Wikipedia
kabwiki
https://kab.wikipedia.org/wiki/Asebter_agejdan
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Uslig
Mmeslay
Amseqdac
Amyannan umsqedac
Wikipedia
Amyannan n Wikipedia
Tugna
Amyannan n tugna
MediaWiki
Amyannan n MediaWiki
Talɣa
Amyannan n talɣa
Tallat
Amyannan n tallat
Taggayt
Amyannan n taggayt
Awwur
Amyannan uwwur
Asenfaṛ
Amyannan usenfaṛ
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
Albert Einstein
0
5050
116180
110439
2026-04-27T13:44:50Z
Gurzil90x
14292
Arniɣ-d ayen ilaqen
116180
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Albert Einstein''' d [[Tafizikt Taẓrayant|amesfizik ameẓray]], yella di tazwara d alalmani, syinna mebla tamurt (1896), d aswisi (1901), syinna di taggara yerna-d taɣlent tamarikanit (1940). Ilul ass n 14 Meɣres 1879 di temdint n [[Ulm]], [[Wutemberg]], yemmut ass n 18 Yebrir 1955 di [[Prinston]], [[New Jersey|New Jersey.]]
Yessufeɣ-d tiẓri-is ɣef timasseɣt tamatut di 1915.
== 1. Tudert-is (1879 - 1955) ==
Ilul Einstein deg useggas n 1879 deg tmurt n Lalman. Deg temẓi-s ur yelli ara d anelmad yufraren aṭas deg uɣerbaz amensay, maca yella yesɛa aḥiwez d lweleha tameqqrant ɣer tusnakt d tfizikt. Yezdeɣ deg Swiss anda i yexdem deg lbiṛu n yisnulfuyen deg temdint n Berne. Dɣa deg lbiṛu-nni, s wallaɣ-is kan d yisebtar n lkaɣeḍ, i d-yesnulfu tiẓriwin i yebddlen udem n tfizikt tatrart. Asmi d-yekcem Hitler ɣer udabu deg Lalman, yerwel ɣer Marikan deg 1933, anda yeqqim yesselmad deg Princeton armi d lmut-is deg 1955.
== 2. Tiẓriwin-is tigejdanin deg Tfizikt ==
Einstein yeqleb akk ayen i nesnen ɣef tallunt akked wakud. Aseggas n 1905 yettwassen d "Aseggas n lbeṛhan" (Annus Mirabilis), imi d-yessufeɣ kuẓ (4) n yimagraden ussnanen isemḥazen tussna:
* '''Tiẓri n Tmassaɣt Tuzzigt (1905):''' Yesbeggen-d belli akud d tallunt mačči d wid yerkiden, maca d imassaɣen ɛlaḥsab n wurured n ukayad. Seg tẓeṛt-a i d-teffeɣ tenfalit-is yettwasnen aṭas, i d-yessemlalayen tazmert (E) akked tenga (m) s urured n tafat (c): E=mc2.
* '''Tiẓri n Tmassaɣt Tamatut (1915):''' D tifin-is tameqqrant akk. Yessefhem-d belli tajbuda mačči d tazmert am tid-nniḍen, maca d aɛwaj neɣ asekni n taggayt "Tallunt-Akud" s ssebba n tenga d tezmert i yellan deg-s.
* '''Asemdu afuṭu-aliktṛiki:''' Yessefhem-d belli tafat tetteddu am ijeɛbuben n tezmert (ikuwantamen neɣ ifuṭunen). Ɣef yixdim-a i yewwi Arraz n Nubel deg tfizikt deg useggas n 1921, mačči ɣef tmassaɣt.
== 3. Tamuɣli-s ɣer wamaḍal d Tfelsafit ==
Tamuɣli n Einstein ɣer tudert tettwaṭbeɛ s uzeɣẓen ameqqran d wul-is yeṣfan:
* '''Yakuc n Spinoza d Ugama:''' Einstein ur yumin ara s "Yakuc udmawan" i yettɛassan igiten d ddnubat n yemdanen. Yenna-d s wudem ufris belli yumen s "Yakuc n Baruch Spinoza" — d Yakuc i d-yettbegginen iman-is deg umaɣraḍ, tullsa, d tharmunit n tɣawsiwin n ugama. Ɣur-s, agama s timmad-is d ayen yebnan s ubrid aɣeẓlan yelhan, yerna asisḥes n tɣawsiwin-a d netta i d ddin s tidet.
* '''Aguccel Mgal "Taseqqart":''' Ɣas akken d netta i d-yeldin abrid i tfizikt takuwantamt, yugi ad yamen belli amaḍal yebna ɣef tseqqart neɣ ɣef ccek. Dɣa ɣef waya i d-yenna awal-is ameqqran: ''"Yakuc ur yetturar ara d id is (les dés)"''. Yumen belli yal taɣawsa tesɛa ssebba taɣeẓlant deffir-s, ɣas ma ur tt-nefhim ara tura.
* '''Talwit d Tmetti:''' Yella d amdan iḥemmlen talwit. Yugi s wul d iziɣer ṭṭradat d taɣdemt n lbaṭel. Ɣas akken yuzen tabrat i uselway Roosevelt akken ad as-yini ilaq Marikan ad txeddem lbumbat abelkim amesbaṭli uqbel inaziyen, yessḥesf aṭas ɣef waya asmi iwala tawaɣit n Hiroshima d Nagasaki.
== Imniren ==
[[Taggayt:Tussna|Einstein]]
[[Taggayt:Tameddurt]]
1kb3ag44e9krsujmk8ehvzdolz6qxxh
Bunerjuf (tawsit)
0
14340
116211
86184
2026-04-28T08:58:06Z
Abillardoo
16203
116211
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Datastub}}
== Tilmas ==
[[Tugna:Jusquiame2.jpg|thumb|Hyoscyamus albus - [[afeqqus weɣyul|Bunerjuf amellal]]<ref>'Plantes médicinales de Kabylie' - Mohand Aïd Youssef - Ibis Press -Paris 2006</ref>]]
[[Tugna:Hyoscyamus niger 0001.JPG|thumb|Hyoscyamus niger - [[taglalut|Bunarjuf aberkan]]<ref>‘Étude botanique sur la Kabylie du Jurjura, avec catalogue’ - Aristide Letourneux - Imprimerie Nationale Française, Paris 1870</ref>]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Hyoscyamus albus et Hyoscyamus niger
*Isem-is s tefransist: Jusquiame blanche et Jusquiame noire
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit:
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
[[Taggayt:Imɣan]]
02rzv396ze7802yrs2e1yqp2mmoa729
116212
116211
2026-04-28T08:59:30Z
Abillardoo
16203
116212
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Datastub}}
== Tilmas ==
[[Tugna:Jusquiame2.jpg|thumb|Hyoscyamus albus - [[Bunerjuf amellal]]<ref>'Plantes médicinales de Kabylie' - Mohand Aïd Youssef - Ibis Press -Paris 2006</ref>]]
[[Tugna:Hyoscyamus niger 0001.JPG|thumb|Hyoscyamus niger - [[taglalut|Bunarjuf aberkan]]<ref>‘Étude botanique sur la Kabylie du Jurjura, avec catalogue’ - Aristide Letourneux - Imprimerie Nationale Française, Paris 1870</ref>]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Hyoscyamus albus et Hyoscyamus niger
*Isem-is s tefransist: Jusquiame blanche et Jusquiame noire
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit:
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
[[Taggayt:Imɣan]]
5hr1g4lnvzx75yb2ox5o2tq9pm8r369
116213
116212
2026-04-28T09:38:43Z
Abillardoo
16203
Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Bu narjuf]] ar [[Bunerjuf (tawsit)]]
116212
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Datastub}}
== Tilmas ==
[[Tugna:Jusquiame2.jpg|thumb|Hyoscyamus albus - [[Bunerjuf amellal]]<ref>'Plantes médicinales de Kabylie' - Mohand Aïd Youssef - Ibis Press -Paris 2006</ref>]]
[[Tugna:Hyoscyamus niger 0001.JPG|thumb|Hyoscyamus niger - [[taglalut|Bunarjuf aberkan]]<ref>‘Étude botanique sur la Kabylie du Jurjura, avec catalogue’ - Aristide Letourneux - Imprimerie Nationale Française, Paris 1870</ref>]]
== Ismawen ==
*Isem-is s latinit: Hyoscyamus albus et Hyoscyamus niger
*Isem-is s tefransist: Jusquiame blanche et Jusquiame noire
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit:
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
[[Taggayt:Imɣan]]
5hr1g4lnvzx75yb2ox5o2tq9pm8r369
Tazdayt n tiyni
0
14597
116181
103426
2026-04-27T18:34:13Z
Abillardoo
16203
/* Aglam */
116181
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Datastub}}
== Aglam ==
[[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]]
==Ismawen==
*Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera
*Isem-is s tefransist: Palmier datier
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit:
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
[[Taggayt:imɣan isnazduɣen]]
[[Taggayt:Imɣan]]
mz55f8vy58k4hcw3j4kdv1gv6mmafwa
116182
116181
2026-04-27T18:34:49Z
Abillardoo
16203
Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Tazdayt]] ar [[Tazdayt n tiyni]]
116181
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Datastub}}
== Aglam ==
[[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]]
==Ismawen==
*Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera
*Isem-is s tefransist: Palmier datier
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit:
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
[[Taggayt:imɣan isnazduɣen]]
[[Taggayt:Imɣan]]
mz55f8vy58k4hcw3j4kdv1gv6mmafwa
116184
116182
2026-04-27T18:35:42Z
Abillardoo
16203
116184
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Datastub}}
== Aglam ==
[[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]]
==Ismawen==
*Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera
*Isem-is s tefransist: Palmier datier
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit:
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
* [[Taddayt (tawsit)]]
[[Taggayt:imɣan isnazduɣen]]
[[Taggayt:Imɣan]]
fgvq8qpqym8hs0o9uu9mved4p4d64hh
116185
116184
2026-04-27T18:35:53Z
Abillardoo
16203
116185
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Datastub}}
== Aglam ==
[[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]]
==Ismawen==
*Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera
*Isem-is s tefransist: Palmier datier
*Ismawen-is nniḍen s teqbaylit:
*Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt:
== Isseqdac ==
== Tiwelhiwin ==
* [[Tazdayt (tawsit)]]
[[Taggayt:imɣan isnazduɣen]]
[[Taggayt:Imɣan]]
dmf48iaxk0d3ackuc9jiylyhnnsmvtp
Timseɣẓaẓ
0
14798
116195
92552
2026-04-27T21:17:20Z
Abillardoo
16203
116195
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| image = Rodent collage.jpg
| image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ
| authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821
| subdivision =
[[Sciuromorpha]]<br>
[[Castorimorpha]]<br>
[[Myomorpha]]<br>
[[Anomaluromorpha]]<br>
[[Hystricomorpha]]
}}
'''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d tagrawt n [[aɣersiw|iɣersiwen]] [[Timsiffatin|imsuṭaṭ]] yeṭṭafaren [[Astirf (tasnudert)|astirf]] n [[Timzikrin|temzikrin]], tarebbut-a yakk ilan (yesɛan) aṭas n iɣersiwen deg tfesna n [[timsuṭad|temsuṭad]] s wazal yugaren 40% n wuṭṭun n [[Talmest|telmas]] yellan deg [[asmil (tasnudert)|wesmil]] n temseffatin
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Anẓid]]
* [[Anẓid amaylal]]
* [[Tinẓidin]]
* [[Aɣeṛda]]
[[Taggayt:iɣersiwen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
4zsdfqrxp91r3pd7ea5886gra8bi046
116196
116195
2026-04-27T21:18:40Z
Abillardoo
16203
116196
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| image = Rodent collage.jpg
| image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ
| authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821
| subdivision =
[[Sciuromorpha]]<br>
[[Castorimorpha]]<br>
[[Myomorpha]]<br>
[[Anomaluromorpha]]<br>
[[Hystricomorpha]]
}}
'''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[aɣersiw|iɣersiwen]] [[Timarɣudin|imarɣuden]][[Timsiffatin|imsuṭaṭ]] yeṭṭafaren [[Astirf (tasnudert)|astirf]] n [[Timzikrin|temzikrin]], tarebbut-a yakk ilan (yesɛan) aṭas n iɣersiwen deg tfesna n [[timsuṭad|temsuṭad]] s wazal yugaren 40% n wuṭṭun n [[Talmest|telmas]] yellan deg [[asmil (tasnudert)|wesmil]] n temseffatin
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Anẓid]]
* [[Anẓid amaylal]]
* [[Tinẓidin]]
* [[Aɣeṛda]]
[[Taggayt:iɣersiwen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
39hpuq181mojwbcc6xt8jredfmwzris
116197
116196
2026-04-27T21:32:39Z
Abillardoo
16203
116197
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| image = Rodent collage.jpg
| image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ
| authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821
| subdivision =
[[Sciuromorpha]]<br>
[[Castorimorpha]]<br>
[[Myomorpha]]<br>
[[Anomaluromorpha]]<br>
[[Hystricomorpha]]
}}
'''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tagrawt-a n [[aɣersiw |iɣersiwen]] ttwassnent s tyuga-nsent tamyiwent [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten i uɣẓaẓ d d tɣuri n yinguyen. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen.
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Anẓid]]
* [[Anẓid amaylal]]
* [[Tinẓidin]]
* [[Aɣeṛda]]
[[Taggayt:iɣersiwen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
95nzod1i42p406dmpaxr6u96en7rpky
116198
116197
2026-04-27T21:37:26Z
Abillardoo
16203
116198
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| image = Rodent collage.jpg
| image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ
| authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821
| subdivision =
[[Sciuromorpha]]<br>
[[Castorimorpha]]<br>
[[Myomorpha]]<br>
[[Anomaluromorpha]]<br>
[[Hystricomorpha]]
}}
'''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tagrawt-a n [[aɣersiw |iɣersiwen]] ttwassnent s tyuga-nsent tamyiwent [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten i uɣẓaẓ d d tɣuri n yinguyen. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen.
Tagrawt n temseɣẓaẓ d tid yunḍen s waṭas, acku tilmas-is ttidirent deg yakk [[amenẓaw|yimenẓawen]] n umaḍal anagar [[Antraktika]], yerna tga d tafesna tamyiwent seg tfesniwin n temsuḍaḍ timarɣudin iy smehrsen [[Usṭralya]] war ma ad yettekki ufus n wemdan deg aya.
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Anẓid]]
* [[Anẓid amaylal]]
* [[Tinẓidin]]
* [[Aɣeṛda]]
[[Taggayt:iɣersiwen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
jx1rkn8wakqofqd7o4c8p9qh0nvj6kp
116199
116198
2026-04-27T21:39:24Z
Abillardoo
16203
116199
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| image = Rodent collage.jpg
| image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ
| authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821
| subdivision =
[[Sciuromorpha]]<br>
[[Castorimorpha]]<br>
[[Myomorpha]]<br>
[[Anomaluromorpha]]<br>
[[Hystricomorpha]]
}}
'''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tagrawt-a n [[aɣersiw |iɣersiwen]] ttwassnent s tyuga-nsent tamyiwent [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten i uɣẓaẓ d d tɣuri n yinguyen. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen.
Tagrawt n temseɣẓaẓ d tid yunḍen s waṭas, acku tilmas-is ttidirent deg yakk [[amenẓaw|yimenẓawen]] n umaḍal anagar [[Antraktika]], yerna tga d tafesna tamyiwent seg tfesniwin n temsuḍaḍ timarɣudin iy smehrsen [[Usṭralya]] war ma ad yettekki ufus n wemdan deg aya.
== Aglam ==
== Tusnazduɣt d tkelli ==
== Taẓuni (ideggan n tudert) ==
== Asismel ==
== Imniren==
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Anẓid]]
* [[Anẓid amaylal]]
* [[Tinẓidin]]
* [[Aɣeṛda]]
[[Taggayt:iɣersiwen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
0nvrqvjp11g96jh45oa18irnncouxo1
116200
116199
2026-04-27T21:44:41Z
Abillardoo
16203
116200
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| image = Rodent collage.jpg
| image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ
| authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821
| subdivision =
[[Sciuromorpha]]<br>
[[Castorimorpha]]<br>
[[Myomorpha]]<br>
[[Anomaluromorpha]]<br>
[[Hystricomorpha]]
}}
'''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tilmas n tegrawt n [[aɣersiw |iɣersiwen]]-a ttwassnent s tyuga tamyiwent n [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten-tt i uɣẓaẓ d d tɣuzi. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, d tid ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna, tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen.
Tagrawt n temseɣẓaẓ d tid yunḍen s waṭas, acku tilmas-is ttidirent deg yakk [[amenẓaw|yimenẓawen]] n umaḍal anagar [[Antraktika]], yerna tga d tafesna tamyiwent seg tfesniwin n temsuḍaḍ timarɣudin iy smehrsen [[Usṭralya]] war ma ad yettekki ufus n wemdan deg aya.
== Aglam ==
== Tusnazduɣt d tkelli ==
== Taẓuni (ideggan n tudert) ==
== Asismel ==
== Imniren==
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Anẓid]]
* [[Anẓid amaylal]]
* [[Tinẓidin]]
* [[Aɣeṛda]]
[[Taggayt:iɣersiwen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
4bgq488e95roeuhcrju4a2tzl668kgr
Afurmas
0
14815
116188
93647
2026-04-27T19:14:51Z
Abillardoo
16203
116188
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Afurmas''' ([[isem ussnan]]: ''Prunus domestic'') d [[Talmest|talmest]] n [[imɣan]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[afurmas (tawsit)|ufurmas]].
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Tisiɣidt]]
* [[Isiɣid]]
* [[Asegmar|Ammaz]]
* [[Igumma]]
[[Category:imɣan]]
kp7l029fyw8moyj47q2hft76orrdvyd
116189
116188
2026-04-27T19:22:51Z
Abillardoo
16203
116189
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Afurmas''' d [[agummu]] i d-igemmun deg [[aseklu|yisekla]] n [[afurmas (tawsit)|ufurmas]]. Igumma n ufurmas d wid yemgaraden deg [[ini|yinan]] s unect n [[talmest]] n useklu n tfurmast deg anda i d-mɣin.
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Tisiɣidt]]
* [[Isiɣid]]
* [[Asegmar|Ammaz]]
* [[Igumma]]
[[Category:imɣan]]
nm79785imlbut56qm1eohcv7ueth0zs
116190
116189
2026-04-27T19:23:03Z
Abillardoo
16203
116190
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Afurmas''' d [[agummu]] i d-igemmun deg [[aseklu|yisekla]] n [[afurmas (tawsit)|ufurmas]]. Igumma n ufurmas d wid yemgaraden deg [[ini|yinan]] s unect n [[talmest]] n useklu n tfurmast deg anda i d-mɣin.
== Ẓeṛ daɣen ==
* [[Tisiɣidt]]
* [[Isiɣid]]
* [[Asegmar|Ammaz]]
* [[Igumma]]
[[Category:imɣan]]
kgyv9dlpsqmvezo0asw954ho8nbvls8
Agan
0
14905
116215
80068
2026-04-28T10:48:28Z
Abillardoo
16203
116215
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Agan''' ([[isem usnsan]]: '''Cucumis sativus''') d [[imɣan|imɣi]] n [[izegza]] n [[urti|werti]] yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[Tamissayt|Tmissayt]] yessgerwen [[Tamissa]],[[Taxsayt]] yak d [[Talmest|tilmas]] n [[afeqqus|ufeqqus]].
== Aglam ==
[[Tugna:ARS cucumber.jpg|thumb|250px|]]
== Imniren ==
[[Category:Imɣan]]
sjfdgosolvx682jbb9beu2nryf2h8t6
116216
116215
2026-04-28T10:48:41Z
Abillardoo
16203
116216
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Agan''' ([[isem ussnan]]: '''Cucumis sativus''') d [[imɣan|imɣi]] n [[izegza]] n [[urti|werti]] yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[Tamissayt|Tmissayt]] yessgerwen [[Tamissa]],[[Taxsayt]] yak d [[Talmest|tilmas]] n [[afeqqus|ufeqqus]].
== Aglam ==
[[Tugna:ARS cucumber.jpg|thumb|250px|]]
== Imniren ==
[[Category:Imɣan]]
egnbe4fud29rp61tvjbgqudww8jtjgw
Tizutar
0
15245
116201
115499
2026-04-28T06:35:14Z
Abillardoo
16203
116201
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|Taligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren.
=Aglam=
== Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur ==
== Asismel d tsartut ==
* [[Tizunɣucafin]]: Dges yiwet n telmest umi qqaren [[Aɣaryal]]
* [[Aɣucaf]]: dges 14 n telmas, Gar asent [[aɣucaf n Nnil]]
* [[Taligaturin]]: Degsent 8 n telmas
jsmqrm6g3fnu0lrdqtnhn6c5vdsvp6a
116203
116201
2026-04-28T06:46:48Z
Abillardoo
16203
116203
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|Taligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren.
=Aglam=
== Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur ==
== Asismel d tsartut ==
* [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]).
* [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent.
* [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas.
== Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] ==
== [[Taẓrawsit]] ==
== Taẓuni==
== Amezruy amehzan ==== imniren ==
12f8avlo8a61cp5k4prtwo0j2cz6cpp
116204
116203
2026-04-28T06:47:11Z
Abillardoo
16203
116204
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|Taligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren.
=Aglam=
== Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur ==
== Asismel d tsartut ==
* [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]).
* [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent.
* [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas.
== Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] ==
== [[Taẓrawsit]] ==
== Taẓuni==
== Amezruy amehzan ==
== imniren ==
[[Taggayt:tifesniwin n iɣersiwen]]
brpcmykk67onjpt3ow71rbux8ntnohb
116205
116204
2026-04-28T06:47:37Z
Abillardoo
16203
116205
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|tligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren.
=Aglam=
== Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur ==
== Asismel d tsartut ==
* [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]).
* [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent.
* [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas.
== Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] ==
== [[Taẓrawsit]] ==
== Taẓuni==
== Amezruy amehzan ==
== imniren ==
[[Taggayt:tifesniwin n iɣersiwen]]
dw01mgpvzl859dal51i4oymi887lps9
116206
116205
2026-04-28T06:47:57Z
Abillardoo
16203
116206
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|tligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren.
==Aglam==
== Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur ==
== Asismel d tsartut ==
* [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]).
* [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent.
* [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas.
== Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] ==
== [[Taẓrawsit]] ==
== Taẓuni==
== Amezruy amehzan ==
== imniren ==
[[Taggayt:tifesniwin n iɣersiwen]]
koxjbnj91bshz7mxu1c1byrqhk1k6jn
Ayis Amaziɣ
0
15822
116192
92529
2026-04-27T19:33:54Z
Abillardoo
16203
116192
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayis Amaziɣ''' neɣ '''Agmar Amaziɣ''' d yiwen n umadar n [[ayis|igmaren]] id yekkren deg [[Tafriqt n ugafa|Tefriqt ugafa]] ([[Tamazɣa]]) d ayen id tyeǧǧan yqqen s yisem ar [[imaziɣen]]
== Aglam n yisem ==
== Iylan isengamen ==
Tiddi: 1,55 ar 1,60 m
Azuk: 400 ar 500 kg
Asrad n [[azagur|uzagur]]: Azagur-is isrid (iṣub weɛrur-is)
[[Ini]]: Deg waṭas n tikwal d [[amliɣed]], Tikwal iden d adernan
Imeẓẓaɣ: meẓẓey-it, sriden
== Tizmert-is ==
[[Category:iɣersiwen]]
[[Category:Igmariyen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
46jmqve7ubzwvut966j9cscrcnmnt7k
116193
116192
2026-04-27T19:35:32Z
Abillardoo
16203
116193
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayis Amaziɣ''' neɣ '''Agmar Amaziɣ''' d yiwet n tedfert n [[ayis|iysan]] i d-kkren deg [[Tafriqt n ugafa|Tefriqt ugafa]] ([[Tamazɣa]]), ayen i t-iǧǧan yqqen s yisem ɣer [[imaziɣen]].
== Aglam n yisem ==
== Iylan isengamen ==
Tiddi: 1,55 ar 1,60 m
Azuk: 400 ar 500 kg
Asrad n [[azagur|uzagur]]: Azagur-is isrid (iṣub weɛrur-is)
[[Ini]]: Deg waṭas n tikwal d [[amliɣed]], Tikwal iden d adernan
Imeẓẓaɣ: meẓẓey-it, sriden
== Tizmert-is ==
[[Category:iɣersiwen]]
[[Category:Igmariyen]]
[[Category:Timsuṭad]]
[[Category:Timestuga]]
708siy8fxvohybw55wz3h92yqt4y5b4
Amdeɣ
0
18591
116217
113879
2026-04-28T11:53:21Z
Abillardoo
16203
116217
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
[[File:Giraffe Mikumi National Park.jpg|thumb|Amdeɣ]]
'''Amdeɣ''' ([[isem ussnan]]: '''Giraffa''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[timsuṭad|tsuḍaḍ]] [[tisenfednin]] yeṭṭafaren [[adu-tfesna]] n [[timesluffaẓ|tmesluffaẓ]] ttidiren-t deg [[Tafriqt|Tefriqt]] seg tmurt n [[Ččad]] ar [[Tafriqt n wenẓul]], Seld n imelyan n iseggasen n [[Tamhazt|temhazt]] amdeɣ yell-d (ikseb) [[asemmili]] ussaf s [[iri (agman)|yiri]] ɣezzifen i wakken ad [[takessawt|teksu]] akken iwata deg [[aseklu|iddagen d isekla]] yeflalen (ɛlayen)
[[Asnudran|imusnawen]] ssismlen-d 9 n tdu-lmasin yemgaraden seg talɣa d uglim seg [[tasut tis 19|tsut tis 19]] yerna tikwal ttusismlen-t d [[talmest|tilmas]] s iman-nsent, Maca s umata ttusisemlen-t d [[adu-telmest|tidu-lmasin]] kan ar tasut tis 19. Maca [[Tasensartut (tasnudert)|tasensartut]] n imedɣen tura ɣɣaren-t isnudranen
Talmest-a d tin yettwaggzen s umihi n wengar anda amdan-is seg 1985 ar 2015 yudr-d s 40%
== Aglam ==
Amdeɣ iga d aɣersiw [[Tamsartut tamirant|amiran]] yeflalen (ɛlayen) yakk, S tmella (s lfḍel) n yiri-ynes ɣezzifen yettawṭen deg teɣzi seg 5,50 m ar 5,80 m, ɣas akken iri-ynes ɣezzif anect-a yakk maca amdan n [[takerduft|tkerdufin-is]] d win yegdan amdan n tkerdufin ɣer yakk [[timsuṭad]] n iden (7 i wazal n 40 cm), [[Azuk]] n umdeɣ yettili gar n 750 ar 1100 kg ɣer [[tawtemt|twetmin]] akken i yezmer ad yiweṭ ar 2000 kg ɣer [[awtem|iwetmen]]
== Ideggan n tudert ==
Ideggan n tudert n umdeɣ d win igan d imuren ur yeddukel ara, tiɣerfin-is mnizwin-t, Seg [[Ččad]] deg Ugafa ar [[Tafriqt n wenẓul]] deg unẓul, Maca s umata ttilin-t s tuget deg [[Kenya]] d [[Tanzanya]] d [[Butswana]] d [[Zambya]] yakk d [[Nnijer]], ideggan i tra (i tḥemmel) ad tt-idir degsen d [[alma|ilmayen]] yeldin d Sabana yakk d [[amadaɣ|imudaɣ]], Učči-ynes agejdan d [[iferr|iferran]] n yiwen n [[aseklu|waddag]] isem-is [[afagag]] anda tkessu dges deg teflelt ur tt-iwṭent ara ɣures [[tisuṭad]] n iden
== Asismel d tsartut ==
'''Tufrart d temhazt''' <br/>
Amdeɣ d aɣersiw yeṭṭafaren [[Adu-tfesna]] n [[timesluffaẓ|tmesluffaẓ]], Anda id tessken tezrawt (taɣuri) d akken aṭas n igmanen-is ttuɣalen iẓuran-is ar ''tallit Tayosint'' deg [[Asya talemmast]] d [[Tamrikt n Ugafa|Marikan n Ugafa]]
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Category:iɣersiwen]]
[[Category:tisenfednin]]
[[Category:timesluffaẓ]]
[[Category:Timestuga]]
[[Category:Timsuṭad]]
1sna06pnd26odtzgzdls8q9iefkwi0c
Aslem
0
18639
116191
92352
2026-04-27T19:32:55Z
Abillardoo
16203
116191
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Aslem''' (asget: '''iselman'''), ([[isem ussnan]]: '''Pisces''') d yal [[aɣersiw]] yettekkan deg tegrawt n [[amuddir|imuddiren]] igan d [[azunezɣer|izun idurra]] dgi llan yakk [[aɣersiw n waman|iɣersiwen n waman]] [[timesqelqal|imesqelqal]] ilan [[afuck|ifucken]] maca ur lin ara [[iɣef|iɣfawen]] dgi llan iṭudan, Dɣa asenmel-a llan s ddaw-as (dges) [[timeɣlilin]] (''Myxinidae'') d [[asennur|usennur]] d [[akerreslem|ikerselman]] (''Chondrichthyes'') d [[iɣesslem|iɣesselman]] (''Osteichthyes'') war tutut n tegrawin n iselman [[angar|i negren]] ilan ɣer-sent assaɣ <br/>
Amur ameqran n iselman gan d [[tuffiɣt n weẓɣal|it uffiɣen weẓɣal]] ayen yettaǧǧan [[taẓɣelt]] n tifekkiwin-nsen ad mgaraden s unect n teẓɣelt deg twennaṭ id yezzin yessen ɣas akken kra n iselman imeqranen [[ardab|i reddben]] s urmud meqqren am [[Aweqqas amellal|uweqqas amellal]] d [[abaryun|ubaryun]] zemren ad aggẓen taẓɣelt yeflalen (ɛlayen) s agensu n tfekkiwin-nsent
aahrj3p2umtf5q2g1pa297qqt6m0oje
Amaklas
0
18913
116194
116175
2026-04-27T21:12:37Z
Abillardoo
16203
116194
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Amaklas''' ([[isem ussnan]]: '''Cricetinae''') d [[adu-twacult|tader-wacult]] meẓẓiyen n [[timseɣẓaẓ|temseɣẓaẓ]] yettemcabin i [[aɣeṛda|yiɣerdayen]]. Aṭas seg [[talmest|telmas-is]] tt[[agrad|wagraden-t]] deg kra n tmura am tid n [[Turuft|Uruppa]] d Marikan. Tilmas n tder-wacult-a ttwassnent s tila (seɛɛu) n [[Tamzit|yiwsan]] (lejyub) deg [[imi|yimawen]]-nsent, anda tteffrent neɣ tteheggint degs učči send ma ad t-ffẓent.
Tagrawt-a n temstɣẓaẓ d tid igebren seg wazal n 25 n [[talmest|telmas]] yeṭṭafaren 7 n [[tawsit (tudersent)|tewsitin]].
== Assiseɣ d wesru ==
Akin-a igburen (ayen yellan) deg [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[timaklasin|timaklasin]] (Muridae) yettwassers d tid nniden yellan deg [[adu-twacult|wadu-twacult]] n [[Taɣeṛdayt|tɣeṛdayt]] (Muridae) maca tizrawin tineggura malen-t ar wakken ad akzen-t 6 n twaculin. Anda [[timaklasin]] gan-tent d [[afeltwacult]] n [[timseɣẓaẓ|temseɣẓaẓ]]
Kra n tluganin am [[Anagraw n isalan imessartiyen ummid|ITIS]] zeddiɣ (mazal) yesẓunay [[taɣeṛdayt|tiɣerdayin]] deg wadu-twaculin kan
===Umuɣ n tewsitin===
[[Adu-twacult|Tadu-twaculta]] sebɛa ɣef 7 n [[tawsit (tudersent)|tewsitin]] s unect (ɛla ḥsab) n [[Asismel n Linné|usismel n Linné]]:
S unect n [[Anagraw n isalan imessartiyen ummid|ITIS]] (31 tub. 2010), Animal Diversity Web|ADW]] (14 Mayu 2011) d [[Mammal Species of the World]] (alqem 3, 2005) (14 mayu 2011):
* Tawsit n [[Allocricetulus]] Argyropulo, 1933 - 2 n telmas
* Tawsit n [[Amaklas n Gansu (tawsit)|Cansumys]] Allen, 1928 - yiwet n telmest
* Tawsit n [[Amaklas ugzil|Cricetulus]] Milne-Edwards, 1867 - 7 n telmas
* Tawsit n [[Amaklas imezdi (tawsit)|Cricetus]] Leske, 1779 - yiwet n telmest tgad [[Amaklas imezdi]]
* Tawsit n [[Amaklas ulmis|Mesocricetus]] Nehring, 1898 - 4 n telmas, gar-asent [[Amaklas uṛɣan]]
* Tawsit n [[Phodopus]] Miller, 1910 - 3 n telmas
== Tiskanin timezdiyin ==
Yal [[talmest]] n imaskalen tla (tesɛa) taskant. ama deg yimgaraden deg tfekka, deg tiddi, deg tkeli neɣ ula deg ideg n tudert agaman
===Tasnileɣt===
===Asedger===
Imaskalen d iɣersiwen yeṭṭfen asedger arakal agaman deg [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt Ugafa]], kra n izegnan n [[Turuft|Uruppa]], deg [[asamar alemmas|usamer alemmas]] ar usamer n [[Sibirya]] yakk d [[Ccinwa]]
Yakk tilmas n imaskalen zdint deg tudert tagamant deg tegnatin d izaɣaren yeldin neɣ iɣuranen am [[taneẓruft|tneẓruft]], [[azaweɣ|izawaɣen]], [[iger|igran]] ... Atg
===Učči===
===Amyaraw===
== Tiremt tareygmant ==
== [[Agrad]] ==
== Amaklas deg yidles ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Iɣersiwen imegruden]]
[[Taggayt:Iɣersiwen]]
[[Taggayt:Timsuṭad]]
[[Taggayt:Timaklasin]]
qohmpfx0xfk0ca8hc5gg2enm7m29c7w
Tasensileɣt
0
18967
116202
115575
2026-04-28T06:40:16Z
Abillardoo
16203
116202
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Caprella_mutica_male_morphology.jpg|thumb|250px|Tasensileɣt n [[awtem|uwtem]] n [[aqemrun|uqemrun]]]]
'''Tasensileɣt''' neɣ '''Tasnalɣa''' (S [[Taglizit|Teglizt]] ''Morphology'') deg [[tasnudert|tesnudert]] d tussna yeɣɣaren talɣa d [[tiski]] n [[Amuddir|imuddiren]] yakk d iglamen-is ([[talɣa]], [[Tiski]], [[ini]], [[ableɣ]] ...) yakk d talɣa d tiski n imuren n ugensu (n zdaxel) am [[iɣess|yiɣsan]] d [[agman|igmanen]].
Tasensileɣt tga d afurk gar ifurken n [[tussniwin n tudert]] yettmuggu (yettemɛamal) d tezrawt n tasuddest n umuddir neɣ n [[tamsartut|temsartut]] d imuren ig kecmen g isegran-is.
== Amezruy ==
== Ismilen n tsensileɣt ==
== Tasensileɣt d usismel ==
== Imniren ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Tasenɣersiwt]]
[[Taggayt:Ifurken n tesnudert]]
[[category:Tussna]]
[[category:Tussniwin]]
[[Taggayt:Irmawen isnudranen]]
dy6ulut2pdn807zgcmpisly4a8bz05p
Tagerja
0
22455
116207
103859
2026-04-28T07:02:04Z
Abillardoo
16203
116207
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[iɣezfiɣren]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid, tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi.
== Asedger (ideggan n tudert) ==
Talmest-a tettili deg wenẓul utrim n Uruppa, Tafriqt n Ugafa d Wenẓul n Asya.
== Aglam ==
== Amyaraw ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Izerman]]
[[Taggayt:Timraradin]]
[[Taggayt:Aɣezfiɣer]]
[[Taggayt:Iɣersiwen]]
a8lorlagb20296b293t80tohk899z3k
116208
116207
2026-04-28T07:03:35Z
Abillardoo
16203
116208
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[tiɣezfiɣrin|tɣezfiɣrin]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid. Akken i tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi.
== Asedger (ideggan n tudert) ==
Talmest-a tettili deg wenẓul utrim n Uruppa, Tafriqt n Ugafa d Wenẓul n Asya.
== Aglam ==
== Amyaraw ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Izerman]]
[[Taggayt:Timraradin]]
[[Taggayt:Aɣezfiɣer]]
[[Taggayt:Iɣersiwen]]
dimww9woui4smp6706vzvg8cu9rxi48
116209
116208
2026-04-28T07:04:35Z
Abillardoo
16203
116209
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[tiɣezfiɣrin|tɣezfiɣrin]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid. Akken i tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi.
== Asedger (ideggan n tudert) ==
Talmest-a tettidir deg Wenẓul Utrim n [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tafriqt n Ugafa]] yakk d Wenẓul n [[Asya]].
== Aglam ==
== Amyaraw ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Izerman]]
[[Taggayt:Timraradin]]
[[Taggayt:Aɣezfiɣer]]
[[Taggayt:Iɣersiwen]]
r23mgb9lgrj1gmbnhbyhsm9hxfkly30
116210
116209
2026-04-28T07:04:50Z
Abillardoo
16203
116210
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[tiɣezfiɣrin|tɣezfiɣrin]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid. Akken i tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi.
== Asedger (ideggan n tudert) ==
Talmest-a tettidir deg Wenẓul Utrim n [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tafriqt n Ugafa]] yakk d Wenẓul n [[Asya]].
== Aglam ==
== Amyaraw ==
== Ẓeṛ daɣen ==
[[Taggayt:Izerman]]
[[Taggayt:Timraradin]]
[[Taggayt:Aɣezfiɣer]]
[[Taggayt:Iɣersiwen]]
br8ord50b35ebt4dloafgvigurbdkr3
Gottfried Wilhelm Leibniz
0
25427
116176
116125
2026-04-27T12:53:12Z
Gurzil90x
14292
arniɣ ayen ilaqen
116176
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]]
'''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt.
Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric:
== 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit ==
* '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is.
* '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud.
* '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran.
== 2. Tameẓla d Tmussni ==
Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart:
* '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt.
* '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:'''
* * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi.
* ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili.
== 3. Tusnakt d Tfizikt ==
Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran:
* '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy.
* '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a.
* '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek=21mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettmahraẓ s unect n wakud d urured.
== '''Taggrayt:''' ==
Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal.
3f5x5gp5rfrdgzuip9rgsu2lt7aic86
116177
116176
2026-04-27T12:54:31Z
Gurzil90x
14292
Arniɣ-d ayen ilaqen
116177
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]]
'''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt.
Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric:
== 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit ==
* '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is.
* '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud.
* '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran.
== 2. Tameẓla d Tmussni ==
Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart:
* '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt.
* '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:'''
* * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi.
* ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili.
== 3. Tusnakt d Tfizikt ==
Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran:
* '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy.
* '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a.
* '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek=1/2mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettmahraẓ s unect n wakud d urured.
== '''Taggrayt:''' ==
Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal.
a0npr6uqu7gxm7z5ff6v7bc2hmrr6pw
116178
116177
2026-04-27T13:01:50Z
Gurzil90x
14292
aseɣti
116178
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]]
'''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt.
Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric:
== 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit ==
* '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is.
* '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud.
* '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran.
== 2. Tameẓla d Tmussni ==
Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart:
* '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt.
* '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:'''
* * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi.
* ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili.
== 3. Tusnakt d Tfizikt ==
Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran:
* '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy.
* '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a.
* '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek=1/2mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettwaḥaẓ s unect neɣ s lmend n wakud d urured.
== '''Taggrayt:''' ==
Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal.
dngj42wmw2r1a4n7apk4oocyji4po1i
116179
116178
2026-04-27T13:03:38Z
Gurzil90x
14292
aseɣti
116179
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]]
'''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt.
Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric:
== 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit ==
* '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is.
* '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud.
* '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran.
== 2. Tameẓla d Tmussni ==
Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart:
* '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt.
* '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:'''
* * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi.
* ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili.
== 3. Tusnakt d Tfizikt ==
Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran:
* '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy.
* '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a.
* '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek=1/2mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettwaḥraẓ s unect neɣ s lmend n wakud d urured.
== '''Taggrayt:''' ==
Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal.
hslig6wl263jsih0yshihd15exfqt56
Tazdayt
0
25434
116183
2026-04-27T18:34:49Z
Abillardoo
16203
Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Tazdayt]] ar [[Tazdayt n tiyni]]
116183
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Tazdayt n tiyni]]
6e1yu52t6ezxoptgd7qnqdii0fbtndm
Tazdayt (tawsit)
0
25435
116186
2026-04-27T18:46:35Z
Abillardoo
16203
Asebtar amaynut: {{Automatic taxobox}} '''Tazdayt''' ([[isem ussnan]]: '''Phoenix''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] ɣezzifen yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tizdayin|tezdayin]]. Tawsit-a tegber seg 14 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen seg [[Tafriqt|Tferka]] d [[Tigzirin Tiknariyin|Tegzirin Tiknariyin]] ɣer [[Krit]] d [[Asamar alemmas|Usamar Alemmas]]. Akken i ttilint kra n telmas i d-ittemɣayen deg [[amenẓaw|umenẓaw]] n [[Asya]], deg Lh...
116186
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Tazdayt''' ([[isem ussnan]]: '''Phoenix''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] ɣezzifen yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tizdayin|tezdayin]]. Tawsit-a tegber seg 14 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen seg [[Tafriqt|Tferka]] d [[Tigzirin Tiknariyin|Tegzirin Tiknariyin]] ɣer [[Krit]] d [[Asamar alemmas|Usamar Alemmas]]. Akken i ttilint kra n telmas i d-ittemɣayen deg [[amenẓaw|umenẓaw]] n [[Asya]], deg [[Lhend]], [[Ccinwa]], [[Filippin]] yakk d [[Indunisya]].
== Aglam ==
== Tilmas ==
== Imniren ==
[[Taggayt:Tiwsitin n yimɣan]]
[[Taggayt:Tizdayin]]
[[Taggayt:Imɣan]]
3a9lyl5gcr32h4iov265n6gwewdlexr
116187
116186
2026-04-27T18:47:36Z
Abillardoo
16203
116187
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
'''Tazdayt''' ([[isem ussnan]]: '''Phoenix''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] ɣezzifen yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tizdayin|tezdayin]]. Tawsit-a tegber seg 14 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen seg [[Tafriqt|Tferka]] d [[Tigzirin Tiknariyin|Tegzirin Tiknariyin]] ɣer [[Krit]] d [[Asamar alemmas|Usamar Alemmas]]. Akken i ttilint kra n telmas i d-ittemɣayen deg [[amenẓaw|umenẓaw]] n [[Asya]], deg [[Lhend]], [[Ccinwa]], [[Filippin]] yakk d [[Indunisya]].
== Aglam ==
== Tilmas ==
* [[Tazdayt n tiyni]] – (''Phoenix dactylifera'').
== Imniren ==
[[Taggayt:Tiwsitin n yimɣan]]
[[Taggayt:Tizdayin]]
[[Taggayt:Imɣan]]
l8fvzdezek79dwctetdwxs1im9alacd
Bu narjuf
0
25436
116214
2026-04-28T09:38:43Z
Abillardoo
16203
Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Bu narjuf]] ar [[Bunerjuf (tawsit)]]
116214
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Bunerjuf (tawsit)]]
435jcm0ip2l0nupf31cpzbq8k14o52b