Wikipedia
kabwiki
https://kab.wikipedia.org/wiki/Asebter_agejdan
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Uslig
Mmeslay
Amseqdac
Amyannan umsqedac
Wikipedia
Amyannan n Wikipedia
Tugna
Amyannan n tugna
MediaWiki
Amyannan n MediaWiki
Talɣa
Amyannan n talɣa
Tallat
Amyannan n tallat
Taggayt
Amyannan n taggayt
Awwur
Amyannan uwwur
Asenfaṛ
Amyannan usenfaṛ
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
Tajmaɛt
0
1094
116058
7382
2026-04-21T17:31:30Z
~2026-24658-42
16562
tajmayt lasel nnes yekkad seg tagrawt mazal llan tuddar i seqdacen awal agi
116058
wikitext
text/x-wiki
'''Tajmaɛt''' neɣ '''tajmayt''' neɣ '''tagrawt''' (agraw d aɣ) d anegrew ay teggen (xeddmen) leɛṛac di [[Tamurt n Leqbayel|tmurt n iqbayliyen]], iwakken ad mmeslayen af iɣlifen n yemdanen.
[[Taggayt:Imaziɣen]]
j4eto7nxnn9zhdvn63psl41npu38h21
At Yeznasen
0
5130
116073
61388
2026-04-22T08:33:20Z
~2026-24536-10
16565
116073
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]]
[[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]]
'''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mliḥ imir-a.
=Usunen (lɛerc)=
==At Xaled==
'''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka.
'''Iderman'''
*At Ddir
*At Ɣazi : At Bali, Ait Bu Ɛemmala, At Tizi, Uccanen, Bu Alaïn, Mqaqra, At Sliman, At Duz.
*Ait Mongan : Ixezzanen, Iḥemmamucen, At Kala
*At Taɣejjirt :
*At Zaɛim :
*At Mumen : At Iccu, At Musa, At Ɛmara
*At Bu Jemaɛ : At Ɛebdellah, At Bu Jemaɛ
*At Gadi : Iɛallayen, At Hassain
*Bu Helalem : At Nnaṣer, Bexala
*Wedjajen : Cemmala, Mesabḥa, Iɣeyuyen
*At Yeḥya : At Tallest, Braqiq, At Leḥsen
*Taɣerrabt : Mehada, Icixiyen, Ibutcicen, Ufriden, Imeddaḥen (''Medadḥa'')
*Bu Ḥasan : Ixeften, Ibuseguren
*At Aɣrem : Reḥamma, At Tamjut, Bergunen, Bcarir
*At Udrar
*At Lwad : At Leḥmam, Zrarga, Iazizain, Kezennaya, Aidan, At Sbu, At Tajer, Isqainen, Jefafna, Henadza, At Tanut, At Segmiman
*At Ɛisa : Ṭṭaher, Cetaita, Ccraga, At Mimun, Zeraira, At Xlifa, At Meryem, Arara, Ḥemmu, Ɛmar, At Yub, At Sidi Sliman
*At Ɛezza
==At Menquc==
* '''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan.
'''Iderman'''
*At Wammas :
*Iazizain : Iazizain, Tiberanin
*Ifkren
*Ibuyeḥyawen : Ibuyeḥyawen, At Ḥasayin
*Awengut : At Bu Ɣrem, Awen
*Isellanen : At Sman, Ibugenduzen, At Mudju
*At Maḥfuḍ : At Aziman, Gehahda, Jefafla, Ibunuḥen, Ḥsaneyya
*Iɛetmanen
*At Mimun : At Ḥemmu U Weɛali, At Ṣɣir
*At Antera
*At Herru
*At Tarnart
*At Awggut
*At Yemilet
*Icixiyen
*Ijdayen : At Ɛli U Leḥsen, At Bu Taba, Sifen, Urala, At Belqasem
*At Kellad U Weḥfir
*At Ɛebdallah : Tamzirt, At Bu Zabel, Igedfan, Tigrurin, Bu Twar, Jradat
*At Waklan : Agdal, Ihubain, Ajdir, Imejniwen, Imelluken
*Mrabin : Iɛecuben, At Ṭṭaher
*At Ɣazi
*At Menquc d Angad :
*At Marisen : Bsara, At Mimun, At Sefru
*At Xelluf : At Bali, ibutcicen, At Ḥaǧ, At Ɛisa, At Bu Ferra
==At Aḥṭiq ==
* '''At Aḥṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen).
===Iderman===
*At Ɛaṭiq Ddexala
*Taɣasrut : At Tanut, Tizi Uzemmur, Tazaɣin, Taqerbust, At Mulay Mḥammed, At Sidi Ɛli Bexxay, Ɣerarfa, Hewwara, At Lḥaǧ
*At Amir : At Ɛli U Yasin, Tizi Ḥemmad, At Amir, Ccerfa n Zegzel, Hwafi
*At Ɛaṭiq Berranin
*Jebala : At Mimun, At Bu Yaɛla
*At Musi : At Musi Lɛatac, At Musi Rwa
==At Urimmec==
* '''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]].
'''Iderman'''
*At Abbu :
*At Tittest/Tiṭṭest : At Ɛmar, At Yeḥya, At Aḥmed U Weɛli, At Ḥabja, At Yaɛqub, At Yemyam, Zaɛra, At Bu Miya
*Berdil
*Ḥarakat
*Rislan
*At Bu Xris
*Kizennaya/Qieznnaya
*At Ɛli Tafliwent
*At Tayma/Tahma : Mrabṭin, At Awnut, At Maɛbura, Jrarda, Icerqiyen, At Ɛebdṣadeq
*At Bu Ɛbd Ssid : Herarad, At Ɛmar, At Kerdad/Qerdad, Maḥjuba, At Fasir, At Ɛeṭiya
*At Ɛli Cbab : At Tanzart, At Yeɛqub, At Yusef, At Brahim, At Ssaɛid, At Ɛli Nsaba, At Awenzaxt, At Wal
*At Nuya/Nuga : At Barudi, At Ɛetman, At Bu Dawed, Qannin, Legreb
*At Mahiw/Maḥiwṭ
[[Category:Imaziɣen]]
[[Category:Merruk]]
gpbqybcqlmfd3p502k24gcafxncqkji
116074
116073
2026-04-22T08:40:15Z
~2026-24735-27
16566
Toutes les tribus citées sont inclues des les grands groupes (desolé j'ai écrit en français). Je suis de cette tribu, je connais.
116074
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]]
[[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]]
'''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mliḥ imir-a.
=Usunen (lɛerc)=
==At Xaled==
'''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka.
'''Iderman'''
*
==At Menquc==
* '''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan.<br /> '''Iderman'''
*
==At Aṭiq ==
* '''At Aṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen).
===Iderman===
*
==At Urimmec==
* '''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]].
'''Iderman'''
*
[[Category:Imaziɣen]]
[[Category:Merruk]]
nm7rmqdce72almzmgy0sf8asghm23rf
116075
116074
2026-04-22T08:40:58Z
~2026-24735-27
16566
116075
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]]
[[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]]
'''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mali imir-a.
=Usunen (lɛerc)=
==At Xaled==
'''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka.
'''Iderman'''
*
==At Menquc==
* '''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan.<br /> '''Iderman'''
*
==At Aṭiq ==
* '''At Aṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen).
===Iderman===
*
==At Urimmec==
* '''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]].
'''Iderman'''
*
[[Category:Imaziɣen]]
[[Category:Merruk]]
dq9o0dmilvkv6avf1s8exowvzgdec8d
116076
116075
2026-04-22T08:43:52Z
~2026-24735-27
16566
116076
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Paysage des Béni-Snassen.JPG|thumb|250px|At Yeznasen]]
[[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]]
'''At Iznassen''' llan yiwen n teqbilin i yellan deg tama tanegmuḍant n [[Merruk]] tama n tilas n [[Dzayer]] di tama n [[Wejda]]. Xas At Iznassen laṣel-nsen d Amaziɣ, tigti deg-sen ur ittmeslayen ara tamaziɣt ass-a acuk mazal (ursul) llan imdanen i yimelsayen-itt mali imir-a.
=Usunen (lɛerc)=
==At Xaled==
'''At Xaled''' di tama n [[Aḥfir|Weḥfir]] ar Fezwan. Di tmurt n At Xaled, At Mrin bnan leqṣer d ameẓyan, bnan yiwet (tict) "teqṣebt" ɣef ayed ad nezmer ad neẓra igulaz-is acku medden nfan-itt am yella akka.
*
==At Menquc==
'''At Menquc''' llan si Reggada ar Labsara di wenẓul, si Fezwan ar asif n "Caraɛa" i yezgran tamdint n Aberkan. Akalen n At Menquc tella daɣen di temdint n Aberkan.
*
==At Aṭiq ==
'''At Aṭiq''' i d-yezgan gar Iɣzer n Caraɛa ar [[Rislan]] d [[Tafuɣalt]] d [[Zegzel]] (Zeyzel s tmaziɣt-nsen).
*
==At Urimmec==
'''At Urimmec''', wigi d Iznassen i yellan qrib n tamwyaya n [[At Bu Yeḥyi]] d temwaya n [[At Seṭṭut]] n temnaṭ n [[Nnaḍur]]. Tamaneɣt n At Bu Yeḥyi d "[[Lḥasi Berkan]]" daɣ "[[Lɛarwi]]" af webrid gar [[Nnaḍur]] d Tewrirt, tamaneɣt n At Seṭṭut d [[Zayyu]].
*
[[Category:Imaziɣen]]
[[Category:Merruk]]
2te46qa5qucl2fh68xrkuxyct4cl9q1
Arrif
0
5490
116065
114442
2026-04-22T08:02:24Z
RifAznass1
16564
116065
wikitext
text/x-wiki
'''Arrif''' neɣ '''Arif''' neɣ '''Nakkor''' d-tamnaḍt [[Azrar n idurar|tamsedrart]] tezga-dd di ugafa en [[Murakuc]], tessajja ɣef [[Ilel Agrakal|Yilel agrakal]], zeddɣen deg-s 4 imelyan en yimezdaɣ yessawalen Tamaziɣt.
Seg yiɣerman imeqqṛanen iy yellan di temnaḍt n Arrif Ameqqran ɣer-neɣ: [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[Lḥusima|Elḥusima]], [[Miḍar]], [[Targist]], [[Azɣenɣan]], [[Seřwan]], [[Zayyu]], [[Berkan]], [[Aɛarwi]], [[Driwec|Eddriwec]], [[Ayet Buɛeyyac]], [[Kassita|Qasita]], [[Imzuren]] ed [[Ajdir]].
Idurar en Arif udsen ar idurar en ''Ordillera Bética'' en wenẓul en [[Spenya]]. Akken daɣen i yudsen ɣer Yidurar en Waṭlas maca wer qqinen ɣur-sen wer llin d-amur deg-sen. Gar-asen tella [[Taza (Merruk)|Taza]].
Iwdan yessawalen [[Tamaziɣt Tarifant]] di Arif qqaren i yiman-nsen “[[Imaziɣen]]” neɣ “Irifiyen”, maca tutlayt nsen qqaṛen as “Tamaziɣt” mačči "Tarifit". Iwdan en berra i Arif d-nitni iy d-as yeqqaren Tarifit.
==Tiwsatin (tiqbilin) en Arif==
[[Tugna:Chauen.jpg|thumb|250px|Tugna en yidurar en Arif]]
[[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]]
*[[At Weryaɣel]] zdat en [[Ajdir]] ed [[Lḥusima|Elḥusima]], di tama en [[Iɣzer Uɣis]].
* [[Igzennayen]]: di tama en [[Aknul]], seg utaram en [[Ibḍalsen]].
* [[Iqelɛiyen]] ('''Iqeřɛiyen'''), di temnaḍt en [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[At Nṣar]] ed [[Mlilt]].
* [[Imaẓoẓen]]
* [[At Ciker]] ('''At Cicer''')
* [[At Sidal]] ('''Ayet Sidař''')
* [[At Buyefrur]]
* [[At Buyafar]]
* [[Ikebdanen]] ('''Icebdanen''').
* [[Ibḍalsen]] ('''Ibḍařsen / Imḍalsen'''), deg wegmoḍ en [[At Buyeḥyi]].
* [[At Sɛid]], deg utaram seg [[Iɣzer en Kert]] .
* [[At Uliccek]] ('''Ayt Uřiccek'''), southwest of [[Temsaman]].
* [[Tafersit]], seg ugafa en [[At Tuzin]].
* [[At Tuzin]], deg wenẓol en [[Temsaman]].
* [[Temsaman]], di tama en temdint nni.
* [[At Weryaɣel]] (Ayt Weryaɣeř) deg wegmoḍ n [[Ibeqquyen]].
* [[At Ɛemmart]], deg wenẓol en [[At Weryaɣel]].
* [[Targist]], anẓol en [[At Weryaɣel]].
* [[At Gmil]], ataram en [[At Bufraḥ]].
* [[At Bufraḥ]], deg wegmoḍ en [[At Yeṭṭeft]].
* [[Rouadi|Ibeqquyen]], deg utaram en [[At Weryaɣel]].
* [[At Yeṭṭeft]], deg wegmoḍ en [[Bades]].
* [[Imestasen]], deg wegmoḍ en [[At Bufraḥ]].
* [[Imtiwen]], gar [[Imestasen]] ed wasif en [[Uringa]].
* [[At Buyeḥyi]], ataram en yiɣẓer en Melwit.
* [[At Iznasen]], di tama en yiɣṛem en [[Berkan]].
[[Category:Arrif]][[Category:Merruk]][[Category:Imaziɣen]]
kfo8aapjwtx8ulcjmr05iu1dx6s2xf7
116068
116065
2026-04-22T08:09:27Z
RifAznass1
16564
/* Tiwsatin (tiqbilin) en Arif */
116068
wikitext
text/x-wiki
'''Arrif''' neɣ '''Arif''' neɣ '''Nakkor''' d-tamnaḍt [[Azrar n idurar|tamsedrart]] tezga-dd di ugafa en [[Murakuc]], tessajja ɣef [[Ilel Agrakal|Yilel agrakal]], zeddɣen deg-s 4 imelyan en yimezdaɣ yessawalen Tamaziɣt.
Seg yiɣerman imeqqṛanen iy yellan di temnaḍt n Arrif Ameqqran ɣer-neɣ: [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[Lḥusima|Elḥusima]], [[Miḍar]], [[Targist]], [[Azɣenɣan]], [[Seřwan]], [[Zayyu]], [[Berkan]], [[Aɛarwi]], [[Driwec|Eddriwec]], [[Ayet Buɛeyyac]], [[Kassita|Qasita]], [[Imzuren]] ed [[Ajdir]].
Idurar en Arif udsen ar idurar en ''Ordillera Bética'' en wenẓul en [[Spenya]]. Akken daɣen i yudsen ɣer Yidurar en Waṭlas maca wer qqinen ɣur-sen wer llin d-amur deg-sen. Gar-asen tella [[Taza (Merruk)|Taza]].
Iwdan yessawalen [[Tamaziɣt Tarifant]] di Arif qqaren i yiman-nsen “[[Imaziɣen]]” neɣ “Irifiyen”, maca tutlayt nsen qqaṛen as “Tamaziɣt” mačči "Tarifit". Iwdan en berra i Arif d-nitni iy d-as yeqqaren Tarifit.
==Tiwsatin (tiqbilin) en Arif==
[[Tugna:Chauen.jpg|thumb|250px|Tugna en yidurar en Arif]]
[[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]]
*[[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] zdat en [[Ajdir]] ed [[Lḥusima|Elḥusima]], di tama en [[Iɣzer Uɣis]].
* [[Igzennayen]]: di tama en [[Aknul]], seg utaram en [[Ibḍalsen]].
* [[Iqelɛiyen]] (Iqeřɛiyen), ([[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[At Nṣar]], [[Mlilt]], ...)
** [[Imaẓoẓen|Ayt Imaẓoẓen]] (Ayt Imazozen)
** [[At Ciker|Ayt Ciker]] (Ayt Cicer)
** [[At Sidal|Ayt Sidal]] (Ayt Sidař)
** [[At Buyefrur|Ayt Buyefrur]] (Ayt Bouifrur)
** [[At Buyafar|Ayt Buyafar]] (Ayt Bou Ghafer)
* [[Ikebdanen]] (Icebdanen).
* [[Ibḍalsen]] (Ibḍařsen / Imḍalsen), deg wegmoḍ en [[At Buyeḥyi]].
* [[At Sɛid|Ayt Sɛid]], deg utaram seg [[Iɣzer en Kert]] .
* [[At Uliccek|Ayt Uliccek]] (Ayt Uřiccek), southwest of [[Temsaman]].
* [[Tafersit]], seg ugafa en [[At Tuzin]].
* [[At Tuzin|Ayt Tuzin]], deg wenẓol en [[Temsaman]].
* [[Temsaman]], di tama en temdint nni.
* [[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] (Ayt Weryaɣeř) deg wegmoḍ n [[Ibeqquyen]].
* [[At Ɛemmart|Ayt Ɛemmart]], deg wenẓol en [[At Weryaɣel]].
* [[Targist]], anẓol en [[At Weryaɣel]].
* [[At Gmil|Ayt Gmil]], ataram en [[At Bufraḥ]].
* [[At Bufraḥ|Ayt Bufraḥ]], deg wegmoḍ en [[At Yeṭṭeft]].
* [[Rouadi|Ibeqquyen]], deg utaram en [[At Weryaɣel]].
* [[At Yeṭṭeft|Ayt Yeṭṭeft]], deg wegmoḍ en [[Bades]].
* [[Imestasen]], deg wegmoḍ en [[At Bufraḥ]].
* [[Imtiwen]], gar [[Imestasen]] ed wasif en [[Uringa]].
* [[At Buyeḥyi|Ayt Buyeḥyi]], ataram en yiɣẓer en Melwit.
* [[At Iznasen|Ayt Iznassen]], di tama en yiɣṛem en [[Berkan]], Reggada, Ahfir,...
* [[Triffa]]
* ...
[[Category:Arrif]][[Category:Merruk]][[Category:Imaziɣen]]
4uma9nq5cpyetv916umm0sps47bdyk7
116072
116068
2026-04-22T08:31:40Z
~2026-24536-10
16565
116072
wikitext
text/x-wiki
'''Arrif''' neɣ '''Arif''' neɣ '''Nakkor''' d-tamnaḍt [[Azrar n idurar|tamsedrart]] tezga-dd di ugafa en [[Murakuc]], tessajja ɣef [[Ilel Agrakal|Yilel agrakal]], zeddɣen deg-s 4 imelyan en yimezdaɣ yessawalen Tamaziɣt.
Seg yiɣerman imeqqṛanen iy yellan di temnaḍt n Arrif Ameqqran ɣer-neɣ: [[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[Lḥusima|Elḥusima]], [[Miḍar]], [[Targist]], [[Azɣenɣan]], [[Seřwan]], [[Zayyu]], [[Berkan]], [[Aɛarwi]], [[Driwec|Eddriwec]], [[Ayet Buɛeyyac]], [[Kassita|Qasita]], [[Imzuren]] ed [[Ajdir]].
Idurar en Arif udsen ar idurar en ''Ordillera Bética'' en wenẓul en [[Spenya]]. Akken daɣen i yudsen ɣer Yidurar en Waṭlas maca wer qqinen ɣur-sen wer llin d-amur deg-sen. Gar-asen tella [[Taza (Merruk)|Taza]].
Iwdan yessawalen [[Tamaziɣt Tarifant]] di Arif qqaren i yiman-nsen “[[Imaziɣen]]” neɣ “Irifiyen”, maca tutlayt nsen qqaṛen as “Tamaziɣt” mačči "Tarifit". Iwdan en berra i Arif d-nitni iy d-as yeqqaren Tarifit.
==Tiwsatin (tiqbilin) en Arif==
[[Tugna:Chauen.jpg|thumb|250px|Tugna en yidurar en Arif]]
[[Tugna:Le Rif au nord du Maroc.jpg|vignette]]
*[[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] zdat en [[Ajdir]] ed [[Lḥusima|Elḥusima]], di tama en [[Iɣzer Uɣis]].
* [[Igzennayen]]: di tama en [[Aknul]], seg utaram en [[Ibḍalsen]].
* [[Iqelɛiyen]] (Iqeřɛiyen), ([[Nnaḍur|Ennaḍor]], [[At Nṣar]], [[Mlilt]], ...).
** [[Imaẓoẓen|Ayt Imaẓoẓen]] (Ayt Imazozen).
** [[At Ciker|Ayt Ciker]] (Ayt Cicer).
** [[At Sidal|Ayt Sidal]] (Ayt Sidař).
** [[At Buyefrur|Ayt Buyefrur]] (Ayt Bouifrur).
** [[At Buyafar|Ayt Buyafar]] (Ayt Bou Ghafer).
* [[Ikebdanen]] (Icebdanen).
* [[Ibḍalsen]] (Ibḍařsen / Imḍalsen / Imṭalsen).
* [[At Buyeḥyi|Ayt Buyeḥyi]].
* [[At Sɛid|Ayt Sɛid]], deg utaram seg [[Iɣzer en Kert]].
* [[At Uliccek|Ayt Uliccek]] (Ayt Uřiccek), southwest of [[Temsaman]].
* [[Tafersit]], seg ugafa en [[At Tuzin]].
* [[At Tuzin|Ayt Tuzin]], deg wenẓol en [[Temsaman]].
* [[Temsaman]], di tama en temdint nni.
* [[At Weryaɣel|Ayt Weryaɣel]] (Ayt Weryaɣeř) deg wegmoḍ n [[Ibeqquyen]].
* [[At Ɛemmart|Ayt Ɛemmart]], deg wenẓol en [[At Weryaɣel]].
* [[Targist]], anẓol en [[At Weryaɣel]].
* [[At Gmil|Ayt Gmil]], ataram en [[At Bufraḥ]].
* [[At Bufraḥ|Ayt Bufraḥ]], deg wegmoḍ en [[At Yeṭṭeft]].
* [[Rouadi|Ibeqquyen]], deg utaram en [[At Weryaɣel]].
* [[At Yeṭṭeft|Ayt Yeṭṭeft]], deg wegmoḍ en [[Bades]].
* [[Imestasen]], deg wegmoḍ en [[At Bufraḥ]].
* [[Imtiwen]], gar [[Imestasen]] ed wasif en [[Uringa]].
* [[At Buyeḥyi|Ayt Buyeḥyi]], ataram en yiɣẓer en Melwit.
* [[At Iznasen|Ayt Iznassen]], di tama en yiɣṛem en [[Berkan]], Reggada, Ahfir,...
* [[Triffa]]
* ...
[[Category:Arrif]][[Category:Merruk]][[Category:Imaziɣen]]
dmep6wqqm7l4roa9rebbgipthky3521
Aḥfir
0
9163
116077
114554
2026-04-22T08:50:00Z
RifAznass1
16564
116077
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox city}}
'''Aḥfir''' (s taɛarabt tarifit : احفير, s tamazight tarifit : ⴰⵃⴼⵉⵔ), d tamdint n ugafa n [[Merruk]], tezga-d deg temnaṭ n [[Tanegmuḍt|Tnegmuḍt]]. Zedɣen-tt 19,482 n yimezdaɣen.<br />
'''Ahfir''' d yiwet temdint ay d-yezgan deg Arrif, tamnaḍt n Imaziɣen Irifanen.
[[image:Des Zouaves travaillant à la carrière de Martimprey-du-Kiss (actuelle Ahfir) à l'époque du protectorat français.jpg]]
[[image:Le Rif au nord du Maroc.jpg]]
[[Category:Timdinin]][[Category:Merruk]]
t7zulyspln3sf2652p45trwbqjx22ip
Anezwu amsedrar
0
14856
116059
94204
2026-04-22T07:29:35Z
Abillardoo
16203
116059
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:White Mountain CA.JPG|thumb|300px|Adrar d ideg dgi yettili unezwu amsedrar]]
'''Anezwu amsedrar''' d [[anezwu]] yettilin deg [[adrar|idurar]] di yal tama d temnaḍt n [[tagnit|tegnit]]. Deg wanaw-ayi n anezwu ayi, [[taseddart|tiseddaṛin]] d tid yettwassnen s tesmeḍ s wassaɣ ɣer tamiwin n izaɣaṛen i s-dizzin imi taseddart tameqrant deg [[Anebdu|unebdu]] ur tettugar ara (ur tetɛedday ara) 20°, ma deg [[tagrest|tegrest]], llant tamiwin timsedrarin anda i tezmer ad tader alamma -30° neɣ ddaw-as, akken i yuget deg-s [[Azwu|uzwu]] d [[aṭu|waḍu]].
== ideggan n unezwu amsedrar ==
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Anezwu]]
* [[Adfel]]
* [[Tignewt]]
[[Taggayt:Asismel anezway n Köpen]]
[[Taggayt:Anezwu]]
r6kq3bcgsdw8d6x4xvckpb809ih9y7e
Aric
0
16458
116052
83549
2026-04-21T17:02:48Z
Abillardoo
16203
116052
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' )]]isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]].
Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]].
== Tilmas ==
[[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]]
[[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Acer sp
*Isem-is s tefransist: Erables
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
{{refs}}
[[Taggayt:Imɣan]]
o07lq2qw8wj4vyanb39jbqsijbykr5j
116053
116052
2026-04-21T17:03:05Z
Abillardoo
16203
116053
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]].
Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]].
== Tilmas ==
[[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]]
[[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Acer sp
*Isem-is s tefransist: Erables
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
{{refs}}
[[Taggayt:Imɣan]]
d314gw0vrw4hl8bym3owjgbxkmhe2sb
116054
116053
2026-04-21T17:03:19Z
Abillardoo
16203
116054
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]).
Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]].
== Tilmas ==
[[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]]
[[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Acer sp
*Isem-is s tefransist: Erables
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
{{refs}}
[[Taggayt:Imɣan]]
rru2sboltkh2ja9418d8a9elp89bk4n
116055
116054
2026-04-21T17:03:39Z
Abillardoo
16203
116055
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]).
Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]].
== Tilmas ==
[[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]]
[[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Acer sp
*Isem-is s tefransist: Erables
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
{{refs}}
[[Taggayt:Imɣan]]
kzcedsxu8e7wekypgjev2mywq65vqno
116056
116055
2026-04-21T17:04:13Z
Abillardoo
16203
116056
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]).
Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]].
== Tilmas ==
[[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' (Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]]
[[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Acer sp
*Isem-is s tefransist: Erables
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
{{refs}}
[[Taggayt:Imɣan]]
bgiu8varsyl4kq2g6lzdlmplxgghb7j
116057
116056
2026-04-21T17:04:43Z
Abillardoo
16203
116057
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Aric''' neɣ '''Akrabuc''' ([[isem ussnan]]: '''Acer''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] yeǧǧuǧugen. Tawsit-a teṭṭafar [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tilyanin|tilyanin]] ɣef tikti n [[Asismel n APG III|usismel n APG III]] (maca zik yella yisem-is [[tiricin]] ɣef tikti n [[Asismel n Cronquist|usismel n Cronquist]]).
Tawsit n waric d tin igebren seg 128 ɣer 150 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen deg [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tamrikt n Ugafa]], [[Asamar Afellay]] d [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt n Ugafa]].
== Tilmas ==
[[Tugna:Acer monspessulanum Torcal.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' (Aric <ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref>]])]]
[[Tugna:Acer monspessulanum subsp turcomanicum flower.jpg |thumb|''Acer monspessulanum'' ([[Aric]])]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Acer sp
*Isem-is s tefransist: Erables
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: Adargi
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
{{refs}}
[[Taggayt:Imɣan]]
[[Taggayt:Tiwsitin n yimɣan]]
7b4chxfdrllr7wpj5ol622aimtdqxib
Tasnettit
0
19077
116063
97784
2026-04-22T07:55:50Z
Abillardoo
16203
116063
wikitext
text/x-wiki
'''Tasnettit''' neɣ '''Tagmuẓart''' d [[tussna]] yettunagen neɣ yettnadin ɣef wassaɣ iy tt-qqnen awal s [[taguri tamawalt|tigget]] tamzikt (taqdimt) igan d nettat i d aẓaṛ, ayen d-immalen anagi neɣ anadi ɣef unamek n wawal d uẓar ansa i d-ikken neɣ i d-innulfa.
== Tasnettit n wawal ==
== Tasnettit deg Teqbaylit d Tmaziɣt ==
== Agzam ==
== Awalen imerṭalen deg tutlayt Taqbaylit ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Tutlayt]]
[[category:Tussna]]
[[category:Tussniwin]]
j94o9x57231u5o5v7zryv8i8j7dn9k9
116064
116063
2026-04-22T07:56:12Z
Abillardoo
16203
116064
wikitext
text/x-wiki
'''Tasnettit''' neɣ '''Tagmuẓart''' d [[tussna]] yettunagen neɣ yettnadin ɣef wassaɣ iy tt-qqnen awal s [[taguri tamawalt|tigget]] tamzikt (taqdimt) igan d nettat i d aẓaṛ, ayen d-immalen anagi neɣ anadi ɣef unamek n wawal d uẓar ansa i d-ikken neɣ i d-innulfa.
== Tasnettit n wawal ==
== Tasnettit deg Teqbaylit d Tmaziɣt ==
== Agzam ==
== Awalen imerṭalen deg tutlayt Taqbaylit ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Tutlayt]]
[[Taggayt:tasnutlayt]]
[[category:Tussna]]
[[category:Tussniwin]]
r6mxynnb29n5emwebg1qlq267q5f8lp
Mrim migran
0
20182
116079
104089
2026-04-22T11:21:13Z
EmausBot
1720
تصليح تحويلة مزدوجة إلى [[Tikundiwin]]
116079
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Tikundiwin]]
cv8u0d8yqz7xwd7h6ij2kc82pkifw3c
Acubar
0
22465
116078
103903
2026-04-22T11:21:03Z
EmausBot
1720
تصليح تحويلة مزدوجة إلى [[Talayt]]
116078
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Talayt]]
1limby4ffdw12wn2m6one50ynh3prql
Timyigranin
0
22517
116080
104080
2026-04-22T11:21:23Z
EmausBot
1720
تصليح تحويلة مزدوجة إلى [[Tikundiwin]]
116080
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Tikundiwin]]
cv8u0d8yqz7xwd7h6ij2kc82pkifw3c
Tin Hinan
0
22776
116060
115778
2026-04-22T07:49:02Z
Abillardoo
16203
116060
wikitext
text/x-wiki
'''Tin Hinan''' (s [[tutlayt tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen.
== Tagellidt n Uhaggar ==
=== Tanfust ===
Qqaren-as tikwal i Tin Hinan " tagellidt n Uhaggar " , qqaren-as yitergiyen ''Tamnukalt'' ayen id-emmalen "tagellidt" . Isem-is anamek-is d "tameṭṭut n yigiṭunen " , maca imusnawen n umezruy nnan-d belli anamek-is " d yemma-tneɣ akk "
Mmalent-d tmucuha tiqburin , belli Tin Hinan tella d "tageldunt irewlen " yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf , nettat d yiqeddacen-ines teqqar-d tenfust belli qrib mmuten maca ufan-d kra n tgella deg wadeg i deg-ttidiren yiweṭṭufenn . Deg tenfust nniḍen ur nezmir ara ad namen akka am tmezzwarut-nni imi xuṣṣen-tt yifukal , Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n Braber [[Imaziɣen|amaziɣ]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n waṭlas]] di [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat . Deg tenfust , Tin Hinan tesɛa yelli-s (neɣ yelli-s n yelli-is ) , isem-is Kella , ma d Takmat tesɛa snat n yessi-s . Dderya-agi uɣalen d imarawen n yimucaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s belli tesɛa-d Tin Hinan kraḍ n tullas ( tsemma-asent s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft ) i yellan d timarawin n yitergiyen .
=== Timeqbert n Tin Hinan ===
Deg tazzwara n tasut tis snat n tmerwin , iɛedda wakud ; aṭas id-yulsen tamacahut-is , aṭas i yumnen belli d tanfust daya . Akken yebɣu yili , deg 1925 , ufan yimnadiyen timeqbert-ines , ssulzen belli nettat teklla d awadem yeddren deg umezruy . Ur tebɛid ara ɣef Abalessa , Lezzayer , akken 1,000 lmilat ( 1550 ikilumitren ) ɣef unẓul n Lezzayer tamanaɣt
[[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]]
067txsnhgmd58264x6spxknq56tljpx
116061
116060
2026-04-22T07:49:22Z
Abillardoo
16203
116061
wikitext
text/x-wiki
'''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen.
== Tagellidt n Uhaggar ==
=== Tanfust ===
Qqaren-as tikwal i Tin Hinan " tagellidt n Uhaggar " , qqaren-as yitergiyen ''Tamnukalt'' ayen id-emmalen "tagellidt" . Isem-is anamek-is d "tameṭṭut n yigiṭunen " , maca imusnawen n umezruy nnan-d belli anamek-is " d yemma-tneɣ akk "
Mmalent-d tmucuha tiqburin , belli Tin Hinan tella d "tageldunt irewlen " yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf , nettat d yiqeddacen-ines teqqar-d tenfust belli qrib mmuten maca ufan-d kra n tgella deg wadeg i deg-ttidiren yiweṭṭufenn . Deg tenfust nniḍen ur nezmir ara ad namen akka am tmezzwarut-nni imi xuṣṣen-tt yifukal , Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n Braber [[Imaziɣen|amaziɣ]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n waṭlas]] di [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat . Deg tenfust , Tin Hinan tesɛa yelli-s (neɣ yelli-s n yelli-is ) , isem-is Kella , ma d Takmat tesɛa snat n yessi-s . Dderya-agi uɣalen d imarawen n yimucaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s belli tesɛa-d Tin Hinan kraḍ n tullas ( tsemma-asent s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft ) i yellan d timarawin n yitergiyen .
=== Timeqbert n Tin Hinan ===
Deg tazzwara n tasut tis snat n tmerwin , iɛedda wakud ; aṭas id-yulsen tamacahut-is , aṭas i yumnen belli d tanfust daya . Akken yebɣu yili , deg 1925 , ufan yimnadiyen timeqbert-ines , ssulzen belli nettat teklla d awadem yeddren deg umezruy . Ur tebɛid ara ɣef Abalessa , Lezzayer , akken 1,000 lmilat ( 1550 ikilumitren ) ɣef unẓul n Lezzayer tamanaɣt
[[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]]
gzux8vt7w9x8a2awt5dg6hf6wnza1ym
116062
116061
2026-04-22T07:49:35Z
Abillardoo
16203
116062
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen.
== Tagellidt n Uhaggar ==
=== Tanfust ===
Qqaren-as tikwal i Tin Hinan " tagellidt n Uhaggar " , qqaren-as yitergiyen ''Tamnukalt'' ayen id-emmalen "tagellidt" . Isem-is anamek-is d "tameṭṭut n yigiṭunen " , maca imusnawen n umezruy nnan-d belli anamek-is " d yemma-tneɣ akk "
Mmalent-d tmucuha tiqburin , belli Tin Hinan tella d "tageldunt irewlen " yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf , nettat d yiqeddacen-ines teqqar-d tenfust belli qrib mmuten maca ufan-d kra n tgella deg wadeg i deg-ttidiren yiweṭṭufenn . Deg tenfust nniḍen ur nezmir ara ad namen akka am tmezzwarut-nni imi xuṣṣen-tt yifukal , Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n Braber [[Imaziɣen|amaziɣ]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n waṭlas]] di [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat . Deg tenfust , Tin Hinan tesɛa yelli-s (neɣ yelli-s n yelli-is ) , isem-is Kella , ma d Takmat tesɛa snat n yessi-s . Dderya-agi uɣalen d imarawen n yimucaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s belli tesɛa-d Tin Hinan kraḍ n tullas ( tsemma-asent s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft ) i yellan d timarawin n yitergiyen .
=== Timeqbert n Tin Hinan ===
Deg tazzwara n tasut tis snat n tmerwin , iɛedda wakud ; aṭas id-yulsen tamacahut-is , aṭas i yumnen belli d tanfust daya . Akken yebɣu yili , deg 1925 , ufan yimnadiyen timeqbert-ines , ssulzen belli nettat teklla d awadem yeddren deg umezruy . Ur tebɛid ara ɣef Abalessa , Lezzayer , akken 1,000 lmilat ( 1550 ikilumitren ) ɣef unẓul n Lezzayer tamanaɣt
[[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]]
rmbfx7jxm5s2p7j9pqwriyxyczqq6sg
116066
116062
2026-04-22T08:07:30Z
Abillardoo
16203
116066
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen.
== [[Tasnettit|Tagmuẓart]] (Aẓar n wawal Tin Hinan)==
Awal ''Tin Hinan ''' d awal amaziɣ n imuhaɣ yebḍan ɣef sin n yirmawen (awal n ''Tin'' d talɣa tuntit yegdan bab n kra n tɣawsa. Ma d awal ''Hinan'' d talɣa [[asget|tasegtant]] n wawal ''ihen'' yennumken [[acluc]]).
== Tagellidt n Uhaggar ==
=== Tanfust ===
Ɣɣaren-as tikwal i Tin Hinan "tagellidt n Uhaggar" neɣ ''Tamnukalt'' ɣer Imuhaɣ, ayen id-emmalen "tagellidt". Mmalent-d tmucuha tiqburin d akken Tin Hinan tella d tageldunt irewlen yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf, nettat d yiqeddacen-is, akken i d-teqqar tenfust d akken qrib mmuten deg webrid, maca ufan-d kra n tgella deg wadeg anda ttidiren yiweṭṭufenn. Deg tenfust nniḍen deg wanda ulac inzan s wassaɣ ɣer tenfust tamezwarut, Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n [[Imaziɣen]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n Waṭlas]] di tmurt n [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat. Deg tenfust-a, Tin Hinan tla (tesɛa) yelli-s neɣ ahat d tayyawt-is, isem-is Kella, ma d Takmat tla snat n yessi-s. Tarwa-s ayi uɣalen d imarawen n Yimuhaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s d akken Tin Hinan tla-d kraḍ n tullas i tsemma s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft yettidiren deg tamiwin d yideggan izedɣen Imuhaɣ.
=== Aẓekka n Tin Hinan ===
== Imniren==
[[Taggayt:igelliden Imaziɣen]]
[[Taggayt:Igelliden]]
[[Taggayt:imuhaɣ]]
[[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]]
pn3u0d5zidq2h2riywoxi71kheux6dd
116067
116066
2026-04-22T08:08:03Z
Abillardoo
16203
116067
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tin Hinan''' (s [[tutlayt Tamaceq|tamaceq]]: ⵜⵏ ⵂⵏⵏ) d tagellidt [[imaziɣen|Tamaziɣt]] yeddren deg [[tasut tis 4|tsut tis 4]]. Imaziɣen [[imuhaɣ]] n [[Ahaggar|Ahaggaṛ]] ttwalint d immat-sen tamezwarut. [[Anzaɣ imaw|Inzaɣen imawen]] n Imuhaɣ gellmentt Tin Hinan d akken d tin iẓilen (icebḥen) s waṭas, tiddi-ines d taɣezfant, udem-is ulac degs ayen tacrurt neɣ inidi, allen-is d tid yehrawen, inzaren-is d imesdanen.
== [[Tasnettit|Tagmuẓart]] (Aẓar n wawal Tin Hinan)==
Awal n ''Tin Hinan'' d awal amaziɣ n imuhaɣ yebḍan ɣef sin n yirmawen (awal n ''Tin'' d talɣa tuntit yegdan bab n kra n tɣawsa. Ma d awal ''Hinan'' d talɣa [[asget|tasegtant]] n wawal ''ihen'' yennumken [[acluc]]).
== Tagellidt n Uhaggar ==
=== Tanfust ===
Ɣɣaren-as tikwal i Tin Hinan "tagellidt n Uhaggar" neɣ ''Tamnukalt'' ɣer Imuhaɣ, ayen id-emmalen "tagellidt". Mmalent-d tmucuha tiqburin d akken Tin Hinan tella d tageldunt irewlen yedren deg tasut tis ukkuz ST . Terwel-d seg ugafa n Uneẓruf, nettat d yiqeddacen-is, akken i d-teqqar tenfust d akken qrib mmuten deg webrid, maca ufan-d kra n tgella deg wadeg anda ttidiren yiweṭṭufenn. Deg tenfust nniḍen deg wanda ulac inzan s wassaɣ ɣer tenfust tamezwarut, Tin Hinan tella dinna d tagellidt tineslemt n udrum n [[Imaziɣen]] id-yusan seg [[Tafilalt]] deg [[Idurar n waṭlas|yidurar n Waṭlas]] di tmurt n [[Lmerruk]] ɣer tama-s tella tqeddact qqaren-as Takmat. Deg tenfust-a, Tin Hinan tla (tesɛa) yelli-s neɣ ahat d tayyawt-is, isem-is Kella, ma d Takmat tla snat n yessi-s. Tarwa-s ayi uɣalen d imarawen n Yimuhaɣ n [[Ahaggar|Uhaggar]] . Ulsen-d daɣen fella-s d akken Tin Hinan tla-d kraḍ n tullas i tsemma s yismawen n yiɣersiwen n tneẓruft yettidiren deg tamiwin d yideggan izedɣen Imuhaɣ.
=== Aẓekka n Tin Hinan ===
== Imniren==
[[Taggayt:igelliden Imaziɣen]]
[[Taggayt:Igelliden]]
[[Taggayt:imuhaɣ]]
[[Taggayt:Isnalayen imaziɣen]]
hmyjiodvdwffqc23bp9f83o2oipu5mo
Mita Salm Al Čamsi
0
25150
116051
114042
2026-04-21T15:51:59Z
ToadetteEdit
14326
116051
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox biography}}
'''Mita Salm Al Čamsi''' d tanebbadt t-Imarati. Tettawi tawtilt n ministret n waddit deg [[Limarat Taɛrabin Yeddukklen]].<ref>“Gov Members – H.E. Dr Maitha bint Salem Al Shamsi”, Ministry of State for Federal National Affairs. https://www.mfnca.gov.ae/en/gov-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi/</ref><ref>WAM: “Maitha Al Shamsi receives the French Ambassador to the UAE”. https://www.wam.ae/en/article/hszr5t96-maitha-shamsi-receives-french-ambassador-uae</ref> Di 2023, ''Forbes Middle East'' tesrewḥ-as ad yili di wemkan 13 deg tebdert n tidett n tmettutin imukanen deg tama n Arap.<ref>World Governments Summit – Speaker page (Maitha Al Shamsi). https://www.worldgovernmentssummit.org/ar/media-hub/speakers/detail/0033z00003HbNoLAAV</ref><ref>“200 Most Powerful Arab Women 2014”, Forbes Middle East (archive). https://web.archive.org/web/20171111152106/https://www.forbesmiddleeast.com/en/list/200-most-powerful-arab-women-2014-government/item/13/</ref>
== Tussnawt ==
Tɛeddi [[doctorat]] di [[tasociolojit]] seg [[Tasdawit n Ain Shams]] di [[Miṣr]] (1992), [[maîtrise]] di tsociolojit seg [[Tasdawit n Alexandria]] (1988), d [[license]] seg [[Tasdawit n Leɛrabia t-Saɛudit]] (Roi Saud) di 1980.<ref>“الدكتورة ميثاء بنت سالم الشامسي”. https://uaew.ae/search/opengallery?id=31576</ref>
== Tamahilt ==
Tesdel di [[tangalt n usefrek]] n Tasdawit n Abu Dhabi, tettmagar deg tigami n tsensilt n usenker n [[UNESCO]] i tesnulfa n usenker akked tlemmast deg tmura n lɛarab.<ref>UAE Cabinet – profile (archive). https://uaecabinet.ae/en/details/cabinet-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190509181115/https://uaecabinet.ae/en/details/cabinet-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi |date=2019-05-09 }}</ref> Di 2008, teddun ɣer [[leḥukm afederali n Imarat]] d ministret n waddit.<ref>IBP Inc., ''United Arab Emirates Land Ownership and Property Laws Handbook'', 2015.</ref> Deg yiwen wasen, tettḥader deg taseddart n [[Sorbonne Abu Dhabi]].
Tessers asenfaṛ n ''Fonds n tmezruy'' ar mi tlalist 2016, tettawi d tameslayt n ''Fondation n tneflit n twacult'' d ''Tajmaɛt tamatut n tmettutin n Imarat''.<ref>UAE Cabinet – profile (archive). https://web.archive.org/web/20190509181115/https://uaecabinet.ae/en/details/cabinet-members/her-excellency-dr-maitha-bint-salem-al-shamsi</ref><ref>Gulf News: “Emirati Women: From homemakers to powerful players”, 02-12-2016. https://gulfnews.com/going-out/society/emirati-women-from-homemakers-to-powerful-players-1.1937314</ref>
Tamdint-is yezrin: tamsawt n Tasdawit Zayed, tamsawt n ussidaw i tɣellist n usenker di Tasdawit n Imarat, teddehhel tajmilt n usenker d tistheṛṭa di yiwen n wexxam n usenker n yiɣṛan n Tasdawit n Imarat.
=== Tigawin imdananen ===
Tzuzer ɣef tririt n [[Rohingya]] di [[Myanmar]] u tḥebbeb i wesqbel n yimmuten n tsaggayin di [[Bangladish]]. Di 2017, deg temɣiwent n [[DMN]] di Geneva, tella tazmert n 7 milyen n udular i yiminigen n Rohingya.<ref>ReliefWeb: “UAE pledges US$7 million to ease suffering of Rohingya minority in Myanmar”, 24-10-2017. https://reliefweb.int/report/bangladesh/uae-pledges-us7-million-ease-suffering-rohingya-minority-myanmar</ref>
== Irfudan d tsertit ==
* Tazerzit n Cheikh [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]] i tnedbalit tɛrabit (taggayt: “Tamettut tɛrabit tmezwarut”, 2002).<ref>ECSSR – Profile: Maitha Al-Shamsi (archive). http://ecssr.com/ECSSR/print/prf.jsp?lang=en&prfId=/Profile/Profiles_0197.xml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171111153700/http://ecssr.com/ECSSR/print/prf.jsp?lang=en&prfId=%2FProfile%2FProfiles_0197.xml |date=2017-11-11 }}</ref>
* “2000 imdanen yettwassen” n tseddayt, International Biographical Centre, Cambridge (UK, 2002).
* Aselkin n lqem n tezmert i ''Conseil administratif qatari pour les études futures'' (2000).
* Aselkin n [[Tajmaɛt n tmura n lɛrab]] (1999).<ref>altibrah.ae – ميثاء سالم الشامسي. https://altibrah.ae/author/3733</ref>
== Tuddsa d usqerdec tazayazt ==
=== Ttekki di ''UAE Innovation Forum'' ===
Tettageḍ ɣef wazal n usstebṭel di yisenfaṛen imusnawen d itṭuraḍen, tettceggaɛ ɣef wemsaḍ n ''Tamkeen'' i wesserkeb n yisenfaṛen imaynuten, d uɛraḍ n weḥdamen gar usḍif d usṭaɛ i wesnerni n tnekda n tneflit d tneqqi n tudert.<ref>World Governments Summit – Speaker detail (archive). https://web.archive.org/web/20250118183347/https://www.worldgovernmentsummit.org/ar/events/2022/speaker-detail/5f1dc7eb-be15-4270-b331-e56f8039bfcb%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D9%85%D9%8A%D8%AB%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85%D8%B3%D9%8A</ref>
=== Ass n Tameṭṭut t-Imarati ===
Deg 28 Ɣuct, di wesengaz n [[Croissant-Rouge Imarati]], tesmektay Cheikha Fatima bint Mubarak d usenfar n wazalen imdananen d tmetti, s umuddu n ''Fonds Cheikha Fatima i tmettutin n yiminigen'', yesnernan yisenfaṛen n tneflit di Tefriqt d tiferdasin.<ref>WAM: “ميثاء الشامسي: الشيخة فاطمة مدرسة متفردة…”, 28-08-2024 (archive). https://web.archive.org/web/20241211231134/https://www.wam.ae/ar/article/b4wh0e1-...</ref>
=== Tafssast n Croissant-Rouge di Abu Dhabi ===
Di teḥsebt n Abu Dhabi, tesnefli tameslayt ɣef lmir n Cheikha Fatima d twuri n tmahil imdanan, s ucmal n ''Fonds Cheikha Fatima i tmettutin n yiminigen'' i yettusnernin tudert n tlekwa d tmezgi.<ref>''Al-Khaleej'': “ميثاء الشامسي: الشيخة فاطمة مدرسة متفردة”, 29-08-2024 (archive). https://web.archive.org/web/20240830013649/https://www.alkhaleej.ae/2024-08-29/...</ref>
== Tiwelhiwin ==
{{Reflist}}
[[Taggayt:Imdanen n Dubay]]
0eng8ckddbdn1fif5xetqvgnyvf5srk
Acluc
0
25421
116069
2026-04-22T08:12:27Z
Abillardoo
16203
Asebtar amaynut: '''Acluc''' (asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar. == Amezruy == == Anawen n yiclucen == == Imniren ==
116069
wikitext
text/x-wiki
'''Acluc''' ([[asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar.
== Amezruy ==
== Anawen n yiclucen ==
== Imniren ==
8d259u16aovbtq1i1ed64bziynujqgk
116070
116069
2026-04-22T08:12:34Z
Abillardoo
16203
116070
wikitext
text/x-wiki
'''Acluc''' (asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar.
== Amezruy ==
== Anawen n yiclucen ==
== Imniren ==
kbjx49o5rtthi3xwm0hay5ngjb5u1q9
116071
116070
2026-04-22T08:13:17Z
Abillardoo
16203
116071
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Acluc''' (asget: '''iclac''' neɣ '''iclucen''' d axxam yemmugen s tduliyin n uẓeṭṭa. Yettili-d usbeddi n ucluc s ujgu, sin akin tettwaṭṭaf s yimurar d izukar.
== Amezruy ==
== Anawen n yiclucen ==
== Imniren ==
fet6rcnbaa0qsw5bhcrli51bsjgxddr