommunistlik partiyası aǵzaları]]
[[Kategoriya:Sovet Awqamı Qurallı Kúshleri Bas shtabınıń áskeriy akademiyası pitkeriwshileri]]
[[Kategoriya:Qazaqstan Qaharmanları]]
[[Kategoriya:Sovet Awqamı Qaharmanları]]</text>
      <sha1>sfrsys79w65ll8waa4c75ttzjlzzewv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mirjaqıp Dulat ulı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40953</id>
    <revision>
      <id>227515</id>
      <parentid>227387</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6075" sha1="4khyk2axjb6jnzhjmc8a3b6tgzbalu5" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Mirjaqıp Dulat ulı
| negizgi atı = {{lang-kk|Міржақып Дулатұлы}}
| súwret = Dulatov Mirjakip.jpg
| súwret táriypi = Mirjaqıp, 1916-jılı
| tuwılǵan sánesi = 
| tuwılǵan jeri = Sarıqopa, [[Torǵay wálayatı]], [[Rossiya imperiyası]] (házirgi [[Qostanay wálayatı]], [[Qazaqstan]])
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan jeri = [[Solovki tutqın lageri]], [[SSSR]]
| puqaralıǵı = [[Rossiya imperiyası]], [[Alash Orda]], {{SSRA}}
| partiya = [[Alash (partiya)|Alash]] (1917–1920)
| kásibi = [[shayır]], [[jazıwshı]], [[siyasatshı]]
}}
'''Mirjaqıp Dulat ulı''' ({{langx|kk|Міржақып Дулатұлы}}, {{langx|ru|Миржакып Дулатов}}; [[1885|1885-jıl]] [[25-noyabr]] — [[1935|1935-jıl]] [[5-oktyabr]]), sonday-aq, '''Mir Yakub Dulatov''' atı menen de belgili — [[Qazaqlar|qazaq]] [[shayır]]ı, [[jazıwshı]]sı hám qazaq milliy [[Alash Orda]] húkimetiniń [[basshı]]larınıń biri. Onıń '''Madiyar''' hám '''Arǵın''' laqapların qollanǵanı belgili&lt;ref name=&quot;Uyama&quot;&gt;{{web deregi | at =Tomohiko | familiya =Uyama | bet =The Geography of Civilizations: Chapter 3-A Spatial Analysis of the Kazakh Intelligentsia's Activities, From the Mid-Nineteenth to the Early Twentieth Century | url =http://src-h.slav.hokudai.ac.jp/sympo/98summer/pdf/uyama.pdf | sáne =February 2005}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıq jılları ==
Mirjaqıp 1885-jıl 25-noyabrde [[Torǵay wálayatı (Rossiya imperiyası)|Torǵay wálayatı]]nıń [[Sarıqopa]] awılında musılman shańaraǵında dúnyaǵa kelgen. Ol [[Orta júz]]diń [[Arǵın]] ruwınan bolǵan. Eki jasında anası Demeshten, 12 jasında bolsa ákesi Dulattan ayırılǵan. Ol dáslepki bilimin dástúriy awıl mektebinde alǵan. 1897-jılı Mirjaqıp qazaq-[[Rossiya|rus]] orta mektebine oqıwǵa kirip, 1902-jılı awıl muǵallimi bolıp tamamlaǵan. 1904-jılı Qarqaralıda [[Axmet Baytursın ulı]] hám [[Álixan Bókeyxan]] menen tanısqan. Qazaq reformistlik milliy háreketiniń bul eki basshısınıń tásiri menen onıń sanasında antikoloniallıq hám ruslarǵa qarsı kózqaraslar qáliplesken.

1907-jılı Sankt-Peterburgqa kóship barıp, [[Konstituciyalıq-demokratiyalıq partiya]]nıń delegatı bolǵan. Sankt-Peterburgta ol óziniń dáslepki qosıǵın tek bir sanı shıqqan «Serke» qazaq jurnalında járiyalaǵan. Qosıq «Jaslarǵa» dep atalǵan.

Ol jurnaldıń hesh qashan basılıp shıqpaǵan ekinshi sanı ushın «Biziń maqsetimiz» dep atalǵan taǵı bir maqala jazǵan.

== Siyasiy iskerligi ==
Mirjaqıptıń siyasiy kózqarası 1909-jılı óziniń dáslepki qosıqlar toplamı — «Oyan! Qazaq» kitabı basılıp shıqqannan keyin júdá tez qáliplesti&lt;ref&gt;[http://www.peoples.ru/state/teacher/dulatov/ Мир-Якуб Дулатов]&lt;/ref&gt;. Kitap sol waqıttıń ózinde-aq konfiskaciyalandı. Ol 1911-jılı «Oyan! Qazaq» kitabın qayta basıp shıǵardı hám bul basılımnan keyin Torǵay wálayatına qaytıp keldi.

1910-jılı óziniń dáslepki «[[Baxıtsız Jamal]]» romanın járiyaladı. «Baxıtsız Jamal» zamanagóy qazaq ádebiyatındaǵı eń birinshi roman esaplanadı. Kitapta qısım astındaǵı qazaq hayallarınıń táǵdiri tuwralı sóz etiledi.

Sonday-aq, 1910-jıllardıń basında Mirjaqıp jańadan qáliplesip kiyatırǵan qazaq reformizmi hám milliy háreketiniń jetekshisi retinde kózge túse basladı. Onıń shıǵarmaları Rossiya húkimeti tárepinen baqlaw, tergew hám qorqıtıwlardıń baslanıwına sebep boldı. Patsha Rossiyasınıń baqlawı astında bolǵanı ushın Mirjaqıp turaqlı jumısqa kire almadı yamasa uzaq waqıt bir qalada tura almadı. Ol 1911-jılı [[Semey]]de qamaqqa alınıp, bir yarım jıl qamaq jazasın ótedi.

Azatlıqqa shıqqannan keyin, Mirjaqıp 1918-jılǵa shekem (Kerenskiy húkimeti tárepinen jabılǵanǵa shekem) qazaq tilindegi «[[Ay Qap|Ayqap]]» hám «[[Qazaq (gazeta)|Qazaq]]» dáwirli basılımlarına turaqlı túrde maqalalar jazıp turdı. Óziniń esse hám qosıqlarında Mirjaqıp imperiya basqarıwı astındaǵı qazaqlardıń sociallıq-ekonomikalıq hám siyasiy jaǵdayın sınǵa aldı. Ol, sonday-aq, 1913-jılı «Azamat» dep atalǵan taǵı bir qosıqlar toplamın járiyaladı&lt;ref&gt;Asur Ozdemir, Kazak Turklerinin Buyuk Edibi, Mirjakip Dulatuli, Bilim ve Kültür Dergisi (bilig-3/Fall, 1996)&lt;/ref&gt;.

== Miyrası ==
Mirjaqıp 1988-jılı qaytıs bolǵannan keyin aqlandı. Ol zamanagóy qazaq ádebiyatınıń tiykarshılarınıń biri hám qazaq milliy háreketiniń jetekshisi dep esaplanadı.

Qazaq ádebiyatındaǵı dáslepki roman — «[[Baxıtsız Jamal]]» esaplanadı. Avtor bul shıǵarmada patriarxallıq-feodallıq dástúrler hám ádetlerdiń qurbanına aynalǵan qazaq qızı Jamaldıń táǵdirin súwretleydi hám sol tiykarda eski dástúrler menen jańa áwlad arasındaǵı gúresti ashıp beredi. Roman sol dáwirdegi oyanıp kiyatırǵan jaslar arasındaǵı teńlik sezimin anıq kórsetip bergeni ushın joqarı bahalanadı&lt;ref&gt;Қирабаев Серік Тәуелсіздік Рухымен Астана: &quot;Фолиант&quot;, 2002, 35 page&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Оян, қазақ - Міржақып Дулатов | url =https://www.zharar.com/kz/olen/9751-kazakh_dulatov_text_kazakhstan.html |website=Zharar | sáne = 2019-jıl 5-yanvar | qaralǵan sáne = 2023-jıl 28-mart }}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Dulat ulı, Mirjaqıp}}
[[Kategoriya:XX ásir qazaq jazıwshılar]]
[[Kategoriya:1885-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:1935-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Sovet Awqamı tárepinen atıp óltirilgen qazaqstanlılar]]
[[Kategoriya:Atıp óltirilgen siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Atıp óltirilgen jazıwshılar]]
[[Kategoriya:Sovet Awqamında atıp óltirilgenler]]
[[Kategoriya:Atıp óltirilgen qazaqstanlılar]]
[[Kategoriya:Rossiyadaǵı puqaralar urısı dáwirindegi Qazaqstan]]
[[Kategoriya:Rossiya imperiyasınan shıqqan musılmanlar]]</text>
      <sha1>4khyk2axjb6jnzhjmc8a3b6tgzbalu5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maxambet Ótemis ulı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40954</id>
    <revision>
      <id>227514</id>
      <parentid>227388</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9106" sha1="r1a40wk6mzxfxcai81g2s9x6dj1f0vx" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Maxambet Ótemis ulı
| negizgi atı = {{lang-kk|Махамбет Өтемісұлы}}
| súwret = Stamp of Kazakhstan 399.jpg
| súwret táriypi = 2002-jılǵı Maxambetke arnalǵan Qazaqstan markası
| tuwılǵan sánesi = 
| tuwılǵan jeri =
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan jeri =
| kásibi = [[shayır]]
}}
'''Maxambet Ótemis ulı''' ({{langx|kk|Махамбет Өтемісұлы}} Мұхамед Өтемісұлы, Muhammed Ötemisuly ''Mahambet Ötemısūly''; [[1804|1804-jıl]] — [[1846|1846-jıl]] [[20-oktyabr]])&lt;ref name=&quot;http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp&quot;&gt;{{web deregi | url =http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp| bet =Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,| qaralǵan sáne = 2018-jıl 24-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20181125030817/https://almatykitap.kz/goods/7231.jsp| arxivsáne = 2018-jıl 25-noyabr |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; — [[Qazaqlar|qazaq]] shayırı, kompozitorı hám siyasiy tulǵası. Ol, kóbinese, [[Rossiya]] [[Kolonializm|kolonizatorlıǵına]] qarsı kóterilistiń (dostı [[Isatay Tayman ulı]] menen birge) jetekshisi retinde tanılǵan. Bul iskerligi 1846-jılı onıń óltiriliwine sebep bolǵan dep esaplanadı. Onıń dáslepki kóterilisleri [[Bókey ordası]]nıń xanı [[Jáńgir xan|Jáńgir-Kerey xanǵa]] qarsı baǵdarlandǵan. Kóterilis qattı jeńiliske ushırap, Ótemis ulınıń basın alǵanǵa sıylıq járiyalanǵan soń, ol aymaqlardan qashıp ketiwge májbur bolǵan.

Maxambettiń dáslepki bilimi Orenburgtaǵı [[Rus tili|rus tili]] mektebinen bolǵan. Biraq onıń poeziyası [[Qazaq mádeniyati|qazaq mádeniyatı]] hám ádebiy dástúrleri menen turaqlı baylanısta boldı. Shayır poeziyasınıń tiykarǵı temaları eki túrge bólindi: Rossiya yamasa xannıń alıp barǵan siyasatın sınǵa alıw, ya bolmasa insan turmısı hám jasaw temalarına baǵıshlanǵan ulıwma poeziya.

== Ómirbayanı ==
* 1824-jıldan 1828-jılǵa shekem Maxambet Orenburg qalasında Jáńgir-Kerey xannıń ulı Zulqarnaynıń qasında boldı.
* 1829-jılı Maxambet Ural dáryasınan jasırın ótip, Ishki ordaǵa kirdi degen ayıp penen qamaqqa alındı hám Kalmıkov qamaqxanasında eki jılǵa shamalas otırdı.
* 1831-jılı ol qamaqxanadan qashtı, biraq keyinirek aqlandı.
* 1834-jılı ol Isatay batır menen birlesedi. Sol jılı 9-iyunında Jáńgir xan Maxambetti óz tárepine tartıw maqsetinde oǵan [[starshina]] (baslıq) lawazımın usınıs etti. Jer dawları, jaylawlardıń jetispewshiligi, Rossiya imperiyasınıń [[Qazaq xanlıǵı]]n joq etiwge baǵdarlanǵan háreketleri, sonday-aq, Jáńgir xannıń óz tuwısqanlarına júz burıwı hám qáyin atası Qarawılqojanıń basqarıwdaǵı ústemligi xalıq arasında narazılıqtı keltirip shıǵardı. Qarawılqoja hám Isatay-Maxambet arasındaǵı kelispewshilik úlken háreketke aylandı. Maxambettiń Isatay atınan jazǵan «Ey, Maxambet, joldasım!» qosıǵı hám «Xannıń ulı jıladı, janı sawǵa soradı» degen qatarları olar xan ordasın qorshap alǵan kúnlerdiń (1837) haqıyqatın súwretleydi.
* 1837-jıl noyabr ayında kóterilisshiler Beketay qumlarında Gekeniń áskerlerine qarsı urıstı, biraq jeńiliske ushıradı. Bul waqıyalar Maxambettiń «Urıs» qosıǵında súwretlengen, al jeńilistiń awır jaǵdayı «Jabıǵıw» hám «Erewil atqa er salmay» shıǵarmalarında kórsetilgen.
* 1836-jıl 17-martta Jáńgir xan Maxambet, Isatay hám olardıń joldasların qamaqqa alıw tuwralı buyrıq berdi. Bul tapsırma Qarawılqoja Babajanovqa júklendi.
* 1836-jıl 4-aprelde Kiyeli molla degen jerdiń qasında Qarawılqojanıń 522 adamlıq otryadı Isatay-Maxambettiń 200 ge shamalas áskeri menen ushırastı. Qarawılqoja urıstı baslawǵa júregi dawamay, keri sheginip ketti.
* 1836-jıl may ayında Qarawılqoja Orenburg shegara komissiyasına Maxambetti Kúshik Japar ulın óltirdi dep ayıplap, shaǵım etedi.
* 1836-jıl iyun ayında Isatay hám Maxambet xan ordasına óz talapların bildirdi. Sol jılı Jáńgir xan Orenburg shegara komissiyasına Isatay hám Maxambetti qamaqqa alıwdı sorap xat jiberdi.
* 1837-jıl 17-fevralda Isatay hám Maxambet Qarawılqojanıń awılına hújim jasadı.
* 1837-jıl mart ayında Jáńgir ataman Pokatilovqa shaǵım etip, Isatay hám Maxambetti «urılar» dep ayıpladı hám olardı dárhal qamaqqa alıwdı talap etti.
* 1837-jıldıń gúzinde Isatay hám Maxambet 2000 nan aslam áskeri menen xan ordasın qorshap aldı. 1837-jıl noyabrde olar Beketay qumlarında Gekeniń áskerlerinen jeńildi.
* 1837-jıldan 1838-jılǵa shekem olar Ural dáryasınan ótip, Kishi júz arasında boldı. Olar kúsh toplawǵa hám xalıqtı kóteriliske shaqırıwǵa kúsh saldı.
[[Fayl:Makhambet Otemisuly Mausoleum.jpg|thumb|left|300px|[[Atıraw wálayatı]] [[Inder rayonı]]ndaǵı Maxambet kesenesi]]
* 1838-jıl 12-iyulda Aq bulaqtaǵı urısta Isatay qurban boldı, al Maxambet eki jılǵa shamalas Xiywa aymaǵında ásker toplawǵa háreket etti. Bul háreketi nátijesiz bolǵannan keyin, ol jasırın túrde Bókey ordasına qaytıp kelip, xalıq arasınan pana izledi. Bul jıllar shayırdıń turmısındaǵı eń awır hám tınıshsız dáwirler boldı.
* 1841-jıl 4-martta Maxambet belgisiz adamlardıń bergen maǵlıwmatı boyınsha Tilekeev degen qazaqtıń úyinde turǵan jerinde qolǵa alınǵan. Ural áskeriniń 40 000 adamlıq otryadı Maxambet penen onıń úy iyesin qamaqqa alıp, Orenburgqa jibergenge shekem (1841-jıl 17-mart) Kalmıkov awılında (házirgi Taypaq rayonı) eki hápte dawamında tutqında ustadı. Orenburg ferman-gubernatorı Maxambettiń isin áskeriy sudqa tapsırdı.
* 1841-jıl 7-iyulda sud onı shegaradan qayta ótpewi tuwralı qatań eskertiw menen azat etiwge buyrıq berdi hám taǵı da «tártipsizlikler» islese, qattı jazaǵa tartılatuǵınlıǵın bildirdi.
* 1841-jıldan 1845-jılǵa shekemgi Maxambettiń turmısı haqqında maǵlıwmatlar júdá az.
* 1846-jıl fevral ayında Maxambet ulı Nursultandı oqıwǵa kirgiziw maqsetinde Orenburgqa keldi. Shegaradan ótkeni ushın ferman-gubernator onıń isin qayta ashıp, Kishi júzdiń batıs bóliminiń basqarıwshısı B. Ayshuwaqov Maxambettiń izin joytıwdı qálemedi. Ol shayırdıń bası ushın 1 000 rubl sıylıq járiyaladı hám onı qolǵa túsiriw ushın arnawlı otryad (xorunjiy Íqlas Tóley ulı, berish ruwınıń biyi Jańabergen Bozdaq ulı, Taban Tórejan Turım ulı hám berish ruwınıń adamları Musanuralı hám Júsip Óte ulı) jiberdi. Maxambet xorunjiy Turım ulınıń qolınan qurban boldı.

== Esteligi ==
[[Fayl:50-tenge-200letMahambet.jpg|thumb|right|180px|Maxambettiń tuwılǵanına 200 jıl tolıwına baǵıshlanǵan nominalı 50 [[Qazaqstan teńgesi|teńge]]lik [[Qazaqstannıń estelik teńgeleri|Qazaqstan estelik teńgesi]]]]
* [[Oral]] qalasında Maxambetke atlı eskertkish ornatılǵan.
* Qazaqstannıń Atıraw wálayatındaǵı rayon orayı Maxambet atı menen ataladı.
* SSSR dáwirinde Guryev wálayatlararalıq qazaq drama teatrına onıń atı berilgen.
* Almatı qalasında ataqlı rus skulptor-antropologı Mixail Gerasimovtıń metodı boyınsha Maxambet Ótemis ulınıń sırtqı kórinişi qayta tiklendi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.np.kz/old/2002/50/ludi1.html | bet =Звезда и смерть Махамбета Утемисова | qaralǵan sáne = 2011-jıl 24-oktyabr | arxivsáne = 2016-jıl 13-aprel | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160413001427/http://www.np.kz/old/2002/50/ludi1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
* 2003-jıl shayırdıń 200 jıllıǵı húrmetine [[YuNESKO]] sheshimi menen Maxambet jılı dep járiyalandı. Bul sánege baylanıslı Atırawda [[«Isatay—Maxambet» memoriallıq kompleksı|Maxambet hám Isatayǵa eskertkish]] ornatıldı.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{commons kategoriya|Mahambet Otemisuly}}
* [https://web.archive.org/web/20130520234022/http://www.kazpravda.kz/print/1002110280 Ásirler boylap ushqan oq]
* [https://web.archive.org/web/20081023064151/http://www.nklibrary.freenet.kz/elib/collect/statyii/obraz_mahambeta.htm «Házirgi zaman shayırlarınıń dóretpelerinde Maxambet obrazı] ([[Oljas Sulaymanov]] hám [[Voznesenskiy Andrey Andreevich|A. Voznesenskiy]])»
* [https://web.archive.org/web/20101118071515/http://www.makhambet.freenet.kz/ Maxambettiń 200 jıllıǵına baǵıshlanǵan sayt]
* [https://yvision.kz/post/776279 Shayır hám batır Maxambet Ótemis ulınıń kesenesi]

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Ótemis ulı, Maxambet}}
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:Rossiya imperiyasınan shıqqan shayırlar]]
[[Kategoriya:Rossiya imperiyasınan shıqqan qazaqlar]]
[[Kategoriya:1804-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:1846-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:1846-jılı óltirilgenler]]
[[Kategoriya:XIX ásir shayırları]]
[[Kategoriya:Rossiya imperiyasınan shıqqan musılmanlar]]</text>
      <sha1>r1a40wk6mzxfxcai81g2s9x6dj1f0vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ilyas Jansúgirov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40955</id>
    <revision>
      <id>227513</id>
      <parentid>227390</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7461" sha1="szppdc7e254nydt2kb0iu27afjw3hai" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Ilyas Jansúgirov
| negizgi atı = {{lang-kk|Ілияс Жансүгіров}}
| súwret = Ilyas Zhansugurov.jpg
| súwret eni = 
| tuwılǵandaǵı atı = Ilyas
| ádebiy laqabı = Qaptaǵay batır, Matay, Nayman balası, Tankibay
| tuwılǵan jeri = 4-sanlı awıl, [[Aqsuw rayonı|Aqsuw bolısı]], [[Kopal uezdi]], [[Jetisuw wálayatı]], [[Dala general-gubernatorlıǵı]], [[Almatı wálayatı]], [[Rossiya imperiyası]]
| kásibi = [[shayır]], [[jazıwshı]], [[publitsist]], [[felyetonist]], [[satirik]], [[dramaturg]], [[jurnalist]], [[awdarmashı]], zamanagóy qazaq ádebiyatınıń tiykarshısı, mámleketlik isker
| iskerlik jılları = 1916–1937
| baǵdarı = [[socialistlik realizm]], [[futurizm]], [[epikalıq poeziya]], [[satira]], [[hújjetli proza]]
| janrı = [[qosıq]]lar, [[poema]]lar, [[felyeton]]lar, [[gúrriń]]ler, [[povest]]ler, [[roman]]
| shıǵarmalarınıń tili = [[qazaq tili]], [[rus tili]]
| birinshi kitabı = Saǵanaq
| sıylıqları = [[Miynet Qızıl Bayraq ordeni]] (1936)
}}
'''Ilyas Jansúgirov''' ({{lang-kk|Ілияс Жансүгіров}}; [[1894|1894-jıl]] [[5-may]], [[Aqsuw rayonı|Aqsuw bolısı]], Kopal uezi, [[Jetisuw wálayatı]], [[Dala general-gubernatorlıǵı]], [[Almatı wálayatı]] — [[1938|1938-jıl]] [[26-fevral]], [[Qazaq SSR]], [[SSSR]]) — [[Qazaqlar|qazaq]]-sovet jámiyetlik hám mámleketlik iskeri, XIX-XX ásirlerdegi kózge kóringen [[Qazaqlar|qazaq]] [[jazıwshı]]larınıń biri, [[pedagog]], [[publicist]], [[prozaik]], [[feletonist]], [[satirik]], [[shayır]], [[dramaturg]], [[jurnalist]], [[awdarmashı]], zamanagóy qazaq ádebiyatınıń tiykarshısı, qazaq ádebiyatınıń klassigi. Qazaq intellegenciyasınıń (qaz. ''«Alash zıyalısı»'') wákili. [[Qazaqstan Jazıwshılar awqamı]]nıń birinshi baslıǵı (1934—1936). [[Rossiya kommunistlik partiyası (bolshevikler)|RKP(b)]] aǵzası. Sonday-aq, '''Matay, Qaptaǵay batır hám Nayman balası''' laqapları menen de belgili.

[[Fayl:Zhansugurov family.jpg|thumb|right|300px|Jansúgirov shańaraǵı menen. Shepten ońǵa: qızı Ilfa, joldası Fatima Gabitova, Ilyas Jansúgirov qızı Úmit penen, asırap alǵan ulı Azat Suleev, Fatimanıń apası Xuppijamal Jılqıbaeva. Ekinshi qatar: ulı Jánibek Suleev, jiyeni Bolatxan Tashenov, járdemshi qız. 1937-jıl, Almatı]]
{{poem quote|Eń jaqsısı sol, Ilyas muzıkanı pútkil júregi hám janı menen túsinedi hám onıń barlıq shıǵarmaları óziniń unikal ritmi menen oqıwshını hayran qaldıradı.}}

== Ómirbayanı ==
Ilyas Jansúgirov 1894-jılı 1-mayda [[Jetisuw wálayatı]] [[Kopal uezi]] Aqsuw bolısınıń №4 awılında dúnyaǵa kelgen&lt;ref name=&quot;МР&quot;&gt;Abakumovskaya stanicasına jaqın jerde (házirgi — [[Almatı wálayatı]] [[Qazaqstan]]daǵı [[Jansúgirov (awıl)|Jansúgirov awılı]])&lt;/ref&gt;. Ol [[Orta júz]]diń [[Nayman]] ruwınıń [[Matay (qazaq ruwı)|Matay]] ruwınan shıqqan&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://rep.ksu.kz/bitstream/handle/data/6168/Каренов_Найман_1-73-2014.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y | bet =Архивированная копия | qaralǵan sáne = 2019-jıl 28-noyabr | arxivsáne = 2021-jıl 25-yanvar | arxivurl =https://web.archive.org/web/20210125174844/https://rep.ksu.kz/bitstream/handle/data/6168/Каренов_Найман_1-73-2014.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://abai.kz/post/14806 | bet =Бердалы Оспан. Руға бөліну керек пе? | qaralǵan sáne = 2018-jıl 21-noyabr | arxivsáne = 2020-jıl 25-fevral | arxivurl =https://web.archive.org/web/20200225092628/http://abai.kz/post/14806 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://kaz.tengrinews.kz/article/liyas-jansugrov-kyiskasha-omrbayanyim-1008/ | bet =Ілияс Жансүгіров. Қысқаша өмірбаяным {{!}} Tengrinews.kz | qaralǵan sáne = 2019-jıl 28-noyabr | arxivsáne = 2019-jıl 28-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20191128070343/https://kaz.tengrinews.kz/article/liyas-jansugrov-kyiskasha-omrbayanyim-1008/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://adebiportal.kz/kz/news/view/2269 | bet =Ілияс Жансүгіров өмірінің жарқын тұстары| qaralǵan sáne = 2019-jıl 28-noyabr | arxivsáne = 2019-jıl 28-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20191128070339/https://adebiportal.kz/kz/news/view/2269 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Ákesiniń atı — Jansúgir Bersúgir ulı (1857—1932), al anasınıń atı — Kókis (?—1900).

== Ádebiy miyrası ==
Ilyas Jansúgirov — shayır, dramaturg, prozaik, feletonist, satirik, jurnalist hám awdarmashı.

Ol 1912-jılı jaza basladı. Onıń dáslepki «Sarıarqa» hám «Tilek» qosıqları 1917-jılı «Sarıarqa» jurnalında basılıp shıqtı.

«Bayshubar» (1923), «Balalarǵa tartıw» (1926) shıǵarmaları jas óspirimlerdiń estetikallıq tárbiyasında úlken rol oynadı. 1928-jılı onıń «Saǵanaq» dep atalǵan dáslepki shıǵarmalar toplamı jarıq kórdi. «Kúy» (1929) hám «Kúyshi» (1934) poemaları arqalı ózin qazaq muzıkasınıń bilimdanı retinde kórsete bildi.

«Qulager» (1937) poeması qazaq ádebiyatınıń klassikasına aylandı. Qaharmanlardıń tartımlı obrazları, názik lirizm hám qazaq poeziyasınıń 11 buwınlıq qosıq túrleriniń eń ájayıp úlgileri «Qulager»di qazaq poeziyasınıń gáwharı dep atawǵa imkaniyat beredi. Poemanıń bas qaharmanı — XIX ásirdiń jırawı hám shayırı Aqan seri. Jansúgirov Aqan seriniń turmısındaǵı eń qayǵılı waqıyalardıń birine — báygiden ozıp kelgen súyikli tulparı Qulagerdiń ishi tar adamlardıń qolınan nabıt bolıwına toqtaladı. Bunnan tısqarı, tolıq etnografiyalıq súwretlewleri sebepli «Qulager» poemasın kóshpeliler turmısınıń poetikallıq enciklopediyası dep esaplawǵa boladı.

== Esteligi ==
1964-jılı Ilyas Jansúgirov húrmetine Abakumovka awılına Jansúgirovo atı berildi, keyinirek [[Jansúgirov (awıl)|Jansúgirov]] dep ózgertildi.

Qazaqstannıń bir qatar oqıw orınları shayırdıń atı menen ataladı. 1972-jılı jańadan shólkemlestirilgen [[Ilyas Jansúgirov atındaǵı Jetisuw universitet|Taldıqorǵan pedagogikalıq institutına]] Ilyas Jansúgirov atı berildi. Sonday-aq, [[Almatı]]daǵı №130 gimnaziyaǵa hám 1938-jılǵı atıwlardan keyingi kópshilik kómilgen jerler tabılǵan Jańalıq awılındaǵı mektepke Jansúgirov atı berilgen.

1985-jılı [[Taldıqorǵan]] qalasında Abay hám Lenin kósheleriniń qıyılısında shayırdıń ómiri hám dóretiwshiligine baǵıshlanǵan [[Ilyas Jansúgirov atındaǵı ádebiy muzey|ádebiy-memoriallıq muzey]] ashıldı. Muzeydiń kireberisinde Jansúgirovtıń byustı ornatılǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{commons kategoriya|Ilyas Zhansugurov}}

{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Alash partiyası aǵzaları]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:Qazaq jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Qazaq dramaturgları]]
[[Kategoriya:Qazaq jurnalistleri]]
[[Kategoriya:Qazaq satirikleri]]
[[Kategoriya:SSRAda repressiyaǵa ushıraǵan mádeniyat hám kórkem óner ǵayratkerleri]]
[[Kategoriya:Qazaq SSRde atıp óltirilgenler]]
[[Kategoriya:SSRAda qaytıs bolǵannan keyin aqlanǵanlar]]
[[Kategoriya:1938-jılı óltirilgenler]]</text>
      <sha1>szppdc7e254nydt2kb0iu27afjw3hai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hajımuxan Muńaytpasov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40956</id>
    <revision>
      <id>227512</id>
      <parentid>227408</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5536" sha1="sx49vepgs8e9ufmwbaqaw8slutnrlof" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Hajımuxan Muńaytpasov
| negizgi atı = {{lang-kk|Қажымұқан Мұңайтпасұлы}}
| súwret = Munaitpasov kazhimukan.jpg
| súwret táriypi = «Yamagata Muxunura» — Hajımuxan Muńaytpasovtıń laqaplarınıń biri
| tuwılǵandaǵı atı = Muxan Muńaytpasov
| laqabı = Qara Ivan, Yamagata Muxunura, Qızıl Maskа, Qara-Mustafa
| milleti = [[Qazaqlar|qazaq]]
| kásibi = klassikalıq gúres
| tuwılǵan sánesi = 
| tuwılǵan jeri = Qaraótkel awılı, [[Aqmola wálayatı]], [[Celinograd rayonı]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan jeri = «Lenin tuwı» kolxozı, [[Qubla Qazaqstan wálayatı]], [[Ordabası rayonı]]
| iskerlik jılları = 1901–1944
| boyı = 195 sm
| sıylıqları = «Húrmet belgisi» ordeni (1945), 5-dárejeli Arslan hám Quyash ordeni
}}
[[Fayl:1912. Иван Поддубный в кинохронике.ogv|thumb|Muńaytpasov, [[Podubniy Ivan Maksimovich|Podubniy]] hám basqa da palwanlar 1912-jılǵı kinoxronikada]]
'''Hajımuxan''' (Qajımuqan) '''Muńaytpas ulı''' ({{lang-kk|Қажымұқан Мұңайтпасұлы}}; [[1871|1871-jıl]] [[7-aprel]]&lt;ref group=&quot;koment.&quot;&gt;Pasport maǵlıwmatları boyınsha&lt;/ref&gt;, [[Aqmola wálayatı (Rossiya imperiyası)|Aqmola wálayatı]] [[Qaraótkel (Aqmola wálayatı)|Qaraótkel]] awılı — [[1948|1948-jıl]] [[12-avgust]], Lenin tuwı kolxozı, [[Túrkistan wálayatı|Qubla Qazaqstan wálayatı]]) — qazaq hám sovet palwanı hám [[Cirk artisti|cirk artisti]].

Kóp márte (1909, 1911, 1913 hám 1914-jıllarda&lt;ref&gt;{{книга|заглавие=Казахстан. Краткий энциклопедический словарь|оригинал=Қазақстан. Ықшам энциклопедиялық сөздік|ссылка=http://www.madenimura.kz/kk/culture-legacy/books/book/kazakstan-yksam-enciklopedialyk-sozdik?category=all&amp;page=310|место=Алма-Ата|издательство=Қазақ энциклопедиясы|год=2005|страницы=310|страниц=569|isbn=9965-9746-2-4|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133314/http://www.madenimura.kz/kk/culture-legacy/books/book/kazakstan-yksam-enciklopedialyk-sozdik?category=all&amp;page=310}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Gyulnar Mukanova|loc=1909-jılı [[Gyoteborg]]tegi ([[Shveciya]]) francuz gúresi boyınsha dúnya chempionatında Hajımuxan altın medal iyesi boldı. Altın medaldı ol [[Varshava]]daǵı dúnya chempionatında da ([[1911-jıl]]) qolǵa kirgizdi}}) professionallar arasında [[Grek-rim gúresi|klassikalıq gúres]] boyınsha dúnya chempionatlarında jeńiske erisken. Francuz gúresi boyınsha dúnya chempionı ataǵın alǵan birinshi qazaq; awır salmaqtaǵı palwanlar arasında dúnyalıq, rossiyalıq, regionalhq, keyinirek bolsa pútkilawqamlıq klassikalıq gúres chempionatlarınıń kóp márte jeńimpazı. Eliwge jaqın hár túrli dárejedegi sıylıqlar hám medallar iyesi.

== Ómirbayanı ==

=== Kelip shıǵıwı ===
Hajımuxan [[Qıpshaqlar|qıpshaq]] qáwiminiń [[Altıbas]] ruwınan shıqqan&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.elim.kz/forum/index.php?/topic/2933-140-летие-кажымукана-мунайтпасова/ | bet =140 летие Кажымукана Мунайтпасова - Общий форум - Шежире / Билингво / ДНК-проект | qaralǵan sáne = 2021-jıl 28-sentyabr | arxivsáne = 2018-jıl 18-iyul | arxivurl =https://web.archive.org/web/20180718173455/https://www.elim.kz/forum/index.php?/topic/2933-140-летие-кажымукана-мунайтпасова/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Ápsanalarǵa qaraǵanda, onıń anası tárepinen babası Lek-palwan terekti tamırı menen suwırıp alatuǵın dárejede úlken kúsh iyesi bolǵan{{sfn|Кумир степей|2010|}}.

=== Debyut ===
[[1901-jıl]]ı [[Ombı]] qalasında [[Francuz gúresi]] boyınsha chempionat ashıladı hám professional palwanlardıń shıǵıwları hám jergilikli palwanlardı jeńip atırǵanı haqqındaǵı xabarlar Hajımuxanǵa jetip keledi. Professionallar menen gúresiwge bel baylaǵan Hajımuxan olardıń ishinde eń kúshlisi — [[Andrey Zlobin]]niń shaqırıǵın qabıl etedi{{sfn|Казахша курес|1995|с=27}}.

== Ápsanalar hám ráwiyatlar ==
Hajımuxan jaqsı gúrrińshi bolǵan hám tıńlawshısın ózine qarata alatuǵın edi. Onıń kóp sanlı jeńisleri hám úlken kúsh-qudireti haqqındaǵı kóp ǵana ápsanalar, eń birinshi gezekte, ulıwma palwannıń ózi tárepinen payda bolǵan. Hajımuxan menen bir neshe ret ushırasqan jazıwshı [[Sábit Muxanov]] bılay dep jazǵan:
{{poem quote|Hámmesinen kóp Hajımuxan sóyledi. Maǵan ol sál maqtanshaqlıq etip atırǵanday tuyıldı. Ol 56 mámlekette bolǵanın, 56 ret dúnya chempionı ataǵın alǵanın hám bunıń belgisi retinde 56 medaldıń iyesi ekenligin aytıp maqtanatuǵın edi. Onıń qansha medalı bar ekenligi anıq esimde joq, biraq olar shınında da kóp edi, onıń ústine hár túrli mámleketlerdiki edi. Hár bir medal oǵan chempion retinde berilgenine onsha isene bermeymen... — '''Sábit Muqanov «Ómir mektebi»''' ''(III tom)''}}

== Eskertiwler ==
{{Derekler|group=&quot;koment.&quot;}}

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Kazhymukan Munaitpasov}}

{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Rossiya imperiyasınıń professional palwanları]]
[[Kategoriya:Ordabası rayonında jerlengenler]]
[[Kategoriya:SSRA palwanları]]</text>
      <sha1>sx49vepgs8e9ufmwbaqaw8slutnrlof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vladimir Vakulenko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40965</id>
    <revision>
      <id>227511</id>
      <parentid>227409</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13260" sha1="botiyo2sjk94wmfbz8hjxko4d2gzapl" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Vladimir Vakulenko
| negizgi atı = {{lang-uk|Володимир Володимирович Вакуленко}}
| súwret = Вакуленко Володимир Володимирович (cropped).jpg
| súwret eni = 225px
| súwret táriypi = Vakulenko 2020-jıl yanvarda
| tuwılǵandaǵı atı = Vladimir Vladimirovich Vakulenko
| tuwılǵan sánesi = [[1972|1972-jıl]] [[1-iyul]]
| tuwılǵan jeri = Kapitolivka, [[Xarkov wálayatı]], [[Ukraina SSR]], [[Keńes Awqamı|SSSR]]
| qaytıs bolǵan sánesi = [[2022|2022-jıl]] [[24-mart]] hám [[12-may]] aralıǵında (49 jasta)
| qaytıs bolǵan jeri = [[Xarkov wálayatı]], [[Ukraina]]
| perzentleri = 2
| kásibi = [[jazıwshı]], [[shayır]], belsendi
| sıylıqları = «Xızmetleri ushın» ordeni (Ukraina)
}}
'''Vladimir Vladimirovich Vakulenko''' ({{langx|uk|Володимир Володимирович Вакуленко}}, {{IPA|uk|woloˈdɪmɪr woloˈdɪmɪrowɪtʃ wɐˈkulenko|pron}}; [[1972||1972-jıl]] [[1-iyul]] — [[2022|2022-jıl]] [[24-mart]] hám [[12-may]] aralıǵında) — [[ukraina]]lı [[shayır]], [[balalar jazıwshısı]] hám [[Wikipedia jámiyeti|Wikipediashı]], sonday-aq, volontyorlıq jumısları hám aktivizm menen de shuǵıllanǵan&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Drake |first1=Daniel |title=Rusové zabili oceňovaného ukrajinského spisovatele |url=https://www.novinky.cz/clanek/valka-na-ukrajine-rusove-zabili-ocenovaneho-ukrajinskeho-spisovatele-40415848 |publisher=[[novinky.cz]] |date=29 November 2022 |language=Czech}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Petrushko-2022&quot;&gt;{{cite news |url=https://diff.wikimedia.org/2022/12/05/ukrainian-writer-and-wikipedian-volodymyr-vakulenko-killed-by-russian-invaders/ |title=Ukrainian writer and Wikipedian Volodymyr Vakulenko killed by the Russian Federation's invasion of Ukraine |date=5 December 2022 |first=Vitalii |last=Petrushko|work=Diff|publisher=Wikimedia}}&lt;/ref&gt;. Ol 2022-jılı Ukrainadaǵı [[Xarkov wálayatınıń Rossiya tárepinen okkupaciya etiliwi|Xarkov wálayatınıń Rossiya okkupaciyası]] waqtında óltirilgen&lt;ref&gt;{{cite news |title=Writer Volodymyr Vakulenko killed during Russian occupation |url=https://kyivindependent.com/news-feed/media-writer-volodymyr-vakulenko-killed-during-russian-occupation-in-kharkiv-oblast |publisher=[[The Kyiv Independent]] |date=29 November 2022}}&lt;/ref&gt;. Ol [[Oles Ulyanenko]] atındaǵı xalıqaralıq ádebiy sıylıqtıń iyesi hám Les Martovich atındaǵı tańlawdıń laureatı bolǵan&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.worldliteraturetoday.org/blog/essay/signs-ethnic-and-cultural-genocide-ukraine-murder-childrens-book-writer-volodymyr | familiya =Naydan | at =Michael M. | sáne = 2022-jıl 16-dekabr | bet =Signs of Ethnic and Cultural Genocide in Ukraine: The Murder of Children's Book Writer Volodymyr Vakulenko |work=[[World Literature Today]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.insideedition.com/ukrainian-activist-and-writer-volodymyr-vakulenko-killed-by-russians-and-left-outside-for-a-month | familiya =Hastings | at =Deborah | sáne = 2022-jıl 30-noyabr | bet =Ukrainian Activist and Writer Volodymyr Vakulenko Killed by Russians and Left Outside for a Month: Reports |work=[[Inside Edition]]}}&lt;/ref&gt;.

== Ómirbayanı ==
Vladimir Vladimirovich Vakulenko 1972-jıl 1-iyulda Xarkov wálayatı [[Izium rayonı]] Kapitolivka awılında dúnyaǵa kelgen. 1979-jıldan 1987-jılǵa shekem Kapitolivka orta mektebinde, al 1987-jıldan 1989-jılǵa shekem Chervonooskil orta mektebinde oqıǵan. 1989–1990 jılları Iziumdaǵı №24 kásiplik-texinikalıq bilim jurtında konditer qánigeligi boyınsha tálim alǵan. Miynet jolın rásmiy túrde 1990-jılı baslap, dáslep asxana jumısshısı bolǵan, keyinirek júk tasıwshıdan baslap úy remontlawshısına shekemgi hár túrli tarawlarda islegen (hár túrli baǵdarlarda 20 jıllıq [[Miynet tájiriybesi|miynet tájiriybesine]] iye). 1991-jıl yanvardan 1992-jıl avgustqa shekem [[Sovet armiyası]] qatarında xızmet etip, onnan mayıplılıǵı sebepli [[áskeriy xızmetten bosatıw|demobilizaciyaǵa]] sál qalǵanda qaytqan. Shańaraqlı bolıp, keyinirek ajırasqan; birinshi hám ekinshi nekesinen Vladislav hám Vitaliy isimli eki ulı bar.

Ol balalıǵınan baslap jazıwdı baslaǵan hám 2001-jıldan berli Izium, [[Konstantinovka]], [[Doneck wálayatı]], Lvov, Kiev, Zaporojye, Rivne, Ternopol, Vinnica, Zakarpatye, Kramatorsk, Doneck, Lugansk hám Xarkov baspasózlerinde shıǵarmaları járiyalana baslaǵan.

2003-jıldan 2006-jılǵa shekem Iziumdaǵı «Kremyanec» ádebiy birlespesiniń, al 2005-jılı Konstantinovkadaǵı «Prometey» ádebiy birlespesiniń aǵzası bolǵan. 2005-2006-jılları [[Izium]]daǵı «Kremyanec» ádebiy birlespesi baslıǵınıń orınbasarı bolıp, balalar hám óspirimlerge arnalǵan «Krınicya» gazetasınıń bas redaktorı xızmetin atqarǵan. Avtor internet keńisliginde 2005-jıldıń aqırınan baslap kórine basladı.

Ol óziniń shıǵarmaları da járiyalanǵan «Raisin Mountain» (2007) almanaxın baspaǵa tayarladı hám basıp shıǵardı. Gotika joybarınıń koordinatorı hám «Thursday number 30» (teması «Gotika») jurnalınıń tanıstırıwshısı boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2017-jıl 8-may | bet =Іздрик: Час «Четверга» минув, урожай зібрано, гербарії закрито {{!}} | url =http://www.chytomo.com/interview/izdrik-literatura-z-visokoii-polici-ne-vsim-potribna | qaralǵan sáne = 2024-jıl 25-aprel | arxivurl =https://web.archive.org/web/20170508171752/http://www.chytomo.com/interview/izdrik-literatura-z-visokoii-polici-ne-vsim-potribna | arxivsáne = 2017-jıl 8-may }}&lt;/ref&gt;. 2009-jıldıń yanvar-iyul aylarında «DzeRkaLo» awdarma jurnalınıń bas redaktorı boldı (2-iyulda basıp shıǵarıldı).

«Artistic Facets» jurnalınıń xabarshısı (2009){{ref label|id1|a|none}}. Ol bir neshe jurnallar hám antologiyalardıń koordinatorı hám dúziwshisi bolǵan. Bunnan tısqarı, járiyalanǵan ádebiy joybarlardıń shólkemlestiriwshisiniń biri boldı. Onıń miynetleri antologiyalarda, toplamlar hám jurnallarda járiyalanǵan. Shıǵarmaları [[Qırım tatar tili|qırımtatar]], [[Belarus tili|belarus]], [[Nemec tili|nemec]], [[Inglis tili|inglis]], [[esperanto]] hám [[Rus tili|rus]] tillerine awdarılǵan.

== Urlap ketiw hám óltiriliw ==
2022-jıldıń 22-martında Vakulenko hám onıń [[Autizm|autizm]]i bar 13 jaslı ulı Vitaliy [[Izium]] qalasına jaqın jerdegi Kapitolivka awılında Rossiya áskerleri tárepinen qolǵa alındı&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;. Sol waqıtqa kelip, Izium hám onıń átirapındaǵı awıllar bir neshe kún dawamında Rossiya okkupaciyası astında edi ([[Izium urısı]]). Rossiya áskerleri úylerdi hám dúkanlardı tonap, mashinalardı urlap, tınısh xalıqqa qarsı áskeriy jınayatlar islep atırǵan edi&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;. Vakulenko óziniń belsendi ukrainashıl kózqarası onı okkupaciyashı kúshlerdiń nıshanına aylandıratuǵınına hám úyi ukrain tilindegi kitaplarǵa (onday kitaplar arasında óziniń shıǵarmaları da bar edi) tolı ekenligine isenetuǵın edi; onıń pikrinshe, bul gúman oyatıw ushın jetkilikli edi&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;.

Sol kúni Vakulenko hám ulı ákesi menen birge jasaytuǵın kotejge qaytarıldı&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;. Vakulenko ata-anasına awılda shólkemlestirilgen «arnawlı bólimge» aparılǵanın hám sol jerde urılǵanın ayttı&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;. Rossiyanıń tolıq masshtablı basqınshılıǵı baslanǵannan berli ótken hápteler ishinde ol júdá azıp ketkenligi sebepli shańaraǵı onıń fizikalıq jaǵdayına qattı tınıshsızlandı. Rossiya tankleri kelmesten burın Iziumnan satıp alǵan bir az konserva hám óz baǵshasınan jıynalǵan kartoshkadan basqa jeytuǵın zat júdá az edi&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;.

2022-jıldıń 24-martında Vakulenko Rossiya áskerleri tárepinen ekinshi márte qolǵa alındı. Onıń úyiniń aldına [[Z (áskeriy simvol)|«Z» áskeriy simvolı]] túsirilgen furgon kelip toqtadı hám qurallanǵan Rossiya sarbazı Vakulenkonı furgonǵa minip ketiwge májburledi&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;. Vakulenko tutqınlıqta bolǵan waqıtta óltirildi hám onıń denesi 12-may kúni [[Iziumdaǵı kópshilik kómilgen jerler|Izium sırtındaǵı kópshilik kómilgen jerden]] tabıldı. Ol [[Makarov pistoleti|Makarov pistoletinen]] atılǵan eki oqtan qaytıs bolǵan edi&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;. Azat etilgennen bir hápte ótkennen keyin máyit eksgumaciya qılınǵanda, qábirstan hújjetlerinde onıń familiyası anıq kórsetilgenine qaramastan, dáslep denesi qáte tanıldı, biraq keyinirek DNK úlgisi arqalı onıń kim ekenligi rásmiy tastıyqlandı&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Volodymyr Vakulenko killed by Russian occupiers |url=https://pen.org.ua/en/volodymyra-vakulenka-vbyly-rosijski-okupanty |publisher=PEN Ukraine |date=28 November 2022}}&lt;/ref&gt;. Vakulenko 2022-jıldıń dekabrinde [[Xarkov]] qalasında qayta jerlendi&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;/&gt;.

Onıń óliminen hám [[Xarkov]] wálayatı azat etilgennen keyin, onıń úyiniń artqı awlasına kómip ketken urıs kúndeligi jazıwshı [[Viktoriya Amelina]] tárepinen tabıldı hám basıp shıǵarıldı&lt;ref&gt;Duggan, Keith (25 March 2023). &quot;[https://www.irishtimes.com/culture/books/2023/03/25/being-a-ukrainian-writer-is-a-long-long-tradition-and-it-means-you-are-a-fighter-already/ Uncovering the buried diary of an executed Ukrainian writer]&quot;. ''The Irish Times''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hachey, Isabelle (4 July 2023). &quot;[https://www.lapresse.ca/actualites/chroniques/2023-07-04/tant-qu-un-ecrivain-est-lu-il-est-vivant.php Tant qu'un écrivain est lu, il est vivant]&quot;. ''La Presse''.&lt;/ref&gt;.

Vakulenkonıń artında ata-anası hám ulları Vladislav penen Vitaliy qaldı&lt;ref name=&quot;Petrushko-2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Higgins-2023&quot;&gt;{{cite news| title=A murdered writer, his secret diary of the invasion of Ukraine – and the war crimes investigator determined to find it |url=https://www.theguardian.com/world/2023/jul/22/a-murdered-writer-his-secret-diary-of-the-invasion-of-ukraine-and-the-war-crimes-investigator-determined-to-find-it |work= [[The Guardian]] | date= 22 July 2023 | last= Higgins |first= Charlotte}}&lt;/ref&gt;. 2023-jılı Vakulenkonı óltirgenler [[Lugansk Xalıq Respublikası]] qurallı kúshlerinde xızmet etip atırǵan sarbazlar Vladislav Neskorodiev (komandir) hám S. Udodenko (atqarıwshı) ekenligi boljanbaqta&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Collaborator from Luhansk whose sister survived Irpin's occupation ordered to kill writer Vakulenko | url =https://www.pravda.com.ua/eng/news/2023/11/22/7429880/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 22-noyabr |website=Ukrainska Pravda | til =en}}&lt;/ref&gt;.

== Sıylıqları ==
* [[Ukraina Qahramanı]] (2025-jıl 1-oktyabr, qaytıs bolǵannan keyin)&lt;ref&gt;Ukraina Prezidentiniń 2025-jıl 1-oktyabrdegi №&amp;nbsp;740/2025 sanlı Pármanı [https://www.president.gov.ua/documents/7402025-56713 «V. Vakulenkoǵa Ukraina Qahramanı ataǵın beriw haqqında»] {{in lang|uk}}&lt;/ref&gt;;
* [[Miynetleri ushın ordeni (Ukraina)|«Miynetleri ushın» ordeni]], III dárejeli (2024-jıl 22-yanvar, qaytıs bolǵannan keyin)&lt;ref&gt;Ukraina Prezidentiniń 2024-jıl 22-yanvardaǵı №&amp;nbsp;16/2024 sanlı Pármanı [https://www.president.gov.ua/documents/162024-49517 «Ukraina Birlesiw kúni múnásibeti menen Ukraina mámleketlik sıylıqları menen sıylıqlaw haqqında»] {{in lang|uk}}&lt;/ref&gt;.

== Esteligi ==
2023-jıldıń 22-mayında [[Xalıqaralıq baspashılar awqamı]] (International Publishers Association) Vakulenkonı qaytıs bolǵannan keyin 2023-jılǵı [[Xalıqaralıq baspashılar awqamı#IPA Prix Voltaire|Prix Voltaire arnawlı sıylıǵı]] menen sıylıqladı&lt;ref&gt;[https://www.internationalpublishers.org/copyright-news-blog/1345-prix-voltaire-ceremony-confers-prize-on-mazin-lateef-and-special-award-for-volodymyr-vakulenko Prix Voltaire ceremony confers prize on Mazin Lateef and Special Award for Volodymyr Vakulenko], internationalpublishers.org. 22 May 2023. Retrieved 24 May 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ukrainian writer killed by Russian troops receives posthumous award from International Publishers Association|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2023/05/24/7403652/|work=[[Ukrainska Pravda]]|date=24 May 2023|access-date=24 May 2023|language=English}}&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Wikipediashılar dizimi]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* {{Commons category-inline|Volodymyr Vakulenko}}

{{DEFAULTSORT:Vakulenko, Volodymyr}}
[[Kategoriya:1972-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:1-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2022-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:XXI ásir ukrain erkek jazıwshıları]]
[[Kategoriya:XXI ásir ukrain jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Iziumnan shıqqan tulǵalar]]
[[Kategoriya:Rossiyanıń Ukrainaǵa basqınshılıǵı waqtında óltirilgen tınısh xalıq]]
[[Kategoriya:Ukrain balalar jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Ukrain erkek jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Wikipediashılar]]
[[Kategoriya:III dárejeli «Miynetleri ushın» ordeni iyeleri (Ukraina)]]</text>
      <sha1>botiyo2sjk94wmfbz8hjxko4d2gzapl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yarina Chornoguz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40966</id>
    <revision>
      <id>227510</id>
      <parentid>227410</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10317" sha1="fx5dla8esg3bzt5tu26cca44vcx7d7s" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Yarina Chornoguz
| negizgi atı          = {{lang-uk|Ярина Чорногуз}}
| súwret               = Yaryna Chornohuz.jpg
| súwret táriypi       = Chornoguz, 2024-jılı
| tuwılǵan sánesi      = 
| tuwılǵan jeri        = [[Kiev]], [[Ukraina]]
| oqıǵan jeri          = [[Kiev-Mogila akademiyası]]
| kásibi               = [[shayır]], áskeriy shıpaker
| sıylıqları           = [[Shevchenko milliy sıylıǵı]] (2024), «Ómirin saqlap qalǵanı ushın» medalı (Ukraina) (2022)&lt;ref&gt;{{Cite news |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №143/2024 |url=https://www.president.gov.ua/documents/1432024-50037 |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |language=uk}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Yarina Yaroslavivna Chornohuz''' ({{Langx|uk|Ярина Ярославівна Чорногуз}}; [[1995|1995-jıl]] tuwılǵan) — ukrainalı shayır, áskeriy shıpaker hám [[Ukraina Qurallı Kúshleri]]niń úlken [[kapral]]ı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =An all-female group of Ukrainian soldiers is here to deliver a message to U.S. lawmakers | url =https://www.msnbc.com/know-your-value/out-of-office/war-ukraine-against-russia-how-women-soldiers-are-fighting-back-n1299012 | qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-mart |website=MSNBC.com | til =en}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı hám bilimi ==
Chornoguz 1995-jılı [[Kiev]] qalasında dúnyaga kelgen&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2020-jıl 1-may | bet =Ярина Чорногуз: &quot;Протест — це інтелектуальный акт, що має сприяти розвитку&quot; |trans-title=Yaryna Chornoguz: &quot;Protest is an intellectual act that should contribute to development&quot; | url =https://tyzhden.ua/iaryna-chornohuz-protest-tse-intelektualnyj-akt-shcho-maie-spryiaty-rozvytku/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-mart |website=[[The Ukrainian Week]] | til =uk}}&lt;/ref&gt;. Ol ukrainalı jazıwshı [[Oleg Chornoguz]]dıń aqlıǵı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =У Вінниці помер український письменник-гуморист Олег Чорногуз |trans-title=Ukrainian writer Oleg Chornoguz dies in Vinnytsia | url =https://life.pravda.com.ua/culture/2022/10/9/250757/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 2-mart |website=[[Ukrainska Pravda|Українська правда – Життя]] | til =Ukrainian}}&lt;/ref&gt;.

Ol [[Kiev-Mogila akademiyası milliy universiteti|Kiev-Mogila akademiyasında]] [[filologiya]] hám ádebiyat baǵdarı boyınsha tálim alǵan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{web deregi | bet =Новини і події: 20 липня 2021 року |trans-title=News and events: July 20, 2021 | url =https://nlu.org.ua/event.php?id=1661# | qaralǵan sáne = 2023-jıl 2-mart |website=[[Ukraina Yaroslav Mudriy atındaǵı milliy kitapxanası]]}}&lt;/ref&gt;.

== Karerası ==
Magistraturada oqıp júrgende ol baspa úyinde awdarmashı bolıp isledi, kitaplardı inglis tilinen ukrain tiline awdardı&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{web deregi | sáne = 2022-jıl 26-sentyabr | bet =First: Fight the Russians. Then: Wellness Bowls | url =https://www.newyorker.com/magazine/2022/10/03/first-fight-the-russians-then-wellness-bowls | qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-mart |website=The New Yorker | til =en-US}}&lt;/ref&gt;.

Chornoguz 2019-jılı Ukraina armiyasına [[Gospitalyerlar (medicinalıq batalyon)|«Gospitalyerlar»]] [[Ukraina kewilli batalyonları|kewilli batalyonında]] shıpaker retinde qosıldı&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{web deregi | bet =Yaryna Chornohuz | url =https://ui.org.ua/en/artists/yaryna-chornohuz-2/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-mart |website=Ukrainian Institute | til =en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Yaryna Chornohuz | url =https://lgbtmilitary.org.ua/eng#!/tproduct/264599962-1608116172492 | qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-mart |website=LGBT Military | arxivsáne = 2021-jıl 9-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20210309092613/https://lgbtmilitary.org.ua/eng#!/tproduct/264599962-1608116172492 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; hám [[Donbastaǵı urıs (2014–2022)|Donbastaǵı urıs]] waqtında áskeriy shıpaker boldı. 2020-jıldıń 22-yanvarında onıń joldası Mikola Sorochuk urıs waqtında [[Talakivka]] aymaǵında [[Urısta qurban bolǵanlar|qurban boldı]]&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2020-jıl 13-aprel | bet =Місяць &quot;Весни на граніті&quot;: як ізсередини виглядає акція під ОП, започаткована Яриною Чорногуз - Новинарня | url =https://novynarnia.com/2020/04/13/vesna-na-graniti/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-mart |website=novynarnia.com | til =uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{web deregi | bet =Protesters defy lockdown as coronavirus threatens Ukraine-Russia peace push | url =https://www.nbcnews.com/news/world/protesters-defy-lockdown-coronavirus-threatens-ukraine-russia-peace-push-n1168326 | qaralǵan sáne = 2023-jıl 2-mart |website=NBC News | til =en}}&lt;/ref&gt;. Súyiklisi qaytıs bolǵannan keyin, ol Ukraina Qurallı Kúshleriniń kontraktlı sarbazı boldı hám [[140-teńiz piyadaları razvedka batalyonı (Ukraina)|140-teńiz piyadaları razvedka batalyonında]] xızmet etti&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Pavlenko | at =Iryna | bet =Love Stories – War Stories | url =https://www.kyivpost.com/post/6659 | qaralǵan sáne = 2023-jıl 3-mart |website=Kyiv Post | til =en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=&quot;Пішла на фронт, щоб пережити втрату коханого&quot; |language=uk |trans-title=&quot;I went to the front to survive the loss of a loved one&quot; |work=BBC News Україна |url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-63169023 |access-date=2023-03-03}}&lt;/ref&gt;.

2020-jıldıń basında Ukraina Prezidenti [[Vladimir Zelenskiy]] Donbasta tınıshlıq ornatıw boyınsha másláhát beriwshi jańa keńeske [[Lugansk]] hám [[Doneck]] jergilikli aymaqlarınıń wákillerin kirgiziwge razılıq berdi. Bul qarar ayırım ukrainalılar tárepinen Rossiya agressiyasın tán alıw hám oǵan legitimlik beriw retinde qabıllandı. 13-mart kúni Chornoguz bul qararǵa qarsı jalǵız ózi narazılıq baslap, [[Prezident ofisi (Kiev)|Kievtegi Prezident ofisi]] aldında shatır qurıp ornalastı&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Sol waqıtta [[COVID-19]] pandemiyası sebepli Ukrainada jámiyetlik narazılıq ilajların ótkeriw nızamǵa qarsı edi. Biraq, bir neshe kún ishinde onıń narazılıq akciyasına 500 adam qosıldı&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Fb | at =Or on | sáne = 2020-jıl 26-mart | bet =Ukrainian volunteer medic lives outside President’s office, protesting Russian peace push | url =https://euromaidanpress.com/2020/03/26/second-week-on-granite-volunteer-fighter-solitary-protests-near-the-presidential-office-making-4-demands/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 2-mart |website=Euromaidan Press | til =en-US}}&lt;/ref&gt;.

2020-jılı onıń «Як вигинається воєнне коло» ({{lang-kaa|«Urıs sheńberi qalay iyeledi»}}) dep atalǵan kitabı basıp shıǵarıldı. Bul kitapta onıń Ukraina Qurallı Kúshleriniń [[front sızıǵı]]nda xızmet etip júrgende jazǵan [[erkin qosıq]] (vershe) usılındaǵı qosıqlar toplamı orın alǵan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

2022-jılı [[Rossiyanıń Ukrainaǵa basqınshılıǵı|Rossiya Ukrainaǵa bastırıp kirgen]] waqıtta Chornoguz Donbasta xızmet etip atırǵan edi. Ol urıstıń dáslepki kúnlerinen baslap [[Popasna]], [[Mariupol]] hám [[Baxmut]] qalalarındaǵı sawashlarda qatnastı&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Sol jıldıń aqırında Chornoguz basqa úsh ukrainalı hayal-sarbaz benen birge AQShqa sapar shegip, Kongress aǵzaları menen ushırastı hám Ukrainanı kóbirek áskeriy texnika hám qurallar menen támiyinlewdi soranıp múrájat etti&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Jetiskenlikleri ==
Chornoguz 2020-jılı «Smoloskip» baspa úyi tárepinen ótkerilgen ádebiy tańlawda «Як вигинається воєнне коло» qosıqlar toplamı ushın sıylıqqa miyasar boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Лауреати літературного конкурсу | url =http://www.smoloskyp.org.ua/laureaty-literaturnogo-konkursu/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230305092911/http://www.smoloskyp.org.ua/laureaty-literaturnogo-konkursu/ | arxivsáne = 2023-jıl 5-mart | qaralǵan sáne = 2023-jıl 31-mart |website=Смолоскип | til =uk}}&lt;/ref&gt;. 2021-jılı [[Focus (Ukraina jurnalı)|«Focus» jurnalınıń]] talqınlawı boyınsha Ukrainanıń eń tásirli 100 hayal-qızları dizimine kirgizildi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{web deregi | bet =#79 Ярина Чорногуз |trans-title=#79 Yaryna Chornoguz | url =https://focus.ua/uk/ratings/486307-100-samyh-vliyatelnyh-zhenshchin-ukrainy-po-versii-zhurnala-fokus-2021/list/2962/yarina-chornoguz | qaralǵan sáne = 2023-jıl 2-mart |website=[[Focus (Ukraina jurnalı)|ФОКУС]] | til =uk}}&lt;/ref&gt;. 2022-jıldıń 19-mayında ol [[Ómirdi saqlap qalǵanı ushın medalı (Ukraina)|«Ómirdi saqlap qalǵanı ushın» medalı]] menen sıylıqlandı&lt;ref&gt;Ukraina Prezidentiniń 2022-jıl 19-maydaǵı №&amp;nbsp;349/2022 sanlı Pármanı [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/349/2022 «Ukraina mámleketlik sıylıqları menen sıylıqlaw haqqında»] {{in lang|uk}}&lt;/ref&gt;. 2023-jılı ol «Women in Arts» sıylıǵınıń «Ádebiyattaǵı hayal-qızlar» kategoriyası boyınsha nominaciyalandı&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Kulish | at =Polina | sáne = 2023-jıl 1-mart | bet =Оголосили номінанток української премії Women in Arts. The Resistance | url =https://gwaramedia.com/ogolosili-nominantok-ukrainskoi-premii-women-in-arts-the-resistance/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230312093338/https://gwaramedia.com/ogolosili-nominantok-ukrainskoi-premii-women-in-arts-the-resistance/ | arxivsáne = 2023-jıl 12-mart | qaralǵan sáne = 2023-jıl 31-mart |website=Gwara Media | til =uk}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Yaryna Chornohuz}}

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Chornoguz, Yarina}}
[[Kategoriya:Kiev-Mogila akademiyası milliy universiteti pitkeriwshileri]]
[[Kategoriya:Ukraina hayal shayırları]]
[[Kategoriya:1995-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Ukraina áskeriy shıpakerleri]]</text>
      <sha1>fx5dla8esg3bzt5tu26cca44vcx7d7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dmitriy Lazutkin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40967</id>
    <revision>
      <id>227509</id>
      <parentid>227411</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:52:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6989" sha1="kupfeis3sz6kvenzye46njep7o8le9j" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Dmitriy Lazutkin
| negizgi atı          = {{lang-uk|Дмитро Михайлович Лазуткін}}
| súwret               = Dmytro_Lazutkin_JRS_5984-Enhanced-NR.jpg
| súwret táriypi       = Lazutkin 2025-jılı
| tuwılǵan sánesi      = 
| puqaralıǵı           = {{UKR}}
| kásibi               = [[shayır]], sport jurnalisti, áskeriy oficer

}}
'''Dmitriy Mixaylovich Lazutkin''' ({{langx|uk|Дмитро Михайлович Лазуткін}}; [[1978|1978-jıl]] [[18-noyabr]]) — ukrainalı shayır, sport xabarshısı hám tok-shou moderatorı, Taras Shevchenko atındaǵı [[Shevchenko milliy sıylıǵı|milliy sıylıqtıń]] laureatı (2024)&lt;ref&gt;{{web deregi | qaralǵan sáne = 2024-jıl 10-mart | sáne = 2024-jıl 9-mart | til =de| bet =Die Preisträger des Schewtschenko-Preises 2024 stehen fest - Ukraine-Nachrichten| url =https://ukraine-nachrichten.de/preistr%C3%A4ger-schewtschenko-preises-2024-stehen-fest_19283}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;poetryinternational&quot;&gt;{{web deregi | url =https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-8798_Lazutkin| bet =Poet Dmytro Lazutkin| sáne =2022| qaralǵan sáne = 2024-jıl 10-mart | til =en}}&lt;/ref&gt; Ol Ukraina armiyasınıń mayorı&lt;ref&gt;{{web deregi | avtor =&lt;!-- not stated --&gt;| sáne = 2024-jıl 10-may | bet =About Dmytro Lazutkin| url =https://book.artarsenal.in.ua/en/guest-2025/dmytro-lazutkin-2/|website=https://book.artarsenal.in.ua/en/|location=Kyiv, Ukraine| baspaxana =Book Arsenal 14th International Festival| qaralǵan sáne = 2026-jıl 20-fevral | til =en}}&lt;/ref&gt; hám [[Ukraina Qorǵanıw ministrligi]]niń rásmiy wákili (2024-jıldan baslap)&lt;ref name =&quot;ukraineworld&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Krychovska| at =Nika| sáne = 2024-jıl 10-may | bet =Story #148. &quot;Life Gains New Value When at War&quot;: Reflections of Ukrainian Poet and Soldier Dmytro Lazutkin| url =https://ukraineworld.org/en/articles/stories/story-148|website=https://ukraineworld.org/en|location=Kyiv, Ukraine| baspaxana =UkraineWorld| qaralǵan sáne = 2026-jıl 20-fevral | til =en}}&lt;/ref&gt;.

== Ómirbayany ==
[[Kiev politexnika institutı|Kiev politexnika universiteti]]nde injenerlik oqıwın tamamlaǵannan keyin, ol dáslep metallurgiya injeneri hám [[karate]] boyınsha instruktor bolıp isledi, sonday-aq, bir waqıttıń ózinde [[Kiev xalıqaralıq universiteti]]nde jurnalistika boyınsha tálim aldı. Tez arada televideniege xabarshı hám sport reportyorı retinde ótti. Onıń sporttaǵı jetiskenlikleri bul tarawǵa maslasıwına járdem berdi; ol [[2008-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınları|2008-jılǵı Pekin Olimpiada oyınları]]nda, onnan keyin Vankuver (2010) hám London (2012) Olimpiadalarında, sonday-aq, 2015-jılǵı Bakudaǵı Evropa oyınlarında kommentatorlıq qıldı. Sonday-aq, ol Ukrainanıń eki telekanalında, tiykarınan, jekpe-jek sport túrlerin, ásirese, bokstı sholıdı. Bunnan tısqarı, «Erler klubı» (The Men's Club) dep atalǵan tok-shoudı alıp bardı. Lazutkin karate hám kikboksing sıyaqlı hár túrli jekpe-jek túrleri menen professionalǵa jaqın dárejede shuǵıllandı hám hár birinde bir neshe sıylıqlar uttı. Ol geyde boks boyınsha jarıslarda qatnasadı&lt;ref name=&quot;poetryinternational&quot;/&gt;.

2023-jıldıń basında ol [[47-mexanizaciyalanǵan brigada (Ukraina)|«Magura» 47-jekke mexanizaciyalanǵan brigada]]sına qosıldı hám onıń jámiyetshilik penen baylanıs bólimin basqardı. 2024-jıldıń fevralında 59-jeke motorlasqan piyadalar brigadasına jiberildi hám keyinirek [[Ukraina Qorǵanıw ministrligi]]niń rásmiy wákili boldı&lt;ref name =&quot;ukraineworld&quot;/&gt;.

== Poeziyası ==
[[File:Dmytro_Lasutkin_0865.jpg|thumb|Dmitriy Lazutkin, Avtorlıq oqıwlar ayı 2018, Vroclav, Polsha]]
Ukrainalı shayır retinde Lazutkin 2000-jıllardıń basında Ukrainada tanımallıqqa eristi. Stipendiyalar oǵan 2006-2008 jıllar aralıǵında dáslepki qosıq toplamların, al 2012-jıldan baslap taǵı bir neshe toplamların járiyalawǵa túrtki boldı. Onıń sportqa bolǵan qızıǵıwshılıǵı kóp ótpey poeziya ózine eń qolaylı ortalıq retinde ashıwına alıp keldi. Bul janrǵa tán bolǵan tuwrı, anıq til hám tez pát Lazutkinniń pútkil poetik miynetlerinde óz sáwleleniwin tapqan. Onıń «Rekviem» qosıǵı ukrainalı rejissyor [[Serhiy Proskurnia|Sergey Proskurnya]]nıń [[Maydan qurbanları|«Aspan júzligi»ne]] arnalǵan «Quday biz benen» (2014) oratoriyasına tiykar boldı. Buǵan shekem Lazutkin hár túrli ukrain muzıkalıq gruppaları ushın tekstler jazǵan edi&lt;ref name=&quot;poetryinternational&quot;/&gt;.

== Sıylıqları hám stipendiyaları ==
[[File:Dmytro_Lazutkin_2024.jpg|thumb|Dmitriy Lazutkin 2024-jılı Lvovta óziniń «Zakladka» qosıqlar kitabın tanıtpaqta]]
* Bogdan-Igor Antonich atındaǵı «Pryvitannja zyttja» sıylıǵı (2000);
* «Smoloskip» sıylıǵı (2002);
* Jas ukrain jazıwshılarınıń eń jaqsı shıǵarmaları ushın «Granoslov» tańlawınıń jeńimpazı (2002);
* Polshanıń «Gaude Polonia» baǵdarlamasınıń stipendiyatı (2004);
* Ádebiy Olimp (2006);
* «Kultrevansh» sıylıǵı;
* «Russkaya premiya» laureatı;
* «Overslam» (Ádebiy slem) boyınsha I ashıq chempionattıń jeńimpazı (Xarkov, 2007);
* «Spivdruzhnist debyutov» sıylıǵı, Tájikstan (2008);
* Taras Shevchenko atındaǵı milliy sıylıq (2024).

== Sporttaǵı jetiskenlikleri ==
* Kikboksing hám kik-djitsu boyınsha bronza medalı iyesi;
* Kazak jekpe-jegi boyınsha Ukraina chempionı;
* Kempo-karate boyınsha qara belbew iyesi.

== Shıǵarmaları ==
* Tóbeler (Дахи). Kiev 2003.
* Shóp penen toyǵan muqaddes sıyırlar (Набиті травою священні корови). Kiev 2006.
* Paprika túsleri (Паприка грез). Moskva 2006.
* Benzin (Бензин). Kiev 2008.
* Jaman qızlar haqqında jaqsı qosıqlar (Добрі пісні про поганих дівчат). Kamenec-Podolskiy 2012.
* Kolyadkalar hám valslar (Колядки і вальси). Ternopol 2014.
* Qızıl kitap (Червона книга). Chernovci (Meridian Chernivtsi) 2015.
* Bet belgilegish (Закладка). Lvov 2022.

== Dereences ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Dmytro Lazutkin}}
* [https://esu.com.ua/article-53075 Zamanagóy Ukraina enciklopediyası. Kiev_2015 (ukrainshe)]
* [https://ukraineworld.org/en/articles/stories/story-148 Nika Krychovska. Story #148. &quot;Life Gains New Value When at War&quot;: Reflections of Ukrainian Poet and Soldier Dmytro Lazutkin. // Ukraine/world, 10-may, 2024-jıl]
* [https://www.nytimes.com/2024/08/25/world/europe/ukraine-poets-russia-war.html Battle-Hardened Poets Fuel a Literary Revival in Ukraine // The New York Times, 25-avgust, 2024-jıl]

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Lazutkin, Dmitriy}}
[[Kategoriya:1978-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Shevchenko milliy sıylıǵı laureatları]]
[[Kategoriya:Kievten shıqqan tulǵalar]]</text>
      <sha1>kupfeis3sz6kvenzye46njep7o8le9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Evgeniy Maloletka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40969</id>
    <revision>
      <id>227508</id>
      <parentid>227414</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10854" sha1="8oibzsn22d8fau9vx5m9poqo8cdw58x" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Evgeniy Maloletka
| negizgi atı          = {{lang-uk|Євген Малолєтка}}
| súwret               = Evgeniy Maloletka in Belgrade.jpg
| súwret eni           = 
| súwret táriypi       = Maloletka Belgradta, 2024-jılı
| oqıǵan jeri          = [[Igor Sikorskiy atındaǵı Kiyev politexnika institutı]]
| tuwılǵan sánesi      = 
| tuwılǵan jeri        = [[Berdyansk]], [[Zaporojye wálayatı]], [[Ukraina SSR]], [[Keńes Awqamı|SSSR]]
| sıylıqları           = Jámiyetlik xızmet ushın [[Pulitcer sıylıǵı]] (2023), Shuǵıl jańalıqlar fotoreportajı ushın Pulitcer sıylıǵı (2023), [[Shevchenko milliy sıylıǵı]] (2024)
}}
[[File:OSCE SMM monitoring the movement of heavy weaponry in eastern Ukraine (16730571642).jpg|thumb|[[Europadaǵı Qáwipsizlik hám Birlesiw Shólkemi|EQBSh]] (OSCE) arnawlı monitoring missiyası Ukrainanıń shıǵısında awır qurallardıń háreketin baqlamaqta, 2015-jıl.]]

'''Evgeniy Konstantinovich Maloletka''' ({{langx|uk|Євген Костянтинович Малолєтка|Yevhen Kostiantynovych Malolietka}}, {{langx|ru|Евгений Константинович Малолетка}}; [[1987|1987-jıl]] [[1-mart]]) — [[ukraina]]lı [[jurnalist]] hám fotograf. Ol [[Rossiyanıń Ukrainaǵa basqınshılıǵı]] waqtında [[Mariupol qamalı]]n sáwlelendirdi, atap aytqanda, [[Mariupol emlexanasın bombalaw|tuwıw úyin bombalaw]] nátiyjesinde jaralanǵan hayaldıń súwretin túsirdi. Bul súwret [[World Press Photo of the Year]] sıylıǵın jeńip aldı&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мстислав Чернов и Евгений Малолетка остались единственными журналистами в Мариуполе. И показали миру обстрелянный роддом |url=https://meduza.io/feature/2022/03/21/mstislav-chernov-i-evgeniy-maloletka-ostalis-edinstvennymi-zhurnalistami-v-mariupole-i-pokazali-miru-obstrelyannyy-roddom |work=Meduza |language=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|access-date=2023-04-20|title=World Press Photo awards 2023|url=https://www.thetimes.com/world/russia-ukraine-war/article/world-press-photo-winners-2023-50f0tfzk7|issn=0140-0460}}&lt;/ref&gt;. 2023-jılı ol eki [[Pulitzer sıylıǵı]]n uttı: biri [[Jámiyetke xızmet etkeni ushın Pulitzer sıylıǵı|jámiyetke xızmet etkeni ushın]] (bul sıylıqtı [[Mstislav Chernov]], [[Vasilisa Stepanenko]] hám [[Lori Hinnant]] penen bólisti), ekinshisi [[Shuǵıl jańalıqlar fotografiyası ushın Pulitzer sıylıǵı|shuǵıl jańalıqlar fotografiyası ushın]] (bul sıylıqtı [[Felipe Dana]], [[Emilio Morenatti]], [[Rodrigo Abd]], Nariman El-Mofty, Vadim Ghirda hám Bernard Armangue penen birge Associated Press komandası quramında Ukrainadaǵı urıstı sáwlelendirgeni ushın aldı)&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;&gt;{{cite news |last1=Bauder |first1=David |title=AP wins public service, photo Pulitzers for Ukraine coverage |work=Associated Press |date=8 May 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı hám bilimi ==
Maloletka [[Berdyansk]] qalasında dúnyaga kelgen. Ol [[Igor Sikorskiy atındaǵı Kiev politexnika institutı]]nda elektronika baǵdarı boyınsha tálim alǵan hám onı 2010-jılı tamamlaǵan&lt;ref name=&quot;evgenymaloletka&quot;&gt;{{web deregi | bet =About Evgeny Maloletka | url =https://www.evgenymaloletka.com/about | baspaxana =Evgeny Maloletka Photography}}&lt;/ref&gt;.

== Ómiri hám xızmeti ==
2009-jılı ol [[UNIAN|Ukraina ǵárezsiz xabar agentligi]]nde shtatlı fotograf retinde jumısın basladı&lt;ref name=&quot;evgenymaloletka&quot;/&gt;. Keyinirek frilanser retinde islep, [[Associated Press]], [[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] hám [[Der Spiegel]] sıyaqlı baspalar menen xızmetlesti&lt;ref name=&quot;gorchinskaya&quot;&gt;{{cite news |last1=Горчинская |first1=Александра |title=&quot;Все так же, как на фронте&quot;. Як фотограф Евгений Малолетка снимает борьбу украинских медиков с коронавирусом |url=https://nv.ua/ukraine/events/fotograf-evgeniy-maloletka-snimaet-bolnicy-i-medikov-kotorye-boryutsya-s-koronavirusom-intervyu-nv-50202173.html |work=nv.ua |date=19 December 2021 |language=ru}}&lt;/ref&gt;.

2013–2014-jılları Maloletka Kievtegi Prezident Yanukovichtiń hákimiyattan ketiwine alıp kelgen narazılıq waqıyaların (Evromaydan) sáwlelendirdi. 2013-jıldıń 1-dekabrinde Bankova kóshesindegi Prezident administraciyası imaratı qasında súwretke túsirip atırǵan waqtında, «Berkut» xızmetkerleri onıń qolın sındırıp, kamerasın alıp qoydı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =В Киеве пострадали несколько десятков журналистов| url =https://rus.lb.ua/news/2013/12/01/243633_segodnyashniy_den_kieve_posradali.html|website=[[Левый берег (интернет-издание)|Левый берег]]| sáne = 2013-jıl 1-dekabr | qaralǵan sáne = 2022-jıl 30-mart | arxivsáne = 2022-jıl 7-aprel | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220407231000/https://rus.lb.ua/news/2013/12/01/243633_segodnyashniy_den_kieve_posradali.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Рец, И.| bet =&quot;Не было сомнений, что нас убьют&quot;: как &quot;Беркут&quot; избивал журналистов| url =https://www.segodnya.ua/longread/izbienie-zhurnalistov-na-bankovoy/index.html|website=[[Сьогодні (газета)|Сегодня]]| sáne = 2019-jıl 1-dekabr | qaralǵan sáne = 2022-jıl 30-mart | arxivsáne = 2022-jıl 31-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220331171049/https://www.segodnya.ua/longread/izbienie-zhurnalistov-na-bankovoy/index.html}}&lt;/ref&gt;.

2020–2021-jılları Maloletka [[Ukrainadaǵı COVID-19 pandemiyası]]n sáwlelendirdi. Atap aytqanda, onıń shıpaker Evgeniy Venzhinovichti súwretke túsirgen fotosı sociallıq reklamalar ushın keńnen qollanıldı&lt;ref name=&quot;gorchinskaya&quot;/&gt;.

2022-jıldıń fevral hám mart aylarında, [[Rossiyanıń Ukrainaǵa basqınshılıǵı]] waqtında, Associated Press (AP) xabarshısı [[Mstislav Chernov]], videoproduser [[Vasilisa Stepanenko]] hám frilanser retinde AP menen islesiwshi Maloletka Rossiya áskerleri tárepinen qorshalǵan, qamalǵa alınǵan hám qattı bombalanǵan [[Mariupol]]da qaldı. Bul waqıtta Rossiya Sırtqı isler ministrligi hám Qorǵanıw ministrligi Rossiya tek áskeriy obyektlerdi nıshanǵa alıp atırǵanın dawa etken edi. 

Chernov, Maloletka hám Stepanenko sol dáwirde Mariupolda bolǵan sanawlı jurnalistlerden boldı hám AP maǵlıwmatına sáykes, olar qaladaǵı birden-bir xalıqaralıq jurnalistler edi. Olardıń túsirgen fotosúwretleri Batıs informaciya quralları tárepinen jaǵdaydı sáwlelendiriw ushın keńnen qollanıldı&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Klein |first1=Charlotte |title=&quot;This Is Personal for Them&quot;: Two Ukrainian AP Journalists Capture the Most Devastating Moments of War |url=https://www.vanityfair.com/news/2022/03/ukrainian-ap-journalists-capture-the-most-devastating-moments-of-war |work=Wanity Fair |date=17 March 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Vachedin |first1=Dmitry |title=Украинские журналисты получили Пулитцеровскую премию |url=https://www.dw.com/ru/ukrainskie-zurnalisty-polucili-pulitcerovskuu-premiu/a-65556726 |lang=ru |work=Deutsche Welle |date=9 May 2023}}&lt;/ref&gt;. Chernovtıń aytıwınsha, 11-mart kúni olar emlewxanada súwretke túsirip atırǵan waqtında, Ukraina sarbazlarınıń járdemi menen qalanıń basqa bólimine alıp ketildi. Olar Mariupoldan aman-esen qashıp shıǵıwǵa miyasar boldı&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Chernov |first1=Mstyslav |title=20 Days in Mariupol |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-europe-edf7240a9d990e7e3e32f82ca351dede |work=AP News |date=22 March 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Sıylıqları ==
* 2022: [[Knight xalıqaralıq jurnalistika sıylıǵı]], Mariupoldaǵı xızmeti ushın Chernov hám [[Vasilisa Stepanenko]] menen birge&lt;ref&gt;{{cite news |title=Media Innovators and Intrepid Reporters Covering Global Hotspots Tapped for Prestigious International Journalism Awards |url=https://www.icfj.org/news/media-innovators-and-intrepid-reporters-covering-global-hotspots-tapped-prestigious |publisher=The International Center for Journalists}}&lt;/ref&gt;;
* 2022: Visa d'Or sıylıǵı&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ukrainian Wins Top Photojournalism Prize For Work During Siege Of Mariupol |url=https://www.ndtv.com/world-news/ukrainian-evgeniy-maloletka-wins-top-photojournalism-prize-visa-dor-for-work-during-siege-of-mariupol-3313776 |work=NDTV |date=4 September 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 2023: Regional jeńimpaz, [[World Press Photo]], fotoseriya kategoriyası&lt;ref&gt;{{cite news |title=Премия World Press Photo: серия снимков Евгения Малолетки из Мариуполя признана лучшей в Европе |url=https://meduza.io/feature/2023/03/29/premiya-world-press-photo-seriya-snimkov-evgeniya-maloletki-iz-mariupolya-priznana-luchshey-v-evrope |work=Meduza |date=29 March 2023 |language=ru}}&lt;/ref&gt;;
* 2023: [[World Press Photo of the Year]], [[World Press Photo|World Press Photo fondı]]&lt;ref&gt;{{cite news|first1=Matt|last1=Fidler|access-date=2023-04-20|title=World Press Photo 2023 contest global winners – in pictures|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/gallery/2023/mar/29/world-press-photo-2023-contest-regional-winners-in-pictures|newspaper=The Guardian|date=20 April 2023|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;;
* 2023: [[Jámiyetke xızmet etkeni ushın Pulitzer sıylıǵı]] ([[Mstislav Chernov]], [[Vasilisa Stepanenko]] hám [[Lori Hinnant]] penen bólisti)&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;/&gt;;
* 2023: [[Shuǵıl jańalıqlar fotografiyası ushın Pulitzer sıylıǵı]] ([[Bernat Armangue]], [[Emilio Morenatti]], [[Felipe Dana]], [[Nariman El-Mofty]], [[Rodrigo Abd]] hám [[Vadim Ghirda]] menen bólisti)&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;/&gt;;
* 2024: [[Shevchenko milliy sıylıǵı]]&lt;ref&gt;{{Cite news |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №143/2024 — Офіційне інтернет-представництво Президента України |url=https://www.president.gov.ua/documents/1432024-50037 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240912075452/https://www.president.gov.ua/documents/1432024-50037 |archive-date=2024-09-12 |access-date=2024-12-13 |work=Офіційне інтернет-представництво Президента України |language=uk}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{commonscat|Evgeniy Maloletka}}

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Maloletka, Evgeniy}}
[[Kategoriya:Tiri shaxslar]]
[[Kategoriya:Ukrain fotografları]]
[[Kategoriya:1987-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Pulitzer sıylıǵı laureatları]]
[[Kategoriya:Berdyanskten shıqqan tulǵalar]]</text>
      <sha1>8oibzsn22d8fau9vx5m9poqo8cdw58x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Valeriy Shevchuk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40971</id>
    <revision>
      <id>227507</id>
      <parentid>227416</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:52:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15716" sha1="d1ar8epjhb64hqoskr53i57jcy2o4m6" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Valeriy Shevchuk
| negizgi atı          = {{lang-uk|Валерій Шевчук}}
| súwret               = Валерій Шевчук.JPG
| súwret táriypi       = Shevchuk, 2011-jılı
| tuwılǵan sánesi      = 
| tuwılǵan jeri        = [[Jitomir]], [[Ukraina SSR]], [[Keńes Awqamı|SSSR]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan jeri   = [[Kiev]], [[Ukraina]]
| puqaralıǵı           = {{UKR}}
| kásibi               = jazıwshı, awdarmashı, ádebiyatshı, tariyxshı
| dóretiwshilik jılları = 1967–2025
| janrı                = toman, gúrriń, drama, esse
| baǵdarı              = tariyxıy proza, psixologiyalıq proza, gotikalıq proza, tariyxıy izertlew, ádebiyat izertlewleri
| shıǵarmalarınıń tili = [[ukrain tili]]
| ataqları             = [[Shevchenko milliy sıylıǵı]] laureatı
}}
'''Valeriy Aleksandrovich Shevchuk''' ({{langx|uk|Валерій Олександрович Шевчук}}; [[1939|1939-jıl]] [[20-avgust]] — [[2025|2025-jıl]] [[6-may]]) — [[ukraina]]lı [[jazıwshı]]&lt;ref name=&quot;Risch2011&quot;&gt;{{cite book|last=Risch|first=William Jay|title=The Ukrainian West|url=https://books.google.com/books?id=9VcXKfPDExYC&amp;pg=PA132|access-date=31 October 2014|year=2011|publisher=Harvard University Press|isbn=9780674050013|page=132}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı ==
Shevchuk 1939-jıl 20-avgustta shıǵısı polshalı bolǵan hayaldıń shańaraǵında dúnyaǵa keldi&lt;ref&gt;{{cite book |title=Radi͡ansʹka literatura |date=1996 |publisher=Vyd-vo radi͡ans'kyĭ pys'mennyk |page=64 |url=https://books.google.com/books?id=L3grAQAAIAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%CC%81%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA+%C2%AB20+%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BF%D0%BD%D1%8F+1939%C2%BB |access-date=31 March 2024 |language=uk}}&lt;/ref&gt;. 1956-jılı geolog bolıwdı qálep, Lvov toǵay xojalıǵı institutına hújjet tapsırdı, biraq kiriw imtixanlarınan óte almadı. Bunıń ornına ol Jitomirdegi №1-texnikalıq mektepke oqıwǵa kirdi hám beton zavodında isledi&lt;ref name=&quot;75y&quot;&gt;{{cite journal |last1=Movchan |first1=Raisa |title=Валерій Шевчук - митець слова і вчений (до 75-ліття від дня народження) |journal=Studia Polsko-Ukraińskie |date=2014 |issue=1 |pages=215–225 |url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=428599 |access-date=29 April 2026 |language=Ukrainian |issn=2353-5644}}&lt;/ref&gt;. Texnikalıq mektepte oqıp júrgende, [[Ivan Franko]] hám [[Dmitriy Bahaliy]]diń ukrain ádebiyatı boyınsha shıǵarmaların oqıw arqalı ózin jańadan ashqanın hám bul onı geologiyadan uzaqlastırıp, filologiyaǵa baǵdarlaǵanın esledi&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Keyinirek ol [[Kiev universiteti]]niń tariyx hám filosofiya fakultetiniń filologiya bólimine oqıwǵa kirdi&lt;ref name=&quot;gov&quot; /&gt;. Universitetti tamamlaǵannan soń, «Jas gvardiya» (Moloda gvardiya) gazetasında xabarshı bolıp isley basladı&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{web deregi | sáne = 2023-jıl 25-may | bet =Валерій Шевчук: коротка біографія | url =https://osvita.ua/school/biography/89335/ | qaralǵan sáne = 2025-jıl 8-may |website=Освіта.UA | til =uk}}&lt;/ref&gt;. Sonnan keyin [[SSSR Qurallı Kúshleri]] qatarında Rossiya SFSR quramındaǵı [[Murmansk wálayatı]]nda áskeriy xızmetin ótedi&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Onıń Murmansk sıyaqlı alıs jerge jiberiliwine Kiev baspasózindegi húkimetke jaqpaytuǵın jazıwları sebep boldı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Shevchuk xızmetten qaytqannan keyin, 1965-jılı [[Kiev tariyx muzeyi]]niń ilimiy bólimine jumısqa kirdi&lt;ref name=&quot;gov&quot;&gt;{{web deregi | bet =Шевчук Валерій Олександрович | url =https://knpu.gov.ua/winners/shevchuk-valerij-oleksandrovych/ |website=Комітет з Національної премії України імені Тараса Шевченка | qaralǵan sáne = 2026-jıl 29-aprel | til =uk}}&lt;/ref&gt;. Biraq aradan bir jıl ótip, Valeriy Kievtegi «Ukraina» kinoteatrında «[[Umıtılǵan babalardıń kóleńkeleri]]» filminiń kórsetiliwi waqtında [[Xrushchyov jılıwı]]nan keyingi jańa qamawlarǵa narazılıq bildirgen Kiev zıyalıları menen birge qolǵa alındı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Usı jaǵday hám onıń úlken agası Anatoliydiń [[Mordoviya]]da qamaqta bolıwı sebepli, Shevchuk muzeydegi jumısınan bosatıldı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;.

== Karerası ==
Shevchuk óziniń dáslepki shıǵarmasın [[Taras Shevchenko]] haqqındaǵı «Nastunka» gúrrińin 1961-jılı járiyaladı&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=6 May 2025 |title=«Закінчилися земні страждання» – помер український письменник Валерій Шевчук |url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-pomer-pysmennyk-valerij-shevchuk/33406050.html |access-date=8 May 2025 |work=Радіо Свобода |language=uk}}&lt;/ref&gt;. 1967-jılı ol «Hápte ortasında» (Sered Tyzhnya) dep atalǵan gúrrińler toplamı — óziniń ekinshi úlken miynetin baspadan shıǵardı hám sol waqıtta [[Ukraina milliy jazıwshılar awqamı]]na (NSPU) aǵza boldı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Bunnan keyin ol «Jaǵalaw kóshesi, 12» (Naberezhna, 12) hám «Seredoxrestya» (Seredokhrestya), al 1969-jılı «Iymannıń gúzgi keshi» (Vechir Svyatoyi Oseni) shıǵarmaların járiyaladı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Aqırǵı shıǵarması basılıp shıqqannan keyin, Sovet hákimiyatınıń qısımları sebepli ol on jıl dawamında dóretpelerin járiyalawdı toqtattı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Bul waqıt ishinde ol áyyemgi ukrain qoljazbalarına, ásirese [[Barokko dáwiri]]ne qızıǵıp qaldı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Aqırı 1979-jılı oǵan shıǵarmaların járiyalawǵa ruqsat berildi hám ol on jıllıq tánepisten keyingi birinshi kitabı — «Tań sáhárdegi qorazdıń shaqırıwı» (Kryk Pivnya na Svitanku) shıǵarmasın baspadan shıǵardı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Sonnan keyingi on jıllıq onıń dóretiwshiliginiń eń nátiyjeli dáwiri boldı&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;. Ol, sonday-aq, baspa isinde tariyxıy izertlewler menen de shuǵıllandı: [[Samuilo Velichko jılnaması]]n, [[Petr Mogila]] haqqındaǵı miynetlerdi baspaǵa tayarladı hám áyyemgi ukrain poeziyasınıń bes antologiyasın dúzdi&lt;ref name=&quot;75y&quot; /&gt;.

== Jeke ómiri hám ólimi ==
Shevchuk 2025-jıl 6-mayda 85 jasında Kievtegi «Feofaniya» klinikalıq emlewxanasında qaytıs boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Качковська | at =Яна | sáne = 2025-jıl 6-may | bet =Помер Валерій Шевчук — український письменник-шістдесятник | url =https://suspilne.media/culture/1011139-pomer-valerij-sevcuk-pismennik-sistdesatnik-i-laureat-sevcenkivskoi-premii/ | qaralǵan sáne = 2025-jıl 8-may |website=Суспільне | til =uk}}&lt;/ref&gt;. Ol awır kesellikten dúnyadan ótti; onıń [[qantlı diabet]] penen awırıwı bir jıl aldın málim bolǵan edi&lt;ref&gt;{{cite news |title=«Закінчилися земні страждання» – помер український письменник Валерій Шевчук |url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-pomer-pysmennyk-valerij-shevchuk/33406050.html |access-date=29 April 2026 |work=Радіо Свобода |date=6 May 2025 |language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Помер видатний український письменник-шістдесятник Валерій Шевчук |url=https://www.rbc.ua/rus/styler/pomer-vidatniy-ukrayinskiy-pismennik-shistdesyatnik-1746521309.html |access-date=29 April 2026 |work=РБК-Украина |date=6 May 2025 |language=uk}}&lt;/ref&gt;.

== Sıylıqları ==
* [[File:Znak VRU.jpg|55x55px]] [[Shevchenko milliy sıylıǵı]] (Ukraina, 1988)&lt;ref name=&quot;gov&quot; /&gt;;
* [[File:Order of Prince Yaroslav the Wise 4th and 5th Class of Ukraine.png|55x55px]] V dárejeli [[Mudraǵóy Yaroslav knyazı ordeni]] (Ukraina, 1999)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;;
* [[File:Ювілейна медаль «25 років незалежності України» (стрічка).PNG|55x55px]] [[«Ukraina ǵárezsizliginiń 25 jıllıǵı» yubiley medalı]] (Ukraina, 2016)&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne =  | bet =УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №336/2016 | url =http://www.president.gov.ua/documents/3362016-20405 | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160908021710/http://www.president.gov.ua/documents/3362016-20405 | arxivsáne = 2016-jıl 8-sentyabr | qaralǵan sáne = 2025-jıl 8-may |website=Офіційне інтернет-представництво Президента України}}&lt;/ref&gt;.

Valeriy Shevchuk [[Kiev-Mogila akademiyası]]nıń hám [[Lvov universiteti|Lvov milliy universiteti]]niń úlgili professorı boldı. Ol [[Antonovichi sıylıǵı|Antonovichi fondı sıylıǵınıń]] hám basqa da kóp sanlı ádebiy sıylıqlardıń laureatı edi&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=wRdSAQAAIAAJ&amp;q=%20%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%97%20%D1%84%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%83%20%22%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%96%D0%B2%22%20%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%CC%81%D1%80%D1%96%D0%B9%20%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA |title=Kalendar znamennykh i pamʹi︠a︡tnykh dat |date=2009 |publisher=Biblioteka |page=66 |language=uk |access-date=31 March 2024}}&lt;/ref&gt;. Sonday-aq, ol [[Polsha mádeniyatı]]na xızmet kórsetken ǵayratker boldı. Onıń shıǵarmaları 22 tilge awdarılǵan.

2011-jılı [[Ivan Franko atındaǵı Jitomir mámleketlik universiteti]] tárepinen Valeriy Shevchuk atındaǵı sıylıq shólkemlestirildi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Shıǵarmaları ==
* «Hápte ortasında» (1967)&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;{{cite book |last1=Kylymnyk |first1=Oleh Volodymyrovych |last2=Петровський |first2=О. І. |last3=Petrovsʹkyĭ |first3=Oleksandr |title=Письменники Радянської України: бібліографічний] довідник |date=1976 |publisher=Рад. письменник |page=387 |url=https://books.google.com/books?id=vnMLAQAAIAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%CC%81%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA+%C2%AB1967%C2%BB+%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B4+%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%BD%D1%8F |access-date=31 March 2024 |language=uk}}&lt;/ref&gt; 
* «Jaǵalaw kóshesi, 12» (1968)&lt;ref name=&quot;source1&quot; /&gt; 
* «Tań sáhárdegi qorazdıń shaqırıwı» (1979)&lt;ref&gt;{{cite book |title=Khto i͡e khto v Ukraïni |date=2001 |publisher=K.I.S. |isbn=978-966-7048-03-7 |page=508 |url=https://books.google.com/books?id=in4rAQAAIAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%CC%81%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA+%C2%AB1979%C2%BB+%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%BA+%D0%BF%D1%96%D0%B2%D0%BD%D1%8F+%D0%BD%D0%B0+%D1%81%D0%B2%D1%96-+%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%83 |access-date=31 March 2024 |language=uk}}&lt;/ref&gt;
* «Iymanlı maydanda» (1983)&lt;ref name=&quot;source2&quot;&gt;{{web deregi | bet =Валерій Шевчук | url =https://lib.kam.gov.ua/valeriy-shevchuk |website=lib.kam.gov.ua | qaralǵan sáne = 2024-jıl 31-mart }}&lt;/ref&gt;
* «Tawdaǵı úy» (1983)&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Яременко |first1=Василь Васильович |title=Українське слово: хрестоматія української літератури та літературної критики XX ст. у трьох книгах. Кн. 3 |date=1994 |publisher=Рось |isbn=978-5-7707-4893-2 |page=493 |url=https://books.google.com/books?id=WDIaAQAAIAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%CC%81%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA+%C2%AB1983%C2%BB+%D0%94%D1%96%D0%BC+%D0%BD%D0%B0+%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%96 |access-date=31 March 2024 |language=uk}}&lt;/ref&gt;
* «Derezeniń sırtındaǵı úsh japıraq» (1986),&lt;ref&gt;{{cite book |title=Usi pysʹmennyky i narodna tvorchistʹ |date=2007 |publisher=Maĭster-Klas |isbn=978-966-471-096-8 |page=408 |url=https://books.google.com/books?id=jCQaAQAAIAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%CC%81%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA+%C2%AB1986%C2%BB+%D0%A2%D1%80%D0%B8+%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%B8+%D0%B7%D0%B0+%D0%B2%D1%96%D0%BA%D0%BD%D0%BE%D0%BC |access-date=31 March 2024 |language=uk}}&lt;/ref&gt;
* «Oylanatuǵın terek» (1986)&lt;ref&gt;{{cite book |title=Kosenʹ: z͡hurnal literaturno-mystet͡sʹkyĭ ta hromadsʹko-polyyitychnyĭ |date=1999 |publisher=Polissi͡a |page=48 |url=https://books.google.com/books?id=rA0aAQAAIAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%CC%81%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA+%C2%AB1986%C2%BB+%D0%9C%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5+%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE |access-date=31 March 2024 |language=uk}}&lt;/ref&gt;
* «Kórinbeytuǵın atawdaǵı quslar» (1989)
* «Máńgi saat» (1990)
* «Gúl hayal» (1990 – ertekler toplamı)&lt;ref name=&quot;source2&quot; /&gt;
* «Shóptegi soqpaq. Jitomir saǵası» (eki tomlıq, 1994)&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Mati͡ash |first1=Iryna |title=Ukraïnsʹki arkhivisty (XIX-XX st.) biobibliohrafichnyĭ dovidnyk |date=2007 |publisher=Derz͡havnyĭ komitet arkhiviv Ukraïny |page=306 |isbn=978-966-625-050-9 |url=https://books.google.com/books?id=g1ErAQAAIAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%CC%81%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D0%B2%D1%87%D1%83%CC%81%D0%BA+%C2%AB1994%C2%BB%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%B6%D0%BA%D0%B0+%D0%B2+%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96.+%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0+%D1%81%D0%B0%D0%B3%D0%B0 |access-date=31 March 2024}}&lt;/ref&gt;
* «Aqır zaman haywanınıń qarnında» (1995)&lt;ref name=&quot;source2&quot; /&gt;
* «Abıss kózi» (1996)&lt;ref name=&quot;source2&quot; /&gt;
* «Jılan hayal» (1998)&lt;ref name=&quot;source2&quot; /&gt;
* «Gúmis sút» (2002)
* «Joǵalıp baratırǵan kóleńkeler. Shańaraq jılnaması» (2002)
* «Kazaklar mámleketi: Ukraina mámleketiniń qurılıw tariyxın izertlew» (1995)
* «Roksolana muzası: XVI-XVIII ásirlerdegі Ukraina ádebiyatı, 2 tomda» (2005)
* «Málim hám belgisiz Sfinks. Zamanagóy kózqarastaǵı [[Grigoriy Skovoroda]]» (2008)

Ol XVI-XIX ásirlerdegі muhabbat poeziyasınıń birneshe toplamların toplap, olardı zamanagóy ádebiy tilge awdardı, mısalı: «Amur qosıqları» (1984) hám IX-X ásirlerdegі qaharmanlıq poeziyası «Mars maydanı» 2 tomda (1989), «[[Samuilo Velichko jılnaması]]» (eki tomlıq, 1991) hám t.b.

=== Inglis tilindegi baspaları ===
''The Meek Shall Inherit...'' («Na poli smyrennomu» awdarması). Viktoriya Xolmogorova awdarması. Kiev: Dnipro baspası, 1989.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{commons kategoriya|Valeriy Shevchuk}}
* [http://www.ukrlib.com.ua/bio/printout.php?id=310 Biografiyası] {{in lang|uk}}

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Shevchuk, Valeriy}}
[[Kategoriya:1939-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2025-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Jitomirden shıqqan jazıwshılar]]
[[Kategoriya:Ukrainalı awdarmashılar]]
[[Kategoriya:Ukrainalı ádebiyatshı tariyxshıları]]
[[Kategoriya:Taras Shevchenko atındaǵı Kiev milliy universitetiniń pitkeriwshileri]]
[[Kategoriya:Shevchenko milliy sıylıǵı laureatları]]
[[Kategoriya:V dárejeli Mudraǵóy Yaroslav knyazı ordeni iyeleri]]</text>
      <sha1>d1ar8epjhb64hqoskr53i57jcy2o4m6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ukrain ádebiyatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40973</id>
    <revision>
      <id>227506</id>
      <parentid>227419</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34123" sha1="ljewys123p9z918arq8g22dmht522zs" xml:space="preserve">'''Ukrain ádebiyatı''' ({{langx|uk|Українська література}}) termini, ádette, [[ukrain tili]]nde jazılǵan ádebiy shıǵarmalardı táriplew ushın qollanıladı&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/newencyclopaedia28chic Ukraine: Cultural life — literature] // Encyclopædia Britannica 15th ed. (second version, Macropædia) Vol. 28: S-U (1985–2010). 1050 p.: 981—1982 pp. {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/newencyclopaedia12ency Ukrainian literature] // Encyclopædia Britannica 15th ed. (second version, Micropædia) Vol. 12: Trudeau — Żywiec (1985–2010). 968 p.: p. 111 {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191005014115/https://www.britannica.com/art/Ukrainian-literature Ukrainian literature] // Encyclopædia Britannica Online, жовтень 2019 {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;. Keńirek mániste bul termin [[Ukraina]] aymaǵında jaratılǵan barlıq ádebiy dóretpelerge de baylanıslı bolıwı múmkin&lt;ref&gt;{{Cite book|title=До історії української літератури: дослідження, есе, полеміка|date=1997|author=[[George Grabowicz|Григорій Грабович]]|publisher=Osnovy|pages=14–22}}&lt;/ref&gt;.

Ukrain ádebiyatı, tiykarınan, [[Ukraina|ukrain aymaqları]] ústinen basqa mámleketlerdiń, sonday-aq, [[Rech Pospolitaya]], [[Polsha ekinshi respublikası|Polsha]], [[Rossiya imperiyası]], [[Rumıniya korolligi]], [[Avstriya-Vengriya imperiyası]] hám [[Osmanlı imperiyası]]nıń húkimdarlıǵı dáwirinde rawajlandı.

Ukrain ádebiyatınıń shıǵısı [[Kiev Rusı]] dáwirine barıp taqaladı, ol waqıtta [[Rus jılnamaları]] hám [[Epos|epikalıq poeziya]] [[eski slavyan tili]]nde hám [[shirkew slavyan tili]]nde jazılǵan. Sol dáwirde awızeki xalıq dóretpeleri de payda boldı. Eski slavyan tili, tiykarınan, jazba hújjetlerde qollanıldı, biraq sol aymaqlardaǵı xalıqtıń tili [[eski shıǵıs slavyan tili]] edi, ol keyinirek [[ukrain tili|ukrain]], [[rus tili|rus]] hám [[belarus tili|belarus]] tillerine bólindi. [[Ukrain kazakları]]nıń húkimdarlıǵı dáwirinde ukrain mádeniyatı gúllendi, biraq aqırında olardıń [[Kazaklar getmanlıǵı|mámleketi]] qońsılas eller tárepinen shıǵıs hám batıs bólimlerge bólinip ketti. XIX ásirden baslap ukrain ádebiy shıǵarmaları janlı sóylew tilinde jazıla basladı. Dáwir talabına sáykes qosıqlar, romanlar, pyesalar hám basqa da shıǵarmalar basıp shıǵarıldı. Usı tendenciya menen birge ukrain milliy hám ǵárezsizlik háreketleri de óse basladı. Biraq, [[Rossiya imperiyası]] hám onnan keyingi [[Sovetler Awqamı]] kóbinese ukrain tiliniń qollanılıwın, ózin-ózi bildiriw usılların hám ádebiy temalardı qısıp, sheklep otırdı.

== Tariyipleniwі ==
[[Romantizm]] dáwirinen miyras bolıp qalǵan standart táriyipke sáykes, ukrain ádebiyatı kóbinese tek XIX ásirde jazba túrde qáliplesken xalıqtıń janlı ukrain tilinde jazılǵan ádebiy shıǵarmalar menen ǵana sheklenip keldi. Bul kózqarasqa [[Dmitriy Chizhevskiy]] hám [[Grigoriy Grabovich]] sıyaqlı avtorlar qarsı shıǵıp, bir ádebiy dástúr óz rawajlanıwınıń hár qıylı basqıshlarında hár túrli tillerden paydalanıwı múmkinligin túsindiredi. Bul kózqaras boyınsha, ukrain tili ádebiy til retinde qálipleskenge shekemgi dáwirlerde ukrain jerlerinde húkimdarlıq etken ádebiy tillerde jazılǵan shıǵarmalar, mısalı, [[eski shıǵıs slavyan tili]]ndegi «[[Igor polkı haqqında jır]]», [[Ivan Velichkovskiy]]diń [[Polyak tili|polyak]] tilindegi poeziyası yamasa [[Yevgeniy Grebinka]], [[Grigoriy Kvitka-Osnovyanenko]] hám [[Taras Shevchenko]]nıń [[Rus tili|rus]] tilindegi prozası — ukrain ádebiyatınıń ajıralmas bólimin quraydı&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Toward a History of Ukrainian Literature|author=[[George G. Grabowicz]]|date=1981|publisher=[[Harvard Ukrainian Research Institute]]|pages=99-100|isbn=0674896769}}&lt;/ref&gt;.

Til turǵısınan alǵanda, zamanagóy ukrain ádebiyatın keń mániste ukrain tilinde jazıwshılar hám Ukrainada jasap, ukrain temalarında rus tilinde jazatuǵın jazıwshılarǵa bóliwge boladı. Sonıń menen birge, [[Surjik]] tilinde jazılǵan yamasa shet elli avtorlar tárepinen ukrain tilinde jazılǵan shıǵarmalar da ukrain ádebiyatı retinde qaralıwı múmkin{{sfn|奈倉|2023b|pp=109-110}}. Ukrain xalqı tárepinen [[qırımtatar tili]]nde yamasa basqa shet tillerinde jazılǵan dóretpeler de buǵan kiredi{{efn|Qırım tatar tilinde Emil Amit; shet elde jasaytuǵın ukrainlarǵa mısal retinde [[Odesa]]da tuwılıp, Germaniyaǵa kóship ketken [[Maryana Gaponenko]]nı keltiriwge boladı{{sfn|田中|2022|p=64}}}}{{sfn|田中|2022|p=64}}.

Ótken dáwirlerdegi ukrain ádebiyatı tariyxıy izler arqalı qaytadan ashıldı hám jańadan klassifikaciyalandı{{sfn|貝澤|2023|pp=31-32}}{{sfn|伊東|2004|p=68}}. Rus ádebiyatında da usıǵan uqsas process baqlanadı{{sfn|貝澤|2023|pp=31-32}}{{sfn|伊東|2004|p=68}}. Tariyxta Ukraina hám Rossiya ortasındaǵı qatnaslar turaqlı bolmaǵan. Bul olar ótken zamanda bir-birinen ajıralmaǵanı hám klassifikaciya ushın birneshe kriteriyalardıń bar bolǵanı menen túsindiriledi, bul bolsa olardı anıqlawdı qıyınlastıradı{{efn|Ilimpazlarda shıǵarmalardıń qaysı ádebiyatqa tiyisli ekenin anıqlaw ushın avtordıń etnikalıq kelip shıǵıwı, tili, ózin-ózi identifikaciyalawı hám shıǵarma syujeti bolıp ótetuǵın orın sıyaqlı birneshe kriteriyalar bar{{sfn|中村|2018|p=207}}c Tariyxıy jaqtan, rus tilinde jazǵan ayırım ukrain jazıwshıları rus (yamasa keyinirek Sovet Awqamı) identifikaciyasına iye bolǵan{{sfn|中村|2018|pp=207–210}}. Mısalı, [[Kirill hám Mefodiy birlespesi]] ukrain milliy háreketiniń aǵzaları bolǵan Kulish hám Kostomarov Ukraina ǵárezsizliginen góre, Rossiya quramında Ukrainanıń statusın jaqsılaw jolın tańlaǵan{{sfn|光吉|2018b|pp=150-151}}}}{{sfn|中村|2018|pp=207-210}}. Ukraina ǵárezsizlik alǵannan beri baspa isinde [[ukrainlastırıw]] hám [[derussifikaciya]] (rus tilinen shıǵarıw) tendenciyası baqlanbaqta hám ukrain tilindegi shıǵarmalardıń úlesi turaqlı túrde artıp barmaqta{{sfn|田中|2022|p=63}}{{sfn|池澤|2023b|pp=112-113}}.

== Ukrain ádebiy shıǵarmalarınıń tariyxı ==
[[File:Могильницький Іван.jpg|thumb|200px|Ivan Mogilnickiy — ukrain ádebiy shıǵarmalarınıń birinshi tariyxıy juwmaǵın jaratıwshı]]
Ukrain ádebiy shıǵarmalarınıń birinshi sistemalı toplamı 1829-jılı [[Galiciya (Shıǵıs Evropa)|galiciyalı]] [[Ukraina grek-katolik shirkewi|grek-katolik]] ruwxanıyı Ivan Mogilnickiy tárepinen onıń [[ruten tili]] haqqındaǵı fundamental miynetiniń qosımshasında járiyalandı. Mogilnickiydiń dizimi [[Orta ásirler|orta ásirlerden]] baslap [[erte jańa dáwir]]ge shekemgi aralıqta jaratılǵan shıǵarmalardı óz ishine aldı hám oǵan [[Litva statutları]] sıyaqlı yuridikalıq hújjetler, [[Bibliya]]dan awdarmalar, sonday-aq, [[Ivan Kotlyarevskiy]] hám [[Dnepr Ukrainası]]nıń basqa da avtorlarınıń tekstleri kirdi. Ukrain ádebiyatınıń tariyxıy úziliksizligi haqqındaǵı narrativ [[Ivan Vagilevich]] tárepinen onıń «Ruten ádebiyatı boyınsha eskertpeler» (1848) miynetinde rawajlandırıldı, al 1849-jıldıń yanvarında [[Lvov universiteti]]nde [[Yakov Golovackiy]] tárepinen usı tema boyınsha lekciyalar seriyası usınıldı. [[Avstriya imperiyası]] quramındaǵı Ukrainadan parqlı túrde, sol dáwirdegi [[Rossiya imperiyası]] húkimranlıǵı astındaǵı ukrain ádebiyatına berilgen táriyplewler, tiykarınan, zamanagóy shıǵarmalar menen sheklendi. Bul tendenciyadan tısqarı jaǵday retinde Ivan Prijovtıń «Kishi Rossiya» ádebiyatı tariyxın keltiriwge boladı, ol 1869-jılı [[Anatoliy Vaxnyanin]] tárepinen ukrain tiline awdarılǵan&lt;ref name=ukr&gt;{{web deregi | bet =Who Formed our Knowledge on Ukrainian Literature?| url =https://tyzhden.ua/khto-sformuvav-nashe-znannia-pro-ukrainsku-literaturu/| sáne = 2025-jıl 12-noyabr | til =uk}}&lt;/ref&gt;.

Ukrain ádebiyatı tariyxı boyınsha dáslepki akademikalıq miynetler [[Kiev diniy akademiyası]]nıń professorı hám [[Ukraina milliy ilimler akademiyası]]nıń bolajaq aǵzası [[Nikolay Petrov (akademik)|Nikolay Petrov]] tárepinen jaratıldı. Ol 1880-jılı XVIII ásirdegi [[Ukraina barokkosı]] [[drama]]sına obzorın usındı, al 1884-jılı XIX ásirdegi ukrain ádebiy shıǵarmaları boyınsha izertlewin járiyaladı. Petrovtıń miyneti úlken talqılawlarǵa jol ashtı, biraq bul Rossiya cenzurası tárepinen sheklendi. Rossiya imperiyası ideologiyası ukrain jerlerindegi ádebiyatıń birden-bir keleshegi Rossiya menen birlesiwde dep dáliylledi.

Bul pikirlerge qarsı túrde, 1892-jılı [[Ivan Franko]] XVI-XVIII ásirlerdegі ukrain ádebiyatına arnalǵan óz miynetin usındı. Frankonıń pikirinshe, ukrain ádebiy procesiniń xronologiyası [[Eneida (Kotlyarevskiy)|1798-jıldan]] emes, bálkim, Orta ásirler dáwirinen baslanıwı kerek edi. Lvov professorı Omelyan Ogonovskiy tárepinen «Ruten ádebiyatı tariyxı»nıń (1887-1893) járiyalanıwı talqılawlardı jáne de radikallastırdı. [[Aleksandr Pipin]] sıyaqlı rus alımları ukrain ádebiyatınıń [[Kiev Rusı]] dáwirindegi ádebiy shıǵarmalar menen baylanısı bar ekenin biykarladı. 1909-1912-jılları [[Krakov]]daǵı [[Yagellon universiteti]]nde ukrain tili hám ádebiyatı professorı bolıp islegen [[Bogdan Lepkiy]] Orta ásirlerden baslap Ivan Kotlyarevskiy dáwirine shekemgi ukrain ádebiyatı tariyxına arnalǵan eki tomdı járiyaladı; úshinshi tom 1914-jılı [[Galiciya urısı|Rossiyanıń Galiciyaǵa basqınshılıǵı]] waqtında joq qılındı&lt;ref name=ukr/&gt;.
[[File:Чижевский Дмитро.jpg|thumb|Dmitriy Chizhevskiy, fundamental «Ukrain ádebiyatı tariyxı» (1956) miynetiniń avtorı]]
Birinshi ret 1911-jılı basıp shıǵarılǵan [[Sergey Efremov]]tıń «Ukrain jazba ádebiyatı tariyxı» miyneti ukrain ádebiyatı tariyxında úlken tásirge iye boldı hám kóp márte qayta basıldı. 1923-jılı [[Mixail Grushevskiy]] óziniń «Ukrain ádebiyatı tariyxı»nıń birinshi bólimin járiyaladı, onıń aqırǵı tomı tek 1995-jılı ǵana jarıq dúnyanı kórdi. Usı tema boyınsha basqa da baspalar [[Polsha ekinshi respublikası|Polshada]] hám [[Chexoslovakiya]]daǵı ukrain emigrantları arasında payda boldı. Ukrain [[Modernizm|modernistik]] ádebiyatınıń dáslepki analizi 1910-jılı Nikolay Yevshan tárepinen usınıldı. 1929-jılı [[Nikolay Zerov]] XIX ásirdegi ukrain avtorlarınıń miynetlerin izertlep, [[Grigoriy Skovoroda]] hám [[Panteleymon Kulish]] tulǵalarına ayrıqsha itibar qarattı.

1942-jıldan baslap [[Dmitriy Chizhevskiy]] ukrain ádebiyatı tariyxı boyınsha birqatar izertlewler alıp bardı, bul bolsa onıń [[AQSh]]ta járiyalanǵan «Ukrain ádebiyatı tariyxı: baslanıwınan realizm dáwirine shekem» (1956) miynetine alıp keldi. Chizhevskiydiń miynetleri [[Sovetler Awqamı]]nda dushpanlıq penen qarsı alındı, sebebi rásmiy narrativ Ukrainadaǵı ádebiy procestiń úziliksizligin biykarlap, [[Oktyabr revolyuciyası]]nan keyin «jańa ukrain ádebiyatı» payda bolǵanın dáliyllemekshi boldı. Sovet dáwirinde basıp shıǵarılǵan 8 tomlıq «Ukrain ádebiyatı tariyxı» 1967-1971-jılları jarıq dúnya kórdi&lt;ref name=ukr/&gt;.

[[Postmodernizm]] dáwiri ádebiyat tariyxı túsinigin jańadan bahalawǵa alıp keldi, bul ukrain kontekstinde [[Grigoriy Grabovich]]tiń «Ukrain ádebiyatı tariyxı haqqında» (1997) maqalasında óz sáwleleniwin taptı. Bul dáwirdegi basqa da miynetler qatarına [[Solomiya Pavlichko]]nıń ukrain modernizmin izertlewi, sonday-aq, basqa avtorlardıń regional ádebiyat hám hayal-qızlar tárepinen jaratılǵan ádebiy shıǵarmalarǵa arnalǵan baspaları kiredi. 2013-jıl menen 2025-jıllar aralıǵında ukrain ádebiyatı tariyxı boyınsha 12 tomlıq jańa akademikalıq miynet járiyalandı&lt;ref name=ukr/&gt;.

== Tariyxı ==
{{main|Ukrain ádebiyatınıń tariyxı}}

=== Ukrain ádebiyatınıń dáslepki basqıshları: Ukrainadaǵı eski slavyan hám latın tillerindegi jazbalar ===
XVIII ásirde ukrain ádebiyatı qálipleskenge shekem, Ukrainadan shıqqan kópshilik avtorlar [[Orta ásirler]]diń «ilimiy» tillerinde — [[Latın tili|latın]] hám [[eski slavyan tili]]nde jazǵan. Latın hám eski slavyan tillerinde jazǵan Ukrainanıń tanımalı avtorları qatarına [[Grigoriy Skovoroda]], [[Yuriy Drogobich]], [[Stanislav Orixovskiy-Roksolan]], [[Feofan Prokopovich]], Yan-Toma Yuzefovich, Pavlo Rusin-Krosnyanin hám basqalardı kirgiziwge boladı.

=== Ukrain awızeki ádebiyatınıń baslanıwı ===
Tariyxtıń bul dáwirinde [[Kazaklar getmanlıǵı|Getmanlıq]] aymaǵında xalıq sanına shaqqandaǵı baslawısh mekteplerdiń sanı qońsılas [[Rossiya patshalıǵı|Moskva patshalıǵı]] yamasa [[Polsha]]ǵa qaraǵanda kórsetkishi joqarı boldı. 1740-jılları jeti polk okrugı quramındaǵı 1099 eldi mekenniń 866 sında baslawısh mektepler bar edi&lt;ref&gt;{{cite book|first=Paul Robert|last=Magocsi|author-link=Paul Robert Magocsi|year=1996|title=A History of Ukraine|publisher=[[University of Toronto Press]]|location=[[Toronto]]|isbn=0-8020-0830-5|page= 285}}&lt;/ref&gt;. 1720-jılı Getmanlıqqa kelgen nemec sayaxatshısı óz jazbalarında Getman [[Danilo Apostol]]dıń Ukrainadan heshqashan shıqpaǵan ulı latın, italyan, francuz, nemec, polsha hám rus tillerinde erkin sóyleytuǵunın tańlanıp tilge alǵan&lt;ref&gt;Volodymyr Sichynsky (1953).  ''Ukraine in foreign comments and descriptions from the VIth to XXth century''.  New York: Ukrainian Congress Committee of America&lt;/ref&gt;.

XVI ásirdiń aqırı hám XVII ásirdiń basları «''[[Duma (epos)|dumalar]]''» dep atalatuǵın xalıq eposlarınıń rawajlanıw dáwiri boldı. Bul qosıqlar [[kazaklar]]dıń xızmetlerin maqtaǵan hám tiykarǵı ukrain tariyxıy waqıyaların zamanagóy ukrain tilinde (yaǵnıy, eski slavyan tilinde emes) awızeki tilde bayanlaǵan. Bul dástúr Ukrainanıń [[Poltava wálayatı|Poltava guberniyası]]nan shıqqan belgili [[minstrel]] hám [[kobzar]] [[Ostap Veresay]]dı jetistirdi.

=== Jazba ukrain ádebiyatınıń baslanıwı ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center; margin-center:50px;&quot;
! align=center |[[Ivan Kotlyarevskiy]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1769–1838)&lt;/small&gt;
! align=center |[[Taras Shevchenko]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1814–1861)&lt;/small&gt;
! align=center |[[Ivan Franko]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1856–1916)&lt;/small&gt;
! align=center |[[Mixail Kocyubinskiy|Mixail]]&lt;br /&gt;[[Mixail Kocyubinskiy|Kocyubinskiy]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1864–1913)&lt;/small&gt;
! align=center |[[Lesya Ukrainka]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1871–1913)&lt;/small&gt;
|-
| align=center | '''[[File:Ivan Petrovich Kotlyarevsky 2.jpg|130px]]'''
| align=center | '''[[File:Taras Shevchenko selfportrait oil 1840-2.jpg|130px]]'''
| align=center | '''[[File:Ivan Franko (1898).png|110px]]'''
| align=center | '''[[File:Mykhailo Kotsiubynsky.jpg|120px]]'''
| align=center | '''[[File:Lesya Ukrainka portrait crop.jpg|119px]]'''
|}
Ukrain ádebiyatınıń qáliplesiwi 1798-jılı [[Ivan Kotlyarevskiy]] tárepinen «[[Eneida (Kotlyarevskiy)|Eneida]]» poemasınıń basılıp shıǵıwı menen baslanǵan dep esaplanadı. Bul shıǵarma zamanagóy ukrain tilinde jazılǵan dáslepki baspa ádebiy dóretpelerdiń biri bolıp tabıladı&lt;ref name=&quot;BT_1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;BT_2&quot; /&gt;. Kotlyarevskiydiń ukrain ádebiyatın baslap beriwshi retindegi roli ushın ádebiyatshı alımlar onı kóbinese «ukrain ádebiyatınıń atası» dep ataydı&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=LbeKDwAAQBAJ Parody and Burlesque] // Hardie, Philip. ''The Last Trojan Hero: A Cultural History of Virgil's Aeneid.'' London: Bloomsbury Publishing. 2014. 264 p: 187 {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;. Zamanagóy ukrain prozasınıń baslanıwına bolsa, [[Grigoriy Kvitka-Osnovyanenko]]nıń «Marusya» (1834) romanı tiykar boldı&lt;ref name=&quot;BT_1&quot;&gt;[https://archive.org/details/newencyclopaedia12ency Ukrainian literature] // Encyclopædia Britannica 15th ed. (second version, Micropædia) Vol. 12: (1985–2010). 948 p.: p. 111 {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BT_2&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20191005014115/https://www.britannica.com/art/Ukrainian-literature Ukrainian literature] // Encyclopædia Britannica Online, 2019 {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;.

=== Zamanagóy ádebiyat ===
{{main|Zamanagóy ukrain ádebiyatı}}
Zamanagóy ukrain ádebiyatı «[[Perestroyka]]» (Qayta qurıw) dáwirinen hám «[[Bu-Ba-Bu]]» ádebiy toparı dúzilgennen keyingi dáwirdi óz ishine aladı. 1980-jıllardıń aqırınan baslap, ásirese, Ukraina ǵárezsizlik alǵannan keyin (1991) hám sovet cenzurası biykar etilgennen soń, jazıwshılardıń pútin bir áwladı payda boldı: Sofiya Maydanskaya, Igor Kalinec, [[Moysey Fishbeyn]], [[Yuriy Andruxovich]], [[Sergey Jadan]], [[Oksana Zabujko]], [[Aleksandr Irvanets]], [[Yuriy Izdrik]], [[Mariya Matios]], [[Igor Pavlyuk]] hám basqalar. Olardıń kópshiligi «[[Postmodernizm|postmodernistler]]» retinde qaraladı.

== Waqıyalar, sıylıqlar hám shólkemler ==
2000-jıllardan keyin [[kitap yarmarkaları]] hám [[kitap forumları]] sıyaqlı ádebiy waqıyalar kóbeymekte. Áhmiyetli waqıyalar qatarına may ayında Kievte ótkeriletuǵın [[Arsenal kitap festivalı]] hám sentyabr ayında Lvovta ótkeriletuǵın [[Lvov kitap forumı]] kiredi. Bul ilajlarda kitaplar tanıstırılıwı menen birge, film kórsetiwleri, koncertler hám spektakller de orın aladı{{efn|2017-jılı Arsenal kitap festivalına 50 000 adam, al Lvov kitap forumına 15 000 adam kelgen{{sfn|ホメンコ|2019|p=111}}。}}{{sfn|ホメンコ|2019|pp=110-111}}. Ukrain baspaları, sonday-aq, [[Frankfurt kitap yarmarkası]] sıyaqlı túrli xalıqaralıq kitap yarmarkalarına da qatnasadı{{sfn|ホメンコ|2019|p=127}}.

Ádebiy sıylıqlarǵa [[Shevchenko milliy sıylıǵı]], «Koronaciya Slova» (Sóz tajı) hám «[[BBC Ukraina jıl kitabı]]» kiredi. Shevchenko milliy sıylıǵı — Ukrainanıń mádeniyat hám kórkem óner tarawındaǵı eń joqarı mámleketlik sıylıǵı bolıp, ol Ukrainanıń túrli tarawlarındaǵı jetiskenlikler ushın beriledi. Shevchenko milliy sıylıǵında ádebiyat, jurnalistika, muzıka, teatr, kino hám aktyorlıq kórkem óneri sıyaqlı altı baǵdar bar. «Koronaciya Slova» sıylıǵı 1999-jılı shólkemlestirilgen. Onda romanlar, lirika, kinoscenariyler, pyesalar hám balalar ádebiyatı sıyaqlı bes kategoriya bar. «BBC Ukraina jıl kitabı» bolsa [[BBC]] tárepinen shólkemlestirilgen bolıp, úlkenler hám balalar ushın arnalǵan ukrain ádebiyatı dóretpelerine beriledi{{sfn|ホメンコ|2019|pp=111-112}}.

Sovet dáwirinen beri «Ukraina jazıwshılar awqamı» dep atalatuǵın dóretiwshilik shólkem bar edi. Biraq, jas áwlad arasında bul shólkemge kózqaras unamsız boldı{{efn|Sovetler Awqamı [[Praga báhári]]ne [[Varshava shartnaması áskerleriniń Chexoslovakiyaǵa basqınshılıǵı]] menen juwap bergende, bul topar ishinde basqınshılıqqa qarsı shıqqan birden-bir adam Lina Kostenko boldı{{sfn|原田|2018b|p=123}}}}. Sol sebepli, 1997-jılı Ukraina jazıwshılar awqamı (jańadan) dúzildi, al 1998-jılı PEN Ukraina shólkemlestirildi{{sfn|ホメンコ|2019|p=114}}.

== Belgili ukrain avtorları ==
{{Div col|colwidth=15em}}
*[[Andrey Kurkov]]
*[[Andriy Lyubka]]
*[[Andriy Malyshko]]
*[[Bohdan-Ihor Antonych]]
*[[Borys Antonenko-Davydovych]]
*[[Dmytro Pavlychko]]
*[[Ihor Kostetskyi]]
*[[Eliáš Galajda]]
*[[Emma Andijewska]]
*[[Hanna Barvinok]]
*[[Hryhir Tiutiunnyk]]
*[[Hryhorii Kvitka-Osnovianenko|Hryhoriy Kvitka-Osnovianenko]]
*[[Hryhoriy Skovoroda]]
*[[Hryhoriy Chubay|Hrytsko Chubay]]
*[[Hryts’ko Kernerenko|Hrytsko Kernerenko]]
*[[Igor Kaczurowskyj]]
*[[Ihor Kalynets]]
*[[Ihor Pavlyuk]]
*[[Iryna Kalynets]]
*[[Iryna Vilde]]
*[[Ivan Bahrianyi]]
*[[Ivan Drach]]
*[[Ivan Franko]]
*[[Ivan Kotlyarevsky]]
*[[Ivan Kulyk]]
*[[Ivan Nechuy-Levytsky]]
*[[Joseph Oleskiw]]
*[[Leonid Mosendz]]
*[[Les Podervianskyi]]
*[[Lesya Ukrainka]]
*[[Lina Kostenko]]
*[[Maksym Rylsky]]
*[[Maria Matios]]
*[[Marusia Churai]]
*[[Marko Vovchok]]
*[[Maryna Sokolyan]]
*[[Moysey Fishbein]]
*[[Mykhailo Kotsiubynsky]]
*[[Mykola Bazhan]]
*[[Mykola Khvylovy]]
*[[Mykola Kulish]]
*[[Mykola Zerov]]
*[[Myroslav Laiuk]]
*[[Natalia Kobrynska]]
*[[Nikolay Gogol]]
*[[Oksana Liaturynska]]
*[[Oksana Lutsyshyna]]
*[[Oksana Zabuzhko]]
*[[Oleh Koverko]]
*[[Oleh Lysheha]]
*[[Oleksandr Oles]]
*[[Olena Pchilka]]
*[[Olena Teliha]]
*[[Oles Berdnyk]]
*[[Oles Honchar]]
*[[Oles Ulianenko]]
*[[Olha Kobylyanska]]
*[[Ostap Vyshnia]]
*[[Osyp Turiansky]]
*[[Panas Myrny]]
*[[Panteleimon Kulish]]
*[[Pavlo Tychyna]]
*[[Pavlo Zahrebelnyi]]
*[[Platon Voronko]]
*[[Serhiy Zhadan]]
*[[Sofia Andrukhovych]]
*[[Stepan Charnetskyi]]
*[[Stepan Rudansky]]
*[[Svitlana Pyrkalo]]
*[[Sydir Vorobkevych]]
*[[Tanya Malyarchuk]]
*[[Taras Shevchenko]]
*[[Theodore Odrach]]
*[[Valerian Pidmohylny]]
*[[Valeriy Shevchuk]]
*[[Vasyl Barka]]
*[[Vasyl Makhno]]
*[[Vasyl Shkliar]]
*[[Vasyl Stefanyk]]
*[[Vasyl Stus]]
*[[Vasyl Symonenko]]
*[[V. Domontovych|Viktor Domontovych]]
*[[Victoria Amelina]]
*[[Vira Vovk]]
*[[Volodymyr Sosyura]]
*[[Volodymyr Vynnychenko]]
*[[Yaroslav Halan]]
*[[Yevhen Hutsalo]]
*[[Yevhen Malaniuk]]
*[[Yuri Andrukhovych]]
*[[Yuriy Klen]]
*[[Yuriy Lypa]]
*[[Yuriy Smolych]]
*[[Yuriy Tarnawsky]]
*[[Yuriy Vynnychuk]]
*[[Yuriy Yanovskyi]]
{{Div col end}}

== Qosımsha qarań ==
* ''[[Toǵay qosıǵı]]''
* ''[[Eneida (Kotlyarevskiy)|Eneida]]''
* [[Ukrain tilinde jazıwshı jazıwshılar dizimi]]
* [[Shevchenko milliy sıylıǵı]] – milliy ádebiy hám kórkem sıylıq
* [[Ukraina kitap institutı]]
* [[Ukraintanıw]]
* [[Belarus ádebiyatı]]
* [[Zamanagóy ukrain ádebiyatı]]
* [[Ukrainadaǵı kitapxanalar dizimi]]
* [[Ukrain spekulyativ fantastikası]]

== Eskertpeler ==
{{Notelist|2|}}

== Derekler ==
{{Derekler}}

=== Kitaplar ===
* {{Cite journal|language=ja|author=青木節也 |title=第7篇 第二次世界大戦後の東欧 第19章 戦後ウクライナの民族問題―1945～1972年― |url=https://doi.org/10.20680/aees.1.0_221 |journal=東欧史研究  |publisher=東欧史研究会 |year=1978  |volume=1 |issue= |pages=221–238 |doi=10.20680/aees.1.0_221 |issn= |accessdate=2024-04-03 |ref={{sfnref|青木|1978}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=嵐田浩吉 |title=オデッサ、そして『オデッサ物語』 |url=https://nsu.repo.nii.ac.jp/records/8 |journal=新潟産業大学人文学部紀要 |publisher=新潟産業大学附属研究所 |date=December 1994 |volume= |issue=1 |pages=57–80 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|嵐田|1994}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=伊狩裕 |title=カール・エーミール・フランツォースとウクライナ |url= https://doi.org/10.14988/pa.2017.0000010999 |journal=言語文化 |publisher=同志社大学言語文化学会 |date=October 2006  |volume=9 |issue=1 |pages=1–47 |doi=10.14988/pa.2017.0000010999 |issn=1344-1418 |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|伊狩|2006}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=池澤匠 |title=ウクライナにおける言語イメージの変化 : ロシア連邦による軍事侵攻の影響1 |url=https://doi.org/10.15083/0002008006 |journal=東京大学大学院人文社会系研究科スラヴ語スラヴ文学研究室年報 |publisher=東京大学大学院人文社会系研究科スラヴ語スラヴ文学研究室 |date=October 2023 |volume=37 |issue= |pages=37–60 |doi=10.15083/0002008006 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|池澤|2023a}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=池澤匠 |title=シンポジウム報告 : 「ウクライナ・ベラルーシにおける多言語文化」 |url= https://doi.org/10.15083/0002008010 |journal=東京大学大学院人文社会系研究科スラヴ語スラヴ文学研究室年報 |publisher=東京大学大学院人文社会系研究科スラヴ語スラヴ文学研究室 |date=October 2023 |volume=37 |issue= |pages=111–120 |doi=10.15083/0002008010 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|池澤|2023b}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=池澤匠 |title=ウクライナの言語政策関連文書における「国家語」の定義と運用について |url=https://hdl.handle.net/2433/286413 |journal=Slavica Kiotoensia |publisher=京都大学大学院文学研究科スラブ語学スラブ文学専修 |date=December 2023 |volume=3 |issue= |pages=160–189 |hdl=2433/286413 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|池澤|2023c}}}}
* {{Citation| language=ja
| author =
| title = ロシア・東欧の抵抗精神 抑圧・弾圧の中での言葉と文化
| editor = 石川達夫
| publisher = 成文社
| series = 
| year = 2023
| isbn = 
| ref = {{sfnref|石川編|2023}}
}}
** {{Cite book|language=ja|author=貝澤哉|title=ロシア国民文学と帝国的一体性の神話──近代ロシアにおける文学的抵抗とその逆説 |ref={{SfnRef|貝澤|2023}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=奈倉有里|title=銃殺された文学──一九二〇年代の若手文学グループ「マラドニャーク」と現代作家サーシャ・フィリペンコをつなぐ歴史 |ref={{SfnRef|奈倉|2023a}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=伊東一郎 |title=ゴーゴリ - ウクライナ・バロック - 民衆文化 (M・バフチン『ラブレーとゴーゴリ』に寄せて) |url=https://hdl.handle.net/2065/39684 |journal=早稲田大学大学院文学研究科紀要. 文学・芸術学編 |publisher=早稲田大学大学院文学研究科 |year=1993 |volume=39 |issue= |pages=79–92 |hdl=2065/39684 |issn=0914-8493 |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|伊東|1993}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=伊東一郎 |title=ウクライナ文学史におけるゴーゴリ -『ソローチンツィの定期市』のエピグラフを手掛かりに- |url=https://hdl.handle.net/2065/39680 |journal=早稲田大学大学院文学研究科紀要. 第2分冊, 英文学フランス文学ドイツ文学ロシヤ文学中国文学 |publisher=早稲田大学大学院文学研究科 |year=2004 |volume=50 |issue= |pages=67–84 |hdl=2065/39680 |issn=1341-7525 |accessdate=2024-04-03 |ref={{sfnref|伊東|2004}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=田中壮泰 |title=故郷喪失のポーランド文学 |url=https://doi.org/10.34382/00003098 |journal=立命館言語文化研究 |publisher=立命館大学国際言語文化研究所 |date=January 2018 |volume=29 |issue=3 |pages=103–107 |doi=10.34382/00003098 |issn=0915-7816 |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|田中|2018}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=田中壮泰 |title=イディッシュ語で書かれたウクライナ文学 : ドヴィド・ベルゲルソンとポグロム以後の経験 |url= https://drive.google.com/file/d/1jSBuZqO7-ecvTUblvqI4JZEhTm0xFaD3/view |journal=スラヴ学論集 |publisher=日本スラヴ学研究会 |year=2022 |volume=25 |issue= |pages=63–82 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|田中|2022}}}}
* {{Citation| language=ja
| author =
| title = ウクライナを知るための65章
| editor = 服部倫卓, 原田義也
| publisher = 明石書店
| series = エリア・スタディーズ
| year = 2018
| isbn = 
| ref = {{sfnref|服部, 原田編著|2018}}
}}
** {{Cite book|language=ja|author=赤尾光晴|title=ウクライナとユダヤ人の古くて新しい関係|ref={{SfnRef|赤尾|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=栗原典子|title=コサックとウクライナ|ref={{SfnRef|栗原|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=小粥良|title=ハプスブルク帝国下のウクライナ|ref={{SfnRef|小粥|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=イーホル・ダツェンコ|title=民族・言語構成|ref={{SfnRef|ダツェンコ|2018a}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=イーホル・ダツェンコ|title=ウクライナ文化揺籃の地となった北東部|ref={{SfnRef|ダツェンコ|2018b}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=中澤英彦|title=ウクライナ語、ロシア語、スールジク|ref={{SfnRef|中澤|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=中村唯史|title=ロシア文学とウクライナ|ref={{SfnRef|中村|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=原田義也|title=ウクライナを愛した女性たち|ref={{SfnRef|原田|2018a}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=藤井悦子|title=国民詩人タラス・シェフチェンコ|ref={{SfnRef|藤井|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=藤森信吉|title=ソ連体制下のウクライナ|ref={{SfnRef|藤森|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=オリガ・ホメンコ|title=現代文学|ref={{SfnRef|ホメンコ|2018}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=光吉淑江|title=リトアニア・ポーランドによる支配|ref={{SfnRef|光吉|2018a}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=光吉淑江|title=ロシア帝国下のウクライナ|ref={{SfnRef|光吉|2018b}}}}
** {{Cite book|language=ja|author=光吉淑江|title=第一次世界大戦とロシア革命|ref={{SfnRef|光吉|2018c}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=原田義也 |title=レーシャ・ウクラインカ再読 : ウクライナ文学におけるナショナル・アイデンティティ |url=https://hdl.handle.net/2115/38702 |journal=スラヴ研究 |publisher=北海道大学スラブ研究センター |year=2007 |volume=54 |issue= |pages=207–224 |hdl=2115/38702 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|原田|2007}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=原田義也 |title=現代のマドンナは何を祈るか -リーナ・コステンコの詩的世界- |url=https://hdl.handle.net/10291/20658 |journal=明治大学国際日本学研究 |publisher=明治大学国際日本学部 |date=March 2018 |volume=10 |issue=1 |pages=105–138 |hdl=10291/20658 |issn=1883-4906 |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|原田|2018b}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=オリガ・ホメンコ(Ольга Хоменко) |title=独立後の現代ウクライナ文学：プロセス、ジャンル、人物 |url=https://doi.org/10.15026/93283 |journal=スラヴ文化研究 |publisher=東京外国語大学ロシア東欧課程ロシア語研究室 |date=March 2019 |volume=16 |issue= |pages=104–127 |doi=10.15026/93283 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|ホメンコ|2019}}}}
* {{Cite journal|language=ja|author=オリガ・ホメンコ(Ольга Хоменко) |title=女性の顔を持つウクライナ : 歴史的な伝統,社会規範,メディアでのイメージと最近のトレンド |url= https://kobegakuin-economics.jp/wp-content/uploads/2022/07/202103_52_013.pdf |journal=神戸学院経済学論集 |publisher=神戸学院大学経済学会 |date=March 2021 |volume=52 |issue=3・4 |pages=13–27 |issn= |accessdate=2024-03-03 |ref={{sfnref|ホメンコ|2021}}}}

== Bibliografiya ==
* A History of Ukrainian Literature (From the 11th to the End of the 19th Century): With an Overview of the Twentieth Century (Annals of the Ukrainian Academy ... and Sciences in the U.S., Inc, Vol 17–19) by Dmitrij Tschizewskij, George S. N. Luckyj, Dolly Ferguson, and Doreen Gorsline 
* Ukrainian Literature Through the Ages by Yevhen Shabliovsky, Abraham Mistetsky, and Andrew Marko (Paperback – 1 January 2001)
* Toward a history of Ukrainian literature. Grabowicz, George G. / distrib. by Harvard University Press for the Harvard Ukrainian Research Institute / 1981 (104: SLA U 50 : 50s Bungehuis-Spuistraat 210, 2e etage)
* A history of Ukrainian literature, from the 11th to the end of the 19th century. Cyzevs'kyj, Dmytro / Ukrainian Academic Press / 1975 (UBM: H 77–63, Singel 425, UB magazijn)
* Ukrainian literature. Kasinec, Edward / Harvard University / 1977 (UBM: Br. f\0 L m 9)
* Ukrainian literature in the twentieth century: a reader's guide. Luckyj, George S.N. / Univ. of Toronto press / 1992 (UBM: H 96-1818)
* [http://sites.utoronto.ca/elul/English/ULE/RR62/rr62-a2.htm Ukrainian Literature in English, 1980–1989 by Marta Tarnawsky]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Sırtqı siltemeler ==
{{commons kategoriya|Literature of Ukraine}}
* [http://uvan.org/wp-content/uploads/2014/06/Annals-of-UVAN-1997-History-of-Ukr-Lit_1-of-2.pdf Ukrain ádebiyatı tariyxı] — Dmitriy Chizhevskiy tárepinen
* [http://encyclopedia.kiev.ua/library/eluf.php Ukrain ádebiyatınıń elektron kitapxanası] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012201829/http://encyclopedia.kiev.ua/library/eluf.php |date=12-oktyabr 2017-jıl }} — Ukraina Milliy ilimler akademiyasınıń Enciklopediyalıq izertlewler institutı qáwenderliginde shólkemlestirilgen
* Danilo Gusar Struk. [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\L\I\Literature.htm Ádebiyat] — [http://www.encyclopediaofukraine.com/default.asp Ukraina entsiklopediyasında]
* [http://uiuc.libguides.com/aecontent.php?pid=15336&amp;sid=102677 Slavyan ádebiyatı resursları] — Illinoys universiteti Slavyan málimleme xızmetinen (Urbana-Shampeyn){{dead link|date=yanvar 2018-jıl |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.infoplease.com/encyclopedia/entertainment/ukrainian-literature.html Ukrain ádebiyatı] — Kolumbiya enciklopediyasında
* [http://www.britannica.com/art/Ukrainian-literature Ukrain ádebiyatı] — Britannika enciklopediyasında
* [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/ukrainian-writing/ Kanadadaǵı ukrain ádebiyatı] — Kanada enciklopediyasında
* [http://www.yivoencyclopedia.org/article.aspx/ukrainian_literature Ukrain ádebiyatı] — Shıǵıs Evropadaǵı evreylerdiń YIVO enciklopediyasında

{{Ukraina temaları}}
{{Evropa ádebiyatı}}
{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Ukrain ádebiyatı|*]]
[[Kategoriya:Ukraintanıw]]
[[Kategoriya:Tiller boyınsha ádebiyat]]</text>
      <sha1>ljewys123p9z918arq8g22dmht522zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tamara Duda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40975</id>
    <revision>
      <id>227505</id>
      <parentid>227421</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T21:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>227505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9150" sha1="q5z0fk2q3uy0u55pk4ge82ztz3ill7p" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Tamara Duda
| negizgi atı          = {{lang-uk|Тамара Дуда}}
| súwret               = Tamara Duda.jpg
| ádebiy laqabı        = Tamara Horikha Zernya
| tuwılǵan sánesi      = 
| tuwılǵan jeri        = [[Kiev]], [[Ukraina SSR]]
| kásibi               = [[Jazıwshı]]
| shıǵarmalarınıń tili = [[ukrain tili]]
| puqaralıǵı           = {{UKR}}
| oqıǵan jeri          = [[Taras Shevchenko atındaǵı Kiev milliy universiteti]]
| janrı                = kórkem
 ádebiyat
| belgili isleri       = «Qız» (Daughter)
| ómirlik joldası      = Svyatoslav Boyko
| perzentleri          = 3
| sıylıqları           = [[Shevchenko milliy sıylıǵı]] (2022)
| iskerlik jılları     = 2019–házirgi waqıt
}}
'''Tamara Anatoliyivna Duda''' ({{Langx|uk|Тамара Анатоліївна Дуда}}; [[1976|1976-jıl]] [[5-yanvar]], [[Kiev]], [[Ukraina SSR]], [[SSRA]]), Ukrainada '''Tamara Gorixa Zernya''' ({{Langx|uk|Тамара Горіха Зерня|link=no}}) laqabı menen tanımalı ukrain jazıwshısı hám awdarmashısı. Dáslep [[Rossiya-Ukraina urısı]]nıń baslanǵısh basqıshlarında [[Donbass]]taǵı volontyorlıq xızmetin sáwlelendirgen [[Facebook]] beti arqalı tanılǵan Duda, keyinirek jazıwshı retinde tanıldı. Onıń dáslepki romanı ''[[Docya (roman)|Docya]]'' (Qızım, 2019) basqa da sıylıqlar menen bir qatarda 2022-jılǵı ádebiyat tarawındaǵı [[Shevchenko milliy sıylıǵı]]n jeńip aldı.

== Erte turmısı hám bilimi ==
Duda 1976-jılı [[Kiev]] qalasında tuwılǵan. Onıń ákesi [[Nedrigaylov]]dan shıqqan fizik, al anası [[Sumi]]den matematika oqıtıwshısı bolǵan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Adamenko | at =Elena | sáne = 2020-jıl 19-sentyabr | bet =Письменниця Тамара Горіха Зерня розповіла про село, &quot;Доцю&quot; і майбутній детектив | url =https://sumy.today/interview/8489-pysmennytsia-tamara-horikha-zernia-rozpovila-pro-selo-dotsiu-i-maibutnii-detektyv.html | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=Sumy Today | til =uk-ua}}&lt;/ref&gt;. 1992-jılı Duda [[Ukraina gumanitar liceyi]]n tamamladı; kelesi jılı [[Taras Shevchenko atındaǵı Kiev milliy universiteti]]nde jurnalistika tarawında oqıwdı baslap, onı 1998-jılı pitkerdi. 2003-2005-jıllar aralıǵında Duda [[Kiev xalıqaralıq universiteti]]nde bilim aldı, onnan soń, tiykarınan, ekonomikalıq tekstlerdi [[Inglis tili|inglis tilinen]] ukrain tiline awdarıw menen shuǵıllanıp, awdarmashı retinde jumıs basladı&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Herasymiuk | at =Olga | sáne = 2019-jıl 23-dekabr | bet =Тамара Горіха Зерня: &quot;На війні витончується межа між світами&quot; | url =https://www.bbc.com/ukrainian/features-50895657 | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=[[BBC News Ukrainian]] | til =uk}}&lt;/ref&gt;.

== Volontyorlıq jumısları  hám tanılıwı ==
2014-jıl menen 2016-jıllar aralıǵında, Rossiya-Ukraina urısı baslanǵannan keyin, Duda Donbasstaǵı [[Birlesken kúshler operaciyası (Ukraina)|Birlesken kúshler operaciyası]]nda volontyor bolıp xızmet etti&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{web deregi | sáne = 2014-jıl 24-dekabr | bet =Наші бійці побачили, що вони можуть перемагати — волонтерка | url =https://hromadske.radio/podcasts/donbas/nashi-biyci-pobachyly-shcho-vony-mozhut-peremagaty-volonterka | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=[[Hromadske Radio]] | til =uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Onishchenko | at =Oksana | sáne = 2015-jıl 12-iyun | bet =Тонкая стена между нами и войной | url =https://zn.ua/SOCIUM/tonkaya-stena-mezhdu-nami-i-voynoy-_.html | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=[[Dzerkalo Tyzhnia]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Petrenko | at =Alina | sáne = 2019-jıl 12-sentyabr | bet =Перша книга, що стала хітом: київська письменниця презентувала roman про війну на Сході | url =https://zmist.pl.ua/news/persha-kniga-shcho-stala-hitom-kijivska-pismennicya-prezentuvala-roman-pro-viinu-na-shodi | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=Zmist | til =uk-UA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{web deregi | sáne = 2022-jıl 1-aprel | bet =NOWOŚĆ WYDAWNICTWA KEW! Książka Tamary Dudy pt. &quot;CÓRECZKA&quot; w przekładnie Marcina Gaczkowskiego | url =https://www.kew.org.pl/2022/04/01/nowosc-wydawnictwa-kew-ksiazka-tamary-dudy-pt-coreczka-w-przekladnie-marcina-gaczkowskiego/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=KEW | til =pl-PL}}&lt;/ref&gt;. Emlewxanadaǵı snaryad bólekleri (oskolka) sebepli kózinen jaraqat alǵan ukrain áskerlerin kórgennen keyin, Duda túrli dereklerden, sonday-aq, [[Amerika Qurama Shtatlarınıń federal húkimeti|Amerika húkimeti]]nen taktikalıq kózáynekler satıp ala basladı hám keyinirek olardı [[Ukraina Qurallı Kúshleri]]ne tapsırdı. Front sızıǵında bolǵan waqtında Duda Facebookta Tamara Gorixa Zernya laqabı menen jazıwlar qaldıra basladı hám tez arada kóp sanlı oqırmanlarǵa iye boldı&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Volontyorlıq xızmeti dawamında ol Svyatoslav Boyko menen tanıstı hám keyinirek oǵan turmısqa shıqtı; olardıń ekewi de kórsetken belsendi volontyorlıq háreketleri ushın [[Kiev qalası hákimi]] tárepinen tán alındı&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Jazıwshılıq karerası ==
Dudanıń dáslepki romanı ''[[Docya (roman)|Docya]]'' (ukrainshe: ''Доця'') 2019-jılı «Bilka» baspasında járiyalandı. Roman 2014-jılı Rossiya-Ukraina urısı baslanǵan waqıttaǵı waqıyalardı sáwlelendiredi hám [[Doneck]]tegi jeke isker hayal — Nataliyanıń volontyorǵa aylanıw jolın bayanlaydı&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Basıp shıǵarılǵan kúnnen baslap ''Docya'' romanı [[Inglis tili|inglis]], [[Latısh tili|latısh]], [[Litva tili|litva]], [[Makedon tili|makedon]] hám [[Polyak tili|polyak]] tillerine awdarıldı, sonday-aq, onıń tiykarında film túsiriw huqıqları satıp alındı&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. ''Docya'' [[BBC News Ukrainian]] tárepinen «Jıl kitabı» dep tabıldı, al 2022-jılı [[Ukraina Prezidenti]] [[Vladimir Zelenskiy]] Dudanı usı romanı ushın [[Shevchenko milliy sıylıǵı]] menen sıylıqladı. Buǵan qosa, shıǵarma [[Lvov kitap forumı]] hám [[Cherkassı]] kitap forumınıń tán alıwına iye boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2019-jıl 13-dekabr | bet =Відомі лауреати премії &quot;Книга року BBC&quot; | url =https://chytomo.com/vidomi-laureaty-premii-knyha-roku-bbc/ | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=Chytomo | til =uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Mamonova | at =Anna | sáne = 2021-jıl 27-noyabr | bet =Перший тур Шевченківської премії-2022. Хто залишився у номінантах, а хто вибув | url =https://suspilne.media/184553-persij-tur-sevcenkivskoi-premii-2022-hto-zalisivsa-u-nominantah-a-hto-vibuv/? | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=[[Suspilne Kultura]] | til =uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;.

Dudanıń ekinshi romanı — ''Printsip vtruchannya'' (Aralasıw principi) 2021-jılı jarıq kórdi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Starostenko | at =Sergey | sáne = 2021-jıl 14-iyul | bet =&quot;Героїня танцює на могилі Путіна. Нас чекає полька на руїнах імперії&quot; - Тамара Горіха Зерня видала другий роман | url =https://gazeta.ua/articles/culture/_geroyinya-tancyuye-na-mogili-putina-nas-chekaye-polka-na-ruyinah-imperiyi-tamara-goriha-zernya-vidala-drugij-roman/1042471 | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-mart |website=[[Gazeta.ua]] | til =uk}}&lt;/ref&gt;. Házirgi zaman waqıyalarına tiykarlanǵan bul shıǵarmada Rossiya-Ukraina urısında kúyewi qurban bolǵan matematika professorı Stanislavanıń táǵdiri bayanlanadı. Ol óziniń tuwılǵan jeri [[Cherkassı wálayatı]]na qaytıp, dostına joǵalıp ketken kelinshekti izlewge járdem beredi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. Roman Stanislavanıń [[Vladimir Putin]]niń qábiri ústinde ayaq oyınǵa túsiwi menen juwmaqlanıwı menen ayrıqsha ajıralıp turadı&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;.

== Jeke turmısı ==
Duda muzıkant Svyatoslav Boyko menen turmıs qurǵan, olardıń úsh perzenti bar. [[Ukrainadaǵı COVID-19 pandemiyası]] dáwirinde Duda shańaraǵı menen Kievten [[Sumi oblasti]]ndaǵı [[Gluxov]] qalası qasındaǵı awılǵa kóship ótken.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Qosımsha qarań ==
* [[Ukrain tilinde jazıwshı jazıwshılar dizimi]]
* [[Ukrain hayal jazıwshıları dizimi]]
* [[Inglis tiline awdarılǵan ukrain ádebiyatı dizimi]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Duda, Tamara}}
[[Kategoriya:1976-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:XXI ásir ukrain hayal jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Kievten shıqqanlar]]
[[Kategoriya:Ukrain hayal jurnalistleri]]</text>
      <sha1>q5z0fk2q3uy0u55pk4ge82ztz3ill7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Qazaqstan administrativlik bóliniwi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>40992</id>
    <revision>
      <id>227447</id>
      <timestamp>2026-05-01T14:26:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Navqutı | name = Qazaqstan administrativlik bóliniwi | title = [[Qazaqstannıń administrativlik bóliniwi|Qazaqstan Respublikasınıń administrativlik bóliniwi]] | state = {{{state|autocollapse}}} | listclass = hlist | image = [[Fayl:Coat of arms of Kazakhstan.png|50px]]  | group1 = [[Qazaqstannıń administrativlik bóliniwi|Wálayatlar]] | list1 =  * [[Abay wálayatı|Abay]] * [[Aqmola wálayatı|Aqmola]] * [[Aqtóbe wálayatı|Aqtóbe]] * Almatı wálay...»</comment>
      <origin>227447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1663" sha1="loh5p1dyetbuoh8c38xnsx5f2o2uaxf" xml:space="preserve">{{Navqutı
| name = Qazaqstan administrativlik bóliniwi
| title = [[Qazaqstannıń administrativlik bóliniwi|Qazaqstan Respublikasınıń administrativlik bóliniwi]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
| image = [[Fayl:Coat of arms of Kazakhstan.png|50px]]

| group1 = [[Qazaqstannıń administrativlik bóliniwi|Wálayatlar]]
| list1 = 
* [[Abay wálayatı|Abay]]
* [[Aqmola wálayatı|Aqmola]]
* [[Aqtóbe wálayatı|Aqtóbe]]
* [[Almatı wálayatı|Almatı]]
* [[Atıraw wálayatı|Atıraw]]
* [[Batıs Qazaqstan wálayatı|Batıs Qazaqstan]]
* [[Jambıl wálayatı|Jambıl]]
* [[Jetisuw wálayatı|Jetisuw]]
* [[Qaraǵandı wálayatı|Qaraǵandı]]
* [[Qostanay wálayatı|Qostanay]]
* [[Qızılorda wálayatı|Qızılorda]]
* [[Mańǵıstaw wálayatı|Mańǵıstaw]]
* [[Pavlodar wálayatı|Pavlodar]]
* [[Arqa Qazaqstan wálayatı|Arqa Qazaqstan]]
* [[Túrkistan wálayatı|Túrkistan]]
* [[Ullıtaw wálayatı|Ullıtaw]]
* [[Shıǵıs Qazaqstan wálayatı|Shıǵıs Qazaqstan]]

| group2 = [[Respublikalıq áhmiyetke iye qala|Respublikalıq áhmiyetke iye qalalar]]
| list2 = 
* [[Astana]] (paytaxt)
* [[Almatı]]
* [[Shımkent]]

| group3 = Qosımshalar
| list3 = 
* [[Qazaqstan qalaları]]
* [[Qazaqstan rayonları]]
* [[Qazaqstan qalashaları]]
* [[Qazaqstan awıllıq okrugları]]
* [[Qazaqstan xalıq punktleri]]

| group4 = [[Ekonomikalıq rayon|Ekonomikalıq rayonlar]]
| list4 = 
* [[Oraylıq Qazaqstan]]
* [[Shıǵıs Qazaqstan]]
* [[Batıs Qazaqstan]]
* [[Arqa Qazaqstan]]
* [[Qubla Qazaqstan]]

}}&lt;noinclude&gt;
[[Kategoriya:Qazaqstan navigaciya qutıları]]
[[Kategoriya:Qazaqstan administrativlik bóliniwi| ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>loh5p1dyetbuoh8c38xnsx5f2o2uaxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Qazaqstan qalaları</title>
    <ns>10</ns>
    <id>40993</id>
    <revision>
      <id>227459</id>
      <timestamp>2026-05-01T14:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Navqutı | name = Qazaqstan qalaları | state = {{{state|autocollapse}}} | title = [[Fayl:Flag of Kazakhstan.svg|35px]] [[Qazaqstan qalaları]] | image = [[Fayl:Coat_of_arms_of_Kazakhstan.svg|100px]] | above = Paytaxt: '''[[Astana]]'''  | group1 = Respublikalıq áhmiyetke iye qalalar | list1  =  * [[Almatı]] * [[Astana]] * [[Shımkent]]  | group2 = Wálayat orayları | list2  =  * [[Aqtaw]] * [[Aqtóbe]] * [[Atıraw]] * [[Jezqazǵan]] * [[Kókshetaw]] * Qara...»</comment>
      <origin>227459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2363" sha1="hv3s8uf71uv6lr4kpfn20sim5vjb38m" xml:space="preserve">{{Navqutı
| name = Qazaqstan qalaları
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Fayl:Flag of Kazakhstan.svg|35px]] [[Qazaqstan qalaları]]
| image = [[Fayl:Coat_of_arms_of_Kazakhstan.svg|100px]]
| above = Paytaxt: '''[[Astana]]'''

| group1 = Respublikalıq áhmiyetke iye qalalar
| list1  = 
* [[Almatı]]
* [[Astana]]
* [[Shımkent]]

| group2 = Wálayat orayları
| list2  = 
* [[Aqtaw]]
* [[Aqtóbe]]
* [[Atıraw]]
* [[Jezqazǵan]]
* [[Kókshetaw]]
* [[Qaraǵandı]]
* [[Qonaev (qala)|Qonaev]]
* [[Qostanay]]
* [[Qızılorda]]
* [[Oral]]
* [[Óskemen]]
* [[Pavlodar]]
* [[Petropavl]]
* [[Semey]]
* [[Taldıqorǵan]]
* [[Taraz]]
* [[Túrkistan (qala)|Túrkistan]]

| group3 = Wálayatlıq áhmiyetke iye qalalar
| list3  = 
* [[AqsuwAqsuw]]
* [[Alataw (qala)|Alataw]]
* [[Arqalıq (qala)|Arqalıq]]
* [[Arıs (qala)|Arıs]]
* [[Bayqońır (qala)|Bayqońır]]
* [[Balqash (qala)|Balqash]]
* [[Ekibastuz]]
* [[Jańaózen]]
* [[Kentaw]]
* [[Kurchatov (qala)|Kurchatov]]
* [[Qarajal (qala)|Qarajal]]
* [[Qosshı]]
* [[Lisakovsk]]
* [[Priozersk (qala)|Priozersk]]
* [[Ridder]]
* [[Rudniy]]
* [[Saran (qala)|Saran]]
* [[Sátbaev (qala)|Sátbaev]]
* [[Stepnogorsk]]
* [[Tekeli]]
* [[Temirtaw]]
* [[Shaxtinsk]]

| group4 = Rayonlıq áhmiyetke iye qalalar
| list4  = 
* [[Abay (qala)|Abay]]
* [[Aqkól (qala)|Aqkól]]
* [[Aqsay (Batıs Qazaqstan wálayatı)|Aqsay]]
* [[Aqsuw-Ayıwlı]]
* [[Alǵa]]
* [[Altay (qala)|Altay]]
* [[Aral (qala)|Aral]]
* [[Atbasar]]
* [[Ayagóz (qala)|Ayagóz]]
* [[Bulaev]]
* [[Derjavinsk]]
* [[Embi]]
* [[Ereymentaw]]
* [[Esik (qala)|Esik]]
* [[Esil (qala)|Esil]]
* [[Jańatas]]
* [[Jarkent]]
* [[Jem (qala)|Jem]]
* [[Jetisay]]
* [[Jitiqara]]
* [[Zaysan (qala)|Zaysan]]
* [[Qazalı]]
* [[Qandıaǵash]]
* [[ Qarataw (qala)|Qarataw]]
* [[Qarqaralı]]
* [[Qaskeleń]]
* [[Qulsarı]]
* [[Leńgir]]
* [[Makinsk]]
* [[Mamlyut]]
* [[Sarqan]]
* [[Sarıaǵash]]
* [[Sergeev]]
* [[Serebryansk]]
* [[Stepnyak]]
* [[Tayınsha]]
* [[Talǵar]]
* [[Temir (qala)|Temir]]
* [[Tobıl (qala)|Tobıl]]
* [[Úsharal (qala)|Úsharal]]
* [[Úshtóbe (qala)|Úshtóbe]]
* [[Fort-Shevchenko]]
* [[Xromtaw]]
* [[Shalqar (qala)|Shalqar]]
* [[Shar (qala)|Shar]]
* [[Shardara (qala)|Shardara]]
* [[Shemonaixa]]
* [[Shu (qala)|Shu]]
* [[Shuchinsk]]
}}
&lt;noinclude&gt;
[[Kategoriya:Qazaqstan navigaciya qutıları]]
[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları| ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hv3s8uf71uv6lr4kpfn20sim5vjb38m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227460</id>
      <parentid>227459</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qáte dúzetildi</comment>
      <origin>227460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2689" sha1="1tn0dwpn6mf8xe7bt8af4qw0fv57vwg" xml:space="preserve">{{Navqutı
| name = Qazaqstan qalaları
| state = {{{state|autocollapse}}}
| title = [[Fayl:Flag of Kazakhstan.svg|35px]] [[Qazaqstan qalaları]]
| image = [[Fayl:Coat_of_arms_of_Kazakhstan.svg|100px]]
| above = Paytaxt: '''[[Astana]]'''

| group1 = Respublikalıq áhmiyetke iye qalalar
| list1  = [[Almatı]] {{*}} [[Astana]] {{*}} [[Shımkent]]

| group2 = Wálayat orayları
| list2  = [[Aqtaw]] {{*}} [[Aqtóbe]] {{*}} [[Atıraw]] {{*}} [[Jezqazǵan]] {{*}} [[Kókshetaw]] {{*}} [[Qaraǵandı]] {{*}} [[Qonaev (qala)|Qonaev]] {{*}} [[Qostanay]] {{*}} [[Qızılorda]] {{*}} [[Oral]] {{*}} [[Óskemen]] {{*}} [[Pavlodar]] {{*}} [[Petropavl]] {{*}} [[Semey]] {{*}} [[Taldıqorǵan]] {{*}} [[Taraz]] {{*}} [[Túrkistan (qala)|Túrkistan]]

| group3 = Wálayatlıq áhmiyetke iye qalalar
| list3  = [[Aqsu]] {{*}} [[Alataw (qala)|Alataw]] {{*}} [[Arqalıq (qala)|Arqalıq]] {{*}} [[Arıs (qala)|Arıs]] {{*}} [[Bayqońır (qala)|Bayqońır]] {{*}} [[Balqash (qala)|Balqash]] {{*}} [[Ekibastuz]] {{*}} [[Jańaózen]] {{*}} [[Kentaw]] {{*}} [[Kurchatov (qala)|Kurchatov]] {{*}} [[Qarajal (qala)|Qarajal]] {{*}} [[Qosshı]] {{*}} [[Lisakovsk]] {{*}} [[Priozersk (qala)|Priozersk]] {{*}} [[Ridder]] {{*}} [[Rudniy]] {{*}} [[Saran (qala)|Saran]] {{*}} [[Sátbaev (qala)|Sátbaev]] {{*}} [[Stepnogorsk]] {{*}} [[Tekeli]] {{*}} [[Temirtaw]] {{*}} [[Shaxtinsk]]

| group4 = Rayonlıq áhmiyetke iye qalalar
| list4  = [[Abay (qala)|Abay]] {{*}} [[Aqkól (qala)|Aqkól]] {{*}} [[Aqsay (Batıs Qazaqstan wálayatı)|Aqsay]] {{*}} [[Aqsu-Ayulı]] {{*}} [[Alǵa]] {{*}} [[Altay (qala)|Altay]] {{*}} [[Aral (qala)|Aral]] {{*}} [[Atbasar]] {{*}} [[Ayagóz (qala)|Ayagóz]] {{*}} [[Bulaev]] {{*}} [[Derjavinsk]] {{*}} [[Embi]] {{*}} [[Ereymentaw]] {{*}} [[Esik (qala)|Esik]] {{*}} [[Esil (qala)|Esil]] {{*}} [[Jańatas]] {{*}} [[Jarkent]] {{*}} [[Jem (qala)|Jem]] {{*}} [[Jetisay]] {{*}} [[Jitiqara]] {{*}} [[Zaysan (qala)|Zaysan]] {{*}} [[Qazalı]] {{*}} [[Qandıaǵash]] {{*}} [[Qarataw (qala)|Qarataw]] {{*}} [[Qarqaralı]] {{*}} [[Qaskeleń]] {{*}} [[Qulsarı]] {{*}} [[Leńgir]] {{*}} [[Makinsk]] {{*}} [[Mamlyut]] {{*}} [[Sarqan]] {{*}} [[Sarıaǵash]] {{*}} [[Sergeev]] {{*}} [[Serebryansk]] {{*}} [[Stepnyak]] {{*}} [[Tayınsha]] {{*}} [[Talǵar]] {{*}} [[Temir (qala)|Temir]] {{*}} [[Tobıl (qala)|Tobıl]] {{*}} [[Úsharal (qala)|Úsharal]] {{*}} [[Úshtóbe (qala)|Úshtóbe]] {{*}} [[Fort-Shevchenko]] {{*}} [[Xromtaw]] {{*}} [[Shalqar (qala)|Shalqar]] {{*}} [[Shar (qala)|Shar]] {{*}} [[Shardara (qala)|Shardara]] {{*}} [[Shemonaixa]] {{*}} [[Shu (qala)|Shu]] {{*}} [[Shuchinsk]]
}}
&lt;noinclude&gt;
[[Kategoriya:Qazaqstan navigaciya qutıları]]
[[Kategoriya:Qazaqstan qalaları| ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1tn0dwpn6mf8xe7bt8af4qw0fv57vwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Injigúl Saburova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40994</id>
    <revision>
      <id>227483</id>
      <timestamp>2026-05-01T15:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Shaxs infoqutısı | qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova | negizgi atı          = Инжигүл Сабурова | súwret               =  | súwret táriypi       =  | tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962 | tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]] | qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026 | milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]] | kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz | oqıǵan jeri          = Ózbekstan má...»</comment>
      <origin>227483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3299" sha1="58vnogpv5yd4tr12kkfinwvaks3n9va" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = 
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014), «Salamat áwlad» ordeni
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs]] dástanınıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>58vnogpv5yd4tr12kkfinwvaks3n9va</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227485</id>
      <parentid>227483</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3310" sha1="fueg4p8n0ypviux5l1ai5zxa0um5jxq" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = 
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014), «Salamat áwlad» ordeni
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs]] dástanınıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>fueg4p8n0ypviux5l1ai5zxa0um5jxq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227486</id>
      <parentid>227485</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:29:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>227486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3430" sha1="ahd038yomwl3j0dhtjom0kdo22kri4c" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = 
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014), «Salamat áwlad» ordeni
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs]] dástanınıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>ahd038yomwl3j0dhtjom0kdo22kri4c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227487</id>
      <parentid>227486</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Dóretiwshilik xızmeti */ qáte dúzetildi</comment>
      <origin>227487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3430" sha1="djtey4ak9g1npy1vsccwjpc8o1lk1y1" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = 
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014), «Salamat áwlad» ordeni
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>djtey4ak9g1npy1vsccwjpc8o1lk1y1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227488</id>
      <parentid>227487</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3476" sha1="lnb1yje2ypnas7b8t0qpx7t544nl09g" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = 
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014), «Salamat áwlad» ordeni
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>lnb1yje2ypnas7b8t0qpx7t544nl09g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227490</id>
      <parentid>227488</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:40:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3497" sha1="7ee6lymavn08lx43jovgl5ab5183j07" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014), «Salamat áwlad» ordeni
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>7ee6lymavn08lx43jovgl5ab5183j07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227491</id>
      <parentid>227490</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:42:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3552" sha1="i2etzttnug0awsgjeawm8oihrja1fa3" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = 
* «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014)
* «Salamat áwlad» ordeni ([[2020|2020-jıl]] [[6-mart]])
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan (2020-jıl 6-mart).

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>i2etzttnug0awsgjeawm8oihrja1fa3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227492</id>
      <parentid>227491</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="k4llpvx6c79kbfjhpqluglaoip0dpee" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = 
* «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014)
* «Salamat áwlad» ordeni ([[2020|2020-jıl]] [[6-mart]])
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
|perzentleri              = Nurlıbek Piyazov (ulı) &lt;br&gt; [[Jeńisbek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; [[Jánibek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; [[Aqılbek Piyazov]] (ulı)
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan (2020-jıl 6-mart).

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>k4llpvx6c79kbfjhpqluglaoip0dpee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227493</id>
      <parentid>227492</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3723" sha1="ihnlvo2br1y5nqb3ngwbvnuic1n9jh4" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = 
* «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014)
* «Salamat áwlad ushın» ordeni (II dárejeli) ([[2020|2020-jıl]] [[6-mart]])
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
|perzentleri              = Nurlıbek Piyazov (ulı) &lt;br&gt; [[Jeńisbek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; [[Jánibek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; Aqılbek Piyazov (ulı)
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* «Salamat áwlad» ordeni menen sıylıqlanǵan (2020-jıl 6-mart).

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>ihnlvo2br1y5nqb3ngwbvnuic1n9jh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227494</id>
      <parentid>227493</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3741" sha1="p8i6e4wisd8ms88k97qbg3pkambnjpa" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = 
* «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014)
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni ([[2020|2020-jıl]] [[6-mart]])
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
|perzentleri              = Nurlıbek Piyazov (ulı) &lt;br&gt; [[Jeńisbek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; [[Jánibek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; Aqılbek Piyazov (ulı)
}}
'''Injigúl Saburova''' (Инжигүл Сабурова; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni menen sıylıqlanǵan (2020-jıl 6-mart).

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>p8i6e4wisd8ms88k97qbg3pkambnjpa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227495</id>
      <parentid>227494</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3805" sha1="3qthu0j4ohy7vb5mpq2r33bjllfr5yr" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova Jumabaevna
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова Жумабаевна
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = 
* «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» (2014)
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni ([[2020|2020-jıl]] [[6-mart]])
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
|perzentleri              = Nurlıbek Piyazov (ulı) &lt;br&gt; [[Jeńisbek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; [[Jánibek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; Aqılbek Piyazov (ulı)
}}
'''Injigúl Saburova Jumabaevna''' (Инжигүл Сабурова Жумабаевна; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni menen sıylıqlanǵan (2020-jıl 6-mart).

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>3qthu0j4ohy7vb5mpq2r33bjllfr5yr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227496</id>
      <parentid>227495</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>227496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3819" sha1="8gcz56kkgoqzkqd1xhamow2bayj8shy" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova Jumabaevna
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова Жумабаевна
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = 
* «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» ([[2014|2014-jıl]])
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni ([[2020|2020-jıl]] [[6-mart]])
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
|perzentleri              = Nurlıbek Piyazov (ulı) &lt;br&gt; [[Jeńisbek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; [[Jánibek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; Aqılbek Piyazov (ulı)
}}
'''Injigúl Saburova Jumabaevna''' (Инжигүл Сабурова Жумабаевна; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni menen sıylıqlanǵan (2020-jıl 6-mart).

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>8gcz56kkgoqzkqd1xhamow2bayj8shy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>227498</id>
      <parentid>227496</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Sırtqı siltemeler */ qosımshalar</comment>
      <origin>227498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3955" sha1="632629kcxovjrue3c24ixbp1iw0col6" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Injigúl Saburova Jumabaevna
| negizgi atı          = Инжигүл Сабурова Жумабаевна
| súwret               = Injigúl Saburova.jpg
| súwret táriypi       = 
| tuwılǵan sánesi      = 5.7.1962
| tuwılǵan jeri        = [[Kegeyli rayonı]], [[Qaraqalpaqstan]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 1.5.2026
| milleti              = [[Qaraqalpaqlar|qaraqalpaq]]
| kásibi               = sazende, [[baqsı]], ilimpaz
| oqıǵan jeri          = Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutı
| sıylıqları           = 
* «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» ([[2014|2014-jıl]])
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni ([[2020|2020-jıl]] [[6-mart]])
|ómirlik joldası          = Búrkit Piyazov
|perzentleri              = Nurlıbek Piyazov (ulı) &lt;br&gt; [[Jeńisbek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; [[Jánibek Piyazov]] (ulı) &lt;br&gt; Aqılbek Piyazov (ulı)
}}
'''Injigúl Saburova Jumabaevna''' (Инжигүл Сабурова Жумабаевна; [[1962|1962-jıl]] [[5-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[1-may]]) — qaraqalpaq sazendesi, baqsı, girjekshi hám pedagog. Ol «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]», Yunus Rajabiy atındaǵı Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutınıń «Dástan atqarıwshılıǵı» kafedrası docenti bolıp islegen.

== Ómirbayanı ==
Injigúl Saburova 1962-jılı 5-iyulda [[Kegeyli rayonı]]nda tuwılǵan. 1987-jılı Ózbekstan mámleketlik mádeniyat hám kórkem óner institutın tamamlaǵan. 

Ol óziniń miynet jolın 1982-jılı Q. Ayımbetov atındaǵı Nókis mádeniyat texnikumında oqıtıwshı retinde basladı. Onıń kásiplik xızmet basqıshları tómendegishe boldı:
* 1984-jıl: [[Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyası]]nda sazende;
* 1999-jıl: [[Nókis mádeniyat hám kórkem óner kolledji]] muǵallimi;
* 2018-jıldan: Ózbekstan mámleketlik filarmoniyası Qaraqalpaqstan Respublikası bólimi «Muxalles» duwtarshılar ansambli baqsı-sazendesi bolıp islegen.

Keyinirek Yunus Rajabiy atındaǵı [[Ózbek milliy muzıka kórkem óner institutı]]nda docent lawazımında shákirtlerge sabaq berdi.

== Dóretiwshilik xızmeti ==
I. Saburova qaraqalpaq hám ózbek milliy sazendelik kórkem ónerin xalıqaralıq dárejede tanıtıwǵa úlken úles qostı. Ol birneshe abıroylı festivallarda qatnastı:
* 1999-jılı «[[Alpamıs dástanı]]nıń 1000 jıllıǵı» tańlawınıń diplomantı boldı;
* 1999–2001-jılları [[Samarqand]]taǵı «[[Sharq taronalari]]» xalıqaralıq festivalında óner kórsetti;
* 2002–2005-jılları [[Franciya]], [[Germaniya]] hám basqa da Evropa mámleketlerinde gastrol saparlarında bolıp, xalıq namaların atqardı;
* 2011-jılı [[Sankt-Peterburg]]ta ótken «Interfolk» tańlawınıń jeńimpazı boldı.

Sonday-aq, ol 2018-jılǵı Xalıqaralıq maqam festivalı ([[Shahrisabz]]) hám 2019-jılǵı Xalıqaralıq baqsıshılıq festivalı ([[Termiz]]) qatnasıwshısı esaplanadı.

== Sıylıqları ==
* 2014-jılı «[[Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri]]» húrmetli ataǵı berildi.
* II dárejeli «Salamat áwlad ushın» ordeni menen sıylıqlanǵan (2020-jıl 6-mart).

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://open.spotify.com/intl-tr/artist/0OGmwVZFkbCGTuZHokZNEm Spotifydaǵı qosıqları]
* [https://www.youtube.com/watch?v=ojWb4KyJOXg Инжигүл Сабурова орден медал менен сыйлықланды]

[[Kategoriya:1962-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq sazendeleri]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq baqsıları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq qız baqsıları]]
[[Kategoriya:Baqsılar]]
[[Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkerleri]]</text>
      <sha1>632629kcxovjrue3c24ixbp1iw0col6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fayl:Injigúl Saburova.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>40995</id>
    <revision>
      <id>227489</id>
      <timestamp>2026-05-01T15:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>[[Injigúl Saburova]]
Derek: https://www.instagram.com/p/CQyU4qNtE-V/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=MzRlODBiNWFlZA==</comment>
      <origin>227489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="9qriypnc55afyrpdj0x6xq3mlzyp0f6" xml:space="preserve">== Juwmaq ==
[[Injigúl Saburova]]
Derek: https://www.instagram.com/p/CQyU4qNtE-V/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=MzRlODBiNWFlZA==
== Licenziyalaw ==
{{Shaxstıń erkin emes súwreti}}</text>
      <sha1>9qriypnc55afyrpdj0x6xq3mlzyp0f6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:Injigúl Saburova</title>
    <ns>1</ns>
    <id>40996</id>
    <revision>
      <id>227497</id>
      <timestamp>2026-05-01T15:48:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Jıllıq kóriwler}} {{Talqılaw}}»</comment>
      <origin>227497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="tr90trx4pwx8l1a0suec776dpfydltj" xml:space="preserve">{{Jıllıq kóriwler}}
{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>tr90trx4pwx8l1a0suec776dpfydltj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026-jıl mayda qaytıs bolǵanlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40997</id>
    <revision>
      <id>227499</id>
      <timestamp>2026-05-01T15:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>[[Injigúl Saburova]]</comment>
      <origin>227499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="6v0bf4oovebwg3ka5ja8o4vobq7sb09" xml:space="preserve">===31===

===30===

=== 29 ===

===28===

===27===

=== 26 ===

===25===

===24===

=== 23 ===

===22===

===21===

===20===

===19===

=== 18 ===

=== 17 ===

=== 16 ===

=== 15 ===

=== 14 ===

=== 13 ===

=== 12 ===

=== 11 ===

=== 10 ===

=== 9 ===

=== 8 ===

=== 7 ===

=== 6 ===

=== 5 ===

=== 4 ===

=== 3 ===

=== 2 ===

=== 1 ===
* [[Injigúl Saburova]], 63, qaraqalpaq sazendesi, baqsı hám pedagog.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{2026-jılı qaytıs bolǵanlar}}

[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:2026-jılı may]]</text>
      <sha1>6v0bf4oovebwg3ka5ja8o4vobq7sb09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Potd/2026-05-02</title>
    <ns>10</ns>
    <id>40998</id>
    <revision>
      <id>227501</id>
      <timestamp>2026-05-01T17:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «Schönwald im Schwarzwald, Escheckstraße -- 2025 -- 0150.jpg»</comment>
      <origin>227501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="g6s9m91ejgex2k8hdoxm0cqnkt6qalu" xml:space="preserve">Schönwald im Schwarzwald, Escheckstraße -- 2025 -- 0150.jpg</text>
      <sha1>g6s9m91ejgex2k8hdoxm0cqnkt6qalu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Motd/2026-05-02</title>
    <ns>10</ns>
    <id>40999</id>
    <revision>
      <id>227502</id>
      <timestamp>2026-05-01T17:55:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «Healthy Pregnancy Tips From the CDC.webm»</comment>
      <origin>227502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="02g6kyhdid8iixcka2naik4fukzx9p4" xml:space="preserve">Healthy Pregnancy Tips From the CDC.webm</text>
      <sha1>02g6kyhdid8iixcka2naik4fukzx9p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:FlynnRaddis</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41000</id>
    <revision>
      <id>227503</id>
      <timestamp>2026-05-01T20:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>227503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="h4brtteiaznmipww7v5ugktjkfx0242" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 20:25, 2026-jıl 1-may (UTC)</text>
      <sha1>h4brtteiaznmipww7v5ugktjkfx0242</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:2026-jıl mayda qaytıs bolǵanlar</title>
    <ns>1</ns>
    <id>41001</id>
    <revision>
      <id>227516</id>
      <timestamp>2026-05-02T02:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Qostı {{Talqılaw}}</comment>
      <origin>227516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67" xml:space="preserve">{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:Kenesarı kóterilisi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>41002</id>
    <revision>
      <id>227517</id>
      <timestamp>2026-05-02T02:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Qostı {{Talqılaw}}</comment>
      <origin>227517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67" xml:space="preserve">{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:Qazaqstan tariyxı</title>
    <ns>1</ns>
    <id>41003</id>
    <revision>
      <id>227518</id>
      <timestamp>2026-05-02T02:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Qostı {{Talqılaw}}</comment>
      <origin>227518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67" xml:space="preserve">{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:Saklar</title>
    <ns>1</ns>
    <id>41004</id>
    <revision>
      <id>227519</id>
      <timestamp>2026-05-02T02:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Qostı {{Talqılaw}}</comment>
      <origin>227519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67" xml:space="preserve">{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:~2026-12079-41</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41005</id>
    <revision>
      <id>227520</id>
      <timestamp>2026-05-02T02:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>227520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="jcqzah1zxzh63lnfu1lelgeg8yan1wy" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 02:26, 2026-jıl 2-may (UTC)</text>
      <sha1>jcqzah1zxzh63lnfu1lelgeg8yan1wy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:MasterMasfa</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41006</id>
    <revision>
      <id>227523</id>
      <timestamp>2026-05-02T10:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>227523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="el77egdoyq7zidwy2aqa23aupwuptlx" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 10:27, 2026-jıl 2-may (UTC)</text>
      <sha1>el77egdoyq7zidwy2aqa23aupwuptlx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Afgott</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41007</id>
    <revision>
      <id>227524</id>
      <timestamp>2026-05-02T10:27:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>227524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="el77egdoyq7zidwy2aqa23aupwuptlx" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 10:27, 2026-jıl 2-may (UTC)</text>
      <sha1>el77egdoyq7zidwy2aqa23aupwuptlx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>