Wikipedia kabwiki https://kab.wikipedia.org/wiki/Asebter_agejdan MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Uslig Mmeslay Amseqdac Amyannan umsqedac Wikipedia Amyannan n Wikipedia Tugna Amyannan n tugna MediaWiki Amyannan n MediaWiki Talɣa Amyannan n talɣa Tallat Amyannan n tallat Taggayt Amyannan n taggayt Awwur Amyannan uwwur Asenfaṛ Amyannan usenfaṛ TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet Albert Einstein 0 5050 116180 110439 2026-04-27T13:44:50Z Gurzil90x 14292 Arniɣ-d ayen ilaqen 116180 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Albert Einstein''' d [[Tafizikt Taẓrayant|amesfizik ameẓray]], yella di tazwara d alalmani, syinna mebla tamurt (1896), d aswisi (1901), syinna di taggara yerna-d taɣlent tamarikanit (1940). Ilul ass n 14 Meɣres 1879 di temdint n [[Ulm]], [[Wutemberg]], yemmut ass n 18 Yebrir 1955 di [[Prinston]], [[New Jersey|New Jersey.]] Yessufeɣ-d tiẓri-is ɣef timasseɣt tamatut di 1915. == 1. Tudert-is (1879 - 1955) == Ilul Einstein deg useggas n 1879 deg tmurt n Lalman. Deg temẓi-s ur yelli ara d anelmad yufraren aṭas deg uɣerbaz amensay, maca yella yesɛa aḥiwez d lweleha tameqqrant ɣer tusnakt d tfizikt. Yezdeɣ deg Swiss anda i yexdem deg lbiṛu n yisnulfuyen deg temdint n Berne. Dɣa deg lbiṛu-nni, s wallaɣ-is kan d yisebtar n lkaɣeḍ, i d-yesnulfu tiẓriwin i yebddlen udem n tfizikt tatrart. Asmi d-yekcem Hitler ɣer udabu deg Lalman, yerwel ɣer Marikan deg 1933, anda yeqqim yesselmad deg Princeton armi d lmut-is deg 1955. == 2. Tiẓriwin-is tigejdanin deg Tfizikt == Einstein yeqleb akk ayen i nesnen ɣef tallunt akked wakud. Aseggas n 1905 yettwassen d "Aseggas n lbeṛhan" (Annus Mirabilis), imi d-yessufeɣ kuẓ (4) n yimagraden ussnanen isemḥazen tussna: * '''Tiẓri n Tmassaɣt Tuzzigt (1905):''' Yesbeggen-d belli akud d tallunt mačči d wid yerkiden, maca d imassaɣen ɛlaḥsab n wurured n ukayad. Seg tẓeṛt-a i d-teffeɣ tenfalit-is yettwasnen aṭas, i d-yessemlalayen tazmert (E) akked tenga (m) s urured n tafat (c): E=mc2. * '''Tiẓri n Tmassaɣt Tamatut (1915):''' D tifin-is tameqqrant akk. Yessefhem-d belli tajbuda mačči d tazmert am tid-nniḍen, maca d aɛwaj neɣ asekni n taggayt "Tallunt-Akud" s ssebba n tenga d tezmert i yellan deg-s. * '''Asemdu afuṭu-aliktṛiki:''' Yessefhem-d belli tafat tetteddu am ijeɛbuben n tezmert (ikuwantamen neɣ ifuṭunen). Ɣef yixdim-a i yewwi Arraz n Nubel deg tfizikt deg useggas n 1921, mačči ɣef tmassaɣt. == 3. Tamuɣli-s ɣer wamaḍal d Tfelsafit == Tamuɣli n Einstein ɣer tudert tettwaṭbeɛ s uzeɣẓen ameqqran d wul-is yeṣfan: * '''Yakuc n Spinoza d Ugama:''' Einstein ur yumin ara s "Yakuc udmawan" i yettɛassan igiten d ddnubat n yemdanen. Yenna-d s wudem ufris belli yumen s "Yakuc n Baruch Spinoza" — d Yakuc i d-yettbegginen iman-is deg umaɣraḍ, tullsa, d tharmunit n tɣawsiwin n ugama. Ɣur-s, agama s timmad-is d ayen yebnan s ubrid aɣeẓlan yelhan, yerna asisḥes n tɣawsiwin-a d netta i d ddin s tidet. * '''Aguccel Mgal "Taseqqart":''' Ɣas akken d netta i d-yeldin abrid i tfizikt takuwantamt, yugi ad yamen belli amaḍal yebna ɣef tseqqart neɣ ɣef ccek. Dɣa ɣef waya i d-yenna awal-is ameqqran: ''"Yakuc ur yetturar ara d id is (les dés)"''. Yumen belli yal taɣawsa tesɛa ssebba taɣeẓlant deffir-s, ɣas ma ur tt-nefhim ara tura. * '''Talwit d Tmetti:''' Yella d amdan iḥemmlen talwit. Yugi s wul d iziɣer ṭṭradat d taɣdemt n lbaṭel. Ɣas akken yuzen tabrat i uselway Roosevelt akken ad as-yini ilaq Marikan ad txeddem lbumbat abelkim amesbaṭli uqbel inaziyen, yessḥesf aṭas ɣef waya asmi iwala tawaɣit n Hiroshima d Nagasaki. == Imniren == [[Taggayt:Tussna|Einstein]] [[Taggayt:Tameddurt]] 1kb3ag44e9krsujmk8ehvzdolz6qxxh Bunerjuf (tawsit) 0 14340 116211 86184 2026-04-28T08:58:06Z Abillardoo 16203 116211 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Datastub}} == Tilmas == [[Tugna:Jusquiame2.jpg|thumb|Hyoscyamus albus - [[afeqqus weɣyul|Bunerjuf amellal]]<ref>'Plantes médicinales de Kabylie' - Mohand Aïd Youssef - Ibis Press -Paris 2006</ref>]] [[Tugna:Hyoscyamus niger 0001.JPG|thumb|Hyoscyamus niger - [[taglalut|Bunarjuf aberkan]]<ref>‘Étude botanique sur la Kabylie du Jurjura, avec catalogue’ - Aristide Letourneux - Imprimerie Nationale Française, Paris 1870</ref>]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Hyoscyamus albus et Hyoscyamus niger *Isem-is s tefransist: Jusquiame blanche et Jusquiame noire *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == [[Taggayt:Imɣan]] 02rzv396ze7802yrs2e1yqp2mmoa729 116212 116211 2026-04-28T08:59:30Z Abillardoo 16203 116212 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Datastub}} == Tilmas == [[Tugna:Jusquiame2.jpg|thumb|Hyoscyamus albus - [[Bunerjuf amellal]]<ref>'Plantes médicinales de Kabylie' - Mohand Aïd Youssef - Ibis Press -Paris 2006</ref>]] [[Tugna:Hyoscyamus niger 0001.JPG|thumb|Hyoscyamus niger - [[taglalut|Bunarjuf aberkan]]<ref>‘Étude botanique sur la Kabylie du Jurjura, avec catalogue’ - Aristide Letourneux - Imprimerie Nationale Française, Paris 1870</ref>]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Hyoscyamus albus et Hyoscyamus niger *Isem-is s tefransist: Jusquiame blanche et Jusquiame noire *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == [[Taggayt:Imɣan]] 5hr1g4lnvzx75yb2ox5o2tq9pm8r369 116213 116212 2026-04-28T09:38:43Z Abillardoo 16203 Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Bu narjuf]] ar [[Bunerjuf (tawsit)]] 116212 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Datastub}} == Tilmas == [[Tugna:Jusquiame2.jpg|thumb|Hyoscyamus albus - [[Bunerjuf amellal]]<ref>'Plantes médicinales de Kabylie' - Mohand Aïd Youssef - Ibis Press -Paris 2006</ref>]] [[Tugna:Hyoscyamus niger 0001.JPG|thumb|Hyoscyamus niger - [[taglalut|Bunarjuf aberkan]]<ref>‘Étude botanique sur la Kabylie du Jurjura, avec catalogue’ - Aristide Letourneux - Imprimerie Nationale Française, Paris 1870</ref>]] == Ismawen == *Isem-is s latinit: Hyoscyamus albus et Hyoscyamus niger *Isem-is s tefransist: Jusquiame blanche et Jusquiame noire *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == [[Taggayt:Imɣan]] 5hr1g4lnvzx75yb2ox5o2tq9pm8r369 Tazdayt n tiyni 0 14597 116181 103426 2026-04-27T18:34:13Z Abillardoo 16203 /* Aglam */ 116181 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Datastub}} == Aglam == [[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]] ==Ismawen== *Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera *Isem-is s tefransist: Palmier datier *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == [[Taggayt:imɣan isnazduɣen]] [[Taggayt:Imɣan]] mz55f8vy58k4hcw3j4kdv1gv6mmafwa 116182 116181 2026-04-27T18:34:49Z Abillardoo 16203 Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Tazdayt]] ar [[Tazdayt n tiyni]] 116181 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Datastub}} == Aglam == [[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]] ==Ismawen== *Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera *Isem-is s tefransist: Palmier datier *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == [[Taggayt:imɣan isnazduɣen]] [[Taggayt:Imɣan]] mz55f8vy58k4hcw3j4kdv1gv6mmafwa 116184 116182 2026-04-27T18:35:42Z Abillardoo 16203 116184 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Datastub}} == Aglam == [[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]] ==Ismawen== *Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera *Isem-is s tefransist: Palmier datier *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == * [[Taddayt (tawsit)]] [[Taggayt:imɣan isnazduɣen]] [[Taggayt:Imɣan]] fgvq8qpqym8hs0o9uu9mved4p4d64hh 116185 116184 2026-04-27T18:35:53Z Abillardoo 16203 116185 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Datastub}} == Aglam == [[Tugna:Phoenix dactylifera2.jpg|thumb|Phoenix dactylifera - Tazdayt<ref>'Amawal n Yemɣan - Lexique de plantes ' - Chabane Mohand u Remdane - Mémoire d'études en Agronomie - Université de Tizi ouzou (non daté ~années 80)</ref><ref>‘Répertoire des noms indigènes des plantes spontanées, cultivées et utilisées dans le nord de l’Afrique.’ - Louis Charles Trabut - Alger 1935</ref>]] ==Ismawen== *Isem-is s latinit: Phoenix dactylifera *Isem-is s tefransist: Palmier datier *Ismawen-is nniḍen s teqbaylit: *Ismawen-is nniḍen s tmaziɣt: == Isseqdac == == Tiwelhiwin == * [[Tazdayt (tawsit)]] [[Taggayt:imɣan isnazduɣen]] [[Taggayt:Imɣan]] dmf48iaxk0d3ackuc9jiylyhnnsmvtp Timseɣẓaẓ 0 14798 116195 92552 2026-04-27T21:17:20Z Abillardoo 16203 116195 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Rodent collage.jpg | image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ | authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821 | subdivision = [[Sciuromorpha]]<br> [[Castorimorpha]]<br> [[Myomorpha]]<br> [[Anomaluromorpha]]<br> [[Hystricomorpha]] }} '''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d tagrawt n [[aɣersiw|iɣersiwen]] [[Timsiffatin|imsuṭaṭ]] yeṭṭafaren [[Astirf (tasnudert)|astirf]] n [[Timzikrin|temzikrin]], tarebbut-a yakk ilan (yesɛan) aṭas n iɣersiwen deg tfesna n [[timsuṭad|temsuṭad]] s wazal yugaren 40% n wuṭṭun n [[Talmest|telmas]] yellan deg [[asmil (tasnudert)|wesmil]] n temseffatin == Ẓeṛ daɣen == * [[Anẓid]] * [[Anẓid amaylal]] * [[Tinẓidin]] * [[Aɣeṛda]] [[Taggayt:iɣersiwen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] 4zsdfqrxp91r3pd7ea5886gra8bi046 116196 116195 2026-04-27T21:18:40Z Abillardoo 16203 116196 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Rodent collage.jpg | image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ | authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821 | subdivision = [[Sciuromorpha]]<br> [[Castorimorpha]]<br> [[Myomorpha]]<br> [[Anomaluromorpha]]<br> [[Hystricomorpha]] }} '''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[aɣersiw|iɣersiwen]] [[Timarɣudin|imarɣuden]][[Timsiffatin|imsuṭaṭ]] yeṭṭafaren [[Astirf (tasnudert)|astirf]] n [[Timzikrin|temzikrin]], tarebbut-a yakk ilan (yesɛan) aṭas n iɣersiwen deg tfesna n [[timsuṭad|temsuṭad]] s wazal yugaren 40% n wuṭṭun n [[Talmest|telmas]] yellan deg [[asmil (tasnudert)|wesmil]] n temseffatin == Ẓeṛ daɣen == * [[Anẓid]] * [[Anẓid amaylal]] * [[Tinẓidin]] * [[Aɣeṛda]] [[Taggayt:iɣersiwen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] 39hpuq181mojwbcc6xt8jredfmwzris 116197 116196 2026-04-27T21:32:39Z Abillardoo 16203 116197 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Rodent collage.jpg | image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ | authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821 | subdivision = [[Sciuromorpha]]<br> [[Castorimorpha]]<br> [[Myomorpha]]<br> [[Anomaluromorpha]]<br> [[Hystricomorpha]] }} '''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tagrawt-a n [[aɣersiw |iɣersiwen]] ttwassnent s tyuga-nsent tamyiwent [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten i uɣẓaẓ d d tɣuri n yinguyen. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen. == Ẓeṛ daɣen == * [[Anẓid]] * [[Anẓid amaylal]] * [[Tinẓidin]] * [[Aɣeṛda]] [[Taggayt:iɣersiwen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] 95nzod1i42p406dmpaxr6u96en7rpky 116198 116197 2026-04-27T21:37:26Z Abillardoo 16203 116198 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Rodent collage.jpg | image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ | authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821 | subdivision = [[Sciuromorpha]]<br> [[Castorimorpha]]<br> [[Myomorpha]]<br> [[Anomaluromorpha]]<br> [[Hystricomorpha]] }} '''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tagrawt-a n [[aɣersiw |iɣersiwen]] ttwassnent s tyuga-nsent tamyiwent [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten i uɣẓaẓ d d tɣuri n yinguyen. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen. Tagrawt n temseɣẓaẓ d tid yunḍen s waṭas, acku tilmas-is ttidirent deg yakk [[amenẓaw|yimenẓawen]] n umaḍal anagar [[Antraktika]], yerna tga d tafesna tamyiwent seg tfesniwin n temsuḍaḍ timarɣudin iy smehrsen [[Usṭralya]] war ma ad yettekki ufus n wemdan deg aya. == Ẓeṛ daɣen == * [[Anẓid]] * [[Anẓid amaylal]] * [[Tinẓidin]] * [[Aɣeṛda]] [[Taggayt:iɣersiwen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] jx1rkn8wakqofqd7o4c8p9qh0nvj6kp 116199 116198 2026-04-27T21:39:24Z Abillardoo 16203 116199 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Rodent collage.jpg | image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ | authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821 | subdivision = [[Sciuromorpha]]<br> [[Castorimorpha]]<br> [[Myomorpha]]<br> [[Anomaluromorpha]]<br> [[Hystricomorpha]] }} '''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tagrawt-a n [[aɣersiw |iɣersiwen]] ttwassnent s tyuga-nsent tamyiwent [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten i uɣẓaẓ d d tɣuri n yinguyen. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen. Tagrawt n temseɣẓaẓ d tid yunḍen s waṭas, acku tilmas-is ttidirent deg yakk [[amenẓaw|yimenẓawen]] n umaḍal anagar [[Antraktika]], yerna tga d tafesna tamyiwent seg tfesniwin n temsuḍaḍ timarɣudin iy smehrsen [[Usṭralya]] war ma ad yettekki ufus n wemdan deg aya. == Aglam == == Tusnazduɣt d tkelli == == Taẓuni (ideggan n tudert) == == Asismel == == Imniren== == Ẓeṛ daɣen == * [[Anẓid]] * [[Anẓid amaylal]] * [[Tinẓidin]] * [[Aɣeṛda]] [[Taggayt:iɣersiwen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] 0nvrqvjp11g96jh45oa18irnncouxo1 116200 116199 2026-04-27T21:44:41Z Abillardoo 16203 116200 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Rodent collage.jpg | image caption = kra n tilmas n temseɣẓaẓ | authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821 | subdivision = [[Sciuromorpha]]<br> [[Castorimorpha]]<br> [[Myomorpha]]<br> [[Anomaluromorpha]]<br> [[Hystricomorpha]] }} '''Timseɣẓaẓ''' ([[isem ussnan]]: '''Rodentia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[timsuṭad|temsuḍaḍ]] [[Timarɣudin|timarɣudin]]. Tilmas n tegrawt n [[aɣersiw |iɣersiwen]]-a ttwassnent s tyuga tamyiwent n [[Ifeɣmes|ifeɣmasen]] yezzagen gemmun deg yal aɣesmar, ifeɣmasen ayi ssexdamen-ten-tt i uɣẓaẓ d d tɣuzi. Ma d tiskanin-nsent tilɣanin niḍen d tid yugten, yemgaraden. Maca, tuget n [[talmest|telmas]] n tfesna ayi d tid meẓẓiyen deg ubleɣ d yiḍarren, d tid ɣezzifen deg [[Asallaf|udfar]], yeččuren di tfekka. Yerna, tuget deg-sent d tid itetten [[ifes|ifsan]] d tnegwa [[imɣi|timɣawin]], maca kra deg-sent d tid yeṭṭafaren anagraw n wučči yunḍen. Tagrawt n temseɣẓaẓ d tid yunḍen s waṭas, acku tilmas-is ttidirent deg yakk [[amenẓaw|yimenẓawen]] n umaḍal anagar [[Antraktika]], yerna tga d tafesna tamyiwent seg tfesniwin n temsuḍaḍ timarɣudin iy smehrsen [[Usṭralya]] war ma ad yettekki ufus n wemdan deg aya. == Aglam == == Tusnazduɣt d tkelli == == Taẓuni (ideggan n tudert) == == Asismel == == Imniren== == Ẓeṛ daɣen == * [[Anẓid]] * [[Anẓid amaylal]] * [[Tinẓidin]] * [[Aɣeṛda]] [[Taggayt:iɣersiwen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] 4bgq488e95roeuhcrju4a2tzl668kgr Afurmas 0 14815 116188 93647 2026-04-27T19:14:51Z Abillardoo 16203 116188 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Afurmas''' ([[isem ussnan]]: ''Prunus domestic'') d [[Talmest|talmest]] n [[imɣan]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[afurmas (tawsit)|ufurmas]]. == Ẓeṛ daɣen == * [[Tisiɣidt]] * [[Isiɣid]] * [[Asegmar|Ammaz]] * [[Igumma]] [[Category:imɣan]] kp7l029fyw8moyj47q2hft76orrdvyd 116189 116188 2026-04-27T19:22:51Z Abillardoo 16203 116189 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Afurmas''' d [[agummu]] i d-igemmun deg [[aseklu|yisekla]] n [[afurmas (tawsit)|ufurmas]]. Igumma n ufurmas d wid yemgaraden deg [[ini|yinan]] s unect n [[talmest]] n useklu n tfurmast deg anda i d-mɣin. == Ẓeṛ daɣen == * [[Tisiɣidt]] * [[Isiɣid]] * [[Asegmar|Ammaz]] * [[Igumma]] [[Category:imɣan]] nm79785imlbut56qm1eohcv7ueth0zs 116190 116189 2026-04-27T19:23:03Z Abillardoo 16203 116190 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Afurmas''' d [[agummu]] i d-igemmun deg [[aseklu|yisekla]] n [[afurmas (tawsit)|ufurmas]]. Igumma n ufurmas d wid yemgaraden deg [[ini|yinan]] s unect n [[talmest]] n useklu n tfurmast deg anda i d-mɣin. == Ẓeṛ daɣen == * [[Tisiɣidt]] * [[Isiɣid]] * [[Asegmar|Ammaz]] * [[Igumma]] [[Category:imɣan]] kgyv9dlpsqmvezo0asw954ho8nbvls8 Agan 0 14905 116215 80068 2026-04-28T10:48:28Z Abillardoo 16203 116215 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Agan''' ([[isem usnsan]]: '''Cucumis sativus''') d [[imɣan|imɣi]] n [[izegza]] n [[urti|werti]] yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[Tamissayt|Tmissayt]] yessgerwen [[Tamissa]],[[Taxsayt]] yak d [[Talmest|tilmas]] n [[afeqqus|ufeqqus]]. == Aglam == [[Tugna:ARS cucumber.jpg|thumb|250px|]] == Imniren == [[Category:Imɣan]] sjfdgosolvx682jbb9beu2nryf2h8t6 116216 116215 2026-04-28T10:48:41Z Abillardoo 16203 116216 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Agan''' ([[isem ussnan]]: '''Cucumis sativus''') d [[imɣan|imɣi]] n [[izegza]] n [[urti|werti]] yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[Tamissayt|Tmissayt]] yessgerwen [[Tamissa]],[[Taxsayt]] yak d [[Talmest|tilmas]] n [[afeqqus|ufeqqus]]. == Aglam == [[Tugna:ARS cucumber.jpg|thumb|250px|]] == Imniren == [[Category:Imɣan]] egnbe4fud29rp61tvjbgqudww8jtjgw Tizutar 0 15245 116201 115499 2026-04-28T06:35:14Z Abillardoo 16203 116201 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|Taligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren. =Aglam= == Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur == == Asismel d tsartut == * [[Tizunɣucafin]]: Dges yiwet n telmest umi qqaren [[Aɣaryal]] * [[Aɣucaf]]: dges 14 n telmas, Gar asent [[aɣucaf n Nnil]] * [[Taligaturin]]: Degsent 8 n telmas jsmqrm6g3fnu0lrdqtnhn6c5vdsvp6a 116203 116201 2026-04-28T06:46:48Z Abillardoo 16203 116203 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|Taligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren. =Aglam= == Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur == == Asismel d tsartut == * [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]). * [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent. * [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas. == Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] == == [[Taẓrawsit]] == == Taẓuni== == Amezruy amehzan ==== imniren == 12f8avlo8a61cp5k4prtwo0j2cz6cpp 116204 116203 2026-04-28T06:47:11Z Abillardoo 16203 116204 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|Taligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren. =Aglam= == Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur == == Asismel d tsartut == * [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]). * [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent. * [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas. == Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] == == [[Taẓrawsit]] == == Taẓuni== == Amezruy amehzan == == imniren == [[Taggayt:tifesniwin n iɣersiwen]] brpcmykk67onjpt3ow71rbux8ntnohb 116205 116204 2026-04-28T06:47:37Z Abillardoo 16203 116205 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|tligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren. =Aglam= == Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur == == Asismel d tsartut == * [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]). * [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent. * [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas. == Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] == == [[Taẓrawsit]] == == Taẓuni== == Amezruy amehzan == == imniren == [[Taggayt:tifesniwin n iɣersiwen]] dw01mgpvzl859dal51i4oymi887lps9 116206 116205 2026-04-28T06:47:57Z Abillardoo 16203 116206 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Tizutar''' neɣ '''Tiɣucafin''' ([[isem ussnan]]: '''Crocodilia''') d [[tafesna (tasnudert)|tafesna]] n [[Timraradin|temraradin]] i d-yekkren send n 85 n imelyan n iseggasen ([[tallit tasisfayt]]). Tizutar d tafesna yudsen ɣer [[Aylal|yigḍaḍ]]. Deg tzutar llan wazal n 23 n telmas ur [[angar|nengir]] ara, 14 deg sent deg [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[aɣucaf|iɣucaf]] d yiwet n [[Aligatur|tligaturin]] ɣas akken llan-t waṭas n telmas iden inegren. ==Aglam== == Amgarad gar n iɣucaf d Uligatur == == Asismel d tsartut == * [[Tizunɣucafin]]: tegber seg yiwet n telmest ([[Agaṛyal]]). * [[Aɣucaf]]: igber seg 14 n telmas, gar-asent [[aɣucaf n Nnil]] meqqren yakk deg-sent. * [[Taligaturin]]: gebrent seg 8 n telmas. == Tasnalɣa [[asemmili|tasemmilant]] == == [[Taẓrawsit]] == == Taẓuni== == Amezruy amehzan == == imniren == [[Taggayt:tifesniwin n iɣersiwen]] koxjbnj91bshz7mxu1c1byrqhk1k6jn Ayis Amaziɣ 0 15822 116192 92529 2026-04-27T19:33:54Z Abillardoo 16203 116192 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ayis Amaziɣ''' neɣ '''Agmar Amaziɣ''' d yiwen n umadar n [[ayis|igmaren]] id yekkren deg [[Tafriqt n ugafa|Tefriqt ugafa]] ([[Tamazɣa]]) d ayen id tyeǧǧan yqqen s yisem ar [[imaziɣen]] == Aglam n yisem == == Iylan isengamen == Tiddi: 1,55 ar 1,60 m Azuk: 400 ar 500 kg Asrad n [[azagur|uzagur]]: Azagur-is isrid (iṣub weɛrur-is) [[Ini]]: Deg waṭas n tikwal d [[amliɣed]], Tikwal iden d adernan Imeẓẓaɣ: meẓẓey-it, sriden == Tizmert-is == [[Category:iɣersiwen]] [[Category:Igmariyen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] 46jmqve7ubzwvut966j9cscrcnmnt7k 116193 116192 2026-04-27T19:35:32Z Abillardoo 16203 116193 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ayis Amaziɣ''' neɣ '''Agmar Amaziɣ''' d yiwet n tedfert n [[ayis|iysan]] i d-kkren deg [[Tafriqt n ugafa|Tefriqt ugafa]] ([[Tamazɣa]]), ayen i t-iǧǧan yqqen s yisem ɣer [[imaziɣen]]. == Aglam n yisem == == Iylan isengamen == Tiddi: 1,55 ar 1,60 m Azuk: 400 ar 500 kg Asrad n [[azagur|uzagur]]: Azagur-is isrid (iṣub weɛrur-is) [[Ini]]: Deg waṭas n tikwal d [[amliɣed]], Tikwal iden d adernan Imeẓẓaɣ: meẓẓey-it, sriden == Tizmert-is == [[Category:iɣersiwen]] [[Category:Igmariyen]] [[Category:Timsuṭad]] [[Category:Timestuga]] 708siy8fxvohybw55wz3h92yqt4y5b4 Amdeɣ 0 18591 116217 113879 2026-04-28T11:53:21Z Abillardoo 16203 116217 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} [[File:Giraffe Mikumi National Park.jpg|thumb|Amdeɣ]] '''Amdeɣ''' ([[isem ussnan]]: '''Giraffa''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[timsuṭad|tsuḍaḍ]] [[tisenfednin]] yeṭṭafaren [[adu-tfesna]] n [[timesluffaẓ|tmesluffaẓ]] ttidiren-t deg [[Tafriqt|Tefriqt]] seg tmurt n [[Ččad]] ar [[Tafriqt n wenẓul]], Seld n imelyan n iseggasen n [[Tamhazt|temhazt]] amdeɣ yell-d (ikseb) [[asemmili]] ussaf s [[iri (agman)|yiri]] ɣezzifen i wakken ad [[takessawt|teksu]] akken iwata deg [[aseklu|iddagen d isekla]] yeflalen (ɛlayen) [[Asnudran|imusnawen]] ssismlen-d 9 n tdu-lmasin yemgaraden seg talɣa d uglim seg [[tasut tis 19|tsut tis 19]] yerna tikwal ttusismlen-t d [[talmest|tilmas]] s iman-nsent, Maca s umata ttusisemlen-t d [[adu-telmest|tidu-lmasin]] kan ar tasut tis 19. Maca [[Tasensartut (tasnudert)|tasensartut]] n imedɣen tura ɣɣaren-t isnudranen Talmest-a d tin yettwaggzen s umihi n wengar anda amdan-is seg 1985 ar 2015 yudr-d s 40% == Aglam == Amdeɣ iga d aɣersiw [[Tamsartut tamirant|amiran]] yeflalen (ɛlayen) yakk, S tmella (s lfḍel) n yiri-ynes ɣezzifen yettawṭen deg teɣzi seg 5,50 m ar 5,80 m, ɣas akken iri-ynes ɣezzif anect-a yakk maca amdan n [[takerduft|tkerdufin-is]] d win yegdan amdan n tkerdufin ɣer yakk [[timsuṭad]] n iden (7 i wazal n 40 cm), [[Azuk]] n umdeɣ yettili gar n 750 ar 1100 kg ɣer [[tawtemt|twetmin]] akken i yezmer ad yiweṭ ar 2000 kg ɣer [[awtem|iwetmen]] == Ideggan n tudert == Ideggan n tudert n umdeɣ d win igan d imuren ur yeddukel ara, tiɣerfin-is mnizwin-t, Seg [[Ččad]] deg Ugafa ar [[Tafriqt n wenẓul]] deg unẓul, Maca s umata ttilin-t s tuget deg [[Kenya]] d [[Tanzanya]] d [[Butswana]] d [[Zambya]] yakk d [[Nnijer]], ideggan i tra (i tḥemmel) ad tt-idir degsen d [[alma|ilmayen]] yeldin d Sabana yakk d [[amadaɣ|imudaɣ]], Učči-ynes agejdan d [[iferr|iferran]] n yiwen n [[aseklu|waddag]] isem-is [[afagag]] anda tkessu dges deg teflelt ur tt-iwṭent ara ɣures [[tisuṭad]] n iden == Asismel d tsartut == '''Tufrart d temhazt''' <br/> Amdeɣ d aɣersiw yeṭṭafaren [[Adu-tfesna]] n [[timesluffaẓ|tmesluffaẓ]], Anda id tessken tezrawt (taɣuri) d akken aṭas n igmanen-is ttuɣalen iẓuran-is ar ''tallit Tayosint'' deg [[Asya talemmast]] d [[Tamrikt n Ugafa|Marikan n Ugafa]] == Ẓeṛ daɣen == [[Category:iɣersiwen]] [[Category:tisenfednin]] [[Category:timesluffaẓ]] [[Category:Timestuga]] [[Category:Timsuṭad]] 1sna06pnd26odtzgzdls8q9iefkwi0c Aslem 0 18639 116191 92352 2026-04-27T19:32:55Z Abillardoo 16203 116191 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Aslem''' (asget: '''iselman'''), ([[isem ussnan]]: '''Pisces''') d yal [[aɣersiw]] yettekkan deg tegrawt n [[amuddir|imuddiren]] igan d [[azunezɣer|izun idurra]] dgi llan yakk [[aɣersiw n waman|iɣersiwen n waman]] [[timesqelqal|imesqelqal]] ilan [[afuck|ifucken]] maca ur lin ara [[iɣef|iɣfawen]] dgi llan iṭudan, Dɣa asenmel-a llan s ddaw-as (dges) [[timeɣlilin]] (''Myxinidae'') d [[asennur|usennur]] d [[akerreslem|ikerselman]] (''Chondrichthyes'') d [[iɣesslem|iɣesselman]] (''Osteichthyes'') war tutut n tegrawin n iselman [[angar|i negren]] ilan ɣer-sent assaɣ <br/> Amur ameqran n iselman gan d [[tuffiɣt n weẓɣal|it uffiɣen weẓɣal]] ayen yettaǧǧan [[taẓɣelt]] n tifekkiwin-nsen ad mgaraden s unect n teẓɣelt deg twennaṭ id yezzin yessen ɣas akken kra n iselman imeqranen [[ardab|i reddben]] s urmud meqqren am [[Aweqqas amellal|uweqqas amellal]] d [[abaryun|ubaryun]] zemren ad aggẓen taẓɣelt yeflalen (ɛlayen) s agensu n tfekkiwin-nsent aahrj3p2umtf5q2g1pa297qqt6m0oje Amaklas 0 18913 116194 116175 2026-04-27T21:12:37Z Abillardoo 16203 116194 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Amaklas''' ([[isem ussnan]]: '''Cricetinae''') d [[adu-twacult|tader-wacult]] meẓẓiyen n [[timseɣẓaẓ|temseɣẓaẓ]] yettemcabin i [[aɣeṛda|yiɣerdayen]]. Aṭas seg [[talmest|telmas-is]] tt[[agrad|wagraden-t]] deg kra n tmura am tid n [[Turuft|Uruppa]] d Marikan. Tilmas n tder-wacult-a ttwassnent s tila (seɛɛu) n [[Tamzit|yiwsan]] (lejyub) deg [[imi|yimawen]]-nsent, anda tteffrent neɣ tteheggint degs učči send ma ad t-ffẓent. Tagrawt-a n temstɣẓaẓ d tid igebren seg wazal n 25 n [[talmest|telmas]] yeṭṭafaren 7 n [[tawsit (tudersent)|tewsitin]]. == Assiseɣ d wesru == Akin-a igburen (ayen yellan) deg [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[timaklasin|timaklasin]] (Muridae) yettwassers d tid nniden yellan deg [[adu-twacult|wadu-twacult]] n [[Taɣeṛdayt|tɣeṛdayt]] (Muridae) maca tizrawin tineggura malen-t ar wakken ad akzen-t 6 n twaculin. Anda [[timaklasin]] gan-tent d [[afeltwacult]] n [[timseɣẓaẓ|temseɣẓaẓ]] Kra n tluganin am [[Anagraw n isalan imessartiyen ummid|ITIS]] zeddiɣ (mazal) yesẓunay [[taɣeṛdayt|tiɣerdayin]] deg wadu-twaculin kan ===Umuɣ n tewsitin=== [[Adu-twacult|Tadu-twaculta]] sebɛa ɣef 7 n [[tawsit (tudersent)|tewsitin]] s unect (ɛla ḥsab) n [[Asismel n Linné|usismel n Linné]]: S unect n [[Anagraw n isalan imessartiyen ummid|ITIS]] (31 tub. 2010), Animal Diversity Web|ADW]] (14 Mayu 2011) d [[Mammal Species of the World]] (alqem 3, 2005) (14 mayu 2011): * Tawsit n [[Allocricetulus]] Argyropulo, 1933 - 2 n telmas * Tawsit n [[Amaklas n Gansu (tawsit)|Cansumys]] Allen, 1928 - yiwet n telmest * Tawsit n [[Amaklas ugzil|Cricetulus]] Milne-Edwards, 1867 - 7 n telmas * Tawsit n [[Amaklas imezdi (tawsit)|Cricetus]] Leske, 1779 - yiwet n telmest tgad [[Amaklas imezdi]] * Tawsit n [[Amaklas ulmis|Mesocricetus]] Nehring, 1898 - 4 n telmas, gar-asent [[Amaklas uṛɣan]] * Tawsit n [[Phodopus]] Miller, 1910 - 3 n telmas == Tiskanin timezdiyin == Yal [[talmest]] n imaskalen tla (tesɛa) taskant. ama deg yimgaraden deg tfekka, deg tiddi, deg tkeli neɣ ula deg ideg n tudert agaman ===Tasnileɣt=== ===Asedger=== Imaskalen d iɣersiwen yeṭṭfen asedger arakal agaman deg [[Tafriqt n Ugafa|Tefriqt Ugafa]], kra n izegnan n [[Turuft|Uruppa]], deg [[asamar alemmas|usamer alemmas]] ar usamer n [[Sibirya]] yakk d [[Ccinwa]] Yakk tilmas n imaskalen zdint deg tudert tagamant deg tegnatin d izaɣaren yeldin neɣ iɣuranen am [[taneẓruft|tneẓruft]], [[azaweɣ|izawaɣen]], [[iger|igran]] ... Atg ===Učči=== ===Amyaraw=== == Tiremt tareygmant == == [[Agrad]] == == Amaklas deg yidles == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Iɣersiwen imegruden]] [[Taggayt:Iɣersiwen]] [[Taggayt:Timsuṭad]] [[Taggayt:Timaklasin]] qohmpfx0xfk0ca8hc5gg2enm7m29c7w Tasensileɣt 0 18967 116202 115575 2026-04-28T06:40:16Z Abillardoo 16203 116202 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Caprella_mutica_male_morphology.jpg|thumb|250px|Tasensileɣt n [[awtem|uwtem]] n [[aqemrun|uqemrun]]]] '''Tasensileɣt''' neɣ '''Tasnalɣa''' (S [[Taglizit|Teglizt]] ''Morphology'') deg [[tasnudert|tesnudert]] d tussna yeɣɣaren talɣa d [[tiski]] n [[Amuddir|imuddiren]] yakk d iglamen-is ([[talɣa]], [[Tiski]], [[ini]], [[ableɣ]] ...) yakk d talɣa d tiski n imuren n ugensu (n zdaxel) am [[iɣess|yiɣsan]] d [[agman|igmanen]]. Tasensileɣt tga d afurk gar ifurken n [[tussniwin n tudert]] yettmuggu (yettemɛamal) d tezrawt n tasuddest n umuddir neɣ n [[tamsartut|temsartut]] d imuren ig kecmen g isegran-is. == Amezruy == == Ismilen n tsensileɣt == == Tasensileɣt d usismel == == Imniren == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Tasenɣersiwt]] [[Taggayt:Ifurken n tesnudert]] [[category:Tussna]] [[category:Tussniwin]] [[Taggayt:Irmawen isnudranen]] dy6ulut2pdn807zgcmpisly4a8bz05p Tagerja 0 22455 116207 103859 2026-04-28T07:02:04Z Abillardoo 16203 116207 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[iɣezfiɣren]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid, tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi. == Asedger (ideggan n tudert) == Talmest-a tettili deg wenẓul utrim n Uruppa, Tafriqt n Ugafa d Wenẓul n Asya. == Aglam == == Amyaraw == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Izerman]] [[Taggayt:Timraradin]] [[Taggayt:Aɣezfiɣer]] [[Taggayt:Iɣersiwen]] a8lorlagb20296b293t80tohk899z3k 116208 116207 2026-04-28T07:03:35Z Abillardoo 16203 116208 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[tiɣezfiɣrin|tɣezfiɣrin]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid. Akken i tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi. == Asedger (ideggan n tudert) == Talmest-a tettili deg wenẓul utrim n Uruppa, Tafriqt n Ugafa d Wenẓul n Asya. == Aglam == == Amyaraw == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Izerman]] [[Taggayt:Timraradin]] [[Taggayt:Aɣezfiɣer]] [[Taggayt:Iɣersiwen]] dimww9woui4smp6706vzvg8cu9rxi48 116209 116208 2026-04-28T07:04:35Z Abillardoo 16203 116209 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[tiɣezfiɣrin|tɣezfiɣrin]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid. Akken i tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi. == Asedger (ideggan n tudert) == Talmest-a tettidir deg Wenẓul Utrim n [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tafriqt n Ugafa]] yakk d Wenẓul n [[Asya]]. == Aglam == == Amyaraw == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Izerman]] [[Taggayt:Timraradin]] [[Taggayt:Aɣezfiɣer]] [[Taggayt:Iɣersiwen]] r23mgb9lgrj1gmbnhbyhsm9hxfkly30 116210 116209 2026-04-28T07:04:50Z Abillardoo 16203 116210 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tifiɣra taderɣalt''' neɣ '''Tagerja''' ([[isem ussnan]]: '''Eryx jaculus''') d yiwet n [[talmest|telmest]] n [[azrem|yizerman]] yeṭṭafaren [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[tagerja (tawsit)|tgerja]] di [[tawacult (tasnudert)|twacult]] n [[tiɣezfiɣrin|tɣezfiɣrin]]. Talmest-a n yizerman ur tessrusay ara timellalin, maca tettarew srid. Akken i tettidir s ddaw n wakal d yiẓra deg yideggan n yijdi. == Asedger (ideggan n tudert) == Talmest-a tettidir deg Wenẓul Utrim n [[Turuft|Uṛuppa]], [[Tafriqt n Ugafa]] yakk d Wenẓul n [[Asya]]. == Aglam == == Amyaraw == == Ẓeṛ daɣen == [[Taggayt:Izerman]] [[Taggayt:Timraradin]] [[Taggayt:Aɣezfiɣer]] [[Taggayt:Iɣersiwen]] br8ord50b35ebt4dloafgvigurbdkr3 Gottfried Wilhelm Leibniz 0 25427 116176 116125 2026-04-27T12:53:12Z Gurzil90x 14292 arniɣ ayen ilaqen 116176 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]] '''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt. Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric: == 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit == * '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is. * '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud. * '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran. == 2. Tameẓla d Tmussni == Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart: * '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt. * '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:''' * * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi. * ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili. == 3. Tusnakt d Tfizikt == Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran: * '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy​. * '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a. * '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek​=21​mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettmahraẓ s unect n wakud d urured. == '''Taggrayt:''' == Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal. 3f5x5gp5rfrdgzuip9rgsu2lt7aic86 116177 116176 2026-04-27T12:54:31Z Gurzil90x 14292 Arniɣ-d ayen ilaqen 116177 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]] '''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt. Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric: == 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit == * '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is. * '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud. * '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran. == 2. Tameẓla d Tmussni == Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart: * '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt. * '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:''' * * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi. * ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili. == 3. Tusnakt d Tfizikt == Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran: * '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy​. * '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a. * '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek​=1​/2mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettmahraẓ s unect n wakud d urured. == '''Taggrayt:''' == Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal. a0npr6uqu7gxm7z5ff6v7bc2hmrr6pw 116178 116177 2026-04-27T13:01:50Z Gurzil90x 14292 aseɣti 116178 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]] '''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt. Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric: == 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit == * '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is. * '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud. * '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran. == 2. Tameẓla d Tmussni == Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart: * '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt. * '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:''' * * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi. * ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili. == 3. Tusnakt d Tfizikt == Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran: * '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy​. * '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a. * '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek​=1​/2mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettwaḥaẓ s unect neɣ s lmend n wakud d urured. == '''Taggrayt:''' == Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal. dngj42wmw2r1a4n7apk4oocyji4po1i 116179 116178 2026-04-27T13:03:38Z Gurzil90x 14292 aseɣti 116179 wikitext text/x-wiki [[Tugna:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|vignette|Leibniz, aseggas<abbr>.</abbr> 1695]] '''Gottfried Wilhelm Leibniz''' (1646–1716) d yiwen gar yimusnawen d yifelsafiyen imeqqranen maḍi deg umezruy n talsa. Yella d amassan uzzig i yeqedcen deg waṭas n taɣulin am tfelsafit, tusnakt , tameẓla, akked tfizikt. Tiẓri-ines d tin yebnan ɣef usdukkel gar tɣessa n tmeẓla d tussna d yiswan n tmetafizikit d wasɣan. Hatan usbadu s telqayt ɣef tfelsafit-is deg yal aḥric: == 1. Tameṭafizikt d Tfelsafit == * '''Tiẓri n Tmunadin:''' Ɣer Leibniz, ameɣraḍ ur yebni ara ɣef tenga tamagnut, maca yebna ɣef yiferdisen imenza, i d-yemmalen ur d-nettban ara s tiṭ, ur nettubḍu ara, iwumi isemma "Timunadin". Yal tamunadt d tayunt tasnimant yerna d lemri n umaḍal s timmad-is. * '''Amtawa yezwaren yakan:''' Ɣer Leibniz, timunadin ur sɛint ara assaɣ gar-asent, ur ttemyagant ara. Maca, d Rebbi i tent-id-yessuddsen yakan seg tazwara akken ad ddunt ɣef yiwen n wasurif. D anect-a i d-yettgen amtawa ummid, am sin n temrilin i yettuseggmen ɣef yiwen n wakud. * '''Ameɣraḍ yufraren:''' Deg tẓri n "Theodicée", Leibniz yettwali d akken Rebbi yeffer ameɣraḍ yufraren gar yimeɣraḍen akk i yezmer ad yexleq. Ameɣraḍ-a d win yesɛan ugar n tneflit, cbaḥa d uslugen, ɣas akken yella wayen n dir deg-s. Ayen dir-nni yella kan iwakken ad d-yili wayen yelhan d ameqqran. == 2. Tameẓla d Tmussni == Leibniz yefka-d aṭas n yisudaf i yettheyyin abrid i tmeẓla tatrart: * '''Asaḍuf n tmentelt tummidt:''' Ayen akk yellan neɣ iḍerrun yesɛa tamentilt(ssebba) i t-yeǧǧan ad yili akken yella, mačči s wudem nniḍen. Ulac ayen i d-yettilin s tugacurt. * '''Tidet n wallaɣ d tidet n tilawt:''' * * ''Tidet n wallaɣ:'' D wid ur nezmir ara ad beddlen (am tusnakt: 1+1=2). Mgal-nsent d awezɣi. * ''*'' ''Tidet n tilawt:'' D wid yeqqnen ɣef wayen iḍerrun deg lqaɛa. Mgal-nsent yezmer ad yili. == 3. Tusnakt d Tfizikt == Leibniz mačči d afelsafi kan, d amusnaw n tusnakt ameqqran: * '''Asiḍen anezlay d uɣrid:''' Leibniz yesnulfa-d asiḍen anezlay akked usiḍen uɣrid di tgara n tasut tis 17, weḥd-s (mebla ma yezra ayen yexdem Isaac Newton). D netta i d-yesnulfan izamulen i nessemras ar ass-a deg tusnakt, am uzamul n weɣrid ∫f(x)dx akked uzellum dx/dy​. * '''Anagraw imisin:''' D netta i d-yesnulfan anagraw imisin , i d-yebnan ɣef yizwilen 0 d 1. Tikti-yagi ines d llsas i ɣef tebna tsenselkimt d tmacinin tatrarin n wass-a. * '''Tafizikt:''' Yesnulfa-d tikti n "Tazmert tiddert" (Vis viva), i d-yemmalen ayen i neqqar ass-a tazmert tamussayt (Ek​=1​/2mv2), anda i d-yebges d akken tanga tettwaḥraẓ s unect neɣ s lmend n wakud d urured. == '''Taggrayt:''' == Leibniz d amdan yesdukklen gar tmussni, ddin, d tmeẓla. Iswi-ines agejdan d asneɣri d usdukkel n tmuɣliwin yemxallafen akken ad d-yefk tugna tummidt ɣef umaḍal. hslig6wl263jsih0yshihd15exfqt56 Tazdayt 0 25434 116183 2026-04-27T18:34:49Z Abillardoo 16203 Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Tazdayt]] ar [[Tazdayt n tiyni]] 116183 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Tazdayt n tiyni]] 6e1yu52t6ezxoptgd7qnqdii0fbtndm Tazdayt (tawsit) 0 25435 116186 2026-04-27T18:46:35Z Abillardoo 16203 Asebtar amaynut: {{Automatic taxobox}} '''Tazdayt''' ([[isem ussnan]]: '''Phoenix''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] ɣezzifen yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tizdayin|tezdayin]]. Tawsit-a tegber seg 14 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen seg [[Tafriqt|Tferka]] d [[Tigzirin Tiknariyin|Tegzirin Tiknariyin]] ɣer [[Krit]] d [[Asamar alemmas|Usamar Alemmas]]. Akken i ttilint kra n telmas i d-ittemɣayen deg [[amenẓaw|umenẓaw]] n [[Asya]], deg Lh... 116186 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Tazdayt''' ([[isem ussnan]]: '''Phoenix''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] ɣezzifen yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tizdayin|tezdayin]]. Tawsit-a tegber seg 14 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen seg [[Tafriqt|Tferka]] d [[Tigzirin Tiknariyin|Tegzirin Tiknariyin]] ɣer [[Krit]] d [[Asamar alemmas|Usamar Alemmas]]. Akken i ttilint kra n telmas i d-ittemɣayen deg [[amenẓaw|umenẓaw]] n [[Asya]], deg [[Lhend]], [[Ccinwa]], [[Filippin]] yakk d [[Indunisya]]. == Aglam == == Tilmas == == Imniren == [[Taggayt:Tiwsitin n yimɣan]] [[Taggayt:Tizdayin]] [[Taggayt:Imɣan]] 3a9lyl5gcr32h4iov265n6gwewdlexr 116187 116186 2026-04-27T18:47:36Z Abillardoo 16203 116187 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox}} '''Tazdayt''' ([[isem ussnan]]: '''Phoenix''') d [[tawsit (tudersent)|tawsit]] n [[imɣi|yimɣan]] ɣezzifen yeṭṭafaren [[tawacult (tasnudert)|tawacult]] n [[tizdayin|tezdayin]]. Tawsit-a tegber seg 14 n [[talmest|telmas]] i d-ittemɣayen seg [[Tafriqt|Tferka]] d [[Tigzirin Tiknariyin|Tegzirin Tiknariyin]] ɣer [[Krit]] d [[Asamar alemmas|Usamar Alemmas]]. Akken i ttilint kra n telmas i d-ittemɣayen deg [[amenẓaw|umenẓaw]] n [[Asya]], deg [[Lhend]], [[Ccinwa]], [[Filippin]] yakk d [[Indunisya]]. == Aglam == == Tilmas == * [[Tazdayt n tiyni]] – (''Phoenix dactylifera''). == Imniren == [[Taggayt:Tiwsitin n yimɣan]] [[Taggayt:Tizdayin]] [[Taggayt:Imɣan]] l8fvzdezek79dwctetdwxs1im9alacd Bu narjuf 0 25436 116214 2026-04-28T09:38:43Z Abillardoo 16203 Abillardoo yebeddel isem n usebtar seg [[Bu narjuf]] ar [[Bunerjuf (tawsit)]] 116214 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Bunerjuf (tawsit)]] 435jcm0ip2l0nupf31cpzbq8k14o52b