Wikipedia kaawiki https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Arnawlı Talqılaw Paydalanıwshı Paydalanıwshı talqılawı Wikipedia Wikipedia talqılawı Fayl Fayl talqılawı MediaWiki MediaWiki talqılawı Úlgi Úlgi talqılawı Járdem Járdem talqılawı Kategoriya Kategoriya talqılawı Portal Portal talqılawı TimedText TimedText talk Modul Modul talqılawı Event Event talk Jorge Luis Borges 0 1804 232418 230887 2026-06-15T21:54:52Z JigildikBot 14033 Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı 232418 wikitext text/x-wiki {{Jazıwshı infoqutısı | qaraqalpaqsha atı = Xorxe Luis Borxes | negizgi atı = Jorge Luis Borges | súwret = Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern (full).jpg | súwret táriypi = Borxes, 1951-jılı | tuwılǵandaǵı atı = Xorxe Fransisko Isidor Luis Borxes | tuwılǵan sánesi = | tuwılǵan jeri = [[Buenos-Ayres]], [[Argentina]] | qaytıs bolǵan sánesi = | qaytıs bolǵan jeri = [[Jeneva]], [[Shveycariya]] | puqaralıǵı = [[Argentina]] | dóretiwshilik túri = jazıwshı, shayır, filosof, awdarmashı, redaktor, sınshı | shıǵarmalarınıń tili = [[ispan tili]] | ákesi = [[Xorxe Gilyermo Borxes]] | anası = [[Leonor Asevedo Suares]] | sıylıqları = [[Ordre des Arts et des Lettres|Commandeur de l'Ordre des Arts et des Lettres]] (1962) | qolı = Jorge Luis Borges firma.svg }} '''Xorxe Fransisko Isidor Luis Borxes''' (ispansha aytılıwı: [ˈxoɾxe ˈlwis ˈboɾxes]; [[1899|1899-jıl]] [[24-avgust]] — [[1986|1986-jıl]] [[14-iyun]]) — argentinalı qısqa gúrrińler jazıwshısı, esseist, shayır hám awdarmashı, ispan tilindegi hám xalıqaralıq ádebiyattıń tiykarǵı tulǵalarınan biri dep tán alınǵan. Onıń 1940-jılları basıp shıǵarılǵan eń belgili shıǵarmaları — «[[Ficciones]]» hám «[[El Aleph]]» (ispansha: ''El Aleph'') — túsler, [[labirint]]ler, [[sheksizlik]], arxivler, aynalar, oydan shıǵarılǵan jazıwshılar hám [[mifologiya]] sıyaqlı temalardı izertlewshi qısqa gúrrińler toplamı bolıp tabıladı. Borxes shıǵarmaları [[filosofiyalıq ádebiyat]] hám [[fantastika]] janrına úles qosqan, sonday-aq, XX ásir [[Latın Amerikası ádebiyatı]]ndaǵı [[sıyqırlı realistlik]] aǵımına úlken tásir kórsetken. [[Buenos-Ayres]]te tuwılǵan Borxes keyinirek 1914-jılı shańaraǵı menen [[Shveycariya]]ǵa kóship ótedi hám sol jerde [[Jeneva kolledji]]nde oqıydı. Shańaraǵı Evropa boylap, sonıń ishinde Ispaniyada da kóp sayaxat etedi. 1921-jılı Argentinaǵa qaytqannan keyin, Borxes óziniń qosıqları hám esselerin [[syurrealistlik]] ádebiy jurnallarda basıp shıǵarıwdı baslaydı. Ol, sonıń menen birge, [[kitapxana]]shı hám jámiyetlik [[lektor]] bolıp islegen<ref>{{web deregi | familiya =di Giovanni | at =Thomas | sáne = 2008 | bet =Jorge Luis Borges: The Blind Librarian with Extraordinary Vision | url =http://www2.hawaii.edu/~asaton/610Sample3D.pdf |website=University of Hawai'i}}</ref>. 1955-jılı ol [[Argentina milliy kitapxanası]]nıń direktorı hám [[Buenos-Ayres universiteti]]nde inglis ádebiyatı boyınsha professor etip tayınlanadı. 55 jasqa tolǵanda ol pútkilley soqır bolıp qaladı. Alımlar onıń kórsetkishiniń dawamlı túrde tómenlewi, onıń qıyalaw texnikaları arqalı jańashıl ádebiy belgilerdi rawajlandırıwına tásir etken bolıwı múmkin degen shamaǵa aladı{{refn|Qısqasha aytqanda, Borxesniń kór bolıwı onı romanlarǵa qaraǵanda qosıqlar hám qısqa gúrrińlerge kóbirek itibar qaratıwına alıp keldi. ''Ferriera'', Eliane Fernanda C. "O (In)visível imaginado em Borges". In: Pedro Pires Bessa (ed.). ''Riqueza Cultural Ibero-Americana''. Campus de Divinópolis-UEMG, 1996, pp. 313–14.|group="Note"}}. 1960-jıllarǵa kelip, onıń shıǵarmaları Amerika Qurama Shtatları hám Evropada keń kólemde awdarmalanıp, basıp shıǵarıldı. Borxes ózi birneshe tilde erkin sóylese alatuǵın edi. == Eskertiwler == {{reflist|group=Note}} == Derekler == {{Derekler}} {{DEFAULTSORT:Borxes, Xorxe Luis}} [[Kategoriya:Jorge Luis Borges| ]] [[Kategoriya:1899-jılı tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:1986-jılı qaytıs bolǵanlar]] [[Kategoriya:Jazıwshılar]] [[Kategoriya:Alfavit boyınsha shayırlar]] [[Kategoriya:Antologlar]] [[Kategoriya:Peronizmge qarsı shaxslar]] [[Kategoriya:Aforistler]] [[Kategoriya:Argentinalı agnostikler]] [[Kategoriya:Argentinalı kommunizmge qarsılar]] [[Kategoriya:Argentinalı fashizmge qarsılar]] [[Kategoriya:Argentinalı soqır shayırlar]] 6db9ncoxa79uukif0wt8dl0n4w65szq Ceza 0 11059 232419 212359 2026-06-16T08:10:52Z InternetArchiveBot 9299 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 232419 wikitext text/x-wiki {{Qosıqshı infoqutısı | name = Ceza (Jeza) | birth_date = 1976 XII 31 | image = Bilgin_Özçalkan.jpg | birth_name = Bilgin Ózchalkan | birth_place = Úskúdar, [[Istanbul]], [[Túrkiya]] | pseudonym = Reptiń Jazası, Fatalrhymer | genre = Rep, Hip Hop | instrument = Vokal | occupation = Repper, qosıqshı, muzıkant, tekst jazıwshı, aktyor | years_active = 1995-jıldan házirge deyin | label = Kod Müzik (1999), Hammer Müzik (200-2006), Orijinal Müzik (2008), Pasaj Müzik (2009), Esen Müzik (2010- ...) | associated_acts = Sansar Salvo, Yelawolf, Twista, Busta Rhymes, Killa Hakan, Sagopa Kajmer | website = {{URL|ceza.com.tr}} |negizgi atı=Bilgin Özçalkan}} '''Ceza''' (1976-jılı 31-dekabr; [[Istanbul]], Úskúdar) yamasa Bilgin Ózchalkan — [[túrkler|túrkiyalı]] repper hám muzıkaǵa tekst jazıwshı. == Ómiri == Ol 1976-jılı 31-dekabrde Úskúdar qalasında Daniyal Ózchalkan menen Servet Ózchalkannıń ulı bolıp dúnyaǵa kelgen, biraq onıń tuwılǵanlıǵı haqqındaǵı gúwalıǵında 1977-jıldıń 1-yanvarı dep jazılǵan. Ol rep-muzıkaǵa jaslayınan háweslengen. Jeza tıńlawshılarınıń aldında «Jezamız keldi» dep aytıwınan usı laqapqa iye boldı. Sońınan oqıwın juwmaqlap, jumıs isley basladı. Elektrik bolıp jumıs islew menen birge rep ayta basladı. Hám jumıstı, hám repti bir waqıtta alıp bara almaytuǵının túsinip, elektriklikti qoyıp, tolıq túrde rep ayta basladı. «Yerleşke 2023» degen jurnalǵan 2009-jılı bergen bir reportajında negizinde [[Çankırı (wálayat)|Çankırılı]] ekenligin, 3 áwladtan berli [[Istanbul]]da jasap atırǵanın hám shańaraq familiyasınıń da aldın Sarımehmetoğlu ekenligin, [[Çanakkale urısı]]nda shańaraǵınan 7 adam sheyit bolǵanın aytqan<ref>{{Cite magazine|url=|title=|date=29.12.2008|volume=6|magazine=Yerleşke 2023|orig-date=Yanvar 2009|publisher=Ajans 2023|trans-title=no|issn=1308-2124}}</ref>. Qarındası [[Ayben]] de rep aytadı. Anası Servet Ózchalkan 2004-jıl 5-yanvarda, ákesi Danyal Ózchalkan 2019-jıl 7-iyunda qaytıs boldı. == Karyerası == 1995-1996-jıllarda «Uslanmaz Çocuklar Senfonisi» (U.C.S) toparın dúzdi. Topar tarqalıwı menen, 1997-1998-jılları koncertler bere basladı. «Nefret» 2000-jılı «Hammer Müzik» penen kelisken halda «Meclisi Ala-İstanbul» albomın shıǵardı. 2001-jılı «Anahtar» albomın shıǵardı. Albomnıń atı menen birdey professional bir klip te túsirilgen edi. Usı albomı menen xalıqtıń arasında jaqsı tanıla basladı. Usı waqıt aralıǵında birneshe koncertler berdi. «Public Enemy» toparınan tásirlengen Ceza óziniń ishindegi qattı sózlerin rep arqalı sırtqa qalay shıǵarǵanın aytıp, ózine laqap retinde «Fatalrhymer»di aldı. Bir waqıtlar ózin «Ceza a.k.a Fatalrhymer» dep repler shıǵardı. [[Killa Hakan]]nıń albomında «Son Mohakan da Fantastik Dört» treki menen Eko Fresh hám Summer Cem menen birgelikte miyman boldı hám usı trekke klip te túsirildi. Cezanıń «[[Suspus]]» albomı 2015-jıl 26-mayda keń jámiyetshilikke usınıldı. Albomdaǵı «Suspus]» trekine klip te túsirildi jáne de Ceza albomdaǵı basqa da treklerge klip túsirgisi kelgenin atap ótken. 2019-jıl 26-dekabrde «[[Beatcoin]]» singlın klipi menen birge shıǵardı. 2022-jılı 26-fevralda «Hiphoplife» youtube kanalında shıqqan «Red Bull 64 Bars» kórsetiwinde «Bakabaka» trekin shıǵardı, trektiń prodyuseri GOKO!. 9 jıldan keyin 2024-jıl 26-iyulda «[[Yatay Zeka]]» albomın shıǵardı. Sonday-aq, 158 sekundta 1267 sóz aytqan (sekundına 8 sóz) «Holocaust» treki Cezanıń dóretiwshiligindegi eń tez aytqan repi. == Filmografiya == {|class = "wikitable" !Jıl !Film/Serial !Xarakter |- |2005 |İstanbul Hatırası: Köprüyü geçmek (Istanbul esteligi: Kópirden ótiw) |Jeza |- |2013 |Leyla ile Mecnun (dizi) (Láyli hám Májnún) (serail) |Aqsaqallı atanıń aqlıǵı |- |2014 |Güldür Güldür (Kúldir-kúldir) |Ózi |} == Diskografiyası == {| class="wikitable" ! Jıl !! Plastinka kompaniyası !! Túri !! Atı |- | 1999 || [[Kod Music]]|| Tańlamalı albom || [[Yeraltı Operasyonu]] ('''Ceza''' '''Doğanın Kanunu''', '''İntihar''', '''Yeter Artık''' trekleri menen qatnasqam.) |- | 2000 || Belgisiz || [[Asya Sentez]] albomı || [[Toplama Kampı]] (Kishi albom) |- | 2000 || [[Hammer Müzik]]|| [[Nefret (muzıkalıq toparı)|Nefret]] albomı || [[Nefret: Meclis-i Ala İstanbul|Meclis-i Âlâ: İstanbul]] |- | 2001 || [[Hammer Müzik]]|| [[Nefret (muzıkalıq toparı)|Nefret]] albomı || [[Nefret: Anahtar|Anahtar]] |- | 2002 || [[Hammer Müzik]]|| Jeke albom || [[Med Cezir (Ceza albümü)|Med-Cezir]] |- | 2004 || [[Hammer Müzik]]|| Jeke albom || [[Rapstar (albom)|Rapstar]] |- | 2006 || [[Hammer Müzik]]|| Jeke albom || [[Feyz Al]] |- | 2006 || [[EMI]] || Jeke albom || [[Yerli Plaka]] |- | 2007 || Belgisiz || Jeke albom || [[Evin Delisi]] (Maxi Single) |- | 2008 || [[Orijinal Music]]|| [[Killa Hakan]] menen birge shıǵarılǵan. || [[Bomba Plak]] |- | 2010 || [[Esen Müzik]] || Jeke albom || [[Onuncu Köy]] |- | 2015 || [[Esen Müzik]] || Jeke albom || [[Suspus]] |- | 2018 || [[Esen Müzik]] || Single || [[Denizci]] |- | 2019 || [[ED Müzik]]|| Single || [[Beatcoin]] |- | 2020 || [[MuzikPlay]]|| ft. [[Tepki (rapçi)|Tepki]] || Yak |- | 2020 || [[MuzikPlay]]|| Single || Yeni Mesaj (''[[Mesaj (albüm)|Mesaj]]'' saygı albümü toplu yayımlanmadan önce tekli olarak çıkarılmıştır.) |- | 2021 || [[Sony Music|Sony Music Türkiye]] || ft. [[Gazapizm]] & DJ Sivo || BASKIN |- |2022 |ED Müzik |ft. GOKO! |Bakabaka |- |2022 |Ultrasonic |ft. [[Rapozof]] |BYE BYE |- |2022 |Unique Fabric |ft. [[Hayki]] |Rüzgar |- |2023 |Epidemik |Tekli ft. [[Beta Berk Bayındır]] |Kriminal |- |2023 | |Tekli ft. [[Baneva]] |KÜL |- |2023 |ED Müzik |Maxisingle |Analog |- |2023 |ED Müzik |Maxisingle |Netflex |- |2024 |ED Müzik |Single |Maytap |- |2024 |ED Müzik |Albüm |[[Yatay Zeka]] |} == Sıylıqları == {| class="wikitable" |- ! Jıl !! Kategoriya !! Sıylıqlaw máresimi |- | 2007 || En İyi Türk Sanatçı (Eń jaqsı túrk kórkem-óner xızmetkeri) || MTV Avrupa Müzik Ödülleri (MTV Evropa Muzıka Sıylıqları) |- | 2008 || İletişim Şeref Diploması (Baylanıs Diplomı) || Türkiye Fair Play Ödülleri |- | 2016 || En İyi Şarkı — Suspus (Jıldıń eń jaqsı qosıǵı — Suspus) || 13. Radyo Boğaziçi Müzik Ödülleri (13-Radyo Buǵazishi Muzıka Sıylıqları) |- | 2016 || En İyi Rap Sanatçısı (Eń jaqsı repper) || 13. Radyo Boğaziçi Müzik Ödülleri (13-Radyo Buǵazishi Muzıka Sıylıqları) |- | 2020 || Yılın En İyi Rap Sanatçısı (Jıldıń eń jaqsı repperi) || 46. Altın Kelebek Ödülleri (46-Altın Gúbelek Sıylıqları) |- | 2024 || En İyi Rap Sanatçısı (Eń jaqsı repper) || 50. Altın Kelebek Ödülleri (50-Altın Gúbelek Sıylıqları)<ref>{{Web deregi | url = https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hayat/50-pantene-altin-kelebek-odulleri-sahiplerini-buluyor-iste-kazananlar-42619565| başlık = 50. Pantene Altın Kelebek Ödülleri sahiplerini buldu... İşte kazananlar!| bet = www.hurriyet.com| qaralǵan sáne = 8.05.2024 | sáne = 9.12.2024 | til = Tr| jumıs = www.hurriyet.com.tr| arxivurl = https://web.archive.org/web/20241209011505/https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hayat/50-pantene-altin-kelebek-odulleri-sahiplerini-buluyor-iste-kazananlar-42619565| arxivsáne = 9.12.2024 }}</ref> |} == Derekler == {{Derekler}} == Sırtqı siltemeler == * [https://web.archive.org/web/20100801020427/http://ceza.com.tr/ Rásmiy saytı] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100801020427/http://ceza.com.tr/ |sáne=1-avgust 2010 }} * [http://www.myspace.com/Ceza Rásmiy Myspace betı] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131215120942/https://myspace.com/ceza |sáne=15-dekabr 2013 }} * [https://open.spotify.com/artist/28Qbi9jTj2eej21P2mImZI Rásmiy Spotify beti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210120155644/https://open.spotify.com/artist/28Qbi9jTj2eej21P2mImZI |sáne=20-yanvar 2021 }} * [http://www.youtube.com/cezaofficial Rásmiy Youtube beti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130811224136/http://www.youtube.com/cezaofficial |sáne=11-avgust 2013 }} [[Kategoriya:1976-jılı tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:31-dekabrde tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:Qosıqshılar]] [[Kategoriya:Muzıka]] [[Kategoriya:Alfavit boyınsha shaxslar]] [[Kategoriya:Ceza]] f3mf0bz7n6yf8xantbmz0f4a2u5l036 Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi 4 23879 232407 232228 2026-06-15T12:01:18Z Jembot 4424 Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı 232407 wikitext text/x-wiki {{/begin|50}} |- | 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24057}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}} |- | 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4883}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}} |- | 4 || [[User:Inosham|<span style="color:gray">Inosham</span>]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4397}}]] || {{Permissions|Inosham}} |- | 5 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4339}}]] || {{Permissions|Bekan88}} |- | 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4163}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}} |- | 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}} |- | 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2549}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}} |- | 9 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}} |- | 10 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}} |- | 11 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}} |- | 12 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}} |- | 13 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}} |- | 14 || [[User:Gozzalina|<span style="color:gray">Gozzalina</span>]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1090}}]] || {{Permissions|Gozzalina}} |- | 15 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:923}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 16 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}} |- | 17 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}} |- | 18 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}} |- | 19 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 20 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}} |- | 21 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}} |- | 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}} |- | 23 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}} |- | 24 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}} |- | 25 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 26 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 27 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}} |- | 28 || [[User:Begdullaman|<span style="color:gray">Begdullaman</span>]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}} |- | 29 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:325}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}} |- | 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|<span style="color:gray">Nurlibek Urgenichbaev</span>]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}} |- | 31 || [[User:Qareken Balasi|<span style="color:gray">Qareken Balasi</span>]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}} |- | 32 || [[User:BEGJIGIT|<span style="color:gray">BEGJIGIT</span>]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}} |- | 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|<span style="color:gray">Saxibjamal Esemuratova</span>]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}} |- | 34 || [[User:Pirnazarova|<span style="color:gray">Pirnazarova</span>]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}} |- | 35 || [[User:Holder|<span style="color:gray">Holder</span>]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}} |- | 36 || [[User:Miracle0302|<span style="color:gray">Miracle0302</span>]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}} |- | 37 || [[User:Begjigit|<span style="color:gray">Begjigit</span>]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}} |- | 38 || [[User:Kmoksy|<span style="color:gray">Kmoksy</span>]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}} |- | 39 || [[User:AbzalM|<span style="color:gray">AbzalM</span>]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}} |- | 40 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 41 || [[User:NurkaArzay|<span style="color:gray">NurkaArzay</span>]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}} |- | 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|<span style="color:gray">Gúlxan Medetbekovna</span>]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}} |- | 43 || [[User:Bakhit|<span style="color:gray">Bakhit</span>]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}} |- | 44 || [[User:Melek jurnalist|<span style="color:gray">Melek jurnalist</span>]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}} |- | 45 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 46 || [[User:Jannazarova Sh|<span style="color:gray">Jannazarova Sh</span>]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}} |- | 47 || [[User:Jámiy|<span style="color:gray">Jámiy</span>]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}} |- | 48 || [[User:İmmortalance|<span style="color:gray">İmmortalance</span>]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}} |- | 49 || [[User:Romaine|<span style="color:gray">Romaine</span>]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}} |- | 50 || [[User:Kagansky|<span style="color:gray">Kagansky</span>]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}} {{/end}} o2bzmqjck744l0gtsztbypv5tul93e0 Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi 4 26380 232409 232230 2026-06-15T12:01:20Z Jembot 4424 Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı 232409 wikitext text/x-wiki {{/begin|50}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:88180}}]] |- | 2 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] |- | 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3446}}]] |- | 4 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] |- | 5 || [[User:EmausBot|<span style="color:gray">EmausBot</span>]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2912}}]] |- | 6 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] |- | 7 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] |- | 8 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1549}}]] |- | 9 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] |- | 10 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] |- | 11 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] |- | 12 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1052}}]] |- | 13 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] |- | 14 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] |- | 15 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] |- | 16 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] |- | 17 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] |- | 18 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] |- | 19 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] |- | 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:546}}]] |- | 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] |- | 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:385}}]] |- | 23 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]] |- | 24 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]] |- | 25 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]] |- | 26 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]] |- | 27 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]] |- | 28 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]] |- | 29 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]] |- | 30 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]] |- | 31 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]] |- | 32 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]] |- | 33 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]] |- | 34 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]] |- | 35 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]] |- | 36 || [[User:BOTijo|<span style="color:gray">BOTijo</span>]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]] |- | 37 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]] |- | 38 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]] |- | 39 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]] |- | 40 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]] |- | 41 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]] |- | 42 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]] |- | 43 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]] |- | 44 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]] |- | 45 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]] |- | 46 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]] |- | 47 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 48 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] |- | 49 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]] {{/end}} sjb6s18eqieehigkc3jmtmj1vvh8o22 Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge) 4 27432 232408 232229 2026-06-15T12:01:19Z Jembot 4424 Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı 232408 wikitext text/x-wiki {{/begin|50}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:88180}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:24057}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}} |- | 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4883}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}} |- | 5 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}} |- | 6 || [[User:Inosham|<span style="color:gray">Inosham</span>]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4397}}]] || {{Permissions|Inosham}} |- | 7 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4339}}]] || {{Permissions|Bekan88}} |- | 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4163}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}} |- | 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3446}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}} |- | 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}} |- | 11 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 12 || [[User:EmausBot|<span style="color:gray">EmausBot</span>]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2912}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2549}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}} |- | 14 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}} |- | 15 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 16 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}} |- | 17 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 18 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}} |- | 19 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1549}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 20 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 21 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 22 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}} |- | 23 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}} |- | 24 || [[User:Gozzalina|<span style="color:gray">Gozzalina</span>]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1090}}]] || {{Permissions|Gozzalina}} |- | 25 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 26 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1052}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 27 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 28 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:923}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 29 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 30 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 31 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 32 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}} |- | 33 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}} |- | 34 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 35 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}} |- | 36 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 37 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 38 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 39 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:546}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 40 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}} |- | 41 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}} |- | 42 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}} |- | 43 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 44 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}} |- | 45 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}} |- | 46 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 47 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:385}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 48 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 49 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}} |- | 50 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]] || {{Permissions|TjBot}} {{/end}} 1e65wnpla317z76hdv5hw8e0m1rbke6 Tupac Shakur 0 41848 232417 232403 2026-06-15T21:52:26Z JigildikBot 14033 Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı 232417 wikitext text/x-wiki {{Redaktorlanbaqta|paydalanıwshı=[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Kvazimodo|talqılaw]]) 18:01, 2026-jıl 10-iyun (UTC)}} {{Shaxs infoqutısı |qaraqalpaqsha atı = Tupac Shakur |negizgi atı = |súwret = Tupac Shakur in 1995.jpg |súwret eni = |súwret táriypi = Tupac, 1995-jıl |tuwılǵan waqtındaǵı atı = Lesane Parish Crooks |tuwılǵan sánesi = |tuwılǵan jeri = [[Nyu-York]], [[AQSh]] |qaytıs bolǵan sánesi = |qaytıs bolǵan jeri = [[Las-Vegas]], [[Nevada]], AQSh |ólim sebebi = [[Tupak Shakurdıń óltiriliwi|Oq atıw arqalı adam óltiriliwi]] (atıldı) |jerlengen jeri = |puqaralıǵı = |milleti = |kásibi = repper, tekst jazıwshı, aktyor, aktivist, shayır |dini = |boyı = |qánigeligi = |oqıǵan jeri = |iskerlik jılları = 1989–1996 |belgili pikirleri = |ákesi = [[Billy Garland (aktivist)|Billy Garland]] |anası = [[Afeni Shakur]] |ómirlik joldası = Keisha Morris (1995-96) |ómirlik joldasları = |perzentleri = |partiyası = |sıylıqları = [[Tupak Shakur alǵan sıylıq hám nominaciyalar dizimi|Tolıq dizim]] |ataqları = |sayt = |qolı = Tupac Shakur's signature.svg |module = <center>{{Muzıkant infoqutısı | embed = yes | tuwılǵan_sánesi = <!-- 1971-jıl 16-iyun --> | qaytıs_bolǵan_sánesi = <!-- 1996-jıl 13-sentyabr --> | janrı = [[West Coast hip-hop]], [[gangsta rep]], [[siyasiy hip-hop]] | leybl = {{hlist|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Death Row Records|Death Row]]|[[Atlantic Records|Atlantic]]|TNT|Out da Gutta}} | burınǵı_aǵzası = {{hlist|[[Digital Underground]]|[[Thug Life (group)|Thug Life]]|[[Outlawz]]|Strictly Dope}} }}</center> }} '''Tupac Amaru Shakur''' ({{IPAc-en|ˈ|t|uː|p|ɑː|k|_|ʃ|ə|ˈ|k|ʊər|audio=En-us-Tupac Shakur.wav}} {{respell|TOO|pahk|_|shə|KOOR}}; tuwılǵan atı '''Lesane Parish Crooks'''; [[1971|1971-jıl]] [[16-iyun]] — [[1996|1996-jıl]] [[13-sentyabr]]), óziniń saxnalıq atları '''2Pac''' hám '''Makaveli''' atları menen de belgili amerikalı reper hám aktyor. Ol XX ásirdiń eń tásirli muzıka atqarıwshılarınıń biri hám [[qara amerikalılar]] ushın kórnekli siyasiy belsendi edi<ref>{{cite encyclopedia | url=https://www.britannica.com/art/hip-hop | title=Hip-hop &#124; Definition, History, Dance, Rap, Music, Culture, & Facts &#124; Britannica | encyclopedia=Encyclopedia Britannica | access-date=29-noyabr 2024-jıl | archive-date=24-noyabr 2020-jıl | archive-url=https://web.archive.org/web/20201124232300/https://www.britannica.com/art/hip-hop | url-status=live }} {{web deregi | familiya =Okwerekwu | at =Ike | sáne = 5-may 2019-jıl | bet =Tupac: The Greatest Inspirational Hip Hop Artist | url =https://medium.com/music-for-inspiration/tupac-the-greatest-inspirational-hip-hop-artist-7118f02747ed | qaralǵan sáne = 9-mart 2022-jıl |website=Music For Inspiration | arxivsáne = 9-mart 2022-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220309122119/https://medium.com/music-for-inspiration/tupac-the-greatest-inspirational-hip-hop-artist-7118f02747ed |url-status=live }} {{Cite magazine|date=13-sentyabr 2016-jıl|title=8 Ways Tupac Shakur Changed the World|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/8-ways-tupac-shakur-changed-the-world-128421/|access-date=9-mart 2022-jıl|magazine=Rolling Stone|archive-date=9-mart 2022-jıl|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309122117/https://www.rollingstone.com/music/music-news/8-ways-tupac-shakur-changed-the-world-128421/|url-status=live}} {{web deregi | bet =Tupac Shakur: The story of a rapper 'always meant for something great' | url =https://news.sky.com/story/tupac-shakur-the-story-of-a-rapper-always-meant-for-something-great-12972937 | qaralǵan sáne = 30-iyul 2024-jıl |website=Sky News | til =en | arxivsáne = 30-iyul 2024-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240730173143/https://news.sky.com/story/tupac-shakur-the-story-of-a-rapper-always-meant-for-something-great-12972937 |url-status=live }} {{web deregi | familiya =Ogbar | at =Jeffrey O. G. | sáne = 16-iyun 2017-jıl | bet =In Tupac's life, the struggles and triumphs of a generation | url =http://theconversation.com/in-tupacs-life-the-struggles-and-triumphs-of-a-generation-79266 | qaralǵan sáne = 17-may 2024-jıl |website=The Conversation | arxivsáne = 17-may 2024-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240517122250/http://theconversation.com/in-tupacs-life-the-struggles-and-triumphs-of-a-generation-79266 |url-status=live }} {{web deregi | url =https://www.cbc.ca/radio/day6/canada-s-ban-on-gay-men-donating-blood-painting-with-david-bowie-tupac-s-legacy-summer-reads-and-more-1.6070411/unpacking-tupac-s-complicated-legacy-on-what-would-have-been-his-50th-birthday-1.6071677 | bet =Unpacking Tupac's complicated legacy, on what would have been his 50th birthday | sáne = 18-iyun 2021-jıl | at =Sameer | familiya =Chhabra | qaralǵan sáne = 14-aprel 2024-jıl | arxivsáne = 18-aprel 2024-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240418142536/https://www.cbc.ca/radio/day6/canada-s-ban-on-gay-men-donating-blood-painting-with-david-bowie-tupac-s-legacy-summer-reads-and-more-1.6070411/unpacking-tupac-s-complicated-legacy-on-what-would-have-been-his-50th-birthday-1.6071677 |url-status=live }}</ref>. Ol dúnya júzi boyınsha 75 millionnan artıq disk satıp, eń kóp satılǵan muzıkalıq atqarıwshılardıń biri esaplanadı<ref>{{web deregi | url =https://www.bbc.com/news/world-us-canada-40525347| bet =Tupac blamed race in Madonna breakup letter| baspaxana =[[BBC News]]| sáne =6-iyul 2017-jıl| qaralǵan sáne =8-sentyabr 2024-jıl| arxivsáne =5-oktyabr 2024-jıl| arxivurl =https://web.archive.org/web/20241005231710/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-40525347|url-status=live}}</ref>. Shakurdıń muzıkasınıń ayırım bólimleri sociallıq ádalatsızlıq, siyasiy mashqalalar hám [[afroamerikalıqlar]]dıń marginallasıwı haqqında aytılǵan<ref name="gradozerobeats.com">{{web deregi | sáne = 12-mart 2023-jıl | bet =Why Tupac is an Iconic Figure of Hip Hop Culture | url =https://gradozerobeats.com/en/tupac-iconic-figure-culture-hiphop/ | qaralǵan sáne = 30-mart 2024-jıl |website=gradozerobeats.com | til =en-US | arxivsáne = 30-mart 2024-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240330010511/https://gradozerobeats.com/en/tupac-iconic-figure-culture-hiphop/ |url-status=live }}</ref><ref>{{web deregi | sáne = 10-fevral 2022-jıl | bet =Tupac Was Always Political | url =https://www.gq.com/story/tupac-politics-art-exhibit-wake-me-when-im-free | qaralǵan sáne = 30-mart 2024-jıl |website=GQ | til =en-US | arxivsáne = 7-mart 2024-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240307082555/https://www.gq.com/story/tupac-politics-art-exhibit-wake-me-when-im-free |url-status=live }}</ref>, biraq ol, sonday-aq [[gangsta rap]] hám zorlıqshılıq mazmunındaǵı tekstleri menen de belgili bolǵan<ref name="Takedown"/>. Shakur [[Nyu-York]]ta [[Qara Panteralar partiyası]] aǵzaları bolǵan ata-anadan tuwılǵan. Onı anası [[Afeni Shakur]] tarbiyaladı hám 1988-jılı olar [[San-Francisko qoltıǵı aymaǵı]]na kóship ótti. Onıń debyut albomı «''[[2Pacalypse Now]]''» (1991) onı óziniń [[siyasiy rep]] tekstleri arqalı [[Batıs jaǵa xip-xopı]]nda oraylıq figuraǵa aynaldırdı<ref name="TSTA2">{{Cite AV media|title=Tupac Shakur – Thug Angel (The Life of an Outlaw)|date=2002}}</ref><ref name=":2">{{cite encyclopedia|editor1-last=Alexander|editor1-first=Leslie M.|editor2-last=Rucker|editor2-first=Walter C.|title=Encyclopedia of African American History|volume=1|date=28-fevral 2010-jıl|publisher=[[ABC-CLIO]]|isbn=9781851097692|pages=254–257}}</ref>. Shakur keyingi albomları «''[[Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z...]]''» (1993) hám «''[[Me Against the World]]''» (1995) menen jańa kommerciyalıq tabısqa eristi<ref name="HTP-3302">{{cite book | last = Edwards | first = Paul | year = 2009 | title = [[How to Rap]]: The Art & Science of the Hip-Hop MC | publisher = Chicago Review Press | page = 330}}</ref>. Onıń [[RIAA sertifikatı|Almaz]] sertifikatlı albomı «''[[All Eyez on Me]]''» (1996), xip-xop tariyxındaǵı dáslepki [[qos albom]], introspektiv tekstlerden bas tartıp, ótkir gangsta repke baǵdarlanǵan<ref name="AllMusic-r2314892">{{web deregi | familiya =Huey | at =Steve | sáne = n.d. | bet =2Pac – ''All Eyez on Me'' | url ={{AllMusic|class=album|id=r231489|pure_url=yes}} | qaralǵan sáne = 28-iyul 2010-jıl |work=[[AllMusic]]}}</ref>. Bul albomnan «[[California Love]]» hám «[[How Do U Want It]]» degen eki «[[Billboard Hot 100]]»-birinshi orınlı singller shıqtı. Jeke karyerasınan tısqarı, Shakur «[[Thug Life (topar)|Thug Life]]» toparın dúzip, [[Snoop Dogg]], [[Dr. Dre]] hám «[[Outlawz]]» sıyaqlı atqarıwshılar menen sheriklik qıldı. Aktyor retinde Shakur «''[[Juice (film, 1992)|Juice]]''» (1992), «''[[Poetic Justice (film)|Poetic Justice]]''» (1993), «''[[Above the Rim]]''» (1994), «''[[Bullet (film, 1996)|Bullet]]''» (1996), «''[[Gridlock'd]]''» (1997) hám «''[[Gang Related]]''» (1997) filmlerinde bas rollerdi atqardı. Karyerasınıń sońǵı jıllarında Shakur Nyu-Yorktaǵı studiyalardıń birinde bes márte atıp ketildi hám qamaqqa alıwlar menen baylanıslı huqıqıy mashqalalarǵa dush keldi. Ol [[jınıslıq zorlaw]] ayıpları menen segiz ay qamaqta otırdı, biraq 1995-jılı apellyaciya sheshimi menen shıǵarıldı<ref name=":6">{{Cite book |last=Golus |first=Carrie |url=https://books.google.com/books?id=EN-lAgAAQBAJ&q=keisha+morris+tupac+february+1996&pg=PA62 |title=Tupac Shakur: Hip-Hop Idol |date=1-avgust 2010-jıl |publisher=Twenty-First Century Books |isbn=978-0-7613-5473-4 |pages=62, 92}}</ref>. Qamaqtan shıqqannan soń, ol [[Suge Knight|Marion «Suge» Knight]]tiń «[[Death Row Records]]» leyblı menen shártnama imzaladı hám [[Shıǵıs jaǵa – Batıs jaǵa xip-xop qarama-qarsılıǵı]]na tartıldı<ref name=":3">{{cite book | author = Jay-Z | title = Essays on Hip Hop's Philosopher King | editor-first = Julius | editor-last = Bailey | isbn = 978-0786463299 | publisher = McFarland & Company | year = 2011 | page = 55}}</ref>, bul jaǵday onıń burınǵı dostı [[The Notorious B.I.G.]] penen bolǵan belgili qarama-qarsılıǵına alıp keldi. 1996-jılı 7-sentyabrde Shakur [[Paradise (Nevada)|Paradise]]da avtomobilden atılǵan oqtan tórt márte jaralandı; ol altınshı kúni qaytıs boldı. [[The Notorious B.I.G.]]diń bul waqıyada qatnası bar degen gápler tarqaldı; ol bolsa altı ay ótkennen, 1997-jılı mart ayında Los-Anjeleske saparı waqtında [[The Notorious B.I.G.di óltiriw|avtomobilden atılǵan oqtan]] qaza tapqan<ref name=":4">{{Cite news|first=Antonio | last = Planas|date=7-aprel 2011-jıl|title=FBI outlines parallels in Notorious B.I.G., Tupac slayings|newspaper=[[Las Vegas Review-Journal]]|url=http://www.lvrj.com/news/fbi-outlines-parallels-in-notorious-b-i-g-tupac-slayings-119389104.html|url-status=live|access-date=19-fevral 2013-jıl|archive-url=https://web.archive.org/web/20110411003337/http://www.lvrj.com/news/fbi-outlines-parallels-in-notorious-b-i-g-tupac-slayings-119389104.html|archive-date=11-aprel 2011-jıl}}</ref><ref name="TSDCD" />. Shakurdıń óliminen keyin shıǵarılǵan qos disklik «''[[Greatest Hits (Tupac Shakur albomı)|Greatest Hits]]''» (1998) albomı onıń «Almaz» sertifikatı menen sıylıqlaǵan eki albomınıń biri bolıp tabıladı (bul xip-xop tariyxındaǵı toǵız almaz albomlardıń biri)<ref name=":5">{{web deregi | sáne = 8-iyul 2011-jıl | bet =2Pac's 'Greatest Hits' album certified Diamond | url =https://hypebeast.com/2018/7/2-pacs-greatest-hits-album-certified-diamond | qaralǵan sáne = 5-may 2022-jıl |website=HYPEBEAST | arxivsáne = 7-dekabr 2021-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20211207042435/https://hypebeast.com/2018/7/2-pacs-greatest-hits-album-certified-diamond |url-status=live }}</ref>. Shakur qaytıs bolǵannan keyin taǵı bes albom shıǵarıldı, sonıń ishinde Makaveli atı astında shıǵarılǵan joqarı bahalanǵan «''[[The Don Killuminati: The 7 Day Theory]]''» (1996) albomı bar<ref>{{web deregi | sáne = 5-noyabr 2018-jıl | bet =No Blasphemy: Why 2Pac's "The Don Killuminati: The 7 Day Theory" Is Rap's Greatest Album | url =https://hiphopdx.com/editorials/id.4179/title.no-blasphemy-why-2pacs-the-don-killuminati-the-7-day-theory-is-raps-greatest-album | qaralǵan sáne = 5-may 2022-jıl |website=HipHopDX | arxivsáne = 17-aprel 2022-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220417111528/https://hiphopdx.com/editorials/id.4179/title.no-blasphemy-why-2pacs-the-don-killuminati-the-7-day-theory-is-raps-greatest-album |url-status=live }}</ref>. Bul albomlardıń barlıǵı Qurama Shtatlarda kóp márte platin sertifikatına iye boldı<ref>{{web deregi | sáne = 4-avgust 2019-jıl | bet =The Best Selling Tupac Albums of All Time | url =https://2paclegacy.net/the-best-selling-tupac-albums-of-all-time/ | qaralǵan sáne = 5-may 2022-jıl |website=2PacLegacy.net | til =en-US | arxivsáne = 5-iyun 2022-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220605202019/https://2paclegacy.net/the-best-selling-tupac-albums-of-all-time/ |url-status=live }}</ref>. 2002-jılı Shakur «[[Xip-xop dańq alleyası]]»qa kirgizildi<ref name="Allwood-2006">{{web deregi | bet =Notorious B.I.G., Tupac Shakur To Be Inducted Into Hip-Hop Hall Of Fame|website=[[BET]]| url =http://www.bet.com/Music/Archives/BET.com+-+Notorious+B.I.G._+Tupac+Shakur+To+Be+Inducted+Into+Hip-Hop+Hall+Of+Fame+152.htm| sáne =30-dekabr 2006-jıl|url-status=dead| arxivurl =https://web.archive.org/web/20061230051113/http://www.bet.com/Music/Archives/BET.com%2B-%2BNotorious%2BB.I.G._%2BTupac%2BShakur%2BTo%2BBe%2BInducted%2BInto%2BHip-Hop%2BHall%2BOf%2BFame%2B152.htm| arxivsáne =30-dekabr 2006-jıl| qaralǵan sáne =7-yanvar 2012-jıl}}</ref>. 2017-jılı ol birinshi múmkinshilikte-aq «[[Rok-n-roll dańq alleyası]]»ına kirgizildi<ref name="USA Today-2016">{{Cite news |title=Rock and Roll Hall of Fame taps Tupac, Journey, Pearl Jam |newspaper=USA Today |url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2016/12/20/rock-and-roll-hall-fame-taps-tupac-journey-pearl-jam/95616556/ |url-status=live |access-date=20-dekabr 2016-jıl |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220191622/http://www.usatoday.com/story/life/music/2016/12/20/rock-and-roll-hall-fame-taps-tupac-journey-pearl-jam/95616556/ |archive-date=20-dekabr 2016-jıl}}</ref>. «''[[Rolling Stone]]''» jurnalı Shakurdı barlıq dáwirlerdiń 100 eń jaqsı atqarıwshıları dizimine kirgizgen<ref>{{Cite magazine|title=100 Greatest Artists|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-artists-147446/|date=3-dekabr 2010-jıl|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=11-iyun 2019-jıl|archive-date=6-dekabr 2018-jıl|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206192537/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-artists-147446/|url-status=live}}</ref>. 2023-jılı ol «[[Gollivud dańq jolı]]»ında óliminen keyin juldız benen sıylıqlandı<ref>{{web deregi | sáne = 7-iyun 2023-jıl | bet =Tupac Shakur posthumously receives star on Hollywood Walk of Fame | url =https://www.cbsnews.com/news/tupac-shakur-posthumously-receives-star-on-hollywood-walk-of-fame/ | qaralǵan sáne = 9-iyun 2023-jıl |website=cbsnews.com | til =en-US}}</ref>. Onıń muzıka, aktivizm, qosıq jazıw hám mádeniyattıń basqa tarawlarındaǵı tásiri akademiyalıq izertlewlerdiń teması bolıp kelmekte<ref name=UIO>{{web deregi | url =https://www.uio.no/studier/emner/hf/ikos/KULH1111/ | bet =KULH1111 – Tupac, hiphop og kulturhistorie | til =Norwegian |trans-title=KULH1111 – Tupac, xip-xop hám mádeniyat tariyxı |website=uio.no | qaralǵan sáne = 23-mart 2024-jıl | arxivsáne = 18-may 2024-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240518093941/https://www.uio.no/studier/emner/hf/ikos/KULH1111/ |url-status=live }}</ref><ref>{{web deregi | url =https://folkmyth.fas.harvard.edu/2003-all-eyez-me-tupac-shakur-and-search-modern-folk-hero | bet =2003: "All Eyez on Me: Tupac Shakur and the Search for the Modern Folk Hero" | website=folkmyth.fas.harvard.edu | qaralǵan sáne = 24-avgust 2024-jıl | arxivsáne = 15-sentyabr 2021-jıl | arxivurl =https://web.archive.org/web/20210915234707/https://folkmyth.fas.harvard.edu/2003-all-eyez-me-tupac-shakur-and-search-modern-folk-hero | url-status=live }}</ref>. == Erte jılları == [[File:Eastharlem01.jpg|thumb|[[East Harlem]], Shakur tuwılǵan Nyu-York qalasınıń rayonı|alt=Nyu-York qalasınıń joqarıdan kórinisi, 96-kósheden arqaǵa qarap, Ekinshi prospekt boylap, East Harlem kesilispe 97-kóshe.]] === Tuwılıwı hám shıǵısı === Tupac Amaru Shakur 1971-jılı 16-iyunda [[Nyu-York]]tıń [[Manhetten]] rayonındaǵı [[Ist-Harlem]]de [[Afeni Shakur]] hám [[Billi Garlend (aktivist)|Billi Garlend]] shańaraǵında tuwılǵan<ref>{{cite book |last=Abjorensen |first=Norman |url=https://books.google.com/books?id=6ZyrDgAAQBAJ&pg=PA455 |title=Historical Dictionary of Popular Music |date=2017 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-5381-0214-5 |location=Lanham, Maryland |page=455}}</ref><ref>{{cite book |last=Prestholdt |first=Jeremy |url=https://books.google.com/books?id=mXKfDwAAQBAJ&pg=103 |title=Icons of Dissent: The Global Resonance of Che, Marley, Tupac and Bin Laden |date=2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-1906-3214-4 |location=Oxford |page=103}}</ref><ref>{{cite book |last=Cullen |first=Jim |url=https://books.google.com/books?id=jI4jDAAAQBAJ&pg=245 |title=Democratic Empire: The United States Since 1945 |date=2017 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-119-02735-5 |location=Chichester, West Sussex |page=245}}</ref><ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/tupacresurrectio00shak/page/9/mode/1up |title=Tupac: Resurrection 1971–1996 |date=2003 |publisher=Atria Books |isbn=0-7434-7434-1 |editor-last1=Hoye |editor-first1=Jacob |location=New York |page=9 |editor-last2=Ali |editor-first2=Karolyn |editor-link2=Karolyn Ali}}</ref>. Ol Lesane Parish Crooks degen at penen tuwılǵan, bir jastan keyin onıń atı Tupac Amaru Shakur dep ózgertilgen<ref name="Walker2">{{web deregi | familiya =Walker | at =Charles F. | sáne = 2014-jıl 26-fevral | bet =Tupac Shakur and Tupac Amaru | url =http://charlesfwalker.com/tupac-shakur-tupac-amaru/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20140227015606/http://charlesfwalker.com/tupac-shakur-tupac-amaru/ | arxivsáne = 2014-jıl 27-fevral | qaralǵan sáne = 2019-jıl 30-iyun }}</ref><ref>{{web deregi | familiya =Scott | at =Cathy | sáne = 1996-jıl 2-oktyabr | bet =22-year-old arrested in Tupac Shakur killing | url =http://www.lasvegassun.com/news/1996/oct/02/22-year-old-arrested-in-tupac-shakur-killing/#axzz2TfQ6LDHS |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20130921053735/http://www.lasvegassun.com/news/1996/oct/02/22-year-old-arrested-in-tupac-shakur-killing/ | arxivsáne = 2013-jıl 21-sentyabr | qaralǵan sáne = 2013-jıl 13-sentyabr |newspaper=[[Las Vegas Sun]]}}</ref><ref name="cathyscott12">{{web deregi | bet =Tupac Coroner's Report | url =http://www.cathyscott.com/artcls/Tupac%20Coroners%20Report.html | arxivurl =https://web.archive.org/web/20110723212104/http://www.cathyscott.com/artcls/Tupac%20Coroners%20Report.html | arxivsáne = 2011-jıl 23-iyul | qaralǵan sáne = 2007-jıl 24-iyul | baspaxana =[[Cathy Scott]]}}</ref><ref>{{web deregi | familiya =Bass | at =Debra D. | sáne = 1997-jıl 4-sentyabr | bet =Book chronicling Shakur murder set to hit stores | url =http://www.lasvegassun.com/news/1997/sep/04/book-chronicling-shakur-murder-set-to-hit-stores/#axzz2TfQ6LDHS |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20141006084722/http://www.lasvegassun.com/news/1997/sep/04/book-chronicling-shakur-murder-set-to-hit-stores/ | arxivsáne = 2014-jıl 6-oktyabr | qaralǵan sáne = 2013-jıl 13-sentyabr |newspaper=[[Las Vegas Sun]]}}</ref>. Oǵan 1781-jılı [[Peru]]da [[Ispaniya]] húkimranlıǵına qarsı [[Túpak Amaru II kóterilisi|kóterilisi]] ushın óltirilgen [[Inka imperiyası|Inka]] basshısınıń áwladı [[Túpak Amaru II]]niń atı qoyılǵan<ref>{{web deregi | familiya =Cline | at =Sarah | bet =Colonial and Neocolonial Latin America (1750–1900) | url =http://www.history.ucsb.edu/faculty/marcuse/classes/2c/Col&NeoColonLatAmSCline034.pdf |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100705072901/http://www.history.ucsb.edu/faculty/marcuse/classes/2c/Col%26NeoColonLatAmSCline034.pdf | arxivsáne = 2010-jıl 5-iyul | qaralǵan sáne = 2010-jıl 14-oktyabr }}</ref>. Shakurdıń anası [[Afeni Shakur]] bul at haqqında bılay degen: «Men onıń dúnyadaǵı revolyuciyashıl, jergilikli xalıqtıń atına iye bolıwın qáledim. Men onıń tek bir máhálleden emes, bálki, dúnya mádeniyatınıń bir bólegi ekenin biliwin qáledim»<ref name="Walker2" />. Tupactıń familiyası anasınıń 1968-jılı noyabrde turmısqa shıqqan sunniy musılman Lumumba Shakurdan kelip shıqqan. Lumumbanıń Tupactıń biologiyalıq ákesi emes ekenligi anıqlanǵannan keyin, olardıń neke qatnası buzılǵan<ref>{{web deregi | familiya =McBride | at =Earnest | sáne = 2023-jıl 31-yanvar | bet =Dr. Mutulu Shakur given special honors after prison release | url =https://jacksonadvocateonline.com/dr-mutulu-shakur-given-special-honors-after-prison-release/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240224183745/https://jacksonadvocateonline.com/dr-mutulu-shakur-given-special-honors-after-prison-release/ | arxivsáne = 2024-jıl 24-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 25-fevral |website=Jackson Advocate | til =en-US}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Kreps |first=Daniel |date=May 3, 2016 |title=Afeni Shakur, Activist and Tupac Shakur's Mother, Dead at 69 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/afeni-shakur-mother-of-tupac-shakur-and-activist-dead-at-69-64694/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240225083926/https://www.rollingstone.com/music/music-news/afeni-shakur-mother-of-tupac-shakur-and-activist-dead-at-69-64694/ |archive-date=February 25, 2024 |access-date=February 25, 2024 |magazine=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Johnson |first=Rudy |date=July 19, 1970 |title=Joan Bird and Afeni Shakur, Self-Styled Soldiers in the Panther 'Class Struggle' |url=https://www.nytimes.com/1970/07/19/archives/joan-bird-and-afeni-shakur-selfstyledsoldiers-in-the-panther-class.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930170111/https://www.nytimes.com/1970/07/19/archives/joan-bird-and-afeni-shakur-selfstyledsoldiers-in-the-panther-class.html |archive-date=September 30, 2024 |access-date=February 25, 2024 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>. Shakurdıń anası Afeni Shakur (tuwılǵan waqtındaǵı atı Elis Fey Uilyams; 1947-jıl 10-yanvar — 2016-jıl 2-may, Arqa Karolina) hám biologiyalıq ákesi Uilyam «Billi» Garlend (1949-jıl 14-martta tuwılǵan) 1960-jıllardıń aqırı hám 1970-jıllardıń baslarında Nyu-Yorktaǵı [[Qara panterler partiyası]]nıń aktiv aǵzaları bolǵan<ref>{{web deregi | sáne = 2013-jıl 30-dekabr | bet =Rare Interview With Tupac's Biological Father | url =http://mycolumbuspower.com/2916523/rare-interview-with-tupacs-biological-father-video/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160807221354/http://mycolumbuspower.com/2916523/rare-interview-with-tupacs-biological-father-video/ | arxivsáne = 2016-jıl 7-avgust | baspaxana =Power 107.5}}</ref>. Shakurdıń tuwılıwına bir ay qalǵanda, anası Nyu-York qalasında [[Panther 21]] jınayat isleri boyınsha sudqa tartılǵan. Ol 150 den artıq ayıp-shaǵımlar boyınsha aqlanǵan<ref>{{Cite book |last=Scott |first=Cathy |title=The Killing of Tupac Shakur |title-link=The Killing of Tupac Shakur |publisher=Huntington Press |year=2002 |isbn=978-0929712208 |location=Las Vegas, Nevada}}</ref><ref>{{web deregi | bet =Afeni Shakur | url =http://www.2paclegacy.com/images/assets/bio_afeni_shakur/afeni_shakur_biography.pdf | arxivurl =https://web.archive.org/web/20080409074113/http://www.2paclegacy.com/images/assets/bio_afeni_shakur/afeni_shakur_biography.pdf | arxivsáne = 2008-jıl 9-aprel | qaralǵan sáne = 2008-jıl 23-aprel | baspaxana =2Pac Legacy}}</ref>. «Qara panterler»diń [[Qara azatlıq armiyası]]nda iskerlik júrgizgen basqa da shańaraq aǵzaları awır jınayatlar ushın ayıpdı dep tabılıp, qamaqqa alınǵan, olardıń qatarında Shakurdıń ógey ákesi [[Mutulu Shakur]] da bar. Ol tórt jıl dawamında [[FBI]]diń «eń kóp izlengen on qashqın» diziminde bolǵan. Mutulu 1986-jılı uslanıp, 1981-jılı júz bergen [[Brinks]] bronelengen júk mashinasın talaw wazıypası boyınsha ayıplı dep, qamaqqa alınǵan; bul talaw dawamında policiya xızmetkerleri hám bir qawipsizlik xızmetkeri óltirilgen edi<ref name="labyrinth3">{{Cite book |last=Sullivan |first=Randall |title=LAbyrinth: A Detective Investigates the Murders of Tupac Shakur and Notorious B.I.G., the Implication of Death Row Records' Suge Knight, and the Origins of the Los Angeles Police Scandal |date=January 3, 2003 |publisher=[[Grove Press]] |isbn=0-8021-3971-X |location=New York City}}</ref>. Shakurdıń kishkene ákesi (godfather), «Qara panterler»niń joqarı dárejeli aǵzası [[Geronimo Pratt|Elmer «Geronimo» Pratt]] 1968-jılı bolǵan talaw waqtında mektep muǵallimin óltiriwde nadurıs ayıp taǵılǵan. Ol 27 jıl qamaqta otırǵannan keyin, prokuratura onıń ayıpsızlıǵın dálilleytuǵın ayırımlardı jasırǵanlıǵı sebepli onıń ayıplanıwı biykar etilgen<ref>{{web deregi | sáne = 2011-jıl 23-oktyabr | bet =Geronimo Pratt: Black Panther leader who spent 27 years in jail for a crime he did not commit | url =https://www.independent.co.uk/news/obituaries/geronimo-pratt-black-panther-leader-who-spent-27-years-in-jail-for-a-crime-he-did-not-commit-2297384.html |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240927110130/https://www.independent.co.uk/news/obituaries/geronimo-pratt-black-panther-leader-who-spent-27-years-in-jail-for-a-crime-he-did-not-commit-2297384.html | arxivsáne = 2024-jıl 27-sentyabr | qaralǵan sáne = 2021-jıl 21-fevral |website=The Independent}}</ref><ref>{{cite news |last1=Martin |first1=Douglas |date=June 3, 2011 |title=Elmer G. Pratt, Jailed Panther Leader, Dies at 63 |url=https://www.nytimes.com/2011/06/04/us/04 |access-date=January 16, 2021 |work=The New York Times}}</ref>. Shakurdıń kishkene anası (godmother) [[Assata Shakur]] «Qara azatlıq armiyası»nıń burınǵı aǵzası bolıp, 1977-jılı [[Nyu-Jersi]] shtatı policiya xızmetkerin óltiriw ayıbı menen qamaqqa alınǵan. Ol 1979-jılı qamaqxanadan qashıp ketken hám 2013-jılı [[FBI]]diń «eń kóp izlengen terroristler» dizimine kirgizilgen, ol 2025-jılı qaytıs bolǵanǵa shekem sol dizimde qalǵan<ref>{{cite news |last=Goldman |first=Jeff |date=September 26, 2025 |title=Notorious fugitive on FBI terrorist list dies in Cuba decades after N.J. cop killing, prison escape |url=https://www.nj.com/news/2025/09/notorious-fugitive-on-fbi-terrorist-list-dies-in-cuba-decades-after-nj-cop-killing-prison-escape.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926183908/https://www.nj.com/news/2025/09/notorious-fugitive-on-fbi-terrorist-list-dies-in-cuba-decades-after-nj-cop-killing-prison-escape.html |archive-date=September 26, 2025 |accessdate=September 26, 2025 |website=NJ.com}}</ref><ref>{{web deregi | bet =JOANNE DEBORAH CHESIMARD | url =https://www.fbi.gov/wanted/wanted_terrorists/joanne-deborah-chesimard |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230611180222/https://www.fbi.gov/wanted/wanted_terrorists/joanne-deborah-chesimard | arxivsáne = 2023-jıl 11-iyun | qaralǵan sáne = 2025-jıl 26-sentyabr |website=Federal Bureau of Investigation | til =en-us}}</ref><ref>{{Cite news |date=May 2, 2013 |title=Aging Fugitive Joanne Chesimard Is First Woman on Most Wanted Terrorists List |url=https://abcnews.go.com/US/joanne-chesimard-woman-fbi-wanted-terrorists-list/story?id=19092683 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240118052014/https://abcnews.go.com/US/joanne-chesimard-woman-fbi-wanted-terrorists-list/story?id=19092683 |archive-date=January 18, 2024 |access-date=March 11, 2024 |language=English}}</ref><ref>{{Cite book |last=Shakur |first=Assata |title=An Autobiography of Assata Shakur |date=1987 |publisher=Lawrence Hill Books |others=Lennox S. Hinds (foreword) |isbn=0-88208-221-3}}</ref>. === 1971–1988: Ómiriniń dáslepki jılları === [[File:Tupac Shakur 1988 Yearbook.jpg|thumb|Shakurdıń [[Baltimor kórkem óner mektebi]]niń jıllıq basılımındaǵı súwreti, 1988-jıl|150px]] 1980-jılları Shakurdıń anası jumıs tabıwda qıynaladı hám náshebentlikke shalǵıydı<ref>{{web deregi | familiya =Alemoru | at =Kemi | sáne = 2016-jıl 4-may | bet =The colourful life of Tupac's mother Afeni Shakur | url =https://www.dazeddigital.com/music/article/30996/1/the-colourful-life-of-tupac-s-mother-afeni-shakur |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20160505205500/http://www.dazeddigital.com/music/article/30996/1/the-colourful-life-of-tupac-s-mother-afeni-shakur | arxivsáne = 2016-jıl 5-may | qaralǵan sáne = 2021-jıl 19-dekabr |website=Dazed | til =en}}</ref>. 1984-jılı onıń shańaraǵı Nyu-Yorktan [[Baltimor]]ǵa (Merilend shtatı) kóship ótedi<ref name="Lewis-20162">{{web deregi | familiya =Lewis | at =John | sáne = 2016-jıl 6-sentyabr | bet =Tupac Was Here | url =https://www.baltimoremagazine.com/section/artsentertainment/legendary-rapper-tupac-shakur-spent-his-formative-years-in-baltimore/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20221118223627/https://www.baltimoremagazine.com/section/artsentertainment/legendary-rapper-tupac-shakur-spent-his-formative-years-in-baltimore/ | arxivsáne = 2022-jıl 18-noyabr | qaralǵan sáne = 2021-jıl 19-dekabr |website=Baltimore Magazine | til =en-US}}</ref>. 1984-jıldan baslap, 13 jasında Shakur anası hám kishi qarındası menen birge Greenmount Ave kóshesi, 3955-jayda, [[Pen Lyusi (Baltimor)|Pen Lyusi]] máhállesinde jasaydı<ref>{{web deregi | familiya =McMillian | at =Cameron | sáne = 2022-jıl 18-noyabr | bet =Tupac Shakur's teenage home in Baltimore up for sale | url =https://www.wmar2news.com/news/local-news/tupac-shakurs-teenage-home-in-baltimore-is-up-for-sale |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20241112115422/https://www.wmar2news.com/news/local-news/tupac-shakurs-teenage-home-in-baltimore-is-up-for-sale | arxivsáne = 2024-jıl 12-noyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 13-aprel |website=WMAR 2 News Baltimore | til =en}}</ref>. Bul úy eki qabatlı [[rowhouse]] (bir-biri menen izbe-iz qurılǵan jaylar) bolıp, ol eki bólek girewge beriletuǵın orınǵa bólip taslanǵan edi; Shakurler shańaraǵı birinshi qabatında jasaydı<ref name=":102">{{Cite news |last=Macias |first=TJ |date=November 20, 2022 |title=Tupac Shakur's childhood home lists for $179K. Look at 'a piece of Baltimore history' |url=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/national/article268928282.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118232823/https://www.miamiherald.com/news/nation-world/national/article268928282.html |archive-date=November 18, 2022 |access-date=April 12, 2024 |work=Miami Herald}}</ref>. Tupac qaytıs bolǵannan keyin, bul kóshe Tupac Shakur jolı (Tupac Shakur Way) dep atala basladı<ref>{{web deregi | familiya = | at = | sáne = 2022-jıl 21-noyabr | bet =Tupac Shakur's Baltimore childhood home listed for sale | url =https://www.cbsnews.com/baltimore/news/tupac-shakurs-baltimore-childhood-home-listed-for-sale/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240927110024/https://www.cbsnews.com/baltimore/news/tupac-shakurs-baltimore-childhood-home-listed-for-sale/ | arxivsáne = 2024-jıl 27-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 13-aprel |website=CBS News | til =en-US}}</ref>. Baltimorda jasap júrgen gezinde, Shakur Roland Park orta mektebinde seginshi klastı, keyinirek [[Pol Lorens Danbar atındaǵı orta mektep|Pol Lorens Danbar atındaǵı orta mektepte]] toǵızınshı klastı oqıydı<ref name="Lewis-20162" />. Onınshı klassta ol [[Baltimor kórkem óner mektebi]]ne ótedi, ol jerde aktyorlıq sheberligi, poeziya, [[jaz]] hám balet boyınsha bilim aladı<ref name="King2">{{cite news |last=King |first=Jamilah |date=November 15, 2012 |title=Art and Activism in Charm City: Five Baltimore Collectives That Are Facing Race |url=https://colorlines.com/article/art-and-activism-charm-city-five-baltimore-collectives-are-facing-race/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130512024439/http://colorlines.com/archives/2012/11/baltimore_arts_and_culture.html |archive-date=May 12, 2013 |access-date=April 11, 2013 |newspaper=Colorlines |publisher=ARC}}</ref><ref>{{Cite news |last=Case |first=Wesley |date=March 31, 2017 |title=Tupac Shakur in Baltimore: Friends, teachers remember the birth of an artist |url=https://www.baltimoresun.com/food-drink/bal-tupac-shakur-baltimore-school-for-arts-hall-of-fame-induction-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190901235954/https://www.baltimoresun.com/food-drink/bal-tupac-shakur-baltimore-school-for-arts-hall-of-fame-induction-story.html |archive-date=September 1, 2019 |newspaper=[[The Baltimore Sun]]}}</ref>. Ol [[Shekspir pyesaları]]nda rol atqaradı — onıń pikirinshe, olardıń temaları kóshe toparları arasındaǵı sawashlarǵa uqsas edi<ref name="not-a-ganster2">{{Cite news |last=Philips |first=Chuck |date=October 25, 1995 |title=Tupac Shakur: 'I am not a gangster' |url=https://www.latimes.com/local/la-me-tupac-qa-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916234535/https://www.latimes.com/local/la-me-tupac-qa-story.html |archive-date=September 16, 2020 |access-date=September 26, 2020 |work=[[Los Angeles Times]]}}</ref>, sonıń menen birge «[[The Nutcracker]]» baletinde Tıshqan patsha (Mouse King) rolın oynaǵan<ref name="labyrinth3"/>. Baltimor kórkem óner mektebinde Shakur aktrisa [[Djada Pinkett Smit|Djada Pinkett]] penen doslasadı, ol onıń birqansha qosıqlarına («Djada» hám «The Tears in Cupid's Eyes») tiykar bolǵan<ref>{{Cite book |last=Shakur |first=Tupac |url=https://archive.org/details/rosethatgrewfrom00shak |title=The rose that grew from concrete |date=1999 |publisher=Pocket Books |isbn=978-0-671-02844-2 |location=New York}}</ref>. Dostı Dana «Maus» Smit penen birge [[Bitboks]] islew arqalı, ol mekteptiń eń jaqsı reperi degen ataq ushın bolǵan jarıslarda jeńiske erisedi<ref>{{Cite book |last=Bastfield |first=Darrin Keith |title=Back in the Day: My Life and Times with Tupac Shakur |publisher=Da Capo Press |year=2002 |isbn=978-0-345-44775-3 |page=5}}</ref>. Óziniń qızıqlı hám ótkir tili menen tanılǵan ol studentler arasında úlken abıroyǵa iye bolǵan<ref>Bastfield 2002, p. 3.</ref>. Ol [[Keyt Bush]], [[Culture Club]], [[Shined O'Konnor]] hám [[U2]] sıyaqlı hár qıylı muzıka janrların tıńlaǵan<ref>{{Cite book |last=Golus |first=Carrie |url=https://books.google.com/books?id=VndZuYv9u4kC&q=tupac+kate+bush&pg=PA26 |title=Tupac Shakur |date=December 28, 2006 |publisher=Lerner Publications |isbn=9780822566090 |access-date=March 29, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044704/https://books.google.com/books?id=VndZuYv9u4kC&q=tupac+kate+bush&pg=PA26 |archive-date=December 8, 2020 |url-status=live}}</ref>. Baltimordaǵı [[Amerika Jaslar Kommunistlik Ligası]] menen birlesken gezde<ref>{{web deregi | sáne = 2019-jıl 17-iyun | bet =Happy birthday to our brother and comrade, #TupacShakur! This is his Young Communist League membership card from when he lived in Baltimore, Maryland. #RestInPower #SolidarityForever | url =https://twitter.com/communistsusa/status/1140414143943589888 |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20200511025903/https://twitter.com/communistsusa/status/1140414143943589888 | arxivsáne = 2020-jıl 11-may | qaralǵan sáne = 2019-jıl 17-iyun |website=Twitter | baspaxana =Communist Party USA}}</ref><ref>{{web deregi | familiya =Van Nguyen | at =Dean | sáne = 2021-jıl 18-may | bet =The Hip-Hop Road to Socialism | url =https://jacobin.com/2021/05/socialist-hip-hop-tupac-biggie-jay-z-killer-mike-paris-coup-noname-immortal-technique-marxman-hasel |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230315075235/https://jacobin.com/2021/05/socialist-hip-hop-tupac-biggie-jay-z-killer-mike-paris-coup-noname-immortal-technique-marxman-hasel | arxivsáne = 2023-jıl 15-mart | qaralǵan sáne = 2023-jıl 15-mart |website=jacobin.com | til =en-US |quote=Tupac himself appears to have been a member of the Young Communist League at one point, too.}}</ref>, Shakur [[Amerika Kommunistlik Partiyası]]nıń jergilikli bólimi direktorınıń qızı Meri Boldrij menen sóylesip turǵan<ref>Bastfield 2002, pp. 67–68.</ref><ref>{{Cite book |last1=Sandy |first1=Candace |title=How Long Will They Mourn Me? |last2=Marie Daniels |first2=Dawn |publisher=Random House Publishing Group |year=2010 |isbn=9780307757449 |pages=10 |quote=Tupac's leadership abilities emerged with his involvement with the Young People's Communist League, where he worked with his then girlfriend, Mary Baldridge, whose father was the head of the Baltimore Communist Party}}</ref><ref>{{Cite book |last1=McQuillar |first1=Tayannah Lee |title=Tupac Shakur: The Life and Times of an American Icon |last2=Johnson |first2=Fred L. |publisher=Hachette Books |year=2010 |isbn=9780786745937 |quote=Tupac and his white girlfriend Mary Baldridge, a student in the high school's dance department.}}</ref>. 1988-jılı Shakur San-Francisko qoltıǵı aymaǵı átirapındaǵı kambaǵal jeke orın bolǵan — [[Marin City (Kaliforniya)|Marin City]]ǵa kóship ótedi<ref name="Brown-20164">{{web deregi | familiya =Brown | at =Preezy | sáne = 2016-jıl 12-noyabr | bet =How '2Pacalypse Now' Marked The Birth Of A Rap Revolutionary | url =https://www.vibe.com/2016/11/tupac-2pacalypse-now-anniversary |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20180323031237/https://www.vibe.com/2016/11/tupac-2pacalypse-now-anniversary/ | arxivsáne = 2018-jıl 23-mart | qaralǵan sáne = 2018-jıl 22-mart |work=[[Vibe (magazine)|Vibe]]}}</ref><ref>{{web deregi | familiya =Ruskin | at =Zack | sáne = 2019-jıl 23-avgust | bet =Tupac Shakur's Life in Marin | url =https://marinmagazine.com/people/tupac-shakurs-life-in-marin/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20241008214521/https://marinmagazine.com/people/tupac-shakurs-life-in-marin/ | arxivsáne = 2024-jıl 8-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 8-oktyabr |website=Marin Magazine | til =en-US}}</ref>. Jaqın jerdegi [[Mill Valley (Kaliforniya)|Mill Valley]]da ol [[Tamalpais orta mektebi]]ne oqıwǵa baradı<ref>{{Cite news |last1=Marriott |first1=Michel |last2=Brooke |first2=James |last3=LeDuff |first3=Charlie |last4=Lorch |first4=Donatella |date=September 16, 1996 |title=Shots Silence Angry Voice Sharpened by the Streets |url=https://www.nytimes.com/1996/09/16/us/shots-silence-angry-voice-sharpened-by-the-streets.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090825100514/http://www.nytimes.com/1996/09/16/us/shots-silence-angry-voice-sharpened-by-the-streets.html |archive-date=August 25, 2009 |access-date=August 21, 2009 |work=[[The New York Times]] |pages=A–1}}</ref> hám ol jerde birqansha teatr saxnalıq kórsetiwlerinde rol atqaradı<ref>{{Cite book |last=Robinson |first=Staci |url=https://books.google.com/books?id=oc8MEQAAQBAJ&dq=Tupac++Tamalpais+High+School+theater&pg=PA129 |title=Tupac Shakur: The Authorized Biography |date=2024-10-22 |publisher=Random House |isbn=978-1-5247-6105-9 |language=en}}</ref>. Shakur orta mektepti tamamlamaydı, lekin keyinirek óziniń [[GED]] (orta maǵlıwmat haqqındaǵı diplom)ın alıwǵa erisedi<ref name="nyt-obit2">{{Cite news |last=Pareles |first=Jon |date=September 14, 1996 |title=Tupac Shakur, 25, Rap Performer Who Personified Violence, Dies |url=https://www.nytimes.com/1996/09/14/arts/tupac-shakur-25-rap-performer-who-personified-violence-dies.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200917213218/https://www.nytimes.com/1996/09/14/arts/tupac-shakur-25-rap-performer-who-personified-violence-dies.html |archive-date=September 17, 2020 |access-date=November 23, 2011 |work=[[The New York Times]]}}</ref>. == Muzıka karyerası == === 1988–1991: Karyerasınıń baslanıwı === Shakur 1988-jılı «MC New York» saxnalıq atı menen jazıp baslaydı<ref>{{web deregi | familiya =Chung | at =James | sáne = 2020-jıl 25-fevral | bet =These Were Tupac's Startling Last Words | url =https://www.spin.com/photos/these-were-tupacs-startling-last-words/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220130071546/https://www.spin.com/photos/these-were-tupacs-startling-last-words/ | arxivsáne = 2022-jıl 30-yanvar | qaralǵan sáne = 2022-jıl 30-yanvar |website=SPIN | til =en-US}}</ref>. Sol jılı ol [[Leyla Shtaynberg]]tiń poeziya klaslarına qatnasıwdı baslaydı hám kóp ótpey ol onıń menedjeri boladı<ref>{{web deregi | bet =Leila Steinberg | url =http://www.hearteducation.org/leila.html | arxivurl =https://web.archive.org/web/20080213024039/http://www.hearteducation.org/leila.html | arxivsáne = 2008-jıl 13-fevral | qaralǵan sáne = 2009-jıl 25-yanvar | baspaxana =Assemblies in Motion}}</ref><ref name="Brown-20164"/>. Shtaynberg Shakur hám onıń «Strictly Dope» rep toparı ushın koncert shólkemlestiredi. Shtaynberg Shakurdı [[Digital Underground]] rep toparınıń menedjeri Atron Gregori menen shártnama imzalawǵa kóniredi<ref name="Brown-20164"/>. 1990-jılı Gregori onı Underground toparına [[rodie]] (texnikalıq xızmetker) hám [[bek-vokalshı/biyke]] sıpatında kirgizdi<ref name="Brown-20164"/><ref>{{cite book |last1=Sandy |first1=Candace |title=How Long Will They Mourn Me?: The Life and Legacy of Tupac Shakur |last2=Daniels |first2=Dawn Marie |date=December 8, 2010 |publisher=[[Random House Publishing Group]] |isbn=9780307757449 |page=15}}</ref>. Shtaynbergtiń ótinishi boyınsha, Digital Underground tiykarlawshılarınıń biri Jimi «Chopmaster J» Drayt Shakur, [[Rey Lav]] hám DJ Dize menen birge olardıń dáslepki studiyalıq jazıwları ústinde isledi. Drayt Shakurdıń topar bolıp islewge unamsız ekenligin eslep, bılay deydi: «bul jigit óz missiyasında edi. Birinshi kúnnen baslap. Bálkim, ol jeti jıldan keyin bul jerde bolmaytuǵının bilgen shıǵar»<ref>{{Cite magazine |last=Weingarten |first=Christopher R. |date=April 6, 2017 |title=I Get Around: The Oral History of 2Pac's Digital Underground Years |url=https://www.rollingstone.com/feature/i-get-around-the-oral-history-of-2pacs-digital-underground-years-125475/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422122032/https://www.rollingstone.com/feature/i-get-around-the-oral-history-of-2pacs-digital-underground-years-125475/ |archive-date=April 22, 2023 |access-date=April 22, 2023 |magazine=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>. 1988-jıldan 1991-jılǵa shekem Drayt hám Digital Underground Shakurdıń sol waqıttaǵı «Strictly Dope» toparı menen birge dáslepki shıǵarmaların jazıp shıǵaradı<ref>{{Citation |title=2Pac – The Lost Tapes Album Reviews, Songs & More {{!}} AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/the-lost-tapes-mw0000606961 |access-date=April 22, 2023 |language=en}}</ref>. Jazıp alıwlar 2000-jılı tawılıp, ''The Lost Tapes: Circa 1989'' atı menen jarıq kóredi<ref name=":02">{{web deregi | sáne = 2007-jıl 17-iyun | bet =Tupac Shakur Beginnings: The Lost Tapes 1988–1991 – Hip Hop Galaxy | url =http://www.hiphopgalaxy.com/Tupac-Shakur-Beginnings-The-Lost-Tapes-1988-1991-hip-hop-5231.html | arxivurl =https://web.archive.org/web/20070617024101/http://www.hiphopgalaxy.com/Tupac-Shakur-Beginnings-The-Lost-Tapes-1988-1991-hip-hop-5231.html | arxivsáne = 2007-jıl 17-iyun | qaralǵan sáne = 2023-jıl 22-aprel }}</ref>. Afeni Shakur jazıwlardı satıwdı toqtatıw ushın sudqa arza beredi, biraq sud 2001-jıldıń iyun ayında kelisimge keledi hám ol ''[[Beginnings: The Lost Tapes 1988–1991]]'' atı menen qaytadan shıǵarıladı<ref name=":02" /><ref>{{Cite magazine |date=June 9, 2001 |title=Shakur Estate Settles With Chopmaster J; Lil Mo's 'True Story' Finally Comes To Light |url=https://books.google.com/books?id=HBQEAAAAMBAJ |access-date=April 22, 2023 |magazine=Billboard |pages=24}}</ref>. Shakur 1991-jıldıń yanvar ayında shıqqan «[[Same Song (Digital Underground qosıǵı)|Same Song]]» singlinde «2Pac» saxnalıq atı menen [[Digital Underground]] toparı quramında, jańa [[Interscope Records]] leyblinde debyut qıladı. Bul qosıq bas rolde [[Den Eykroyd]], [[Jon Kendi]], [[Chevi Cheys]] hám [[Demi Mur]] oynaǵan 1991-jılǵı «[[Nothing but Trouble (film, 1991)|Nothing but Trouble]]» filminiń saundtregi sıpatında paydalanıladı<ref name="Brown-20164"/>. Ol, sonday-aq, filmde de topar menen birge kórinedi, bul Shakurdıń [[kameo]] (kishi rol) sıpatında oynaǵan dáslepki film kóriniwi edi. «Same Song» qosıǵı topardıń 1991-jıl yanvardaǵı ''[[This Is an EP Release]]'' atlı EP albomınıń baslanǵısh qosıǵı bolıp, Shakur onıń muzıkalıq klipine de túsedi<ref name="Brown-20164"/>. Shakurdıń [[Digital Underground]] penen birge bolǵan dáwirleri onı [[Stretch (repper)|Rendi «Stretch» Volker]] menen tanıstıradı. Stretch óziniń tuwısqan aǵası, «Majesty» atı menen belgili hám bir dostı menen birge Nyu-Yorktıń [[Kuins]] rayonında [[Live Squad]] rep toparı hám produserlik komandası sıpatında EP shıǵaradı<ref name="Jones-19952">{{cite news |last=Jones |first=Charisse |date=December 1, 1995 |title=Rapper slain after chase in Queens |url=https://www.nytimes.com/1995/12/01/nyregion/rapper-slain-after-chase-in-queens.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200408090314/https://www.nytimes.com/1995/12/01/nyregion/rapper-slain-after-chase-in-queens.html |archive-date=April 8, 2020 |access-date=May 17, 2020 |work=[[The New York Times]] |page=B 3}}</ref>. Stretch Digital Underground toparınıń 1991-jılǵı ''[[Sons of the P]]'' albomındaǵı qosıqlardıń birinde qatnasadı. Jaqın dos bolǵan Shakur hám Stretch tez-tez birge qosıq jazıp, saxnalarda óner kórsetip turadı<ref name="Jones-19952" />. === 1991–1993: ''2Pacalypse Now'' === Shakurdıń debyutli albomı — ''[[2Pacalypse Now]]'' (1979-jılǵı ''[[Apocalypse Now]]'' filmi menen atlas) 1991-jıldıń noyabr ayında jarıq kórdi. «Digital Underground» toparınıń shıǵarmaları menen salıstırǵanda, bul albom sol dáwirdegi Amerika jámiyetindegi zamanagóy sociallıq mashqalalardı, atap aytqanda: [[AQShta racizm|racizm]], [[AQShta policiya zombılıǵı|policiya zombılıǵı]], [[AQShta kámbaǵallıq|kámbaǵallıq]], [[AQShta jınayatshılıq hám rasalıq|kóshe toparları arasındaǵı urıslar]], [[AQShta óspirimlerdiń hámiledar bolıwı|óspirimlerdiń hámiledar bolıwı]] hám [[Narkomaniya|narkotik zattı qáte paydalanıw]] sıyaqlı mashqalalardı ashıp kórsetedi<ref>{{cite journal |last=Vaught |first=Seneca |date=Spring 2014 |title=Tupac's Law: Incarceration, T.H.U.G.L.I.F.E., and the Crisis of Black Masculinity |url=https://www.academia.edu/8258642/Tupacs_Law_Incarceration_and_the_Crisis_of_Black_Masculinity |url-status=live |journal=Spectrum: A Journal on Black Men |volume=2 |issue=2 |pages=93–94 |doi=10.2979/spectrum.2.2.87 |s2cid=144439620 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170306233517/http://www.academia.edu/8258642/Tupacs_Law_Incarceration_and_the_Crisis_of_Black_Masculinity |archive-date=March 6, 2017 |access-date=June 28, 2016}}</ref><ref>{{web deregi | familiya =Chadwick | at =Justin | sáne = 2021-jıl 8-noyabr | bet =Revisiting 2Pac's Debut Album '2Pacalypse Now' (1991) {{!}} Tribute | url =https://albumism.com/features/tribute-celebrating-30-years-of-2pac-debut-album-2pacalypse-now | qaralǵan sáne = 2024-jıl 2-aprel |website=Albumism | til =en-US}}</ref>. [[Ronald Rey Hovard]] [[Texas avtomagistral patrulı]] xızmetkerin óltirip, onıń advokatı Hovard ''2Pacalypse Now'' albomınıń hám onıń «policiya zombılıǵı» teması tásirinde bolǵanlıǵın aytqanda, albom átirapında úlken dawalar shıǵadı<ref>{{web deregi |last1=Broder |first1=John | sáne = 1992-jıl 23-sentyabr | bet =Quayle Calls for Pulling Rap Album Tied to Murder Case | url =https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-09-23-mn-1144-story.html | qaralǵan sáne = 2016-jıl 27-noyabr |website=[[Los Angeles Times]]}}</ref>. AQSh vice-prezidenti [[Den Kueyl]] albomdı qattı sınǵa alıp, «Bunday qosqılardıń shıǵarılıwına heshqanday sebep joq. Onıń biziń jámiyetimizde ornı joq», — dep bayanat beredi. Túsinbewshiliklerdi sezgen Tupac<ref name="not-a-ganster2"/> tómendegishe túsindiredi:{{Blockquote|Men tek jas qara tánli jigitlerge tásir etetuǵın mashqalalar haqqında rep aytqım keldi. Men bul sózlerdi aytqanda, ózimniń barlıq qara tánli jigitler ushın «soqqı» qabıllaytuǵın hám media ushın nıshana bolatuǵın adamǵa aylanıwımdı bilmegen edim.|ref=Philips-1995-interview}}. Barlıq dawalarǵa qaramastan, ''2Pacalypse Now'' albomı [[Altın sertifikat]]qa iye boldı<ref name="Brown-20164"/> hám [[Billboard 200]] xit-paradında 64-orınǵa, [[Top R&B/Hip-Hop Albums]] xit-paradında bolsa 13-orınǵa shekem kóterildi<ref>{{Cite magazine |title=2Pac {{!}} Billboard 200 |url=https://www.billboard.com/artist/2pac/chart-history/tlp/ |access-date=2025-10-29 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite magazine |title=2Pac {{!}} Top R&B/Hip Hop Albums |url=https://www.billboard.com/artist/2pac/chart-history/blp/ |access-date=2025-10-29 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref>. Albomnan úsh singl shıǵarıladı: «[[Trapped (2Pac qosıǵı)|Trapped]]», «[[Brenda's Got a Baby]]» ([[Hot R&B/Hip-Hop Songs]]da 23-orın hám [[Hot Rap Songs]]ta 3-orın)<ref>{{Cite magazine |title=2Pac {{!}} Hot R&B/Hip-Hop Songs |url=https://www.billboard.com/artist/2pac/ |access-date=2025-10-29 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref><ref name=":12">{{Cite magazine |title=2Pac {{!}} Hot Rap Songs |url=https://www.billboard.com/artist/2pac/chart-history/rap/ |access-date=2025-10-29 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> hám «[[If My Homie Calls]]» ([[Hot Rap Songs]]ta 3-orın).<ref name=":12" />. [[Nas]], [[Eminem]], [[The Game (repper)|The Game]] hám [[Talib Kvelli]] sıyaqlı ataqlı repperler bul albomdı ózleri ushın ilham deregi dep esaplaydı<ref name="MTV22">{{web deregi | bet =MTV – They Told Us | url =http://www.mtv.com/bands/h/hip_hop_week/2006/emcees/index15.jhtml |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20060423100616/http://www.mtv.com/bands/h/hip_hop_week/2006/emcees/index15.jhtml | arxivsáne = 2006-jıl 23-aprel | qaralǵan sáne = 2011-jıl 26-aprel |website=[[MTV]]}}</ref>. «If My Homie Calls» qosıǵınan tısqarı, «Trapped» hám «Brenda's Got a Baby» singlleri sociallıq-ekonomikalıq qıyınshılıqlar astındaǵı ayırım shaxslardıń gúreslerin poeziyalıq formada súwretleydi<ref>{{cite journal |last=Vaught |first=Seneca |date=Spring 2014 |title=Tupac's Law: Incarceration, T.H.U.G.L.I.F.E., and the Crisis of Black Masculinity |url=https://www.academia.edu/8258642/Tupacs_Law_Incarceration_and_the_Crisis_of_Black_Masculinity |url-status=live |journal=Spectrum: A Journal on Black Men |volume=2 |pages=93–94 |doi=10.2979/spectrum.2.2.87 |s2cid=144439620 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170306233517/http://www.academia.edu/8258642/Tupacs_Law_Incarceration_and_the_Crisis_of_Black_Masculinity |archive-date=March 6, 2017 |access-date=June 28, 2016 |number=2}}</ref>. 1992-jılı ol «[[Juice (film, 1992)|Juice]]» filminde bas roldı atqarıp, aktyorlıq karyerasın baslaydı. Filmde ol militant hám qorqınıshlı obraz bolǵan Roland Bishoptı oynaydı. ''Rolling Stone'' jurnalınıń sınshısı [[Piter Travers]] onı «filmniń eń tartımlı tulǵası» dep ataǵan<ref name=":22">{{web deregi | bet =2Pac biography | url =http://www.alleyezonme.com/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20120114161717/http://www.alleyezonme.com/ | arxivsáne = 2012-jıl 14-yanvar | qaralǵan sáne = 2012-jıl 7-yanvar | baspaxana =Alleyezonme.com}}</ref>. Roland Bishop roli ushın kóp aktyorlar kastinge qatnasqan, biraq heshqaysısı bul rol ushın ılayıq dep tabılmaǵan<ref name=":32">{{cite podcast |title=The MVP Winner With Joe House and the History of the 'Fast & Furious' With Neal Moritz (Ep. 199) |url=https://luminarypodcasts.com/listen/the-ringer/the-bill-simmons-podcast/the-mvp-winner-with-joe-house-and-the-history-of-the-fast-and-furious-with-neal-moritz-ep-199/9a5aba7d-d9d8-46c7-a2df-c39818c01b5e?country=US |website=The Bill Simmons Podcast |access-date=December 21, 2022 |date=April 11, 2017}}</ref>. Shakur kastingke Money-B menen birge barıp, produser [[Nil H. Moritz]]ten ózin sınap kóriwdi soraydı<ref name=":32" />. Oǵan kastingke deyin tayarlanıw ushın 15 minut waqıt beriledi hám ol sol roldı alıwǵa erisedi<ref name=":32" />. == Derekler == {{Derekler|30em}} 2lj6nfz3limonqv2lelzqwo51uuaadx Ghetto (Akon qosıǵı) 0 41942 232416 232370 2026-06-15T21:52:16Z JigildikBot 14033 Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı 232416 wikitext text/x-wiki {{Qosıq infoqutısı | atı = Ghetto | túri = singl | atqarıwshı = [[Akon]] | albom = [[Trouble (Akon albomı)|Trouble]] | shıǵarılǵan_sánesi = 2004-jıl 21-dekabr | jazılǵan_waqtı = 2003–2004 | janr = [[R&B]], [[hip-hop soul]] | uzınlıǵı = 3:57 | leybl = [[Street Records Corporation|SRC]]/[[Universal Records|Universal]] | avtor = Aliaune "Akon" Thiam, Benny Darius | prodyuser = [[Akon]], Benny-D | aldınǵı_qosıq = [[Find Us]] | aldınǵı_jıl = 2004 | keyingi_qosıq = [[Baby, I'm Back (qosıq)|Baby, I'm Back]] | keyingi_jıl = 2005 }} «'''Ghetto'''» — senegallı-amerikanlı qosıqshı hám kompozitor [[Akon]]nıń óziniń debyuti bolǵan ''[[Trouble (Akon albomı)|Trouble]]'' studiyalıq albomınan orın alǵan qosıq. Singl 2004-jıl 21-dekabrde tek ǵana Latın Amerikası hám Evropanıń ayırım mámleketlerinde shıǵarılǵan. Singl AQShtıń [[Billboard Hot 100]] xit-paradında 92-orınǵa shekem kóterilgen. Akon qosıqtıń sózinde sáwlelengen qosıqtıń mánisin «kámbaǵal, qala ishindegi aymaqlarda jasaytuǵınlardıń basınan keshiretuǵın kámbaǵallıq dáwiriniń táriypi» dep táriypleydi. Bunnan tısqarı, bul puqaralar turaqlı túrde duslasıwı kerek bolǵan fizikalıq hám psixologiyalıq [[pressiya]]lardı sıpatlaydı. == Qosıq haqqında maǵlıwmat == Qosıqtıń tórt rásmiy versiyası bar. Albomdaǵı tiykarǵı versiyası tolıǵı menen Akon tárepinen atqarıladı hám ol albomnıń barlıq nusqalarında bar. Ekinshi versiyası «Xalıqaralıq remiks» (International Remix) dep ataladı, onı gollandiyalı atqarıwshılar [[Ali B]] hám [[Yes-R]] atqarǵan hám ol singl formatlarınıń kóbisinde tiykarǵı versiya sıpatında keltirilgen. Úshinshi versiyası «AQSh remiksi» (US Remix) dep ataladı hám oǵan marhum reperler [[Tupac]] hám [[The Notorious B.I.G.]]nıń vokalları qosılǵan. «US Remix» versiyası tek ǵana promo nusqasında (AQSh promo CD singlinde) bar. Tórtinshi versiyası «[[Reggaeton]] remiks» dep ataladı hám onı Tego Kalderon atqarǵan. Sonday-aq, bul qosıqtıń MC Piri atqarıwındaǵı «Pueblo Libre» dep atalıwshı ispansha versiyası da bar. Qosıq ''[[Trouble (Akon albomı)|Trouble]]'' albomınıń [[iTunes]] nusqasında joq. == Muzıkalıq klip == Qosıqtıń [[muzıkalıq klip]]i [[Irvington (Nyu-Jersey)|Irvington]], Nyu-Meksikodaǵı tirkelmeli úyler (treyler park) hám [[Arizona]] shtatınıń [[Window Rock]] qalasındaǵı [[Navaho Milletleri]] [[Indian rezervaciyası|rezervaciyası]]nda súwretke alınǵan<ref>{{web deregi | url =https://www.mtv.com/news/u9xjvx/akon-gives-viewers-a-slice-of-street-life-in-ghetto-video | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220729051336/https://www.mtv.com/news/u9xjvx/akon-gives-viewers-a-slice-of-street-life-in-ghetto-video |url-status=dead | arxivsáne = 2022-jıl 29-iyul | bet =Akon Gives Viewers A Slice Of Street Life In 'Ghetto' Video| baspaxana =MTV | qaralǵan sáne = 2022-jıl 29-iyul }}</ref>. Klipti kanadalı rejissyor [[Director X|Little X]] basqarıwında súwretke alınǵan<ref>{{web deregi | url =https://www.mtv.com/news/u9xjvx/akon-gives-viewers-a-slice-of-street-life-in-ghetto-video | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220729051336/https://www.mtv.com/news/u9xjvx/akon-gives-viewers-a-slice-of-street-life-in-ghetto-video |url-status=dead | arxivsáne = 2022-jıl 29-iyul | bet =Akon Gives Viewers A Slice Of Street Life In 'Ghetto' Video| baspaxana =MTV | qaralǵan sáne = 2022-jıl 29-iyul }}</ref>. Sonday-aq, «Xalıqaralıq» hám «Reggaeton» remiksleri ushın eki klip bar bolıp, olardıń ekewi de singldıń tiykarǵı formatında usınıladı. == Treк dizimi == ; AQSh promo CD singlı # "Ghetto" - 3:57 # "Ghetto" (Remiks) - 4:27 ; AQSh 12" vinil # "Ghetto" - 3:57 # "Ghetto" (Reggaeton Remiks) (Feat. [[Tego Calderón]], Ali B hám Yes R) - 5:40 # "Ghetto" (Xalıqaralıq remiks) (Feat. [[Ali B]] hám Yes R) - 4:17 # "Ghetto" (Instrumental) - 3:57 ; Niderland 3CD singl jıynaǵı * CD1 # "Ghetto" (Xalıqaralıq remiks) (Feat. Ali B hám Yes R) - 4:17 # "Ghetto" (Live On The Box, Amsterdam) - 3:46 # "Ghetto" (Xalıqaralıq remiks) (Feat. Ali B hám Yes R) (Video) - 4:23 * CD2 # "Ghetto" (Xalıqaralıq remiks) (Feat. Ali B hám Yes R) - 4:17 # "Lonely" (Live On The Box, Amsterdam) - 3:41 # "Locked Up" (Live On The Box, Amsterdam) - 2:58 * CD3 # "Ghetto" (Xalıqaralıq remiks) (Feat. Ali B hám Yes R) - 4:17 # "Ghetto" (Reggaeton remiks) (Feat. Tego Calderon, Ali B hám Yes R) - 5:40 # "Ghetto" (Reggaeton remiks) (Feat. Tego Calderon, Ali B hám Yes R) (Video) - 5:40 == Xit-parad kórsetkishleri == {{col-begin}} {{col-2}} === Hápte qatarındaǵı orınları === {| class="wikitable sortable" |- ! Xit-parad (2004–06) ! Eń joqarı<br/>orın |- {{single chart|Dutch40|3|year=2006|week=10}} |- {{single chart|Dutch100|2|artist=Akon feat. Ali B & Yes-R|song=Ghetto Remix}} |- {{single chart|Billboardhot100|92|artist=Akon}} |- {{single chart|Billboardrandbhiphop|53|artist=Akon}} |- {{single chart|Billboardrhythmic|30|artist=Akon|access-date=March 8, 2023}} |} {{col-2}} === Jıllıq xit-parad kórsetkishleri === {| class="wikitable sortable" |- ! Xit-parad (2006) ! Orını |- | Niderland (Dutch Top 40)<ref>{{web deregi | url =https://www.top40.nl/bijzondere-lijsten/top-100-jaaroverzichten/2006| bet =Top 100-Jaaroverzicht van 2006| baspaxana =Dutch Top 40| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-aprel }}</ref> | align="center" | 39 |- | Niderland (Single Top 100)<ref>{{web deregi | url =https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2006&cat=s| bet =Jaaroverzichten – Single 2006|website=dutchcharts.nl| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-aprel }}</ref> | align="center" | 35 |} {{col-end}} == Sertifikaciyalar == {{Certification Table Top|caption="Ghetto" qosıǵı ushın sertifikaciyalar}} {{Certification Table Entry|region=Jańa Zelandiya|type=singl|artist=Akon|title=Ghetto|award=Platinoviy|relyear=2004|certyear=2024|source=radioscope|access-date=4-avgust 2025}} {{Certification Table Bottom|nosales=true|noshipments=true|streaming=true}} == Shıǵarılıw tariyxı == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:left" ! scope="col"| Aymaq ! scope="col"| Sáne ! scope="col"| Format(lar) ! scope="col"| Leybl(lar) ! scope="col"| {{abbr|Sil.|Silteme}} |- ! scope="row"| Amerika Qurama Shtatları | {{start date|2004|11|1}} | [[Rhythmic contemporary|Rhythmic contemporary radiosi]] | [[SRC Records|SRC]], [[Universal Music Group|Universal]] |<ref>{{cite magazine |url=https://worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Archive-RandR/2000s/2004/RR-2004-10-29.pdf |title=Going for Adds |magazine=[[Radio & Records]] |issue=1579 |page=19 |date=October 29, 2004 |access-date=July 8, 2022}}</ref> |- |} == Derekler == {{Derekler}} {{Akon}} {{Tego Calderón}} {{Sırtqı siltemeler}} {{DEFAULTSORT:Ghetto (Akon qosıǵı)}} [[Kategoriya:Akon qosıqları]] [[Kategoriya:Tego Calderón qosıqları]] [[Kategoriya:2004-jıl singlleri]] [[Kategoriya:2004-jıl qosıqları]] [[Kategoriya:Akon jazǵan qosıqlar]] [[Kategoriya:Kámbaǵallıq haqqındaǵı qosıqlar]] [[Kategoriya:Universal Music Group singlleri]] [[Kategoriya:Hip-hop soul qosıqları]] rimhy634f36j0fe3ycse8is5gac2763 Paydalanıwshı talqılawı:Arancycn 3 41951 232410 2026-06-15T12:59:09Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 232410 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 12:59, 2026-jıl 15-iyun (UTC) 35wa1hillifdqbxsfu6cczf5p4y6kgz Paydalanıwshı talqılawı:Oberhof 3 41952 232411 2026-06-15T12:59:19Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 232411 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 12:59, 2026-jıl 15-iyun (UTC) 35wa1hillifdqbxsfu6cczf5p4y6kgz Paydalanıwshı talqılawı:VonckVonck 3 41953 232412 2026-06-15T12:59:29Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 232412 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 12:59, 2026-jıl 15-iyun (UTC) 35wa1hillifdqbxsfu6cczf5p4y6kgz Paydalanıwshı talqılawı:NearEMPTiness 3 41954 232413 2026-06-15T14:59:52Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 232413 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 14:59, 2026-jıl 15-iyun (UTC) hf4bkc2f8eiohyyoggduuqpi4etpdqn Úlgi:Potd/2026-06-16 10 41955 232414 2026-06-15T18:07:42Z Frhdkazan 4819 Taza bet jaratıldı: «Kirchberg an der Jagst - Altstadt - Ansicht von NO mit Jagstbrücke (1).jpg» 232414 wikitext text/x-wiki Kirchberg an der Jagst - Altstadt - Ansicht von NO mit Jagstbrücke (1).jpg ovcvmcjxn3jpohzyb5s5uty0jldzdnl Úlgi:Motd/2026-06-16 10 41956 232415 2026-06-15T18:14:22Z Frhdkazan 4819 Taza bet jaratıldı: «Kamrupi Lokgeet.webm» 232415 wikitext text/x-wiki Kamrupi Lokgeet.webm skfzsdh8ch56f7ck48m9oykopfwfwhu Paydalanıwshı talqılawı:SirYwell 3 41957 232420 2026-06-16T10:02:58Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 232420 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 10:02, 2026-jıl 16-iyun (UTC) 9lyqytk9ys5xkjen1jtiqo1rgf0mrp7 Úlgi:Potd/2026-06-17 10 41958 232421 2026-06-16T11:34:19Z Frhdkazan 4819 Taza bet jaratıldı: «Weapons Instructor Course.jpg» 232421 wikitext text/x-wiki Weapons Instructor Course.jpg rei8oxxfovc4g4eplutpadh7wipfwuo