Wikipedia kabwiki https://kab.wikipedia.org/wiki/Asebter_agejdan MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Uslig Mmeslay Amseqdac Amyannan umsqedac Wikipedia Amyannan n Wikipedia Tugna Amyannan n tugna MediaWiki Amyannan n MediaWiki Talɣa Amyannan n talɣa Tallat Amyannan n tallat Taggayt Amyannan n taggayt Awwur Amyannan uwwur Asenfaṛ Amyannan usenfaṛ TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet Tajmaɛt 0 1094 116058 7382 2026-04-21T17:31:30Z ~2026-24658-42 16562 tajmayt lasel nnes yekkad seg tagrawt mazal llan tuddar i seqdacen awal agi 116058 wikitext text/x-wiki '''Tajmaɛt''' neɣ '''tajmayt''' neɣ '''tagrawt''' (agraw d aɣ) d anegrew ay teggen (xeddmen) leɛṛac di [[Tamurt n Leqbayel|tmurt n iqbayliyen]], iwakken ad mmeslayen af iɣlifen n yemdanen. [[Taggayt:Imaziɣen]] j4eto7nxnn9zhdvn63psl41npu38h21 At Yeznasen 0 5130 116073 61388 2026-04-22T08:33:20Z ~2026-24536-10 16565 116073 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]] [[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]] '''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mliḥ imir-a. =Usunen (lɛerc)= ==At Xaled== '''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka. '''Iderman''' *At Ddir *At Ɣazi : At Bali, Ait Bu Ɛemmala, At Tizi, Uccanen, Bu Alaïn, Mqaqra, At Sliman, At Duz. *Ait Mongan : Ixezzanen, Iḥemmamucen, At Kala *At Taɣejjirt : *At Zaɛim : *At Mumen : At Iccu, At Musa, At Ɛmara *At Bu Jemaɛ : At Ɛebdellah, At Bu Jemaɛ *At Gadi : Iɛallayen, At Hassain *Bu Helalem : At Nnaṣer, Bexala *Wedjajen : Cemmala, Mesabḥa, Iɣeyuyen *At Yeḥya : At Tallest, Braqiq, At Leḥsen *Taɣerrabt : Mehada, Icixiyen, Ibutcicen, Ufriden, Imeddaḥen (''Medadḥa'') *Bu Ḥasan : Ixeften, Ibuseguren *At Aɣrem : Reḥamma, At Tamjut, Bergunen, Bcarir *At Udrar *At Lwad : At Leḥmam, Zrarga, Iazizain, Kezennaya, Aidan, At Sbu, At Tajer, Isqainen, Jefafna, Henadza, At Tanut, At Segmiman *At Ɛisa : Ṭṭaher, Cetaita, Ccraga, At Mimun, Zeraira, At Xlifa, At Meryem, Arara, Ḥemmu, Ɛmar, At Yub, At Sidi Sliman *At Ɛezza ==At Menquc== * '''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan. '''Iderman''' *At Wammas : *Iazizain : Iazizain, Tiberanin *Ifkren *Ibuyeḥyawen : Ibuyeḥyawen, At Ḥasayin *Awengut : At Bu Ɣrem, Awen *Isellanen : At Sman, Ibugenduzen, At Mudju *At Maḥfuḍ : At Aziman, Gehahda, Jefafla, Ibunuḥen, Ḥsaneyya *Iɛetmanen *At Mimun : At Ḥemmu U Weɛali, At Ṣɣir *At Antera *At Herru *At Tarnart *At Awggut *At Yemilet *Icixiyen *Ijdayen : At Ɛli U Leḥsen, At Bu Taba, Sifen, Urala, At Belqasem *At Kellad U Weḥfir *At Ɛebdallah : Tamzirt, At Bu Zabel, Igedfan, Tigrurin, Bu Twar, Jradat *At Waklan : Agdal, Ihubain, Ajdir, Imejniwen, Imelluken *Mrabin : Iɛecuben, At Ṭṭaher *At Ɣazi *At Menquc d Angad : *At Marisen : Bsara, At Mimun, At Sefru *At Xelluf : At Bali, ibutcicen, At Ḥaǧ, At Ɛisa, At Bu Ferra ==At Aḥṭiq == * '''At Aḥṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen). ===Iderman=== *At Ɛaṭiq Ddexala *Taɣasrut : At Tanut, Tizi Uzemmur, Tazaɣin, Taqerbust, At Mulay Mḥammed, At Sidi Ɛli Bexxay, Ɣerarfa, Hewwara, At Lḥaǧ *At Amir : At Ɛli U Yasin, Tizi Ḥemmad, At Amir, Ccerfa n Zegzel, Hwafi *At Ɛaṭiq Berranin *Jebala : At Mimun, At Bu Yaɛla *At Musi : At Musi Lɛatac, At Musi Rwa ==At Urimmec== * '''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]]. '''Iderman''' *At Abbu : *At Tittest/Tiṭṭest : At Ɛmar, At Yeḥya, At Aḥmed U Weɛli, At Ḥabja, At Yaɛqub, At Yemyam, Zaɛra, At Bu Miya *Berdil *Ḥarakat *Rislan *At Bu Xris *Kizennaya/Qieznnaya *At Ɛli Tafliwent *At Tayma/Tahma : Mrabṭin, At Awnut, At Maɛbura, Jrarda, Icerqiyen, At Ɛebdṣadeq *At Bu Ɛbd Ssid : Herarad, At Ɛmar, At Kerdad/Qerdad, Maḥjuba, At Fasir, At Ɛeṭiya *At Ɛli Cbab : At Tanzart, At Yeɛqub, At Yusef, At Brahim, At Ssaɛid, At Ɛli Nsaba, At Awenzaxt, At Wal *At Nuya/Nuga : At Barudi, At Ɛetman, At Bu Dawed, Qannin, Legreb *At Mahiw/Maḥiwṭ [[Category:Imaziɣen]] [[Category:Merruk]] gpbqybcqlmfd3p502k24gcafxncqkji 116074 116073 2026-04-22T08:40:15Z ~2026-24735-27 16566 Toutes les tribus citées sont inclues des les grands groupes (desolé j'ai écrit en français). Je suis de cette tribu, je connais. 116074 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]] [[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]] '''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mliḥ imir-a. =Usunen (lɛerc)= ==At Xaled== '''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka. '''Iderman''' * ==At Menquc== * '''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan.<br /> '''Iderman''' * ==At Aṭiq == * '''At Aṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen). ===Iderman=== * ==At Urimmec== * '''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]]. '''Iderman''' * [[Category:Imaziɣen]] [[Category:Merruk]] nm7rmqdce72almzmgy0sf8asghm23rf 116075 116074 2026-04-22T08:40:58Z ~2026-24735-27 16566 116075 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]] [[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]] '''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mali imir-a. =Usunen (lɛerc)= ==At Xaled== '''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka. '''Iderman''' * ==At Menquc== * '''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan.<br /> '''Iderman''' * ==At Aṭiq == * '''At Aṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen). ===Iderman=== * ==At Urimmec== * '''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]]. '''Iderman''' * [[Category:Imaziɣen]] [[Category:Merruk]] dq9o0dmilvkv6avf1s8exowvzgdec8d 116076 116075 2026-04-22T08:43:52Z ~2026-24735-27 16566 116076 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]] [[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]] '''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mali imir-a. =Usunen (lɛerc)= ==At Xaled== '''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka. * ==At Menquc== '''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan. * ==At Aṭiq == '''At Aṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen). * ==At Urimmec== '''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]]. * [[Category:Imaziɣen]] [[Category:Merruk]] 2te46qa5qucl2fh68xrkuxyct4cl9q1 Arrif 0 5490 116065 114442 2026-04-22T08:02:24Z RifAznass1 16564 116065 wikitext text/x-wiki '''Arrif''' neɣ '''Arif''' neɣ '''Nakkor''' d-tamnaḍt [[Azrar n idurar|tamsedrart]] tezga-dd di ugafa en [[Murakuc]], tessajja ɣef [[Ilel Agrakal|Yilel agrakal]], zeddɣen deg-s 4 imelyan en yimezdaɣ yessawalen Tamaziɣt. Seg yiɣerman imeqqṛanen iy yellan di temnaḍt n Arrif Ameqqran ɣer-neɣ: [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[Lḥusima|Elḥusima]], [[Miḍar]], [[Targist]], [[Azɣenɣan]], [[Seřwan]], [[Zayyu]], [[Berkan]], [[Aɛarwi]], [[Driwec|Eddriwec]], [[Ayet Buɛeyyac]], [[Kassita|Qasita]], [[Imzuren]] ed [[Ajdir]]. Idurar en Arif udsen ar idurar en ''Ordillera Bética'' en wenẓul en [[Spenya]]. Akken daɣen i yudsen ɣer Yidurar en Waṭlas maca wer qqinen ɣur-sen wer llin d-amur deg-sen. Gar-asen tella [[Taza (Merruk)|Taza]]. Iwdan yessawalen [[Tamaziɣt Tarifant]] di Arif qqaren i yiman-nsen “[[Imaziɣen]]” neɣ “Irifiyen”, maca tutlayt nsen qqaṛen as “Tamaziɣt” mačči "Tarifit". Iwdan en berra i Arif d-nitni iy d-as yeqqaren Tarifit. ==Tiwsatin (tiqbilin) en Arif== [[Tugna:Chauen.jpg|thumb|250px|Tugna en yidurar en Arif]] [[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]] *[[At Weryaɣel]] zdat en [[Ajdir]] ed [[Lḥusima|Elḥusima]], di tama en [[Iɣzer Uɣis]]. * [[Igzennayen]]: di tama en [[Aknul]], seg utaram en [[Ibḍalsen]]. * [[Iqelɛiyen]] ('''Iqeřɛiyen'''), di temnaḍt en [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[At Nṣar]] ed [[Mlilt]]. * [[Imaẓoẓen]] * [[At Ciker]] ('''At Cicer''') * [[At Sidal]] ('''Ayet Sidař''') * [[At Buyefrur]] * [[At Buyafar]] * [[Ikebdanen]] ('''Icebdanen'''). * [[Ibḍalsen]] ('''Ibḍařsen / Imḍalsen'''), deg wegmoḍ en [[At Buyeḥyi]]. * [[At Sɛid]], deg utaram seg [[Iɣzer en Kert]] . * [[At Uliccek]] ('''Ayt Uřiccek'''), southwest of [[Temsaman]]. * [[Tafersit]], seg ugafa en [[At Tuzin]]. * [[At Tuzin]], deg wenẓol en [[Temsaman]]. * [[Temsaman]], di tama en temdint nni. * [[At Weryaɣel]] (Ayt Weryaɣeř) deg wegmoḍ n [[Ibeqquyen]]. * [[At Ɛemmart]], deg wenẓol en [[At Weryaɣel]]. * [[Targist]], anẓol en [[At Weryaɣel]]. * [[At Gmil]], ataram en [[At Bufraḥ]]. * [[At Bufraḥ]], deg wegmoḍ en [[At Yeṭṭeft]]. * [[Rouadi|Ibeqquyen]], deg utaram en [[At Weryaɣel]]. * [[At Yeṭṭeft]], deg wegmoḍ en [[Bades]]. * [[Imestasen]], deg wegmoḍ en [[At Bufraḥ]]. * [[Imtiwen]], gar [[Imestasen]] ed wasif en [[Uringa]]. * [[At Buyeḥyi]], ataram en yiɣẓer en Melwit. * [[At Iznasen]], di tama en yiɣṛem en [[Berkan]]. [[Category:Arrif]][[Category:Merruk]][[Category:Imaziɣen]] kfo8aapjwtx8ulcjmr05iu1dx6s2xf7 116068 116065 2026-04-22T08:09:27Z RifAznass1 16564 /* Tiwsatin (tiqbilin) en Arif */ 116068 wikitext text/x-wiki '''Arrif''' neɣ '''Arif''' neɣ '''Nakkor''' d-tamnaḍt [[Azrar n idurar|tamsedrart]] tezga-dd di ugafa en [[Murakuc]], tessajja ɣef [[Ilel Agrakal|Yilel agrakal]], zeddɣen deg-s 4 imelyan en yimezdaɣ yessawalen Tamaziɣt. Seg yiɣerman imeqqṛanen iy yellan di temnaḍt n Arrif Ameqqran ɣer-neɣ: [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[Lḥusima|Elḥusima]], [[Miḍar]], [[Targist]], [[Azɣenɣan]], [[Seřwan]], [[Zayyu]], [[Berkan]], [[Aɛarwi]], [[Driwec|Eddriwec]], [[Ayet Buɛeyyac]], [[Kassita|Qasita]], [[Imzuren]] ed [[Ajdir]]. Idurar en Arif udsen ar idurar en ''Ordillera Bética'' en wenẓul en [[Spenya]]. Akken daɣen i yudsen ɣer Yidurar en Waṭlas maca wer qqinen ɣur-sen wer llin d-amur deg-sen. Gar-asen tella [[Taza (Merruk)|Taza]]. Iwdan yessawalen [[Tamaziɣt Tarifant]] di Arif qqaren i yiman-nsen “[[Imaziɣen]]” neɣ “Irifiyen”, maca tutlayt nsen qqaṛen as “Tamaziɣt” mačči "Tarifit". Iwdan en berra i Arif d-nitni iy d-as yeqqaren Tarifit. ==Tiwsatin (tiqbilin) en Arif== [[Tugna:Chauen.jpg|thumb|250px|Tugna en yidurar en Arif]] [[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]] *[[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] zdat en [[Ajdir]] ed [[Lḥusima|Elḥusima]], di tama en [[Iɣzer Uɣis]]. * [[Igzennayen]]: di tama en [[Aknul]], seg utaram en [[Ibḍalsen]]. * [[Iqelɛiyen]] (Iqeřɛiyen), ([[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[At Nṣar]], [[Mlilt]], ...) ** [[Imaẓoẓen|Ayt Imaẓoẓen]] (Ayt Imazozen) ** [[At Ciker|Ayt Ciker]] (Ayt Cicer) ** [[At Sidal|Ayt Sidal]] (Ayt Sidař) ** [[At Buyefrur|Ayt Buyefrur]] (Ayt Bouifrur) ** [[At Buyafar|Ayt Buyafar]] (Ayt Bou Ghafer) * [[Ikebdanen]] (Icebdanen). * [[Ibḍalsen]] (Ibḍařsen / Imḍalsen), deg wegmoḍ en [[At Buyeḥyi]]. * [[At Sɛid|Ayt Sɛid]], deg utaram seg [[Iɣzer en Kert]] . * [[At Uliccek|Ayt Uliccek]] (Ayt Uřiccek), southwest of [[Temsaman]]. * [[Tafersit]], seg ugafa en [[At Tuzin]]. * [[At Tuzin|Ayt Tuzin]], deg wenẓol en [[Temsaman]]. * [[Temsaman]], di tama en temdint nni. * [[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] (Ayt Weryaɣeř) deg wegmoḍ n [[Ibeqquyen]]. * [[At Ɛemmart|Ayt Ɛemmart]], deg wenẓol en [[At Weryaɣel]]. * [[Targist]], anẓol en [[At Weryaɣel]]. * [[At Gmil|Ayt Gmil]], ataram en [[At Bufraḥ]]. * [[At Bufraḥ|Ayt Bufraḥ]], deg wegmoḍ en [[At Yeṭṭeft]]. * [[Rouadi|Ibeqquyen]], deg utaram en [[At Weryaɣel]]. * [[At Yeṭṭeft|Ayt Yeṭṭeft]], deg wegmoḍ en [[Bades]]. * [[Imestasen]], deg wegmoḍ en [[At Bufraḥ]]. * [[Imtiwen]], gar [[Imestasen]] ed wasif en [[Uringa]]. * [[At Buyeḥyi|Ayt Buyeḥyi]], ataram en yiɣẓer en Melwit. * [[At Iznasen|Ayt Iznassen]], di tama en yiɣṛem en [[Berkan]], Reggada, Ahfir,... * [[Triffa]] * ... [[Category:Arrif]][[Category:Merruk]][[Category:Imaziɣen]] 4uma9nq5cpyetv916umm0sps47bdyk7 116072 116068 2026-04-22T08:31:40Z ~2026-24536-10 16565 116072 wikitext text/x-wiki '''Arrif''' neɣ '''Arif''' neɣ '''Nakkor''' d-tamnaḍt [[Azrar n idurar|tamsedrart]] tezga-dd di ugafa en [[Murakuc]], tessajja ɣef [[Ilel Agrakal|Yilel agrakal]], zeddɣen deg-s 4 imelyan en yimezdaɣ yessawalen Tamaziɣt. Seg yiɣerman imeqqṛanen iy yellan di temnaḍt n Arrif Ameqqran ɣer-neɣ: [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[Lḥusima|Elḥusima]], [[Miḍar]], [[Targist]], [[Azɣenɣan]], [[Seřwan]], [[Zayyu]], [[Berkan]], [[Aɛarwi]], [[Driwec|Eddriwec]], [[Ayet Buɛeyyac]], [[Kassita|Qasita]], [[Imzuren]] ed [[Ajdir]]. Idurar en Arif udsen ar idurar en ''Ordillera Bética'' en wenẓul en [[Spenya]]. Akken daɣen i yudsen ɣer Yidurar en Waṭlas maca wer qqinen ɣur-sen wer llin d-amur deg-sen. Gar-asen tella [[Taza (Merruk)|Taza]]. Iwdan yessawalen [[Tamaziɣt Tarifant]] di Arif qqaren i yiman-nsen “[[Imaziɣen]]” neɣ “Irifiyen”, maca tutlayt nsen qqaṛen as “Tamaziɣt” mačči "Tarifit". Iwdan en berra i Arif d-nitni iy d-as yeqqaren Tarifit. ==Tiwsatin (tiqbilin) en Arif== [[Tugna:Chauen.jpg|thumb|250px|Tugna en yidurar en Arif]] [[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]] *[[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] zdat en [[Ajdir]] ed [[Lḥusima|Elḥusima]], di tama en [[Iɣzer Uɣis]]. * [[Igzennayen]]: di tama en [[Aknul]], seg utaram en [[Ibḍalsen]]. * [[Iqelɛiyen]] (Iqeřɛiyen), ([[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[At Nṣar]], [[Mlilt]], ...). ** [[Imaẓoẓen|Ayt Imaẓoẓen]] (Ayt Imazozen). ** [[At Ciker|Ayt Ciker]] (Ayt Cicer). ** [[At Sidal|Ayt Sidal]] (Ayt Sidař). ** [[At Buyefrur|Ayt Buyefrur]] (Ayt Bouifrur). ** [[At Buyafar|Ayt Buyafar]] (Ayt Bou Ghafer). * [[Ikebdanen]] (Icebdanen). * [[Ibḍalsen]] (Ibḍařsen / Imḍalsen / Imṭalsen). * [[At Buyeḥyi|Ayt Buyeḥyi]]. * [[At Sɛid|Ayt Sɛid]], deg utaram seg [[Iɣzer en Kert]]. * [[At Uliccek|Ayt Uliccek]] (Ayt Uřiccek), southwest of [[Temsaman]]. * [[Tafersit]], seg ugafa en [[At Tuzin]]. * [[At Tuzin|Ayt Tuzin]], deg wenẓol en [[Temsaman]]. * [[Temsaman]], di tama en temdint nni. * [[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] (Ayt Weryaɣeř) deg wegmoḍ n [[Ibeqquyen]]. * [[At Ɛemmart|Ayt Ɛemmart]], deg wenẓol en [[At Weryaɣel]]. * [[Targist]], anẓol en [[At Weryaɣel]]. * [[At Gmil|Ayt Gmil]], ataram en [[At Bufraḥ]]. * [[At Bufraḥ|Ayt Bufraḥ]], deg wegmoḍ en [[At Yeṭṭeft]]. * [[Rouadi|Ibeqquyen]], deg utaram en [[At Weryaɣel]]. * [[At Yeṭṭeft|Ayt Yeṭṭeft]], deg wegmoḍ en [[Bades]]. * [[Imestasen]], deg wegmoḍ en [[At Bufraḥ]]. * [[Imtiwen]], gar [[Imestasen]] ed wasif en [[Uringa]]. * [[At Buyeḥyi|Ayt Buyeḥyi]], ataram en yiɣẓer en Melwit. * [[At Iznasen|Ayt Iznassen]], di tama en yiɣṛem en [[Berkan]], Reggada, Ahfir,... * [[Triffa]] * ... [[Category:Arrif]][[Category:Merruk]][[Category:Imaziɣen]] dmep6wqqm7l4roa9rebbgipthky3521 Aḥfir 0 9163 116077 114554 2026-04-22T08:50:00Z RifAznass1 16564 116077 wikitext text/x-wiki {{Infobox city}} '''Aḥfir''' (s taɛarabt tarifit : احفير, s tamazight tarifit : ⴰⵃⴼⵉⵔ), d tamdint n ugafa n [[Merruk]], tezga-d deg temnaṭ n [[Tanegmuḍt|Tnegmuḍt]]. Zedɣen-tt 19,482 n yimezdaɣen.<br /> '''Ahfir''' d yiwet temdint ay d-yezgan deg Arrif, tamnaḍt n Imaziɣen Irifanen. [[image:Des Zouaves travaillant à la carrière de Martimprey-du-Kiss (actuelle Ahfir) à l'époque du protectorat français.jpg]] [[image:Le Rif au nord du Maroc.jpg]] [[Category:Timdinin]][[Category:Merruk]] t7zulyspln3sf2652p45trwbqjx22ip Anezwu amsedrar 0 14856 116059 94204 2026-04-22T07:29:35Z Abillardoo 16203 116059 wikitext text/x-wiki [[Tugna:White Mountain CA.JPG|thumb|300px|Adrar d ideg dgi yettili unezwu amsedrar]] '''Anezwu amsedrar''' d [[anezwu]] yettilin deg [[adrar|idurar]] di yal tama d temnaḍt n [[tagnit|tegnit]]. Deg wanaw-ayi n anezwu ayi, [[taseddart|tiseddaṛin]] d tid yettwassnen s tesmeḍ s wassaɣ ɣer tamiwin n izaɣaṛen i s-dizzin imi taseddart tameqrant deg [[Anebdu|unebdu]] ur tettugar ara (ur tetɛedday ara) 20°, ma deg [[tagrest|tegrest]], llant tamiwin timsedrarin anda i tezmer ad tader alamma -30° neɣ ddaw-as, akken i yuget deg-s [[Azwu|uzwu]] d [[aṭu|waḍu]]. == ideggan n unezwu amsedrar == == Ẓeṛ daɣen == * [[Anezwu]] * [[Adfel]] * [[Tignewt]] [[Taggayt:Asismel anezway n Köpen]] [[Taggayt:Anezwu]] r6kq3bcgsdw8d6x4xvckpb809ih9y7e Aric 0 16458 116052 83549 2026-04-21T17:02:48Z Abillardoo 16203 116052 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' )]]isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]. Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]]. == Tilmas == [[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]] [[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Acer sp *Isem-is s tefransist: Erables *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == {{refs}} [[Taggayt:Imɣan]] o07lq2qw8wj4vyanb39jbqsijbykr5j 116053 116052 2026-04-21T17:03:05Z Abillardoo 16203 116053 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]. Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]]. == Tilmas == [[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]] [[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Acer sp *Isem-is s tefransist: Erables *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == {{refs}} [[Taggayt:Imɣan]] d314gw0vrw4hl8bym3owjgbxkmhe2sb 116054 116053 2026-04-21T17:03:19Z Abillardoo 16203 116054 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]). Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]]. == Tilmas == [[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]] [[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Acer sp *Isem-is s tefransist: Erables *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == {{refs}} [[Taggayt:Imɣan]] rru2sboltkh2ja9418d8a9elp89bk4n 116055 116054 2026-04-21T17:03:39Z Abillardoo 16203 116055 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]). Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]]. == Tilmas == [[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]] [[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Acer sp *Isem-is s tefransist: Erables *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == {{refs}} [[Taggayt:Imɣan]] kzcedsxu8e7wekypgjev2mywq65vqno 116056 116055 2026-04-21T17:04:13Z Abillardoo 16203 116056 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]). Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]]. == Tilmas == [[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' (Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]] [[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Acer sp *Isem-is s tefransist: Erables *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == {{refs}} [[Taggayt:Imɣan]] bgiu8varsyl4kq2g6lzdlmplxgghb7j 116057 116056 2026-04-21T17:04:43Z Abillardoo 16203 116057 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]). Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]]. == Tilmas == [[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' (Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]] [[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Acer sp *Isem-is s tefransist: Erables *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == {{refs}} [[Taggayt:Imɣan]] [[Taggayt:Tiwsitin n yimɣan]] 7b4chxfdrllr7wpj5ol622aimtdqxib Tasnettit 0 19077 116063 97784 2026-04-22T07:55:50Z Abillardoo 16203 116063 wikitext text/x-wiki '''Tasnettit''' neɣ '''Tagmuẓart''' d [[tussna]] yettunagen neɣ yettnadin ɣef wassaɣ iy tt-qqnen awal s [[taguri tamawalt|tigget]] tamzikt (taqdimt) igan d nettat i d aẓaṛ, ayen d-immalen anagi neɣ anadi ɣef unamek n wawal d uẓar ansa i d-ikken neɣ i d-innulfa. == Tasnettit n wawal == == Tasnettit deg Teqbaylit d Tmaziɣt == == Agzam == == Awalen imerṭalen deg tutlayt Taqbaylit == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Tutlayt]] [[category:Tussna]] [[category:Tussniwin]] j94o9x57231u5o5v7zryv8i8j7dn9k9 116064 116063 2026-04-22T07:56:12Z Abillardoo 16203 116064 wikitext text/x-wiki '''Tasnettit''' neɣ '''Tagmuẓart''' d [[tussna]] yettunagen neɣ yettnadin ɣef wassaɣ iy tt-qqnen awal s [[taguri tamawalt|tigget]] tamzikt (taqdimt) igan d nettat i d aẓaṛ, ayen d-immalen anagi neɣ anadi ɣef unamek n wawal d uẓar ansa i d-ikken neɣ i d-innulfa. == Tasnettit n wawal == == Tasnettit deg Teqbaylit d Tmaziɣt == == Agzam == == Awalen imerṭalen deg tutlayt Taqbaylit == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Tutlayt]] [[Taggayt:tasnutlayt]] [[category:Tussna]] [[category:Tussniwin]] r6mxynnb29n5emwebg1qlq267q5f8lp Mrim migran 0 20182 116079 104089 2026-04-22T11:21:13Z EmausBot 1720 تصليح تحويلة مزدوجة إلى [[Tikundiwin]] 116079 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Tikundiwin]] cv8u0d8yqz7xwd7h6ij2kc82pkifw3c Acubar 0 22465 116078 103903 2026-04-22T11:21:03Z EmausBot 1720 تصليح تحويلة مزدوجة إلى [[Talayt]] 116078 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Talayt]] 1limby4ffdw12wn2m6one50ynh3prql Timyigranin 0 22517 116080 104080 2026-04-22T11:21:23Z EmausBot 1720 تصليح تحويلة مزدوجة إلى [[Tikundiwin]] 116080 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Tikundiwin]] cv8u0d8yqz7xwd7h6ij2kc82pkifw3c Tin Hinan 0 22776 116060 115778 2026-04-22T07:49:02Z Abillardoo 16203 116060 wikitext text/x-wiki '''Tin Hinan''' (s [[tutlayt tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen. == Tagellidt n Uhaggar == === Tanfust === Qqaren-as tikwal i Tin Hinan " tagellidt n Uhaggar " , qqaren-as yitergiyen ''Tamnukalt'' ayen id-emmalen "tagellidt" . Isem-is anamek-is d "tameṭṭut n yigiṭunen " , maca imusnawen n umezruy nnan-d belli anamek-is " d yemma-tneɣ akk " Mmalent-d tmucuha tiqburin , belli Tin Hinan tella d "tageldunt irewlen " yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf , nettat d yiqeddacen-ines teqqar-d tenfust belli qrib mmuten maca ufan-d kra n tgella deg wadeg i deg-ttidiren yiweṭṭufenn . Deg tenfust nniḍen ur nezmir ara ad namen akka am tmezzwarut-nni imi xuṣṣen-tt yifukal , Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n Braber [[Imaziɣen|amaziɣ]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n waṭlas]] di [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat . Deg tenfust , Tin Hinan tesɛa yelli-s (neɣ yelli-s n yelli-is ) , isem-is Kella , ma d Takmat tesɛa snat  n yessi-s . Dderya-agi uɣalen d imarawen n yimucaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s belli tesɛa-d Tin Hinan kraḍ n tullas ( tsemma-asent s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft ) i yellan d timarawin n yitergiyen . === Timeqbert n Tin Hinan === Deg tazzwara n tasut tis snat n tmerwin , iɛedda wakud  ; aṭas id-yulsen tamacahut-is , aṭas i yumnen belli d tanfust daya . Akken yebɣu yili , deg 1925 , ufan yimnadiyen timeqbert-ines , ssulzen belli nettat teklla d awadem yeddren deg umezruy .  Ur tebɛid ara ɣef Abalessa , Lezzayer , akken 1,000 lmilat ( 1550 ikilumitren ) ɣef unẓul n Lezzayer tamanaɣt [[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]] 067txsnhgmd58264x6spxknq56tljpx 116061 116060 2026-04-22T07:49:22Z Abillardoo 16203 116061 wikitext text/x-wiki '''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen. == Tagellidt n Uhaggar == === Tanfust === Qqaren-as tikwal i Tin Hinan " tagellidt n Uhaggar " , qqaren-as yitergiyen ''Tamnukalt'' ayen id-emmalen "tagellidt" . Isem-is anamek-is d "tameṭṭut n yigiṭunen " , maca imusnawen n umezruy nnan-d belli anamek-is " d yemma-tneɣ akk " Mmalent-d tmucuha tiqburin , belli Tin Hinan tella d "tageldunt irewlen " yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf , nettat d yiqeddacen-ines teqqar-d tenfust belli qrib mmuten maca ufan-d kra n tgella deg wadeg i deg-ttidiren yiweṭṭufenn . Deg tenfust nniḍen ur nezmir ara ad namen akka am tmezzwarut-nni imi xuṣṣen-tt yifukal , Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n Braber [[Imaziɣen|amaziɣ]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n waṭlas]] di [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat . Deg tenfust , Tin Hinan tesɛa yelli-s (neɣ yelli-s n yelli-is ) , isem-is Kella , ma d Takmat tesɛa snat  n yessi-s . Dderya-agi uɣalen d imarawen n yimucaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s belli tesɛa-d Tin Hinan kraḍ n tullas ( tsemma-asent s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft ) i yellan d timarawin n yitergiyen . === Timeqbert n Tin Hinan === Deg tazzwara n tasut tis snat n tmerwin , iɛedda wakud  ; aṭas id-yulsen tamacahut-is , aṭas i yumnen belli d tanfust daya . Akken yebɣu yili , deg 1925 , ufan yimnadiyen timeqbert-ines , ssulzen belli nettat teklla d awadem yeddren deg umezruy .  Ur tebɛid ara ɣef Abalessa , Lezzayer , akken 1,000 lmilat ( 1550 ikilumitren ) ɣef unẓul n Lezzayer tamanaɣt [[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]] gzux8vt7w9x8a2awt5dg6hf6wnza1ym 116062 116061 2026-04-22T07:49:35Z Abillardoo 16203 116062 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen. == Tagellidt n Uhaggar == === Tanfust === Qqaren-as tikwal i Tin Hinan " tagellidt n Uhaggar " , qqaren-as yitergiyen ''Tamnukalt'' ayen id-emmalen "tagellidt" . Isem-is anamek-is d "tameṭṭut n yigiṭunen " , maca imusnawen n umezruy nnan-d belli anamek-is " d yemma-tneɣ akk " Mmalent-d tmucuha tiqburin , belli Tin Hinan tella d "tageldunt irewlen " yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf , nettat d yiqeddacen-ines teqqar-d tenfust belli qrib mmuten maca ufan-d kra n tgella deg wadeg i deg-ttidiren yiweṭṭufenn . Deg tenfust nniḍen ur nezmir ara ad namen akka am tmezzwarut-nni imi xuṣṣen-tt yifukal , Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n Braber [[Imaziɣen|amaziɣ]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n waṭlas]] di [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat . Deg tenfust , Tin Hinan tesɛa yelli-s (neɣ yelli-s n yelli-is ) , isem-is Kella , ma d Takmat tesɛa snat  n yessi-s . Dderya-agi uɣalen d imarawen n yimucaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s belli tesɛa-d Tin Hinan kraḍ n tullas ( tsemma-asent s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft ) i yellan d timarawin n yitergiyen . === Timeqbert n Tin Hinan === Deg tazzwara n tasut tis snat n tmerwin , iɛedda wakud  ; aṭas id-yulsen tamacahut-is , aṭas i yumnen belli d tanfust daya . Akken yebɣu yili , deg 1925 , ufan yimnadiyen timeqbert-ines , ssulzen belli nettat teklla d awadem yeddren deg umezruy .  Ur tebɛid ara ɣef Abalessa , Lezzayer , akken 1,000 lmilat ( 1550 ikilumitren ) ɣef unẓul n Lezzayer tamanaɣt [[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]] rmbfx7jxm5s2p7j9pqwriyxyczqq6sg 116066 116062 2026-04-22T08:07:30Z Abillardoo 16203 116066 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen. == [[Tasnettit|Tagmuẓart]] (Aẓar n wawal Tin Hinan)== Awal ''Tin Hinan ''' d awal amaziɣ n imuhaɣ yebḍan ɣef sin n yirmawen (awal n ''Tin'' d talɣa tuntit yegdan bab n kra n tɣawsa. Ma d awal ''Hinan'' d talɣa [[asget|tasegtant]] n wawal ''ihen'' yennumken [[acluc]]). == Tagellidt n Uhaggar == === Tanfust === Ɣɣaren-as tikwal i Tin Hinan "tagellidt n Uhaggar" neɣ ''Tamnukalt'' ɣer Imuhaɣ, ayen id-emmalen "tagellidt". Mmalent-d tmucuha tiqburin d akken Tin Hinan tella d tageldunt irewlen yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf, nettat d yiqeddacen-is, akken i d-teqqar tenfust d akken qrib mmuten deg webrid, maca ufan-d kra n tgella deg wadeg anda ttidiren yiweṭṭufenn. Deg tenfust nniḍen deg wanda ulac inzan s wassaɣ ɣer tenfust tamezwarut, Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n [[Imaziɣen]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n Waṭlas]] di tmurt n [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat. Deg tenfust-a, Tin Hinan tla (tesɛa) yelli-s neɣ ahat d tayyawt-is, isem-is Kella, ma d Takmat tla snat  n yessi-s. Tarwa-s ayi uɣalen d imarawen n Yimuhaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s d akken Tin Hinan tla-d kraḍ n tullas i tsemma s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft yettidiren deg tamiwin d yideggan izedɣen Imuhaɣ. === Aẓekka n Tin Hinan === == Imniren== [[Taggayt:igelliden Imaziɣen]] [[Taggayt:Igelliden]] [[Taggayt:imuhaɣ]] [[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]] pn3u0d5zidq2h2riywoxi71kheux6dd 116067 116066 2026-04-22T08:08:03Z Abillardoo 16203 116067 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen. == [[Tasnettit|Tagmuẓart]] (Aẓar n wawal Tin Hinan)== Awal n ''Tin Hinan'' d awal amaziɣ n imuhaɣ yebḍan ɣef sin n yirmawen (awal n ''Tin'' d talɣa tuntit yegdan bab n kra n tɣawsa. Ma d awal ''Hinan'' d talɣa [[asget|tasegtant]] n wawal ''ihen'' yennumken [[acluc]]). == Tagellidt n Uhaggar == === Tanfust === Ɣɣaren-as tikwal i Tin Hinan "tagellidt n Uhaggar" neɣ ''Tamnukalt'' ɣer Imuhaɣ, ayen id-emmalen "tagellidt". Mmalent-d tmucuha tiqburin d akken Tin Hinan tella d tageldunt irewlen yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf, nettat d yiqeddacen-is, akken i d-teqqar tenfust d akken qrib mmuten deg webrid, maca ufan-d kra n tgella deg wadeg anda ttidiren yiweṭṭufenn. Deg tenfust nniḍen deg wanda ulac inzan s wassaɣ ɣer tenfust tamezwarut, Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n [[Imaziɣen]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n Waṭlas]] di tmurt n [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat. Deg tenfust-a, Tin Hinan tla (tesɛa) yelli-s neɣ ahat d tayyawt-is, isem-is Kella, ma d Takmat tla snat  n yessi-s. Tarwa-s ayi uɣalen d imarawen n Yimuhaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s d akken Tin Hinan tla-d kraḍ n tullas i tsemma s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft yettidiren deg tamiwin d yideggan izedɣen Imuhaɣ. === Aẓekka n Tin Hinan === == Imniren== [[Taggayt:igelliden Imaziɣen]] [[Taggayt:Igelliden]] [[Taggayt:imuhaɣ]] [[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]] hmyjiodvdwffqc23bp9f83o2oipu5mo Mita Salm Al Čamsi 0 25150 116051 114042 2026-04-21T15:51:59Z ToadetteEdit 14326 116051 wikitext text/x-wiki {{Infobox biography}} '''Mita Salm Al Čamsi''' d tanebbadt t-Imarati. Tettawi tawtilt n ministret n waddit deg [[Limarat Taɛrabin Yeddukklen]].<ref>“Gov Members – H.E. Dr Maitha bint Salem Al Shamsi”, Ministry of State for Federal National Affairs. https://www.mfnca.gov.ae/en/gov-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi/</ref><ref>WAM: “Maitha Al Shamsi receives the French Ambassador to the UAE”. https://www.wam.ae/en/article/hszr5t96-maitha-shamsi-receives-french-ambassador-uae</ref> Di 2023, ''Forbes Middle East'' tesrewḥ-as ad yili di wemkan 13 deg tebdert n tidett n tmettutin imukanen deg tama n Arap.<ref>World Governments Summit – Speaker page (Maitha Al Shamsi). https://www.worldgovernmentssummit.org/ar/media-hub/speakers/detail/0033z00003HbNoLAAV</ref><ref>“200 Most Powerful Arab Women 2014”, Forbes Middle East (archive). https://web.archive.org/web/20171111152106/https://www.forbesmiddleeast.com/en/list/200-most-powerful-arab-women-2014-government/item/13/</ref> == Tussnawt == Tɛeddi [[doctorat]] di [[tasociolojit]] seg [[Tasdawit n Ain Shams]] di [[Miṣr]] (1992), [[maîtrise]] di tsociolojit seg [[Tasdawit n Alexandria]] (1988), d [[license]] seg [[Tasdawit n Leɛrabia t-Saɛudit]] (Roi Saud) di 1980.<ref>“الدكتورة ميثاء بنت سالم الشامسي”. https://uaew.ae/search/opengallery?id=31576</ref> == Tamahilt == Tesdel di [[tangalt n usefrek]] n Tasdawit n Abu Dhabi, tettmagar deg tigami n tsensilt n usenker n [[UNESCO]] i tesnulfa n usenker akked tlemmast deg tmura n lɛarab.<ref>UAE Cabinet – profile (archive). https://uaecabinet.ae/en/details/cabinet-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190509181115/https://uaecabinet.ae/en/details/cabinet-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi |date=2019-05-09 }}</ref> Di 2008, teddun ɣer [[leḥukm afederali n Imarat]] d ministret n waddit.<ref>IBP Inc., ''United Arab Emirates Land Ownership and Property Laws Handbook'', 2015.</ref> Deg yiwen wasen, tettḥader deg taseddart n [[Sorbonne Abu Dhabi]]. Tessers asenfaṛ n ''Fonds n tmezruy'' ar mi tlalist 2016, tettawi d tameslayt n ''Fondation n tneflit n twacult'' d ''Tajmaɛt tamatut n tmettutin n Imarat''.<ref>UAE Cabinet – profile (archive). https://web.archive.org/web/20190509181115/https://uaecabinet.ae/en/details/cabinet-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi</ref><ref>Gulf News: “Emirati Women: From homemakers to powerful players”, 02-12-2016. https://gulfnews.com/going-out/society/emirati-women-from-homemakers-to-powerful-players-1.1937314</ref> Tamdint-is yezrin: tamsawt n Tasdawit Zayed, tamsawt n ussidaw i tɣellist n usenker di Tasdawit n Imarat, teddehhel tajmilt n usenker d tistheṛṭa di yiwen n wexxam n usenker n yiɣṛan n Tasdawit n Imarat. === Tigawin imdananen === Tzuzer ɣef tririt n [[Rohingya]] di [[Myanmar]] u tḥebbeb i wesqbel n yimmuten n tsaggayin di [[Bangladish]]. Di 2017, deg temɣiwent n [[DMN]] di Geneva, tella tazmert n 7 milyen n udular i yiminigen n Rohingya.<ref>ReliefWeb: “UAE pledges US$7 million to ease suffering of Rohingya minority in Myanmar”, 24-10-2017. https://reliefweb.int/report/bangladesh/uae-pledges-us7-million-ease-suffering-rohingya-minority-myanmar</ref> == Irfudan d tsertit == * Tazerzit n Cheikh [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]] i tnedbalit tɛrabit (taggayt: “Tamettut tɛrabit tmezwarut”, 2002).<ref>ECSSR – Profile: Maitha Al-Shamsi (archive). http://ecssr.com/ECSSR/print/prf.jsp?lang=en&prfId=/Profile/Profiles_0197.xml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171111153700/http://ecssr.com/ECSSR/print/prf.jsp?lang=en&prfId=%2FProfile%2FProfiles_0197.xml |date=2017-11-11 }}</ref> * “2000 imdanen yettwassen” n tseddayt, International Biographical Centre, Cambridge (UK, 2002). * Aselkin n lqem n tezmert i ''Conseil administratif qatari pour les études futures'' (2000). * Aselkin n [[Tajmaɛt n tmura n lɛrab]] (1999).<ref>altibrah.ae – ميثاء سالم الشامسي. https://altibrah.ae/author/3733</ref> == Tuddsa d usqerdec tazayazt == === Ttekki di ''UAE Innovation Forum'' === Tettageḍ ɣef wazal n usstebṭel di yisenfaṛen imusnawen d itṭuraḍen, tettceggaɛ ɣef wemsaḍ n ''Tamkeen'' i wesserkeb n yisenfaṛen imaynuten, d uɛraḍ n weḥdamen gar usḍif d usṭaɛ i wesnerni n tnekda n tneflit d tneqqi n tudert.<ref>World Governments Summit – Speaker detail (archive). https://web.archive.org/web/20250118183347/https://www.worldgovernmentsummit.org/ar/events/2022/speaker-detail/5f1dc7eb-be15-4270-b331-e56f8039bfcb%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D9%85%D9%8A%D8%AB%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85%D8%B3%D9%8A</ref> === Ass n Tameṭṭut t-Imarati === Deg 28 Ɣuct, di wesengaz n [[Croissant-Rouge Imarati]], tesmektay Cheikha Fatima bint Mubarak d usenfar n wazalen imdananen d tmetti, s umuddu n ''Fonds Cheikha Fatima i tmettutin n yiminigen'', yesnernan yisenfaṛen n tneflit di Tefriqt d tiferdasin.<ref>WAM: “ميثاء الشامسي: الشيخة فاطمة مدرسة متفردة…”, 28-08-2024 (archive). https://web.archive.org/web/20241211231134/https://www.wam.ae/ar/article/b4wh0e1-...</ref> === Tafssast n Croissant-Rouge di Abu Dhabi === Di teḥsebt n Abu Dhabi, tesnefli tameslayt ɣef lmir n Cheikha Fatima d twuri n tmahil imdanan, s ucmal n ''Fonds Cheikha Fatima i tmettutin n yiminigen'' i yettusnernin tudert n tlekwa d tmezgi.<ref>''Al-Khaleej'': “ميثاء الشامسي: الشيخة فاطمة مدرسة متفردة”, 29-08-2024 (archive). https://web.archive.org/web/20240830013649/https://www.alkhaleej.ae/2024-08-29/...</ref> == Tiwelhiwin == {{Reflist}} [[Taggayt:Imdanen n Dubay]] 0eng8ckddbdn1fif5xetqvgnyvf5srk Acluc 0 25421 116069 2026-04-22T08:12:27Z Abillardoo 16203 Asebtar amaynut: '''Acluc''' (asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar. == Amezruy == == Anawen n yiclucen == == Imniren == 116069 wikitext text/x-wiki '''Acluc''' ([[asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar. == Amezruy == == Anawen n yiclucen == == Imniren == 8d259u16aovbtq1i1ed64bziynujqgk 116070 116069 2026-04-22T08:12:34Z Abillardoo 16203 116070 wikitext text/x-wiki '''Acluc''' (asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar. == Amezruy == == Anawen n yiclucen == == Imniren == kbjx49o5rtthi3xwm0hay5ngjb5u1q9 116071 116070 2026-04-22T08:13:17Z Abillardoo 16203 116071 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Acluc''' (asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar. == Amezruy == == Anawen n yiclucen == == Imniren == fet6rcnbaa0qsw5bhcrli51bsjgxddr