Jaslar TV

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kaa">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>kaawiki</dbname>
    <base>https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Arnawlı</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talqılaw</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Paydalanıwshı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Paydalanıwshı talqılawı</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talqılawı</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl talqılawı</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talqılawı</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Úlgi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Úlgi talqılawı</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Járdem</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Járdem talqılawı</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoriya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriya talqılawı</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal talqılawı</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul talqılawı</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Jaslar TV</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6190</id>
    <revision>
      <id>265952</id>
      <parentid>157599</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T14:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44719-53</username>
        <id>16463</id>
      </contributor>
      <comment>/* Baslawshılar */ Dilbar Smaylova</comment>
      <origin>265952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4830" sha1="mcdkr7gj2wuu5y3giwql98njt7a3bms" xml:space="preserve">{{Kompaniya infoqutısı 
| company_name = '''Jaslar TV'''
| company_logo = [[Fayl:Jarlar_TV.png|300px]]
| foundation = 2018
| location = [[Nókis]], [[Qaraqalpaqstan]].
| key_people = [[Baxıtbek Elmanov]]
| revenue = 
| net_income = 
| subsid = 
| homepage = [http://www.jaslar.tv jaslar.tv]
| footnotes =
}}
'''Jaslar TV''' — telekanalı Respublikamızdaǵı qaraqalpaq tilinde jumıs alıp baratuǵın mámleketlik emes jaslarbap birinshi kanal.

2018-jılı 21-yanvar sánesinde Qaraqalpaqstanda birinshi mámleketlik emes telekanal payda boldı&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201013120708/https://kknews.uz/oz/9550.html]{{Lang-uz|Qoraqalpog‘istonda yangi «Jaslar — TV» telekanali ish boshladi}}&lt;/ref&gt;.

Telekanal tiykarshısı [[Baxıtbek Elmanov]]. Dáslebinde radio 3 ay dawamında test rejiminde efirge uzatıldı. 8-mart sánesinde baslawshılar tárepinen tayarlanǵan kishkene rubrikalar efirge uzatıla basladı. Aradan kóp waqıt ótpey-aq, «Jaslar TV» telekanalı jaslarımızdıń, sonıń menen qatar jası úlkenlerdiń de súyikli telekanalına aylanıp úlgerdi. Búgingi kúnde qaraqalpaq tilinde alıp barılıp atırǵan bir-birinen ájayıp kewil ashar kórsetiwleri, baǵdarlamaları, estrada qosıqshıları tárepinen tayarlanǵan sazlı máwritler, jáhan, ózbek hám qaraqalpaq kino álemindegi hár qıylı janrdaǵı kino hám serialları menen telekanal jaslar menen qatar jası úlkenlerdiń de kewlinen teńdey orın alıp kelmekte!

== Tariyxı ==
«[[Nókis FM]]» radiosı tiykarshısı, ustaz-jurnalist Baxıtbek Elmanov radio qasında jaslarbap telekanal ashıwdı da niyet etken edi. Kóp waqıttan berli rejelestirip júrgen bul niyetin ol 2018-jılı ámelge asırdı. 2018-jılı 21-yanvar sánesinde Qaraqalpaqstanda birinshi mámleketlik emes telekanalǵa tiykar salındı. Kanal tiykarshısı — jurnalist Baxıtbek Elmanov. Bul telekanalǵa «Jaslar TV» degen atama berildi. Telekanal dáslep 3 ay dawamında test rejiminde efirge uzatıldı. Soń rásmiy túrde tastıyqlanıp, 8-mart sánesinde baslawshılar tárepinen tayarlanǵan kishkene rubrikalar efirge uzatıla basladı. Eń dáslep &quot;Men juwap beremen&quot;, &quot;Tet-a-tet&quot; kórsetiwleri tayarlandı. Sońınan quramalı tárizde tayarlanatuǵın reportyorlar menen birgelikte &quot;Jaslar live&quot; hám estrada qosıqshıları haqqında &quot;Juldızlar haqqında&quot; kórsetiwleri efir júzin kórdi. Telekanalda eń dáslep hawazları tıńlawshılar kewlinen orın alǵan radio baslawshılar tele baslawshı sıpatında óz jumısların basladı. Televidinie arqalı radio baslawshı Elmira Ataniyazova &quot;Juldızlar haqqında&quot; kórsetiwi arqalı, soń Farid Orınbaev &quot;Juldızlı xit-parad&quot; kórsetiwi arqalı dóretiwshiliklerin dawam ettirdi. Búgingi kúnge shekem telekanal kóplegen jetiskenliklerge eristi. Baxıtbek Elmanovtıń baslaması menen bir qansha tańlawlarǵa qatnasıp, grand-pri hám basqa da kóplegen nátiyjelerdi qolǵa kiritti. Házirgi kúnde telekanal direktorı Minayxan Palwanova. Direktor orınbasarı Baxtiyar Qalbaev, bas redaktor Ilxam Atamuratov, bas rejissyor Jasurbek Ismayilov, redaktorlar Muslima Mámbetniyazova hám Elmira Ataniyazova.
Búgingi kúnde telekanaldan kóp ǵana kórsetiwler hám baǵdarlamalar orın alǵan. Telekanaldıń jáne bir jetiskenligi basım kópshilik kórsetiwler tuwrıdan-tuwrı efirde alıp barıladı. Telekanal saat dawamında xalqımızǵa sapalı xızmet kórsetip kelmekte!

== Baslawshılar ==
[[Lázzat Esemuratova]], Ulboǵan Erimbetova, Dilbar Smaylova, Farid Orınbaev, Islam Satullaev, Elmira Ataniyazova, Abbas Usnatdinov, Gawxar Sultamuratova, Muslima Mámbetniyazova, Ǵumshagúl Esemuratova, Inabat Aytbaeva, Biybimaryam Yunusova, Nurjamal Bazarbaeva, Erkin Turganbaev, Minara Qalbaeva, Marjan Alliyarova, Elbrus Utemuratov.

== Kórsetiwler == 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+

! colspan=&quot;3&quot; | Tele Programmalar
|-
! colspan=&quot;2&quot; |'''Atı'''
!'''Efir waqtı'''
|-
|1
|Sazlı kesh
|
|-
|2
|Juldızlar haqqında
|
|-
|3
|Jaslar live
|
|-
|4
|Live Nókis fm
|
|-
|5
|Juldızlı xit-parad
|
|-
|6
|Siz súygen qosıqlar tariyxı
|
|-
|7
|Muxabbatım
|
|-
|8
|Sport time
|
|-
|9
|Stopkadr
|hápteniń hár siyshembi
kúni saat 19.35
|-
|10
|Qutlıqlawlar waqtı
|
|-
|11
|The best day
|
|-
|12
|Online-sawbet
|
|-
|13
|Rasın aytqanda
|
|-
|14
|Palapan
|
|}

== Sonıń menen birge qarań ==

* '''[[Nókis FM]]''' — Qaraqalpaqstan Respublikasında birinshi jaslarbap, zamanagóy radiostanciya.
* '''[[Baxıtbek Elmanov]]''' — Qaraqalpaqstanda birinshi jeke radio bolǵan [[Nókis FM]] hám Jaslar TV telekanalı tiykarshısı.

== Derek ==

{{Derekler}}

[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan tеlеvideniesi]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan xabar agentligi]]
[[Kategoriya:Telekanal]]
[[Kategoriya:Nókis]]
[[Kategoriya:Jaslar TV]]</text>
      <sha1>mcdkr7gj2wuu5y3giwql98njt7a3bms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23879</id>
    <revision>
      <id>265949</id>
      <parentid>265876</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T12:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>265949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8217" sha1="92eors5agtth6p8bdim3lrwqesb3kk6" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25076}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Srajatdin Usnatdinov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4559}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 5 || [[User:Inosham|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Inosham&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4282}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2559}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rabiga Shabatova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:925}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:441}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 23 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 24 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 27 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 29 || [[User:Begdullaman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begdullaman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurlibek Urgenichbaev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qareken Balasi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BEGJIGIT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Saxibjamal Esemuratova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pirnazarova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Holder&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Miracle0302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begjigit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmoksy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AbzalM&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NurkaArzay&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gúlxan Medetbekovna&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bakhit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Melek jurnalist&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jannazarova Sh&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jámiy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;İmmortalance&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Romaine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kagansky&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}</text>
      <sha1>92eors5agtth6p8bdim3lrwqesb3kk6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>26380</id>
    <revision>
      <id>265951</id>
      <parentid>265878</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T12:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>265951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6278" sha1="oa9y97u4srdbzsy2077lnd30pg8svtm" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119279}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3899}}]]
|-
| 4 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1737}}]]
|-
| 8 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 9 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1231}}]]
|-
| 10 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 11 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 12 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 13 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:566}}]]
|-
| 20 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BOTijo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>oa9y97u4srdbzsy2077lnd30pg8svtm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>27432</id>
    <revision>
      <id>265950</id>
      <parentid>265877</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T12:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>265950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7908" sha1="29i0v4y4yljdzm9ujzfma6wboek7hcl" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119279}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25076}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Srajatdin Usnatdinov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 5 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4559}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 6 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 7 || [[User:Inosham|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Inosham&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4282}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3899}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 11 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 12 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2559}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 14 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 15 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 16 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1737}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rabiga Shabatova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 19 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 20 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1231}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 21 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 22 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 23 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 24 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 25 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 26 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 27 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:925}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:566}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 39 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:441}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 43 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 44 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 45 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 48 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 49 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
{{/end}}</text>
      <sha1>29i0v4y4yljdzm9ujzfma6wboek7hcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ázerbayjanda sport</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47890</id>
    <revision>
      <id>265979</id>
      <parentid>265854</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2756" sha1="m6qz132i5qhuj6e3olxj7s9mxqdwbpi" xml:space="preserve">'''Ázerbayjanda sport''' {{lang-az|Azərbaycanda idman}} — [[Ázerbayjan mádeniyatı]]nda áhmiyetli rol oynaydı.

2022-jılı dúnya mámleketleriniń global sport reytinginde Ázerbayjan dárhal 43 basqısh kóterilip, 162 ball menen 46-orındı iyeledi. Sol waqıtta Evropada respublika 26-orında turıptı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://news.day.az/sport/1509202.html| bet =Резкий скачок Азербайджана в глобальном спортивном рейтинге|description=новость| baspaxana =news.day.az|lang=ru| qaralǵan sáne = 2022-jıl 10-noyabr | arxivsáne = 2022-jıl 10-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20221110101320/https://news.day.az/sport/1509202.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Sport túrleri boyınsha ==

=== Komandalıq sport túrleri ===
==== Futbol ====
{{Main|Ázerbayjanda futbol}}
Ázerbayjanda dáslepki [[futbol]] klubları 1905-jılı payda bolǵan&lt;ref name=&quot;great&quot;/&gt;. Bul komandalar, tiykarınan, [[Baku]]dıń iri [[neft]] sanaatı kompaniyalarına wákillik etken&lt;ref name=&quot;great&quot;/&gt;. Dáslepki rásmiy chempionat Bakuda 1911-jılı ótkerilgen, jeńimpaz bolsa [[Angliya]] Neft Kompaniyasınıń «Britaniya Klubu» komandası bolǵan&lt;ref name=&quot;great&quot;/&gt;. 1912-jılı «Baku» komandası Tbilisi qalmasında «Sokol» komandasına qarsı birinshi xalıqaralıq oyınını ótkergen hám 4:2 esabı menen jeńiske erisken&lt;ref name=&quot;great&quot;/&gt;. 1914-jılı Ázerbayjanda Futbol Awqamı dúzilgen. Awqam rásmiy qala birinshiliklerin hám basqa jarıstıń shólkemlestiriliwi, ótkeriliwin óz moynına alǵan.

1927-jılı [[Kavkaz artı Socialist Federativ Sovet Respublikası]]nda Ázerbayjan birinshi [[joldaslıq oyını]]n Gruziya hám Armeniyaǵa qarsı ótkergen&lt;ref name=&quot;ELO&quot;&gt;{{web deregi | bet =World Football Elo Ratings: Azerbaijan| url =http://www.eloratings.net/Azerbaijan.htm|website=www.eloratings.net| baspaxana =www.eloratings.net| qaralǵan sáne =13 iyul 2016| arxivurl =https://web.archive.org/web/20170719224335/http://www.eloratings.net/Azerbaijan.htm| arxivsáne = 2017-jıl 19-iyul |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ázerbayjannıń futbol saylandı komandası óziniń dáslepki joldaslıq oyınların 1929-jılı [[Tehran]]da [[Iran]] saylandı komandasına qarsı ótkergen hám sol oyınlarda 4:0, 4:1 hám 11:0 esapları menen úlken jeńislerge erisken&lt;ref name=&quot;great&quot;&gt;{{web deregi | bet =100 il! Azərbaycan futbolu tarixindən maraqlı faktlar | url =https://az.trend.az/azerbaijan/society/1887162.html |website=trend.az | baspaxana =trend.az | qaralǵan sáne = 17 dekabr 2019 | arxivsáne = 2022-jıl 25-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220325055303/https://az.trend.az/azerbaijan/society/1887162.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.</text>
      <sha1>m6qz132i5qhuj6e3olxj7s9mxqdwbpi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ázerbayjan folklorı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47891</id>
    <revision>
      <id>265975</id>
      <parentid>265939</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63713" sha1="kr37upk8k3uoxwjziw9lklvvb3x26ei" xml:space="preserve">{{Ázerbayjanlılar}}
[[Fayl:Stamps of Azerbaijan, 2010=894.jpg|thumb|Ótirikshi shopannıń ertegi ({{lang-az|Yalançı çobanın nağılı}})]]
'''Ázerbayjan folklorı''' ({{lang-az|Azərbaycan folkloru}}) — kollektiv dóretiwshilik ónimi bolǵan, avtorları belgisiz ádebiyat&lt;ref&gt;[http://www.edebiyyatqazeti.com/cgi-bin/edebiyyat/index.cgi?id=1527 Yeni ədəbiyyat tariximizin ilk cildləri] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110710170541/http://www.edebiyyatqazeti.com/cgi-bin/edebiyyat/index.cgi?id=1527 |date=10-iyun 2011 }} {{in lang|az}}&lt;/ref&gt;. Áyyemnen, tariyxtan xabar beriw menen birge, [[ázerbayjanlılar|Ázerbayjan xalqı]]nıń ruwxınan sızılıp shıqqan mádeniyat esaplanadı.

Bay Ázerbayjan awızeki xalıq ádebiyatı dúnyanıń basqa xalıqlarınıń folklorı arasında ózine tán orın iyeleydi. Barlıq xalıqlardıń ádebiyatları ushın dáslepki hám ózine tán bolǵan kollektiv dóretiwshilik [[Ázerbayjan ádebiyatı]]nıń da tiykarın salǵan.

Ázerbayjanlılardıń bay awızeki ádebiyatı bar. Awızeki xalıq ádebiyatına ''[[folklor]]'' dep te aytıladı. Inglis tilinen alınǵan bul termin — '''folk''' — xalıq, al '''lore''' — bilim, danalıq (xalıq danalıǵı) mánislerin ańlatadı.

Awızeki xalıq ádebiyatınıń dáslepki úlgileri — áyyemgi adamlardıń turmıs, tábiyat qubılısları, [[ańshılıq]], miynet hám basqa da usı sıyaqlı máseleler haqqındaǵı túsinikleri hám bunıń menen baylanıslı keshirgen sezimleriniń sáwleleniwi. Bular áyyemgi dáwirlerde payda bolıp, tilden-tilge, awızdan-awızǵa ótip jasaǵan hám bayıǵan. Folklor úlgileri xalıq qúdiretin, kórkem oylawınıń kúshin aydın sáwlelendiretuǵın, mazmunı jaǵınan qızıqlı, ideyası jaǵınan bay, ásirler sınaǵınan ótken shıǵarmalar esaplanadı. Bul kórkem-óner dúrdanaları janr hár qıylılıǵı, til-stilistikasınıń anıqlıǵı, poetikalıq mánisi hám xalıqshıllıǵı menen ajıralıp turadı. Awızeki ádebiyatta xalıqtıń insan táǵdiri menen baylanıslı oyları, watansúyiwshiligi, gumanizmi, arzu-ármanları, muhabbatı, jek kóriwi, túrli tariyxıy dáwirlerde júzlesken áhmiyetli jámiyetlik-siyasiy waqıyalarǵa qatnasıǵı keńnen kórkem sáwlelendirilgen.
    
Bul sezimlerdiń dáslepki úlgileri bolsa miynet qosıqları esaplanadı. Folklordıń basqa formaları — [[ertek]]ler, [[dástan]]lar, hikmetli sózler h.b. úlgiler esaplanadı. Awızeki xalıq ádebiyatı kollektiv dóretiwshilik bolǵanlıǵı ushın xalıqtıń tiykarǵı bóleginiń arzıw-ármanları, túrli waqıyalarǵa múnásibetin, tárbiyalıq kózqarasların ózinde sáwlelendiredi.

Awızeki xalıq ádebiyatınıń jazıp alınıwı — tek ǵana Ázerbayjan ádebiyatı ushın emes, al birqatar basqa ilimlerdiń [[tariyx]], [[geografiya]], [[etnografiya]] h.b. rawajlanıwı ushın da úlken rol oynaǵan. Málim bolǵanınday, Ázerbayjan xalqınıń tili túrkiy tillerden biri bolıp tabıladı hám tábiyiy nárse, áyyemgi túrkiy xalıqlardıń jaratqan dástanlarınıń syujetleri, motivleri Ázerbayjan awızeki xalıq ádebiyatında da keń túrde óz kórinisin tapqan&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Şifaqi xalq ədəbiyyatı (Folklor) | url =http://www.cwa.aznet.org/folklor_a.html | qaralǵan sáne = 2017-jıl 23-yanvar | arxivsáne = 2022-jıl 31-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20220331105916/http://www.cwa.aznet.org/folklor_a.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Ázerbayjan mifologiyası ==
[[fayl:Kosa personajı.jpg|thumb|left|Kosa]]
[[Ázerbayjan ádebiyatı]]nıń negizinde bay hám tereń mazmunlı Ázerbayjan folklorı turıptı. Mifologiyalıq kórkem kózqarastıń izleri folklorda hám klassikalıq ádebiyatta házir de ózin kórsetip atır. [[Ázerbayjan mifologiyası]] áyyemgi hind, [[áyyemgi grek mifologiyası]] sıyaqlı sistemalı hám pútin xarakterge iye emes. Biraq Ázerbayjan folklorında Ázerbayjan mifologiyasınıń izlerin anıqlaw múmkin. Bular kóbirek kosmogoniyalıq hám máwsimlik, sonday-aq etnogoniyalıq miflerdiń belgili bir detalların ózinde sáwlelendiredi. [[Insan]] jámiyetiniń dáslepki qáliplesiw dáwiriniń kórkem oylaw ónimleri bolǵan bul mifologiyalıq elementlerde kosmos penen xaos, yaǵnıy dúnya tártibi menen bulaqılıq, tártipsizlik, dúnya tártibiniń usı tártipsizlikten payda bolıwı hám usınday múnásibetlerdiń insan jámiyetinde sáwleleniwi ózine orın tapqan. Mifik kózqarasta insan jámiyetindegi kosmos, yaǵnıy kópshilik adamlar tárepinen qabıl etilgen qaǵıyda-nızamlar toplamı, tiykarınan, jámiyettiń jetekshi tártibin – shańaraq, turmıs, insan menen tábiyat arasındaǵı óz-ara túsiniw processlerin qamtıydı. Mifologiyalıq kózqarastıń ayırım elementleri házirge shekem folklordıń duwa-bádik, alǵıs, qarǵıs, ańız-ráwiyat, joqlaw máresimi menen baylanıslı tekstlerde qorǵalıp saqlanǵan. Ázerbayjan mifologiyalıq tekstleriniń kópshiliginde áyyemgi túrkiy mifologiyalıq túsinik jetekshi motiv retinde kózge taslanadı&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120306064644/http://anazradio.com/index.php/feed/permalink/3005.txt Anaz Radio Voice of South Azerbaijan: Folklor] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120306064644/http://anazradio.com/index.php/feed/permalink/3005.txt |date=6-mart 2012 }} {{in lang|az}}&lt;/ref&gt;. Bunı dúnyanıń jaratılıwı menen baylanıslı kosmogoniyalıq miflerde bolmasın ya etnostıń kelip shıǵıwı menen baylanıslı etnogoniyalıq miflerde bolmasın, yaki máwsimlik processler menen baylanıslı bolǵan kalendar miflerinde kóriw múmkin. Mifologiyalıq tekstlerdiń payda bolıwı hám olardıń folklor tekstlerinde elementler túrinde qorǵalıp saqlanıwı áyyemgi insannıń tábiyatqa hám tábiyat kúshlerine kózqarası menen tıǵız baylanıslı. [[sóz]], [[háreket]] hám oyın arqalı tábiyat kúshlerine tásir kórsetiw ármanı áyyemgi insanda mifologiyalıq tekstlerdi jaratıw hám atqarıw mútajligin payda etken. Bular qatarında «[[Kosa-kosa]]», «Qodu-qodu», «Nawrız», «Xıdır Nábi» h.b. máresim qosıqların hám olarmen birge atqarılatuǵın ayaq oyınların kórsetiwge boladı&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Ortaq túrkiy folklor ==
{{Fotoqatar|1999, December, 29. The 1300th Anniversary of Kitabi Dede Gorgud.jpg|Kitab-ı Dede Korkut ala-lisan-i Ta'ife-i Oğuzhan, Dresden.jpg|Dede Korkut carpet (2024-02-06) 01.jpg|e1=215|e2=200|e3=222|tekst=«[[Kitabi Dede Qorqıt]]» dástanına arnalǵan súwretler|color=black|align=right}}
Ázerbayjan folklorınıń ózgesheliklerinen biri – onıń basqa túrkiy xalıqlardıń folklorı menen ortaq táreplerge iye bolıwı bolıp tabıladı. Bul xalıqlardıń awızeki sóz kórkem ónerinde kóp ǵana tekstlerdiń sáykes keliwi sol úlgilerdiń birden-bir etnogeografiyalıq aymaqta payda bolǵanlıǵın hám sonday-aq, túrkiy xalıqlardıń ulıwma bir tamırǵa baylanıslı ekenligin kórsetedi. Áyyemgi túrkiy ádebiyatına tiyisli bolǵan dástanlar arasında «Oǵıznama»lar ayrıqsha bir túrkimdi quraydı. «[[Kósh dástanı|Kósh]]», «[[Ergenekon dástanı|Ergenekon]]», «Shu», «Qaytıw» sıyaqlı dástanlarda bolsa pútinley prototúrkiylerdiń áhmiyetli mashqalaları óziniń kórkem-mifologiyalıq kórinisin tapqan. Usı dástanlardıń kópshiligi qısqasha túrde XI ásirde jasap, dóretiwshilik etken túrkiy alım Mahmud Qashqariydiń «[[Divanu luǵat-it-túrk]]» («Túrkiy tiller diywanı») shıǵarmasında óz kórinisin tapqan. Bul dástanlar xalıqlardıń ullı kóshiw dáwiriniń kórkem-mifologiyalıq kózqarasın ózinde saqlap kelmekte.

== Ázerbayjan folklorınıń janr baylılıǵı ==
[[File:Stamps of Azerbaijan, 2019-1527-1532.jpg|thumb|Ázerbayjanda shtamp úlgisi, 2019.]]
Ázerbayjan folklorı janr baylıǵına iye. Turmıstı sáwlelendiriw kózqarasınan [[Lirikalıq túr|lirikalıq]], [[Epikalıq túr|epikalıq]] hám [[Drama (ádebiyat)|dramalıq]] túrleri bar. Bul ádebiy túrlerdiń hár birine tiyisli janrlar payda bolǵan hám waqıt ótiwi menen bayıǵan. Lirikalıq hám epikalıq folklor úlgileri kóbirek tarqalǵan. Túrli ádebiy túrlerdiń janrlarında folklorǵa tán bolǵan ortaq tárepler menen bir qatarda, mazmunı hám forması kózqarasınan parıqlı ózgeshelikler de bar. Epikalıq folklor janrlarınan [[ertek]], xalıq danalıǵınıń kórinisi bolǵan [[maqallar]] hám naqıllar tariyx dawamında qońsılas xalıqlardıń folklorına hám klassikalıq ádebiyatına kúshli tásir kórsetken. Lirikalıq janrlardan qosıqlarda xalıq turmısınıń hám kún-kórisiniń hár qıylı tárepleri kórkem-emocional túrde sáwlelendirilgen. Áyyemgi túrkiy xalıqlardıń ózine tán poeziyası bolǵan hám bul poeziya túrkiylerdiń milliy buwın úylesimi bolǵan buwın yaki «barmaq» úylesiminde jaratılǵan. Túrli qosıq formalarında buwınlardıń sanı hár túrli bolsa da, epikalıq syujetli uzın qosıqlar hám [[dástan]]lar, tiykarınan, jeti buwınlı formada jaratılǵan. Bunday qosıqlar adamnıń yadında jaqsıraq qorǵalıp saqlanadı. Ázerbayjan folklorınıń eń bay janrlarınan bolǵan bayatılardıń da hár qatarı jeti buwınnan quraladı.

Folklor janrları arxaik hám zamanagóy janrlar retinde eki bólimge bólinedi. Arxaik folklor janrlarında sınaqlar, duwa-bádikler, pal ashıwlar, antlar, duwalar, alǵıslar hám qarǵıslar keń orın iyeleydi. Biraq bul bóliw shártli esaplanadı; sebebi, folklor payda bolıw processleri pútkil tariyx dawamında bolǵanlıqtan, bul janrlarǵa da úziliksiz túrde jańadan-jańa úlgiler qosılıp baradı.
 
Lirikalıq túrde baylanıslı bolǵan waqıya yamasa process kózqarasınan eń áyyemgi janr bolǵan qosıqlar túrli túrlerge bólinedi. Miynet processi menen baylanıslı bolǵan xalıq qosıqları, máwsimlik processler menen baylanıslı máwsim qosıqları, túrli máresimler menen baylanıslı bolǵan toy hám joqlaw qosıqları, qaharmanlar menen baylanıslı bolǵan qaharmanlıq qosıqları hám aqırında hár qıylı turmıslıq múnásibetler tiykarında payda bolǵan háyyiw hám erkeletiwler qatarları menen bay.

Ázerbayjan folklorınıń eń bay janrlarınan birin de bayatılar quraydı. [[Bayatı]]lar, tiykarınan, insannıń lirikalıq-filosofiyalıq sezimlerin qısqa poetikalıq túrde ańlatıwǵa xızmet etedi. Bul poetikalıq formanıń janr ózgesheliklerin atap ótilgen janrlar da, tiykarınan, saqlaydı — [[layla|háyyiw]], [[erkeletiw]], [[joqlaw qosıǵı]], [[Sayaçı sözlər|sayashı sózi]], [[holavar]] hám t.b. úlgiler. Bunnan tısqarı, bayatı-baylaw, bayatı-aytıs, bayatı-jumbaq sıyaqlı úlgiler de bul poetikalıq formanıń ishinde óz ornın tabadı. Bayatılar tórt qatardan, hár bir qatar jeti buwınnan quraladı. Rifmalanıw sisteması tiykarınan a-a-b-a túrinde boladı. Tariyxıy jaqtan túrkiy tilli poeziyada cinasqa (sóz oynaw) kóp áhmiyet berilgenlikten, rifmaları cinaslı bolǵan bayatı úlgileri de kóp. Bayatınıń forma túrlerinen biri de birinshi qatarı tek ǵana rifmadan quralatuǵın túri bolıp tabıladı. Bunday bayatılar kóbinese [[Kerkuk]] folklorında gezlesedi. Bayatıda, ádette, birinshi hám ekinshi qatarlar tiykarǵı mánisti bildiriw ushın tayarlıq rolin oynaydı&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{web deregi | url =http://www.azerbaijan.az/_Culture/_Literature/_literature_e.html| bet =Azerbaijan|website=www.azerbaijan.az| qaralǵan sáne = 2018-jıl 29-aprel | arxivsáne = 2019-jıl 20-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20190320134059/http://www.azerbaijan.az/_Culture/_Literature/_literature_e.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y4seAQAAIAAJ&amp;q=azeri+folklore|title=Azerbaijan: Medieval Manuscripts, History of Medicine, Medicinal Plants|last=Ălăkbărov|first=Fărid|date=2006|publisher=Nurlan|language=en}}&lt;/ref&gt;.
 
Keń tarqalǵan lirikalıq folklor janrlarınan birin xalıq qosıqları quraydı. Bular konkret muzıka motivine baylanıslı bolǵan túrli formalı poetikalıq tekstler esaplanadı. «Aman nənə», «Ay lolo», «Sona bülbüllər», «Süsən sünbül» h.b. xalıq qosıqları házirgi waqıtta da qosıqshılardıń repertuarında atqarılıp kelinbekte. Atqarıw usılına qaray xalıq qosıqları arasında solo, xor hám aytıs-qosıqlar ajıralıp turadı.

Xronologiyalıq kózqarastan epikalıq folklor janrlarınan [[ańız]]lar birinshi gezekte kórip shıǵıladı. Ańızlardı basqa epikalıq janrlardan parıqlaytuǵın tiykarǵı belgi – onda fantastikalıq elementler hám waqıyalardıń qatnasıwı. Usı belgige iye bolǵan sıyqırlı [[ertek]]lerden parıqlı túrde, ańızlarda syujet tolıq xarakterge iye emes, tek bir fragment túrinde boladı. Sáwlelendirilgen obyekt hám waqıyanıń mazmunına qaray Ázerbayjan folklorında ańızlardıń kosmogoniyalıq, zoonimikalıq, toponimikalıq hám etnonimikalıq túrleri bar. Eń áyyemgi ańızlar kosmos, dúnya hám aspan deneleriniń jaratılıwı menen baylanıslı úlgiler esaplanadı.

Ázerbayjan folklorınıń janrları arasında ańız hám ráwiyatlar onnan soń, ertekler epikalıq túrdiń eń keń tarqalǵan úlgilerin quraydı.
 
[[Maqal]] hám [[naqıllar]] da Ázerbayjan folklorınıń epikalıq janrları arasında keń tarqalǵan. Xalıqtıń uzaq ásirler dawamında qolǵa kiritken tájiriybeleriniń ulıwmalastırılǵan juwmaǵı, nátiyjesi bolǵan maqallar hám naqıllar túrkiy xalıqlar arasında keń tarqalǵan, kóp jaǵdaylarda jámiyette etika kodeksin almastırǵan. Bul janrdıń dáslepki úlgileri Mahmud Qashqariydiń «[[Divanu luǵat-it-túrk]]», «[[Kitabi Dede Qorqıt]]» sıyaqlı klassikalıq jazba esteliklerde ózine orın tapqan&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Splendid Azerbaijan: The History and Culture of the Land of Fire|last=Salazar|first=Glen Alberto|publisher=Nectar Books|url=|year=2017}}&lt;/ref&gt;. [[Oǵızlar|Oǵız]] qáwimleriniń danalıǵın ańlatatuǵın arnawlı maqallar jıynaǵı – «Oǵıznama»lar da Ázerbayjan folklorınıń bahalı esteliklerinen bolıp tabıladı&lt;ref&gt;[http://www.xalqqazeti.com/index.php?lngs=aze&amp;cats=9&amp;ids=34271 “Koroğlu”ya ümumtürk məhəbbəti]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.countries.ru/?pid=763 Азербайджанская литература 5-18 вв.] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://azer.com/aiweb/categories/magazine/63_folder/63_articles/63_dadagorgud.html &quot;Mother-of-All-Books&quot;: Dada Gorgud]&lt;/ref&gt;.
 
Ázerbayjan folklorınıń dramalıq janrları xalıq oyınları hám maydan tamashaları menen sáwlelengen. Bulardıń eń xarakterli úlgisi retinde «[[Kos-kosa|Kosa-Kosa]]» dramasın kórsetiwge boladı. Islamdı qabıl etkennen soń, payǵambar shańaraǵına tiyisli áwliyelerdiń qayǵılı táǵdiri temasında xalıq arasında keń tarqalǵan shabihlar da xalıq dramalarına kiredi.

== Ázerbayjan folklorı orta ásirlerde ==
{{Fotoqatar|Kourroglou, Sand illustrée Hetzel vol 5, 1853, p001.png|Ashiq Qarib (Huseyin Sarabski).jpg|Asli and Karam poster.jpg|e1=300|e2=180|e3=160|tekst=''Shepten ońǵa'': «[[Góruǵlı dástanı]]» hám «[[Ashıq Ǵárip dástanı|Ashıq Ǵárip]]» ([[Xıdır Ilyas]] penen birge) hám «[[Aslı hám Káram]]» dastanlarına arnalǵan súwretler|color=black|align=right}}
Ázerbayjan folklorınıń rawajlanıw basqıshları arasında orta ásirlerdiń ayrıqsha ornı bar. Bul dáwirde – XVI–XVIII ásirlerde dástan janrı, ásirese, keńnen rawajlanǵan, Qurbanıy, [[Tufarqanlı Abbas]], [[Sarı Ashıq]], [[Háste Qasım]] sıyaqlı qudiretli kórkem óner iyeleri jetilisip shıqqan. Tiykarınan, irfan menen baylanıslı bolǵan orta ásir muhabbat dastanları – «Qurbanıy», «Ashıq Ǵárip-Shaxsanem», «Aslı-Káram», «Abbas-Gúlgez», «Shax Ismayıl-Gúlzar», «Taxir-Zuhra», «Alıxan-Páriy», «Arzı-Qambar», qaharmanlıq dastanı «Kóroǵlı» usı dáwirdiń ónimi bolıp tabıladı. Muhabbat dastanlarınan parıqlı túrde, «[[Góruǵlı]]» hár qıylı tarmaqlarınıń jıynaǵı bolıp tabılıp, «Dede Qorqıt» dástanlarınıń dástúrin dawam ettiredi hám sonlıqtan da epos dep ataladı. «Góruǵlı» eposınıń syujetinde anıq tariyxıy waqıya – XVI–XVII ásirlerde Túrkiya hám Ázerbayjanda júz bergen Jalaliyler kóterilisi tursa da, qáliplesiw processinde estelikke bir qatar qosımsha syujetler qosılǵan, ayırım jaǵdaylarda mifik motivlerden de paydalanılǵan.

Folklor úlgileri, tiykarınan, anonim – avtorsız bolǵanlıǵı sebepli, anıq avtorı bolǵan ashıq ádebiyatınıń Ázerbayjan folklorında ayrıqsha ornı bar. XVI ásirde tiykarı salınǵan hám biziń dáwirimizge shekem dawam etip kiyatırǵan ashıq kórkem óneriniń eń úlken wákilleri «ustaz ashıqlar» termini menen ataladı. Ázerbayjan folklorında birinshi ustaz ashıq retinde Qurbanıydıń atı tilge alınadı. Qurbanıy Shax Ismayıl Xataiydan (1487–1524) jas jaǵınan birqansha úlken bolǵan hám onıń menen belgili bir múnásibetlerde bolǵan. [[Sefeviyler]]diń tariyxınan hám «Qurbaniy» dástanınan bul xalıq kórkem óner iyesi haqqında belgili bir maǵlıwmatlar alıw múmkin.

== Ashıq kórkem óneri ==
[[Fayl:1999, December, 29. The 1300th Anniversary of Kitabi Dede Gorgud.jpg|right|200px|thumb|Ázerbayjan Respublikasınıń «Kitabi Dədə Qorqud»tıń 1300 jıllıq yubileyine arnap shıǵarǵan pochta markası]]
Ashıq dóretiwshiligi xalıq ádebiyatınıń áhmiyetli, sonday-aq, bay bólegi bolıp, tariyxtıń júdá áyyemgi waqıtlarınan baslanıp kiyatır. Ashıq qosıǵınıń avtorınıń málim bolıwı onı parıqlaytuǵın tiykarǵı táreplerinen bolıp tabıladı. Áyyemgi dáwirlerde ''dáde,'' bázi waqıtları bolsa ''ozan, varsaq'' dep atalatuǵın ashıqlar ózleri jasaǵan dáwirdiń áhmiyetli waqıyalarına jaratqan shıǵarmalarında múnásibet bildirgen, el-xalıqtıń dártiniń, arzıw-ármanların sáwlelendiriwshisi bolǵan. [[Qospa]], [[Geraylı]], [[Bayatı]] ashıqlardıń kóbirek múráját etetuǵın janrları bolıp tabıladı.
 
Ashıqlar eki toparǵa bólinedi: bir bólegi ''dóretiwshi'' bolıp, qosıq qosadı, dástan jaratadı hám olardı atqaradı; bir bólegi bolsa kóbirek bar bolǵan shıǵarmalardı atqarıw menen shuǵıllanadı. Bundayları ''atqarıwshı ashıqlar'' dep ataladı. ''[[Abbas Tufarqanlı]], [[Xáste Qasım]], [[Ashıq Álesker]], [[Ashıq Shamshir]], [[Ashıq Húseyin Cavan]]'' hám t.b. ashıq kórkem óneriniń rawajlanıwına, bayıwına úles qosqan dóretiwshi ashıqlar esaplanadı.
 
''[[Ashıq Ámrah]], [[Ashıq Kamandar]], [[Ashıq Húseyin Saraclı]]'' hám t.b. atqarıwshılıq jolın tutqan, ashıq kórkem óneriniń jasawına, tarqalıwına áhmiyetli xızmet kórsetken.
 
Ázerbayjannıń úsh júz jıllıq dástúrleri XIX ásirde [[Ashıq Álesker]] (1821–1926) sıyaqlı qúdiretli xalıq kórkem óneri iyesiniń jetilisiwine túrtki bolǵan. Ashıq Áleskerdiń dóretiwshiliginde lirikalıq motiv penen etikalıq-didaktikalıq motiv úzliksiz túrde bir-birine qosılısqan. Bul xalıq kórkem óneri iyesi ózinen keyingi ashıq ádebiyatınıń, sonday-aq jazba qosıqtıń rawajlanıwına úlken tásir kórsetken. 105 jıl ómir súrgen ashıqtıń dóretiwshiliginde bul dáwirdiń kóp ǵana tariyxıy waqıyaları hám shaxsiyatları óz kórinisin tapqan.
[[Fayl:The Soviet Union 1989 CPA 6091 stamp (Koroghlu, Azerbaijan epic poem. A. Gadzhiev).png|thumb|left|Sovet pochta markasında Góruǵlı]]
Ázerbayjan awızeki xalıq dóretiwshiligi, ásirese, ashıq kórkem óneri qońsılas xalıqlardıń ádebiyatlarına da tereń tásir kórsetken, birqatar gruzin hám armyan shayırları túrkiy tilde jazıp-dóretken. XVIII ásir armyan shayırı [[Sayat Nova]] qosıqlarınıń kópshiligin házir onıń aqlıqları unatpaytuǵın túrkiy (ázerbayjan) tilinde jazıp qaldırǵan&lt;ref name=&quot;boyce&quot;&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/gosan Gōsān] by [[Mary Boyce]]. [[Encyclopædia Iranica]]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;yang&quot;&gt;{{cite book |last1=Yang |first1=Xi |url=https://books.google.com/books?id=oHGaDwAAQBAJ |title=Diversity and Contact Among Singer-Poet Traditions in Eastern Anatolia |date=5 February 2019 |publisher=Ergon Verlag |isbn=978-3956504815 |editor1-last=Özdemir |editor1-first=Ulas |page=20 |chapter=History and Organization of the Anatolian Ašuł/Âşık/Aşıq Bardic Traditions |access-date=6 August 2020 |editor2-last=Hamelink |editor2-first=Wendelmoet |editor3-last=Greve |editor3-first=Martin}}&lt;/ref&gt;.

Ázerbayjan folklorınıń dáslepki úlgileri jazba túrde áyyemgi grek tariyxshısı [[Gerodot]]tıń «Tariyx» shıǵarmasında (B.e.sh. V ásir) bizge shekem jetip kelgen. Bular – áyyemgi Ázerbayjan mámleketi [[Midiya mámleketi]]niń qulawınıń hám Iran mámleketi tárepinen basıp alınıwınıń sebepleri haqqında xalıq kórkem oylawınıń ónimleri esaplanadı. Bul ańızlar «[[Astiaq]]», «[[Tumaris]]» hám basqa atamalar menen Gerodottıń shıǵarmasında jazıp alınǵan. Házirgi mánistegi tariyx shıǵarması emes, al kórkem shıǵarma jazǵan Gerodot, Ázerbayjan ańızların da joqarı kórkemlik penen islep shıqqan hám tásirli psixologiyalıq saxnalar jaratıwǵa erisken. «Tomiris» ańızı bul kózqarastan júdá itibarǵa ılayıq. Basıp alıw maqsetinde Midiyaǵa hújim etip, eldi wayran qılǵan Iran shaxın jeńiliske ushıratqan Midiya sárkardası – qaharman hayal Tumaris onıń basın kesip qan toltırılǵan meshikke saladı da, ol ańsaǵan qanınan «toyǵanınsha ishsin...» deydi.

«Astiaq» ańızında mifologiyalıq qatlam bunnan da kúshli. Bul jerde tiykarǵı waqıyalar tús kóriw hám táǵdirdiń aldınan belgilenip qoyılıwı tiykarında qurılǵan. Iláhiy kúshler tárepinen belgilengen táǵdirdi ózgertiwde insannıń qanshelli kúshsiz ekenligi – Astiaqtıń tragediyası úlgisinde usınıladı. Usınday motivler áyyemgi dúnyanıń kóp ǵana ádebiyatlarında, sol qatarda antik grek ádebiyatında keń tarqalǵan.

Ashıq dóretiwshiliginiń ónimi bolǵan ''dástan'' [[Epikalıq-lirikalıq janr|epikalıq-lirikalıq]] shıǵarma esaplanadı. Dastanda qara sóz benen poeziya, epikalıq bayanlaw menen lirikalıq usınıw birlikte boladı. Ashıq dástandaǵı waqıyanı bayan etip atırǵan waqıtta [[saz]] hawazınıń sáykesliginde qaharmannıń sezimi hám keshirmelerin sáwlelendiretuǵın qosıqlardı da aytadı&lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=a90rBgAAQBAJ |title=The Concise Garland Encyclopedia of World Music, Volume 2 |date=2013 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1136095948}}&lt;/ref&gt; This way folk tales such as Köroǧlu and The Book of Dede Korkut preserved until today.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NCez3ZuV3NoC&amp;q=ashug+activity&amp;pg=PA94|title=Realist music: 25 Soviet composers|last=Moisenko|first=Rena|date=1949|publisher=Meridian Books|language=en|isbn=978-0-7614-2011-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1uCaELAsv3MC&amp;dq=the+epic+of+koroglu+in+azerbaijan&amp;pg=PA91|title=New Perspectives on Safavid Iran: Empire and Society|last=Mitchell|first=Colin P.|date=2011-03-03|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1-136-99194-3|language=en}}&lt;/ref&gt;.

''«[[Kitabi Dede Qorqıt]]», sonday-aq, «[[Góruǵlı dástanı|Góruǵlı]]»'' dastanlarında watandı qorǵaw, azatlıq, ádalatsızlıqqa qarsı gúres keń sáwlelendirilgenlikten olar ''qaharmanlıq dástanları'' dep ataladı&lt;ref&gt;Hasan Javadi, &quot;KOROĞLU i. LITERARY TRADITION&quot; in Encyclopedia Iranica&lt;/ref&gt;.

''«Shax Ismayıl», «[[Ashıq Ǵárip]]»'' sıyaqlı ''muhabbat'' dastanlarında bolsa azat muhabbattan, bir-birin súygen jaslardıń shıdamlılıq, sadıqlıq, aqıl hám mártlik arqasında qosılıwınan sóz etiledi. Muhabbat dástanları ''ustaznama'' menen baslanıp ''duwa'' menen tamamlanadı. Ayırım muhabbat dástanları tragediya menen tamamlanadı, ashıq-mashıqlar jawız kúshlerdiń jaratqan tosqınlıqlarınan óte almaydı, bir-birine qosıla almaydı. Bunday dástanlarda duwa bolmaydı.
 
Ázerbayjan folklorınıń jazba túrde bizge shekem jetip kelgen eń úlken esteligi bolsa «[[Kitabi Dede Qorqıt]]» eposı bolıp tabıladı. Bul epostıń túrli obraz hám motivleri keyingi Ázerbayjan folklorına hám klassikalıq ádebiyatına tásir kórsetse de, pútinley awızeki dástúrde qorǵalıp saqlanbaǵan. Sonlıqtan da, «Dede Qorqıt» dastanları jazba ádebiyat úlgisi retinde de izertlewge tartıladı. Bul maqalada da usı princip saqlanǵan.

== Lirikalıq túr ==

=== Qosıqlar ===
Qosıqlar lirikalıq túrdiń áyyemgi hám keń tarqalǵan janrlarınan biri bolıp tabıladı. Mazmunına qaray bir neshe túrge bólinedi: miynet, máresim, máwsim, qaharmanlıq hám turmıslıq qosıqlar.

==== Miynet qosıqları ====
Miynet qosıqları miynet processinde payda bolǵan hám aytılatuǵın qosıqlar esaplanadı. Holavarlar hám sayashı sózler miynet qosıqlarınıń eń keń tarqalǵan túrlerinen bolıp tabıladı. Sonıń ishinde, holavar hám sayashı sózler awızeki xalıq ádebiyatınıń eń áyyemgi janrları esaplanadı.

Holavarlar diyqanshılıq hám qos aydawshılıq (qosshılıq) penen baylanıslı qosıqlar esaplanadı. Holavarlarda etnografiyalıq ózgesheliklerge, islep shıǵarıw (miynet) qurallarınıń atlarına, ógizdiń, buqanıń táriyipine tez-tez ushırasıp turıwǵa boladı. Diyqan, qosshı óziniń awır miynetin jeńillestiriw ushın belgili bir ritmge, aheńge iye qosıqlar aytqan. Qosshı egin egiw waqtında holavar aytıp ógizge múráját etedi, is processinde oǵan isenetuǵınınan sóz etedi. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Qızıl ógizim, júr,
: Qoyma shım qala jerdi,
: Jıldam terben, maralım,
: Dushpanlar baǵar beri.
|
: Қызыл өгизим, жүр,
: Қойма шым қала жерди,
: Жылдам тербен, маралым,
: Душпанлар бағар бери.
|
: Qızıl öküzüm, yeri,
: Qoyma şum qala yeri,
: İti tərpən, maralım,
: Düşmənlər baxır bəri.
|}

Sayashı sózler qoyshılıq penen baylanıslı payda bolǵan qosıqlar esaplanadı. Sayashı sózlerde diyqan turmısında qoyshılıqtıń úlken áhmiyeti kórsetiledi. Sayashı sózler, ádette, qoyǵa múráját etiw menen aytıladı hám onnan jaqsılıq-bereketi tilenedi. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Anam, a narıs qoyım,
: Júni bir qarıs qoyım.
: Shopan sennen arazlap tur,
: Sútti ber, jaras, qoyım.
|
: Анам, а нарыс қойым,
: Жүни бир қарыс қойым.
: Шопан сеннен аразлап тур,
: Сүтти бер, жарас, қойым.
|
: Nənəm, a narış qoyun,
: Yunu bir qarış qoyun.
: Çoban səndən küsübdür,
: Südü ver, barış, qoyun.
|}

==== Máresim qosıqları ====
Xalıqtıń turmısı, kún kórisi menen baylanıslı bolǵan máresim qosıqları túrli máresimler menen baylanıslı payda bolǵan. Toy qosıqları, aza qosıqları máresim qosıqlarınıń keń tarqalǵan túrlerinen esaplanadı.

Toy qosıqları elshilik (qız aytıw), nıshan (sırǵa salıw), qız uzatıw, ul úylendiriw, kelin túsiriw menen baylanıslı aytılatuǵın qosıqlardan quraladı. Bunday qosıqlarda wapa, sadıqlıq, isenim, sulıwlıq hám mártlik násiyatlanadı. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Qızıl júziktiń qası,
: Pisti bawrımnıń bası.
: Men degen yar bolmasa,
: Jandıraman tawdı, tastı.
|
: Қызыл жүзиктиң қасы,
: Писти баврымның басы.
: Мен деген яр болмаса,
: Жандыраман тавды, тасты.
|
: Qızıl üzüyün qaşı,
: Bişdi bağrımın başı.
: Mən deyən yar olmasa,
: Yandırram dağı,daşı.
|}

Aza qosıqları (yaki joqlawlar) ólim menen, apat penen baylanıslı aytıladı hám mazmunında qayǵı, dert, qusa, azap-aqıret keyipi kúshli seziledi. Joqlawlarǵa el arasında «ediler», «edilmek» dep te aytıladı. Qosıq túrinde de, qara sóz túrinde de bolıwı múmkin. Bázi waqıtları qaytıs bolǵan adamnıń jaqsı qásiyetleri tilge alınadı. Bul qosıqlarda jaqın, tuwısqan adamlardıń óliminen tuwǵan tereń dert, qayǵı sezimleri ańlatıladı. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Bostanda taǵım jılar,
: Baspa, japıraǵım jılar,
: Saw turǵanınsha men ózim,
: Ólsem, topıraǵım jılar.
|
: Бостанда тағым жылар,
: Баспа, жапырағым жылар,
: Сав турғанынша мен өзим,
: Өлсем, топырағым жылар.
|
: Bostanda taqım ağlar,
: Basma,yarpağım ağlar,
: Sağ durduqca mən özüm,
: Ölsəm,torpağım ağlar.
|}
yaki:
{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Analar janar jılar,
: Dártin sanar jılar,
: Aylanar kók kepterge
: Jollarǵa qonar jılar.
|
: Аналар жанар жылар,
: Дәртин санар жылар,
: Айланар көк кептерге
: Жолларға қонар жылар.
|
: Analar yanar ağlar,
: Dərdini sanar ağlar,
: Dönər göy göyərçinə
: Yollara qonar ağlar.
|}

==== Máwsim qosıqları ====
{{Fotoqatar|Stamps of Azerbaijan, 2019-1530.jpg|Stamps of Azerbaijan, 2019-1532.jpg|Stamps of Azerbaijan, 2019-1528.jpg|e1=140|e2=140|e3=140|tekst=Ázerbayjan Nawrız bayramı qaharmanları Keshel, Kosa hám Báhár qızı|color=black|align=right}}
Máwsim qosıqları jıldıń túrli máwsimleri menen baylanıslı aytıladı. «Sámeni», «Xıdır Nábi», «Jel baba», «Tuman, qash», «Quyash, shıq» (quyashtı shaqırıw maqsetinde), «Jawın, kel», «Qodu-qodu» (uzaq waqıt jawǵan jawınnıń toqtawı ushın) sıyaqlı qosıqlar máwsim qosıqlarına kiredi. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: A jel baba, jel baba,
: Qurban saǵan, kel, baba.
: Eginimiz jerde qaldı,
: Jaqamız qolda qaldı.
: A jel baba, jel baba,
: Qurban saǵan kel baba.
|
: А жел баба, жел баба,
: Қурбан саған, кел, баба.
: Егинимиз жерде қалды,
: Жақамыз қолда қалды.
: А жел баба, жел баба,
: Қурбан саған кел баба.
|
: A yel baba,yel baba,
: Qurban sənə,gəl,baba.
: Taxılımız yerdə qaldı,
: Yaxamız əldə qaldı.
: A yel baba,yel baba,
: Qurban sənə gəl baba.
|}

Tómendegi qosıqta áyyemgi ázerbayjanlılardıń báhár, jaz, gúz, qıs máwsimleri haqqındaǵı túsinikleri óz kórinisin tapqan:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Úshewi bizge jawdır,
: Úshewi jánnet baǵıdır.
: Úshewi jıynap ákeler,
: Úshewi urıp, tarqatar.
|
: Үшеви бизге жавдыр,
: Үшеви жәннет бағыдыр.
: Үшеви жыйнап әкелер,
: Үшеви урып, тарқатар.
|
: Üçü bizə yağıdır,
: Üçü cənnət bağıdır.
: Üçü yığır,gətirir,
: Üçü vurur,dağıdır.
|}

==== Qaharmanlıq qosıqları ====
Qaharmanlıq qosıqları, ádette, urıs waqtında yaki urıstan aldın aytılıp, jawıngerlerdi saparbarlıqqa, qorıqpaslıqqa, mártlikke, batırlıqqa shaqıradı. [[Góruǵlı]], [[Qashaq Nábi]], [[Qashaq Kárem]], [[Qatır Mámmet]] sıyaqlı el qaharmanlarınıń tilinen aytılatuǵın qosıqlar usınday qosıqlardan esaplanadı. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Mińiń at beline, qosh batırlarım,
: Xonkardı taxtınan túsireyik, hoydı!
: Talan etip múlkin, alayıq malın,
: Úyin basına túsireyik, hoydı!
|
: Миңиң ат белине, қош батырларым,
: Хонкарды тахтынан түсирейик, һойды!
: Талан етип мүлкин, алайық малын,
: Үйин басына түсирейик, һойды!
|
: Dolun at belinə, qoç dəlilərim,
: Xotkarı taxtından endirək, hoydu!
: Talayaq mülkünü, alaq malını,
: Öyünü başına endirək, hoydu!
|}

=== Turmıslıq qosıqlar ===
Turmıslıq qosıqlar bolǵan háyyiwler hám erkeletiwler folklordıń keń tarqalǵan janrlarınan esaplanadı.

==== Háyyiwler ====
Háyyiwler analardıń, mamalardıń gódek balalardı uyqlatıp atırǵanda aytatuǵın qosıqları esaplanadı. Háyyiwler, ádette, 4 qatardan quralǵan bolsa da, bayatılarda bolǵanınday ayırım waqıtları bes qatarlı háyyiwler de gezlesedi. Mısalı:

4 qatarlı háyyiw (aaba)

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Háyyiw, besigim, háyyiw,
: Úyim, esigim, háyyiw.
: Sen ket shiyrin uyqıǵa,
: Tartayın keshigiń háyyiw.
|
: Ҳәййив, бесигим, ҳәййив,
: Үйим, есигим, ҳәййив.
: Сен кет шийрин уйқыға,
: Тартайын кешигиң ҳәййив.
|
: Laylay, beşiyim, laylay,
: Evim, eşiyim, laylay.
: Sən get şirin yuxuya,
: Çəkim keşiyin laylay.
|}

5 qatarlı háyyiw (aaabb)

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Bunsha jılama,
: Júregimdi daǵlama,
: Uyqıma tas baǵlama.
: Háyyiw, ulım, háyyiw,
: Qantım, nabatım, háyyiw.
|
: Бунша жылама,
: Жүрегимди дағлама,
: Уйқыма тас бағлама.
: Ҳәййив, улым, ҳәййив,
: Қантым, набатым, ҳәййив.
|
: Bir bu qədər ağlama,
: Ürəyimi dağlama,
: Yuxuma daş bağlama.
: Laylay, oğulum, laylay,
: Qəndim, noğulum, laylay.
|}

==== Erkeletiwler ====
Erkeletiwler (oxşamalar) háyyiwlerden parıqlı túrde, bala oyandıqtan soń onı oynatıw, erkeletiw, nazlandırtıw maqsetinde aytılatuǵın qosıqlar esaplanadı. Erkeletiwlerge bázi waqıtları «nazlamalar» yaki «əzizləmələr» (erkeletiwler) dep te aytıladı. Háyyiwde mayısqaqlıq (házińlik), pás ton ústemlik etse, erkeletiwlerde quwnaq, ritmli bolıwı menen qatara, hájip (házil) sózler de boladı. Erkeletiwler ekilik hám tórtlik túrinde boladı. Mısalı:

&lt;u&gt;Ekilik&lt;/u&gt;:
{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Balam ushın qurban siyirler,
: Balam qashan eńbekler.
|
: Балам ушын қурбан сийирлер,
: Балам қашан еңбеклер.
|
: Balama qurban inəklər,
: Balam haçan iməklər.
|}

&lt;u&gt;Tórtlik&lt;/u&gt;:
{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Aspandaǵı quslar
: Bul balama qurban.
: Jawǵan jawınlar
: Bul balama qurban.
|
: Аспандағы қуслар
: Бул балама қурбан.
: Жавған жавынлар
: Бул балама қурбан.
|
: Göydəki quşlar
: Bu balama qurban.
: Yağan yağışlar
: Bu balama qurban.
|}

=== Mahnılar (Xalıq qosıqları) ===
Basqa qosıqlardan parıqlı túrde, mahnılardıń ózine tán hawazı, melodiyası boladı. Olar anaǵurlım keyingi dáwirlerde payda bolǵan. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Ázizim, sini-sini,
: Toltır, ber sini-sini.
: Men saǵan kóz tikkenmen.
: Neyleyeyin basqasın?!
|
: Әзизим, сини-сини,
: Толтыр, бер сини-сини.
: Мен саған көз тиккенмен.
: Нейлейейин басқасын?!
|
: Əzizim, sini-sini,
: Doldur, ver sini-sini.
: Mən sənə göz dikmişəm.
: Neynirəm özgəsini?!
|}

Mahnılar sulıwlıq, azatlıq, watansúyiwshilik ideyaların násiyatlasa da, muhabbattı jırlawǵa arnalǵan mahnılar kóbirek. «Úsh telli tırna», «Axu kibi», «Gúl ashtı», «Keklik», «Búlbiller sayraydı» sıyaqlı mahnılarda jırlanatuǵın sevgi sezimleri tábiyat sulıwlıqları menen baylanıstırıladı.

Jámiyetlik-siyasiy mazmunlı qosıqlar: «Gúl ashtı» («Men yardan ayrılmas edim»), «Dártińdi alayın», «Mine keldi jesirler karwanı», «Sona búlbiller», «Shal papaq», «Bizdi ayırdı ata-anadan». Bul mahnılarda súygenine qosıla almaǵan ashıqtıń ishki pıtırańqılıqları, zorlıq penen watanınan aydalǵan, jesir túskenlerdiń ah-nalası ańlatıladı.

«Alıp ketti siller Saranı», «Sona búlbiller», «Samovarǵa ot saldım», «Lashın», «[[Qalanıń túbinde]]», «Áynekten tas keledi» sıyaqlı mahnılar kólemi, poetikalıq dúzilisi hám kompoziciyasına qaray bir-birinen parıqlanadı: eki, úsh, tórt bántten quralıwı múmkin; birqatar mahnılarda bántler 4 qatardan ibarat bolsa da, bes, altı, jeti, hátteki on qatar da bolıwı múmkin; qosıqlardıń bir bóleginde tákirar qatarlar, basqa bir bóleginde bolsa naqıratlar (qaqıratpalar) qollanıladı.

[[Úzeyir Hacıbeov]] mahnılardı joqarı bahalap sonday degen: «El mahnıları Ázerbayjan xalqınıń ruwxıy keyipin túsindiretuǵın, muzıkalıq zawıq-talǵamın bayanlaytuǵın, qosıq hám muzıkadaǵı dóretiwshilik qábiliyetiniń dárejesin belgiley alatuǵın úlken bir material bolǵanlıqtan, onıń meyli muzıkalıq, meyli ádebiy, meyli psixologiyalıq, meyli etnografiyalıq áhmiyeti júdá úlken».

=== Bayatılar ===
{{main|Bayatı}}
[[File:Shahriar.jpg|thumb|Bayatı jazǵan eń tanımalı jazıwshılardıń biri — [[Muxammedhúseyin Shaxriyar]]]]
Awızeki xalıq ádebiyatınıń lirikalıq túriniń eń keń tarqalǵan janrı bayatılar esaplanadı. Bayatılar názik, háziń sezimlerdi, samımıylıqtı, muhabbattı, insannıń kewil dúnyasın sáwlelendiretuǵın lirikalıq folklor úlgileridir. Kólemi jaǵınan kishi bolǵan bayatılarda tereń mánisli pikir ańlatıladı. Nəğmələr (qosıqlar) hám mahnılardan parıqlı túrde, bayatılardıń turaqlı forma-janr ózgeshelikleri bar. Bayatılar kólemi jaǵınan tórt qatardan, hár qatarı jeti buwınnan ibarat bolǵan qosıq janrı esaplanadı. Bayatınıń birinshi, ekinshi hám tórtinshi qatarları rifmalasqan, úshinshi qatarı bolsa erkin boladı (a-a-b-a). Ádette, «Mən aşiq», (yaki «Mən aşıq»), «Aşiqəm», «Əzizim», «Əziziyəm», «Eləmi» ańlatpaları menen baslanadı. Tiykarǵı pikir, kóbinese úshinshi hám tórtinshi qatarlarda boladı. Birinshi hám ekinshi qatarlar aqırǵı qatarlar ushın tiykar tayarlaydı. Qosıqlardıń kóp ǵana úlgileri: háyyiw, erkeletiw, holavar, sayashı sózleri hám mahnılar kóp waqıtları bayatı túrinde bolıp, tek ǵana mazmunı menen parıqlanadı&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y4seAQAAIAAJ&amp;q=azeri+folklore|title=Azerbaijan: Medieval Manuscripts, History of Medicine, Medicinal Plants|last=Ălăkbărov|first=Fărid|date=2006|publisher=Nurlan|language=en}}&lt;/ref&gt;. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:nowrap;&quot;
|
: Men ashıq, keshir menden,
: Oq tiydi, tesip ótti menden.
: Jaqsıǵa kópir boldım,
: Jaman da ótti menden.
|
: Мен ашық, кешир менден,
: Оқ тийди, тесип өтти менден.
: Жақсыға көпир болдым,
: Жаман да өтти менден.
|
: Mən aşiq keçdi məndən,
: Ox dəydi, keçdi məndən.
: Yaxşıya körpü oldum,
: Yaman da keçdi məndən.
|}

Bayatılardıń úlken bir bólegi muhabbat temasında bolsa da, jámiyetlik-filosofiyalıq, etikalıq-tárbiyalıq mazmunǵa iye bolǵan, watanǵa, shańaraqqa, ata-anaǵa sevgi, muhabbat oyanıwına túrtki bolatuǵın bayatılar da kóp. Bayatılarǵa ashıq dóretiwshiliginde hám jazba ádebiyatta da gezlesiwge boladı: [[Sarı Ashıq]], [[Xayyat Mırza]] sıyaqlı ashıqlar, [[Shax Ismayıl Xataiy]], M. Amani, [[Qasım bey Zakir]], [[Muxammedhúseyin Shaxriyar]] sıyaqlı shayırlar bul janrdan sheberlik penen paydalanǵan.

Mehdi Húseyin sonday degen: «Bayatılardıń eń kúshli úlgilerin sevgi lirikalıǵı dep ataw durısıraq bolar. Bul jerde bárqulla názik insan sezimleri tereń hám samımıy kórkem obrazlar arqalı beriledi».

== Epikalıq túr ==

=== Ańızlar ===
Folklordıń áyyemgi janrlarınan bolǵan ańızlarda aqılǵa sıymas, káramatlı, fantastikalıq xarakterge iye bolǵan ádetiy emes waqıyalar haqqında sóz etiledi. Ańızlar xalıqtıń áyyemgi kózqarası, oylaw tárizi, arzu hám istekleri menen baylanıslı payda bolǵan. Ańızdı basqa janrlardan parıqlaytuǵın tiykarǵı belgi sonday, ańızda real negizden tıs, zamanagóy aqıldıń, oylawdıń oylap tabılǵan (toqıma), fantastika sıyaqlı qabıl etiletuǵın ádetiy emes, tábiyattan tıs waqıyalar hám hádiyseler sáwlelendiredi. Ańızlarda túrli planetalar, buyımlar, haywan hám quslar insanǵa tán bolǵan belgilerge iye boladı. Ańızlarda jaqsılıqqa, sulıwlıqqa muhabbat, jawızlıqqa, kórimsizlikke jek kóriw sezimi bar.

Tema-mazmunı kózqarasınan ańızlardıń tómendegi túrleri bar:
# Zoonimikalıq ańızlar (haywan hám qus atları menen baylanıslı): «Maral», «Quw qusı», «Qızıl jılan», «Turaj», «Bópip», «Samandar qusı»
# Toponimikalıq ańızlar (jer atları menen baylanıslı): «Pəri qala», «Siyəzən», «Besbarmaq tawı», «Səngəçal», «Dədəgünəş», «Dəmirqaya»
# Etnonimikalıq ańızlar (qáwim, xalıq, áwlad atları menen baylanıslı): «Oǵız», «Bayat»
# Kosmogoniyalıq ańızlar (aspan deneleri haqqındaǵı ańızlar): «Ay hám Quyash»

[[Samad Vurgun]] «Aydıń ańızı» poemasın, [[Ilyas Efendiev]] «Alıp ketti siller Saranı», «Iysa-Musa» gúrrińlerin xalıq ańızları tiykarında jazǵan.

=== Ráwiyatlar ===
Ráwayatlar ańızlardan parıqlı túrde, qashanlardır haqıyqatında da júz bergen, biraq awızdan-awızǵa ótkende dáslepki anıqlıǵın, tolıq maǵlıwmatların joytqan gúrrińlerdir. Sonlıqtan da bárqulla «ráwayatqa qaray», «aytılıwına qaray», «sonday ráwayat etedi» ańlatpaları menen baslanadı. Mısalı:

{| cellpadding=6 style=&quot;font-size:90%&quot;
! Qaraqalpaqsha (latın)
! Qaraqalpaqsha (kirill)
! Ázerbayjansha
|- style=&quot;vertical-align:top; white-space:normal;&quot;
|
Ráwiyatqa qaraǵanda, belgili parsı-tájik shayırı [[Saadiy Sheraziy]] bir kúni jol menen baratırǵan eken. Birden jol boyındaǵı bir gerbish quyıwshı adamnıń onıń qosıqların qalay bolsa solay mıńgırlap atırǵanın esitedi. Shayır bir sóz demesten adamnıń qurıtıw ushın jol shetine tizip qoyǵan shiyki gerbishleriniń ústine shıǵadı hám olardı taptay baslaydı. Gerbish quyıwshı bunı kórip baqıra baslaydı:
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
— A adam, jinli boldıń ba?! Bul bayqus gerbishlerdiń gúnási qanday, olardıń qol-qabırǵasın sındırasań?! Aqırı men bular ushın kóp miynet ettim ǵoy!
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
Sadiy juwabında deydi:
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
— Al, onday bolsa, meniń ol bayqus qosıqlarımnıń gúnási qanday, sen olardıń qol-qabırǵasın usılay sındırasań? Bálkim men olar ústinde miynet etpegen shıǵarman?!
|
Рәўиятқа қарағанда, белгили парсы-тәжик шайыры Саадий Шеразий бир күни жол менен баратырған екен. Бирден жол бойындағы бир гербиш қуйыўшы адамның оның қосықларын қалай болса сольай мыңгырлап атырғанын еситеди. Шайыр бир сөз деместен адамның қурытыў ушын жол шетине тизип қойған шийки гербишлериниң үстине шығады ҳәм оларды таптай баслайды. Гербиш қуйыўшы буны көрип бақыра баслайды:
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
— Ал, ондай болса, мениң ол байқус қосықларымның гүнәси қандай, сен олардың қол-қабырғасын усылай сындырасаң? Бәлким мен олар үстинде мийнет етпеген шығарман?!
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
Садий жуўабында дейди:
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
— Ал, ондай болса, мениң ол байқус қосықларымның гүнәси қандай, сен олардың қол-қабырғасын усылай сындырасаң? Бәлким мен олар үстинде мийнет етпеген шығарман?!
|
Rəvayətə görə məşhur fars-tacik şairi Sədi Şiraz bir gün yol ilə gedirmiş. Birdən yol kənarındakı bir kərpickəsən kişinin onun şeirlərini necə gəldi zümzümə etdiyini eşidir. Şair bir söz deməyib kişinin qurutmaq üçün yol qırağınq düzdüyü çiy kəpiclərin üstünə çıxır və onları tapdamağa başlayır. Kərpickəsən bunu görüb hay-həşir salır:
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
— A kişi dəli olubsan?! Bu yazıq kərpiclərin günahı nədir ki, onların qol-qabırğasını sındırırsan?! Axı mən bunlara xeyli zəhmət çəkmişəm!
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
Sədi cavabında deyir:
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
— Bəs mənim o yazıq şeirlərimin günahı nədir ki, sən onların qol-qabırğasını belə sındırırsan? Məgər mən onların üzərində zəhmət çəkməmişəm?!
|}

Ráwayatlar 2 túrli boladı:
# Tariyxıy shaxsiyatlar menen baylanıslı ráwiyatlar. Mısalı, Násimiy, Hábibiy, Shax Ismayıl Xataiy, Muxammed Fuzuliy, Molla Panax Vaqif, Ashıq Álesker hám basqa da ádebiy-tariyxıy shaxsiyatlardıń turmısına tiyisli ráwayatlar bar.
# Geografiyalıq aymaqlar menen baylanıslı ráwayatlar. Mısalı, «Qarı dağı» (Kempirtáw), «Sınıq körpü» (Sınıq kópir), «Bibiheybət», «Şuşa», «Xatun arxı» (Xatın jap) ráwayatları jer atları menen baylanıslı payda bolǵan ráwayatlar esaplanadı. [[Jafar Jabbarlı]] «Qız qalası», [[Mikail Mushfig]] «Çoban» (Shopan), [[Samad Vurgun]] «Aslan qayası» (Arıslan qayası) dastanlarınıń, [[Ilyas Efendiev]] «Qarı dağı» gúrrińiniń temasın xalıq ráwayatlarınan alǵan.

=== Látiyfalar ===
[[Fayl:Molla Nəsrəddin fiquru.jpg|200px|thumb|right|Elmira Abbaslı — [[Molla Nasreddin]], 2012. [[Heydar Aliyev orayı]]]]
Látiyfalar jámiyetlik turmıstaǵı hám kún kóristegi kemshiliklerdi sáwlelendiretuǵın qısqa hám kúlkili shıǵarmalar. Látiyfalar tiykarında kúlki turadı. Látiyfalarda [[yumor]] menen bir qatarda [[satira]], [[sarkazm]] da áhmiyetli orın iyeleydi. Ázerbayjan awızeki xalıq ádebiyatında [[Báhlul Danánde]], [[Molla Nasreddin]], [[Abdal Qasım]], [[Ayrım Taǵı]], [[Mırza Baǵı]], [[Hajı Dayı]] sıyaqlı látiyfa qaharmanları bar. Olardıń eń ataqlısı Molla Nasreddin bolıp tabıladı. «Úydi dúzetemiz», «Mingenimdi sanamayman» sıyaqlı látiyfalarda Molla Nasreddin nadan, isensheń adam tásirin qaldıradı.

[[Jalil Mammedquluzade]] Molla Nasreddinge húrmet retinde óz satiralıq jurnalın «Molla Nasreddin» dep ataǵan, bul atamızdı ózine laqap etip alǵan.

=== Ertekler ===
[[Fayl:Malikmammad and the Phoenix.jpg|200px|thumb|left|Elmira Abbaslı — [[Málikmámmet]] hám [[Simurq qusı]], 2013. [[Heydar Aliyev orayı]].]]
Epikalıq túrdiń kóp süyiletuǵın hám kólemi jaǵınan eń úlken janrı ertegi bolıp tabıladı. Adamlar tárepinen áyyemgi dáwirlerden beri jaratılǵan ertegiler awızdan-awızǵa ótip ózgergen, bayıǵan, biziń dáwirimizge shekem jetip kelgen. Ertegilerde jaqsılıq penen jawızlıq, jaqtılıq penen qarańǵılıq, ómir menen ólim, haqıyqatlıq penen nahaqlıq gúresedi hám bárqulla jaqsılıq jawızlıqtı, haqıyqat nahaqlıqtı, jaqtılıq qarańǵılıqtı jeńip shıǵadı. Sıyqır, bádik, jadı, tılsım, aydarha hám basqa fantastikalıq kúshler ertegilerdiń kópshiliginde tez-tez gezlesip turadı. Bul úlgilerde barlıq waqıyalar tiykarǵı qaharman menen baylanıslı boladı. Bul qaharman kóbinese ideallastırıladı. Erteginiń unamlı qaharmanı dus kelgen barlıq qıyınshılıqlardıń údesinen shıǵadı, jawız kúshlerdi jeńip óz maqsetine jetedi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://nagillar.az/article/| bet =Nağıllar| qaralǵan sáne = 2024-jıl 22-sentyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240921141228/https://www.nagillar.az/article/| arxivsáne = 2024-jıl 21-sentyabr |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Buyım hám tábiyat hádiyseleriniń janlandırıwı, adamlarǵa tán qásiyetlerdiń buyımlarǵa hám haywanlarǵa tiyisli bolıwı, waqıyalardıń keń epikalıq táripler menen súwretleniwi ertegilerdiń tiykarǵı ózgeshelikleri bolıp tabıladı. Ertegiler, qaǵıyda retinde, qaraqalpashıq (qaravəlli) dep atalatuǵın hám qosıq túrinde aytılatuǵın kishi bir kirisiw menen baslanadı. Bul ertegini basqa janrlardan parıqlaytuǵın tiykarǵı belgi. Qaraqalpashıq erteginiń tiykarǵı mazmunı menen sáykes kelmeydi.

Qaraqalpashıqtan soń «bir bar eken, bir joq eken, Qudaydan basqa hesh kim joq eken», «Kúnlerdiń bir kúninde, Mámmetnásirdiń burmısında» sıyaqlı kirisiw sózleri aytıladı. Ertegilerde waqıyalardı bir-biri menen baylanıstırıw ushın dástúriy gáplerden paydalanıladı: «Ertegi tili jildam bolar», «Az júrdi, kóp júrdi…», «Saylardan sel bolıp, tóbeden jel bolıp…», «Ol jerde ay hám jıl menen, bul jerde qısqasha til menen» hám t.b. Ertekler ózine tán juwmaq penen tamamlanadı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://ebooks.az/az/book/tqJTnO4D| bet =Azərbaycan nağılları: I cild| qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-sentyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240301180903/https://ebooks.az/az/book/tqJTnO4D| arxivsáne = 2024-jıl 1-mart |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Temalarına, sáwlelendiriw predmetine hám usıllarına qaray ertegiler bir neshe toparǵa bólinedi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://ebooks.az/az/book/UsABeGQc| bet =Azərbaycan nağıllarının süjet göstəricisi: Aarne-Tompson sistemi əsasında| qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-sentyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240526063317/https://ebooks.az/az/book/UsABeGQc| arxivsáne = 2024-jıl 26-may |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Olardıń hár biriniń xarakterli ózgeshelikleri bar:
[[Fayl:Flower holiday Jirtdan.jpg|250px|thumb|right|[[Cırtdan]]]]
# Sıyqırlı ertekler. Sıyqırlı kúshlerdiń qatnasatuǵın ertekleri sıyqırlı ertegiler dep ataladı. Qaharmanlar dáwlerge, aydarhalarǵa, túrli tılsımlarǵa qarsı gúresedi. Qaharman óz maqsetine jetiw ushın ádetiy emes jawız kúshler menen gúresiwge májbúr boladı. Jawız kúshler menen gúreste ertegi qaharmanına miyrimli sıyqırlı kúshler (simurq qusı, ushatuǵın gilem hám t.b.) járdemlesedi. «Málikmámmet», «Shams hám Qamar», «Sıyqırlı júzik», «Shaxzada Mutalib», «Aq atlı jigit», «Ur, shomaǵım, ur» hám basqa ertegiler sıyqırlı ertegiler qatarına kiredi.
# Haywanlar haqqındaǵı ertekler. Personajları túrli haywanlardan quralǵan ertekler haywanlar haqqındaǵı ertegiler bolıp tabıladı. Bul ertegilerdegi obrazlar allegoriyalıq túrde beriledi; arıslan — qáddarlıq, qoyan — qorqaqlıq, qasqır — jırtqıshlıq belgisi. Nahaqlıq, ádiletsizlik penen gúresiw motivleri áhmiyetli orın iyeleydi. Jámiyette bolǵanınday, jaqsılıq hám jawızlıqtı sáwlelendiriw arqalı, haywanlar da eki toparǵa bólinedi. «Túlki hám onıń ayyarlıǵı», «Ǵarrı arıslan», «Shubar baytal», «Arıslan hám túlki», «Aqılsız qasqır», «Aq qus ertegisi», «Túlki hám qasqır» hám basqa ertegiler haywanlar haqqındaǵı ertegiler esaplanadı.
# Tariyxıy ertekler. Tariyxıy shaxsiyatlardıń turmısı hám xızmetine baylanıslı payda bolǵan ertegiler tariyxıy ertegiler dep ataladı. Ádebiyatımızda III Dara, Iskender, Ánushiravan, Shax Abbas penen baylanıslı ertegiler bar. Mısalı, Shax Abbasqa baylanıslı ertegilerdiń bir bóleginde ol («Úsh apa-sińli», «Salex hám Valex») qáddar, zalım sypatında suwretlense, ekinshi bóleginde miyrimli, jánnetmekan sıpatında sáwlelendiriledi («Baftashı hám Shax Abbas», «Shax Abbastıń tuwılıwı»).
# Shańaraq-turmıs ertekleri. Xalıqtıń kúndelikli turmısı menen kóbirek sáykes keletuǵın ertegiler turmıslıq ertegiler bolıp tabıladı. Bul ertegilerdiń qaharmanları kóbinese ápiwayı, kishipeyil, miyrimli hám qábiletli boladı. Olar turmısta qıyınshılıqlarǵa dus keledi, jarlı halda jasaydı. Bunday ertegilerdiń qaharmanları óz arzu-maqsetlerine jetiw ushın gúres alıp baradı, qıynalǵan adamlarǵa járdem beredi, awır sınaqlardan jeńip shıǵıp aqıl hám sheberlikleri menen jawız kúshlerdi jeńedi. Turmıslıq ertegiler basqa toparlarǵa qaraǵanda kóbirek. «Jeti aǵa-ini, bir apa-sińli», «Usta Abdulla», «Jetimek Ibrahim», «Ilyastıń ertegi», «Tastemir ertegi», «Tabılǵan manat» turmıslıq ertegiler qatarına kiredi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://ebooks.az/az/book/ztqshga| bet =Azərbaycan-Polşa nağılları| qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-sentyabr | sáne =2022| baspaxana =Apostrof-A| arxivurl =https://web.archive.org/web/20240616180128/https://ebooks.az/az/book/ztqshga| arxivsáne = 2024-jıl 16-iyun |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Maqallar hám naqıllar ===
[[File:Azerbaijani proverbs 286.jpg|thumb|Ázerbayjan tilindegi naqıl-maqalǵa mısal, 1894-jıl]]
Maqallar xalıqtıń bay turmıslıq tájiriybesi tiykarında shıǵarǵan juwmaqları, bir neshe márte sınaqtan ótken haqıyqatlıqlardı sáwlelendiretuǵın qısqa hám tereń mánisli sózler. Mısalı:
* Miynet etpegen pal jemez;
* Ashıwlı basta aqıl bolmaz;
* Temirdi ıssısında soǵar;
* Watannıń qádiri jat elde biliner;
* Kúsh birlikte;
* El kúshi, sel kúshi.

Maqallarda tuwrılıq, mártlik, danalıq, watansúyiwshilik, miynetkeshlik, gumanizm násiyatlanadı. Olarǵa «danalıq sózler», «qanatlı sózler» hám t.b. dep aytılıwı da bul xalıq úlgilerine berilgen joqarı bahalanıw menen baylanıslı. Maqallar jazba ádebiyattaǵı aforizmlerge uqsaydı. Maqallar qara sóz túrinde de, qosıq túrinde de bolıwı múmkin.

Maqallar naqıllarǵa uqsaǵanı menen, olar hár qıylı janrlar esaplanadı. Maqallarda pikir tolıq hám pútin boladı. Olar ǵárezsiz qollanıladı hám anıq bir pikirdi bildiredi. Naqıllarda bolsa pikir tolıq bolmaydı, túsindiriwge mútajlik tuwıladı. Onıń mánisin túsiniw ushın baylanıslı bolǵan waqıyanı biliw kerek. Maqallardan parıqlı túrde, naqıllar belgili bir waqıya menen baylanıslı boladı. Naqıl belgili bir waqıyanıń nátiyjesi retinde payda boladı. Mısalı:
* Sen shaldıń;
* Qáte may gúzede;
* Toyǵan sol marqım sıyaqlı bolar;
* Jaltaqqa esikti jaw dedi, ol samal jawar dedi;
* Ekkende joq, orǵanda joq, jegen waqıtta ortaq aǵa-ini.
Naqıllar tolıq rawajlanıp qálipleskennen soń maqallarǵa aylanadı.

=== Jumbaqlar ===
Epikalıq túrdiń qısqa hám keń tarqalǵan janrlarınan biri de jumbaqlar bolıp tabıladı. Bul jerde buyımnıń kóshpeli mánistegi kórinisi, onıń xarakterli belgileriniń usınılıwı tiykarǵı orındı iyeleydi. Jumbaqtı tuwrı mániste túsiniw múmkin emes. Bul ápiwayı ǵana qátelik jolı. Jumbaqtıń juwmaǵın tabıw ushın obrazlı oylaw, logikalıq pikirlaw talap etiledi. Tıńlawshılardıń aqıl-oy qábiliyetin, bilim dárejesin tekseriw maqsetinde qollanılıp, ústi jabıq belgilerge aytıladı hám buyımnıń, hádiyseniń ózin tabıw talap etiledi. Jumbaqta sózsiz eki tárep qatnasıwı kerek. Ol qosıq túrinde de, qara sóz túrinde de bolıwı múmkin. Mısalı:
: Otta janbaydı,
: Suwǵa batpaydı?
&lt;br/&gt;(Muz)

=== Jańıltpashlar ===
Epikalıq folklordıń janrlarınan bolǵan ''jańıltpashlar'' ses oyını tiykarında qurılǵan. Qosıq hám qara sóz túrinde bolatuǵın jańıltpashlar birdey sestiń, uqsas aytılatuǵın sózlerdiń, sóz dizbekleriniń qatarı, orın almasıwı principine tiykarlanadı. Bul janrdaǵı úlgiler yumorlıq mazmunǵa iye bolıp, balalardıń sóylewi, durıs aytıwınıń rawajlanıwına járdemlesedi: ''Aşpaz Abbas aş asmış, asmışsa da, az asmış.'' (Aspanpaz Abbas as asqan, asqan bolsa da, az asqan).

== Dramalıq túr ==

=== Xalıq oyınları ===
Dramalıq túrdiń janrlarınan bolǵan ''oyınlar'' bala organizminiń háreketke, belsendilikke bolǵan mútájliginen payda bolǵan. Biraq oyınlar balalarda eliklew menen bir qatarda, oylap tabıw, dóretiwshilik qábiletlerin de júzege shıǵaradı. Ol kórkem ónerdiń bir neshe tarawların — muzıkanı, ayaq oyındı, qosıqtı hám aktyorlıqtı ózinde birlestiredi. Kollektiv túrde ámelge asırılatuǵın bala oyınları ''otırıp oynalatuǵın'' hám ''háreketli'' bolıp eki túrge bólinedi.

Xalıq oyınları: «Xan oyını», «Motal-motal», «Qol ústinde kimniń qolı», «Lal-únsiz», «Ushtı, ushtı», «Oramaldı ber», «Orǵa túsiw», «Diyirman». «Xan oyını»nda eń keminde tórt adam qatnasıwı kerek.

=== Xalıq tamashaları ===
Xalıq tamashalarına ''maydan tamashaları'' dep te aytıladı.

Xalıq tamashaları: «Jalqaw aǵa-ini», «Kosa-kosa» (bul sonday-aq oyın da esaplanadı), «Ekkende joq, orǵanda joq, jegen waqıtta ortaq aǵa-ini» (jalqawlıqtı sınǵa alıw, miynetke degen qızıǵıwshılıq sezimin oyatıw), «Ayyar nóker».

«Jalqaw aǵa-ini» tamashası úsh bólimnen quralǵan. Bul jerde miynetke, mashaqqatqa muhabbat ideyası, al bir perdelik «Ayyar nóker»de bolsa etikalıq saplıq násiyatlanadı. Oyınlardan parıqlı túrde, tamashalar basqalarǵa kórsetiw ushın atqarıladı.

=== Xalıq shabihleri ===
Xalıq shabihleri diniy tamashalar esaplanadı. Bul tamashalar kóbinese [[Máhárrámlik|máhárramlik]] máresimleri menen baylanıslı boladı. «Qasımnıń toy keshesi» usınday tamashalar qatarına kiredi.

== Folklor institutı ==
[[Fayl:Samad Behrangi.JPG|150px|thumb|Ázerbayjan folklorı haqqında balalar ushın gúrrińler jazǵan [[Samed Behrangiy]]]]
Ázerbayjan folklor institutı 1994-jılı [[Ázerbayjan Milliy Ilimler Akademiyası]] (ÁMIA) [[Nizamiy Ganjawiy|Nizamiy]] atındaǵı Ádebiyat institutı tiykarında shólkemlestirilgen. Ol 2003-jılı ÁMIAnıń ǵárezsiz strukturalıq bólimi retinde óz xızmetin baslaǵan bolsa da, Mádeniyat orayınıń dáslepki shólkemlestirilgen jıllarında ol usı oraydıń bir bólimi retinde háreket etken&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.science.gov.az/institutes/36| bet =WWW.SCIENCE.GOV.AZ|website=www.science.gov.az| til =en| qaralǵan sáne = 2018-jıl 30-aprel }}&lt;/ref&gt;.

2012-jılı Ázerbayjan Folklor institutında folklor úlgilerin jıynawǵa juwapker bolǵan Folklor hám etnikalıq azshılıqlar bólimi iske túsirildi. Bólimniń tiykarǵı maqseti jıynalǵan folklor úlgilerin saqlaw hám izertlewdi shólkemlestiriw bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1PlIDwAAQBAJ&amp;dq=azeri+folklore&amp;pg=PA130|title=In pursuit of societal harmony: Reviewing the experiences and approaches in officially monolingual and officially multilingual countries|last1=A’Beckett|first1=Ludmilla|last2=Plessis|first2=Theodorus du|date=2017-12-20|publisher=AFRICAN SUN MeDIA|isbn=9781928424123|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Basılımlar hám izertlewler ==
Ázerbayjan folklorı haqqında [[Parsı tili|parsı]] tilinde kóp ǵana kitaplar hám maqalalar jazılǵan, mısalı, Hidayat Xasariy tárepinen jazılǵan «Azerbayjan Folklorunden Numunahlar» hám Zaxareh Vafasiy tárepinen jazılǵan «Folklor Ganjinahsi, Oyunlar» sıyaqlı shıǵarmalar mámleket folklorınıń túrli táreplerin qamtıydı&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sHKSh_XltKMC&amp;dq=azeri+folklore&amp;pg=PA170|title=Borders and Brethren: Iran and the Challenge of Azerbaijani Identity|last=Shaffer|first=Brenda|date=2002|publisher=MIT Press|isbn=978-0-262-26468-6|language=en}}&lt;/ref&gt;. 1939-jılı [[Tebriz|Tebrizde]] tuwılǵan jazıwshı [[Samed Behrangiy]] Ázerbayjan folklorı haqqında balalar ushın gúrrińler jazǵan&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3cCs4FFWMqgC&amp;dq=azeri+folklore&amp;pg=PA23|title=Guerilla Odyssey: Modernization, Secularism, Democracy, and the Fadai Period of National Liberation In Iran, 1971-1979|last=Vahabzadeh|first=Peyman|date=2010|publisher=Syracuse University Press|isbn=978-0-8156-5147-5|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OcseAQAAMAAJ&amp;q=azeri+folklore|title=Ideology of Representation: Episodic Literary Movements in Modern Persian Literature|last=Talattof|first=Kamran|date=1996|publisher=University of Michigan|isbn=9780591196276|language=en}}&lt;/ref&gt;. Yaqub Xoshgabanıy hám onıń zayıbı (hayalı) úlken jastaǵı adamlardıń aytqanların jazıp alıw hám saparlarǵa shıǵıw arqalı Ázerbayjan folklorın jıynaǵan hám izertlegen&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qtAVAQAAMAAJ&amp;q=azeri+folklore|title=JPRS Report: Soviet Union. Political affairs|date=1990|publisher=The Service|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Ázerbayjan ádebiyatı]]
* [[Ázerbayjan mifologiyası]]
* [[Ázerbayjan ertekleri]]
* [[Túrkiy xalıqlar mifologiyası]]

== Derekler ==
{{Derekler|30em}}

== Ádebiyatlar ==
* [[Azad Nábiev]]. Azərbaycan xalq ədəbiyyatı. [[Baku]], [[Çıraq (baspaxana)|Çıraq]], 2009. [http://elibrary.bsu.az/kis/1619.PDF '''I kitab''']{{Dead link|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}
* Azad Nábiev. Azərbaycan xalq ədəbiyyatı. Baku, [[Elm (baspaxana)|Elm]], 2006. [http://elibrary.bsu.az/kis/1615.pdf '''II kitab'''] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171215094214/http://elibrary.bsu.az/kis/1615.pdf |date=2017-12-15 }}

== Sırtqı siltemeler ==
{{commons kategoriya|Folklore of Azerbaijan}}
* [https://www.youtube.com/@AMEA.Folklor-%C4%B0nstitutu Ázerbayjan folklor institutı saytında Ázerbayjan folklorına baylanıslı betler]
* [https://folklor.az/az/library/cat/1 Ázerbayjan folklor institutınıń Youtube kanalı]

{{Ázerbayjan mádeniyatı}}
{{Ázerbayjan temaları}}
{{Evropa mámleketleri foklorları}}
{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan folklorı| ]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan xalıq awızeki ádebiyatı]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan ádebiyatı]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan mifologiyası]]
[[Kategoriya:Parsı ádebiyatı]]</text>
      <sha1>kr37upk8k3uoxwjziw9lklvvb3x26ei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Microsoft Excel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47898</id>
    <revision>
      <id>265978</id>
      <parentid>265875</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21436" sha1="a3q8f449z8wr7i9iyc42u7xeeqxcdoo" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vevent&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; style=&quot;background:#217346; color:white; font-size:125%;&quot; |Microsoft Excel
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[Fayl:Microsoft_Office_Excel_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Microsoft]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Dáslepki shıǵarılıwı
| class=&quot;infobox-data&quot; |1985-jıl, 30-sentyabr
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[C++]] (backend)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Microsoft Windows|Windows]]&lt;br&gt;[[macOS]]&lt;br&gt;[[Android]]&lt;br&gt;[[iOS]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Túri
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Elektron keste|Elektron keste processorı]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Licenziyası
| class=&quot;infobox-data&quot; |Sınaq licenziyası yamasa [[menshikli programmalıq támiynat]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/excel microsoft.com/microsoft-365/excel]
|}
'''Microsoft Excel''' yamasa tek '''Excel''' — bul [[Microsoft Windows|Windows]], [[macOS]], [[Android]], [[iOS]] hám [[iPadOS]] [[Operaciyalıq sistema|sistemalarına]] arnalıp [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan [[elektron keste]] redaktorı. Onda esaplaw yamasa esaplaw imkaniyatları, grafikalıq qurallar, ulıwma kesteler hám [[Visual Basic for Applications]] (VBA) dep atalatuǵın makroslardı programmalastırıw tili bar.

Excel [[Microsoft 365]] hám [[Microsoft Office]] programmalıq támiynat paketleriniń bólegin quraydı hám 1985-jıldan berli islep shıǵılmaqta.
[[Fayl:Microsoft_Office_Excel_(2019–2025).svg|nobaý|100x100 nükte|2019-jıldan 2025-jılǵa shekemgi logotip]]
[[Fayl:Microsoft_Office_Excel_(2013–2019).svg|nobaý|100x100 nükte|2013-jıldan 2019-jılǵa shekemgi logotip]]
[[Fayl:Office_Excel_2007_logo.svg|nobaý|100x100 nükte|2007-jıldan 2010-jılǵa shekemgi logotip]]

== Imkaniyatları ==

=== Tiykarǵı operaciyalar ===
Microsoft Excel arifmetikalıq ámeller sıyaqlı maǵlıwmatlardı qayta islewdi shólkemlestiriw ushın nomerlengen qatarlar hám háripler menen atalǵan baǵanalarda jaylasqan yacheykalar torın paydalanıp, barlıq elektron kestelerdiń tiykarǵı múmkinshiliklerine iye&lt;ref&gt;Harvey, Greg (2006). Excel 2007 For Dummies (1st ed.). Wiley. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-470-03737-9&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. Onda statistikalıq, injenerlik hám qarjılıq zárúrliklerge juwap beretuǵın jıynalǵan funkciyalar jıynaǵı bar. Sonıń menen birge, ol maǵlıwmatlardı sızıqlı grafikler, gistogrammalar menen diagrammalar retinde hám júdá sheklewli úsh ólshemdi grafikalıq displeyde kórsete aladı. Ol hár túrli perspektivalar ushın hár qıylı faktorlarǵa ǵárezliligin kóriw maqsetinde maǵlıwmatlardı sekciyalawǵa (ulıwma kesteler menen scenariyler menedjerin paydalanıw arqalı) imkaniyat beredi. Ulıwma keste (PivotTable) — bul maǵlıwmatlardı tallawǵa arnalǵan qural. Ol bunı PivotTable maydanları arqalı úlken maǵlıwmatlar jıynaǵın jeńilletiw arqalı ámelge asıradı. Onda paydalanıwshıǵa sanlı usıllardıń keń kólemin qollanıwǵa múmkinshilik beretuǵın programmalastırıw aspekti — Visual Basic for Applications bar, mısalı, matematikalıq fizikanıń differencial teńlemelerin sheshiw ushın, sonnan keyin nátiyjelerdi elektron kestege qayta sáwlelendiredi. Onda sonday-aq elektron kesteni paydalanıwshıdan tolıq jasıra alatuǵın paydalanıwshı interfeyslerine múmkinshilik beretuǵın hár túrli interaktiv imkaniyatlar bar, solay etip elektron keste ózin arnawlı islep shıǵılǵan paydalanıwshı interfeysi arqalı «qosımsha» yamasa sheshimdi qollaw sisteması (DSS) retinde usınadı, mısalı, akciyalardı tallawshı yamasa ulıwma alǵanda, paydalanıwshıǵa sorawlar beretuǵın hám juwaplar menen esabatlardı usınatuǵın jobalaw quralı retinde&lt;ref&gt;Wells, Eric &amp; Harshbarger, Steve (1997). Microsoft Excel 97 Developer's Handbook. Microsoft Press. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-1-57231-359-0&lt;/nowiki&gt;. Excellent examples are developed that show just how applications can be designed.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Harnett, Donald L. &amp; Horrell, James F. (1998). Data, statistics, and decision models with Excel. Wiley. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-471-13398-8&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;. Quramalı ámelge asırıwları sonshelli, Excel qosımshası jańalaw kestesin paydalanıp sırtqı maǵlıwmatlar bazaları menen ólshew qurallarına avtomat túrde sorawnama alıp bara aladı, nátiyjelerdi tallay aladı, [[Microsoft Word|Word]] esabatın yamasa PowerPoint slayd-shouın isley aladı hám usı prezentaciyalardı qatnasıwshılar dizimine sistemalı túrde elektron poshta arqalı jibere aladı.

Microsoft Exceldiń iske túsiriw usılın basqarıw ushın birneshe qosımsha komanda qatarı túymelerine ruqsat beredi&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://support.microsoft.com/kb/291288|bet=Description of the startup switches for Excel|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101230015945/http://support.microsoft.com/kb/291288|arxivsáne= 2010-jıl 30-dekabr |sáne= 2007-jıl 7-may |jumıs=Microsoft Help and Support|baspaxana=Microsoft Support|qaralǵan sáne= 2010-jıl 14-dekabr |citata=Microsoft Excel accepts a number of optional switches that you can use to control how the program starts. This article lists the switches and provides a description of each switch.}}&lt;/ref&gt;.

=== Funkciyalar ===
Excel 2016 baǵdarlamasında 484 funkciya bar&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Excel functions (alphabetical)| url =https://support.office.com/en-us/article/excel-functions-alphabetical-b3944572-255d-4efb-bb96-c6d90033e188|url-status=live| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-noyabr |website=microsoft.com| baspaxana =Microsoft| arxivsáne = 2018-jıl 5-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20181105062357/https://support.office.com/en-us/article/excel-functions-alphabetical-b3944572-255d-4efb-bb96-c6d90033e188}}&lt;/ref&gt;. Olardıń 360-ı Excel 2010 versiyasına deyin bolǵan. Microsoft bul funkciyalardı 14 kategoriyaǵa klassifikaciyalaydı. Aǵımdaǵı 484 funkciyanıń 386-sın VBA-dan «WorksheetFunction» obektiniń metodları retinde shaqırıwǵa boladı&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2022-jıl 30-mart | bet =WorksheetFunction Object (Excel)| url =https://docs.microsoft.com/en-us/office/vba/api/excel.worksheetfunction|url-status=live| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-noyabr |website=Office VBA Reference| baspaxana =Microsoft| arxivsáne = 2018-jıl 5-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20181105062450/https://docs.microsoft.com/en-us/office/vba/api/excel.worksheetfunction}}&lt;/ref&gt; hám 44-niń ataması VBA funkciyaları menen birdey&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2021-jıl 13-sentyabr | bet =Functions (Visual Basic for Applications)| url =https://docs.microsoft.com/en-us/office/vba/language/reference/functions-visual-basic-for-applications|url-status=live| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-noyabr |website=Office VBA Reference| baspaxana =Microsoft| arxivsáne = 2018-jıl 5-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20181105062438/https://docs.microsoft.com/en-us/office/vba/language/reference/functions-visual-basic-for-applications}}&lt;/ref&gt;.

2020-jıl 3-dekabrde LAMBDA funkciyasınıń engiziliwi menen Excel Tyuring boyınsha tolıq sistemaǵa aylandı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Microsoft's New Programming Language for Excel Now Turing Complete - | url =https://visualstudiomagazine.com/Articles/2021/01/27/excel-lambda.aspx | qaralǵan sáne = 2025-jıl 9-sentyabr |website=Visual Studio Magazine | til =en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Announcing LAMBDA |url=https://techcommunity.microsoft.com/blog/excelblog/announcing-lambda-turn-excel-formulas-into-custom-functions/1925546 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260605081225/https://techcommunity.microsoft.com/blog/excelblog/announcing-lambda-turn-excel-formulas-into-custom-functions/1925546 |archive-date=2026-06-05 |access-date=2026-06-07 |work=TECHCOMMUNITY.MICROSOFT.COM |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Gordon| at =Andy| sáne = 2021-jıl 25-yanvar | bet =LAMBDA: The ultimate Excel worksheet function| url =https://www.microsoft.com/en-us/research/blog/lambda-the-ultimatae-excel-worksheet-function/|url-status=live| qaralǵan sáne = 2021-jıl 23-aprel |website=microsoft.com| baspaxana =Microsoft| arxivsáne = 2021-jıl 23-aprel | arxivurl =https://web.archive.org/web/20210423120636/https://www.microsoft.com/en-us/research/blog/lambda-the-ultimatae-excel-worksheet-function/}}&lt;/ref&gt;.

=== Makroslardı programmalastırıw ===

==== VBA programmalastırıw ====
[[File:Functions in Excel.PNG|thumb|300px|Microsoft Excel baǵdarlamasında paydalanıwshı anıqlaǵan sq(x) funkciyasın paydalanıw. x hám y dep atalǵan ózgeriwshiler Atamalar menedjerinde (Name Manager) anıqlanǵan. sq funkciyası Excel quramına kiretuǵın Visual Basic redaktorı arqalı engiziledi.]]
[[File:Subroutine in Excel.PNG|thumb|300px|Exceldegi ishki baǵdarlama elektron kesteden oqılǵan x dep atalǵan baǵana ózgeriwshisiniń kvadratın esaplaydı hám onı y dep atalǵan baǵana ózgeriwshisine jazadı.]]

Exceldiń Windows versiyası Visual Basictiń dialekti bolıp tabılatuǵın Microsofttıń Visual Basic for Applications (VBA) arqalı programmalastırıwdı qollaydı. VBA arqalı programmalastırıw standart elektron keste usılları menen qolaysız yamasa múmkin emes kestelik manipulyaciyalardı orınlawǵa imkaniyat beredi. Baǵdarlamashılar kodtı jazıwǵa, kodtı ońlawǵa (debag) hám kod modullerin shólkemlestiriw ortalıǵına arnalǵan aynanı qamtıytuǵın Visual Basic Editor (VBE) arqalı kodtı tikkeley jaza aladı. Paydalanıwshı sanlı metodlardı ámelge asıra aladı, sonday-aq VBA-da formatlaw yamasa maǵlıwmatlardı shólkemlestiriw sıyaqlı tapsırmalardı avtomatlastıra aladı&lt;ref name=&quot;Press&quot;&gt;
For example, by converting to Visual Basic the recipes in {{cite book|title=Numerical recipes: the art of scientific computing|author1=Press, William H. Press|author2=Teukolsky, Saul A.|author3=Vetterling, William T.|author4=Flannery, Brian P.|name-list-style=amp|year=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-88068-8|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=1aAOdzK3FegC}} Code conversion to Basic from Fortran probably is easier than from C++, so the 2nd edition ({{ISBN|0521437210}}) may be easier to use, or the Basic code implementation of the first edition: {{cite book|title=Numerical recipes: routines and examples in BASIC|author=Sprott, Julien C.|year=1991|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-40689-5|url=https://books.google.com/books?id=3-BfpBw7AqQC}}
&lt;/ref&gt; hám elektron kestege qayta xabarlanatuǵın hár qanday kerekli aralıq nátiyjelerdi paydalanıp esaplawdı baǵıtlay aladı.

VBA Mac Excel 2008 versiyasınan alıp taslandı, óytkeni islep shıǵıwshılar waqtında shıǵarıw VBA dvijogın Mac OS X sistemasına jergilikli túrde portlawǵa imkaniyat bermeydi dep esapladı. VBA kelesi versiyada, Mac Excel 2011-de tiklendi,&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Excel| url =http://www.officeformachelp.com/excel/| qaralǵan sáne = 2012-jıl 8-iyul |work=Office for Mac| baspaxana =OfficeforMacHelp.com| arxivsáne = 2012-jıl 19-iyun | arxivurl =https://web.archive.org/web/20120619131821/http://www.officeformachelp.com/excel/}}&lt;/ref&gt; degen menen dúziliste ActiveX obektlerine qollaw joq, bul ayırım joqarı dárejeli islep shıǵıwshı qurallarına tásir etedi&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Using Excel – PC or Mac? {{!}} Excel Lemon| url =https://www.excellemon.com/view/100-using-excel-pc-or-mac| arxivurl =http://webarchive.loc.gov/all/20160921074527/https://www.excellemon.com/view/100-using-excel-pc-or-mac| arxivsáne = 2016-jıl 21-sentyabr |website=excellemon.com| qaralǵan sáne = 2015-jıl 29-iyul }}&lt;/ref&gt;.

VBA kodın jaratıwdıń keń tarqalǵan hám ańsat usılı — Makros jazbasın (Macro Recorder) paydalanıw&lt;ref name=&quot;Walkenbach&quot;&gt;However an increasing proportion of Excel functionality is not captured by the Macro Recorder leading to largely useless macros. Compatibility among multiple versions of Excel is also a downfall of this method. A macro recorder in Excel 2010 may not work in Excel 2003 or older. This is most common when changing colors and formatting of cells.
{{cite book|author=Walkenbach, John|title=Excel 2007 VBA Programming for Dummies|publisher=Wiley|year=2007|isbn=978-0-470-04674-6|edition=Revised by Jan Karel Pieterse|page=79 ''ff''|chapter=Chapter 6: Using the Excel macro recorder|chapter-url=https://books.google.com/books?id=2IBbPiP3wOIC&amp;pg=PA79}}&lt;/ref&gt;. Makros jazbası paydalanıwshınıń háreketlerin jazadı hám makros túrinde VBA kodın generaciyalaydı. Sonnan keyin bul háreketlerdi makrostı iske qosıw arqalı avtomat túrde qaytalawǵa boladı. Makroslardı klaviatura kombinaciyaları, buyrıq túymesi yamasa grafika sıyaqlı hár túrli trigger túrleri menen de baylanıstırıwǵa boladı. Makrostaǵı háreketlerdi usı trigger túrlerinen yamasa ulıwma úskeneler paneliniń opciyalarınan orınlawǵa boladı. Makrostıń VBA kodın VBE ishinde de redaktorlawǵa boladı. Cikl funkciyaları hám óz qásiyetleri boyınsha ekran sorawı sıyaqlı belgili bir imkaniyatlardı, sonday-aq ayırım grafikalıq displey elementlerin jazıw múmkin emes, olardı baǵdarlamashı VBA moduline tikkeley kirgiziwi tiyis. Tájiriybeli paydalanıwshılar interaktiv baǵdarlama dúziw ushın yamasa betlerdiń júkleniwi yamasa ózgeriwi sıyaqlı waqıyalarǵa juwap beriw ushın paydalanıwshı sorawların qollana aladı.

Makros arqalı jazılǵan kod barlıq Excel versiyaları menen úylesimli bolmawı múmkin. Excel 2010 sistemasında qollanılatuǵın ayırım kodtı Excel 2003 sistemasında paydalanıw múmkin emes. Yacheyka reńlerin ózgertetuǵın hám yacheykalardıń basqa aspektlerine ózgerisler kirgizetuǵın makros jaratıw keri úylesimli bolmawı múmkin.

VBA kodı elektron keste menen Excel Obektler Modeli (Excel Object Model)&lt;ref name=&quot;Walkenbach2&quot;&gt;{{cite book|title=cited work|author=Walkenbach, John|chapter-url=https://books.google.com/books?id=2IBbPiP3wOIC&amp;pg=PA53|chapter=Chapter 4: Introducing the Excel object model|page=53 ''ff''|isbn=978-0-470-04674-6|date=February 2, 2007|publisher=John Wiley &amp; Sons}}&lt;/ref&gt;, elektron keste obektlerin anıqlaytuǵın sózlik hám elektron kestege jazıw menen oqıwǵa hám onıń paydalanıwshıları menen óz-ara háreketlesiwge múmkinshilik beretuǵın usınılǵan funkciyalar yamasa usıllar jıynaǵı arqalı (mısalı, retlenetuǵın úskeneler panelleri yamasa komanda qatarları menen xabar aynaları arqalı) óz-ara háreketlesedi. Paydalanıwshı islegen VBA ishki baǵdarlamaları usı háreketlerdi orınlaydı hám makroslardı jazıw quralı arqalı generaciyalanǵan makroslar sıyaqlı jumıs isleydi, biraq iykemlirek hám de ónimlirek bolıp tabıladı.

==== Tariyxı ====
Óziniń birinshi versiyasınan baslap Excel paydalanıwshılardıń makroslardı programmalastırıwın (qaytalanatuǵın tapsırmalardı avtomatlastırıw) hám paydalanıwshı anıqlaǵan funkciyalardı (Exceldiń ornatılǵan funkciyalar kitapxanasın keńeytiw) qolladı. Exceldiń birinshi versiyalarında bul baǵdarlamalar operatorları formula sintaksisine iye bolǵan hám arnawlı maqsettegi makros betleriniń yacheykalarında jaylasqan (Windows-ta .XLM fayl keńeytpesi menen saqlanǵan) makros tilinde jazıldı. XLM Excel 4.0 versiyasına deyin Excel ushın ádepki makros tili boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =The Spreadsheet Page for Excel Users and Developers| url =http://spreadsheetpage.com/index.php/site/tip/developer_faq_general_questions/| qaralǵan sáne = 2012-jıl 19-dekabr |website=spreadsheetpage.com| baspaxana =J-Walk &amp; Associates, Inc.| arxivsáne = 2013-jıl 21-yanvar | arxivurl =https://web.archive.org/web/20130121061001/http://spreadsheetpage.com/index.php/site/tip/developer_faq_general_questions/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 5.0 versiyasınan baslap Excel makroslardı ádepki boyınsha VBA-da jazdı, biraq 5.0 versiyasında XLM jazıwı ele de opciya retinde ruqsat etildi. 5.0 versiyasınan keyin bul opciya toqtatıldı. Exceldiń barlıq versiyaları, sonıń ishinde Excel 2021, XLM makrosın iske qosıwǵa qábiletli, degen menen Microsoft olardı paydalanıwdı maqullamaydı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Working with Excel 4.0 macros| url =http://office.microsoft.com/en-us/excel-help/working-with-excel-4-0-macros-HA010336614.aspx| qaralǵan sáne = 2012-jıl 19-dekabr |website=microsoft.com| baspaxana =Microsoft Office Support| arxivsáne = 2013-jıl 7-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20130307194541/http://office.microsoft.com/en-us/excel-help/working-with-excel-4-0-macros-HA010336614.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Python programmalastırıw ===
2023-jılı Microsoft Excel baǵdarlaması [[Python (programmalastırıw tili)|Python]] [[Programmalastırıw tili|programmalastırıw tilin]] tikkeley qollaytuǵının xabarladı&lt;ref name=&quot;Introducing Python&quot;&gt;{{web deregi | bet =Introducing Python in Excel: The Best of Both Worlds for Data Analysis and Visualization| url =https://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/introducing-python-in-excel-the-best-of-both-worlds-for-data/ba-p/3905482|website=TECHCOMMUNITY.MICROSOFT.COM| qaralǵan sáne = 2023-jıl 15-sentyabr | til =en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Announcing Python&quot;&gt;{{web deregi | bet =Announcing Python in Excel: Combining the power of Python and the flexibility of Excel.| url =https://techcommunity.microsoft.com/t5/excel-blog/announcing-python-in-excel-combining-the-power-of-python-and-the/ba-p/3893439|website=TECHCOMMUNITY.MICROSOFT.COM| qaralǵan sáne = 2023-jıl 15-sentyabr | til =en}}&lt;/ref&gt;. 2025-jılǵı jaǵday boyınsha [jańartıw], Exceldegi Python Korporativ hám Biznes paydalanıwshıları ushın qoljetimli (ayırım ózgesheliklerdi qospaǵanda, al Shańaraqlıq, Jeke hám Bilimlendiriw paydalanıwshıları ushın aldın ala kóriw rejiminde)&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Get started with Python in Excel - Microsoft Support | url =https://support.microsoft.com/en-us/office/get-started-with-python-in-excel-a33fbcbe-065b-41d3-82cf-23d05397f53d | qaralǵan sáne = 2025-jıl 5-iyul |website=support.microsoft.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Introducing Python&quot; /&gt;.

=== Diagrammalar ===
[[File:Excel chart.PNG|thumb|right|300px|Microsoft Excel arqalı islengen grafik]]

Excel yacheykalardıń belgilengen toparlarınan generaciyalanǵan diagrammalardı, grafiklerdi yamasa gistogrammalardı qollaydı. Ol sonıń menen qatar diagrammanı Ulıwma kestege tikkeley baylanıstırıwǵa múmkinshilik beretuǵın Ulıwma diagrammalardı (Pivot Charts) qollaydı. Bul diagrammanı Ulıwma keste menen birge jańartıwǵa imkaniyat beredi. Generaciyalanǵan grafikalıq komponent aǵımdaǵı betke jaylastırılıwı yamasa bólek obekt retinde qosılıwı múmkin.

Eger yacheykalardıń mazmunı ózgerse, bul displeyler dinamikalıq túrde jańartıladı. Mısalı, zárúr jobalaw talapları vizual túrde kórsetilgen meyli; sonnan keyin paydalanıwshınıń parametrler ushın sınaq mánislerin ózgertiwine juwap retinde joybardı táriyipleytuǵın qıysıq sızıqlar formasın ózgertedi hám olardıń kesilisiw noqatları jıljıydı, bul eń jaqsı joybardı tańlawǵa járdemlesedi.

=== Qosımshalar ===
Qosımsha imkaniyatlar qosımshalardı paydalanıw arqalı qoljetimli. Sonday birneshewi Excel menen birge usınıladı, sonıń ishinde:

* Analiz paketi (Analysis ToolPak): Statistikalıq hám injenerlik tallawǵa arnalǵan maǵlıwmatlardı tallaw quralların usınadı (dispersiyalıq tallaw menen regressiyalıq tallawdı qamtıydı)
* Analysis ToolPak VBA: Analysis ToolPak ushın VBA funkciyaları
* Evro valyutası quralları (Euro Currency Tools): Evro valyutasın túrlendiriw hám formatlaw
* Sheshim tabıwshı (Solver Add-In): Optimallastırıw hám teńlemelerdi sheshiwge arnalǵan qurallar

== Derekler ==
{{Derekler}}
== Qosımsha oqıw ==

* {{Cite book|last1=Bullen|first1=Stephen|first2=Rob|last2=Bovey|first3=John|last3=Green|year=2009|title=Professional Excel Development: The Definitive Guide to Developing Applications Using Microsoft Excel and VBA|url=https://books.google.com/books?id=VnegO0pMYlIC|edition=2nd|location=Boston|publisher=Addison Wesley|isbn=978-0-321-50879-9}}
* {{Cite book|last1=Dodge|first1=Mark|last2=Stinson|first2=Craig|year=2007|title=Microsoft Office Excel 2007 Inside Out|location=Redmond, Wash.|publisher=Microsoft Press|isbn=978-0-7356-2321-7}}
* {{Cite book|last1=Billo|first1=E. Joseph|year=2011|title=Excel for Chemists: A Comprehensive Guide|edition=3rd|location=Hoboken, N.J.|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-38123-6}}
* {{Web deregi| url =https://www.microsoft.com/en-us/research/blog/lambda-the-ultimatae-excel-worksheet-function/|bet=LAMBDA: The ultimate Excel worksheet function|avtor=Gordon|at=Andy|sáne= 2021-jıl 25-yanvar |jumıs=microsoft.com|baspaxana=Microsoft|qaralǵan sáne= 2021-jıl 23-aprel }}
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Microsoft Office]]</text>
      <sha1>a3q8f449z8wr7i9iyc42u7xeeqxcdoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Microsoft Office</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47899</id>
    <revision>
      <id>265977</id>
      <parentid>265884</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5254" sha1="oquf0hdtpna5vuefnq9vrvioql8hsio" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vevent&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; style=&quot;background:#D83B01; color:white; font-size:125%;&quot; |Microsoft Office
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[Fayl:Microsoft_Office_Logo_(2019).png|220px|sürmesiz]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Microsoft]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Dáslepki shıǵarılıwı
| class=&quot;infobox-data&quot; |1990-jıl, 1-oktyabr
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[C++]] (backend)&lt;br&gt;[[C++]] hám [[C Sharp (programmalastırıw tili)|C#]] (API/UI)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Microsoft Windows]]&lt;br&gt;[[MS-DOS]] (qollanıwdan shıǵarılǵan)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Miyrasxorı
| class=&quot;infobox-data&quot; |Microsoft 365
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Standartı
| class=&quot;infobox-data&quot; |Office Open XML (ISO/IEC 29500)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Tiller
| class=&quot;infobox-data&quot; |102 til
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Túri
| class=&quot;infobox-data&quot; |Ofis baǵdarlamalar paketi
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Licenziyası
| class=&quot;infobox-data&quot; |Sınaq licenziyası, korporativ licenziyalaw yamasa SaaS
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[https://office.com office.com]
|}
'''Microsoft Office, MS Office''' yamasa tek '''Office''' — bul [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan ofis baǵdarlamalar paketi hám (burın) klient programmaları, server programmaları hám xızmetler shańaraǵı retinde belgili. [[Bill Geyts]] tárepinen 1988-jıl 1-avgustta COMDEX kórgizbesinde járiyalaǵan Office paketiniń birinshi versiyası [[Microsoft Word]], [[Microsoft Excel]] hám [[Microsoft PowerPoint]] baǵdarlamaların qamtıdı, bul úshewi de Office óniminiń tiykarǵı ónimleri bolıp qala beredi. Waqıttıń ótiwi menen Office paketi aytarlıqtay ósip, [[Microsoft OneNote|OneNote]] hám [[Microsoft Outlook|Outlook]] sıyaqlı baǵdarlamalardı qostı; ol ulıwma sonday-aq [[Visual Basic for Applications|VBA]] skript tilin paydalanıw arqalı joqarı dárejede keńeytildi.

Házirgi waqıtta tekst processorın ([[Microsoft Word|Word]]), elektron keste baǵdarlamasın ([[Microsoft Excel|Excel]]), prezentaciya baǵdarlamasın (PowerPoint), jazba júrgiziw baǵdarlamasın (OneNote) hám elektron poshta klientin (Outlook) óz ishine aladı; [[Microsoft Windows|Windows]] versiyası sonıń menen qatar maǵlıwmatlar bazasın basqarıw sistemasın (Access) qamtıydı. Microsoft Office aldın stol ústi, mobil hám veb-qosımshalardı usınǵan; usılardıń ishinen tek stol ústi paketi ǵana házirgi kúnge deyin qollap-quwatlanbaqta.

Office 2013 versiyasınan baslap Microsoft kompaniyası Microsoft 365 baǵdarlamasın (burınǵı Office 365) Microsoft Office-ti alıwdıń tiykarǵı quralı retinde alǵa ilgeriletti: ol jazılıw biznes modeli boyınsha programmalıq támiynat penen basqa xızmetlerdi paydalanıwǵa imkaniyat beredi, al paydalanıwshılar dástúrli licenziyalıq shártler menen satılatuǵın Office-tiń «lokal» relizlerine shártli túrde kirmeytuǵın jańa imkaniyatlar menen bultlı esaplawlar integraciyasın qosqanda, jazılıwdıń pútkil múddeti ishinde programmalıq támiynatqa funkciyalıq jańalawlardı aladı. 2017-jılı Office 365-ten túsken tabıs dástúrli licenziyalardı satıwdan ozıp ketti.

Microsoft kompaniyası turaqlı licenziyası bar Office paketin satıwdı dawam etpekte, onıń eń sońǵı versiyası — Office 2024&lt;ref name=&quot;office2024&quot;&gt;{{Web deregi| url =https://www.xda-developers.com/microsoft-office-2024-coming/|bet=Exclusive: Microsoft Office 2024 is coming next year, and you can try the preview now|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231108201243/https://www.xda-developers.com/microsoft-office-2024-coming/|arxivsáne= 2023-jıl 8-noyabr |avtor=Hazarika|at=Skanda|sáne= 2023-jıl 8-noyabr |til=en|jumıs=[[XDA Developers]]|qaralǵan sáne= 2023-jıl 14-noyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =https://www.neowin.net/news/microsoft-might-just-have-confirmed-windows-12-release-alongside-leaked-office-2024-images/|bet=Microsoft might just have confirmed Windows (12) release alongside leaked Office 2024 images|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231107110519/https://www.neowin.net/news/microsoft-might-just-have-confirmed-windows-12-release-alongside-leaked-office-2024-images/|arxivsáne= 2023-jıl 7-noyabr |avtor=Sen|at=Sayan|sáne= 2023-jıl 7-noyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rollsout2024&quot;&gt;{{Web deregi| url =https://www.bleepingcomputer.com/news/microsoft/microsoft-rolls-out-office-ltsc-2024-for-windows-and-mac/|bet=Microsoft rolls out Office LTSC 2024 for Windows and Mac|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240917135611/https://www.bleepingcomputer.com/news/microsoft/microsoft-rolls-out-office-ltsc-2024-for-windows-and-mac/|arxivsáne= 2024-jıl 17-sentyabr |avtor=Gatlan|at=Sergiu|sáne= 2024-jıl 16-sentyabr |jumıs=[[Bleeping Computer]]}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office]]</text>
      <sha1>oquf0hdtpna5vuefnq9vrvioql8hsio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir suw saqlaǵıshı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47903</id>
    <revision>
      <id>265976</id>
      <parentid>265945</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="rnubbtbp54dmyo47rnwnwwtceacdmzw" xml:space="preserve">'''Mingachevir suw saqlaǵıshı''' ({{Lang-az|Mingəçevir su anbarı}}) '''Mingachevir teńizi''' ({{lang-az|Mingəçevir dənizi}}) - arqa-batıs [[Ázerbayjan]]daǵı Kura dáryasında jaylasqan iri suw saqlaǵısh. Ol Joqarı [[Qarabaǵ]] hám Joqarı Shirwan kanalların suw menen támiyinleydi hám elektr energiyasın islep shıǵarıw, suwǵarıw ushın suw támiynatı hám balıqshılıqta paydalanıladı. 
[[File:Mingachevir reservoir.png|thumb|300px]]

== Uliwma maǵlıwmat ==
Mingachevir suw saqlaǵıshı [[Kavkaz]]daǵı eń iri suw saqlaǵısh bolıp, uzınlıǵı {{convert|70|km|abbr=on}}, keńlik {{convert|18|km|abbr=on}}, maksimal tereńligi {{convert|75|m|abbr=on}}, ortasha tereńligi {{convert|26|m|abbr=on}}, maksimal kólemi 15,73 km&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;,&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Coene |first1=Frederik |title=The Caucasus : an introduction |date=2010 |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-0-415-48660-6}}&lt;/ref&gt; jaǵalıq sızıǵınıń uzınlıǵı {{convert|247|km|abbr=on}} hám ulıwma maydanı {{convert|605|km2|abbr=on}}
quraydı&lt;ref name=&quot;Swietochowski&quot;&gt;{{cite book |last1=Swietochowski |first1=Tadeusz |last2=Collins |first2=Brian C. |title=Historical Dictionary of Azerbaijan |date=1999 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-3550-4 |page=81 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anbar&quot;&gt;{{web deregi | url =https://mst.gov.az/MST/SA_2.html| arxivurl =https://web.archive.org/web/20110119071310/http://mst.gov.az/MST/SA_2.html|url-status=dead| bet =Su anbarları| arxivsáne = 2011-jıl 19-yanvar |website=mst.gov.az}}&lt;/ref&gt;.

Suw saqlaǵıshtıń suw qáddi 1945–1953-jılları [[Bozdaǵ tawları|Bozdaǵ]] qasında qurılǵan [[Mingechaur GES|Mingachevir gidroelektr stanciyası]] bógeti arqalı támiyinlenedi&lt;ref name=&quot;minecol&quot;&gt;{{web deregi | bet =Rivers, Lakes and Reservoirs of Azerbaijan Republic | url =http://www.eco.gov.az/en/hid-chay-gol-suanbar.php | baspaxana =Ozarbayjon Ekologiya va tabiiy resurslar vazirligi | qaralǵan sáne = 2014-jıl 11-iyun |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20140702101035/http://www.eco.gov.az/en/hid-chay-gol-suanbar.php | arxivsáne = 2014-jıl 2-iyul }}&lt;/ref&gt;.
Ol Ázerbayjannıń eń iri gidroelektr stanciyası bolıp, ornatılǵan elektr quwatı 401,6 [[megavatt]]tı quraydı. Onıń bógetiniń uzınlıǵı {{convert|1550|m|abbr=on}},
eni {{convert|16|m|abbr=on}} hám biyikligi {{convert|80|m|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;anbar&quot; /&gt;.

Suw saqlaǵıshtıń dáslepki toltırılıwı 1953jıldan 1959-jılǵa shekem dawam etti&lt;ref name=&quot;Swietochowski&quot;&gt;{{cite book |last1=Swietochowski |first1=Tadeusz |last2=Collins |first2=Brian C. |title=Historical Dictionary of Azerbaijan |date=1999 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-3550-4 |page=81 |language=en}}&lt;/ref&gt; hám 1963, 1968, 1973, 1975, 1976, 1978, 1988 hám de 2010-jıllarda maksimal kólemine shekem qayta toltırıldı. 

== Orografiyalıq sıpatlaması ==


== Derekler ==
{{Derekler}}</text>
      <sha1>rnubbtbp54dmyo47rnwnwwtceacdmzw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kur (oqıw hám sport orayı)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47916</id>
    <revision>
      <id>265983</id>
      <parentid>265938</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <origin>265983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4958" sha1="4zbn4d55s7heddvv5byyl77r5zz0lx5" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | «Kúr» Olimpiya Oqıw-sport Orayı
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Arena Hotels Kür.jpg|280px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em;&quot; | Ulıwma maǵlıwmatlar
|-
| '''Mámleket'''
| [[Mingachevir]], {{AZE}}
|-
| '''Koordinatalar'''
| 40°45′39″ sh. e. 47°02′22″ sh. u.

|}
'''«Kúr» (oqıw hám sport orayı)''' — Ázerbayjannıń [[Mingachevir]] qalasında, [[Kúr dáryası]] boyında jaylasqan [[eskek esiw]] bazası.

== Tariyxı ==
Pútkil awqamlıq áhmiyetke iye Kúr Olimpiya eskek esiw oqıw orayı 1964-jılı shólkemlestirilgen&lt;ref name=&quot;azcongress&quot;&gt;{{Cite web|url=http://azcongress.info/cat/61-oktyabr-2009/3210-2009_10_9|title=«Кюру» – быть!|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304053647/http://azcongress.info/cat/61-oktyabr-2009/3210-2009_10_9|archive-date=2016-03-04|access-date=2015-06-06|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Eskek esiw bazası sport kompleksiniń arxitektorı [[Talat Xanlarov]] bolǵan&lt;ref&gt;{{BSE|article=Азербайджанская Советская Социалистическая Республика|author=|volume=XXIV|pages=101|ref=}}&lt;/ref&gt;.

2004-jılı Ázerbayjan prezidenti Ilham Aliev Mingachevirge saparı waqtında burınǵı «Kúr» eskek esiw bazasında bolǵan hám onı qayta qurıw menen baylanıslı tapsırmalar bergen. Baza ushın joybar-smeta hújjetleri tayarlanǵannan soń, 2007-jılı qurılıs jumısları baslanǵan.

2010-jıldıń oktyabr ayında prezident Ilham Áliev hám onıń zayıbı [[Mexriban Álieva]]nıń qatnasıwında qayta qurılǵan oraydıń ashılıwı bolıp ótti&lt;ref name=&quot;açılış&quot;&gt;{{Cite news|title=Azərbaycan Prezidenti Mingəçevirdə &quot;Kür&quot; Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzinin açılış mərasimində iştirak edib (FOTO)|url=https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1766287.html|access-date=2024-09-28|work=trend.az|date=2010-10-15|archive-date=2021-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412050132/https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1766287.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Shárayatı ==
Komplekste hákimshilik imarat, basseyn, 250 orınlıq altı qabatlı keme formasındaǵı miymanxana, sport zalı, eskek esiw klubı, kottejler, tennis kortı, qayıqlardı saqlaw ushın angar hám tóreshiler minarası bar&lt;ref name=&quot;açılış&quot; /&gt;.

== Jarıslar ==
{{seealso|2015-jılǵı Evropa Oyınlarında eskek esiw hám kanoe jarısları}}
Orayǵa oqıw-shınıǵıw jıyınları, saylap alıw hám basqa da jarıslar ushın hár jılı SSRA hám awqamlas respublikalardan eskek esiwshiler keler edi&lt;ref name=&quot;azcongress&quot; /&gt;. 2007-jıldan baslap bazanıń járdemshi bóliminde eskek esiw boyınsha xalıqara «Prezident Kubogı» regatası ótkeriledi&lt;ref name=&quot;açılış&quot; /&gt;. 2023 hám 2024-jılları kubok [[Evropa Kanoe Associaciyası]]nıń rásmiy kalendarına kirgizilgen&lt;ref&gt;{{Cite news|title=“Prezident Kuboku-2024” Avropa Kanoe Assosiasiyasının təqviminə daxil edilib|url=https://az.trend.az/azerbaijan/sports/3869290.html|access-date=2024-09-28|work=trend.az|date=2024-03-02|archive-date=2024-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20240304081407/https://az.trend.az/azerbaijan/sports/3869290.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Orayda [[2015-jılǵı Evropa Oyunları]] sheńberinde eskek hám kanoe jarısları da ótkerilgen.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mingəçevir Avropa Oyunlarına hazırlaşır - FOTOREPORTAJ|url=https://report.az/multimedia/mingecevir-avropa-oyunlari/|access-date=2024-09-28|work=Report İnformasiya Agentliyi|date=2015-04-06|language=az|archive-date=2024-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211033301/https://report.az/multimedia/mingecevir-avropa-oyunlari/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Prezident kubogı 2024 ===
Prezident kubogi 2024-jılı 30-aprel – 3-may kúnleri bolıp ótti. Kubokta 20 mámleketten, atap aytqanda, Bolgariya, Xorvatiya, Estoniya, Gruziya, Germaniya, Greciya, Vengriya, Qazaqstan, Qırǵızstan, Latviya, Litva, Moldova, Polsha, Serbiya, Sloveniya, Ispaniya, Tájikstan, Túrkiya, Ukraina hám Ózbekstannan 30 komanda qatnastı.

30-aprelde regatanıń rásmiy paradı bolıp ótti.

[[Sugovushan suw saqlaǵıshı]]nda 1-may kúni 200 hám 500 metr aralıqqa baydarka hám kanoeda júziw jarısları ótkerildi.

2–3-may kúnleri Kúr ortalıǵında baydarka, kanoe hám akademiyalıq qayıqlarda jarıslar bolıp ótti.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Mingachevirde sport]]
[[Kategoriya:1964-jılı SSRAda shólkemlestirilgenler]]
[[Kategoriya:1964-jılı SSRAda⇧ sport]]
[[Kategoriya:1964-jılı Ázerbayjanda shólkemlestirilgenler]]
[[Kategoriya:2015-jılǵı Evropa Oyunları sport orayları]]</text>
      <sha1>4zbn4d55s7heddvv5byyl77r5zz0lx5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265984</id>
      <parentid>265983</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>qosımshalar, tolıqtırıldı</comment>
      <origin>265984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5908" sha1="sdjg2t01578na49mtrywaot0pungzcf" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | «Kúr» Olimpiya Oqıw-sport Orayı
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Arena Hotels Kür.jpg|280px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-weight: bold; padding: 0.3em;&quot; | Ulıwma maǵlıwmatlar
|-
| '''Mámleket'''
| [[Mingachevir]], {{AZE}}
|-
| '''Koordinatalar'''
| 40°45′39″ sh. e. 47°02′22″ sh. u.

|}
'''«Kúr» (oqıw hám sport orayı)''' — Ázerbayjannıń [[Mingachevir]] qalasında, [[Kúr dáryası]] boyında jaylasqan [[eskek esiw]] bazası.

== Tariyxı ==
Pútkil awqamlıq áhmiyetke iye Kúr Olimpiya eskek esiw oqıw orayı 1964-jılı shólkemlestirilgen&lt;ref name=&quot;azcongress&quot;&gt;{{Cite web|url=http://azcongress.info/cat/61-oktyabr-2009/3210-2009_10_9|title=«Кюру» – быть!|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304053647/http://azcongress.info/cat/61-oktyabr-2009/3210-2009_10_9|archive-date=2016-03-04|access-date=2015-06-06|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Eskek esiw bazası sport kompleksiniń arxitektorı [[Talat Xanlarov]] bolǵan&lt;ref&gt;{{BSE|article=Азербайджанская Советская Социалистическая Республика|author=|volume=XXIV|pages=101|ref=}}&lt;/ref&gt;.

2004-jılı Ázerbayjan prezidenti Ilham Aliev Mingachevirge saparı waqtında burınǵı «Kúr» eskek esiw bazasında bolǵan hám onı qayta qurıw menen baylanıslı tapsırmalar bergen. Baza ushın joybar-smeta hújjetleri tayarlanǵannan soń, 2007-jılı qurılıs jumısları baslanǵan.

2010-jıldıń oktyabr ayında prezident Ilham Áliev hám onıń zayıbı [[Mexriban Álieva]]nıń qatnasıwında qayta qurılǵan oraydıń ashılıwı bolıp ótti&lt;ref name=&quot;açılış&quot;&gt;{{Cite news|title=Azərbaycan Prezidenti Mingəçevirdə &quot;Kür&quot; Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzinin açılış mərasimində iştirak edib (FOTO)|url=https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1766287.html|access-date=2024-09-28|work=trend.az|date=2010-10-15|archive-date=2021-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412050132/https://az.trend.az/azerbaijan/politics/1766287.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Shárayatı ==
Komplekste hákimshilik imarat, basseyn, 250 orınlıq altı qabatlı keme formasındaǵı miymanxana, sport zalı, eskek esiw klubı, kottejler, tennis kortı, qayıqlardı saqlaw ushın angar hám tóreshiler minarası bar&lt;ref name=&quot;açılış&quot; /&gt;.

== Jarıslar ==
{{seealso|2015-jılǵı Evropa Oyınlarında eskek esiw hám kanoe jarısları}}
Orayǵa oqıw-shınıǵıw jıyınları, saylap alıw hám basqa da jarıslar ushın hár jılı SSRA hám awqamlas respublikalardan eskek esiwshiler keler edi&lt;ref name=&quot;azcongress&quot; /&gt;. 2007-jıldan baslap bazanıń járdemshi bóliminde eskek esiw boyınsha xalıqara «Prezident Kubogı» regatası ótkeriledi&lt;ref name=&quot;açılış&quot; /&gt;. 2023 hám 2024-jılları kubok [[Evropa Kanoe Associaciyası]]nıń rásmiy kalendarına kirgizilgen&lt;ref&gt;{{Cite news|title=“Prezident Kuboku-2024” Avropa Kanoe Assosiasiyasının təqviminə daxil edilib|url=https://az.trend.az/azerbaijan/sports/3869290.html|access-date=2024-09-28|work=trend.az|date=2024-03-02|archive-date=2024-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20240304081407/https://az.trend.az/azerbaijan/sports/3869290.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Orayda [[2015-jılǵı Evropa Oyunları]] sheńberinde eskek hám kanoe jarısları da ótkerilgen.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mingəçevir Avropa Oyunlarına hazırlaşır - FOTOREPORTAJ|url=https://report.az/multimedia/mingecevir-avropa-oyunlari/|access-date=2024-09-28|work=Report İnformasiya Agentliyi|date=2015-04-06|language=az|archive-date=2024-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211033301/https://report.az/multimedia/mingecevir-avropa-oyunlari/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2024-jılı 3–4-sentyabr kúnleri orayda akademiyalıq eskek esiw, baydarka hám kanoe boyınsha Ázerbayjan chempionatı bolıp ótedi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/v_mingyachevire_proidet_chempionat_azerbaidzhana_po_greble-3151646|title=В Мингячевире пройдет чемпионат Азербайджана по гребле|lang=ru|website=Azertag|date=2024-08-27|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

2024-jılı 16–18-oktyabr kúnleri orayda hám [[Kendelanchay suw saqlaǵıshı]]nda [[Ázerbayjanda akademiyalıq eskek esiw#Mingachevir turniri|Mingachevir turniri]] ótkeriledi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/mezhdunarodnyi_turnir_mingyachevirskaya_regata_2024_vpervye_proidet_v_fizuli-3226646|title=Международный турнир «Мингячевирская регата-2024» впервые пройдет в Физули|lang=ru|website=Azertag|date=2024-10-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Prezident kubogı 2024 ===
Prezident kubogi 2024-jılı 30-aprel – 3-may kúnleri bolıp ótti. Kubokta 20 mámleketten, atap aytqanda, Bolgariya, Xorvatiya, Estoniya, Gruziya, Germaniya, Greciya, Vengriya, Qazaqstan, Qırǵızstan, Latviya, Litva, Moldova, Polsha, Serbiya, Sloveniya, Ispaniya, Tájikstan, Túrkiya, Ukraina hám Ózbekstannan 30 komanda qatnastı.

30-aprelde regatanıń rásmiy paradı bolıp ótti.

[[Sugovushan suw saqlaǵıshı]]nda 1-may kúni 200 hám 500 metr aralıqqa baydarka hám kanoeda júziw jarısları ótkerildi.

2–3-may kúnleri Kúr ortalıǵında baydarka, kanoe hám akademiyalıq qayıqlarda jarıslar bolıp ótti.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Mingachevirde sport]]
[[Kategoriya:1964-jılı SSRAda shólkemlestirilgenler]]
[[Kategoriya:1964-jılı SSRAda⇧ sport]]
[[Kategoriya:1964-jılı Ázerbayjanda shólkemlestirilgenler]]
[[Kategoriya:2015-jılǵı Evropa Oyunları sport orayları]]</text>
      <sha1>sdjg2t01578na49mtrywaot0pungzcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yashar Mammedzade atındaǵı stadion</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47917</id>
    <revision>
      <id>265985</id>
      <parentid>265940</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>tolıqtırıldı</comment>
      <origin>265985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4545" sha1="gf4e7bx0wirk71pvn7waatxu3pbgnyt" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Yashar Mammedzade atındaǵı stadion
|-
| '''Sıyımlılıǵı'''
| 4800 adam
|-
| '''Jabılıwı'''
| 2024-jıldan baslap «Asta Mingachevir FK» oyınları tiykarǵı stadionnıń remontlanıw sebebi menen jabılıwına baylanıslı qosımsha maydanshada oynalmaqta.
|-
| '''Komanda'''
| Asta Mingachevir Futbol Klubı
|}
'''Yashar Mammedzade atındaǵı Mingachevir qalalıq stadionı''' ({{lang-az|Yaşar Məmmədzadə adına Mingəçevir şəhər stadionu}})&lt;ref&gt;[http://sportarena.az/news/19695 Futbol üzrə Azərbaycan I Divizionunda 28-ci turun təyinatları məlumdur] {{Wayback|url=http://sportarena.az/news/19695 |date=20140903111835 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt; — 1953-jılı ashılǵan [[Mingachevir]] ([[Ázerbayjan]]) qalasınıń bas stadionı. Ázerbayjan chempionatınıń Birinshi divizionı [[Energetik (futbol klubı, Mingachevir)|«Energetik» FK]] futbol klubınıń úy arenasın quraydı.

== Tariyxı ==

=== Sovet dáwiri ===
1953-jılı qurılǵan Mingachevir qalalıq stadionı 8.000 tamashagóydi sıydıradı&lt;ref&gt;[http://int.soccerway.com/teams/azerbaijan/energetik-mingechaur/10103/venue/ Yaşar Məmmədzadə adına şəhər stadionu] {{Wayback|url=http://int.soccerway.com/teams/azerbaijan/energetik-mingechaur/10103/venue/ |date=20140903133041 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;. Stadionda mingachevirli [[Kúr-Nur (futbol klubı)|«Kúr-Nur»]] komandası óz oyınların ótkergen&lt;ref&gt;[http://rekord.az/news/p:7399 Mingəçevir stadionu hələ də baxımsızlıqdan və diqqətsizlikdən əziyyət çəkir] {{Wayback|url=http://rekord.az/news/p:7399 |date=20140209010544 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;.

=== Jańa tariyx ===
2009-jılı 4-martta Ázerbayjan Respublikasınıń Prezidenti [[Ilham Aliev]] [[Mingachevir]] qalasına saparı sheńberinde Yashar Mammedzade atındaǵı stadionda alıp barılıp atratǵan rekonstrukciya jumısları menen tanısıp shıqtı. 2008-jıldıń iyun ayında baslanǵan jumıslar juwmaqlanǵannan keyin, stadion trubunalarında 5000 orınlıq ornatıldı&lt;ref&gt;[http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_mart2009/71107.htm Mingəçevir şəhər stadionu yenidən qurulur] {{Wayback|url=http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_mart2009/71107.htm |date=20140903142618 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;.

=== Házirgi dáwir ===
Házirgi waqıtta stadion yuridikalıq adresine iye bolǵan «Yashar Mammedzade atındaǵı qalalıq stadionı» JShK balansında turıp, onıń adresi: Mingachevir q., I. Islamzade kóshesi 24. JShK direktorı — Huseynov Akif Hasan ulı&lt;ref&gt;[http://mingechevir-ih.gov.az/page/18.html «Yaşar Məmmədzadə adına şəhər stadionu» MMC] {{Wayback|url=http://mingechevir-ih.gov.az/page/18.html |date=20140903101113 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;. Stadionnıń rásmiy atı — Yashar Mammedzade atındaǵı Mingachevir qalalıq stadionı&lt;ref&gt;[http://sportlife.az/wap/xeber.php?id=6938 Liqalarda növbəti oyunlar keçiriləcək] {{Wayback|url=http://sportlife.az/wap/xeber.php?id=6938 |date=20140905070018 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://manutd.bakcell.com/en/site/page/faq FAQ for the qualification phase of Manchester United Summer Soccer School] {{Wayback|url=http://manutd.bakcell.com/en/site/page/faq |date=20140903094826 }}{{ref|en}}&lt;/ref&gt;.

Stadion Ázerbayjan chempionatınıń Birinshi divizionı hám U-14 ligasında gúres alıp barıp atırǵan «Energetik» Mingachevir hám BJSSh klubları ushın úy arenası bolıp tabıladı&lt;ref&gt;[http://arazpfc.com/xeber/51/ 16-cı turun təyinatları açıqlandı] {{Wayback|url=http://arazpfc.com/xeber/51/ |date=20140903082115 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.revanfc.az/news/185/U-14+Liqas%C4%B1%3A+II+turun+t%C9%99qvimi/ U-14 Liqası: II turun təqvimi] {{Wayback|url=http://www.revanfc.az/news/185/U-14+Liqas%C4%B1%3A+II+turun+t%C9%99qvimi/ |date=20140903143749 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;.

== Salmaqlı adres ==
Stadion tómendegi adres boyınsha jaylasqan: Mingachevir qalası, [[Úzeyir Hajıbekov]] kóshesi, AZ4506&lt;ref&gt;[http://www.gomap.az/Info/Description.aspx?idlo=33&amp;lvo=3&amp;pID=1485711  Y.Məmmədzadə adına Mingəçevir şəhər stadionu] {{Wayback|url=http://www.gomap.az/Info/Description.aspx?idlo=33&amp;lvo=3&amp;pID=1485711 |date=20140903120939 }}{{ref|az}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı kóp maqsetli stadionlar]]
[[Kategoriya:Mingachevirde sport]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan futbol stadionları]]</text>
      <sha1>gf4e7bx0wirk71pvn7waatxu3pbgnyt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir FK</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47918</id>
    <revision>
      <id>265987</id>
      <parentid>265944</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T07:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>tolıqtırıldı</comment>
      <origin>265987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15767" sha1="4p7rx5b6xizhvotzdvnym3f3s22mjk5" xml:space="preserve">{{Futbol klubı infoqutısı
|klub atı         = Mingachevir FK
|súwret           = 
|tolıq atı        = ASTA Mingachevir Futbol Klubı
|nikneym          = 
|dúzilgen waqtı   = 1966 (2022-jılı qayta dúzilgen)
|stadion          = [[Yashar Mammedzade atındaǵı stadion|Mingachevir qala stadionı]]
|sıyımlılıǵı      = 5000&lt;ref&gt;{{Cite web
   | title        = Mingəçevir şəhər stadionu yenidən qurulur
   | url          = http://www.azerbaijan-news.az/index.php?Lng=aze&amp;year=2009&amp;Pid=1751
   | access-date  = 2019-07-18
   | archive-date = 2016-03-04
   | archive-url  = https://web.archive.org/web/20160304043444/http://www.azerbaijan-news.az/index.php?Lng=aze&amp;year=2009&amp;Pid=1751
   | url-status   = live
  }}&lt;/ref&gt;
|iye titulı       = 
|iyesi            = 
|baslıq titulı    = 
|baslıǵı          = 
|menedjer titulı  = Bas trener
|menedjeri        = 
|ligası           = [[Ázerbayjan Birinshi Ligası]]
|máwsim           = 2022/23
|orın             = 14
|websayt          = 
|forma_alt1       = 
|forma_alt2       = 
|forma_alt3       = 
|házirgi          = 
}}
'''Mingachevir FK''' yaki tolıq atı menen '''ASTA Mingachevir Futbol Klubı'''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Azərbaycan çempionatında çıxış edən daha bir klubun adı və loqosu dəyişdirildi|url=https://oxu.az/idman/azerbaycan-cempionatinda-cixis-eden-daha-bir-klubun-adi-ve-loqosu-deyisdirildi|access-date=2025-11-19|website=Oxu.az|language=az}}&lt;/ref&gt; — 2022-jılı qayta shólkemlestirilgen&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Böyük futbol Mingəçevirə qayıdır - FOTO|url=https://bizim.media/az/idman/73960/https://bizim.media/az/idman/73960/byuk-futbol-mingecevire-qayidir-foto/}}&lt;/ref&gt;, tariyxı 1966-jılı tiykar salınǵan Ázerbayjannıń Mingachevir qalasın wákillik etiwshi futbol klubı. «Energetik» FKnıń miyrasxorı bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Arxivlənmiş surət|url=https://www.football-plus.az/27440-mingecevir-energetikin-varisidi.html|access-date=2023-02-21|archive-date=2023-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221051411/https://www.football-plus.az/27440-mingecevir-energetikin-varisidi.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxı ==
Mingachevirde futbolǵa qızıǵıwshılıq 1960-jılı hám oǵan shekem de bar edi. «Kabelchi» dep atalatuǵın klub Kabel Zavodınıń qáwenderliginde jumıs islegen. Klubtıń, ásirese, Sháki qalasınıń «Xansaray» klubı menen oyınları áhmiyetli bolǵanı belgili. 1966-jılı «[[Neftchi PFK|Neftchi]]» klubınıń [[Sovet Socialistlik Respublikaları Awqamı|SSRA]] birinshiliginiń bronza medalın qolǵa kirgiziwshisi menen futbolǵa qızıǵıwshılıq taǵı da arttı. Sol jılı birinshi bolıp shólkemlestirilgen klub bolsa Mingachevir Tekstil Zavodınıń qáwenderligindegi «Tekstilshik» boldı. Bul komanda SSRI kubogında 2 márte qatnasqan. «Tekstilshik» klubınan tısqarı, 1968-jılı, [[Mingachevir Politexnika institutı]]nıń quramında shólkemlestirilgen saylama komanda, Ázerbayjan kubogına iye bolǵan&lt;ref name=&quot;qol.az&quot;&gt;{{Cite web|url=https://qol.az/?name=xeber&amp;news_id=100224|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-06-08|archive-date=2023-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230501090817/https://qol.az/?name=xeber&amp;news_id=100224|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bul klubtıń kapitanı Yusif Allahverdiev bolǵan. Aǵası Yunis te onıń menen komanda joldası bolǵan. Onda 2 jıldan soń bolsa, Mingachevirshiniń basqa bir klubı, «Izolit» klubı, Ázerbayjan kubogına iye bolıp, Mingachevir futbol tariyxına kirgen&lt;ref name=&quot;qol.az&quot;/&gt;.

'''2021/2022''' jıllarında klub Region Ligasınan I Divizionǵa kóterildi&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://bizim.media/az/idman/73960/
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-04-24
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230424121353/https://bizim.media/az/idman/73960/
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. Qarjı járdemi sebepli klub «Energetik» dep atalatuǵın edi. Biraq 2018-jıldan baslap «AzərEnerji»niń qáwenderlikten bas tartıwı, klub atınıń ózgertiriliwine alıp keldi&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://qaynarinfo.az/az/ib-prezidenti-600-800-manat-mingecevir-ucun-yaxsi-meblegdir-3
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-04-24
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230424121352/https://qaynarinfo.az/az/ib-prezidenti-600-800-manat-mingecevir-ucun-yaxsi-meblegdir-3
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;.

2022-jıl 19-may sánesinde I Divizionda qatnasıwǵa tayarlıq maqsetinde stadiondı ońlaw jumıslarına start berildi&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = http://mingechevir-ih.gov.az/az/news/seher-stadionunda-temir-berpa-islerine-start-verildi.html
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-04-20
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230420085201/http://mingechevir-ih.gov.az/az/news/seher-stadionunda-temir-berpa-islerine-start-verildi.html
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Mingəçevir FK loqo.png|thumb|right|2022–2025-jıllarda (sentyabr) qollanılǵan loqo]]
'''2022/2023''' máwsiminde klub kútilgenindey jaqsı oyın kórsetpedi. Solay etip, klubtıń byudjet máseleleri jańadan ózin kórsetti. Sonday-aq, maydannıń tegis emesligi sebepli futbolshılardıń top basqarıwı qanshelli jaqsı bolsa da, bul oyın waqtında ózin teris tárepten kórsetetuǵın edi&lt;ref name=&quot;Arxivlənmiş surət&quot;/&gt; Qáwenderdiń bolmawı dáramattıń kemeyiwine nátiyjesinde klubtan kúshli oyınshılar ketip qaldı. Sol jıldıń mart ayınıń 25-i bas trener retinde kelgen Shahruz Mustafayev óz qáwli menen istepa berdi.&lt;ref name=&quot;football-plus.az&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 | url           = https://www.instagram.com/p/CqODmTMIt-5/?igshid=YmMyMTA2M2Y=
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-07-28
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230728190841/https://www.instagram.com/p/CqODmTMIt-5/?igshid=YmMyMTA2M2Y=
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. Máwsim aqırına shekem onıń ornına járdemshi trener bolǵan Sonmez Qulıev ótti&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://www.instagram.com/p/CqQCo06oc2_/?igshid=YmMyMTA2M2Y=
 | access-date   = 2023-03-26
 | archive-date  = 2023-03-26
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230326115927/https://www.instagram.com/p/CqQCo06oc2_/?igshid=YmMyMTA2M2Y%3D
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. 2023/2024 jılları maqseti retinde 12, 13, 16 hám 17 jas toparları boyınsha komandalardıń dúziliwi maqset etilgeni járiyalandı&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://www.football-plus.az/42074-divizion-klublari-affa-nin-ayiracagi-300-mini-yeterli-saymir.html
 | access-date   = 2023-04-10
 | archive-date  = 2023-04-16
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230416052406/https://www.football-plus.az/42074-divizion-klublari-affa-nin-ayiracagi-300-mini-yeterli-saymir.html
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. Al qıs demalısınan keyin, Ruslan Hamidovtıń baslaması menen U16, U17 jas toparları boyınsha komanda dúzildi&lt;ref name=&quot;Arxivlənmiş surət&quot;/&gt;. 26-aprel sánesinde Ruslan Hamidov AFFAǵa múrájaat etip, Mingachevir klubınıń [[Ázerbayjan Premyer Ligası|Ázerbayjan Premyer Ligasınnan]] orın alıwın talap etti&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://www.football-plus.az/42734-divizion-klubu-affa-dan-premyer-liqaya-buraxilmalarini-isteyir-aciqlama.html
 | access-date   = 2023-04-28
 | archive-date  = 2023-04-28
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230428091200/https://www.football-plus.az/42734-divizion-klubu-affa-dan-premyer-liqaya-buraxilmalarini-isteyir-aciqlama.html
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;.

'''2023/2024''' — Mingachevir «[[Azerlotereya]]» menen qáwenderlik shártnamasın imzaladı&lt;ref&gt;https://futbolinfo.az/ming%c9%99cevir-ucun-yeni-sponsor/&lt;/ref&gt;. Bul máwsim ushın áhmiyetli bir neshe waqiya júz berdi. Birinshiden, Ruslan Hamidov 2024/2025 futbol máwsimi ushın «Kür-Nur» klubınıń qayta tikiliwi menen baylanıslı bayanat berdi. Jańa rejege bola «Kür-Nur» klubı qayta tiklenedi.&lt;ref&gt;https://prosport.az/az/news/id-2794&lt;/ref&gt; Ekinshiden ise liganıń birinshi turında «[[Karvan IK|Karvan]]» klubı menen ushırasıw quramalılıǵı menen yadta qaldı. 65, 67-minutlarda Mingachevirdiń eki oyınshısı Elchin Qasımov hám Elvin Alizade qızıl kartochka aldı&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://operativmedia.az/post/27642/karvan-mingeceviri-meglub-etdi |title=Arxivlənmiş surət |access-date=2023-09-13 |archive-date=2023-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201070909/https://operativmedia.az/post/27642/karvan-mingeceviri-meglub-etdi |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://futbolinfo.az/i-liqa-karvan-q%C9%99l%C9%99b%C9%99-il%C9%99-basladi/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://qol.az/news/192229-1-ci-liqada-yeni-movsum-bu-gun-yevlaxda-baslayir&lt;/ref&gt;. 27-noyabr sánesinde klubtıń bergen bayanatına bola, trenerler quramı tabıssız nátiyjelerge bola bir neshe márte istepaların aytıwı menen birge, tek kórsetilgen sánede ózgeris etilip, bas trener retinde Adahim Niftaliev klub basqarıwına ótti. 3-dekabr sánesinde bolsa klub qaqpaqshılar boyınsha trener [[Elnar Kerimov]] menen jolların ajırattı.

== Jetiskenlikleri ==
* '''Ázerbayjan Kubogı'''
: [[Fayl:Silver medal icon.svg|frameless|16x16px]] '''Gúmis medal''' — ([[Ázerbayjan Kubogı|1992]], [[1994-95 Ázerbayjan Kubogı|1994/95]])

'''Rekord''' — 2022/23-máwsimlerinde Mingachevir birinshi oyın waqtında 3,200 tamashagóy menen 5 máwsimlik rekordtı jańaladı&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://msport.az/i-divizionda-yeni-rekordlar|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-03-09|archive-date=2023-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309103513/https://msport.az/i-divizionda-yeni-rekordlar|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.football-plus.az/32503-birinci-divizionda-rekordlar.html|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-03-09|archive-date=2023-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309105017/https://www.football-plus.az/32503-birinci-divizionda-rekordlar.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://futbolinfo.az/i-divizionda-yeni-rekordlar/|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-03-09|archive-date=2023-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309110509/https://futbolinfo.az/i-divizionda-yeni-rekordlar/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

* '''Eskertpe:''' ''Tómendegi maǵlıwmatlar kestesinde klubtıń professional oyınları menen baylanıslı maǵlıwmatlar berilgen. [[Ázerbayjan Birinshi Ligası]] rásmiy liga bolıwı menen birge, [[Ázerbayjan Region Ligası]] háwesker liga bolıp tabıladı.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! colspan=&quot;10&quot; |SSRA (1966–1991)
|-
! colspan=&quot;10&quot; |Toqıwshı FK (1966–1970)
|-
!Máwsim
!Liga
!Orın
!O
!J
!T
!U
!T/U
!U
![[SSRI Kubogı]]
|- align=center
|1966
|Zona 3/ Qrup B
|'''17'''
|34
|9
|6
|19
|24/43
|'''24'''
|
|- align=center
| rowspan=&quot;2&quot; |1967
|Zona 3/Qrup B
|'''5'''
|38
|16
|3
|9
|35/29
|'''45'''
|
|- align=center
|Respublika Kubogı
|'''4'''
|3
|0
|1
|2
|0/2
|'''1'''
|
|- align=center
|1968
|Zona 3/Qrup B
|'''3'''
|40
|15
|12
|13
|32/41
|'''42'''
|
|- align=center
|1969
|Qrup B — [[Zaqafqaziya Demokratikiyalıq Federativ Respublikası|Zaqafqaziya]]
|'''6'''
|38
|16
|10
|12
|53/48
|'''42'''
|
|- align=center
|1970
|Qrup B / Zona 2 / Altqrup 2
|'''15'''
|34
|8
|9
|17
|29/66
|'''25'''
|
|- align=center
| colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#CAF2FF&quot;|Avtomobilshi FK (1980–1987)
|- align=center
|1980
|2-liga / 9-zona
|'''8'''
|30
|12
|6
|12
|39/37
|'''30'''
|
|- align=center
| rowspan=&quot;2&quot; |1981
|2-liga / 9-zona
|'''16'''
|30
|4
|5
|21
|29/63
|'''13'''
|
|- align=center
|Aymaǵı 6 / 9–16-lıq liga
|'''16'''
|44
|9
|6
|29
|44/85
|'''24'''
|
|- align=center
|1982
|2-liga / 9-zona
|'''11'''
|32
|14
|5
|13
|32/40
|'''33'''
|
|- align=center
|1983
|2-liga / 9-zona
|'''15'''
|32
|7
|6
|19
|37/66
|'''20'''
|
|- align=center
|1984
|2-liga / 9-zona
|'''14'''
|32
|10
|5
|17
|45/63
|'''25'''
|
|- align=center
|1985
|2-liga / 9-zona
|'''12'''
|30
|12
|4
|14
|41/44
|'''28'''
|
|- align=center
|1986
|2-liga / 9-zona
|'''8'''
|30
|14
|3
|13
|58/41
|'''31'''
|
|- align=center
|1987
|2-liga / 9-zona
|'''16'''
|30
|8
|5
|17
|37/56
|'''21'''
|
|- align=center
| colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#CAF2FF&quot;|Kúr FK (1990–2005)
|- align=center
| rowspan=&quot;2&quot; |1990
|2-liga / 3-zona / A qrup
|'''6'''
|22
|10
|3
|9
|25/25
|'''23'''
|
|- align=center
|3-zona 1–12-lik liga
|'''10'''
|34
|13
|6
|15
|41/42
|'''32'''
|
|- align=center
|1991
|2-liga / 3-zona
|'''5'''
|38
|18
|11
|9
|67/33
|'''47'''
|
|-
|-bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! colspan=&quot;10&quot; |Ázerbayjan (1992 — H. H)
|- align=center
|1992
|Joqarı Liga
|'''7'''
|36
|19
|3
|14
|50/39
|'''41'''
|2-lik
|- align=center
|1993
|Joqarı Liga
|'''6'''
|18
|6
|6
|6
|21/25
|'''18'''
|1/8
|- align=center
|1993/1994
|Birinshi Liga
|'''5'''
|30
|13
|7
|10
|45/33
|'''23'''
|1/8
|- align=center
|1994/1995
|Birinshi Liga
|'''4'''
|24
|14
|2
|8
|41/23
|'''30'''
|2-lik
|- align=center
|1995/1996
|Birinshi Liga
|'''6'''
|20
|7
|4
|9
|35/41
|'''25'''
|1/8
|- align=center
|1996/1997
|Joqarı Liga
|'''13'''
|30
|7
|4
|19
|30/59
|'''25'''
|1/8
|- align=center
|1997/1998
|Joqarı Liga
|'''11'''
|26
|8
|3
|15
|26/36
|'''27'''
|1/2
|-
|colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#CAF2FF&quot; align=center|Energetik FK(2003–2022)
|-
|2003/2004
|Birinshi Liga
|'''4'''
|14
|9
|1
|4
|26/9
|'''28'''
|1/8
|- align=center
|2004/2005
|Birinshi Liga
|'''2'''
|14
|10
|1
|3
|34/13
|'''31'''
|1/16
|- align=center
|2005/2006
|Birinshi Liga
|'''10'''
|30
|10
|5
|15
|41/52
|'''35'''
|1/16
|-
|2006/2007
|Birinshi Liga/B Qrupı
|'''7'''
|20
|7
|4
|9
|28/37
|'''25'''
|1/16
|-
|2007/2008
|Birinshi Liga/B Qrupı
|'''6'''
|16
|4
|4
|8
|19/25
|'''16'''
|1/16
|-
|2008/2009
|Birinshi Divizion
|'''4'''
|28
|14
|8
|6
|51/29
|'''50'''
|Qatnaspadı
|-
|2009/2010
|Birinshi Divizion
|'''13'''
|22
|3
|6
|13
|24/51
|'''15'''
|Qatnaspadı
|-
|2010/2011
|Birinshi Divizion
|'''11'''
|26
|5
|5
|16
|17/50
|'''20'''
|Qatnaspadı
|-
|2011/2012
|Birinshi Divizion
|'''12'''
|26
|6
|7
|13
|21/45
|'''25'''
|Qatnaspadı
|-
|2012/2013
|Birinshi Divizion
|'''10'''
|24
|5
|4
|15
|26/52
|'''19'''
|Qatnaspadı
|-
|2013/2014
|Birinshi Divizion
|'''16'''
|30
|2
|5
|23
|11/92
|'''11'''
|Qatnaspadı
|-
|2014/2015
|Birinshi Divizion
|'''14'''
|30
|5
|3
|22
|24/82
|'''18'''
|Qatnaspadı
|-
|2015/2016
|Birinshi Divizion
|'''13'''
|36
|4
|3
|19
|14/100
|'''15'''
|Qatnaspadı
|-
|2016/2017
|Birinshi Divizion
|'''11'''
|26
|5
|5
|16
|25/86
|'''20'''
|Qatnaspadı
|-
|[[Ázerbayjan Birinshi Ligası|2022/23]]
|[[Ázerbayjan Birinshi Ligası|Birinshi Liga]]
|'''14'''
|26
|5
|5
|18
|'''20'''
|1/8
|}

== Ishki rekordlar ==

=== Klub tariyxınıń eń kóp gol urǵan oyınshıları dizimi ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! Tártip
! Máwsim
! Futbolshı atı
! Poziciyası
! Oyın sanı
! Urǵan golı
|- align=center bgcolor=#FFD800
| 1
| 1992 — | Ramiz Mámmedov
| [[Yarım qorǵawshı|CM]]
| 126
| '''40'''
|- align=center bgcolor=#848482
| 2
| 1992
| Mehman Baqıshov
| [[Hújimshi (futbol)|FC]]
| 31
| '''10'''
|- align=center bgcolor=#CD7F32
| 3
| 1992
| Baxtiyar Sadıqov
| [[Hújimshi (futbol)|FC]]
| 32
| '''7'''
|}

== Stadionı ==
Yashar Mammedzade atındaǵı Mingachevir qala stadionı. 5.000 adamlıq sıyımlılıqqa iye. Yashar Mammedzade atındaǵı Mingachevir qala stadionı 2025-jıldıń mart ayınan remontqa berilgen.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Mingachevir futbol klubları]]</text>
      <sha1>4p7rx5b6xizhvotzdvnym3f3s22mjk5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265988</id>
      <parentid>265987</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T07:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tariyxı */ qáte dúzetildi</comment>
      <origin>265988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15552" sha1="3jnnfwugv3se1jdluinka29m4ptcqa9" xml:space="preserve">{{Futbol klubı infoqutısı
|klub atı         = Mingachevir FK
|súwret           = 
|tolıq atı        = ASTA Mingachevir Futbol Klubı
|nikneym          = 
|dúzilgen waqtı   = 1966 (2022-jılı qayta dúzilgen)
|stadion          = [[Yashar Mammedzade atındaǵı stadion|Mingachevir qala stadionı]]
|sıyımlılıǵı      = 5000&lt;ref&gt;{{Cite web
   | title        = Mingəçevir şəhər stadionu yenidən qurulur
   | url          = http://www.azerbaijan-news.az/index.php?Lng=aze&amp;year=2009&amp;Pid=1751
   | access-date  = 2019-07-18
   | archive-date = 2016-03-04
   | archive-url  = https://web.archive.org/web/20160304043444/http://www.azerbaijan-news.az/index.php?Lng=aze&amp;year=2009&amp;Pid=1751
   | url-status   = live
  }}&lt;/ref&gt;
|iye titulı       = 
|iyesi            = 
|baslıq titulı    = 
|baslıǵı          = 
|menedjer titulı  = Bas trener
|menedjeri        = 
|ligası           = [[Ázerbayjan Birinshi Ligası]]
|máwsim           = 2022/23
|orın             = 14
|websayt          = 
|forma_alt1       = 
|forma_alt2       = 
|forma_alt3       = 
|házirgi          = 
}}
'''Mingachevir FK''' yaki tolıq atı menen '''ASTA Mingachevir Futbol Klubı'''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Azərbaycan çempionatında çıxış edən daha bir klubun adı və loqosu dəyişdirildi|url=https://oxu.az/idman/azerbaycan-cempionatinda-cixis-eden-daha-bir-klubun-adi-ve-loqosu-deyisdirildi|access-date=2025-11-19|website=Oxu.az|language=az}}&lt;/ref&gt; — 2022-jılı qayta shólkemlestirilgen&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Böyük futbol Mingəçevirə qayıdır - FOTO|url=https://bizim.media/az/idman/73960/https://bizim.media/az/idman/73960/byuk-futbol-mingecevire-qayidir-foto/}}&lt;/ref&gt;, tariyxı 1966-jılı tiykar salınǵan Ázerbayjannıń Mingachevir qalasın wákillik etiwshi futbol klubı. «Energetik» FKnıń miyrasxorı bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Arxivlənmiş surət|url=https://www.football-plus.az/27440-mingecevir-energetikin-varisidi.html|access-date=2023-02-21|archive-date=2023-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221051411/https://www.football-plus.az/27440-mingecevir-energetikin-varisidi.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxı ==
Mingachevirde futbolǵa qızıǵıwshılıq 1960-jılı hám oǵan shekem de bar edi. «Kabelchi» dep atalatuǵın klub Kabel Zavodınıń qáwenderliginde jumıs islegen. Klubtıń, ásirese, Sháki qalasınıń «Xansaray» klubı menen oyınları áhmiyetli bolǵanı belgili. 1966-jılı «[[Neftchi PFK|Neftchi]]» klubınıń [[Sovet Socialistlik Respublikaları Awqamı|SSRA]] birinshiliginiń bronza medalın qolǵa kirgiziwshisi menen futbolǵa qızıǵıwshılıq taǵı da arttı. Sol jılı birinshi bolıp shólkemlestirilgen klub bolsa Mingachevir Tekstil Zavodınıń qáwenderligindegi «Tekstilshik» boldı. Bul komanda SSRI kubogında 2 márte qatnasqan. «Tekstilshik» klubınan tısqarı, 1968-jılı, [[Mingachevir Politexnika institutı]]nıń quramında shólkemlestirilgen saylama komanda, Ázerbayjan kubogına iye bolǵan&lt;ref name=&quot;qol.az&quot;&gt;{{Cite web|url=https://qol.az/?name=xeber&amp;news_id=100224|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-06-08|archive-date=2023-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230501090817/https://qol.az/?name=xeber&amp;news_id=100224|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Bul klubtıń kapitanı Yusif Allahverdiev bolǵan. Aǵası Yunis te onıń menen komanda joldası bolǵan. Onda 2 jıldan soń bolsa, Mingachevirshiniń basqa bir klubı, «Izolit» klubı, Ázerbayjan kubogına iye bolıp, Mingachevir futbol tariyxına kirgen.

'''2021/2022''' jıllarında klub Region Ligasınan I Divizionǵa kóterildi&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://bizim.media/az/idman/73960/
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-04-24
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230424121353/https://bizim.media/az/idman/73960/
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. Qarjı járdemi sebepli klub «Energetik» dep atalatuǵın edi. Biraq 2018-jıldan baslap «AzərEnerji»niń qáwenderlikten bas tartıwı, klub atınıń ózgertiriliwine alıp keldi&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://qaynarinfo.az/az/ib-prezidenti-600-800-manat-mingecevir-ucun-yaxsi-meblegdir-3
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-04-24
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230424121352/https://qaynarinfo.az/az/ib-prezidenti-600-800-manat-mingecevir-ucun-yaxsi-meblegdir-3
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;.

2022-jıl 19-may sánesinde I Divizionda qatnasıwǵa tayarlıq maqsetinde stadiondı ońlaw jumıslarına start berildi&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = http://mingechevir-ih.gov.az/az/news/seher-stadionunda-temir-berpa-islerine-start-verildi.html
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-04-20
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230420085201/http://mingechevir-ih.gov.az/az/news/seher-stadionunda-temir-berpa-islerine-start-verildi.html
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;.

'''2022/2023''' máwsiminde klub kútilgenindey jaqsı oyın kórsetpedi. Solay etip, klubtıń byudjet máseleleri jańadan ózin kórsetti. Sonday-aq, maydannıń tegis emesligi sebepli futbolshılardıń top basqarıwı qanshelli jaqsı bolsa da, bul oyın waqtında ózin teris tárepten kórsetetuǵın edi. Qáwenderdiń bolmawı dáramattıń kemeyiwine nátiyjesinde klubtan kúshli oyınshılar ketip qaldı. Sol jıldıń mart ayınıń 25-i bas trener retinde kelgen Shahruz Mustafayev óz qáwli menen istepa berdi&lt;ref&gt;{{Cite web
 | url           = https://www.instagram.com/p/CqODmTMIt-5/?igshid=YmMyMTA2M2Y=
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | access-date   = 2023-04-20
 | archive-date  = 2023-07-28
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230728190841/https://www.instagram.com/p/CqODmTMIt-5/?igshid=YmMyMTA2M2Y=
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. Máwsim aqırına shekem onıń ornına járdemshi trener bolǵan Sonmez Qulıev ótti&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://www.instagram.com/p/CqQCo06oc2_/?igshid=YmMyMTA2M2Y=
 | access-date   = 2023-03-26
 | archive-date  = 2023-03-26
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230326115927/https://www.instagram.com/p/CqQCo06oc2_/?igshid=YmMyMTA2M2Y%3D
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. 2023/2024 jılları maqseti retinde 12, 13, 16 hám 17 jas toparları boyınsha komandalardıń dúziliwi maqset etilgeni járiyalandı&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://www.football-plus.az/42074-divizion-klublari-affa-nin-ayiracagi-300-mini-yeterli-saymir.html
 | access-date   = 2023-04-10
 | archive-date  = 2023-04-16
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230416052406/https://www.football-plus.az/42074-divizion-klublari-affa-nin-ayiracagi-300-mini-yeterli-saymir.html
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;. Al qıs demalısınan keyin, Ruslan Hamidovtıń baslaması menen U16, U17 jas toparları boyınsha komanda dúzildi. 26-aprel sánesinde Ruslan Hamidov AFFAǵa múrájaat etip, Mingachevir klubınıń [[Ázerbayjan Premyer Ligası|Ázerbayjan Premyer Ligasınnan]] orın alıwın talap etti&lt;ref&gt;{{Cite web
 | title         = Arxivlənmiş surət
 | url           = https://www.football-plus.az/42734-divizion-klubu-affa-dan-premyer-liqaya-buraxilmalarini-isteyir-aciqlama.html
 | access-date   = 2023-04-28
 | archive-date  = 2023-04-28
 | archive-url   = https://web.archive.org/web/20230428091200/https://www.football-plus.az/42734-divizion-klubu-affa-dan-premyer-liqaya-buraxilmalarini-isteyir-aciqlama.html
 | url-status    = live
}}&lt;/ref&gt;.

'''2023/2024''' — Mingachevir «[[Azerlotereya]]» menen qáwenderlik shártnamasın imzaladı&lt;ref&gt;https://futbolinfo.az/ming%c9%99cevir-ucun-yeni-sponsor/&lt;/ref&gt;. Bul máwsim ushın áhmiyetli bir neshe waqiya júz berdi. Birinshiden, Ruslan Hamidov 2024/2025 futbol máwsimi ushın «Kür-Nur» klubınıń qayta tikiliwi menen baylanıslı bayanat berdi. Jańa rejege bola «Kür-Nur» klubı qayta tiklenedi.&lt;ref&gt;https://prosport.az/az/news/id-2794&lt;/ref&gt; Ekinshiden ise liganıń birinshi turında «[[Karvan IK|Karvan]]» klubı menen ushırasıw quramalılıǵı menen yadta qaldı. 65, 67-minutlarda Mingachevirdiń eki oyınshısı Elchin Qasımov hám Elvin Alizade qızıl kartochka aldı&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://operativmedia.az/post/27642/karvan-mingeceviri-meglub-etdi |title=Arxivlənmiş surət |access-date=2023-09-13 |archive-date=2023-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201070909/https://operativmedia.az/post/27642/karvan-mingeceviri-meglub-etdi |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://futbolinfo.az/i-liqa-karvan-q%C9%99l%C9%99b%C9%99-il%C9%99-basladi/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://qol.az/news/192229-1-ci-liqada-yeni-movsum-bu-gun-yevlaxda-baslayir&lt;/ref&gt;. 27-noyabr sánesinde klubtıń bergen bayanatına bola, trenerler quramı tabıssız nátiyjelerge bola bir neshe márte istepaların aytıwı menen birge, tek kórsetilgen sánede ózgeris etilip, bas trener retinde Adahim Niftaliev klub basqarıwına ótti. 3-dekabr sánesinde bolsa klub qaqpaqshılar boyınsha trener [[Elnar Kerimov]] menen jolların ajırattı.

== Jetiskenlikleri ==
* '''Ázerbayjan Kubogı'''
: [[Fayl:Silver medal icon.svg|frameless|16x16px]] '''Gúmis medal''' — ([[Ázerbayjan Kubogı|1992]], [[1994-95 Ázerbayjan Kubogı|1994/95]])

'''Rekord''' — 2022/23-máwsimlerinde Mingachevir birinshi oyın waqtında 3,200 tamashagóy menen 5 máwsimlik rekordtı jańaladı&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://msport.az/i-divizionda-yeni-rekordlar|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-03-09|archive-date=2023-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309103513/https://msport.az/i-divizionda-yeni-rekordlar|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.football-plus.az/32503-birinci-divizionda-rekordlar.html|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-03-09|archive-date=2023-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309105017/https://www.football-plus.az/32503-birinci-divizionda-rekordlar.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://futbolinfo.az/i-divizionda-yeni-rekordlar/|title=Arxivlənmiş surət|access-date=2023-03-09|archive-date=2023-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309110509/https://futbolinfo.az/i-divizionda-yeni-rekordlar/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

* '''Eskertpe:''' ''Tómendegi maǵlıwmatlar kestesinde klubtıń professional oyınları menen baylanıslı maǵlıwmatlar berilgen. [[Ázerbayjan Birinshi Ligası]] rásmiy liga bolıwı menen birge, [[Ázerbayjan Region Ligası]] háwesker liga bolıp tabıladı.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! colspan=&quot;10&quot; |SSRA (1966–1991)
|-
! colspan=&quot;10&quot; |Toqıwshı FK (1966–1970)
|-
!Máwsim
!Liga
!Orın
!O
!J
!T
!U
!T/U
!U
![[SSRI Kubogı]]
|- align=center
|1966
|Zona 3/ Qrup B
|'''17'''
|34
|9
|6
|19
|24/43
|'''24'''
|
|- align=center
| rowspan=&quot;2&quot; |1967
|Zona 3/Qrup B
|'''5'''
|38
|16
|3
|9
|35/29
|'''45'''
|
|- align=center
|Respublika Kubogı
|'''4'''
|3
|0
|1
|2
|0/2
|'''1'''
|
|- align=center
|1968
|Zona 3/Qrup B
|'''3'''
|40
|15
|12
|13
|32/41
|'''42'''
|
|- align=center
|1969
|Qrup B — [[Zaqafqaziya Demokratikiyalıq Federativ Respublikası|Zaqafqaziya]]
|'''6'''
|38
|16
|10
|12
|53/48
|'''42'''
|
|- align=center
|1970
|Qrup B / Zona 2 / Altqrup 2
|'''15'''
|34
|8
|9
|17
|29/66
|'''25'''
|
|- align=center
| colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#CAF2FF&quot;|Avtomobilshi FK (1980–1987)
|- align=center
|1980
|2-liga / 9-zona
|'''8'''
|30
|12
|6
|12
|39/37
|'''30'''
|
|- align=center
| rowspan=&quot;2&quot; |1981
|2-liga / 9-zona
|'''16'''
|30
|4
|5
|21
|29/63
|'''13'''
|
|- align=center
|Aymaǵı 6 / 9–16-lıq liga
|'''16'''
|44
|9
|6
|29
|44/85
|'''24'''
|
|- align=center
|1982
|2-liga / 9-zona
|'''11'''
|32
|14
|5
|13
|32/40
|'''33'''
|
|- align=center
|1983
|2-liga / 9-zona
|'''15'''
|32
|7
|6
|19
|37/66
|'''20'''
|
|- align=center
|1984
|2-liga / 9-zona
|'''14'''
|32
|10
|5
|17
|45/63
|'''25'''
|
|- align=center
|1985
|2-liga / 9-zona
|'''12'''
|30
|12
|4
|14
|41/44
|'''28'''
|
|- align=center
|1986
|2-liga / 9-zona
|'''8'''
|30
|14
|3
|13
|58/41
|'''31'''
|
|- align=center
|1987
|2-liga / 9-zona
|'''16'''
|30
|8
|5
|17
|37/56
|'''21'''
|
|- align=center
| colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#CAF2FF&quot;|Kúr FK (1990–2005)
|- align=center
| rowspan=&quot;2&quot; |1990
|2-liga / 3-zona / A qrup
|'''6'''
|22
|10
|3
|9
|25/25
|'''23'''
|
|- align=center
|3-zona 1–12-lik liga
|'''10'''
|34
|13
|6
|15
|41/42
|'''32'''
|
|- align=center
|1991
|2-liga / 3-zona
|'''5'''
|38
|18
|11
|9
|67/33
|'''47'''
|
|-
|-bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! colspan=&quot;10&quot; |Ázerbayjan (1992 — H. H)
|- align=center
|1992
|Joqarı Liga
|'''7'''
|36
|19
|3
|14
|50/39
|'''41'''
|2-lik
|- align=center
|1993
|Joqarı Liga
|'''6'''
|18
|6
|6
|6
|21/25
|'''18'''
|1/8
|- align=center
|1993/1994
|Birinshi Liga
|'''5'''
|30
|13
|7
|10
|45/33
|'''23'''
|1/8
|- align=center
|1994/1995
|Birinshi Liga
|'''4'''
|24
|14
|2
|8
|41/23
|'''30'''
|2-lik
|- align=center
|1995/1996
|Birinshi Liga
|'''6'''
|20
|7
|4
|9
|35/41
|'''25'''
|1/8
|- align=center
|1996/1997
|Joqarı Liga
|'''13'''
|30
|7
|4
|19
|30/59
|'''25'''
|1/8
|- align=center
|1997/1998
|Joqarı Liga
|'''11'''
|26
|8
|3
|15
|26/36
|'''27'''
|1/2
|-
|colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#CAF2FF&quot; align=center|Energetik FK(2003–2022)
|-
|2003/2004
|Birinshi Liga
|'''4'''
|14
|9
|1
|4
|26/9
|'''28'''
|1/8
|- align=center
|2004/2005
|Birinshi Liga
|'''2'''
|14
|10
|1
|3
|34/13
|'''31'''
|1/16
|- align=center
|2005/2006
|Birinshi Liga
|'''10'''
|30
|10
|5
|15
|41/52
|'''35'''
|1/16
|-
|2006/2007
|Birinshi Liga/B Qrupı
|'''7'''
|20
|7
|4
|9
|28/37
|'''25'''
|1/16
|-
|2007/2008
|Birinshi Liga/B Qrupı
|'''6'''
|16
|4
|4
|8
|19/25
|'''16'''
|1/16
|-
|2008/2009
|Birinshi Divizion
|'''4'''
|28
|14
|8
|6
|51/29
|'''50'''
|Qatnaspadı
|-
|2009/2010
|Birinshi Divizion
|'''13'''
|22
|3
|6
|13
|24/51
|'''15'''
|Qatnaspadı
|-
|2010/2011
|Birinshi Divizion
|'''11'''
|26
|5
|5
|16
|17/50
|'''20'''
|Qatnaspadı
|-
|2011/2012
|Birinshi Divizion
|'''12'''
|26
|6
|7
|13
|21/45
|'''25'''
|Qatnaspadı
|-
|2012/2013
|Birinshi Divizion
|'''10'''
|24
|5
|4
|15
|26/52
|'''19'''
|Qatnaspadı
|-
|2013/2014
|Birinshi Divizion
|'''16'''
|30
|2
|5
|23
|11/92
|'''11'''
|Qatnaspadı
|-
|2014/2015
|Birinshi Divizion
|'''14'''
|30
|5
|3
|22
|24/82
|'''18'''
|Qatnaspadı
|-
|2015/2016
|Birinshi Divizion
|'''13'''
|36
|4
|3
|19
|14/100
|'''15'''
|Qatnaspadı
|-
|2016/2017
|Birinshi Divizion
|'''11'''
|26
|5
|5
|16
|25/86
|'''20'''
|Qatnaspadı
|-
|[[Ázerbayjan Birinshi Ligası|2022/23]]
|[[Ázerbayjan Birinshi Ligası|Birinshi Liga]]
|'''14'''
|26
|5
|5
|18
|'''20'''
|1/8
|}

== Ishki rekordlar ==

=== Klub tariyxınıń eń kóp gol urǵan oyınshıları dizimi ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! Tártip
! Máwsim
! Futbolshı atı
! Poziciyası
! Oyın sanı
! Urǵan golı
|- align=center bgcolor=#FFD800
| 1
| 1992 — | Ramiz Mámmedov
| [[Yarım qorǵawshı|CM]]
| 126
| '''40'''
|- align=center bgcolor=#848482
| 2
| 1992
| Mehman Baqıshov
| [[Hújimshi (futbol)|FC]]
| 31
| '''10'''
|- align=center bgcolor=#CD7F32
| 3
| 1992
| Baxtiyar Sadıqov
| [[Hújimshi (futbol)|FC]]
| 32
| '''7'''
|}

== Stadionı ==
Yashar Mammedzade atındaǵı Mingachevir qala stadionı. 5.000 adamlıq sıyımlılıqqa iye. Yashar Mammedzade atındaǵı Mingachevir qala stadionı 2025-jıldıń mart ayınan remontqa berilgen.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Mingachevir futbol klubları]]</text>
      <sha1>3jnnfwugv3se1jdluinka29m4ptcqa9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir mádeniyatı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47924</id>
    <revision>
      <id>265953</id>
      <timestamp>2026-08-14T14:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «'''Mingachevir mádeniyati''' — [[Mingachevir]] qalasınıń tariyxıy-mádeniy miyrasın hám qalada jumıs isleytuǵın mádeniyat mákemelerin óz ishine aladı. Qalanıń mádeniy turmısında muzey, teatr, kitapxana, muzıka hám súwretli kórkem óner mákemeleri, sonday-aq, túrli dóretiwshilik jámáátleri jumıs isleydi.  == Tariyxıy-mádeniy miyras == Mingachevir aymaǵında alıp barılatuǵın arxeologiyalıq qazıwlar bul jerde túrli dáwirlerde...»</comment>
      <origin>265953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5595" sha1="0kqj7104ei8wnbsso1016dtqelol4g8" xml:space="preserve">'''Mingachevir mádeniyati''' — [[Mingachevir]] qalasınıń tariyxıy-mádeniy miyrasın hám qalada jumıs isleytuǵın mádeniyat mákemelerin óz ishine aladı. Qalanıń mádeniy turmısında muzey, teatr, kitapxana, muzıka hám súwretli kórkem óner mákemeleri, sonday-aq, túrli dóretiwshilik jámáátleri jumıs isleydi.

== Tariyxıy-mádeniy miyras ==
Mingachevir aymaǵında alıp barılatuǵın arxeologiyalıq qazıwlar bul jerde túrli dáwirlerde jasaw ornı bolǵanın kórsetedi. Qazıwlar waqtında jasaw orınları, qábirleri, miynet quralı, keramika ónimleri hám basqa arxeologiyalıq materiallar tabılǵan. Aymaqtan Kavkaz Albaniyası dáwirine tiyisli jazba úlgiler de tabılǵan&lt;ref name=&quot;Mingechevir-tarix&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html
 |title=Tarixi
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Qalanıń áyyemgi tariyxın sáwlelendiretuǵın arxeologiyalıq materiallardıń bir bólimi Mingachevir qalasında jumıs isleytuǵın muzeylerde kórsetiledi.

== Muzeyler ==
[[Mingachevir qala tariyx muzeyi]] qalanıń tiykarǵı muzeylerinen biri bolıp tabıladı. Muzey 1968-jıl 11-yanvarda jumıs baslaǵan. Dáslepki jıllarda onıń qorında 50 eksponat bolǵan. Keyingi dáwirde qor keńeytirilgen hám 2015-jılı muzeydiń jańa imaratı paydalanıwǵa berilgende bul jerde 15 mıńnan artıq eksponat toplanǵan&lt;ref name=&quot;Muzey&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/news/149.html
 |title=Mingəçevir Şəhər Tarix Muzeyinin açılışı olub
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |date=2015-07-15
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Muzeydiń ekspoziciyasında qədim Mingachevirge tiyisli arxeologiyalıq materiallar menen birge, qalanıń XX ásirde qáliplesiwin hám keyingi rawajlanıwın sáwlelendiretuǵın eksponatlar da usınıladı. Muzeydiń jańa imaratı 2015-jıl 15-iyulda [[Haydar Aliev parkı]] aymaǵında ashılǵan&lt;ref name=&quot;Muzey&quot;/&gt;.

== Teatr ==
Mingachevir teatr turmısınıń tiykarǵı mákemelerinen biri [[Mingachevir mámleketlik drama teatrı]]. Teatr saxnasında Ázerbayjan dramaturgiyasınıń shıǵarmaları menen bir qatarda sırt el dramaturglarınıń shıǵarmaları da tamashaǵa qoyılǵan.

Teatr tamashalardan tısqarı dóretiwshilik ushırasıwlar hám túrli mádeniy ilajlar ushın da paydalanıladı.

== Muzıka hám kórkem óner ==
Mingachevirde balalardıń hám jasóspirimlerdiń muzıka hám kórkem óner tálimin alıwı ushın tiyisli mektepler jumıs isleydi. Bul jerde túrli muzıkalıq ásbaplar boyınsha oqıtıw alıp barıladı, oqıwshılardıń koncertlerde hám tańlawlarda qatnasıwı shólkemlestiriledi&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/news/63.html
 |title=Hesabat yığıncağı
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Qalada musıqa menen birge sayıl hám súwretli kórkem óner boyınsha da túrli ilajlar ótkiriledi. Mádeniyat mákemeleriniń shólkemlestirgen ilajlarında mektep oqıwshıları hám jaslar da qatnasadı&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;/&gt;.

== Súwretshilik ==
[[Mingachevir mámleketlik súwret galereyası]] qalanıń súwretli kórkem óner mákemelerinen biri bolıp tabıladı. Galereyada súwret shıǵarmalarınıń kórgizbesi, dóretiwshilik ushırasıwlar hám basqa ilajlar ótkiriledi.

Galereyanıń pora-xızmetkerligi sheńberinde jergilikli súwretshilerdiń dóretiwshiligi menen bir qatarda, Ázerbayjan súwretli kórkem óneriniń túrli úlgileri de usınıladı.

== Kitabxanalar ==
Mingachevir qalasında kitabxanalar xalıqqa kitap hám informaciya xızmetin kórsetedi. Kitabxanalarda kitap tanyatıwları, oqıwshı ushırasıwları, ádebiy-kórkem ilajlar hám túrli aǵartıwshılıq baǵdarlamaları ótkiriledi&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;/&gt;.

Kitabxana qorlarınıń komplektlestiriliwi qalanıń mádeniyat mákemeleriniń pora-xızmetkerlik baǵdarlarınıń biri bolǵan&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;/&gt;.

== Mádeniyat orayları hám xalıq dóretiwshiligi ==
Mingachevirde mádeniyat úyleri, klublar hám basqa mádeniyat mákemeleri jumıs isleydi. Bul mákemelerde koncertler, kórgezbeler, ádebiy-kórkem keshler hám túrli ilajlar shólkemlestiriledi.

Qalada jumıs isleytuǵın mádeniyat mákemelerinen biri A. Nifteliev atındaǵı Mádeniyat Orayı bolıp tabıladı. Oraydıń qasında xalıq dóretiwshiligi klubı da jumıs isleydi&lt;ref name=&quot;Mədəniyyət-mərkəzi&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/az/advert/mingecevir-seher-icra-hakimiyyeti-bascisinin-aprel-2026-ci-ilde-kecireceyi-seyyar-goruslerinin-qrafiki.html
 |title=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının aprel 2026-cı ildə keçirəcəyi səyyar görüşlərinin qrafiki
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |date=2026-03-31
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Xalıq dóretiwshiligine baylanıslı ilajlarda musıqa, sayıl hám folklor úlgileri usınıladı.

== Sonday-aq, qarań ==
* [[Mingachevir]]
* [[Mingachevirdiń tariyxı]]
* [[Mingachevir arxeologiyası]]
* [[Mingachevir jazıwları]]
* [[Mingachevir arxitekturası]]
* [[Mingachevir qala tariyx móuzeyi]]
* [[Mingachevir qala tariyx muzeyi]]
* [[Mingachevir mámleketlik súwret galereyası]]
* [[Ázerbayjan mádeniyati]]
* [[Ázerbayjan teatrı]]
* [[Ázerbayjan musıqası]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Mingachevir]]
[[Kategoriya:Mingachevir mádeniyati| ]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan mádeniyati]]</text>
      <sha1>0kqj7104ei8wnbsso1016dtqelol4g8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265955</id>
      <parentid>265953</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T15:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qáte dúzetildi</comment>
      <origin>265955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5555" sha1="pnxpf12r2iqdoq16351nbw3lsbofemp" xml:space="preserve">'''Mingachevir mádeniyati''' — [[Mingachevir]] qalasınıń tariyxıy-mádeniy miyrasın hám qalada jumıs isleytuǵın mádeniyat mákemelerin óz ishine aladı. Qalanıń mádeniy turmısında muzey, teatr, kitapxana, muzıka hám súwretli kórkem óner mákemeleri, sonday-aq, túrli dóretiwshilik jámáátleri jumıs isleydi.

== Tariyxıy-mádeniy miyras ==
Mingachevir aymaǵında alıp barılatuǵın arxeologiyalıq qazıwlar bul jerde túrli dáwirlerde jasaw ornı bolǵanın kórsetedi. Qazıwlar waqtında jasaw orınları, qábirleri, miynet quralı, keramika ónimleri hám basqa arxeologiyalıq materiallar tabılǵan. Aymaqtan Kavkaz Albaniyası dáwirine tiyisli jazba úlgiler de tabılǵan&lt;ref name=&quot;Mingechevir-tarix&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html
 |title=Tarixi
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Qalanıń áyyemgi tariyxın sáwlelendiretuǵın arxeologiyalıq materiallardıń bir bólimi Mingachevir qalasında jumıs isleytuǵın muzeylerde kórsetiledi.

== Muzeyler ==
[[Mingachevir qala tariyx muzeyi]] qalanıń tiykarǵı muzeylerinen biri bolıp tabıladı. Muzey 1968-jıl 11-yanvarda jumıs baslaǵan. Dáslepki jıllarda onıń qorında 50 eksponat bolǵan. Keyingi dáwirde qor keńeytirilgen hám 2015-jılı muzeydiń jańa imaratı paydalanıwǵa berilgende bul jerde 15 mıńnan artıq eksponat toplanǵan&lt;ref name=&quot;Muzey&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/news/149.html
 |title=Mingəçevir Şəhər Tarix Muzeyinin açılışı olub
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |date=2015-07-15
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Muzeydiń ekspoziciyasında qədim Mingachevirge tiyisli arxeologiyalıq materiallar menen birge, qalanıń XX ásirde qáliplesiwin hám keyingi rawajlanıwın sáwlelendiretuǵın eksponatlar da usınıladı. Muzeydiń jańa imaratı 2015-jıl 15-iyulda [[Haydar Aliev parkı]] aymaǵında ashılǵan&lt;ref name=&quot;Muzey&quot;/&gt;.

== Teatr ==
Mingachevir teatr turmısınıń tiykarǵı mákemelerinen biri [[Mingachevir mámleketlik drama teatrı]]. Teatr saxnasında Ázerbayjan dramaturgiyasınıń shıǵarmaları menen bir qatarda sırt el dramaturglarınıń shıǵarmaları da tamashaǵa qoyılǵan.

Teatr tamashalardan tısqarı dóretiwshilik ushırasıwlar hám túrli mádeniy ilajlar ushın da paydalanıladı.

== Muzıka hám kórkem óner ==
Mingachevirde balalardıń hám jasóspirimlerdiń muzıka hám kórkem óner tálimin alıwı ushın tiyisli mektepler jumıs isleydi. Bul jerde túrli muzıkalıq ásbaplar boyınsha oqıtıw alıp barıladı, oqıwshılardıń koncertlerde hám tańlawlarda qatnasıwı shólkemlestiriledi&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/news/63.html
 |title=Hesabat yığıncağı
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Qalada musıqa menen birge sayıl hám súwretli kórkem óner boyınsha da túrli ilajlar ótkiriledi. Mádeniyat mákemeleriniń shólkemlestirgen ilajlarında mektep oqıwshıları hám jaslar da qatnasadı&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;/&gt;.

== Súwretshilik ==
[[Mingachevir mámleketlik súwret galereyası]] qalanıń súwretli kórkem óner mákemelerinen biri bolıp tabıladı. Galereyada súwret shıǵarmalarınıń kórgizbesi, dóretiwshilik ushırasıwlar hám basqa ilajlar ótkiriledi.

Galereyanıń pora-xızmetkerligi sheńberinde jergilikli súwretshilerdiń dóretiwshiligi menen bir qatarda, Ázerbayjan súwretli kórkem óneriniń túrli úlgileri de usınıladı.

== Kitapxanalar ==
Mingachevir qalasında kitabxanalar xalıqqa kitap hám informaciya xızmetin kórsetedi. Kitabxanalarda kitap tanyatıwları, oqıwshı ushırasıwları, ádebiy-kórkem ilajlar hám túrli aǵartıwshılıq baǵdarlamaları ótkiriledi&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;/&gt;.

Kitabxana qorlarınıń komplektlestiriliwi qalanıń mádeniyat mákemeleriniń pora-xızmetkerlik baǵdarlarınıń biri bolǵan&lt;ref name=&quot;Mingəçevir-hesabat&quot;/&gt;.

== Mádeniyat orayları hám xalıq dóretiwshiligi ==
Mingachevirde mádeniyat úyleri, klublar hám basqa mádeniyat mákemeleri jumıs isleydi. Bul mákemelerde koncertler, kórgezbeler, ádebiy-kórkem keshler hám túrli ilajlar shólkemlestiriledi.

Qalada jumıs isleytuǵın mádeniyat mákemelerinen biri A. Nifteliev atındaǵı Mádeniyat Orayı bolıp tabıladı. Oraydıń qasında xalıq dóretiwshiligi klubı da jumıs isleydi&lt;ref name=&quot;Mədəniyyət-mərkəzi&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://mingechevir-ih.gov.az/az/advert/mingecevir-seher-icra-hakimiyyeti-bascisinin-aprel-2026-ci-ilde-kecireceyi-seyyar-goruslerinin-qrafiki.html
 |title=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının aprel 2026-cı ildə keçirəcəyi səyyar görüşlərinin qrafiki
 |publisher=Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti
 |date=2026-03-31
 |access-date=2026-08-13
}}&lt;/ref&gt;.

Xalıq dóretiwshiligine baylanıslı ilajlarda musıqa, sayıl hám folklor úlgileri usınıladı.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir]]
* [[Mingachevirdiń tariyxı]]
* [[Mingachevir arxeologiyası]]
* [[Mingachevir jazıwları]]
* [[Mingachevir arxitekturası]]
* [[Mingachevir qala tariyx muzeyi]]
* [[Mingachevir mámleketlik súwret galereyası]]
* [[Ázerbayjan mádeniyati]]
* [[Ázerbayjan teatrı]]
* [[Ázerbayjan musıqası]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Mingachevir]]
[[Kategoriya:Mingachevir mádeniyati| ]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan mádeniyati]]</text>
      <sha1>pnxpf12r2iqdoq16351nbw3lsbofemp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir mámleketlik súwret galereyası</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47925</id>
    <revision>
      <id>265954</id>
      <timestamp>2026-08-14T15:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir mámleketlik súwret galereyası |- | '''Pora-xızmetkerligi''' | Shıǵarmalardıń qayta tikleniwi hám qorǵalıwı |- | '''Jaylasqan jeri''' | [[Mingachevir]], [[Ázerbayjan]], Samad Vurqun, 22, AZ4500 |- | '''Dúzilgen jeri''' | [[Mingachevir]], Ázerba...»</comment>
      <origin>265954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2724" sha1="6spmj8qsyp84io0gh0zzvh6n2z141ig" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir mámleketlik súwret galereyası
|-
| '''Pora-xızmetkerligi'''
| Shıǵarmalardıń qayta tikleniwi hám qorǵalıwı
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Mingachevir]], [[Ázerbayjan]], Samad Vurqun, 22, AZ4500
|-
| '''Dúzilgen jeri'''
| [[Mingachevir]], [[Ázerbayjan]]
|}
'''Mingachevir mámleketlik súwret galereyası''' — mámleketlik súwret galereyası qala xalqınıń túrli qatlamları arasında súwret hám dekorativ kórkem óner shıǵarmalarınıń úgit-násiyatı, jańa dóretiwshilik úlgileriniń anıqlanıwın támiyinleytuǵın hám bul qural menen puqaralardıń estetik zıwqınıń, kórkem dúnyaqarasınıń mádeniy ósiwiniń qáliplesiwine xızmet etetuǵın mádeniyat mákemesi bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://kataloq.gomap.az/az/poi/3cb1fcca167b4a79a5006d1b60daed38 |title=Mingəçevir Dövlət Rəsm Qalereyası |author= |date= |website=kataloq.gomap.az |publisher= |language= |access-date=20.04.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928052347/https://kataloq.gomap.az/az/poi/3cb1fcca167b4a79a5006d1b60daed38 |archive-date=2021-09-28 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://barda.mctgov.az/az/view/360/42/Mingecevir-seher-Resm-Qalereyasi |title=Mingəçevir Dövlət Rəsm Qalereyası |author= |date= |website=barda.mctgov.az |publisher= |language= |access-date=19.04.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420072621/http://barda.mctgov.az/az/view/360/42/Mingecevir-seher-Resm-Qalereyasi |archive-date=2021-04-20 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir]]
* [[Ázerbayjan mámleketlik súwret galereyaları]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* {{cite web |url=http://azgallery.az/az/content/7 |title=Dövlət Rəsm Qalereyaları |author= |date= |website=azgallery.az |publisher= |language= |access-date= 19.04.2021|archive-url = |archive-date = }}
* {{cite web |url= https://medeniyyet.az/page/news/43873/Mingecevir-Dovlet-Resm-Qalereyasinda-Mesum-simalar.html|title=Mingəçevir Dövlət Rəsm Qalereyası  |author= |date= |website=medeniyyet.az |publisher= |language= |access-date=19.04.2021 |archive-url = |archive-date = }}
* {{cite web |url=https://www.yeniavaz.com/az/news/index/122475/mingecevir-dovlet-resm-qalereyasinda-seyyar-sergi-kecirilib-fotolar |title= Qalereyada rəsm sərgisi keçirilmişdir|author= |date= |website=www.yeniavaz.com |publisher= |language= |access-date=19.04.2021 |archive-url = |archive-date = }}

[[Kategoriya:Ázerbayjan súwret galereyaları]]</text>
      <sha1>6spmj8qsyp84io0gh0zzvh6n2z141ig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:~2026-44719-53</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47926</id>
    <revision>
      <id>265956</id>
      <timestamp>2026-08-14T15:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="phbv1jy6wr7whwgi8yajvgocarxglpw" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 15:15, 2026-jıl 14-avgust (UTC)</text>
      <sha1>phbv1jy6wr7whwgi8yajvgocarxglpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir mámleketlik drama teatrı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47927</id>
    <revision>
      <id>265957</id>
      <timestamp>2026-08-14T15:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir mámleketlik drama teatrı |- | '''Tiykarı qoyılǵan''' | [[1968]] |- | '''Direktorı''' | [[Intiqam Soltan]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mingəçevir Dövlət Dram Teatrına yeni direktor təyin edilib |url=https://apa.az/az/medeniyyet-siyaseti/mingecevir-dovlet-...»</comment>
      <origin>265957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4767" sha1="mfg8ce4642fwnevel3ufyomkjr26an8" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir mámleketlik drama teatrı
|-
| '''Tiykarı qoyılǵan'''
| [[1968]]
|-
| '''Direktorı'''
| [[Intiqam Soltan]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mingəçevir Dövlət Dram Teatrına yeni direktor təyin edilib |url=https://apa.az/az/medeniyyet-siyaseti/mingecevir-dovlet-dram-teatrina-yeni-direktor-teyin-edilib-733487 |access-date=2022-11-19 |archive-date=2022-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119200122/https://apa.az/az/medeniyyet-siyaseti/mingecevir-dovlet-dram-teatrina-yeni-direktor-teyin-edilib-733487 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| '''Bas rejissoru'''
| [[Vusal Mehraliev]]
|-
| '''Bas súwretshisi'''
| [[Rafael Hashımov]]
|-
| '''Ornı'''
| [[Mingachevir]], [[Azerbayjan]]
|}
'''M. Davudova atındaǵı Mingachevir Mámleketlik Drama Teatrı''' — 1968-jılı shólkemlestirilgen. 1969-jılı [[Jafar Jabbarlı]]nıń «Almaz» pyesası menen ashılıwı bolǵan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Teatr |url=http://www.azmaison.fr/az/index_az.shtml?language=1;section=4;section2=6;seq=18;c=1 |access-date=2010-08-17 |archive-date=2007-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015165243/http://www.azmaison.fr/az/index_az.shtml?language=1;section=4;section2=6;seq=18;c=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Jaralıwı ==
M. Davudova atındaǵı Mingachevir Mámleketlik Drama Teatrınıń tiykarı 1968-jılı qoyılǵan. Teatr qalanıń Mádeniyat Sarayınıń qasında jumıs isleytuǵın Xalıq Teatrınıń truppası tiykarında jaratılǵan. Sol dáwirde Mingachevir tez rawajlanıp atırǵan sanaat hám jaslar qalası bolǵanlıqtan, bul jerde kásiplik teatrın jaratıw qalanıń mádeniy turmısında áhmiyetli waqıya bolǵan.

Teatrın jaratılıwı menen baylanıslı basqa mámleketlik teatrlardan da aktyor hám aktrisalar Mingachevirge jiberilgen edi. Jergilikli háwesker teatr dástúri kásiplik aktyor hám rejissorlar menen birigip, jańa kórkem jámáátiniń qáliplesiwine shárayat jaratqan.

== Dáslepki tamasha ==
Teatr repertuarında klassikalıq hám zamanagóy dramaturglarınıń pyesaları keń orın tutadı. Teatr 1969-jıl 28-martta Xalıqaralıq Teatr Kúni múnásibeti menen dáslepki tamashasın usınǵan. Dáslepki saxna shıǵarması ullı Ázerbayjan dramaturgı Jafar Jabbarlınıń «Almaz» pyesası bolǵan. Bul tamasha teatrın kásiplik pora-xızmetkerliginiń baslanıwı esaplanadı.

«Almaz» tamashasınıń saxnalastırǵan rejissorı teatrın dáslepki bas rejissoru [[Ildırım Jabbarov]], rejissorlarınan biri bolsa keyinirek xalıq artisti atı alınǵan [[Zulfuqar Abbasov]] bolǵan. Tamashada [[Ella Yaqubova]] Almaz obrazın jaratqan hám bul rol onıń Mingachevir teatrında dáslepki shıǵıwı bolǵan.

== Marziya Davudovanıń atı ==
Teatrın tariyxında áhmiyetli basqıshlardan biri 1974-jılı onıń Ázerbayjan saxnasınıń kórkem óner iyesiniń biri, SSRA xalıq artisti [[Marziya Davudova]]nıń atın atap júriwine baslawı bolıp tabıladı. Sol sebepli teatr uzaq múddet Marziya Davudova atındaǵı Mingachevir mámleketlik drama teatrı sıpatında tanılǵan.

== Repertuar hám dóretiwshilik jolı ==
Teatr jaratılǵan dáslepki kúninen hám Ázerbayjan milliy dramaturgiyasına, hám de rus hám dúnya dramaturgiyasına múráját etken. Túrli jıllarda teatrın saqnasında Jafar Jabbarlı, Mirza Fatali Axundzade, Jalil Mammadquluzade, Samad Vurqun, Ilyas Afandiyev hám basqa Ázerbayjan dramaturglarınıń shıǵarmaları tamashaǵa qoyılǵan.

== 50 jıllıq yubiley ==
2018-jılı teatrdın jaratılıwınıń 50-jılı boǵan. [[Ázerbayjan Prezidenti|Ázerbayjan Respublikasınıń Prezidenti]] [[Ilham Aliev]] 2018-jılı 2-fevral Mingachevir Mámleketlik Drama Teatrınıń 50 jıllıǵı haqqında párman imzalaǵan. Pármanda teatrdın Ázerbayjan hám dúnya dramaturgiyasınıń úlgilerin saxnalastırıw menen eldiń teatr dástúrlerin bayıtıwǵa qosqan úlesi ayrıqsha atap ótilgen&lt;ref&gt;[https://president.az/az/articles/view/26931 Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının 50 illiyi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı]&lt;/ref&gt;.

50 jıllıq yubiley ilajları sol jıldıń oktyabr ayında ótkirilgen hám teatr xızmetkerlerinen bir topar húrmetli ataq, medal hám diplomlar menen sıylıqlanǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [http://www.bizimyol.info/news/78686.html Mingəçevir Dövlət Dram teatrında yeni premyera — FOTOLAR] {{ref-az}}

{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Mingachevir teatrları]]
[[Kategoriya:1968-jılı Ázerbayjanda jaratılǵanlar]]</text>
      <sha1>mfg8ce4642fwnevel3ufyomkjr26an8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:~2026-44440-80</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47928</id>
    <revision>
      <id>265958</id>
      <timestamp>2026-08-14T17:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="48xrayi5w1mg1q16bq67okppgoqo3kg" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 17:16, 2026-jıl 14-avgust (UTC)</text>
      <sha1>48xrayi5w1mg1q16bq67okppgoqo3kg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir qala tariyx muzeyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47929</id>
    <revision>
      <id>265959</id>
      <timestamp>2026-08-14T18:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir qala tariyx muzeyi |- | '''Túri''' | [[tariyx]] |- | '''Maydanı''' | 810 m2 |- | '''Dúzilgen waqtı''' | 1968 |- | '''Jaylasqan jeri''' | [[Mingachevir]], [[Ázerbayjan]] |- | '''Kollekciyası''' | 15471 dana eksponat |- | '''Mánzili''' | Mingachevir qalas...»</comment>
      <origin>265959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6401" sha1="1bjhi8iqyufveu7nq1lewfspxrg9qun" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir qala tariyx muzeyi
|-
| '''Túri'''
| [[tariyx]]
|-
| '''Maydanı'''
| 810 m2
|-
| '''Dúzilgen waqtı'''
| 1968
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Mingachevir]], [[Ázerbayjan]]
|-
| '''Kollekciyası'''
| 15471 dana eksponat
|-
| '''Mánzili'''
| Mingachevir qalası Haydar Aliev Prospekti, Haydar Aliev maydanı
|-
| '''Telefon'''
| +994-24-274-77-42
|}
'''Mingachevir Qala Tariyx Muzeyi''' 1968-jıl 1-yanvarda M. Davudova atındaǵı [[Mingachevir mámleketlik drama teatrı]]nıń imaratınıń bir bólmesinde, 50 eksponat penen jumıs baslaǵan. Muzeydiń imaratı 2 qabatlıqtan ibarat. Ulıwma maydanı 810 m2di quraydı. Muzeydiń joqarı qabatında qədim hám zamanagóy dáwirdi óz ishine alǵan eki ekspozisiya zalı bar. Muzeyde 15471 dana eksponat bar. Eń áyyemgi eksponatlar b.e.sh. III–I mıń jıllıqlarǵa tiyisli zatlıq hám mádeniyat úlgileri bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://barda.mctgov.az/az/view/360/14/Mingecevir-seher-Tarix-muzeyi |title=Mingəçevir şəhər Tarix muzeyi |author= |date= |website=barda.mctgov.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929210834/http://barda.mctgov.az/az/view/360/14/Mingecevir-seher-Tarix-muzeyi |archive-date=2020-09-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Muzeydiń qorı ==
Muzey xızmetkerleriniń miyneti nátiyjesinde muzeydiń qorı 15 mıńnan artıq eksponatqada ıqtıyat etedi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://museum.az/az/museum/95 |title=azərbaycan muzeyləri |author= |date= |website=museum.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url= |archive-date= }}{{Dead link|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;.

== Muzey imaratı ==
1985-jılı muzey 9 qabatlı jasaw imaratınıń birinshi qabatında maslastırılǵan maydanǵa kóshirilgen hám 2013-jılǵa shekem sol imaratta jumıs islegen. 2013-jılı Mádeniyat hám Turizm ministrliginiń tiyisli buyrıǵı menen Mingachevir Qala Tariyx muzeyi jańa imaratqa kóshirilgen. Ministrlik tárepinen bul jerde ońlaw, qayta tiklew, rekonstruksiya jumısları alıp barılǵan hám jańa ekspozisiyanıń kórkem tártipke salıw jumısları ámelge asırılǵan&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://news.milli.az/society/356837.html|title= Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyinin yeni binası açılacaq|author= |date= |website= news.milli.az|publisher= |language= |access-date= 01.10.2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20150716053815/http://news.milli.az/society/356837.html|archive-date= 2015-07-16|url-status= live}}&lt;/ref&gt;.

== Muzeydiń ekspoziciyası ==
Muzey úsh bólimnen: Áyyemgi Mingachevir, Zamanagóy Mingachevir, Sheyitlerge itibar muzeyi bólimlerinen ibarat. Áyyemgi bólimde b.e.sh. III–I mıń jıllıqtan baslap 1948-jılǵa shekem bolǵan dáwirdi óz ishine alǵan eksponatlar, qazılma úyler, ıdısshılıq, mısgerlik, toqıwshılıq, balıqshılıq, awshılıq penen shuǵıllanǵanların sáwlelendiretuǵın kórgezbeer, qábirleri, Neandertalardıń jasaw tárizin sáwlelendiretuǵın vitrinler jaylasqan. Bul jerde 1946–53-jıllar dawamında alım, arxeolog Saleh Qazıev basshılıǵında Bozdaǵ silsilasınıń qubla jaǵında, Kúr dáryasınıń hár eki jaǵında alıp barılǵan arxeologiyalıq qazıwlar waqtında tabılǵan, eneolit dáwirinen baslap (b.e.sh. III mıń jıllıqtan) ayrıqsha tariyxıy dáwirlerdi ózinde sáwlelendiretuǵın mádeniyat úlgileri kórsetiledi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ahlibeyt.az/news/a-3462.html |title=Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyinin yeni binasının açılış mərasimi keçiriləcık |author= |date= |website=/ahlibeyt.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728190921/http://ahlibeyt.az/news/a-3462.html |archive-date=2023-07-28 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Zamanagóy bólimde bolsa 1948-jılı Mingachevirdiń qala statusın alǵan waqtınan házirgi kúnge shekemgi dáwirdi óz ishine alǵan ekspozisiya, arxeologlardıń jeke buyımları, qurılısqa basshılıq etken I. Ilamzadeniń jumıs bólmesi, jaqtılıqtıń eń qədimden házirge shekem qalay alınǵanın kórsetetuǵın shárx, GEStiń jumıs principiniń kórsetetuǵın qurılma, dáslepki barak úyler, Mingachevirde waqtında jumıs isleytuǵın fabrika hám zavodlardıń islep shıǵarǵan úlgileri, ulı ónder Heydar Aliyevtiń Mingachevirge itibar hám qayǵısı nátiyjesinde qurılǵan AzDREStiń ashılıw saxanaları, húrmetli Prezidentimiz [[İlham Əliyev|Ilham Aliyevtiń]] Mingachevirge saparların sáwlelendiretuǵın fotosúwretler hám Mingachevirde turizm rawajlanıwına tiyisli fotosúwretler jaylasqan. Zamanagóy Mingachevir bólimshesi bolsa XX ásir baslarında Ázerbayjan Xalıq Respublikası jaratılıwı tariyxınan házirgi kúnge shekem jámiyetlik-siyasiy waqıyalardı hám qalanıń zamanagóy rawajlanıwın sáwlelendiretuǵın múyeshlerden ibarat&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://az.trend.az/azerbaijan/culture/2417062.html |title=Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyinin yeni binası açılacaq |author= |date= |website=az.trend.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160211110153/http://az.trend.az/azerbaijan/culture/2417062.html |archive-date=2016-02-11 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir]]
* [[Mingachevir mádeniyatı]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* {{cite web |url= https://azertag.az/xeber/Mingechevir_Seherinin_Tarixi_Muzeyinin_yeni_binasinin_achilis_merasimi_kechirilecek-871275|title=Muzeyin yeni binası |author= |date= |website=/azertag.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url = |archive-date = }}
* {{cite web |url=http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2015/iyul/448740.htm |title=Yerlərdə muzeylərin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi  |author= |date= |website=www.anl.az |publisher= |language= |access-date= 10.01.2021|archive-url = |archive-date = }}

[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı tariyx muzeyleri]]
[[Kategoriya:Mingachevirdegi imaratlar hám qurılıslar]]
[[Kategoriya:1968-jılı jaratılǵan muzeyler]]
[[Kategoriya:Qala muzeyleri]]</text>
      <sha1>1bjhi8iqyufveu7nq1lewfspxrg9qun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265960</id>
      <parentid>265959</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T18:27:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Muzeydiń ekspoziciyası */</comment>
      <origin>265960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6398" sha1="bn3cjdclizv5osh4hudzlzxzvsv9o54" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir qala tariyx muzeyi
|-
| '''Túri'''
| [[tariyx]]
|-
| '''Maydanı'''
| 810 m2
|-
| '''Dúzilgen waqtı'''
| 1968
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Mingachevir]], [[Ázerbayjan]]
|-
| '''Kollekciyası'''
| 15471 dana eksponat
|-
| '''Mánzili'''
| Mingachevir qalası Haydar Aliev Prospekti, Haydar Aliev maydanı
|-
| '''Telefon'''
| +994-24-274-77-42
|}
'''Mingachevir Qala Tariyx Muzeyi''' 1968-jıl 1-yanvarda M. Davudova atındaǵı [[Mingachevir mámleketlik drama teatrı]]nıń imaratınıń bir bólmesinde, 50 eksponat penen jumıs baslaǵan. Muzeydiń imaratı 2 qabatlıqtan ibarat. Ulıwma maydanı 810 m2di quraydı. Muzeydiń joqarı qabatında qədim hám zamanagóy dáwirdi óz ishine alǵan eki ekspozisiya zalı bar. Muzeyde 15471 dana eksponat bar. Eń áyyemgi eksponatlar b.e.sh. III–I mıń jıllıqlarǵa tiyisli zatlıq hám mádeniyat úlgileri bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://barda.mctgov.az/az/view/360/14/Mingecevir-seher-Tarix-muzeyi |title=Mingəçevir şəhər Tarix muzeyi |author= |date= |website=barda.mctgov.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929210834/http://barda.mctgov.az/az/view/360/14/Mingecevir-seher-Tarix-muzeyi |archive-date=2020-09-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Muzeydiń qorı ==
Muzey xızmetkerleriniń miyneti nátiyjesinde muzeydiń qorı 15 mıńnan artıq eksponatqada ıqtıyat etedi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://museum.az/az/museum/95 |title=azərbaycan muzeyləri |author= |date= |website=museum.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url= |archive-date= }}{{Dead link|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;.

== Muzey imaratı ==
1985-jılı muzey 9 qabatlı jasaw imaratınıń birinshi qabatında maslastırılǵan maydanǵa kóshirilgen hám 2013-jılǵa shekem sol imaratta jumıs islegen. 2013-jılı Mádeniyat hám Turizm ministrliginiń tiyisli buyrıǵı menen Mingachevir Qala Tariyx muzeyi jańa imaratqa kóshirilgen. Ministrlik tárepinen bul jerde ońlaw, qayta tiklew, rekonstruksiya jumısları alıp barılǵan hám jańa ekspozisiyanıń kórkem tártipke salıw jumısları ámelge asırılǵan&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://news.milli.az/society/356837.html|title= Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyinin yeni binası açılacaq|author= |date= |website= news.milli.az|publisher= |language= |access-date= 01.10.2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20150716053815/http://news.milli.az/society/356837.html|archive-date= 2015-07-16|url-status= live}}&lt;/ref&gt;.

== Muzeydiń ekspoziciyası ==
Muzey úsh bólimnen: Áyyemgi Mingachevir, Zamanagóy Mingachevir, Sheyitlerge itibar muzeyi bólimlerinen ibarat. Áyyemgi bólimde b.e.sh. III–I mıń jıllıqtan baslap 1948-jılǵa shekem bolǵan dáwirdi óz ishine alǵan eksponatlar, qazılma úyler, ıdısshılıq, mısgerlik, toqıwshılıq, balıqshılıq, awshılıq penen shuǵıllanǵanların sáwlelendiretuǵın kórgezbeer, qábirleri, Neandertalardıń jasaw tárizin sáwlelendiretuǵın vitrinler jaylasqan. Bul jerde 1946–53-jıllar dawamında alım, arxeolog Saleh Qazıev basshılıǵında Bozdaǵ silsilasınıń qubla jaǵında, Kúr dáryasınıń hár eki jaǵında alıp barılǵan arxeologiyalıq qazıwlar waqtında tabılǵan, eneolit dáwirinen baslap (b.e.sh. III mıń jıllıqtan) ayrıqsha tariyxıy dáwirlerdi ózinde sáwlelendiretuǵın mádeniyat úlgileri kórsetiledi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ahlibeyt.az/news/a-3462.html |title=Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyinin yeni binasının açılış mərasimi keçiriləcık |author= |date= |website=/ahlibeyt.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728190921/http://ahlibeyt.az/news/a-3462.html |archive-date=2023-07-28 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Zamanagóy bólimde bolsa 1948-jılı Mingachevirdiń qala statusın alǵan waqtınan házirgi kúnge shekemgi dáwirdi óz ishine alǵan ekspozisiya, arxeologlardıń jeke buyımları, qurılısqa basshılıq etken I. Ilamzadeniń jumıs bólmesi, jaqtılıqtıń eń qədimden házirge shekem qalay alınǵanın kórsetetuǵın shárx, GEStiń jumıs principiniń kórsetetuǵın qurılma, dáslepki barak úyler, Mingachevirde waqtında jumıs isleytuǵın fabrika hám zavodlardıń islep shıǵarǵan úlgileri, ulı ónder Heydar Aliyevtiń Mingachevirge itibar hám qayǵısı nátiyjesinde qurılǵan AzDREStiń ashılıw saxanaları, húrmetli Prezidentimiz [[Ilham Aliev|Ilham Aliyevtiń]] Mingachevirge saparların sáwlelendiretuǵın fotosúwretler hám Mingachevirde turizm rawajlanıwına tiyisli fotosúwretler jaylasqan. Zamanagóy Mingachevir bólimshesi bolsa XX ásir baslarında Ázerbayjan Xalıq Respublikası jaratılıwı tariyxınan házirgi kúnge shekem jámiyetlik-siyasiy waqıyalardı hám qalanıń zamanagóy rawajlanıwın sáwlelendiretuǵın múyeshlerden ibarat&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://az.trend.az/azerbaijan/culture/2417062.html |title=Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyinin yeni binası açılacaq |author= |date= |website=az.trend.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160211110153/http://az.trend.az/azerbaijan/culture/2417062.html |archive-date=2016-02-11 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir]]
* [[Mingachevir mádeniyatı]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* {{cite web |url= https://azertag.az/xeber/Mingechevir_Seherinin_Tarixi_Muzeyinin_yeni_binasinin_achilis_merasimi_kechirilecek-871275|title=Muzeyin yeni binası |author= |date= |website=/azertag.az |publisher= |language= |access-date=10.01.2021 |archive-url = |archive-date = }}
* {{cite web |url=http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2015/iyul/448740.htm |title=Yerlərdə muzeylərin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi  |author= |date= |website=www.anl.az |publisher= |language= |access-date= 10.01.2021|archive-url = |archive-date = }}

[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı tariyx muzeyleri]]
[[Kategoriya:Mingachevirdegi imaratlar hám qurılıslar]]
[[Kategoriya:1968-jılı jaratılǵan muzeyler]]
[[Kategoriya:Qala muzeyleri]]</text>
      <sha1>bn3cjdclizv5osh4hudzlzxzvsv9o54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mámleket nıshanları muzeyi (Mingachevir)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47930</id>
    <revision>
      <id>265961</id>
      <timestamp>2026-08-14T18:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «'''Mámleket nıshanları muzeyi''' — [[Ázerbayjan]]nıń [[Mingachevir]] qalasında, [[Doslıq parkı (Mingachevir)|«Doslıq» parkı]]nıń aymaǵında jaylasqan hám ámleket nıshanlarına baǵıshlanǵan [[muzey]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://azertag.az/xeber/mingechevirde_dovlet_remzleri_muzeyi_tikilir-1318079 |title=Mingəçevirdə Dövlət Rəmzləri Muzeyi tikilir |author= |date=15.08.2019 |website=azertag.az |publisher=AZƏRTAC |language=az |access-dat...»</comment>
      <origin>265961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3222" sha1="kzb5nwl3ko1vld121h2yrzo75l38fm2" xml:space="preserve">'''Mámleket nıshanları muzeyi''' — [[Ázerbayjan]]nıń [[Mingachevir]] qalasında, [[Doslıq parkı (Mingachevir)|«Doslıq» parkı]]nıń aymaǵında jaylasqan hám ámleket nıshanlarına baǵıshlanǵan [[muzey]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://azertag.az/xeber/mingechevirde_dovlet_remzleri_muzeyi_tikilir-1318079 |title=Mingəçevirdə Dövlət Rəmzləri Muzeyi tikilir |author= |date=15.08.2019 |website=azertag.az |publisher=AZƏRTAC |language=az |access-date=11 iyul 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524184706/https://azertag.az/xeber/Mingechevirde_Dovlet_Remzleri_Muzeyi_tikilir-1318079 |archive-date=2020-05-24 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxı ==
Tiykarı 2019-jıl 29-iyulda Mingachevir qalasınıń Doslıq parkında qoyılǵan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://apa.az/social/mingecevirde-olkede-ilk-defe-olaraq-dovlet-remzleri-muzeyi-yaradilir-544426 |title=Mingəçevirdə ölkədə ilk dəfə olaraq Dövlət Rəmzləri Muzeyi yaradılır |author= |date=29 iyul 2019 |website=apa.az |publisher=Ehtiram Muradov |language=az |access-date=11 iyul 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713214524/https://apa.az/social/mingecevirde-olkede-ilk-defe-olaraq-dovlet-remzleri-muzeyi-yaradilir-544426 |archive-date=2026-07-13 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; eki qabatlı muzey imaratı Mingachevir qala hákimiyatınıń buyırtpasına tiykarın qurılǵan, 2020-jıl 25-iyunda bolsa rásmiy ashılıwı ótkirilgen. Ashılıw máresiminde [[Ázerbayjan Prezidenti]] [[Ilham Aliev]] qatnasqan hám ekspozisiya menen tanısqan&lt;ref name=&quot;ie&quot;&gt;{{cite web |url=https://president.az/az/articles/view/39339/images |title=İlham Əliyev Mingəçevirdə Dövlət Rəmzləri Muzeyinin açılışında iştirak edib |author= |date=25 iyun 2020 |website=president.az |publisher= |language=az |access-date=11 iyul 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713222052/https://president.az/az/articles/view/39339/images |archive-date=2026-07-13 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Joybardıń maqseti Ázerbayjanın [[dówletshilik]] [[tariyx]]ın, mámleket nıshanların qáliplesiwi hám rawajlanıwın sáwlelendiretuǵın [[eksponat]]lardıń bir orında kórsetiliwi bolǵan.

== Ózgeshelikeri ==
Muzeydiń kórgezbe zalında 9 tematikalıq bólim jaratılǵan&lt;ref name=&quot;ie&quot;/&gt;:
# [[Milli Ilimler Akademiyası]]nıń [[Tariyx Institutı]] tárepinen tayarlanǵan bólek dáwirlerge sáykes Ázerbayjan kartaları;
# Orta ásir Ázerbayjan mámleketleri hám xanlıqlarınıń bayraqları;
# Orta ásir jawıngerleriniń sáwlelendiretuǵın modelleri hám [[urıs]] kiyimleri;
# XIX ásir Ázerbayjan qalalarınıń gerbleri;
# Áyyemgi [[metall]] [[sikke]]ler hám [[qaǵaz aqsha]] úlgileri;
# [[Ázerbayjan SSR]] dáwirine tiyisli bayraq hám gerbler;
# [[Ázerbayjan Qurallı Kúshleri]]niń urıs bayraqları hám máresim kiyimleri;

Muzey imaratı zamanagóy arxitektura usılında qurılǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:2020-jılı jaratılǵan muzeyler]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı tariyx muzeyleri]]
[[Kategoriya:2020-jılı Ázerbayjanda jaratılǵanlar]]
[[Kategoriya:Mingachevir qalasındaǵı muzeyler]]
[[Kategoriya:Mingachevirdiń kóriwge turarlı orınları]]</text>
      <sha1>kzb5nwl3ko1vld121h2yrzo75l38fm2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265962</id>
      <parentid>265961</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T18:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>265962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3641" sha1="6irl41bhtdrlgcjkvirv2qrsg2y66i7" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir qala tariyx muzeyi
|-
| '''Teması'''
| mámleketlik nıshanlar
|-
| '''Dúzilgen waqtı'''
| 2020-jıl 25-iyun
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Doslıq parkı (Mingachevir)]], [[Mingachevir]], [[Ázerbayjan]]
|}
'''Mámleket nıshanları muzeyi''' — [[Ázerbayjan]]nıń [[Mingachevir]] qalasında, [[Doslıq parkı (Mingachevir)|«Doslıq» parkı]]nıń aymaǵında jaylasqan hám ámleket nıshanlarına baǵıshlanǵan [[muzey]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://azertag.az/xeber/mingechevirde_dovlet_remzleri_muzeyi_tikilir-1318079 |title=Mingəçevirdə Dövlət Rəmzləri Muzeyi tikilir |author= |date=15.08.2019 |website=azertag.az |publisher=AZƏRTAC |language=az |access-date=11 iyul 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524184706/https://azertag.az/xeber/Mingechevirde_Dovlet_Remzleri_Muzeyi_tikilir-1318079 |archive-date=2020-05-24 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxı ==
Tiykarı 2019-jıl 29-iyulda Mingachevir qalasınıń Doslıq parkında qoyılǵan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://apa.az/social/mingecevirde-olkede-ilk-defe-olaraq-dovlet-remzleri-muzeyi-yaradilir-544426 |title=Mingəçevirdə ölkədə ilk dəfə olaraq Dövlət Rəmzləri Muzeyi yaradılır |author= |date=29 iyul 2019 |website=apa.az |publisher=Ehtiram Muradov |language=az |access-date=11 iyul 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713214524/https://apa.az/social/mingecevirde-olkede-ilk-defe-olaraq-dovlet-remzleri-muzeyi-yaradilir-544426 |archive-date=2026-07-13 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; eki qabatlı muzey imaratı Mingachevir qala hákimiyatınıń buyırtpasına tiykarın qurılǵan, 2020-jıl 25-iyunda bolsa rásmiy ashılıwı ótkirilgen. Ashılıw máresiminde [[Ázerbayjan Prezidenti]] [[Ilham Aliev]] qatnasqan hám ekspozisiya menen tanısqan&lt;ref name=&quot;ie&quot;&gt;{{cite web |url=https://president.az/az/articles/view/39339/images |title=İlham Əliyev Mingəçevirdə Dövlət Rəmzləri Muzeyinin açılışında iştirak edib |author= |date=25 iyun 2020 |website=president.az |publisher= |language=az |access-date=11 iyul 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713222052/https://president.az/az/articles/view/39339/images |archive-date=2026-07-13 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Joybardıń maqseti Ázerbayjanın [[dówletshilik]] [[tariyx]]ın, mámleket nıshanların qáliplesiwi hám rawajlanıwın sáwlelendiretuǵın [[eksponat]]lardıń bir orında kórsetiliwi bolǵan.

== Ózgeshelikeri ==
Muzeydiń kórgezbe zalında 9 tematikalıq bólim jaratılǵan&lt;ref name=&quot;ie&quot;/&gt;:
# [[Milli Ilimler Akademiyası]]nıń [[Tariyx Institutı]] tárepinen tayarlanǵan bólek dáwirlerge sáykes Ázerbayjan kartaları;
# Orta ásir Ázerbayjan mámleketleri hám xanlıqlarınıń bayraqları;
# Orta ásir jawıngerleriniń sáwlelendiretuǵın modelleri hám [[urıs]] kiyimleri;
# XIX ásir Ázerbayjan qalalarınıń gerbleri;
# Áyyemgi [[metall]] [[sikke]]ler hám [[qaǵaz aqsha]] úlgileri;
# [[Ázerbayjan SSR]] dáwirine tiyisli bayraq hám gerbler;
# [[Ázerbayjan Qurallı Kúshleri]]niń urıs bayraqları hám máresim kiyimleri;

Muzey imaratı zamanagóy arxitektura usılında qurılǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:2020-jılı jaratılǵan muzeyler]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı tariyx muzeyleri]]
[[Kategoriya:2020-jılı Ázerbayjanda jaratılǵanlar]]
[[Kategoriya:Mingachevir qalasındaǵı muzeyler]]
[[Kategoriya:Mingachevirdiń kóriwge turarlı orınları]]</text>
      <sha1>6irl41bhtdrlgcjkvirv2qrsg2y66i7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47931</id>
    <revision>
      <id>265963</id>
      <timestamp>2026-08-14T18:52:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «[[Fayl:Findings from Mingachevir archaeological complex.jpg|250px|thumb|Mingachevir tabılmaları. [[Milliy Ázerbayjan Tariyx Muzeyi]]]] '''Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi''' — dáslepki qola dáwirinen (b.e.sh. III mıń jıllıq) sońǵı orta ásirlerge (XVII ásir) shekemgi dáwirlerge tiyisli bolǵan, [[Bozdaǵ dizbegi]]niń qubla eteklerinde [[Kúr dáryası|Kúr]] dáryasınıń hár eki jaǵasında jaylasqan arxeologiyalıq estelik. Qubla Kavkazdı...»</comment>
      <origin>265963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3230" sha1="824ngtmfatg44hjh9iz9f8h3b23vxzg" xml:space="preserve">[[Fayl:Findings from Mingachevir archaeological complex.jpg|250px|thumb|Mingachevir tabılmaları. [[Milliy Ázerbayjan Tariyx Muzeyi]]]]
'''Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi''' — dáslepki qola dáwirinen (b.e.sh. III mıń jıllıq) sońǵı orta ásirlerge (XVII ásir) shekemgi dáwirlerge tiyisli bolǵan, [[Bozdaǵ dizbegi]]niń qubla eteklerinde [[Kúr dáryası|Kúr]] dáryasınıń hár eki jaǵasında jaylasqan arxeologiyalıq estelik. Qubla Kavkazdıń eń iri arxeologiyalıq esteliklerinen biri esaplanadı. Tórt jasaw ornı hám tórt iri qábiristannan ibarat&lt;ref name =&quot;ASE&quot;&gt;Минҝәчевир археоложи комплекси // [[Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası|Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы]]. — B., 1982. — C. VI.&lt;/ref&gt;.

Dáslep bul jerde 1871-jılı háwesker arxeolog [[Fridrix Bayern]] tárepinen ústirtin izertlew jumısları alıp barılǵan. Bayern Mingachevirdi baǵanalar ústinde qurılǵan qala retinde súwretlegen&lt;ref&gt;Байерн Ф. С. О древних сооружениях на Кавказе // Сборник сведений о Кавказе. — Тф., 1871. — Т. I. — С. 325.&lt;/ref&gt;. Bunnan keyin Mingachevir kóp jıllar dawamında arxeologlardıń itibar orayında bolmaǵan. Tek 1935-jılı professor [[Yevgeniy Paxomov]] basshılıǵında qazıw jumısları baslanıp, eki áyyemgi jasaw ornı hám hár túrli qábir túrleri anıqlanǵan.

Mingachevir aymaǵınıń sistemalı hám rejelestirilgen izertleniwi [[Ekinshi jáhán urısı]]nan keyin bul jerde [[Mingachevir GES|Suw elektr stanciyasınıń]] qurılısı menen baylanıslı Respublika IA Prezidiumınıń qararı menen 1946–53-jıllarda marhum tariyxshı-alım [[Saleh Qazıev]] basshılıǵında Bozdaǵ dizbeginiń qublasında, Kúr dáryasınıń hár eki jaǵasında alıp barılǵan hám jáne 2 jasaw ornı menen 4 úlken qábiristan tabılǵan. Arxeologiyalıq qazıwlar waqtında eneolit dáwirinen baslap (b.e.sh. III mıń jıllıqtan XVII ásirge shekem) ayrıqsha tariyxiy dáwirlerdi ózinde izbe-iz sáwlelendiretuǵın 20 mıńnan artıq (geypara dereklerde 40 mıń) zatlıq-mádeniyat úlgileri tabılǵan. Bular arasında topıraq, qorǵan, katakomba hám kúp qábirleri, islep shıǵarıw quralları, turmıs hám bezek buyımları, aqsha sikkeleri, bronzadan islengen hár túrli qural-jaraq túrleri, sawda almasıwı jolı menen alıs mámleketlerden keltirilgen ónimler h.t.b. bolǵan&lt;ref name=&quot;mingechevir&quot;&gt;[http://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html Mingəçevirin tarixi] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201018072341/http://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html |date=2020-10-18 }} // mingechevir-ih.gov.az.&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir jazıwları]]
* [[Mingachevir shirkew kompleksi]]
* [[Mingachevir 1-sanlı jasaw ornı]]
* [[Mingachevir jasaw ornı]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan arxeologiyası]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı arxeologiyalıq estelikler]]
[[Kategoriya:Mingachevir estelikleri]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı qorǵanlar]]
[[Kategoriya:Katakombalar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjannıń qala orınları]]
[[Kategoriya:B.e.sh. III ásirde jaratılǵanlar]]</text>
      <sha1>824ngtmfatg44hjh9iz9f8h3b23vxzg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265964</id>
      <parentid>265963</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T18:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>265964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="fpecro139ly5kbn6qjya46r25x3zjca" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Findings from Mingachevir archaeological complex.jpg|250px]]&lt;br /&gt;Mingachevir tabılmaları
|-
| '''Túri'''
| Arxeologiyalıq estelik
|-
| '''Dúzilgen waqtı'''
| Dáslepki qola dáwiri (b.e.sh. III mıń jıllıq) — sońǵı orta ásirler (XVII ásir)
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Ázerbayjan]], [[Mingachevir]], [[Kúr dáryası|Kúr dáryasınıń]] hár eki jaǵası, [[Bozdaǵ dizbegi]]niń qubla etekleri
|-
| '''Tariyxı'''
| 1871-jıldan baslap izertlengen
|-
| '''Kollekciyası'''
| 20 mıńnan artıq zatlıq-mádeniyat úlgileri
|}
'''Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi''' — dáslepki qola dáwirinen (b.e.sh. III mıń jıllıq) sońǵı orta ásirlerge (XVII ásir) shekemgi dáwirlerge tiyisli bolǵan, [[Bozdaǵ dizbegi]]niń qubla eteklerinde [[Kúr dáryası|Kúr]] dáryasınıń hár eki jaǵasında jaylasqan arxeologiyalıq estelik. Qubla Kavkazdıń eń iri arxeologiyalıq esteliklerinen biri esaplanadı. Tórt jasaw ornı hám tórt iri qábiristannan ibarat&lt;ref name =&quot;ASE&quot;&gt;Минҝәчевир археоложи комплекси // [[Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası|Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы]]. — B., 1982. — C. VI.&lt;/ref&gt;.

Dáslep bul jerde 1871-jılı háwesker arxeolog [[Fridrix Bayern]] tárepinen ústirtin izertlew jumısları alıp barılǵan. Bayern Mingachevirdi baǵanalar ústinde qurılǵan qala retinde súwretlegen&lt;ref&gt;Байерн Ф. С. О древних сооружениях на Кавказе // Сборник сведений о Кавказе. — Тф., 1871. — Т. I. — С. 325.&lt;/ref&gt;. Bunnan keyin Mingachevir kóp jıllar dawamında arxeologlardıń itibar orayında bolmaǵan. Tek 1935-jılı professor [[Yevgeniy Paxomov]] basshılıǵında qazıw jumısları baslanıp, eki áyyemgi jasaw ornı hám hár túrli qábir túrleri anıqlanǵan.

Mingachevir aymaǵınıń sistemalı hám rejelestirilgen izertleniwi [[Ekinshi jáhán urısı]]nan keyin bul jerde [[Mingachevir GES|Suw elektr stanciyasınıń]] qurılısı menen baylanıslı Respublika IA Prezidiumınıń qararı menen 1946–53-jıllarda marhum tariyxshı-alım [[Saleh Qazıev]] basshılıǵında Bozdaǵ dizbeginiń qublasında, Kúr dáryasınıń hár eki jaǵasında alıp barılǵan hám jáne 2 jasaw ornı menen 4 úlken qábiristan tabılǵan. Arxeologiyalıq qazıwlar waqtında eneolit dáwirinen baslap (b.e.sh. III mıń jıllıqtan XVII ásirge shekem) ayrıqsha tariyxiy dáwirlerdi ózinde izbe-iz sáwlelendiretuǵın 20 mıńnan artıq (geypara dereklerde 40 mıń) zatlıq-mádeniyat úlgileri tabılǵan. Bular arasında topıraq, qorǵan, katakomba hám kúp qábirleri, islep shıǵarıw quralları, turmıs hám bezek buyımları, aqsha sikkeleri, bronzadan islengen hár túrli qural-jaraq túrleri, sawda almasıwı jolı menen alıs mámleketlerden keltirilgen ónimler h.t.b. bolǵan&lt;ref name=&quot;mingechevir&quot;&gt;[http://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html Mingəçevirin tarixi] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201018072341/http://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html |date=2020-10-18 }} // mingechevir-ih.gov.az.&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir jazıwları]]
* [[Mingachevir shirkew kompleksi]]
* [[Mingachevir 1-sanlı jasaw ornı]]
* [[Mingachevir jasaw ornı]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan arxeologiyası]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı arxeologiyalıq estelikler]]
[[Kategoriya:Mingachevir estelikleri]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı qorǵanlar]]
[[Kategoriya:Katakombalar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjannıń qala orınları]]
[[Kategoriya:B.e.sh. III ásirde jaratılǵanlar]]</text>
      <sha1>fpecro139ly5kbn6qjya46r25x3zjca</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265973</id>
      <parentid>265964</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:37:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Mingachevir arxeologiyalıq kompeksi]] betin [[Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi]] betine aldınǵı bette baǵdarlawshı silteme qaldırmastan kóshirdi: Qáte atama</comment>
      <origin>265964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="fpecro139ly5kbn6qjya46r25x3zjca" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Findings from Mingachevir archaeological complex.jpg|250px]]&lt;br /&gt;Mingachevir tabılmaları
|-
| '''Túri'''
| Arxeologiyalıq estelik
|-
| '''Dúzilgen waqtı'''
| Dáslepki qola dáwiri (b.e.sh. III mıń jıllıq) — sońǵı orta ásirler (XVII ásir)
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Ázerbayjan]], [[Mingachevir]], [[Kúr dáryası|Kúr dáryasınıń]] hár eki jaǵası, [[Bozdaǵ dizbegi]]niń qubla etekleri
|-
| '''Tariyxı'''
| 1871-jıldan baslap izertlengen
|-
| '''Kollekciyası'''
| 20 mıńnan artıq zatlıq-mádeniyat úlgileri
|}
'''Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi''' — dáslepki qola dáwirinen (b.e.sh. III mıń jıllıq) sońǵı orta ásirlerge (XVII ásir) shekemgi dáwirlerge tiyisli bolǵan, [[Bozdaǵ dizbegi]]niń qubla eteklerinde [[Kúr dáryası|Kúr]] dáryasınıń hár eki jaǵasında jaylasqan arxeologiyalıq estelik. Qubla Kavkazdıń eń iri arxeologiyalıq esteliklerinen biri esaplanadı. Tórt jasaw ornı hám tórt iri qábiristannan ibarat&lt;ref name =&quot;ASE&quot;&gt;Минҝәчевир археоложи комплекси // [[Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası|Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы]]. — B., 1982. — C. VI.&lt;/ref&gt;.

Dáslep bul jerde 1871-jılı háwesker arxeolog [[Fridrix Bayern]] tárepinen ústirtin izertlew jumısları alıp barılǵan. Bayern Mingachevirdi baǵanalar ústinde qurılǵan qala retinde súwretlegen&lt;ref&gt;Байерн Ф. С. О древних сооружениях на Кавказе // Сборник сведений о Кавказе. — Тф., 1871. — Т. I. — С. 325.&lt;/ref&gt;. Bunnan keyin Mingachevir kóp jıllar dawamında arxeologlardıń itibar orayında bolmaǵan. Tek 1935-jılı professor [[Yevgeniy Paxomov]] basshılıǵında qazıw jumısları baslanıp, eki áyyemgi jasaw ornı hám hár túrli qábir túrleri anıqlanǵan.

Mingachevir aymaǵınıń sistemalı hám rejelestirilgen izertleniwi [[Ekinshi jáhán urısı]]nan keyin bul jerde [[Mingachevir GES|Suw elektr stanciyasınıń]] qurılısı menen baylanıslı Respublika IA Prezidiumınıń qararı menen 1946–53-jıllarda marhum tariyxshı-alım [[Saleh Qazıev]] basshılıǵında Bozdaǵ dizbeginiń qublasında, Kúr dáryasınıń hár eki jaǵasında alıp barılǵan hám jáne 2 jasaw ornı menen 4 úlken qábiristan tabılǵan. Arxeologiyalıq qazıwlar waqtında eneolit dáwirinen baslap (b.e.sh. III mıń jıllıqtan XVII ásirge shekem) ayrıqsha tariyxiy dáwirlerdi ózinde izbe-iz sáwlelendiretuǵın 20 mıńnan artıq (geypara dereklerde 40 mıń) zatlıq-mádeniyat úlgileri tabılǵan. Bular arasında topıraq, qorǵan, katakomba hám kúp qábirleri, islep shıǵarıw quralları, turmıs hám bezek buyımları, aqsha sikkeleri, bronzadan islengen hár túrli qural-jaraq túrleri, sawda almasıwı jolı menen alıs mámleketlerden keltirilgen ónimler h.t.b. bolǵan&lt;ref name=&quot;mingechevir&quot;&gt;[http://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html Mingəçevirin tarixi] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201018072341/http://mingechevir-ih.gov.az/page/11.html |date=2020-10-18 }} // mingechevir-ih.gov.az.&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir jazıwları]]
* [[Mingachevir shirkew kompleksi]]
* [[Mingachevir 1-sanlı jasaw ornı]]
* [[Mingachevir jasaw ornı]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan arxeologiyası]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı arxeologiyalıq estelikler]]
[[Kategoriya:Mingachevir estelikleri]]
[[Kategoriya:Ázerbayjandaǵı qorǵanlar]]
[[Kategoriya:Katakombalar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjannıń qala orınları]]
[[Kategoriya:B.e.sh. III ásirde jaratılǵanlar]]</text>
      <sha1>fpecro139ly5kbn6qjya46r25x3zjca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Potd/2026-08-15</title>
    <ns>10</ns>
    <id>47932</id>
    <revision>
      <id>265965</id>
      <timestamp>2026-08-14T19:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «Mattupetty Lake View.jpg»</comment>
      <origin>265965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="r1h6l9m9fwaqcqffbv2v8w6v1tce72v" xml:space="preserve">Mattupetty Lake View.jpg</text>
      <sha1>r1h6l9m9fwaqcqffbv2v8w6v1tce72v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir GES</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47933</id>
    <revision>
      <id>265966</id>
      <timestamp>2026-08-14T19:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir GES |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Mingəçevir SES əsas korpus.jpg|300px]]&lt;br /&gt;Mingachevir GES tiykar korpusı |- | '''Mámleketi''' | [[Ázerbayjan]] |- | '''Aymaǵı''' | [[Arran|Oraylıq Arran]] |- | '''Jaylasqan jeri''' | Qubla...»</comment>
      <origin>265966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5330" sha1="klpz06lxm2aozdwdtf4fjr59o9gsixy" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir GES
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Mingəçevir SES əsas korpus.jpg|300px]]&lt;br /&gt;Mingachevir GES tiykar korpusı
|-
| '''Mámleketi'''
| [[Ázerbayjan]]
|-
| '''Aymaǵı'''
| [[Arran|Oraylıq Arran]]
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Qubla Kavkaz]]
|-
| '''Qalası'''
| [[Mingachevir]]
|-
| '''Túri'''
| GES
|-
| '''Statusı'''
| Isleytuǵın
|-
| '''Dáryası'''
| Kúr
|-
| '''Maydanı'''
| 605
|-
| '''Qurılǵan waqtı'''
| 1945
|-
| '''Paydalanıwǵa tapsırılǵan waqtı'''
| 1954
|-
| '''Turbin túri'''
| [[Gidroagregat]]
|-
| '''Turbin sanı'''
| 6
|-
| '''Bóget túri'''
| Topıraq
|-
| '''Bógettiń biyikligi'''
| 80
|-
| '''Bógettiń eni'''
| 1550
|-
| '''Elektrik energiyası kúshi'''
| 424 MVt
|}
'''Mingachevir GES''' (tolıq atı: '''Mingachevir suw-elektrik stanciyası''') — [[Qubla Kavkaz]]da eń úlken suw-elektrik stanciyası bolıp, [[Kúr dáryası|Kúr dáryasınıń]] ústinde, [[Mingachevir]] qalasınıń jaqınında jaylasqan.

== Tariyxı ==
Stanciyanıń qurılısına 1945-jılı baslanılǵan, 1953-jılı dáslepki gidroagregat alınǵan. 1954-jıldan baslap stanciya tolıq kúsh penen jumıs baslaǵan. Ázerbayjan Respublikasınıń Prezidenti [[Ilham Aliev]] 2018-jıl 27-fevral sánesinde «Mingachevir» suw-elektrik stanciyasınıń qayta qurılıwdan soń paydalanıwǵa tapsırıw máresiminde qatnasqan. Qayta qurıw jumısları sheńberinde stanciyanıń barlıq gidrogeneratorları hám gidroturbinleri jańaları menen almastırılǵan. Bunıń nátiyjesinde bolsa imkaniyat kúshi 284 MVt bolǵan stanciyanıń islep shıǵarıw kúshi arttırılıp 424 MVtqa jetkerilgen.

[[Ázerbayjan]]nıń túrli rayonlarından Mingachevir suw-elektrik stanciyasınıń ornatılıwı menen baylanıslı túrde úlken sanlı adam kelip, ulıwma alǵanda bolsa bul stanciyanıń qurılıwında 20.000 adam qatnasqan. 1940-jıllardıń aqırlarına qaray 10.000-ge jaqın nemec áskeriy ásirleri bul stanciyanıń ornatılıwına tartılǵan. Mámlekettiń eń tájiriybeli qánigeleri qurılıs maydansanınıń — postsovet mákanınıń eń úlken suw-elektrik stanciyasınıń ornatılıwına tartılǵan. Búgingi [[Mingachevir]] qalası suw-elektrik stanciyasınıń qurılıwı menen baylanıslı túrde qurılǵan hám 1948-jılı qala statusın alǵan. 1957-jılı az kúshli [[Varvara GES]] jumısqa túskeninen soń ekewi birgelikte «Mingachevir GES dizbegi» dep ataladı. [[Mingachevir suw anbarı]] 1953–1959-jıllarda toltırılǵan, suw sıyımlılıǵı 16070 milyon m³di quraydı. Deryashanıń uzınlıǵı 70 km, eni 13–18 km. Suw anbarınıń qurılıwı hám eki kanaldıń tartılıwı mámlekette 970 mıń gektar jerdi suwarıwǵa imkaniyat jaratqan, 200 mıń gektar jerdiń suw astında qalıw qáwpin saplastırǵan «Mingachevir GES dizbegi»nde 165 jumıssı isleydi. Stanciyanıń quramına 110, 220 hám 330 kilovoltlıq tarqatıwshı yarımstanciyalar kiredi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mingəçevir Haqqında |url=http://www.azerbaijan.az/_Districts/_districts_a.html |access-date=2011-08-05 |archive-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012033700/http://www.azerbaijan.az/_Districts/_districts_a.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2012-jıldıń mart ayınıń 30-nda elektrik stanciyasında ishinde [[bitum]] bolǵan ıdıstıń jarılıwı nátiyjesinde partlaw júz bergen. Nátiyjesinde bir jumıssı qaytıs bolǵan, jáne bir adam jaraqat alǵan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Baş Prokurorluq Mingəçevir su-elektrik stansiyasında baş verən partlayışla bağlı məlumat açıqlayıb |url=http://az.apa.az/xeber_Bash_Prokurorluq_Mingechevir_Su__255729.html |access-date=2012-04-02 |archive-date=2012-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401214601/http://www.az.apa.az/xeber_Bash_Prokurorluq_Mingechevir_Su__255729.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Texnikalıq kórsetkishleri ==
6 hidroagregatqa iye bolǵan Mingachevir GEStiń belgilengen kúshi 420 MVt, orta jıllıq elektrik energiyası islep shıǵarıwı 1,4 milliard kVtsdı. Suw túyiniń eń tiykarlı original bólegi joqarı basımlı topıraq bógenti Evropada juwıw usılı menen qurılǵan eń úlken (biyikligi 80 m) [[Suw bógetleri|bóget]] bolıp tabıladı.

Suw túyinine 3 kózden ibarat suw atıwshı beton bóget (bir ashıq kanalı menen eni 30 m), 6 kózden ibarat basımlı suw qubırlarına suw qabıllawshı qurılma (uzınlıǵı 66 m), 4 jabıq beton qubırı menen 4 kózden ibarat suw atıwshı qurılma (uzunlıǵı 47 m), topıraq bóget (uzunlıǵı 1550 m, biikligi 80 m), [[Joqarı Qarabaǵ kanalı|Joqarı Qarabaǵ]] hám [[Joqarı Shirvan kanalı]]na suw qabıllawshı bir kózli qurılma kiredi.

Bógent [[Mingachevir suw saqlaǵıshı]]n payda etken. Suw túyini [[Kúr-Araz oypatlıǵı]]nda 970 000 ha jerdi suwarıwǵa imkaniyat jaratqan, 200 000 ha jerdiń bolsa suw astında qalıw qáwpin birjola saplastırǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan suw-elektrik stanciyaları]]
[[Kategoriya:Mingachevir]]
[[Kategoriya:1954-jılı Ázerbayjanda jaratılǵanlar]]</text>
      <sha1>klpz06lxm2aozdwdtf4fjr59o9gsixy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Motd/2026-08-15</title>
    <ns>10</ns>
    <id>47934</id>
    <revision>
      <id>265967</id>
      <timestamp>2026-08-14T19:09:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «Only one chance in this lifetime (edited).webm»</comment>
      <origin>265967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="cg0buuw47kve08dldpdhqnjss4or4hf" xml:space="preserve">Only one chance in this lifetime (edited).webm</text>
      <sha1>cg0buuw47kve08dldpdhqnjss4or4hf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:POS78</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47935</id>
    <revision>
      <id>265968</id>
      <timestamp>2026-08-14T19:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="9ram2cvkwsn9gka91bt733kf62cpk32" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 19:16, 2026-jıl 14-avgust (UTC)</text>
      <sha1>9ram2cvkwsn9gka91bt733kf62cpk32</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir shirkew kompleksi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47936</id>
    <revision>
      <id>265969</id>
      <timestamp>2026-08-14T19:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir shirkew kompleksi |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Камень албания.jpg|300px]]&lt;br /&gt;Komplekstiń quramında eń qədim ibadaxana imaratı bolan 4-sanlı ibadatxana imaratınıń kórinisi&lt;ref&gt;Vahidov R.M. Mingəçevir III-VII...»</comment>
      <origin>265969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4825" sha1="nhn8xxr8zv2ofurttvfu8a32xu6nh9y" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir shirkew kompleksi
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Камень албания.jpg|300px]]&lt;br /&gt;Komplekstiń quramında eń qədim ibadaxana imaratı bolan 4-sanlı ibadatxana imaratınıń kórinisi&lt;ref&gt;Vahidov R.M. Mingəçevir III-VII əsrlərdə. Bakı, 1965&lt;/ref&gt;
|-
| '''Mámleketi'''
| {{AZE}}
|-
| '''Qalası'''
| [[Mingachevir]]
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| &lt;small&gt;[[Mingachevir GES]]tiń astında qalǵan&lt;/small&gt;
|-
| '''Qurılǵan waqtı'''
| IV – VII ásirler
|-
| '''Jaǵdayı'''
| suwdıń astında qalǵan
|}
'''Mingachevir shirkew kompleksi''' — 1946-jılı [[Mingachevir GES]]tiń qurılısı waqtında anıqlanǵan IV-VII ásirlerge tiyisli alban shirkew kompleksi. Shirkew áyyemgi [[zardushtiylik]] ibadatxanasınıń tiykarları ústinde qurılǵan&lt;ref&gt;Q.M.Aslanov, R.M.Vahidov, Q.İ.İone – Qədim Mingəçevir, Bakı, 1959.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Qazıyev S. M. İki küp və iki katakomba qəbri. MKA, III, Bakı, 1953&lt;/ref&gt;.

Mingachevir shirkew kompleksine kiretuǵın ibadatxanalar bir nefromlı bazilikalardıń [[Kavkaz Albaniyası|Qubla Kavkaz Albaniyasında]] ótken rawajlanıw jollarınıń jarqın úlgisi bolıp tabıladı. Ápiwayı hám arxaik arxitektura qurılısına iye bolǵan ibadatxanalardıń qurılıs materialı, konstruciyası hám kompoziciya sheshimine tiyisli túrde olardıń qurılıs tariyxınıń VI ásir shegarasın ótpegeni atap ótilgen&lt;ref&gt;Г.Г.Мамедова – Христианское култовое зодчество Кавказской Албании эпохи раннего средневековья, Баку, Элм, 1985, səh. 8&lt;/ref&gt;.

== Komplekske kiretuǵın imaratlar ==
=== 1 sanlı ibadaxana ===
[[Fayl:Mingəçevir üç nömrəli kilsənin planı.jpg|150px|thumb|left|Bir sanlı ibadatxananıń planı]]
Komplekske kiretuǵın ele de áyyemgi imarat [[Mingachevir]]degi 1 sanlı ibadatxana bolıp tabıladı&lt;ref&gt;Ионе Г.Н. Археологические раскопки в Мингечауре.//ДАН АзССР, II, 1946, № 9.&lt;/ref&gt;. Bul ibadatxana 3 sanlı áyyemgi jasaw ornınıń birinshi – tómengi qabatında júzege shıǵarılǵan&lt;ref&gt;Казиев С.М. Археологические памятники Мингечаура как исторический источник для изучения истории Азербайджана.//ИАН АзССР, 1950, 7&lt;/ref&gt;. Plan jaǵınan sol ibadatxana uzınlıǵı 19,4 metr, eni bolsa 7,7 metr bolǵan tórt múyeshli imarat bolıp tabıladı. Arqa hám shıǵıs tárepleri shetke shıǵarılǵanda ibadatxananıń qalǵan tárepleri saqlanǵan&lt;ref&gt;Казиев С.М. Археологические работы в Мингечауре.//Вести АН СССР, 1947, № 12&lt;/ref&gt;. Bunnan tısqarı, 0,20 – 0,60 metr ólshemli qubla hám batıs diyarlarınıń saqlanǵan bólimlerinde arxeologlar qapı ornında anıqlanbaǵan, bul bolsa kiriwdiń shıǵıs tárepte jaylasqanınıń kórsetedi&lt;ref&gt;Р.М.Ваидов – Мингечаур в III-IV веках (по материалам археологических раскопок), Баку, 1961, səh. 96&lt;/ref&gt;. [[Gúlchexra Mámmedova]] bolsa, ''«bul jerden usınday juwmaqqa keliw múmkin, bul imarattıń batıs tárepte jaylasqan politeist ibadatxanasınıń imaratı bolıp tabıladı»''&lt;ref name=&quot;Məmmədova35&quot;&gt;{{Harvnb|Məmmədova|2004|p=35}}&lt;/ref&gt;.

== Izertleniwi ==
Komplekske kiretuǵın tiykarı ibadatxana imaratı gúmbezsiz bolǵan. Bul túrdegi uzınsha, gúmbezsiz ibadatxanalar Albaniyanıń eń erte shirkew imaratları bolǵan. Xronologiyalıq jaǵınan bunday esteliklerdiń qurılısı IV ásirde, basqa da quramalı imaratlar menen bir waqıtta baslanıp, VIII ásirge shekem arxitekturada óz bar bolıwın saqlap qalǵan&lt;ref&gt;Асланов Г.М., Ваидов Р.М., Ионе Г.И. Древний Мингечаур. Баку 1959&lt;/ref&gt;.

Ibadaxananıń dáwirimizge shekem tek wayranaları qalǵan hám bul wayranalar da arxeologiyalıq qazıwlar nátiyjesinde anıqlanǵan. Biraq sol wayranalar ózi de bul múyeshli shirkew haqqında túsinik payda etiwge imkan beredi&lt;ref&gt;Ваидов Р.М. Археологические работы в Мингечауре в 1950 г. КСИИМК, ХLVI, 1952&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Alban shirkewleri]]
[[Kategoriya:Mingachevir estelikleri]]
[[Kategoriya:IV ásirge tiyisli shirkewler]]
[[Kategoriya:V ásirge tiyisli shirkewler]]
[[Kategoriya:VI ásirge tiyisli shirkewler]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan arxeologiyası]]
[[Kategoriya:VIII ásirde qurılǵan diniy imaratlar]]</text>
      <sha1>nhn8xxr8zv2ofurttvfu8a32xu6nh9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevir jazıwları</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47937</id>
    <revision>
      <id>265970</id>
      <timestamp>2026-08-14T19:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir jazıwları |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Base of a column with Albanian inscription.JPG|300px]] |- | '''Materialı''' | [[qum tası]] |- | '''Jazıwı''' | [[alban álipbesi]] menen [[Kavkaz albanlarınıń tili]]nde jazılǵan estelik...»</comment>
      <origin>265970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5374" sha1="q5lbri4fj1btnckfc9w7uk6advtqncu" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevir jazıwları
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Base of a column with Albanian inscription.JPG|300px]]
|-
| '''Materialı'''
| [[qum tası]]
|-
| '''Jazıwı'''
| [[alban álipbesi]] menen [[Kavkaz albanlarınıń tili]]nde jazılǵan estelik
|-
| '''Tabılǵan jeri'''
| [[Mingachevir shirkew kompleksi]]
|-
| '''Tabılǵan sánesi'''
| 1946
|-
| '''Saqlanatun orını'''
| [[Ázerbayjan tariyx muzeyi]], [[Baku]]
|}
'''Mingachevir jazıwları''' — [[Mingachevir shirkew kompleksi]]nde qazıwlar waqtında tabılǵan, ústinde [[Qafqaz albanlarının dili|Kavkaz albanlarınıń tilinde]] tekstler bolǵan kitabalar.

== Xosh tas ==
Mingachevir shirkew kompleksi aymaǵında arxeologiyalıq qazıwlar waqtında ústinde tawısquslar hám muqaddes xosh súwreti bolǵan alban jazıwlı tas anıqlanǵan. Tastıń ústindegi teksti Jost Gippert deshifr etiwge erisken&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Jost Gippert — The Albanian Inscriptions Revisited (2017) |url=https://www.academia.edu/32920468/The_Albanian_Inscriptions_Revisited |access-date=2020-12-23 |archive-date=2022-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325091209/https://www.academia.edu/32920468/The_Albanian_Inscriptions_Revisited |url-status=live }}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Qatarı
!Alban tilindegi tekst
!Transliteraciyası
!Awdarması
!Qayta tiklengen nusqası
|-
|1
|𐕂𐔼𐔺𐔰𐕚𐕃𐔶𐔱𐔴𐕐𐔼𐔺𐕚𐔼𐕒𐕾𐕒𐕆𐔰𐔾𐔰𐕆𐔶𐎎𐔴𐔴𐔼
|c̣iyas ʒ́ē beši ysi olo hala hēne e i
|Bizdiń Iysanıń atı menen! Bul ustınnıń ústindegi xosh
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Fayl:Mingəçevir yazıları.png|frameless|377x377px]]
|-
|2
|𐕆𐕈𐕾 𐔺𐔶 𐕒𐕡𐕚𐔴𐎎𐔰 𐕀𐕒𐕚𐕙𐕒𐕒𐕡𐔼
|hål yē owsena xosroowi
|Xosrovtıń 27-jılında
|-
|3
|…𐕚𐔴𐕙𐔱𐔰𐕒𐕡𐎎…
|…serbaown…
|…dáslepki…
|-
|4
|…𐕈𐕚 𐖖𐕒𐝽𐔼𐎎 𐔼𐕚𐕄𐔰𐕗𐕒𐕂𐔴𐎎 𐔱𐔼𐔺𐔰𐔺𐎎
|…ås čo&lt;sup&gt;ʕ&lt;/sup&gt;in isḳaṗosen biyayn
|..in… Chola yepiskopı tayarladı.
|}

== Shamdanlar ==

=== Yoqtıń shamdanı ===
Qazıwlar waqtında tabılǵan ayırım shamdanlardıń biriniń ústindegi jazıwlardı Volfqanq Shulze 2003-jılı deshifr etiwge háreket etken, Jost Gippert bolsa onnan da anıq awdarmasın usınıs etken: ''Men Yoq, Táńiriniń gúnali qulı, bunı júregimniń layıqlı támsili sıpatında tayarladım.''&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Jost Gippert bul shamdanǵa &quot;Yoqtıń shamdanı&quot; degen at bergen.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Shamdan qatarları
![[Fayl:Alban yazılı şamdan 3.JPG|center|frameless|224x224px]]I bet
!II bet
!III bet
![[Fayl:Alban yazılı şamdan 2.JPG|center|frameless|224x224px]]IV bet
|-
|1
|𐔵𐕡 𐔺𐕒
|
|
|
|-
|2
|𐔲 𐔲𐕒
|
|
|
|-
|3
|𐕣𐔰𐕙
|𐕀𐔶 𐕎𐔰
|𐔼𐔽𐕒𐕡
|𐔱𐔶𐔴𐕜
|-
|4
|
|
|
|𐕒𐕡𐕇𐔱𐔴𐔾𐔴
|-
|5A
|
|
|
|𐕘𐔰𐕆𐔰𐕄𐔴
|-
|5B
|𐕆𐕞𐕡𐕄𐔴
|𐕎 𐔰𐕄[𐕒𐕡]𐕇𐔱𐔼
|𐔺𐔰𐔺
|
|}

=== Álipbe tártibindegi shamdan ===
[[Ázerbayjan tariyx muzeyi]]niń inventarındaǵı bir basqa shamdannıń ústindegi jazıwlar tolıq oqılsa da, belgili bir háriplik mánisi joq ekenligi, álipbeniń 16 hárpi belgili bir tártipte tizilgeni juwmaǵına kelingen.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;3&quot; |[[Fayl:Alban yazılı şamdan 4.JPG|center|frameless]]
!I bet
!II bet
!III bet
!IV bet
|-
|𐔰𐔱
|𐔲𐔳
|𐔴𐔵𐔶
|𐔷𐔸𐔹
|-
|
|𐔼𐔽𐔾
|
|𐕖𐕗𐕙
|}

=== Qol óneri shamdanı ===
Shamdanlardıń biriniń ústindegi tekst [[Udi tili|Udi tilinde]] oqılǵan:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |[[Fayl:Alban yazılı şamdan.JPG|center|frameless]]
!Alban tilindegi tekst
!Translit.
!Awdarması
|-
|𐔵𐕒𐕡 𐕣𐔼𐕎 𐕢𐔴
|zow kin pe
|Bunı qollarım menen dúzetip shıqtım
|}

== Keramikalıq turmıs ıdısları ==
Mingachevir shirkew kompleksinde tabılǵan jazıwlı buyımlardan biri de turmıs ıdısları bolıp tabıladı. Bul turmıs ıdıslarınıń biriniń ústindegi jazıw 1967-jılı Georgi Klimov tárepinen «Manas» dep oqılǵan&lt;ref&gt;Климов Г. А. Фонема и морфема: К проблеме лингвистических единиц. М., 1967, səh. 78&lt;/ref&gt;. Jost Gippert «Manas»tıń Manasse atınıń qısqartılǵan variantı ekenin oylaydı&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Bir basqa turmıs ıdısınıń bolsa negizi shamdan ayaǵı ekeni shamalanadı. Jost Gippert bul ıdısıqtıń ústindegi teksti «''Qádirlim, bul shamdandı senin ushın tayarladım''» dep awdarǵan.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |[[Fayl:Alban yazılı məişət qabı qalığı.JPG|center|frameless]]
!Alban tilindegi tekst
!Transliteraciya
|-
|𐕌𐔰𐕎𐔰𐕚
|manas
|-
![[Fayl:Alban yazılı məişət qabı qalığı 1.JPG|center|frameless]]
|[𐕄]𐔼𐔺𐔴𐔱𐕒𐕡𐕍̇𐔰𐕎[𐔰]

𐔺𐕒

𐔵𐕒𐕡 𐕛𐔰 𐔱𐔰𐔾𐔰

𐔱𐔼𐔺𐔰[𐔺]
|[ḳ]iyebowq̇an[a]
yo

zow wa bala

biyay
|}

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Qubla Kavkaz Albaniyası]]
[[Kategoriya:Mingachevir estelikleri]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan muzeyleriniń kollekciyaları]]</text>
      <sha1>q5lbri4fj1btnckfc9w7uk6advtqncu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:SunnyIvannie</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47938</id>
    <revision>
      <id>265971</id>
      <timestamp>2026-08-14T20:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="qms3n9bs9gbqbh5wsst0pt9yxl5bixa" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 20:16, 2026-jıl 14-avgust (UTC)</text>
      <sha1>qms3n9bs9gbqbh5wsst0pt9yxl5bixa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Lleylaa</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47939</id>
    <revision>
      <id>265972</id>
      <timestamp>2026-08-14T21:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="n7xcp32bygd4h4ewidv2ns6bcksf50t" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 21:16, 2026-jıl 14-avgust (UTC)</text>
      <sha1>n7xcp32bygd4h4ewidv2ns6bcksf50t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mingachevirdegi xalıq punktleri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47940</id>
    <revision>
      <id>265974</id>
      <timestamp>2026-08-14T21:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevirdegi jasaw orınları |- | '''Mámleketi''' | {{AZE}} |- | '''Jaylasqan jeri''' | [[Mingachevir]] qalası |- | '''Qurılǵan waqtı''' | qola dáwiri hám antik dáwir |- | '''Kategoriya''' | Jasaw ornı |} '''Mingachevirdegi xalıq punktleri''' — Kura dár...»</comment>
      <origin>265974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6304" sha1="8l6mhr3k1qoggok38ayb3924mmi9iyl" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mingachevirdegi jasaw orınları
|-
| '''Mámleketi'''
| {{AZE}}
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Mingachevir]] qalası
|-
| '''Qurılǵan waqtı'''
| qola dáwiri hám antik dáwir
|-
| '''Kategoriya'''
| Jasaw ornı
|}
'''Mingachevirdegi xalıq punktleri''' — [[Kura dáryası|Kura]] aǵısında, házirgi [[Mingachevir|Mingachevir qalası]] hám [[Yevlax rayonı|Yevlax]] rayonı átirapında jaylasqan, túrli tariyxıy dáwirlerdi óz ishine alǵan arxeologiyalıq estelikler toparı. Estelikler geografiyalıq jaqtan Kura dáryasınıń eki jaǵasında hám Bozdaǵ dizbeginiń payda etken vadiy aymaǵında toplanǵan. Arxeologiyalıq izertlewler nátiyjesinde aymaqta eneolit, qola, antikalıq hám orta ásirlerge tiyisli izbe-iz mádeniy qatlamlar, turaq jay imaratlarınıń qaldıqları, túrli tiptegi qábir estelikleri, gúlalshılıq qumanları sıyaqlı islep shıǵarıw qurılmaları hám bay materiallıq-mádeniyat úlgileri anıqlanǵan.

Komplekstiń strukturasında xronologiyalıq hám topografiyalıq ózgesheliklerine qaray parıqlanatuǵın 1, 2, 3 hám 4-sanlı xalıq punktleri ayrıqsha ilimiy áhmiyetke iye. Bul xalıq punktlerin úyreniw [[Kura-Araks oypatlıǵı]]nda áyyemgi otırıqshı turmıstıń payda bolıwı, region xalqınıń xojalıq iskerligi, ruwxıy mádeniyatı, jerlew úrp-ádetleri hám regionlararalıq sawda-ekonomikalıq baylanıslarınıń rawajlanıwın izertlew kózqarasınan áhmiyetli derek rolın oynaydı.

== Jaylasqan jeri ==
[[Fayl:Mingəçevir və Samux ətrafının sxematik xəritəsi.jpg|left|thumb|407x407px|Saleh Qazıevtıń «Qədim Mingəçevir» kitabınan Mingachevir hám Samux átirapınıń sxemalıq kartası&lt;ref name=&quot;Qaziyev1952&quot;&gt;{{cite book |author=Qazıyev, S. M. |title=Qədim Mingəçevir |publisher=Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası Nəşriyyatı |year=1952 |location=Bakı |page=5 |language=az}}&lt;/ref&gt;]]
Yevlax qalası qasında, [[Kura dáryası]]nıń oń jaǵasında, Bozdaǵ oazisiniń oraylıq bóleginde jaylasqan arxeologiyalıq estelik bolıp tabıladı. Xalıq punkti dáslep keń bir maydandı iyelegen. Biraq Kura dáryasınıń arnasın ózgertiwi nátiyjesinde payda bolǵan jarlar esteliktiń oń jaǵasındaǵı maydandıń wayran bolıwına sebep bolǵan hám xalıq punktiniń aymaǵı talay kishireygen. Nátiyjede áyyemgi xalıq punktinen tek ǵana kishi qaldıqlar búgingi kúnge shekem jetip kelgen.

== Izertlewler ==
Estelikte alıp barılǵan arxeologiyalıq qazıwlardıń ulıwma maydanı 1200 m² bolǵan. Qazıw maydanınıń barlıq bólimlerinde, shama menen, birdey stratigrafiyalıq izbe-izlik izlengen. Tómengi qatlamda, tikkeley materiktiń ústinde [[Kúr-Araz mádeniyatı]]na tiyisli qatlam jaylasqan. Bunıń ústinde rawajlanǵan qola dáwirine hám antikalıq dáwirine tiyisli qatlamlar anıqlanǵan. Qazıwlar waqtında erte qola dáwirine tiyisli tórt turaq jay binasınıń qaldıqları anıqlanıp izertlengen. Olardıń arasında 2-sanlı turar jay binası jaqsıraq jaǵdayda saqlanǵan.

== 1-sanlı xalıq punkti ==
Mingachevirde belgili bolǵan eń áyyemgi turaq jay orayı Kura dáryasınıń oń jaǵasında, Qazanlıdaǵtıń shıǵıs eteginde jaylasqan. Turar jay orayınıń arqadan qublaǵa uzınlıǵı 1100 m, Kura dáryasınıń jaǵasınan tawdıń etegine shekem eni bolsa 350–400 metrdi quraydı. Arxeologiyalıq qazıwlar waqtında bul jerde úsh mádeniy qatlam anıqlanǵan. Eń áyyemgi qatlam eneolit dáwiriniń sońǵı basqıshına, basqasha aytqanda, e.á. IV mıńjıllıqtıń sońǵı sheregine tiyisli. Birinshi qatlamnıń qaldıqları ústinde jaylasqan ekinshi qatlam qola dáwiriniń rawajlanǵan hám sońǵı basqıshların, yaǵnıy e.á. XIII–VIII ásirlerdi óz ishine aladı. Turaq jay orayınıń eń sońǵı basqıshın bolsa e.á. VII–I ásirlerge tiyisli etip belgilengen úshinshi mádeniy qatlam quraydı. Qazıw jumısları nátiyjesinde turaq jay ornınıń barlıq úsh mádeniy qatlamınan túrli miynet quralları, ıdıs úlgileri, haywan hám balıq súyeklerinen ibarat [[Osteologiya|osteologiyalıq]] hám [[Ixtiologiya|ixtiologiyalıq]] materiallar, sonday-aq, az muǵdarda metall zatlar qolǵa kirgizilgen. Izertlewler waqtında topraqta qazılǵan xojalıq maqsetli qudıqlardıń, turaq jay imaratlarınıń hám ápiwayı dúzilisindegi gúlalshılıq qumanlardıń qaldıqları da anıqlanǵan. Stratigrafiyalıq maǵlıwmatlardıń hám anıqlanǵan materiallıq-mádeniyat úlgileriniń kompleks túrde úirpeniliwi hám ayrıqsha mádeniy qatlamlardıń, hám turaq jay orayınıń ulıwma xronologiyalıq shegarasın belgilewge shárayat jaratqan.

== 2-sanlı xalıq punkti ==
Bul turar jay orayı Kura dáryasınıń shep jaǵasında, Bozdaǵ ótiw jollarınıń baslanıw bóleginde jaylasqan. Aymaq Kura dáryasına qaray 10–15° awıwshı pás teńiz boyı dóńliklerinen ibarat. Turar jay orayınıń arqadan qublaǵa uzınlıǵı, shama menen, 500 m, shıǵıstan batısqa eni bolsa 250–300 mdi quraydı hám ulıwma 14 gektarǵa jaqın maydandı óz ishine aladı.

Mákannıń shıǵıs bólegi Kura dáryasınıń eki jaǵası boylap sozılǵan Kura-Araq saylar menen, arqa tárepi kishi bir say menen, qubla bólegi bolsa tegislik aymaq penen baylanısadı. Arxeologiyalıq izertlewler waqtında bul jerde turaq jay imaratlarınıń, ibadatxana qaldıqlarınıń, metall eritiw oshaqları hám gúlalshılıq qumanları, qábiristanlıqlardıń izleri, sonday-aq, túrli mádeniy qatlamlardan kóp sanlı islep shıǵarıw quralları, epigrafikalıq úlgiler hám kúndelik turmısta paydalanılatuǵın túrli arxeologiyalıq materiallar anıqlanǵan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite book |last=Vahidov |first=R. M. |title=Mingəçevir III–VIII əsrlərdə |publisher=Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası |year=1961 |editor=İ. Nərimanov |location=Bakı |pages=10-16 |subtitle=Arxeoloji qazıntı materialları əsasında}}&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Mingachevir arxeologiyalıq kompleksi]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Mingachevir arxeologiyalıq estelikleri]]</text>
      <sha1>8l6mhr3k1qoggok38ayb3924mmi9iyl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sudaǵılan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47941</id>
    <revision>
      <id>265980</id>
      <timestamp>2026-08-14T22:05:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Sudaǵılan |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Схематическая карта городища Судагылан.jpg|300px]]&lt;br /&gt;Sxematik karta |- | '''Túri''' | Arxeologiyalıq estelik / Jasaw ornı |- | '''Dúzilgen waqtı''' | III — XIII...»</comment>
      <origin>265980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4142" sha1="pssgstgvac7sr5p1fljcrtypu0i0an9" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Sudaǵılan
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fayl:Схематическая карта городища Судагылан.jpg|300px]]&lt;br /&gt;Sxematik karta
|-
| '''Túri'''
| Arxeologiyalıq estelik / Jasaw ornı
|-
| '''Dúzilgen waqtı'''
| III — XIII ásirler
|-
| '''Jaylasqan jeri'''
| [[Ázerbayjan]], [[Mingachevir]], [[Kúr dáryası|Kúr dáryasınıń]] shep jaǵası
|-
| '''Tariyxı'''
| 1946–1953-jıllarda arxeologiyalıq qazıwlar alıp barılǵan
|-
| '''Izertlewshisi'''
| [[Saleh Qazıev]], R. M. Vahidov
|}
'''Sudaǵılan''' yamasa '''Shaxaryeri № 2'''&lt;ref&gt;Ваидов Р. М. Археологические работы в Мингечауре в 1950 году // Краткие сообщения Института истории материальной культуры. — 1952. — Вып. 46. c.88&lt;/ref&gt; — III–XIII ásirlerge tiyisli jasaw ornı&lt;ref&gt;{{ASE|9|61}}&lt;/ref&gt; hám [[Mingachevir]] qalasında, [[Kúr dáryası|Kúr dáryasınıń]] shep jaǵasında, bir jerde jaylasqan orın.

1946–1953-jıllardaǵı arxeologiyalıq qazıwlar waqtında Sudaǵılanda erte feodalizm dáwirine tiyisli bay arxeologiyalıq kompleks — alban jazıwı bolǵan turmıs qurılısları hám xristian shirkewleri, Sasaniler hám Orabb sikkelerinen ibarat sikkeler qáziyneleri anıqlanǵan.&lt;ref&gt;{{ASE|9|61}}&lt;/ref&gt;

Qazıwlar [[Saleh Qazıev|S. M. Qazıev]]tiń basshılıǵı menen [[Ázerbayjan Tariyx muzeyi]]niń ekspediciyası tárepinen alıp barılǵan. Jasaw ornında ilay pechleri, ıdıslar hám taxta qabirler, xristian qorıwı hám katakombalar júzege shıǵarılǵan. Qorǵannıń orayında ibadatxana qurılıslarına jalǵanǵan imaratlar kompleksin sáwlelendiretuǵın bir túrbe bar edi&lt;ref&gt;Монгайт А. Л. Археология в СССР. — М., 1955. — С. 247. — 436 с.&lt;/ref&gt;.

== Jaylasqan jeri ==
[[Fayl:Bird-shaped and zoomorphic clay crockery from Mingachevir.jpg|thumb|I-III ásirlerge tiyisli Mingachevirden tabılǵan ılay ıdıs]]
Arqa tárepte Sudaǵılan, R. M. Vahidovtıń boljawlarına kóre, orta ásirlerde jawın aǵıslarınıń eroziyası nátiyjesinde payda bolǵan kishkene bir tik jarǵaq sayǵa qosıladı. Shıǵıstan, jasaw ornı [[Bozdaǵ]] dizbeginiń tarmaqlarınıń biri bolǵan [[Qaradaǵ]] tawı menen shegaralanadı. Sudaǵılan tegisliktiń qubla tárepi menen shegaralas bolıp, batıs tárepinen Kúr dáryası menen juwıladı&lt;ref&gt;Ваидов Р. М. Раннесредневековое городище Судагылан // Краткие сообщения Института истории материальной культуры. — 1954. — Вып. 54. c.128&lt;/ref&gt;.

Sudaǵılannan arqaǵa 5 km aralıqta, Kúrdiń joqarı bóleginde, Samux toǵayı baslanadı (házir Mingachevir suw anbarı bul jerde jaylasqan), miywe aǵashları hám basqa da aǵashlar menen bay: qaraǵat (Ulmus Suberosa Moench.), saqqız aǵashı (Pistacia mutica F. et M.), qurılıs materialı bolǵan arsha (Juniperus oblonga MB) hám basqalar. Mingachevir jaqınında qubladan hám batıstan kishkene dáryalar bar, bul jerde jıl boyı túrli dárya hám kól balıqlarınıń awlanıwı múmkin. Bul jerde bay taw hám shól otlı jaylawlar baslanadı. Mingachevirdiń ayırım tábiyiy baylıqlarınıń bul qısa dizimine tiykarlanıp Vahidov aymaqtıń insanlardıń jasawı hám turmıs keshiriwi ushın qolaylı bolǵanı haqqında juwmaqqa kelgen&lt;ref&gt;Ваидов Р. М. Раннесредневековое городище Судагылан // Краткие сообщения Института истории материальной культуры. — 1954. — Вып. 54. c.128&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Mingachevirdiń áyyemgi jasaw orınları]]
[[Kategoriya:Joq bolıp ketken Ázerbayjan qalaları]]
[[Kategoriya:Ázerbayjannıń qala orınları]]
[[Kategoriya:III ásirde jaratılǵanlar]]</text>
      <sha1>pssgstgvac7sr5p1fljcrtypu0i0an9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Leon9219</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47942</id>
    <revision>
      <id>265981</id>
      <timestamp>2026-08-14T22:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="04lq793djkj6mqk05ecok6mb68xxzrj" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 22:17, 2026-jıl 14-avgust (UTC)</text>
      <sha1>04lq793djkj6mqk05ecok6mb68xxzrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:MidareAsuramaru</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47943</id>
    <revision>
      <id>265982</id>
      <timestamp>2026-08-14T22:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="04lq793djkj6mqk05ecok6mb68xxzrj" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 22:17, 2026-jıl 14-avgust (UTC)</text>
      <sha1>04lq793djkj6mqk05ecok6mb68xxzrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Աննա-Կարապետյան</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47944</id>
    <revision>
      <id>265986</id>
      <timestamp>2026-08-15T07:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="ex6dw5k2c4v3qqth36e8b4c78f2gjyt" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 07:18, 2026-jıl 15-avgust (UTC)</text>
      <sha1>ex6dw5k2c4v3qqth36e8b4c78f2gjyt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47945</id>
    <revision>
      <id>265989</id>
      <timestamp>2026-08-15T08:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mehdi Húseyinzade atındaǵı &lt;br/&gt; Sumqayıt qalalıq stadionı |- | '''Mánzili''' | [[Sumqayt]], [[Ázerbayjan]] |- | '''Qurılǵan waqtı''' | [[1963]] |- | '''Qayta qurılǵan waqtı''' | [[2023]] |- | '''Direktorı''' | [[Nurlan Eyvazov]] |- | '''Arxitektorları'''...»</comment>
      <origin>265989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6931" sha1="jlo5d9ep16slorco5r9glyev8kqoqfg" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mehdi Húseyinzade atındaǵı &lt;br/&gt; Sumqayıt qalalıq stadionı
|-
| '''Mánzili'''
| [[Sumqayt]], [[Ázerbayjan]]
|-
| '''Qurılǵan waqtı'''
| [[1963]]
|-
| '''Qayta qurılǵan waqtı'''
| [[2023]]
|-
| '''Direktorı'''
| [[Nurlan Eyvazov]]
|-
| '''Arxitektorları'''
| O. M. Isaev, Y. P. Tolstonoqov
|-
| '''Tamashagóy sıyımlılıǵı'''
| 10047
|}
'''Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayıt qalalıq stadionı''' — [[Ázerbayjan]]nıń [[Sumqayt]] qalasında stadion. Ázerbayjanda tórtinshi eń úlken stadion bolıp tabıladı.

Stadion [[Sarıqayabası múyizi]] aymaǵında jaylasqan.

== Tariyxı ==
Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionınıń qurılısına 1954-jılı qarar qabıl etilgenine qaramay, arenanıń qurılısı ayırım sebepliske kóre keyinge qalǵan edi. Biraq 1963-jılı maydannıń qurılısına baslanıp, 1966-jılı 1-iyulda paydalanıwqa berilgen edi.

M. Huseynzade atındaǵı stadionda birinshi oyın SSSR chempionatınıń «B toparı»nda qatnasqan Sumqayttıń «Polad» komandası menen Belaya Kalitva qalasınıń atı birdey kollektivi óz ara ushırasqan. Sol ushırasıw «Jaslar qalası» wákiliniń 1:0 esabındaǵı ústinligi menen juwmaqlanǵan. Sol qarsılıqta jalǵız goldıń avtorı Telman Salahov bolǵan.

Stadionnıń proektin «Áz Dáslepki Proekt» kompaniyası bergen. O. M. Isaev hám Y. P. Tolstonoqov arenanıń arxitektorları bolǵan. M. Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionında birinshi xalıqaralıq oyın 1982-jılı Ázerbayjannıń jas óspirimlerinen ibarat komandası menen Iran milliy komandası arasında bolǵan. Arenadan «[[Polad FK|Polad]]», «[[Vosxod FK|Vosxod]]», «Xazar», «[[Kimyaçı FK|Kimyaçı]]», «[[Sumqayt FK|Sumqayt]]», «[[Gənclərbirliyi Sumqayıt FK|Ganjlarbirligi]]», «[[Qarabağ FK|Qarabağ]]» (Aǵdam), «[[Xəzər Lənkəran FK|Xazar Lankaran]]» (Lankaran) hám «[[Standard Sumqayıt FK|Standard]]» komandaları óz úy oyınları retinde paydalanǵan.

[[1985]]-jılı [[SSSR]]da shólkemlestirilgen [[1985 FIFA Dünya Gənclər Çempionatı|FIFA Jaslar arasında Jáhan chempionatınıń]] «D» toparınıń Qıtay–Paragvay oyını bul stadionda ótkerilgen. Sol matçta Qıtay 2:1 esabında jeńiske erisken&lt;ref&gt;[http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30790/index.html#nosticky FIFA World Youth Championship USSR 1985: First stage - Group D: Paraguay–China PR] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171119065929/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30790/index.html#nosticky |date=2017-11-19 }}. fifa.com {{en}}&lt;/ref&gt;.

Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionı 1979–1980-jıllar hám 1993–1994-jıllar dawamında ońlaw jumıslarına toqtatılǵan. Sońǵı ret bolsa 2011-jılı maydanshada úlken ońlaw jumısları alıp barılǵan. Kiyim almastırıw hám tóreshiler bólmeleri tiykarınan ońlanǵan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mehdi Hüseynzadə adına stadion kimə qismət olacaq? |url=http://sportfm.az/xeberler/futbol/12491-mehdi-hseynzad-adna-stadion-kim-qismt-olacaq.html |access-date=2019-09-05 |archive-date=2019-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190905060711/http://sportfm.az/xeberler/futbol/12491-hseynzad-adna-stadion-kim-qismt-olacaq.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== 2024–2025 UEFA Konferenciyalar Ligası ===
[[UEFA]]nıń [[Belarus]]dıń barlıq klubları hám milliy komandalarınıń úy oyınların neytral maydanshalarda ótkeriwleri menen baylanıslı qararı tiykarında&lt;ref&gt;{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2024-09-02 |website=UEFA.com |language=en |archive-date=2018-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180603125908/http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=1574608.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; «[[Dinamo Minsk FK|Dinamo Minsk]]» klubınıń 2024–25 [[UEFA Konferenciyalar Ligası|UEFA Konferenciyalar Ligasınıń]] topar basqıshındaǵı úy oyınların bul stadionda oynawı názerde tutılǵan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-09-02 |title=UEFA Konfrans Liqası: Belarus klubu ev oyunlarını Sumqayıtda keçirəcək - RƏSMİ |url=https://report.az/futbol-xeberleri/belarus-klubu-ev-oyunlarini-sumqayitda-kecirecek-resmi/ |access-date=2024-09-02 |website=Report İnformasiya Agentliyi |language=az |archive-date=2024-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902094255/https://report.az/futbol-xeberleri/belarus-klubu-ev-oyunlarini-sumqayitda-kecirecek-resmi/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Házirgi jaǵdayı ==
2019-jılǵı 21-noyabrde Ázerbayjan Prezidenti Ilham Aliev Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionınıń qayta qurılıwı boyınsha ilajlar rejesi haqqında párman imzaladı. Pármanǵa, tiykarınan, stadiondı qayta qurıw maqsetinde Ázerbayjan Prezidentiniń Qorǵaw Fondınan Sumqayıt Qalalıq Hákimiyatına dáslep 5 million manat ajratıldı. Ázerbayjan Respublikasınıń Prezidenti Ilham Aliev 23-oktyabrde Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionında qayta qurılıwdan keyin jaratılǵan sharayatlar menen tanısıp shıqtı. Stadionda qurılıs jumısları basqıshpa-basqısh ámelge asırılıp, 2022-jılı juwmaqlanǵan.

Tamashagóy sıydırımlıǵı 10047 adam bolǵan stadionnıń aymaǵı 6,8 gektardı quraydı. Jigirma eki sektordan ibarat stadionda 545 adamlıq VIP hám BMK tribunası da jaratılıb, aymaq abadanlastırılıb, jasıl zonasalardı tikti. Bildiriliwinshe, qurılıs astı aymaǵında dzyudo, boks hám karate zalları isleydi. Bul jerde, sonday-aq, 2 trenajor bólmesi, 40 adamlıq konferenciya zalı, administrativ bólmeler, jurnalistler, tóreshi, shıpaker, sharxshılar, trenerler ushın bólmeler hám basqa da texnikalıq-járdemshi bólmeler bar&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sumqayıt stadionunun əsaslı təmiri niyə dayanıb ? - BAKU TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=veBmRPqqg-A |access-date=2022-03-31 |archive-date=2022-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331193530/https://www.youtube.com/watch?v=veBmRPqqg-A |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://www.oxu.az/economy/561330 Sumqayıt şəhər stadionunda təmir işlər dayandırılıb? - AÇIQLAMA]
* {{Cite web |title=İlham Əliyev Mehdi Hüseynzadə adına Sumqayıt şəhər stadionunda yaradılan şəraitlə tanış olub » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |url=https://president.az/az/articles/view/61925 |access-date=2025-11-19 |website=president.az |language=az}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan stadionları]]
[[Kategoriya:Sumqayt]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan futbol stadionları]]</text>
      <sha1>jlo5d9ep16slorco5r9glyev8kqoqfg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>265990</id>
      <parentid>265989</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T08:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Mingachevir]] betin [[Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionı]] betine aldınǵı bette baǵdarlawshı silteme qaldırmastan kóshirdi: Qáte atama</comment>
      <origin>265989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6931" sha1="jlo5d9ep16slorco5r9glyev8kqoqfg" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; font-size: 88%; text-align: left;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #eaecf0; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em;&quot; | Mehdi Húseyinzade atındaǵı &lt;br/&gt; Sumqayıt qalalıq stadionı
|-
| '''Mánzili'''
| [[Sumqayt]], [[Ázerbayjan]]
|-
| '''Qurılǵan waqtı'''
| [[1963]]
|-
| '''Qayta qurılǵan waqtı'''
| [[2023]]
|-
| '''Direktorı'''
| [[Nurlan Eyvazov]]
|-
| '''Arxitektorları'''
| O. M. Isaev, Y. P. Tolstonoqov
|-
| '''Tamashagóy sıyımlılıǵı'''
| 10047
|}
'''Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayıt qalalıq stadionı''' — [[Ázerbayjan]]nıń [[Sumqayt]] qalasında stadion. Ázerbayjanda tórtinshi eń úlken stadion bolıp tabıladı.

Stadion [[Sarıqayabası múyizi]] aymaǵında jaylasqan.

== Tariyxı ==
Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionınıń qurılısına 1954-jılı qarar qabıl etilgenine qaramay, arenanıń qurılısı ayırım sebepliske kóre keyinge qalǵan edi. Biraq 1963-jılı maydannıń qurılısına baslanıp, 1966-jılı 1-iyulda paydalanıwqa berilgen edi.

M. Huseynzade atındaǵı stadionda birinshi oyın SSSR chempionatınıń «B toparı»nda qatnasqan Sumqayttıń «Polad» komandası menen Belaya Kalitva qalasınıń atı birdey kollektivi óz ara ushırasqan. Sol ushırasıw «Jaslar qalası» wákiliniń 1:0 esabındaǵı ústinligi menen juwmaqlanǵan. Sol qarsılıqta jalǵız goldıń avtorı Telman Salahov bolǵan.

Stadionnıń proektin «Áz Dáslepki Proekt» kompaniyası bergen. O. M. Isaev hám Y. P. Tolstonoqov arenanıń arxitektorları bolǵan. M. Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionında birinshi xalıqaralıq oyın 1982-jılı Ázerbayjannıń jas óspirimlerinen ibarat komandası menen Iran milliy komandası arasında bolǵan. Arenadan «[[Polad FK|Polad]]», «[[Vosxod FK|Vosxod]]», «Xazar», «[[Kimyaçı FK|Kimyaçı]]», «[[Sumqayt FK|Sumqayt]]», «[[Gənclərbirliyi Sumqayıt FK|Ganjlarbirligi]]», «[[Qarabağ FK|Qarabağ]]» (Aǵdam), «[[Xəzər Lənkəran FK|Xazar Lankaran]]» (Lankaran) hám «[[Standard Sumqayıt FK|Standard]]» komandaları óz úy oyınları retinde paydalanǵan.

[[1985]]-jılı [[SSSR]]da shólkemlestirilgen [[1985 FIFA Dünya Gənclər Çempionatı|FIFA Jaslar arasında Jáhan chempionatınıń]] «D» toparınıń Qıtay–Paragvay oyını bul stadionda ótkerilgen. Sol matçta Qıtay 2:1 esabında jeńiske erisken&lt;ref&gt;[http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30790/index.html#nosticky FIFA World Youth Championship USSR 1985: First stage - Group D: Paraguay–China PR] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171119065929/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=191145/match=30790/index.html#nosticky |date=2017-11-19 }}. fifa.com {{en}}&lt;/ref&gt;.

Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionı 1979–1980-jıllar hám 1993–1994-jıllar dawamında ońlaw jumıslarına toqtatılǵan. Sońǵı ret bolsa 2011-jılı maydanshada úlken ońlaw jumısları alıp barılǵan. Kiyim almastırıw hám tóreshiler bólmeleri tiykarınan ońlanǵan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mehdi Hüseynzadə adına stadion kimə qismət olacaq? |url=http://sportfm.az/xeberler/futbol/12491-mehdi-hseynzad-adna-stadion-kim-qismt-olacaq.html |access-date=2019-09-05 |archive-date=2019-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190905060711/http://sportfm.az/xeberler/futbol/12491-hseynzad-adna-stadion-kim-qismt-olacaq.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== 2024–2025 UEFA Konferenciyalar Ligası ===
[[UEFA]]nıń [[Belarus]]dıń barlıq klubları hám milliy komandalarınıń úy oyınların neytral maydanshalarda ótkeriwleri menen baylanıslı qararı tiykarında&lt;ref&gt;{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2024-09-02 |website=UEFA.com |language=en |archive-date=2018-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180603125908/http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=1574608.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; «[[Dinamo Minsk FK|Dinamo Minsk]]» klubınıń 2024–25 [[UEFA Konferenciyalar Ligası|UEFA Konferenciyalar Ligasınıń]] topar basqıshındaǵı úy oyınların bul stadionda oynawı názerde tutılǵan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-09-02 |title=UEFA Konfrans Liqası: Belarus klubu ev oyunlarını Sumqayıtda keçirəcək - RƏSMİ |url=https://report.az/futbol-xeberleri/belarus-klubu-ev-oyunlarini-sumqayitda-kecirecek-resmi/ |access-date=2024-09-02 |website=Report İnformasiya Agentliyi |language=az |archive-date=2024-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902094255/https://report.az/futbol-xeberleri/belarus-klubu-ev-oyunlarini-sumqayitda-kecirecek-resmi/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Házirgi jaǵdayı ==
2019-jılǵı 21-noyabrde Ázerbayjan Prezidenti Ilham Aliev Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionınıń qayta qurılıwı boyınsha ilajlar rejesi haqqında párman imzaladı. Pármanǵa, tiykarınan, stadiondı qayta qurıw maqsetinde Ázerbayjan Prezidentiniń Qorǵaw Fondınan Sumqayıt Qalalıq Hákimiyatına dáslep 5 million manat ajratıldı. Ázerbayjan Respublikasınıń Prezidenti Ilham Aliev 23-oktyabrde Mehdi Húseyinzade atındaǵı Sumqayt qalalıq stadionında qayta qurılıwdan keyin jaratılǵan sharayatlar menen tanısıp shıqtı. Stadionda qurılıs jumısları basqıshpa-basqısh ámelge asırılıp, 2022-jılı juwmaqlanǵan.

Tamashagóy sıydırımlıǵı 10047 adam bolǵan stadionnıń aymaǵı 6,8 gektardı quraydı. Jigirma eki sektordan ibarat stadionda 545 adamlıq VIP hám BMK tribunası da jaratılıb, aymaq abadanlastırılıb, jasıl zonasalardı tikti. Bildiriliwinshe, qurılıs astı aymaǵında dzyudo, boks hám karate zalları isleydi. Bul jerde, sonday-aq, 2 trenajor bólmesi, 40 adamlıq konferenciya zalı, administrativ bólmeler, jurnalistler, tóreshi, shıpaker, sharxshılar, trenerler ushın bólmeler hám basqa da texnikalıq-járdemshi bólmeler bar&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sumqayıt stadionunun əsaslı təmiri niyə dayanıb ? - BAKU TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=veBmRPqqg-A |access-date=2022-03-31 |archive-date=2022-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331193530/https://www.youtube.com/watch?v=veBmRPqqg-A |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://www.oxu.az/economy/561330 Sumqayıt şəhər stadionunda təmir işlər dayandırılıb? - AÇIQLAMA]
* {{Cite web |title=İlham Əliyev Mehdi Hüseynzadə adına Sumqayıt şəhər stadionunda yaradılan şəraitlə tanış olub » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |url=https://president.az/az/articles/view/61925 |access-date=2025-11-19 |website=president.az |language=az}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan stadionları]]
[[Kategoriya:Sumqayt]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan futbol stadionları]]</text>
      <sha1>jlo5d9ep16slorco5r9glyev8kqoqfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sintezkauchuk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47946</id>
    <revision>
      <id>265991</id>
      <timestamp>2026-08-15T08:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «[[Fayl:Sumgait petrochemical plants.jpg|thumb|right|250px|[[Sumqayt]]taǵı neft-ximiya zavodları. Arqa fonda «Sintezkauçuk» zavodı kórinedi. 1970-jıl.]]  '''Sumqayttaǵı «Sintezkauçuk» sintetik kauchuk zavodı''' ([[Ázerbayjan tili|ázerbayjansha]]: ''Sintezkauçuk'') — [[Ázerbayjan SSR]]da sintetik [[kauchuk]] islep shıǵarıwshı birden-bir hám [[Qubla Kavkaz]]daǵı dáslepki sonday sanaat kárxanası esaplanadı. Sintetik [[etanol|etil spirti]...»</comment>
      <origin>265991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7795" sha1="2kxp7ag42szwna5lvnh4gxdqnldlyj6" xml:space="preserve">[[Fayl:Sumgait petrochemical plants.jpg|thumb|right|250px|[[Sumqayt]]taǵı neft-ximiya zavodları. Arqa fonda «Sintezkauçuk» zavodı kórinedi. 1970-jıl.]]

'''Sumqayttaǵı «Sintezkauçuk» sintetik kauchuk zavodı''' ([[Ázerbayjan tili|ázerbayjansha]]: ''Sintezkauçuk'') — [[Ázerbayjan SSR]]da sintetik [[kauchuk]] islep shıǵarıwshı birden-bir hám [[Qubla Kavkaz]]daǵı dáslepki sonday sanaat kárxanası esaplanadı. Sintetik [[etanol|etil spirti]] hám [[butadien]] rezin kombinatınan ibarat qurılıstıń birinshi basqıshı 1940–1941 hám 1945–1952-jıllar aralıǵında ámelge asırılǵan. Ekinshi basqıshta, yaǵnıy 1955–1957-jıllarda n-butannan butadien sintetik kauchuk kombinatı qurıldı. Sońǵı bólimi [[Rumıniya]]daǵı «Oneshti sintetik kauchuk hám neft-ximiya ónimleri kombinatı» menen birdey joybar tiykarında tayarlanǵan. Usılayınsha, «Sintezkauçuk» [[SSSR]]da neft tiykarında kauchuk islep shıǵarıwshı dáslepki kombinat boldı.

== Tariyxı ==

=== Etil spirtinen rezin kombinatı ===
[[Qubla Kavkaz]]daǵı dáslepki&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;''Історія …'', Алиев, 2019, p. 189&lt;/ref&gt; hám [[Ázerbayjan SSR]]daǵı eń úlken&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;''Історія …'', Алиев, 2019, p. 194&lt;/ref&gt; neft-ximiya kárxanası bolǵan [[Sumqayt]] «Sintezkauçuk» sintetik kauchuk zavodı 1939-jılda joybarlastırılıp, qurılıs jumısları 1940-jılda baslanǵan. [[Ekinshi jáhán urısı]]nıń baslanıwı 1941-jılda qurılıs procesiniń toqtatılıp qolıwına sebep boldı. 1944-jıldıń fevral ayında jańalanǵan joybarlar tayarlanıp, 1945-jıldıń sentyabrinde [[butadien]]-[[stirol]] rezini islep shıǵarıwǵa qániygelestirilgen kárxana qurılısı dawam ettirildi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Bul jerde [[Sergey Lebedev]] usılına tiykarlanıp [[etilen]]niń [[sulfat kislotası]] menen gidratlanıwı reaksiyası arqalı [[etanol|etil spirtinen]] butadien alındı&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;''Історія …'', Алиев, 2019, p. 190&lt;/ref&gt;. [[Sovet Socialistlik Respublikaları Awqamı]]nıń basshılıǵı ministrler kabineti dárejesinde komplekstiń Sumqaytta jaylasıwına basında razı bolmaǵanı sebepli, aymaqta sociallıq-mádeniy obyektler qurılısına qarjy ajıratılmadı. Kárxana SSSR basshılıǵı qadaǵalawında qaldı. SSSR-de sonday kombinat tek úsh qalada — [[Voronej]], [[Yaroslavl]] hám [[Yefremov]]ta bar edi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;''Історія …'', Алиев, 2019, p. 191&lt;/ref&gt;.

Nacistlik Germaniyasında «I. G. Farbenindustrie» kompaniyasınıń sintetik kauchuk programması koordinatorı&lt;ref&gt;{{Citation|last=Travis|first=Anthony S.|title=Determinants in the Evolution of the European Chemical Industry, 1900-1939: New Technologies, Political Frameworks, Markets and Companies|date=1998|url=https://www.worldcat.org/oclc/851379043|pages=107|others=Harm G. Schröter, Ernst Homburg, Peter J. T. Morris|publisher=Springer Netherlands|isbn=978-94-017-1233-0|oclc=851379043|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt; Otto Ambros 1941-jılda atqarıwshı direktor Karl Krauxqa SSSRdıń nemecler tárepinen iyelep alınǵan aymaqlarındaǵı qolǵa túsiriwi múmkin bolǵan sintetik kauchuk zavodlarınıń dizimin usınǵan&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;''Trials of …'', Nuremberg, 1952, p. 256&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Trials of …'', Nuremberg, 1952, p. 261&lt;/ref&gt;. Olardıń arasında Sumqayt hám [[Kazan]]daǵı ximiya zavodları da bar edi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;''Trials of …'', Nuremberg, 1952, p. 258&lt;/ref&gt;. Bunnan tısqarı, háditler qatarına SK 1 Yaroslavl, SK 2 Voronej, SK 3 Yefremov, SK 4 Sovpren [[Erevan]], SK 5 Sumqayt hám SK 6 Kazan kirgen edi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;.

Kombinat 1952-jıldıń avgust ayında shiyki zat retinde sintetik etil spirti menen óz jumısın basladı. Bul SSSR-de [[Baku]] neft-gaz zavodınan keletuǵın neft gazlarınan sintezlengen spirtten paydalanǵan dáslepki kombinat boldı&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Oǵan deyin SSSRda etanol biydaydan hám basqa ósimliklerden islep shıǵarılatuǵın edi. Sintetik spirt tábiyǵıy spirtten eki ese arzanǵa túsetuǵın edi hám bul mıńlaǵan tonna biydaydı basqa maqsetlerde qollanıwǵa imkaniyat berdi. Islep shıǵarıw procesleri avtomatlastırılǵan bolıp, úskeneler sol dáwir ushın eń zamanagóy esaplanatuǵın edi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

[[Ázerbayjannıń ekonomikalıq rawajlanıwı|Ázerbayjan SSR xalıq xojalıǵınıń]] strategiyalıq elementi bolǵan sintetik kauchuk islep shıǵarıw dúnya boyınsha tábiyǵıy kauchuktan 4 ese arzanǵa tústi. Alınǵan rezinnen [[shina]]lar tayarlandı&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

=== N-butan rezin kombinatı ===
1955–1957-jıllarda n-butan rezin zavodınıń ekinshi basqıshı qurılısı baslandı&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Bul [[Moskva]]daǵı «Mámleketlik kauchuk sanaatı kárxanaların joybarlastırıw institutı» ([[Rus tili|russha]]: ''Giprokauçuk'') tárepinen ámelge asırılǵan joybar bolıp&lt;ref&gt;{{Cite|url=https://www.gpkauchuk.ru/index.php/company/history|title=История компании|publisher=gpkauchuk.ru|language=ru|access-date=2023-02-09|archive-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115081855/https://www.gpkauchuk.ru/index.php/company/history|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, ol Rumıniyadaǵı Oneşti kombinatı menen birdey edi&lt;ref name=&quot;:37&quot;&gt;Pincu Sfartz, &quot;Șantierul (I)&quot;, ''Revista Acum'', 31 martie 2013&lt;/ref&gt;. Joybarlıq hújjetler waqtında tapsırılǵanına qaramay, joybarlardıń kópshiliginde qátelikler bar edi. Katalizator bóliminde qabıllaw waqtında máseleler anıqlanǵan soń, ol jer jańadan qurıldı hám úskeneler almastırıldı&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;''Історія …'', Алиев, 2019, p. 195&lt;/ref&gt;.

1957-jılda SSSR aymaǵında dáslepki ret Sumqaytta neft fraksiyasından [[stirol]]-butadien kauchugın islep shıǵarıw joybarlastırıldı&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Butan bóliminde úskenelerdi ornatıw 1958-jılda 85% dálillik penen juwmaqlandı. Biraq, úskeneler jetispewshiligi sebepli tolıq jumısqa túsiriw biraz waqıtqa keshiktirildi&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;.

Qurılıs hám jumısqa basshılıq etken ximiya injenerleriniń biri M. Mustafayev boldı. Ol sintetik etil hám [[izopropil spirti]], etilbenzol, stirol hám [[formaldegid]] zavodlarında gazdı fraksiyalaw hám texnologiyalıq proceslerdi islep shıǵıw menen shuǵıllandı&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;''Історія …'', Алиев, 2019, p. 192&lt;/ref&gt;. 1958–1959-jıllarda islep shıǵarıwdı avtomatlastırıw gaz («A» gruppası), divinil («B» gruppası) hám rezin («C» gruppası) bólimlerinde alıp barıldı&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;''Історія …'', Алиев, 2019, p. 193&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Ádebiyatlar ==
* Алиев Рамал Али оглу, &quot;[http://n-visnik.oneu.edu.ua/collections/2019/264/pdf/186-205.pdf Історія створення та розвитку заводу синтетичного каучуку]&quot;, Науковий вісник Одеського національного економічного університету, 2019, 1, pp. 186–205.
* {{en icon}} Nuremberg Military Tribunal, &quot;[https://books.google.ro/books?id=d8Ad0RtsgUEC&amp;dq Trials of War Criminals Before the Nuernberg Military Tribunals Under Control Council Law No. 10, Nuremberg, October 1946-April, 1949: Case 6: U. S. v. Krauch (I. G. Farben case)]&quot;, U. S. Government Printing Office, 1949, Washington, 1952, pp. 256, 257, 258, 261.

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://www.net-film.ru/film-98060 Первый каучук (1973)], net-film.ru
* [https://www.youtube.com/watch?v=example1 1958g. Sumgait. zavod sinteticheskogo kauchuka], youtube.com

[[Kategoriya:Ázerbayjan zavodları]]
[[Kategoriya:1940-jılda Ázerbayjanda payda bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Sumqayt]]</text>
      <sha1>2kxp7ag42szwna5lvnh4gxdqnldlyj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salavan (fabrika)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47947</id>
    <revision>
      <id>265992</id>
      <timestamp>2026-08-15T08:37:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «'''«Savalan»''' yamasa burınǵı atı menen '''«Qızıl Oktyabr»''' ([[Ázerbayjan tili|ázerbayjansha]]: ''Qırmızı Oktyabr'') — [[Ázerbayjan]]daǵı mebel fabrikası. 1998-jıldan baslap «Savalan» AJ (Ashıq túrdegi akcionerlik jámiyeti) quramında xızmet kórsetip kelmekte. Bul fabrika Ázerbayjandaǵı eń áhmiyetli sanaat kárxanalarınıń biri esaplanadı&lt;ref name=&quot;fed&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fed.az/az/hesabatlar/hec-bir-borcu-yoxdur-bir-ilde...»</comment>
      <origin>265992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5644" sha1="1f0wnc4f4xkmi97vc9bnwhc4bs05ftf" xml:space="preserve">'''«Savalan»''' yamasa burınǵı atı menen '''«Qızıl Oktyabr»''' ([[Ázerbayjan tili|ázerbayjansha]]: ''Qırmızı Oktyabr'') — [[Ázerbayjan]]daǵı mebel fabrikası. 1998-jıldan baslap «Savalan» AJ (Ashıq túrdegi akcionerlik jámiyeti) quramında xızmet kórsetip kelmekte. Bul fabrika Ázerbayjandaǵı eń áhmiyetli sanaat kárxanalarınıń biri esaplanadı&lt;ref name=&quot;fed&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fed.az/az/hesabatlar/hec-bir-borcu-yoxdur-bir-ilde-100-min-dollar-qazanib-hesabat-207445|title=Heç bir borcu yoxdur, bir ildə 100 min dollar qazanıb – HESABAT|date=15 avq 2024|website=FED.az|access-date=2025-01-09|archive-date=2025-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20250326233106/https://fed.az/az/hesabatlar/hec-bir-borcu-yoxdur-bir-ilde-100-min-dollar-qazanib-hesabat-207445|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxı ==

=== SSSR dáwirinde ===
«Qızıl Oktyabr» mebel fabrikası XX ásirdiń birinshi yarımında [[Ázerbayjan SSR]] aymaǵında qurılǵan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azerbaijans.com/content_734_az.html|title=İnşaat - Azərbaycan|website=www.azerbaijans.com|access-date=2025-01-09|archive-date=2024-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007124927/https://www.azerbaijans.com/content_734_az.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Fabrika huqıqıy jaqtan Ázerbayjan SSR-de [[Bakı]] qalalıq Xalıq deputatları soveti Atqarıw komitetiniń 1978-jıl 17-noyabrdegi qararına tiykarlanıp shólkemlestirilgen. Fabrika Bakı qalasınıń [[Narimanov rayonı]] aymaǵında jaylasqan. Joybar boyınsha kárxanaga 14 gektar jer ajıratılǵan bolıp, bul aymaq 1978-jıldan berli kárxananıń iyeliginde qalıp kelmekte&lt;ref name=&quot;court&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.constcourt.gov.az/en/decision/346|title=Konstitusiya Məhkəməsi|website=www.constcourt.gov.az}}&lt;/ref&gt;.

[[Qayta qurıw]] jıllarında «Qızıl Oktyabr» mebel fabrikasında aktivistlik háreketleri baslanǵan. 1990-jıl 16-yanvarda fabrikanıń aktivistleri [[Tawlı Qarabaǵ]] máselesin sheshiwdi talap etip bayanat penen shıqqan&lt;ref&gt;{{Cite newspaper |title=Bəsdir! |date=18 yanvar 1990 |newspaper=[[Azadlıq (qəzet)|Azadlıq]] |page=8 |issue=1 |first2=N. Ş. |last2=Əhmədov |first1=T. Z. |last1=Ağayev |language=az }}&lt;/ref&gt;.

=== Ázerbayjan Respublikasında ===
Keyinirek «Qızıl Oktyabr» mebel fabrikası «Azermebelsanaye» mámleketlik konserniniń «Savalan» mebel fabrikası atı menen óz jumısın dawam ettirdi. [[Ázerbayjan]] Respublikası Mámleketlik múlk komitetiniń 1997-jıl 10-noyabrdegi buyrıǵına muwapıq, kárxana akcionerlik jámiyetke aylandırıldı. Bul proces [[Heydar Aliyev]] tárepinen tastıyıqlanǵan mámleketlik múlkti menshiklestiriw baǵdarlaması sheńberinde ámelge asırıldı. Jańadan shólkemlestirilgen «Savalan» AJ 1998-jıl 5-yanvarda rásmiy dizimnen ótti&lt;ref name=&quot;court&quot;/&gt;.

2023-jılǵı maǵlıwmatlarǵa qaraǵanda, «Savalan» AJnıń ustav kapitalı 2 416 824 manattı quraydı&lt;ref name=&quot;marja&quot; /&gt;.

2014-jıl 1-iyunda kárxana aymaǵındaǵı aǵashlıq cexinde órt júzege kelgen. Órt qısqa waqıt ishinde óshirilip, cextıń tiykarǵı bólimi saqlap qalınǵan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lent.az/xeber/hadise/xeber_asc-nin_sexi_yandi_-168231|title=ASC-nin sexi yandı|website=Lent.az|access-date=2025-01-09|archive-date=2026-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20260312232735/https://lent.az/xeber/hadise/xeber_asc-nin_sexi_yandi_-168231|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[Baku fond birjası]]nıń 2016-jılǵı maǵlıwmatlarına kóre, «Savalan» AJ akciyalarınıń bahası sezilerli dárejede ósken. Akciyalarnıń nominal bahası 2 manat bolǵanına qaramay, birja sawdalarında olar 3,27 manatqa shekem qımbatlaǵan. Bul bolsa 20 kún ishinde kárxana akciyalarınıń 36,25% ke óskenligin kórsetedi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://report.az/maliyye-xeberleri/azerbaycanin-mebel-istehsalcisinin-sehmleri-suretle-artir/|title=Azərbaycanın mebel istehsalçısının səhmləri sürətlə bahalaşır|date=21 iyn 2020|website=Report İnformasiya Agentliyi|access-date=2025-01-09|archive-date=2024-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240724125408/https://report.az/maliyye-xeberleri/azerbaycanin-mebel-istehsalcisinin-sehmleri-suretle-artir/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

2020-jıllarda kompaniya paydanıń kóbeyiw dinamikasın kórsetti. 2022-jılda operacion dáramatlar 51 mıń manat bolǵan bolsa, 2023-jılda bul kórsetkish 703 mıń manatqa jetti. 2023-jıl 31-dekabr jaǵdayına ko're, kárxananıń ulıwma aktivleri 1 million 960 mıń manattı quradı&lt;ref name=&quot;marja&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.marja.az/public/118671/azerbaycanin-mebel-sirketinin-gelirleri-14-defeye-yaxin-artib |title=Arxivlənmiş surət |access-date=2025-01-09 |archive-date=2024-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917044424/https://marja.az/public/118671/azerbaycanin-mebel-sirketinin-gelirleri-14-defeye-yaxin-artib |url-status= }}&lt;/ref&gt;.

2023-jılda «[[Azsığorta]]» kompaniyası «Savalan» AJ kárxanasın sudqa bergen&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mediatv.az/dunya/107298-azsigorta-yerli-sirketi-mehkemeye-verb.html|title=“Azsığorta” yerli şirkəti - MƏHKƏMƏYƏ VERİB|website=Mediatv.az informasiya portalı|access-date=2025-01-09|archive-date=2025-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250109015939/https://mediatv.az/dunya/107298-azsigorta-yerli-sirketi-mehkemeye-verb.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan zavodları]]
[[Kategoriya:1978-jılı Ázerbayjanda payda bolǵanlar]]
[[Kategoriya:1998-jılı shólkemlestirilgen kárxanalar]]</text>
      <sha1>1f0wnc4f4xkmi97vc9bnwhc4bs05ftf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Дауткулова Ақмарал</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47948</id>
    <revision>
      <id>265993</id>
      <timestamp>2026-08-15T11:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="lolaehr4ub8r6f3sdnu13p22mgkoze5" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 11:19, 2026-jıl 15-avgust (UTC)</text>
      <sha1>lolaehr4ub8r6f3sdnu13p22mgkoze5</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>